De Boomklever Januari 1987

DE

JAARGANG 15 V.V.

A. VERDOVEN

NUMMER 1 TERVUURSEVEST 25413 3000 LEUVEN

Hallo,

Hier is bij al,

de eerste Boomklever van

'87. Vanwege bet

bestuur en de redactie alvast onze beste wensen voor (toch voor hetgeen er nog van overschiet Wij van onze kant hopen interessante te kunnen organiseren. een tocht te komen,

•

•

•

)

'87

.

uitstappen

voor jullie

Als je toch eens tijd hebt voor naar

kijk dan wel oî

er een limietdatum is

om je teleîonisch op te geven want vooral voor verre trips (Zeeland,

Flevopolders) denken we eraan in

't vervolg strenger

op te treden tegen (te)laatkomers.

Verder derlken wij dit jaar van alles één van de

"

officiäle uitstappen "

te zien,

al of niet op

en wij hopen dat

op ten­

minste een aantal van deze tochten onze lezers van de partij zullen zijn.

INHOUD

Verslagen

------- -

p.

3

Sprokkels

--------

p.

8

1986

-

p.

9

-----

p.

10

Vlavico

----------

p.

11

Kalender

----------

p.

12

Er was eens: Waarnemingen:

-

7

Versiag vergadering ergens in november

'86

0 Aanwezig: Herwig Blockx, Marc Herremans, Suzanne Nelissen, André Verboven.

0 De voorbije activiteiten werden besproken m.b.t.: de waarnemingen: afgezien van enkele in 't water ge­ vallen tochten viel dit best mee aantal deelnemers: zoals steeds aan de lage kant; we hebben besloten ons daar in 't vervolg niet meer aan te storen.

0

De verwerking van het ornithologisch archief is bijna klaar.

Alle relevante gegevens uit de Dijlevallei werden overgemaakt aan VLAVICO. Er bestaan plannen om een uitgebreid verslag

0

Er bestaan plannen om een uitgebreid verslag "Tien jaar vogels kijken in de Dijlevallei" uit te werken. Eventuele medewerkers aan dit initiatief wenden zich best tot Herwig.

0 Ondertussen werd met de eerder bescheiden oplage (35 ex) van " Veldornitbologie '84 " (prijs even bescheiden: 90 fr.) zelfs

500 fr. winst gemaakt. Deze som werd overgemaakt op het fonds voor de "Doode Bemde".

0

Er werd nog gepalaberd over de subsidie's van de Culturele Raad

0 Er zou terug contact opgenomen worden met Paridaens om te kijken kijken of we er nog kunnen polycopiëren. kijken of we er nog kunnen polycopiëren.

0

De kalender voor november,

december en januari werd opgesteld.

0

Door d e eerder vroege aftocht van de helft van de vergadering werd er vergeten een nieuwe datum vast te stellen. Maar dat het de volgende keer geen verf meer zal pakken • • •

Herwig Blockx

Zo

9-11:

Baraque Fraiture

Op een mooie zondagmorgen stond op het sein tot vertrek.

ik met veel ongeduld te wachten

Met z'n zevenen gingen we op avontuur

naar Baraque Fraiture.

Vle waren al een dik anderhalf uur

onderweg,

veronderstel ik,

toen op een gegeven n1oment de auto plotseling stopte. vraagt zich af waarom

•

•

draad op de uitkijk zit.

De reden

•

Dat was

Iedereen

is een klapekster die op een

nog niet alles:

ook een buizerd

die even later op een weidepaaltje ging zitten en twee vrouwtjes­ torenvalken werden opgemerkt.

Op den duur kwamen we toch op onze bestemming aan. laarzen bij hadden,

trokken ze natuurlijk vlug aan.

Degenen die Oh ja,

ik

had nog niet verteld dat we ons in een veengebied gingen wagen.

Nu werd het pas sport: teren,

met gewone

wat een sappig gevoel

•

•

schoenen in het veen rondploe­

•

Amper hadden we het eerste bosweggetje ingeslagen of we kwamen oog in oog met twee

à drie reeën.

De ree die zich op de weg be­

vond, vond ons toch maar verdachte snuiters en schoot op een (-*) loop .

Ondertussen waren we in het donkere

bos aanbeland.

Langs de rand

van het p a d groeiden dooiergele koraalzwammen die fel opvielen tegen de donkere achtergrond. kruisbekken over ons heen. in de verte.

Buizerds?

wel drie vrouwtjes. hadden,

Ondertussen vloog er een groep

Plotseling zag er iemand roofvogels

Nee hoor,

het waren blauwe kiekendieven,

Toen we ons door het natte gedeelte gewaagd

kwam de topper van de dag.

overal muizegaten bespeuren en om

1

!

blauwe kiekendief op jacht.

In de weides kon je immers deze reden zagen we er .

3 S

en

Wat een schouwspel!

Ook enkele bui�erden zweefden in de lucht en een mannetje toren­ valk had het eveneens op de kleine knagertjes voorzien.

In de namiddag(al drie uur voorbij) wegen naar Bérismenil, toeven.

waar

reden we met enkele om­

enkele notenkrakers zouden ver.­

Langs de wegkant stond een beuk.

jes door de takken heen naar mij gluren.

Ik voelde kleine oog­ Voorzichtig waagden

we ons dichterbij en wat zagen onze ogen

(*):

Gelukkig schoot er geen loop op een ree

3 geelgorzen.

In een duister sparrenbos stond een grote groep vliegenzwan1men.

Juist zoals

in een sprookjesboek kon er nu elk moment een ka­

boutertje te voorschijn komen0 Wonder

Daar gaat mijn fantasie weer

•

•

•

boven wonder zagen we geen kabouter of heks maar wel een

notenkraker voorbijvliegen.

Wat viel dat tegen!

bruine vogel met witte stippen; loofd en ik kreeg het te zien.

niet klagen,

trekken.

Het was eeh koude,

werd het hoog tijd om te ver­

vochtige en interessante dag;

de moite waard om dit allemaal te beleven. terugweg nog een

blauwe

Een chocolade­

ze hadden het be­

(•)

Stilletjesaan naderde de avond en

reiger gezien�

Sommigen hadden

anderen

(lees:

o.a.

toch op de ik)

waren al in dromenland verzeild.

Tussen

(•):

!

Verslag: haakjes:

Ingrid Herwig

Gewoonlijk beloven we iets te zullen zien zonder dat we er zelfs een glimp van opvangen •

•

•

za 20-12:

Antwerpen-Linkeroever

Veel volk ditmaal om op de Linkeroever van "

't Schelt

"

naar vogels te speuren. Een mooi landschap allerminst.

Geef mij dan maar de Dijlevallei (hoor ik daar iemand 'Gaume' fluisteren

•

•

•

?). Wat we echter in de Dijlevallei moeten mis­

sen tan je hier terugvinden in een maanlandschap waar fabrieks­ schoorstenen ale Toll11rde kettingrokers allerlei groezelige rookpluimen ophoesten.

De reusachtige kranen lijken wel ont­

snapt uit één of andere high-tech-horror-movie.

Neem BLOKKERSDIJK bv. schoorstenen,

Aan de overkant van de plas verrijzen 36

al dan niet voorzien van een waakvlam of een al

dan niet zichtbare rookpluim. Het wilgenbosje wordt geflankeerd door de uit de kluiten gewassen ijsroombollen van Yolysar.

Al

deze uitsteeksels kunnen echter uitstekend dienst doen als referentiepunt om de positie van vogels7op en rond de plas er­ voor,

aan te duiden.

Naast het gewone grut (waartussen slechts enkele tientallen krakeenden) zwommen

5

brilduikers

( 1 J' ,4 �

netje op de plas rond. Eerder zwak,

) en ee1'_,zaam � non­

vond ik. In de Dijlevallei

zou dit echter een uitschieter geweest zijn

•

•

•

Verder dan maar en andermaal iets nieuws uitproberen. Langs het Doeldok laveerden we door (on)diepe plassen en over smalle berm­ richels richting Doel. Op het water wat futen en koeten,

hier en

daar een groepje krakeenden en een éénzame zwarte ruiter. Obk vonden we een gewonde kokmeeuw die we ter plaatse lieten voor een hongerige blauwe kiekendief.

Hiervan vlogen er trouwens 3�

in de onmiddellijke omgeving rond:

R.I.P. Larus ridibundus

•

•

•

Een heel bobbelig eind verder komen 2 buizerdachtige sujetten in de kijker maar wat verschijnt daar in de kijker!?

Een

grote valk maakt bet één buizerd behoorlijk moeilijk. Jawel, 't is 'em: een slechtvalk f Algehele consternatie in onze auto­ " karavaan; allerlei kreten als " Waar is 'em? , 'k Zien 'em nie " en Amai, diejen is al ver " zijn bet gevolg van het verschijnen van Z.M. Falco peregrinus. De ongelukkigen ("

Dju,

gemist

")

worden achteraf getroost (" Ge kon er toch geen kleuren van zien, 't was helemaal tegenlicht ").

's Namiddags gingen we wat uitwaaien op 'Gasdijk' aan het Ver­ dronken Land van Saeftinge.

Een geweldige massa vogels: ette­

lijke honderden pijlstaarten en smienten voeren de toon aan, weinig steltlopers (kluut, wulp, tureluur) maar wel kol-, rot-, en grauwe ganzen. Ook een vijftal brandganzen en zelfs twee sneeuwganzen worden vlijtig genoteerd. Een vijftal bruine kieken­ dieven en een onbestemd aantal blauwe jaagt dit Dorado af.

De zeearend, die er volgens welingelichte bron vertoeft, laat zich niet zijn. Waarschijnlijk zit hij ergens met volgevreten kas op de schorre en verwaardigt zich niet zijn twee vliegende tapijten te ontrollen Na ongeveer anderhalf uur achten wij het er wel voor bekeken.

Aan den 'Henkel' wordt de laatste keer gestopt. Eén den 2 � blauwe kiekendief, één bui�rd, één TV lijkt alles te zijn tot iemand een grondscherend smelleken opmerkt dat echter slechts door enkelen in de kijker gevat kan worden. Hetgeen Dirk het volgende citaat ontlokte:

" Een smelleken ziede van in 't begin

of ge ziede !t nie ".

Daarna reden we, na een kort oponthoud te Walem, huiswaartso Met dank aan de chauffeurs voor het stuurwerk, volgende keer zoeken we misschien betere weggetjes uit.

Herwig

SPROKKELS Vondst van Hamster Cricetus

cricetus ten

ZW van Leuven

Op 16 aueustus 1956 werd door wandelaars langs een veldwee te Bertem een intakt mannetjesdier van Hamster eevonden.

Het dier werd gevonden aan de rand van een tarweveld lanes de wee die loopt van Bertem naar Korbeek-Dijle.

Het dier werd waarschijn­

lijk verrast tijdens het fouraeeren door een laat werkende pikdorser.

Naar aanleidine van deze vondst werd op

1.11

door de JNM een speur­

tocht [eoreaniseerd naar meer hamsters.

Resultaat

:

2 burchten waarvan er minstens één noe steeds bewoond was.

Dirk wist me te vertellen dat er ook op een derde plaats in de streek weerschijnvlinders werden eesignaliseerd.

Op 28-12 waren wij aan het eenden kijken op de put te Walem als André plots een vreemde eend in de "bijt"

ziet

:

tamelijk ver uit de oever :

een

�

dobbert een ons welbekend stuk

"gevoeelte"

fazant

!

Na een tijdje verwoed peddelen

(soms met de staart omhooe

;

zich dus niet alleen op de beeane grond belachelijk oever waar we ons bereidwillig over de voeel Als U nu de "entre-parentheses"

combineert

van deze petite-histoire zelf reconstrueren

•

•

,)

ontfermden.

beste lezer, •

ze maken

bereikte ze de

•

kan U de afloop

•

Dankzij onze veelvuldige Gaume-escapades wisten we dit jaar 4 van grauwe kiekendieven te lokaliseren.

aan de beren Decrem en Dumonceaux die ons lieten weten dat, onze bekommernis om deze broedsels

dankzij

(allemaal in graanvelden� 8

grauwe kiekendieven ontsnapten aan de pikdorser. enkele van deze vogels dit jaar terug

•

nesten

We speelden deze info door

•

•

?

jonge

Misschien zien we

1986

Er was eens

Olievlek voor kust

n na Autoweg afgeslote t brand giftig produk

Bondig de "hoogtepunten"

- 26 april :

In de

:

kerncentrale van Tsjernobyl

ontploffing voor,

(USSR)

doet zich een

gevolgd door brand.

Een radioaktieve wolk drijft over West-Europa.

De

getroffen

landen nemen

eten van melk,

allerlei voorzorgen voor het

bladgroenten en fruit.

Het overheids­

optreden in de versahillende landen was echter verward en onsamenhangend.

- 1

november

:

In Bazel breekt een reusachtige brand uit

slagplaats van het

in een op­

ahemisch bedrijf Sandoz.

Het het bluswater komen tonnen uiterst produkten in de Rijn terecht.

giftige chemische

De rivier is over een grote

afstand biologisch dood.

Al snel wordt het duidelijk dat langs de Ri�n

gevestigde

bedrijven van de ramp gebruik maken om grote hoeveelheden afvalstoffen stiekem te lozen.

-

In Zuid-Frankrijk,

Spanje en Portugal gaan andermaal tientallen

hecrtaren bos,

struikgewas en h(ide in de vlammen op.

te herstellen

zijn 40 tot 50 jaar nodig.

Om de schade

- Tengevolge van het gebruik van drijfgassen in spuitbussen wordt de ozonlaag van onze atmosfeer nog wat meer aangetast.

- De zure neerslag zet onverminderd zijn verwoestend werk verder.

Gelukkig is

1987 het Europees jaar van het milieu : dank zij onze

Europese politici zullen alle problemen nu

snel opgelost worden zeker

?

lil.Il{, lil.Il{ ...

•

QE ����-B���

(Anser anser)

Op

was er massale doortrek van grauwe ganzen;

2-11-'86

nagenoeg

alle groepen vlogen naar het ZW: o.a. te SAR ong.

560

ex in

groepen tussen

9

11.45

en

15.40

Niet alle groepen konden met zekerheid als "grauwe" gedeter­ mineerd worden;

de zes groepen die niet te SAR gezien werden,

waren wel allemaal grauwe ganzen

•

•

�iJ�g���

(Alopochen aegyptiacus)

3-11: 10

ex. naar N boven het veld te Korbeek-Dijle

�E�!�-���S��� 12

tot en met

Rode wouw

(COI)

(Mergus merganser)

18-12: 1 �

te OHZ

Hens)

(!1.

(Milvus milvus)

1-11: 1 om 14.30 naar N te Korbeek-Dijle, om 15.00 te Wij � maal 2-11: 1 te Kessel-Lo, daarna te Wijgmaal (VLF, T. Martens) Tss 2 en 8-11: 1 driemaal te Wijgmaal (T. Martens) 9-11: 1 te Holsbeek (F. Briké) Kluut (Recurvirostra avosetta) overvliegend te SAR

5-10: 1

���EB����� 16-11: 1

•

(Larus minutus)

juv.

��E��iJ�

Van Trappen)

(J.

eks. te SAR (HAF)

(Carduelis flammea)

Sinds begin oktober (of vroeger

•

•

•

is er een omvangrijke

?!)

invasie van grote barmsijzen (subspec. " flammea ") aan de gang; Marc Herremans ving tot eind december

400

ex tussen "de petatten

en de prei " te Heverlee.

!

�i!�!�i!��E��iJ�

(Carduelis hornernanni)

Net als bij de invasie van

'73

sijzen ook enkele witstuiten;

huizen tussen de groepen barm­ M.

Herremans wist er

2

te bemachtigen

te Heverlee.

!

�E�!�-�E�i����

(LoKia pityopsittacus)

gedurende (HEM)

18-10: 2�

10

minuten in de tuin van de buren te Heverlee

1

......

'"'""''

" .... ,

..... ............... "."......

'

J ..........

V(qvîco ''ZW. Wiele'w'88l afd Leuven Dhr. A. Bloch L8ngeveld 233

3.201 Betreft:

Hehbeet

boek "Avifauna van Ylaaaderera" en 8Clie 1000 fr.

Geachte Heer, Z08ls U Yellicht uit vorige persberichten reeds kon op1Tl8ken is YLAYICO vzv. volop bezig met het verzamelen van alle mogelijke avifaunistische geqevens, een arbeidsintensieve en geldopslorpende bezigheid, teneinde tot een rorrecte st8tusbepeling van iedere in Vlaanderen ooit 'w'8&rgenomen vogelsoort te komen, deze te bundelen in een boek en alzo vogelkijkend Vlaanderen a8nsluiting te bezorgen met de in de ons omringende lenden heersende tendenzen, i.c. het te boek stellen V8n alle ornitholoqische gegevens en deze op een vetenschappelijk verantvoorde 'w'ijze te CJ88n gebruiken en te ververken en ze tegelijkertijd ook voor niet­ kenners overzichtelijker te 1Tl8ken. Denk bvb. maar aan de slagkr&eht van zulk een naslaqverk op het vlak van de natuurbescherming: men krijgt een beter overzicht van verdvenen en/of bedreigde biotopen.

We zegden het reeds: geldopslorpend, meer loch onmisbaar! Om het boek in eigen beheer te kunnen uitgeven bedra8gt, met de intrede van de infor1Tl8tica, onze begroting 450.000 fr.

Om hieraan te ver hel pen dachten ve in eerste instantie aan sponsoring en mecenaten.

Verschillende grote financiele instellingen en firma's verden in dat kader aangeschreven en persoonlijk geconl8Cleerd .. . De respons vas teleurstellend. .

Oen maar naar de bron: de natuurbeschermingsverenigingen én hun respectievelijke leden.

Aan de 167 nu aangeschreven, en op dat vlak 8Clieve vereni9i ngen, vordl in het kader V8n de mecefl811tscampegne gevr88Qd, indien mogelijk, een vrij'w'illige financiele bijdrage te villen leveren in het kader van de actie "1000 fr. per vereaiti8'", dit teneinde de geplande uitgave zeker teqen einde '67, begin '88, te kunnen realiseren. U veel hier reeds bij voorbaat dat de bijdrage die U levert zo...-el Uv vereni9i119 els zijn leden ten goede komt én dllt U tevens bijdraagt aan de ornithologie in het algemeen . Een steunlijst vordt in het boek opgenomen.

�·,�htt�,

Verder sleet het iedert-en vrij lid te 'WOrden van VLAVICO vzv. De jaarlijkse bijdrage hiervoor bedraag1100 fr., het"w"elk als een voorschot op het boek vordt aanzien en dus ven de verkoopprijs Z8l 'w'Orden afgetrokken.

Wetende d8t 'w'ij ook op IN vereni9f 119 en/of afdeling kunnen rekenen, verblijven 'w'ij, Geachte Voorzitter,

Voor Vl8ViCO VN. Bert Van Oer Krieken Ext betrekkingen

KALENDER

ZaterdaG 31

januari

Daetocht naar Zeebruege 's Avonds bezoeken we een slaapplaats van smellekens aan het

Za 21

en Zo 22

Zwin

Vertrek

8.00 hr - Leuven Station

Leiding

H.

februari

:

en M.

Bloc)Qç

Herremans

WE te Flevoland en Ymuiden

eerste dag

Flevoland

tweede dag

Pier van Ymuiden

Deelnemers telefoneren v66r André

( 23 81 84

)

15 februari naar

om vervoer en verblijf te

regelen.

Vertrek Leiding

�a 23 maart

8.30 hr - Leuven Station :

A.

Verboven

Vergadering bij

Za

11 april

- Tervuursevest 254 Leuven

André

Iedereen is welkom

!

20.00 hr

Bosvogeltocht in Meerdaal Halve dagtocht - Marc leert de bosvogels naar het bandje luisteren

Za 23 mei

!

{missahien antwoorden ze

Vertrek

8.30 hr Leuven Station

Leiding

M. Herremans

Daetocht naar de Limburgse Kempen Een touht door dennebossen,

over heide en langs

vennen.

In de voormiddag

proberen

we de laatste ortolanen

van Belg!� te vinden

8.00 hr - Leuven Station

Vertrek Leiding

:

A.

Verboven

?)