de toneelmakerij
g n i r k t ij r k De 0%H Ăş
g orstellin o v ie il m Fa dem met de a rt opconce p n e e n va
DE krijtkring > 1
Voor Loek Zonneveld (1948 – 2018) ‘Als we oneindig waren Zou alles veranderen Maar omdat we eindig zijn Blijft veel bij het oude’ Bertolt Brecht We dragen onze voorstelling op aan Loek Zonneveld, die zo van Brecht hield en van wie wij zoveel geleerd hebben.
2 > DE krijtkring
VERSCHRIKKELIJK IS DE VERLEIDING TOT GOEDHEID Groesje in De Krijtkring
Regisseur Liesbeth Coltof >
“De Krijtkring is een muziektheatervoorstelling. Roel Adam heeft De Kaukasische Krijtkring van Bertolt Brecht prachtig hertaald met een mengeling van humor, grimmigheid en ontroering. Een tekst die nog niets aan actualiteit heeft ingeboet en ook in deze tijd de vinger op de zere plek legt: want van wie is de wereld, van hen die haar bezitten of van hen die er voor zorgen? Frédérique Spigt componeerde en schreef maar liefst vijftien nieuwe liederen, variërend van ballads tot keiharde rap, van koorzang tot country. Zij vormen de ziel van de voorstelling. Ik hou van de combinatie tekst en muziek. Zij versterken elkaar, geven kleur, ritme en afwisseling en maken dat een verhaal recht naar het hart gaat. De kracht van Brecht is dat hij je genadeloos en met veel humor door heftige gebeurtenissen heen sleurt. Nergens wordt hij zwaarwichtig. Absurditeit, spanning en ontroering wisselen elkaar in razend tempo af. De Krijtkring warmt de verbeelding op en dwingt je tegelijkertijd je kop erbij te houden. Negen spelers en musici, die samen een bonte parade van personages en situaties voorbij laten komen. Soms grotesk en geestig, soms klein en aangrijpend. De wereld als een dolgedraaide carrousel.”
DE krijtkring > 3
HET VERHAAL
§ùY en, ;¶H en. Machtige berg ¹(hie tijd heel lang geled n Ee zo n. aa die nd g va rlo r oo r ve een Een land ude winters en , hete zomers, ijsko kolkende rivieren n wie vecht. weet, wie er tege nd ma nie t da is, bloedig
DEEL EEN > HET PALEIS
Waarin de gouverneur Georgi Abasjwili wordt vermoord; zijn vrouw Natella moet vluchten en de dikke vorst Kazbeki de macht grijpt. Waarin Groesje Vachnadze en Simon Chachava verliefd worden en elkaar direct weer uit het oog verliezen. Waarin Groesje het hulpeloos achtergelaten gouverneurskind Kashka vindt en haar redt van de wolfsmannen.
DEEL TWEE > DE VLUCHT
Waarin Groesje samen met Kashka onderdak zoekt, beroofd wordt van haar geld, de kou weer in moet en het kleintje te vondeling legt. Waarin een boerin dit kind vóór haar deur vindt, het uitlevert aan een wolfsman, die daarop door Groesje uit de weg wordt geruimd. Waarin Groesje het kleintje als kind aanneemt en een koopman ziet hoe moeder en dochter een levensgevaarlijk ravijn oversteken.
DEEL DRIE > DE BOEDERIJ IN DE BERGEN
Waarin Groesje hulp zoekt bij haar broer Lavrenti maar vanwege zijn schijnheilige vrouw Aniko haar schuilplaats moet verlaten. Waarin Lavrenti de boel denkt op te lossen door zijn zus uit te huwelijken aan een bijna dode boer die tot schrik van iedereen vol levenslust blijkt te zitten. Waarin Simon zijn verloren gewaande verloofde terugvindt, maar haar de rug toekeert omdat ze getrouwd is met een ander en een kind blijkt te bezitten.
4 > DE krijtkring
DEEL VIER > DE RECHTER
Waarin we teruggaan naar het moment waarop de dikke vorst Kazbeki de macht grijpt en we zien hoe dorpsschrijver Azdak deze schatrijke en schurkachtige grootvorst ontmoet die zich heeft vermomd als bedelaar. Waarin Azdak eist dat hijzelf streng wordt gestraft omdat hij deze schurk heeft laten ontsnappen, maar bij gebrek aan een rechter, tot zijn grote schrik in hoogsteigen persoon op de rechterstoel belandt. Waarin rechter Azdak arme oude vrouwtjes bevoordeelt en rijke landeigenaren benadeelt, totdat hij door de zoveelste revolutie van zijn rechterstoel wordt gestoten en harde klappen ontvangt.
DEEL VIJF > DE LIST MET DE KRIJTKRING
Waarin de gouverneursvrouw en Groesje Vachnadze zich allebei opwerpen als de echte moeder van de kleine Kashka, maar waarin Azdak, in zijn laatste optreden als rechter, middels de beroemde proef met de krijtkring, bepaalt wie de ware moeder is.
DE krijtkring > 5
ROLLEN EN PERSONAGES
(XHzùY Carmen van Mulier
Frédérique Spigt
Groesje Vachnadze Zanger / verteller (keukenmeisje dat zich Man over gouverneursdochter Belangrijke bode Kashka ontfermt)
Milan Sekeris Victor IJdens Simon Chachava (verloofde van Groesje, soldaat) Wolfsman Stomkop Schoonzus Aniko (vrouw van Groesjes broer Lavrenti) Buurvrouw Schauwa
6 > DE krijtkring
Bode Dienstmeisje Adjudant Wolfsman Jongere dame Koopman Lavrenti (broer van Groesje) Soldaat Buurvrouw Irakli
Roel Adam
Rop Verheijen
Azdak (dorpsschrijver die door de Wolfsmannen tot rechter wordt gebombardeerd) Gouverneur Georgi Abasjwilli (wordt al vroeg in het stuk gedood) Dienstmeisje Stalknecht Waard met Baard Boer Joesoep
Natella Abasjwili (gouverneursvrouw, moeder van Kashka, die ze vergeet mee te nemen als ze moet vluchten voor de Wolfsmannen) Dienstmeisje Wolfsman Oudere dame Boerin Monnik Neef Oud vrouwtje
Joost van Es Muzikant bruiloft Wolfsman Soldaat Oude man
Peter van Heeringen Vorst Kazbeki (schatrijke, schurkachtige grootvorst) Kindermeisje Wolfsman Grootvorst Korporaal Schoonmoeder Soldaat Landeigenaar Advocaat
Janos Koolen Muzikant bruiloft Wolfsman Soldaat DE krijtkring > 7
IQUE SPIGT R É D É R F T IS N O P ZANGER EN COM G > IN OVER DE KRIJTKR
%,H/.Y
Je hebt nieuwe muziek geschreven voor De Krijtkring. Hoe ben je te werk gegaan? Ik heb het script gelezen en Liesbeth heeft met steekwoorden aangeven waar de liederen over moesten gaan. Ik wilde muziek maken die op zichzelf staat en ook buiten het stuk om gewoon goed is. En dat is geloof ik wel gelukt. Waar gaat De Krijtkring voor jou over? Volgens mij is de moraal van het verhaal dat alle dingen in de wereld alleen zijn van degenen die ervoor zorgen. Maar voor mij gaat dat niet ver genoeg. Want wat is nou eigenlijk van jou? Ik heb altijd het idee dat we hier toch gewoon op visite zijn. Mijn zus zei dat een keer heel mooi: je hebt aardebewoners en aardebezoekers. Jij bent een aardebezoeker? Dat hoop ik, ik geloof niet zo in bezit. Dat is makkelijk te zeggen als je het goed hebt. Maar zodra ze je tuin in komen, denk je misschien weer anders.
8 > DE krijtkring
Wat voor een muziekstijlen gebruik je in De Krijtkring? Het is een mengelmoes van blues, pop, rap, bijna jazz ook. De rap is voor de kids, die vinden dat leuk, maar ik heb ook mezelf niet tekort gedaan. Heb je naar de originele muziek van Paul Dessau1 geluisterd? Prachtig mooi, maar zo zwaarmoedig. Voor kinderen is dat niks. Ik wilde doorzichtig en begrijpelijk blijven. Hoe is het om met regisseur Liesbeth te werken? Ik vind het fantastisch hoe Liesbeth aan acteurs uitlegt hoe een lied gezongen moet worden. Ze benoemt hoe het moet voelen, geeft er duiding aan en het klopt. Dat vind ik geweldig goed. Ik doe dat blijkbaar intuĂŻtief maar het resultaat is hetzelfde. Wat vind je het meest spannend in De Krijtkring? Of ik mijn teksten kan onthouden!
1 Bij het oorspronkelijke stuk De Kaukasische Krijtkring hoort klassieke muziek van componist Paul Dessau.
DE krijtkring > 9
EWEGING DE KRIJTKRINGB
ùY
*r ()?XHj€D
In De Krijtkring houdt Brecht een vurig pleidooi om niet voorbij te gaan aan de nood van een ander. Een oproep om elkaar te zien en waar mogelijk iets voor elkaar te doen. Want van wie is de wereld? Van hen die het geld hebben en dus het bezit? Of van hen die er dag in dag uit voor zorgen? De Krijtkringbeweging is een beweging waarin je iets voor een ander doet en vervolgens aan die ander vraagt óók iets te doen. Overal waar mensen een goede daad verrichten, zetten ze een krijtkring op de stoep of op de muur. Eerst voor één deur, maar langzamerhand verschijnen er meer kringen in de straat, in de stad.
DOE MEE
en post je krijtkring op www.toneelmakerij.nl/krijtkringbeweging
DAT ALLES IN DE WERELD TOEBEHOORT AAN WIE ER GOED VOOR IS
10 > DE krijtkring
CREDITS tekst Bertolt Brecht bewerking Roel Adam regie Liesbeth Coltof compositie, muziek, liedteksten en spel Frédérique Spigt muzikanten Joost van Es, Janos Koolen spel Roel Adam, Peter van Heeringen, Carmen van Mulier, Milan Sekeris, Rop Verheijen en Victor IJdens gouverneursdochter in de voorstelling wordt in elke stad door een ander meisje vertolkt gouverneursdochter op video Ella Knieriem, Pien Diepenhorst en Julie van Heezik dramaturgie Paulien Geerlings kostuumontwerp Carly Everaert, Daphne Karstens (assistent), David Fikkert (stagiair) en Kevin Pieterse (stagiair) decor-, video- en lichtontwerp Guus van Geffen techniek Jos Koedood, Sophie de Hoop en Tim Joris de Vries geluid Onno de Visser licht- en videotechniek Jorg Schellekens productieleiding Eva van Kerkhof (preproductie), Corriene Nelissen en Fleur Scharrenberg (stagiaire) regieassistent Leroy van de Vooren Krijtkringbeweging Eva Knibbe en Martien Langman foto’s spelers Bart Grietens foto voorkant Jan Hoek, op de foto Mirthe ontwerp Es & Zn – Esther de Boer
De Toneelmakerij wordt gefinancierd door het Rijk en de gemeente Amsterdam. De Krijtkring is mede mogelijk dankzij:
msche Amsterda Fonds
DE krijtkring > 11
De Krijtkring speelt
herfstvakantie
vrijdag 5 okt 19.30 Stadsschouwburg Haarlem try-out zaterdag 6 okt 19.30 Stadsschouwburg Haarlem première zondag 7 okt 14.30 Stadsschouwburg Haarlem vrijdag 12 okt 19.30 TAQA Theater de Vest Alkmaar zondag 14 okt 16.00 Schouwburg Odeon Zwolle woensdag 17 okt 15.00 ChassÊ Theater Breda vrijdag 19 okt 19.30 De Meervaart Amsterdam zondag 21 okt 16.00 Theater Figi Zeist vrijdag 26 okt 19.30 Theater aan de Slinger Houten vrijdag 2 nov 19.00 Parktheater Eindhoven zondag 4 nov 16.00 Schouwburg Rotterdam vrijdag 9 nov 19.30 Theater Kerkrade zondag 11 nov 15.00 Schouwburg Amstelveen woensdag 14 nov 19.30 Het Nationale Theater Den Haag vrijdag 16 nov 19.30 Theater Junushoff Wageningen zondag 18 nov 15.00 Stadsschouwburg Utrecht vrijdag 23 nov 19.30 Schouwburg Leiden zondag 25 nov 14.30 Stadsschouwburg Groningen vrijdag 30 nov 19.00 Internationaal Theater Amsterdam zaterdag 1 dec 19.00 Internationaal Theater Amsterdam zondag 2 dec 13.00 Internationaal Theater Amsterdam De Krijtkring speelt ook als besloten schoolvoorstelling.
De Krijtkring is genomineerd voor de Zapp Theaterprijs! Stem mee op www.zapp.nl/theaterprijs
TONEELMAKKER! - WORD www.toneelmakerij.nl/toneelmakkers @toneelmakerij
/detoneelmakerij @toneelmakerij
12 > DE krijtkring
D