Issuu on Google+


Flying on trusted wings vijftig jaar surinam airways Pe t e r S a n c h e s

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 1

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 2

27-07-12 13:48


Woord vooraf

De SLM ziet dit jaar Abraham! Deze mijlpaal laten wij natuurlijk niet ongemerkt voorbij gaan. Het is niet alleen een jaar van vieren en gedenken, maar ook een jaar om vooruit te kijken en te plannen voor de toekomst. U hebt in uw handen het gedenkboek. Hierin wordt teruggeblikt op het verleden van onze maatschappij. Dit verleden mag best een rijke geschiedenis worden genoemd, die terug gaat naar het begin van de jaren vijftig van de vorige eeuw. Er is toen veel werk verzet dat heeft geleid tot de statutaire vestiging op 30 augustus 1962 van Surinam Airways. Sinds die tijd hebben de mannen en vrouwen van deze organisatie hard gewerkt om Surinam Airways te maken tot wat wij zijn. We mogen gerust zeggen ‘we’ve come a long way’. Het is echter niet de tijd om tevreden achterover te leunen. Er zijn veel uitdagingen waarvoor wij ons geplaatst zien. Beslissingen van vandaag hebben een impact op morgen en strategische beslissingen moeten genomen worden op basis van een gedegen planning. In een mondiale wereld waar economische grenzen vervagen en de bescherming van nationale maatschappijen niet langer vanzelfsprekend is, zijn efficiency en planning onontbeerlijk. Het vraagt om een dynamische organisatie die snel kan inspelen op veranderende situaties in snel ontwikkelende en veranderende markten.

Het vereist snelle en strategische beslissingen in een competitieve markt; om te kunnen overleven maar ook om te kunnen groeien. Wij moeten de potentie hebben om deze uitdagingen aan te gaan en bij te dragen aan de ontwikkeling van Suriname. Wij zullen strategische allianties moeten aangaan met andere organisaties om onze doelen te verwezenlijken. Maar last but not least zullen wij er alles aan doen om onze dienstverlening aan onze klanten in de komende jaren te verbeteren en uit te breiden. De klant is Koning is ons devies. Wij rekenen op uw steun en vertrouwen in de komende vijftig jaar.

Ewald M. Henshuys President en CEO Surinam Airways

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 3

28-07-12 13:26


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 4

27-07-12 13:48


Vijftig jaar SLM

5

9

Hoe het begon 10

Rudi Kappel

25

De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij in wording 28

Desi Deira

37

De vleugels uitslaan Hanka Wolterstorff Stanley Alcantra Bert Maes

42 50

54 64

Frank ‘Pietje’ de Miranda

69

De roerige jaren tachtig Atta Mungra

74

Ronny Johan Mahangi Henk Venoaks

91

78

81

Flying on trusted wings Robbi Lachmising Ronny Calor

92

96

Astrid Christine Deira

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 5

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Vergulde eerste pilotenspeld met het embleem van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (collectie Tropenmuseum)

100

105

De nieuwe eeuw

123

Wat de toekomst brengt

129

SLM Group

148

SLM Luchtvloot

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 6

31-07-12 10:53


Hoe het begon

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 7

31-07-12 10:53


8

FLYING ON TRUSTED WINGS

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 8

27-07-12 13:48


Hoe het begon 9

I

n de eerste helft van de twintigste eeuw gonsde de

Het zou echter nog vele jaren en nog meer moeite kosten

vliegkoorts rond de hele wereld. Sinds de eerste vlucht

voor de ontwikkeling van onze nationale luchtvaart-

van de gebroeders Wright in 1903 had de luchtvaart

maatschappij van de grond kwam. De koloniale overheid

zich in enkele decennia razendsnel ontwikkeld. Droeg de

keek hiervoor allereerst naar de luchtvaartmaatschappij

allereerste vlucht nog niet verder dan enkele honderden

van het moederland. In 1947 kreeg de KLM een vergunning

meters, inmiddels konden hele oceanen en werelddelen

voor het oprichten van een luchtvaartmaatschappij voor het

worden overbrugd. In veel landen werden nationale

binnenlands luchtvervoer in Suriname. De maatschappij

luchtvaartmaatschappijen opgericht. Ook in Suriname

maakte wel plannen, maar legde de rekening voor de

groeiden de wens en de ambitie om deel te krijgen aan de

ontwikkeling bij de Surinaamse autoriteiten. Die konden de

geweldige mogelijkheden die het nieuwe transportmiddel

hoge kosten echter niet opbrengen. Het bleef dus slechts

te bieden had, zowel binnen Suriname, waar nog nauwelijks

bij een intentie. De plannen kwamen nooit tot uitvoering.

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Eerste SLM pet uit de jaren 60 (collectie Desi Deira)

wegen waren, als daarbuiten.

Een bevlogen jonge man Rond 1930 werd Suriname opgenomen in het reguliere

In dezelfde tijd werkte de jonge Surinamer Rudi Kappel ook

netwerk van luchtvaartmaatschappijen. Amerikaanse

aan plannen voor een luchtvaartbedrijf in Suriname. Hij

luchtvaartmaatschappijen namen de eerste passagiers-

woonde op Curaรงao, en zag daar van nabij wat de komst

vluchten voor hun rekening: in 1929 vlogen Pan Am en

van de luchtvaart voor de eilanden betekende. Post, vracht

NYRBA (New York, Rio & Buenos Aires Line) voor het eerst

en toeristen vonden zoveel sneller hun bestemming dat

van Miami naar Paramaribo, en het jaar daarna maakte

deze sectoren zich geweldig ontwikkelden. Kappel was

Pan Am de eerste binnenlandse vlucht van Paramaribo

ervan overtuigd dat een luchtvaartmaatschappij voor

naar Nickerie. De KLM volgde in 1934: een Fokker F-XVIII

Suriname goedkoper kon worden gerealiseerd dan in het

(PH-AIS) genaamd Snip vloog toen via de Kaapverdische

KLM-voorstel stond geschetst.

Eilanden naar Suriname en daarna naar Curaรงao. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd bij Zanderij het eerste vliegveld in Suriname aangelegd, in eerste instantie voor militair gebruik door de Amerikanen. Vanaf 1949 ging de KLM een rechtstreekse lijndienst verzorgen tussen Paramaribo en Amsterdam.

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 9

27-07-12 13:48


Rudi Kappel De vader van de Surinaamse luchtvaart

10

FLYING ON TRUSTED WINGS

Ronald Elwin Kappel werd geboren

aangezien zijn hart ergens anders lag: bij

hij op 5 februari 1951 een noodlanding

op 12 november 1926 te Port of Spain,

de luchtvaart. Hij vertrok naar Miami voor

op Aruba. Op ongeveer dertig mijl uit

Trinidad. Op vierjarige leeftijd ging hij

het volgen van een opleiding tot piloot.

de kust ontstonden er problemen in de

voor enige tijd wonen bij de broer van zijn

Op de Embry Riddle Aviation Training

benzinetoevoer naar de linkermotor.

moeder, Dolf de Boer, in Paramaribo. Hij

School behaalde hij op 21 augustus 1948

Omdat het toestel snel hoogte verloor,

bezocht als kleuter de Conradischool, om

zijn brevet met de bevoegdheden single/

wilde Kappel niet over de stad naar het

later naar de Hendrikschool over te gaan.

multiple engine, land/sea en blindvliegen.

vliegveld vliegen, maar besloot hij tot een

Op zijn dertiende werd hij met zijn moeder

Dit brevet werd op 15 februari 1951 in

noodlanding. Die liep gelukkig goed af en

herenigd op Curaçao. In familiekringen

Suriname geldig verklaard.

Kappel en zijn passagier, de Amerikaan

werd hij liefkozend Sonny genoemd. Vrienden noemden hem Rudi.

Lesvliegtuig van de Embry Riddle Aviation Training School en Rudi Kappel op het terrein van de school (collectie Peter Sanches)

Maurice de Jong, kwamen met de schrik Na het behalen van zijn brevet kreeg

vrij. Na deze valse start groeide Kappel in

Rudi een vliegtuig cadeau van zijn

de jaren daarna uit tot een ware pionier

Na voltooiing van zijn schoolcarrière

moeder, Nora Kappel-de Boer. Dit

van de Surinaamse luchtvaart. Met zijn

op Curaçao, waar hij zijn mulo-diploma

vliegtuig kreeg in Suriname de voorlopige

zakenpartner Herman van Eyck legde

behaalde, zette Kappel eerst zijn schreden

registratie PZ-NAB. Het toestel heeft

hij de basis voor de latere Surinaamse

in de handel. Al spoedig bleek dat hij

zijn beoogde thuishaven echter nooit

Luchtvaart Maatschappij.

daar niet voor in de wieg gelegd was,

bereikt. Op weg naar Suriname maakte Op 23 augustus 1956 trad Rudi in het huwelijk met Maria Louise Thijn. Hoewel zijn hele werkzame leven in het teken van de luchtvaart stond, had hij ook voor andere zaken belangstelling. De Surinaamse natuur en bodemschatten vormden zo’n interessegebied. Zo nam hij in 1958 deel aan de expeditie van dr. D.C. Geykes naar de Tafelberg. Onder zijn leiding werd een airstrip aan de voet van de Tafelberg aangelegd.

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 10

27-07-12 13:48


11 Luchtfoto’s die Kappel maakte van de

nabij Wageningen, hielpen archeologen bij het in kaart brengen van dit gebied.

Rudi Kappel was ook een verdienstelijk amateurschilder en -dichter. Op 26 september 1958 exposeerde hij in het

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Hertenrits in het westen van Suriname,

Kabinet van de Gouverneur. Hoewel hij autodidact was, was zijn werk toch van zodanige kwaliteit dat zeventien van de dertig geĂŤxposeerde werken werden verkocht. De Surinaamse regering kocht een stuk met de titel De zittende man, en de schrijver Lou Lichtveld (Albert Helman), die ook bekend stond als kunstcriticus, kocht eveneens een schilderij. In het eerste nummer van Tongoni, een letterkundig tijdschrift dat in februari 1958 verscheen, werd een gedicht van Rudi Kappel opgenomen.

Ronald Elwin Kappel (collectie Peter Sanches)

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 11

27-07-12 14:58


12

FLYING ON TRUSTED WINGS

De jonge luchtvaartenthousiast vond met zijn plannen

de KLM. Dezelfde reactie kreeg Kappel op zijn tweede

weerklank bij de vereniging Justitia Pietas Fides (JPF), een

voorstel, dat hij indiende in 1950. Dit voorstel was een

actieve en invloedrijke vereniging van Surinamers die,

aanscherping van het eerste plan, geïnspireerd op de

meestal voor een aantal jaren, woonden en werkten op

actuele situatie in Suriname, waar hij inmiddels weer naar

Curaçao. Kappels vader was een van hen. Deze Surinaamse

was terugverhuisd. De bevordering van het toerisme naar

expats beseften terdege wat de luchtvaart voor hun

de binnenlanden, bijvoorbeeld, was een nog belangrijker

vaderland zou kunnen betekenen en ondersteunden Kappel

plaats gaan innemen. Toch kon Kappel de Staten nog

junior van harte in zijn ambities. In januari 1949 richtte

steeds niet overtuigen. Zij stelden als eis dat hij tenminste

JPF dan ook een verzoek aan de gouverneur van Suriname

1200 vlieguren moest hebben om in aanmerking te komen

om naast het plan van de KLM ook een voorstel van de

voor een vergunning.

vereniging in overweging te nemen, waarin zij Rudi Kappel naar voren schoof.

In een interview met de krant Reveille van 14 november 1950 legde de ambtenaar die belast was met het toezicht

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 12

De kern van het voorstel van JPF was om te beginnen

op de burgerluchtvaart in Suriname, Fritz Barend, uit hoe

met een binnenlandse vliegdienst en deze gestaag uit te

de overheid tegen de situatie aankeek. Die had bezwaren

breiden. Het routenetwerk dat de vereniging voor ogen

van organisatorische, financiële en economische aard (die

had, strekte zich van Paramaribo westwaarts uit naar

hij niet nader specificeerde) tegen de uitvoering van de

Groningen-Coronie-Nickerie, oostwaarts naar Mariënburg-

plannen van de KLM. De conclusie was dat het opzetten

Tamarin-Moengo-Albina en landinwaarts naar Chatillon-

van een dienst volgens dat model voorlopig niet haalbaar

Carolina. De vloot zou in eerste instantie bestaan uit een

zou zijn. Over de aanvragen voor een vergunning om een

Gruman-amfibievliegtuig, later aangevuld met een Cessna

luchtvaartbedrijf op te zetten van particuliere zijde, waar die

Seaplane. De beoogde spil in de uitvoering van het hele

van Kappel er een van was, zei Barend niet meer dan dat

plan was natuurlijk Rudi Kappel.

deze met de nodige aandacht zouden worden bekeken.

De gouverneur legde het voorstel voor aan de Staten van

Een Nederlands alternatief

Suriname, maar die zagen er niet veel in. De statenleden

In hetzelfde jaar ontmoette toezichthouder Barend

gingen liever met een ervaren organisatie in zee in

tijdens een verblijf in Nederland de heer L. Jägers,

plaats van met een jonge man die zijn sporen nog moest

luchthavenmeester van vliegveld Ypenburg bij Den Haag.

verdienen, en spraken opnieuw een voorkeur uit voor

Jägers bleek bereid naar Suriname te komen om een plan

27-07-12 13:48


13

Dat Rudi Kappel het moeilijker had met het winnen van het

luchtvaartmaatschappij, met het vooruitzicht daar ook

vertrouwen van de overheid, kwam wellicht mede door een

directeur van te worden. Tijdens zijn bezoek in februari

voorval van dat voorjaar. Op 5 februari 1951 had hij met zijn

1951 sprak Jägers ook met Rudi Kappel. Deze zegde hem in

eerste vliegtuig, een tweemotorig Cessna-sportvliegtuig

eerste instantie zijn steun toe.

met de voorlopige registratie PZ-NAB, een noodlanding moeten maken op Aruba. Maar dat stopte hem niet in zijn

De plannen van Jägers behelsden een binnenlands netwerk,

plannen. Hij bestelde een nieuw vliegtuig, volgde in Florida

aangevuld met buitenlandse routes op Georgetown

een opleiding tot grondinstructeur en ging samenwerken

en Cayenne, de hoofdsteden van de buurlanden Brits-

met een door de wol geverfde zakenpartner, de ondernemer

en Frans-Guyana. Het benodigde kapitaal voor de

Herman van Eyck. De twee richtten in 1951 het Surinam

luchtvaartmaatschappij raamde hij op 75.000 gulden, wat

Travel Bureau op, dat de bekendheid van Suriname als

zou moeten worden opgebracht door investeerders en de

toeristische bestemming ging promoten. Ze brachten

overheid. De bedoeling was dat de door Jägers op te richten

daartoe om te beginnen een brochure uit. Samen werkten

maatschappij een naamloze vennootschap zou worden

Kappel en Van Eyck voortvarend door in de verwachting

met de naam Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM).

dat zij nog altijd kans maakten op een vergunning om de

Er werd een Initiatiefcomité van de Surinaamse Luchtvaart

Surinaamse luchtvaartmaatschappij op te richten.

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

uit te werken voor het oprichten van een Surinaamse

Maatschappij opgericht om deze plannen te ondersteunen. De leden waren vooraanstaande Surinamers en in Suriname

Die hoop was zeker niet ongegrond. Vervolggesprekken van

gevestigde Nederlanders.

de overheid met de KLM hadden namelijk nog steeds geen concrete resultaten opgeleverd. Hoewel de maatschappij

Als ervaren partij boezemde Jägers de overheid kennelijk

haar voorstellen wel had aangepast, bleven de kosten voor

wel vertrouwen in. Op 21 augustus 1951 kreeg hij namelijk

Suriname te hoog. De KLM stelde namelijk hoge eisen

een tijdelijke vergunning, onder de voorwaarde dat hij

aan de aanleg en verbetering van airstrips en wilde dat

binnen een jaar zou aantonen dat hij in staat was om

Suriname de exploitatieverliezen in de eerste vijf jaren zou

een efficiënt en financieel gezond bedrijf van de grond te

dekken. Dat was voor het land financieel en organisatorisch

krijgen. Verder moest hij binnen drie maanden berichten

niet haalbaar. Het resultaat was dan ook dat de Staten dat

of hij de concessie aanvaardde. Vanaf dat moment hulde

jaar besloten de vergunning aan de KLM in te trekken. Als

Jägers zich echter in stilzwijgen.

de overheid op dat moment al haar hoop had gevestigd op Jägers, dan werd ze ook daarin aanvankelijk teleurgesteld.

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 13

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 14

27-07-12 13:48


15

Bericht dat hij de concessie aanvaardde, bleef namelijk uit.

ten westen van het stadscentrum van Paramaribo. Kappel

Ondertussen liep Suriname reeds vijftien jaar achter op het

kocht het terrein aan en legde er met medewerking van het

buurland Brits-Guyana (het huidige Guyana). Daar vloog

gouvernement een airstrip aan. In eigen beheer en op eigen

British Guiana Airways, ook een particulier initiatief, met

kosten legde de onderneming een aantal airstrips aan in

een vloot van vijf vliegtuigen op veertig airstrips.

het binnenland. Andere werden op kosten van particulieren aangelegd, omdat de koloniale overheid verder niet wilde

De kansen keren

meewerken.

Kappel en Van Eyck dienden verschillende malen opnieuw

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 15

verzoeken in bij de Staten van Suriname, die na lang

In augustus 1952 bestelde Kappel zijn volgende toestel,

debatteren besloten het duo toch een kans te geven. Op 19

een Stinson Reliant (PZ-TAA). In oktober ging hij het zelf

april 1952 kregen de twee een vergunning om voor maximaal

ophalen in de Verenigde Staten om het over te vliegen

een jaar op commerciële basis vrachtvluchten uit te gaan

naar Paramaribo. Bij een geplande tussenlanding op Cuba

voeren – passagiers vervoeren tegen betaling mochten

werden hij, zijn co-piloot en zijn enige passagier echter

ze niet. De eerste opdracht kregen ze van de bekende

direct in de boeien geslagen. De politieke situatie op Cuba

Surinaamse zakenman en bioscoopeigenaar Emile de la

was op dat moment zo instabiel dat dit uit voorzorg met

Fuente voor het uitstrooien van biljetten boven Paramaribo

elke buitenlander gebeurde. In de krant Today van 18

voor de promotie van twee films. Kappel voerde de vlucht

oktober vertelde de piloot van zijn avonturen: “Alles werd

uit met het eerste toestel van het bedrijf: een nieuwe Piper

uit het vliegtuig gehaald door de militaire macht en mijn

Cub, die het op Aruba neergestorte toestel verving. Met het

Rood-Wit-Blauwe vlag met het wapen van Suriname werd

schip Oberon was het van Aruba naar Paramaribo vervoerd.

door een zekere luitenant Camboa op de grond geworpen.

Als thuisbasis kreeg het toestel vliegveld Zanderij. Dit is

Toen ik hem er op attent maakte dat het onze nationale

het eerste vliegtuig ooit dat officieel in het Surinaamse

vlag was, wierp hij die ten tweede male op de grond.

luchtvaartregister werd ingevoerd: op 15 april 1952, met de

Zelfs de bekleding werd van de zittingen in ons vliegtuig

registratie PZ-NAC. Kappel doopte het Colibri.

afgetrokken om te zien of er wat achter zat.”

Nu brak de tijd aan om de luchtvaartmaatschappij

Na enkele dagen opsluiting en allerlei andere hindernissen

daadwerkelijk van de grond te tillen. Als eerste was er een

werden vliegtuig en bemanning vrijgelaten. De co-piloot

thuishaven nodig voor de vloot die Kappel wilde opbouwen.

bracht het naar Brits-Guyana, terwijl Kappel via Haïti met

Daarvoor viel de keus op een lap grond te Zorg en Hoop,

de KLM naar huis terugkeerde. Op 19 oktober vloog hij het

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Eerste vliegtuig van het Vliegbedrijf Kappel-van Eyck, de Piper Cub PZ-NAC (collectie Peter Sanches)

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 16

27-07-12 13:48


17

vliegtuig zelf van Georgetown naar Zanderij. Bij aankomst

startbaan op vliegveld Zorg en Hoop in gebruik – tot

werd hij door honderden mensen welkom geheten. In die

dan toe had hij nog vanaf Zanderij gevlogen. Met enkele

tijd was de aankomst van een vliegtuig sowieso nog een

vooraanstaande Surinamers maakte hij een rondvlucht

zelden beleefde sensatie, maar ook Kappels Cubaanse

boven Paramaribo. Het was het startsein voor het

avonturen, waarover al het een en ander in de krant had

verder uitbouwen van het vliegveld als onderdeel van de

gestaan, zullen de nieuwsgierigheid van de inwoners van

voorbereidingen voor een eigen luchtvaartbedrijf.

Paramaribo getrokken hebben.

Bouwen aan de basis

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Stinson Reliant PZ-TAA (collectie Peter Sanches)

De ontwikkelingen verliepen met de nodige ups en downs. Op 24 oktober, drie dagen na zijn eerste vlucht, raakte de Stinson Reliant bij de landing op Zorg en Hoop beschadigd. Een van de wielen bleef steken in het nog mulle zand. Het toestel maakte hierdoor een draai en dook in de grond. Er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor. De bevolking leefde enorm mee met Kappel. Journalist Jo Meyer van dagblad De Tijd stichtte een speciaal fonds voor hem om het vliegtuig te kunnen repareren. Dit idee werd door Kappel enorm gewaardeerd, maar het bleek niet nodig omdat de schade door de verzekering werd vergoed. In november begon de bouw van een hangar met plaats voor twee vliegtuigen. Diezelfde maand nog werd een tweede Stinson Reliant (PZ-TAB) aan de vloot toegevoegd. Met dit vliegtuig werden ook de onderdelen overgevlogen Stinson Reliant en Piper Cub op Zanderij (collectie Peter Sanches)

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 17

Kappel vertelde in de krant ook – ondanks de schade en

voor het beschadigde eerste toestel.

de turbulente gebeurtenissen – direct met het nieuwe vliegtuig binnenlandse vluchten te willen gaan verzorgen.

De prestaties van Kappel en Van Eyck maakten indruk.

Hij liet er inderdaad geen gras over groeien. Op 21 oktober

Niet in de laatste plaats op het Initiatiefcomité voor de

1952 nam hij met de Stinson Reliant de gloednieuwe

Surinaamse Luchtvaart Maatschappij, dat ondertussen

27-07-12 13:48


18

FLYING ON TRUSTED WINGS

bezig was geweest met de plannen van Jägers. Het

plannen van Kappel en Van Eyck. In twee jaar was er veel

comité had becijferd dat voor de oprichting van zijn lucht-

veranderd. Minister van Openbare Werken en Verkeer Smit

vaartmaatschappij 150.000 gulden nodig was. Jägers wilde

stelde een maand later een Commissie voor Binnenlandse

Rudi Kappel wordt welkom geheten

pas naar Suriname komen als dat geld bijeengebracht was.

Luchtvaart in, die de oprichting van een luchtvaartbedrijf

Het comité kwam op 22 oktober met een prospectus naar

voor binnenlandse vluchten moest gaan voorbereiden. In

Pose voor het vliegtuig met tweede van links Herman van Eyck en derde van links Rudi Kappel (collectie Peter Sanches)

buiten om financiers te werven, maar slechts twee weken

september zou de commissie haar advies uitbrengen in de

later gooide het de handdoek alweer in de ring en staakte

vorm van vier opties. De regering koos voor de optie van

haar activiteiten. Kappel en Van Eyck hadden namelijk hun

kuststreekvervoer per eenmotorig vliegtuig, oostwaarts

medewerking aan de plannen van Jägers ingetrokken. Ze

op de route Paramaribo-Moengo-Albina en westwaarts

hadden inmiddels immers flink geïnvesteerd in hun eigen

op de route Paramaribo-Coronie-Nickerie. Vervoer van

Kaart met special stempel van de post ter herinnering aan de eerste vlucht naar Moengo (collectie Willy van Leesten)

bedrijf, en wilden daar mee verder. Het comité had daarop

en naar het binnenland en overig incidenteel vervoer zou

niet veel tijd nodig om tot de beslissing te komen zichzelf

plaatsvinden met een helikopter.

Eerste vlucht Moengo. Piper Cub komt aan te Moengo

te ontbinden. Twee luchtvaartmaatschappijen in Suriname zou te veel zijn.

Aan de start Terwijl de voorbereidingen voor de officiële oprichting

Toen Kappel op 1 oktober 1952 de vurig gewenste

van Luchtvaartbedrijf Kappel-Van Eyck, zoals het zou

toestemming kreeg voor het vervoeren van passagiers

gaan heten, in volle gang waren, aanvaardde Jägers in

tegen betaling, stond niets hem en Van Eyck meer in de

het voorjaar van 1953 alsnog zijn concessie. Maar nu

weg om een volwaardig vliegbedrijf te gaan ontwikkelen.

was het voor hem te laat. Het werd hem niet in dank

Wel bleef het de bedoeling om in de toekomst een

afgenomen dat hij nu pas voldeed aan de voorwaarde die

nationale Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) te

hem was gesteld, en er was ondertussen een uitstekend

realiseren. Het particuliere bedrijf van Kappel en Van Eyck

alternatief: de Surinaamse overheid was ervan overtuigd dat

zou in die maatschappij worden opgenomen: de heren

Luchtvaartbedrijf Kappel-Van Eyck uitstekend zou voldoen.

zouden dan in dienst treden van die nog op te richten SLM

Daarop koos Jägers eieren voor zijn geld: hij aanvaardde

en hun vliegtuigen zouden worden overgenomen.

de vergoeding van zijn kosten die hem door Kappel en Van Eyck werd aangeboden.

Op 30 maart 1953 spraken de Staten van Suriname en de regering, vertegenwoordigd door minister van Openbare Werken en Verkeer Smit, openlijk hun steun uit voor de

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 18

27-07-12 13:48


19

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 19

27-07-12 13:48


20

FLYING ON TRUSTED WINGS

Rudi Kappel wordt welkom geheten door Districtscommissaris E. Robles en Statenlid J.S.P. Kraag DC. Robles poseert met de herinneringsplaquette

Formele ondertekening van de overdracht van de post (collectie Peter Sanches)

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 20

27-07-12 13:48


21

de beproefde methode dan door die van vooruit-maar-

van zaken. Er verschenen boze artikelen in het tijdschrift

we-zullen-wel-zien-wat-ervan-komt.” Van Surinaamse

Avia Vliegwereld, het officiële orgaan van de Koninklijke

zijde werden de Nederlandse critici ervan beschuldigd

Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart, waarop in de

alleen het Nederlandse belang te behartigen en niet te

Surinaamse kranten vervolgens weer werd gereageerd. Van

kijken naar Surinaamse omstandigheden en belangen.

Nederlandse zijde werd in krasse bewoordingen getwijfeld

Dat een landskind nu de vergunning had gekregen, had

aan de ervaring van Kappel, en gesteld dat de ervaren Jägers

voor de Surinamers juist een meerwaarde, maar was

nu was gepasseerd en geschoffeerd. “Nu kan misschien wel

voor de Nederlanders een teken van kortzichtigheid. Zo

gezegd worden dat Jägers wat al te voorzichtig te werk is

liep de discussie uit in een debat over de verhoudingen

gegaan en liever op zeker moment had moeten doorbijten,

tussen kolonie en moederland. Surinaamse kranten

zekere risico’s accepterend, maar wij blijven van mening

stelden de vraag of de tijd niet rijp was voor een complete

dat uiteindelijk Suriname beter zou zijn gediend door

onafhankelijkheid, nu gebleken was dat Nederland alleen

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Kaart met speciale stempel van de post ter herinnering aan de eerste vlucht naar Coronie (collectie Peter Sanches)

De Nederlandse luchtvaartwereld reageerde fel op de gang

voor zijn eigen belang in Suriname opkwam en Suriname daardoor isoleerde van haar buren in de regio. Aan het eind van de zomer van 1953 kwamen de eerste airstrips gereed en kon Luchtvaartbedrijf Kappel-Van Eyck beginnen met het daadwerkelijk vervoeren van passagiers op de binnenlandse routes. De eerste vlucht vond plaats op 22 augustus 1953 van Paramaribo naar Moengo met de Piper Cub Colibri – het eerste toestel dat Kappel begin 1952 voor zijn zakelijke doeleinden had ingevoerd. Het was een feestelijk moment, dat voor de twee mannen de echte start van hun bedrijf markeerde. Op 28 september vloog de Colibri voor het eerst naar Coronie. Later zouden Nickerie en Albina volgen.

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 21

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 22

27-07-12 13:48


De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij in wording

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 23

27-07-12 13:48


SLM50+ned-engcs4_HT.indd 24

27-07-12 13:48


De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij in wording 25

H

et is tijd, klonk het in de wandelgangen van de

Kappel vertrok voor een jaar naar Guyana om bij British

Staten van Suriname. Het is tijd dat de overheid

Guiana Airways meer ervaring op te doen in bush ying.

gaat participeren in het Vliegbedrijf Kappel-Van

Intussen zou Herman van Eyck zich verder richten op de

Eyck, dat de maatschappij de naam Surinaamse Luchtvaart

onderhandelingen in Suriname.

Maatschappij gaat dragen, dat Rudi Kappel als chef vlieger wordt aangesteld en Herman van Eyck als directeur. De drie

De overheid stond voor het blok. De eigen pogingen om

partijen konden ieder aandeelhouder worden in de nieuwe

tot een nationale luchtvaartmaatschappij te komen waren

onderneming.

mislukt, en het verwijt dat haar lakse houding Kappel en

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Bell-47G helikopter met links Herman van Eyck en zittend op de passagiersstoel Rudi Kappel (collectie Peter Sanches)

Van Eyck had gedreven tot stopzetting van hun activiteiten,

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 25

Dat waren mooie ambities, maar om die te bereiken was

deed haar reputatie geen goed. De regering kon dan ook

er eerst een serieus luchtvaartbeleid nodig, stelden Kappel

weinig anders dan met Van Eyck te gaan onderhandelen

en Van Eyck. Er waren nog altijd te weinig airstrips, en

over de luchtvaartmaatschappij en een daadwerkelijk

omdat de overheid niets deed hadden ze zelf veel kapitaal

luchtvaartbeleid voor te gaan bereiden. Eindelijk kwam er

in dergelijke infrastructuur moeten steken. Dat was echter

schot in de zaak en werden er afspraken gemaakt. Binnen

geen houdbare situatie. Indien er geen concrete steun op

enkele maanden nadat Luchtvaartbedrijf Kappel-Van Eyck

gang kwam, lieten de mannen de autoriteiten weten, stond

was stilgezet, was de zaak vlotgetrokken. Zoals van begin

de toekomst van het bedrijf op het spel. Zij konden het

af aan de bedoeling was geweest, ging hun bedrijf op in de

geld voor de investeringen namelijk niet langer meer zelf

SLM i.o. en traden Kappel en Van Eyck bij de maatschappij

opbrengen.

in dienst.

Noch de pressie vanuit de Staten, noch de druk van Kappel

Voortvarend verder

en Van Eyck kon de regering echter in beweging krijgen.

Allereerst werden twee Cessna 170B-toestellen (PZ-TAC en

Toen er in de loop van 1954 nog steeds geen duidelijkheid

PZ-TAD) en twee Bell 47G-helikopters (PZ-HAA en PZ-HAB)

van regeringswege in zicht was, namen Kappel en Van

besteld voor de binnenlandse vliegdiensten. Een commissie

Eyck een drastisch besluit: ze sloten het bedrijf tot er

kreeg de opdracht van de minister van Openbare Werken

daadwerkelijk medewerking zou komen van de overheid.

en Verkeer Smit om de oprichting van de SLM verder voor

Ze deden de Piper Cub Colibri over aan de Aeroclub van

te bereiden, onder meer door het ontwerpen van statuten

Frans-Guyana en hielden de twee Stinson Reliants aan

en het voeren van besprekingen met belanghebbenden

de grond met de bedoeling ook die te verkopen. Rudi

over hun participatie in het bedrijf. Op 17 mei 1954 bood de

27-07-12 13:48


26

voor de aanleg van vliegveld Zorg en Hoop en de airstrips, FLYING ON TRUSTED WINGS

geraamd op 258.000 gulden, vergoed. Hun inbreng in de SLM bestond deels uit contanten en deels uit materieel, waaronder de twee Stinson Reliant-toestellen, die nog niet waren verkocht. De twee Cessna 170B-toestellen werden op 16 december 1954 afgeleverd. Op 27 december 1954 maakte een van de twee een proefvlucht naar Moengo – de eerste vlucht die onder de naam SLM (in oprichting) werd uitgevoerd, al was De tweede Cessna 170B van de SLM op Vliegveld Zorg en Hoop. In het toestel was ruimte voor vier personen (collectie Tropenmuseum)

Demonstratievlucht van de Bell-47G Helikopter op het Gouvernementsplein (collectie Peter Sanches)

commissie de regering een notitie aan over de organisatie

dat nog in stilte. Hoewel dat niet statutair werd vastgelegd,

en financiering van de maatschappij.

wordt aangenomen dat het bedrijf op 1 januari 1955 werd opgericht. De eerste officiële vlucht vond, onder grote

Voor de oprichting was volgens de commissie 750.000

belangstelling, plaats op 6 januari 1955. De bestemming

gulden nodig. Dat was te veel geld om ineens op te

was Moengo – het streven was eind maart naar alle

brengen, maar er kon worden begonnen met een

districten lijndiensten operationeel te hebben. Ten onrechte

startkapitaal van 150.000 gulden. Dat bedrag kon

wordt aangenomen dat Rudi Kappel deze eerste vlucht van

door de drie partijen worden opgebracht: de overheid zou participeren met 109.000 gulden, Kappel en Van Eyck samen met 41.000 gulden. Voor de aanschaf van vliegtuigen en helikopters werd 370.000 begroot, waarvan 170.000 voor het kuststreekvervoer en 200.000 voor het helikopterbedrijf. Het land zou aan de vennootschap een lening verstrekken voor de aanschaf van het materieel en verdere outillage. Ook zou aan derden de mogelijkheid worden geboden om te participeren in het aandelenkapitaal, al zou de overheid hoe dan ook de meerderheid van de aandelen in handen nemen. Kappel en Van Eyck kregen de kosten die zij hadden gemaakt

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 26

27-07-12 13:48


27

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Belangstellenden posseren bij de Cessna 170B van de SLM op Vliegveld Zorg en Hoop. Zichtbaar is een gedeelte van het eerste logo van de SLM (collectie Peter Sanches)

de SLM uitvoerde: die eer komt de Amerikaanse vlieger

nieuwe toestellen. Een vlucht duurde vijftien minuten en

Hayden toe. Hij was een van de piloten die de Cessna’s

koste zeveneneenhalve gulden, een behoorlijk bedrag in

uit de Verenigde Staten naar Suriname overgevlogen had.

die tijd. Op 18 januari werd op het Gouvernementsplein

Inmiddels was hij bij de SLM in dienst getreden.

(het huidige Onafhankelijkheidsplein) een demonstratie gehouden met een Bell 47G-helikopter van de maat-

Aangezien de bevolking enorm veel belangstelling had

schappij. Op beide activiteiten kwamen veel mensen af.

voor de luchtvaartmaatschappij werden er op 16 januari rondvluchten boven Paramaribo georganiseerd met de

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 27

27-07-12 13:48


Desi Deira Van pionier tot waarnemend directeur

We waren allemaal mensen met hart voor de luchtvaart 28 ongeveer tachtig tot negentig mensen in

passagiers en voor het toezicht op de

dienst. De directeur, Bert Maes, was een

belading van de vliegtuigen. Iedereen

no nonsense-man: als hij iets in je zag, dan

deed van alles. Door zelfstudie uit boeken

hielp hij je dat te ontwikkelen. Zo zorgde

over de luchtvaart leerden we het vak. Er

hij ervoor dat ik in 1973 in New York mijn

was geen vakbond en overwerk werd niet

diploma als aircraft dispatcher kon halen

vergoed: je kreeg een portie eten en dat

en ik hoofd van de binnenlandse operatie

was het. Het waren mooie tijden waarin

werd. We bedienden 35 vliegvelden in het

iedereen alles uit liefde uitvoerde. We

binnenland, verzorgden de charters en een

waren allemaal mensen met hart voor de

heleboel bevoorradingsvluchten voor de

luchtvaart.

Geologisch Mijnbouwkundige Dienst en

In 1963-1964 nam de overheid de SLM

het Bureau voor Waterkracht Werken.

in de arm om het binnenland geologisch

Het hoogtepunt in mijn carrière kwam

“Ik werkte als telegrafist in Moengo toen

in kaart te brengen. Dat gebeurde onder

in 1989. Toen werd ik, als oudste van

de districtssecretaris mijn belangstelling

de naam Operation Grasshopper. Twee

de vijf afdelingshoofden, door de Raad

voor de luchtvaart opmerkte. Hij gaf me

zendelingen van het Missionary Aviation

van Commissarissen en op voorstel van

toestemming om allerhande karweitjes uit

Fellowship (MAF) vlogen met een licht

de bond, aangewezen als waarnemend

te voeren rond het vliegveld. En zo begon

vliegtuig met ballonbanden, een Piper

directeur. Daardoor kreeg ik de kans

ik met grote delen van mijn vrije tijd te

Cub, naar het savannegebied nabij de

opnieuw een overeenkomst te sluiten met

besteden aan het weer leesbaar maken

Tafelberg. Daarna begon het kapwerk. De

de KLM voor de huur van een jumbo en zo

van de woorden ‘Pas op voor laagvliegende

eerste airstrip werd daarmee een feit. Voor

de eerste vlucht van dat vliegtuig met ons

vliegtuigen’ op de bordjes die rondom de

het vervoer van personeel en materieel

eigen personeel te realiseren. Met zulke

landingsbaan stonden.

van de overheid werden gehuurde

vluchten boekte het bedrijf in 1991-1992

Toen de heer Zaal, de tweede directeur van

vliegtuigen ingezet. Daarnaast vlogen er in

weer winst.”

de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij

die tijd vliegtuigen naar de districten: naar

in oprichting, mij vroeg om in dienst te

Moengo, Albina, Coronie en Nickerie.

treden, begon daarmee mijn carrière bij

Eind jaren zestig, begin jaren zeventig

de luchtvaartmaatschappij. Er was in die

kreeg de SLM de inspiratie om het

tijd weinig personeel. Zeven man voor

buitenland te bevliegen. Er waren toen

FLYING ON TRUSTED WINGS

de administratie, de afhandeling van de

V.l.n.r De eerste werknemers van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij N.V., voor het eerste kantoorgebouw van de SLM op Zorg en Hoop: C. King ( hoofd administratie), S. Karijodrono (allrounder), Ramsingh (allrounder), J. Lijkwan (administratie), D. Deira (afhandeling van passagiers en baggage ), H. Heilbron (afhandeling van passagiers en baggage ), L.Rambhadjan (afhandeling van passagiers en baggage ) (Collectie Desi Deira)

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 28

27-07-12 13:48


29

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

SLM kantoor op Vliegveld Zorg en Hoop (collectie Tropenmuseum)

Afscheid van Van Eyck... en Kappel

Cessna (PZ-TAE) maakte haar eerste vlucht op 15 april naar

De SLM in oprichting maakte een vliegende start. De

Moengo. De Aero Commander (PZ-TAF) arriveerde op 18 juli

Cessna 170B-toestellen bleken al in 1956 te klein voor het

in Paramaribo.

passagiersaanbod. Net als de Piper Cubs van voorheen

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 29

waren dit eigenlijk sportvliegtuigjes, waar hooguit vier

Herman van Eyck maakte de verdere ontwikkelingen

passagiers in pasten. De maatschappij begon zich te

niet meer mee als directeur: dat jaar werd hij vervangen

oriĂŤnteren op de aanschaf van grotere toestellen, waarbij

door Nel Zaal. In de Surinaamse luchtvaartgeschiedenis

werd gedacht aan de tweemotorige Aero Commander

is de rol van Van Eyck sindsdien onderbelicht gebleven.

of de Bonanza. De keus viel op de Aero Commander

Het is echter dankzij Van Eyck dat Kappel zijn plannen

520. Daarnaast werd een Cessna Bobcat aangekocht. De

kon verwezenlijken. Het opstarten van een eigen

27-07-12 13:48


30

Op 30 september 1958 trok ook Rudi Kappel zich terug uit FLYING ON TRUSTED WINGS

de maatschappij. Hij bleef wel aandeelhouder van de SLM, maar beëindigde zijn dienstverband met de vennootschap en ging voor Suralco werken. Veel mensen vonden het een vreemde beslissing dat Kappel ging werken voor een mijnbouwbedrijf, maar zo vreemd was dat niet aangezien hij een paar jaar eerder samen met anderen plannen had ontvouwd voor het oprichten van een dergelijk bedrijf in Suriname. Zijn afscheid vond plaats in de hangar op het vliegveld Zorg en Hoop. De West schreef: “… het grootste geschenk heeft Kappel zichzelf gegeven. Met zijn pionierswerk op luchtvaartgebied in Suriname vereeuwigde de vlieger zijn naam. Vereeuwigde, want hij was de ziel van de oprichtingsorganisatie.”

Lang mocht zijn carrière echter niet meer duren. Op 6 oktober 1959 verzorgde Rudi Kappel met collegaHerman van Eyck in het kantoor van de SLM op Zorg en Hoop (Nationaal Archief/ Spaarnestad Photo/ Willem van de Poll)

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 30

luchtvaartbedrijf in een situatie zonder enige infrastructuur

piloot Vincent Fajks een leveringsvlucht voor Operation

en zonder ondersteuning van de overheid is niet makkelijk

Grasshopper, een belangrijk overheidsproject om de

en zeer kapitaalintensief. Rudi Kappel had een droom en

geologie van Suriname in kaart te brengen. Met Fajks aan

ideeën, maar was beslist geen zakenman en had als jonge

het roer was het vliegtuig op weg om materialen te droppen

man ook beperkte fondsen. Van Eyck leverde het kapitaal

voor een airstrip die werd aangelegd bij de samenvloeiing

en was de ideale onderhandelingspartner voor zakelijke

van de rivieren de Boven-Tapanahoni en de Paloemeu.

contacten en de overheid. In feite vulden zij elkaar goed

Vermoedelijk ontstond er een storing aan de rechtermotor

aan. Kappel ontfermde zich over het vlieggebeuren en Van

in de Aero Commander AC-520 (PZ-TAG). Het vliegtuig

Eyck over de zakelijke en administratieve kant daarvan.

stortte neer. Kappel en Fajks kwamen beiden om.

27-07-12 13:48


Operation Grasshopper

31 toestel had een laadvermogen van vijf

moest resulteren in een systematische

ton bij een eigen gewicht van tien ton.

inventarisatie van de potentie van de

Het kon veilig landen op een baan van

bosbouw, de minerale reserves en

250 meter, maar had voor het opstijgen

de waterkracht van het Surinaamse

zeshonderd meter nodig. Bij een transport

binnenland.

naar Oelemari in 1960 verongelukte dit

Op dat moment was er nog niets.

vliegtuig echter. Het werd vervangen

Allereerst moesten airstrips worden

door een Chase YC 122 tot er een nieuwe

aangelegd: bij de Tafelberg, het

Northrop Raider kwam.

Kaysergebergte aan de Zuidrivier, nabij de

De zeven vliegvelden in het binnenland

Paloemeu, aan de Kabalebo, de Sipaliwini

kwamen een voor een tussen 1959 en

In het late najaar van 1958 gaf dr. ir.

en bij de mondingen van de Oelemari

1962 gereed. In de jaren daarna werden ze

Frank Essed, de toenmalige minister van

en de Coeroeni. Zwaar materieel voor

intensief gebruikt voor het invliegen van

Opbouw, opdracht aan de Geologisch

de aanleg moest door de lucht worden

veldploegen. Maar hun functie bleef daar

Mijnbouwkundige Dienst (GMD) om

vervoerd en afgeleverd op plekken diep in

niet toe beperkt. In 1959 en 1960 werden

de geologie en de bodemschatten van

het bos. De SLM kreeg de opdracht voor al

de airstrips tot officiële landingsterreinen

het gehele grondgebied van Suriname

het vervoer door de lucht.

verklaard.

te gaan inventariseren. Onderzoekers

Hiervoor charterde de SLM in 1959 een

zouden bodemkundige, bosbouwkundige

driemotorige Northrop YC125-Raider

Naar: D.J.H. Ferrier (red.), Gedenkboek van het

en geologische verkenningen gaan

van een Amerikaanse maatschappij. Het

Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (2010).

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Northrop YC125Raider tijdens Operation Grasshopper in het binnenland van Suriname (collectie Peter Sanches)

het Tienjarenplan voor Suriname. Het

doen vanuit zeven kleine uitvalsbases: nog aan te leggen airstrips diep in het binnenland. De SLM kreeg de opdracht alle luchttransporten hiervoor te verzorgen. Zelfs naar internationale maatstaven gemeten was deze Operation Grasshopper of Operatie Sprinkhaan een gigantische onderneming. Het project werd gefinancierd met middelen uit

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 31

27-07-12 13:48


32

FLYING ON TRUSTED WINGS

Rudi Kappel voor een AC-520 Aerocommander. Met dit type vliegtuig kwam hij om het leven (collectie Peter Sanches)

Heel Suriname reageerde verslagen op Kappels dood.

Langs de weg stonden duizenden mensen om Rudi

Voor zijn begrafenis reisde de premier van de Nederlandse

Kappel en Vincent Fajks de laatste eer te bewijzen.

Antillen, de heer Jonckheer, zelfs af naar Suriname. De

De stoet bestond uit de lijkwagens en wagens met

uitvaart had het karakter van een staatsbegrafenis. Hiertoe

rouwkransen, begeleid door de militaire kapel. Naast de

had de Surinaamse regering officieel besloten. De stoet

familieleden bevonden zich in het gevolg de gouverneur

vertrok op 10 oktober vanuit de rouwkamer van ’s Lands

van Suriname, Jan van Tilburg, de premier van Suriname

Hospitaal langs de Tourtonnelaan, de Koninginnestraat, de

mr. S.D. Emanuels en zijn collega van de Nederlandse

Prins Hendrikstraat, de Roseveltkade, de Grote Combéweg

Antillen Jonckheer, de Raad van Ministers, de voorzitter

en de Gravenstraat naar begraafplaats de Nieuwe Oranje-

en leden van de Staten van Suriname, de leden van de

tuin. De lijkkist van Kappel was bedekt met de Nederlandse

Raad van Advies en andere hoge colleges van staat,

vlag en die van Vincent Fajks met de Engelse vlag.

vertegenwoordigers van de SLM, Operation Grasshopper en de Suralco, en natuurlijk verdere aanverwanten, vrienden, kennissen en belangstellenden. Alle kranten deden uitvoerig verslag van de dood en begrafenis van Rudi Kappel. Volgens De Ware Tijd van 12 oktober 1958 stonden tussen de twintig- en dertigduizend mensen langs de route. In een speciale vergadering van de Staten van Suriname, op 10 oktober in de avonduren, werden Kappel en Fajks herdacht en kwamen de verdiensten van Kappel voor Suriname aan de orde.

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 32

27-07-12 13:48


33

VIJFTIG JAAR SURINAM AIRWAYS

Rudi Kappel bij de Cessna Bobcat op Vliegveld Zorg en Hoop (collectie Peter Sanches)

Rudi Kappel is voor de ontwikkeling van de luchtvaart in

toerisme en de belangstelling voor Suriname te promoten,

Suriname van immense betekenis geweest. Niet alleen

moet niet worden onderschat. Zijn grootste wens heeft hij

was hij een van de grondleggers van de SLM, hij stond in

echter niet in vervulling zien gaan: dat de SLM op eigen

1952 ook aan de wieg van de Aeroclub Suriname, waar

kracht een buitenlands netwerk zou weten op te bouwen

vele piloten hun eerste vliegbrevet hebben gehaald. Ook

met eigen vliegtuigen.

de betekenis van het Suriname Travel Bureau, dat hij samen met Herman van Eyck opende om het binnenlands

SLM50+ned-engcs4_HT.indd 33

27-07-12 13:48


Flying on trusted wings Nederlandse versie