Page 1

4 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

een kleine beweging

Door Liesbeth Coltof Artistiek leider

X

het rijk van Dracula, de vampier met het eeuwige leven, in een mix van film, muziek, Ipads en theater. In de splinternieuwe komedie De Tantes, waar het leven van een jongen volledig overhoop wordt gegooid door de komst van zijn tantes. En in de klassenvoorstelling OndersteBodem, waar een archeoloog op zoek gaat naar de wereld verborgen onder de klas en een groot volwassen kind vindt, dat daar al honderd jaar wacht. Stuk voor stuk verhalen over beginnen, over verandering. Over het moment dat de stilstand van het bekende gaat bruisen en kolken. Theater dat vertelt over het ‘worden’, over de chaotische bezigheid, die leven heet. In een taal die genereus is en persoonlijk. Die niets reduceert tot wat het op het eerste gezicht lijkt, maar die levende, vitale beelden schept en ruimte voor de toeschouwer om te bewegen en zich te laten bewegen.

Michelle Krenning, Theo Thijssenschool, Amsterdam

de Toneelmakerij > 5

Doorlopend aanbod

In het begin was er een grote roerloze Leegte. Geen duisternis, licht, geen zee, zon, of hemel. Toen begon de Leegte zich te bewegen. Ze kolkte en bruiste en veranderde in een nacht zonder grens, zonder vorm. En in de diepte van die nacht werd het ‘nieuwe’ geboren. Zo begint een Polynesisch scheppingsverhaal, eeuwenoud en van generatie op generatie doorverteld. Het is een van de vele verhalen die ik lees voor de voorstelling Het Begin van Alles. Ontroerend, deze zoektocht in alle werelddelen en tijden naar de oorsprong van de wereld, en de plek die wij mensen daarin vervullen. Altijd is er eerst leegte, niets of chaos. Aantrekkelijk omdat alles mogelijk is. Beangstigend omdat nog niets betekenis heeft. Verwarrend omdat ideeën nog geen vorm hebben. En dan begint de Leegte zich te bewegen. Nergens staat precies waarom, net zoals je zelf vaak niet begrijpt waarom je opeens weet wat te doen. En uit deze beweging komt een wereld tevoorschijn, een mens, een gedachte, een verandering. Het is die beweging, waar ik naar op zoek ben. Want dat is wat theater kan doen: beweging brengen, iets laten gebeuren. Dit seizoen draait alles om de kleine beweging die mensen­levens verandert. In de beeldende voorstelling Het Begin van Alles, waar een meisje met haar opa’s een nieuwe wereld schept. In de horrorvoorstelling Metro, waar de jongen Orpheus zijn geliefde Eurydice zoekt in

> # 14 / 15

De inspiratiebox van de Toneelmakerij bevat compacte, overzichtelijke, makkelijk voor te bereiden lessen die je zelf goed kan geven. De kinderen vinden de totaal verschillende aanpakken van het onderwerp leuk.

Door Martien Langman en Wieke ten Cate

PROJECTEN ROND DE VOORSTELLINGEN ‘Mijn 70 gedragscomplexe ADHD-ers hebben anderhalf uur ademloos zitten kijken en dat is een ongelofelijke verdienste! Zolang kunnen ze op school echt niet stil zitten. De acteurs zijn allemaal betrokken bij wat ze doen en dat zien de kinderen en dat boeit. ... het fysieke aspect; het rennen, klimmen, vallen, natspuiten, klappen opvangen e.d. dwingt veel respect af. De casting van acteurs met verschillende achtergronden is ook heel aansprekend voor de leerlingen. Het is het gespreksonderwerp van de week.’ Deze reactie kregen wij dit seizoen van een docent op een VMBO school na het bekijken van de voorstelling Verkocht en zo horen we het graag. Een mooie eerste toneelervaring die nog lang na de voorstelling doorwerkt. Wij willen onze passie voor theater op leerlingen overbrengen, door het laten zien van mooie, belangrijke voorstellingen en door leerlingen uit te dagen tot spel, tot nadenken over zichzelf en de wereld om hen heen en we willen hen inspireren zich op een bijzondere manier te uiten. Onze projecten slaan een brug tussen de voorstelling en het leven van de leerlingen. Pas als leerlingen het verband kunnen leggen tussen zichzelf en de voorstelling, ervaren zij dat kunst iets met henzelf te maken heeft. Wij hebben een lange traditie en ruime ervaring in het ontwikkelen van projecten rond voorstellingen. Wij gebruiken hiervoor verschillende ingangen, zo kan je bij de Toneelmakerij onder andere acteren, filmen, gamen, fotograferen, muziek maken en filosoferen onder begeleiding van ervaren docenten. Leerkrachten en docenten kunnen ook zelf met de voorstelling aan de slag met behulp van onze inspiratieboxen met creatieve materialen en lessuggesties ter voorbereiding op de voorstelling.

Wij werken dit jaar voor het eerst samen met NTjong, het jeugdtheatergezelschap van het Nationale Toneel, waardoor wij in staat zijn een compleet aanbod aan te bieden van professionele, kwalitatieve voorstellingen, actueel en herkenbaar voor een jong publiek en speciaal gemaakt voor op school en in de klas. Deze samenwerking zorgt ervoor dat we dit seizoen voor iedere bouw een voorstelling beschikbaar hebben. De voorstellingen en het materiaal van de Toneelmakerij zijn voor de specifieke leeftijden gemaakt en sluiten aan op de belevingswereld van kinderen en jongeren. Onze projecten zijn divers en zorgen ervoor dat na het doorlopen van dit aanbod uw leerlingen ervaring hebben met reflecteren op kunst, met zelf spelen en gewend zijn hun eigen creativiteit in te zetten. Ze kennen de verschillende ingrediënten van een voorstelling en kunnen deze gebruiken.

Extra Scholen die voor iedere bouw een voorstelling van de Toneelmakerij afnemen, krijgen een aantal extra’s: • Een medewerker van de Toneelmakerij komt op een ouderavond vertellen over het belang van kunst in de opvoeding. • Een gratis voorstelling voor ouders, met een nage sprek en een kort verslag van het bijbehorende project. • Een vast contactpersoon bij de Toneelmakerij waaraan advies gevraagd kan worden over theateronderwijs.

Toneelmakerijscholen Met een aantal scholen hebben wij een bijzondere band. Wij werken ieder jaar met hun leerlingen, bespreken persoonlijk het programma met de cultuurcoördinator, organiseren inspiratiedagen voor de leerkrachten en maken materiaal vanuit gerichte vragen van de school. Talentvolle leerlingen spelen mee in onze jongerengroep met een van onze acteurs, onder professionele begeleiding vanuit het gezelschap. Dit jaar gaan we deze samenwerking ook in het basisonderwijs aan. Heeft uw school interesse in intensievere samenwerking met ons gezelschap, dan kunt u contact met ons opnemen. Voor vragen over verkoop en organisatie kunt u terecht bij Yvette van der Horst en Leonie van Tol.


6 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

Samenwerking Toneelmakerij / NT jong

> Basisonderwijs

> # 14 / 15

de Toneelmakerij > 7

kamishibai Januari, februari 2015 BO groep 1 & 2

Regie Noël Fischer Dramaturgie Martine Manten Spel (afwisselend) Erna van den Berg, Feike Looyen Toneelbeeld Marianne Burgers

De kleuters zitten in een kring op handgeweven tatami-matten en zenkussens, één voor één worden ze welkom geheten. Ze zitten met hun neus op de verteller. Deze vertelt korte, prachtige poëtische verhalen met behulp van een klein schaduwtheatertje, een papieren poppenkast vol origami-dieren en een aaibaar museum. Strandzand, stromend water en windklokjes zorgen voor een bijna meditatieve ervaring. Op een persoonlijke, lichtvoetige en beeldende manier vertelt Kamishibai voor kleuters verhalen van Max Velthuijs, Dolf Verroen, Marit Tőrnqvist en Hans & Monique Hagen.

Educatie

Na afloop van de voorstelling is er een nagesprek. Hiernaast ontvangt u educatiemateriaal over woorden en taalgevoel, waar u zelf mee kunt werken. Aan de hand van kleine opdrachten, geeft u samen met de leerlingen een aantal gedichten vorm. Er is een workshop beschikbaar, waarbij een theaterdocent, gedichten met uw leerlingen theatraal vormgeeft en een leerkrachtentraining over verteltechnieken.

Speelperiode januari, februari 2015 Speelplek speellokaal of ruim klaslokaal Duur 50 minuten Duur workshop 60 minuten Maximaal aantal bezoekers 30 (1 klas per voorstelling) Opbouwtijd 1 uur Onderwijs BO groep 1, 2 Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 2, 3, 6 en 12 Kunstzinnige oriëntatie nr. 54, 55 en 56

Notities


8 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

> Het Begin van Alles

> Basisonderwijs

> # 14 / 15

de Toneelmakerij > 9

het begin van alles Rieks Swarte over de samenwerking met Liesbeth Coltof ‘Het fijne van samenwerken met Liesbeth is dat we niet werken vanuit een vooropgezet plan. Er zijn dingen die ik graag aan de wereld wil vertellen, maar die in veel projecten nauwelijks de ruimte krijgen. In een project met Liesbeth ben ik niet alleen bezig met het decor, maar ook met de tekst, de muziek, het spel. Als ik dat bij mezelf mag toestaan, levert dat veel meer op dan het inkleuren van de plaatjes.’

Maart en april 2015 BO groep 3 & 4

Regie Liesbeth Coltof Concept Liesbeth Coltof en Rieks Swarte Spel Roel Adam, Tjebbo Gerritsma, Laurien Riha Vormgeving Rieks Swarte Kostuums Carly Everaert

Een prachtig vormgegeven voorstelling over de Schepping met verhalen uit alle windstreken. Met maskers, poppen en maquettes wordt een nieuwe wereld geschapen. Volgens de opa’s van Kit was er in het begin niets. Dat is best moeilijk voor te stellen. Want je moet alles wat er nu is, wegdenken. Geen zon, geen maan, geen aarde om op te lopen, geen zee om in te zwemmen. Toen riep een stem: laat er licht zijn. En uit het niets sprongen de lampen aan en begon de wereld. Kit snapt het niet. Ze is bij haar opa’s omdat ze zo’n stom broertje krijgt. Eerst was er niets en nu komt er zomaar een nieuw kindje. Hoe kan dat? Dus nemen haar opa’s haar mee op een duizelingwekkende reis naar het begin van alles. Ze bouwen een heelal, een akker, een oceaan. Ze fantaseren er planten, kokosnoten en pijlwortel bij. En een heleboel goden met prachtige namen als Grootmoeder van de Dag en Vader Aardemaker. Hun oude vingers toveren een dolfijn, een rups en een oude hond tevoorschijn. En vlak voor Kit naar huis mag, maken ze een klein rood mensje, dat ze met alle macht leven in proberen te blazen. Na de Hongerende Weg (2007), de Storm (2011) en Pinokkio (2012) opnieuw een samenwerking van Liesbeth Coltof, Rieks Swarte en Carly Everaert.

Educatie

Zeven dagen voor de voorstelling hangt er een bijzondere adventskalender aan de muur. Iedere dag groeit de afbeelding van de schepping, iedere dag kijken en luisteren uw leerlingen naar een ander scheppingsverhaal en iedere dag leven uw leerlingen met een kleine betekenisvolle opdracht toe naar Het Begin van Alles.

Speelperiode maart, april 2015 Speelplek theater kleine zaal Duur 60 minuten Onderwijs BO groep 3,4 Deze voorstelling wordt aangeboden via Jeugdtheater de Krakeling Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 2, 3, 6 en 12 Kunstzinnige oriëntatie nr. 54, 55 en 56

Notities


10 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

> Basisonderwijs

> # 14 / 15

de Toneelmakerij > 11

onderste bodem De klas zal nooit meer hetzelfde zijn

Maart en april 2015 BO groep 5 & 6

Tekst en regie Sanne Nouws en Sofie Tseng Spel DaniĂŤl van Klaveren e.a.

Wie goed zoekt, kan overal geheimen vinden. Onder de bank en achter gordijnen, in de handtas van oma en de broodtrommel van de juf. Verstopt in kastjes en laatjes, of gewoon voor je neus in de klas. En soms, heel soms, wil een geheim niets liever dan gevonden worden. Opeens staat er een archeoloog in de klas. Middenin de rekenles. En wat nog erger is: het is een archeoloog met een metaaldetector en een schep. Na jaren lange studie heeft hij ontdekt dat er precies in dit klaslokaal, en wel onder het bureau van de juf, een plek schuilt van ongekend historisch belang. Een wereld onder een wereld, die meteen opgegraven moet worden. Hij gaat direct aan de slag: doet bodemonderzoek, meet het een en ander op en plaatst overal afzetlint. De vloer moet er vandaag nog uit. Een wilde zoektocht begint, naar de verborgen schatten die de klas verstopt. En dan opeens vindt de archeoloog, zorgvuldig verstopt in een hoekje, een kind. Een volwassen kind dat daar misschien al honderd jaar zit.

Educatie

Na afloop van de voorstelling voeren uw leerlingen zelf een archeologisch onderzoek uit op de plek die ze maar al te goed kennen, hun eigen school. In hun zoektocht naar verborgen verhalen komen vragen langs als: Waar komt de naam van onze school vandaan? Wie heeft de school opgericht en waarom? Kent iemand nog een stokoude leerling, die nu misschien wel 80 is, met een interessant verhaal over de school vroeger? Zijn er spannende plekken in de school en waar ligt de grondsteen? Tot slot maken de leerlingen een tijdcapsule om leerlingen over 100 jaar te vertellen over de spannende, mooie of verdrietige verhalen die nu in de school ronddwalen.

Speelperiode maart, april 2015 Speelplek klaslokaal Maximaal aantal bezoekers 30 (1 klas per voorstelling) Duur 60 minuten Onderwijs BO groep 5, 6 Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 2, 3, 6 en 12 Kunstzinnige oriĂŤntatie nr. 54, 55 en 56

Notities


12 > de Toneelmakerij > komedie # 14 /spelen 15 Tjebbo Gerritsma over ‘Als je een komedie speelt krijg je de meest directe reactie van het publiek: de lach. Het is ook fijn om het publiek te ontroeren, maar dan hoor en merk je het vaak pas achteraf. (…) Aan de timing van een grap moet je altijd blijven werken en schaven. Want de juiste timing is essentieel voor een komedie.’

> Basisonderwijs

de Toneelmakerij > 13

> # 14 / 15

de tantes November 2014 t/m januari 2015 BO groep 7 & 8

Regie Paul Knieriem Tekst Roel Adam Spel Tjebbo Gerritsma, Peter van Heeringen, Rogier in ’t Hout, Anil Jagdewsing en Keja Klaasje Kwestro

Een uitbundige komedie met deuren die slaan, woorden die om je oren vliegen en grappen die pijn doen. Over de grote vraag: wie voedt hier nu eigenlijk wie op? Joris heeft geen ouders meer. Gelukkig heeft hij drie tantes die zich met hem bemoeien. Ze geven straf, delen natte zoenen uit en stoppen hem vol snoep. Omdat ze doodsbang voor bacillen zijn, schuren ze hun neefje iedere zaterdagavond met een staalsponsje en groene zeep. Goddank dringt op een dag een zwerver deze tantesburcht binnen. Hij leert Joris vuurwerk maken en demonstreert survivaltechnieken onder penibele omstandigheden. Dit alles in ruil voor een stiekem slokje likeur uit de fles van de tantes. Als deze lucht krijgen van de nieuwe bewoner, ontspint zich een bloedstollend gevecht met knallende zevenklappers, perfecte vermommingen en grove omkoperij. Niemand geeft zich gewonnen in deze opvoedingsoorlog. Met als inzet Joris, en wie zijn liefde wint.

Educatie

Wanneer u De Tantes boekt bij de Toneelmakerij neemt u deel aan het Theaterproject. U bent de hele dag op bezoek bij de Toneelmakerij. Na een rondgang vol verrassingen door het aangeklede pand, gaan de leerlingen in kleine groepjes aan de slag onder leiding van professionele theaterdocenten, ze lunchen bij de Toneelmakerij en bezoeken een voorstelling. Leerlingen doorlopen een angstaanjagende opvoed-achtbaan. Met deuren die slaan, kopjes die breken, tijd om over je zonden na te denken en natuurlijk… een kusje er op. Wie voedt er eigenlijk wie op tegenwoordig? Wanneer heb je iets aan je ouders en wanneer sta je er alleen voor? Kinderen over de opvoeding in woorden, daden en in prachtige beelden… Onder leiding van een kunstenaar verbeelden leerlingen hun ideeën over de opvoeding. Scholen die De Tantes op een andere locatie boeken, ontvangen een project dat leerkrachten zelf in de klas kunnen uitvoeren.

Speelperiode november 2014 t/m januari 2015 Speelplek theater kleine & middenzaal Duur voorstelling 80 minuten Duur theaterproject bij de Toneelmakerij hele schooldag Onderwijs BO groep 7, 8 Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 2, 3, 6 en 12 Kunstzinnige oriëntatie nr. 54, 55 en 56

Notities


14 > de Toneelmakerij

> Voortgezet Onderwijs

> # 14 / 15

X

Theaterkrant, Brechtje Zwaneveld, over ‘Jamal’ ‘Van Klaveren schreef een buitengewoon zorgvuldig opgebouwde reeks spitse dialogen en die worden begenadigd gespeeld door Peter van Heeringen als vertrouwenspersoon en Majd Mardo als Jamal.’

> # 14 / 15

de Toneelmakerij > 15

jamal Februari en maart 2015 VO onderbouw

Tekst en regie Daniël van Klaveren Spel Peter van Heeringen e.a. Decor en kostuums Esmée Thomassen

Jamal is boos. Niet op iemand in het bijzonder, maar op iedereen. Op zijn ouders die geen Nederlands spreken. Op zijn school waar hij altijd ‘die buitenlander’ blijft. Op het Westen en de hele wereldpolitiek. Hij slaat om zich heen, niet met vuisten maar met woorden. Want Jamal schrijft gedichten. Woedende gedichten. Ze duiken overal op, maar niemand weet dat ze van hem zijn. Het is zijn geheim. Eén van zijn geheimen. Nu moet Jamal elke middag een half uur praten, anders sturen ze hem van school. Daar zit hij dan, bij een oude vent, die Matthieu heet en die vraagt en vraagt ...

Het klaslokaal is de arena waar Jamal en Matthieu tot elkaar veroordeeld zijn. Waar ze elkaar raken met scherpe woorden en stille blikken. Geert van den Berg van het IVKO Amsterdam over ‘Jamal’

X

‘Jamal is precies wat je wenst voor een schoolvoorstelling. Een inhoudelijk verhaal, van meerdere kanten belicht; messcherpe dialogen en stevig van tempo; Toegankelijk voor jongeren; afwisselend rauw en ontroerend. Zonder heel interactief te zijn, worden uitingen of reacties van leerlingen probleemloos in de voorstelling verweven, zonder dat het ook maar een moment afbreuk doet aan het verhaal dat wordt verteld. Een dikke aanrader, met de garantie om (na afloop van de voorstelling) weer eens goed in gesprek te zijn met je klas.’

Educatie

Na afloop van de voorstelling gaan leerlingen zelf de vloer op. Onder leiding van een theaterdocent maken ze scènes die aanleiding geven verder te debatteren en praten over de dilemma’s in de levens van Jamal en Matthieu.

Speelperiode februari, maart 2015 Speelplek ruim klaslokaal, begane grond Duur 2 lesuren Onderwijs VO onderbouw VMBO-T, HAVO/ VWO, onder- en bovenbouw VMBO basis en kader Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 3, 4, 7 en 10 Mens & Maatschappij nr. 36 Kunst & Cultuur nr. 48, 49, 50 51 en 52

Notities


16 > de Toneelmakerij

> Voortgezet Onderwijs

> # 14 / 15

> # 14 / 15

mijn moeder medea Speelperiode in overleg VO onderbouw

Regie en vertaling Paul Knieriem Tekst Holger Schober Spel Hanne Struyf e.a. Kostuumontwerp Jorine van Beek

Ineens staan ze in de klas. Polyxenos en Eriopis, zus en broer. Zij ogenschijnlijk zelfverzekerd. Wie durft te lachen, krijgt een klap op z’n bek. Hij schuchter, zich excuserend voor de harde woorden van zijn zus. Ze komen uit een land dat hen niet meer wil, naar een land dat hen nog minder wil. Ze vertellen over hun vader Jason, de grote held aan wiens hoge verwachtingen ze nooit zullen voldoen. Over hun moeder Medea, de machtige tovenares, die uit liefde voor hem alles achter liet. Samen proberen ze woorden te geven aan dat ene, dat verschrikkelijke. Toen Jason een nieuwe vrouw en een nieuw gezin vond en hun moeder radeloos achter bleef. Zo radeloos dat zelfs zij haar niet meer konden troosten…. De Groene Amsterdammer over ‘Mijn moeder Medea’

Paul Knieriem ‘Ik vind het regisseren in de klas een van de meest spannende vormen van theatermaken. Door de beperkingen (geen licht, geen techniek, geen decor) is het heel belangrijk, hoe je het verhaal vertelt. Het publiek zit dicht op de huid van de acteurs, waardoor ze zich niet kunnen verschuilen. Dat is heel kwetsbaar voor de acteurs, maar ook voor het publiek. Kinderen, jongeren en volwassenen zijn zo gewend aan acteurs op televisie of in de bioscoop, maar hoe vaak gebeurt het nu dat je een acteur ziet spelen op een halve meter afstand?’

X

De mythe wordt verbonden aan een overlevingsstrijd die veel pubers, ook die van wie de ouders nog bij elkaar zijn, kennen. Dus klonken er veel blijken van herkenning en werd er, al dan niet uit schaamte, veel gelachen in die schoolklas in Hoorn. Paul Knieriem heeft de onderneming scherp en puntig geregisseerd, waarbij iPad-beelden en een soms bijna filmische muzikale ondersteuning slim helpen.

Educatie

In de week voorafgaand aan de voorstelling hangt de school plots vol affiches over Griekenland: ‘uitvinder van de democratie’, ‘meest bezochte land van Europa’. Zo krijgen de leerlingen onderbewust een beeld van de eeuwenoude cultuur waarbinnen de mythe geworteld is. Voor de voorstelling begint vertelt een theaterdocent kort de mythe van Jason, Medea en hun kinderen. Na afloop van de voorstelling wordt het klaslokaal omgebouwd voor een gezamenlijk spel. Het spel daagt de leerlingen uit om in gesprek te gaan over wat ze zojuist hebben gezien.

de Toneelmakerij > 17 Holger Schober schreef een moderne bewerking van Medea. Hij vertelt deze Griekse mythe vanuit het gezichtspunt van Medea’s kinderen.

Speelperiode in overleg Speelplek ruim klaslokaal Duur 2 lesuren (1 lesuur voorstelling en 1 lesuur workshop) Onderwijs onderbouw VMBO-T, HAVO/ VWO, bovenbouw VMBO basis en kader Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 3, 4, 7 en 10 Mens & Maatschappij nr. 36 Kunst & Cultuur nr. 48, 49, 50 51 en 52

Notities


18 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

Graaf Dracula meets Orpheus & Eurydice Metro is een liefdesgeschiedenis op de grens van realiteit en verbeelding. In een mix van theater, muziek, film en socialmedia krijgt het eeuwenoude verhaal van Orpheus en Eurydice een nieuw gezicht. Het publiek is hierbij niet alleen toeschouwer, maar maakt er ook een allesbepalend deel van uit.

> Voortgezet Onderwijs

de Toneelmakerij > 19

> # 14 / 15

metro Oktober, november 2014 VO Bovenbouw

Regie Liesbeth Coltof Tekst Roel Adam Spel en muziek Beppe Costa, Roel Adam e.a. Vormgeving Guus van Geffen Kostuums Carly Everaert Video en game Marcel Dolman, Guus van Geffen

Speelperiode oktober, november 2014 Speelplek theater, grote en middenzaal Duur 100 minuten Onderwijs VO Bovenbouw Kerndoelen > Nederlands nr. 1, 3, 4, 7 en 10 Mens & Maatschappij nr. 36 Kunst & Cultuur nr. 48, 49, 50 51 en 52

Orpheus en Euridyce zijn gelukkig. Zij houden van elkaar, hebben tweeduizend vrienden en de wereld ligt aan hun voeten. Godenkinderen zijn het, met een gouden toekomst in het vooruitzicht. Totdat Eurydice verdwijnt. Radeloos gaat Orpheus op zoek naar zijn lief. Maar zij is niet meer in de wereld die hij kent. Dus daalt hij af in de aarde. Diep onder de grond ontdekt hij haar in een verlaten metrostation, gevangen in het rijk van Dracula en zijn knecht Fosforus. Met talloze camera’s houden deze twee sinistere figuren de bovenwereld in de gaten. Ze leggen het doen en laten van de mensen vast, vanaf hun geboorte tot aan hun dood. Onophoudelijk op zoek naar waarheid en leugen, bewaren zij de momenten van écht geluk en écht verdriet. Klaar voor de uiteindelijke confrontatie. Heeft Orpheus de moed om Eurydice te redden? Wordt zij gevangen gehouden, of is zij juist de koningin van dit schimmenrijk? En wil Eurydice wel dat Orpheus haar terug naar het daglicht brengt?

Educatie

De voorstelling Metro is onderdeel van The game, een langerlopend social media project met opdrachten, virals, blogs, youtubefilmpjes en een game, speciaal ontworpen rondom Metro. Wanneer u een workshop afneemt, maakt een theaterdocent content met de leerlingen waarmee zij deelnemen aan The game. De inzendingen van de leerlingen maken grote kans onderdeel van de voorstelling te worden.

Notities


20 > de Toneelmakerij

> # 14 / 15

de Toneelmakerij > 21

> # 14 / 15

Notities

Column

Leve(n)De Taal Roel Adam, huisschrijver en –speler bij de Toneelmakerij

Prijzenkast Toneelmakerij - 2012 / 2013

B B B B BB B B B B Jugendtheaterpreis Baden-Württemberg 2012 voor Ad de Bont voor “Der Thaiboxer” (“Thaibox verdriet”), Noorse Heddaprisen 2013 - beste jongerenproductie voor “I/Ik/Eg” & genomineerd als beste internationale productie en beste regie, Zilveren Krekel meest indrukwekkende productie 2012 voor “De Boevenkoning”, Gouden en Zilveren Krekel meest indrukwekkende productie 2013 voor “Mehmet De Veroveraar”, Zilveren Krekel Meest indrukwekkende podiumprestatie 2013 voor Carly Everaert voor de kostuums van “Mehmet De Veroveraar” én “Pinokkio”. Taalunie Toneelschrijfprijs 2012 Vakjury & Studentenjury en Nederlands-Duitse Kaas & Kappesprijs 2013 voor Ad de Bont voor de tekst van “Mehmet De Veroveraar” Nederlands-Duitse Kaas & Kappesprijs 2014 voor Roel Adam voor de tekst van ‘Mensenvlees’ (Verkocht).

Nieuw in #14/15 > Theatre Café 28 - 29 – 30 mei 2015 in Amsterdam Goede jeugdtheaterteksten delen en verspreiden binnen Europa: dat is het doel van het TheatreCafé. Na edities in 2014 in York, Oslo en Berlijn heeft de Toneelmakerij de eer om ‘host’ te zijn van de laatste van een serie van vier internationale bijeenkomsten voor vakmensen waarin theaterteksten voor jeugd centraal staan. Naast vijf theatrale tekstlezingen in cafésetting vindt in Amsterdam de afsluiting van het European Writers Lab plaats. In elk deelnemend land wordt een jonge schrijver gevraagd een nieuwe tekst te schrijven voor een jong publiek onder mentoraat van een schrijver uit eigen land en één uit een ander land. Jorieke Abbing is de Nederlandse deelneemster aan het Writers Lab. Theatre Café Amsterdam vindt plaats bij de Toneelmakerij, in Jeugdtheater de Krakeling en Theater Bellevue.

U leest op dit moment een aantal letters op papier. Deze dode zwarte tekens kunnen informatie geven, een gedachte overbrengen, wellicht een bepaald gevoel oproepen en soms zelfs een verhaal vertellen. Ook een toneelscript lijkt te bestaan uit zwarte letters. Maar hier dienen ze een ander doel. Enerzijds moet de tekst de acteur inspireren tot de vorming van een rol, een personage, anderzijds moet de acteur de dode letters leven geven. Zo ontstaat, al repeterend, een nieuwe werkelijkheid, die zeker kunstmatig is, maar ook levend en actueel. Een goede toneeltekst moet eigenlijk niet iets vertellen, maar iets laten gebeuren. Een toneelstuk bestaat uit echte momenten die worden opgeroepen in wisselwerking met een publiek. In het theater maak je altijd iets mee. We leven in een wereld waarin de techniek ons steeds meer verleidt tot het vermijden van waarachtige momenten. Een film geeft ons eigenlijk alleen informatie over het feit dat er ergens eens iets gezegd of gedaan is voor het “oog” van een camera of het “oor” van een microfoon. We doen alsof we de “live” uitzending van de voetbalwedstrijd echt meemaken. We bevriezen ons leven in foto’s en filmpjes en tonen elkaar trots de dode pixels die alleen maar verwijzen naar iets wat blijkbaar eens werkelijkheid was. We willen het leven steeds minder leven; we willen het graag vastleggen. Deze neiging tot fixatie is iets wat de toneelspeler te allen tijde probeert te vermijden. Toneel kun je niet vastleggen of goed geconserveerd tentoonstellen in een museum als een soort voorvaderlijk erfgoed uit een grijs verleden. Een toneeltekst is altijd imperfect, omdat het toneelstuk nog geboren moet worden. De toneelspeler schept elke voorstelling opnieuw een nieuwe werkelijkheid en het is, zeker voor kinderen, heel heilzaam om daarbij aanwezig te zijn. Alleen al om te kunnen ervaren dat taal niet bestaat uit letters en woorden met nu eens een d en dan weer een t aan het eind. De bij uitstek menselijke taal is de gesproken en dus levende taal C’est le ton qui fait la musique. Het is de ongeschreven betekenis achter de woorden. Het zijn de stiltes. Het is de goed getimede grap. Het is datgene wat wij samen meemaken in die zaal en dat niet zou bestaan als wij er niet zouden zijn.

Contact De Toneelmakerij Lauriergracht 99c 1016 RJ Amsterdam

<<<<

020 522 60 70 info@toneelmakerij.nl www.toneelmakerij.nl

Verkoop, planning en organisatie Yvette van der Horst > yvette@toneelmakerij.nl 020 522 60 77 Leonie van Tol > leonie@toneelmakerij.nl 020 522 60 72

Ontwikkeling educatieprojecten Wieke ten Cate > wieke@toneelmakerij.nl 020 522 60 80 Martien Langman > martien@toneelmakerij.nl 020 522 60 79

Colofon Aan deze uitgave schreven Roel Adam, Neeltje van Balkom, Wieke ten Cate, Liesbeth Coltof, Tjebbo Gerritsma, Paul Knieriem, Martien Langman, Rieks Swarte, Leonie van Tol, Christiaan Veldhuis Fotografie Het begin van alles, De Tantes en Metro Es & Zn – Esther de Boer Fotografie voorstellingen in de klas Sanne Peper Fotografie Kamishibai Bowie Verschuuren Portretfoto’s Jocelyne Moreau. Ontwerp Es & Zn – Esther de Boer, mmv Karen Paalman Wijzigingen voorbehouden

Toneelmakerij aanbod educatie 2014 2015  
Advertisement