Mapoula 2021-22

Curso 2021-22

REVISTA ANUAL

I.E.S. Plurilingüe Adormideras

Adormideras, un lugar diferente...

mapoula 2022

|

1

Créditos

2

|

mapoula 2022

Nuria Beiro Oldán, 2º BAC C

O número da Revista Mapoula que tedes nas vosas mans foi elaborado durante o curso 2021-22 no I.E.S. Plurilingüe Adormideras. Queremos dar grazas a todos os que participastes na súa elaboración ou colaborastes con ela dalgún xeito e pedir desculpas por calquera erro que atopedes, alleo á nosa intención.

|

Contidos

Equipo de Dinamización da Lingua Galega, María Xosé González, María Xosé Mato, alumnado, profesorado e persoal non docente do instituto.

Ilustracións interiores

Ainhoa Fernández González, June Roca Sedano, Alba Romero Lema, Laura Villa Latas, Álvaro Yáñez Ruiz.

Maquetación e deseño

Alumnado e profesora da materia de Técnicas de Expresión Gráfico Plástica de 2º de Bacharelato e do Equipo de voluntariado-axudantes da biblioteca do curso 2021-22 Candela Cores Rodríguez, Josefina Domínguez Romero, Carmen Escolante Beamuz, Irene González Calvo, Raquel González Calvo, Aicha González del Valle, Luis Iglesias Salgueiro, Elba Meléndrez Bergantiños, Raquel Muiños Aguiar, Sofía Sir Romero, Lucas Varela Sambade, Laura Villa Latas e Montse Llamas.

Ilustracións portada e contraportada

Raquel González Calvo e Alba Romero Lema.

mapoula 2022

|

3

Sumario

6 IMOS DE VISITA Latin Lovers

41 ENTREVISTAS Entrevista a Ledicia Costas Entrevista a Séchu Sende

13 DE PORTAS PARA DENTRO Luces, cámara… en galego!!

A presentación da revista Obradoiro sobre o proceso creativo O xardín de Durmideiras Despexamos a néboa de Ledicia Costas De volta á biblioteca O entroido chega a Durmideiras

35 FACEMOS DEPORTE Outro ano coa monarquía, ou mellor dito, co corona Experiencia no campionato de España de báminton

4

|

mapoula 2022

48 VOUCHE CONTAR UNHA COUSA Versión crítica do filme O rei León Os nosos deuses favoritos O progreso grazas á educación

61 FALAMOS DE NÓS As olimpíadas de ciencias Do que falo cando falo de bailar As miñas afeccións O baile como vida Profe primeiriza Creacións de premio

77 AS NOSAS CREACIÓNS A clase dos barquiños protesta Un anteollos moi orixinais Os paxaros de papel Temos novo mural no ximnasio O cárcere da realidade Somos xograres Paxaros de madeira Adiviñas Cabazas de Samaín O libro do artista Concurso-exposición de “Lettering” Microrrelatos A miña experiencia no 4ª concurso de fotografía Certame de debuxo de natureza “Habitat” Sangue en flor Concurso marcadores Caligrama “Negra Sombra”

111 RECEITAS DE COCIÑA Lombarda avoa Pila Salmón adobado Tortilla de chourizo e grelos de Abel Sopas de allo zamoranas Rosquillas ricas Galletas de manteiga Biscoito mármore Rosquillas de nata Biscoito de chocolate Torta da avoa con leite de améndoas Biscoito de iogur e limón Receitas sinxelas

125 AGARIMOSAS DESPEDIDAS Orlas promoción 2020-22 Ilusión nun novo proxecto Apertas mapoula 2022

|

5

6

|

mapoula 2022

Imos De Visita

mapoula 2022

|

7

IMOS DE VISITA

LATIN LOVERS No mes de abril o alumnado de Latín de 4º de ESO asistiu ao Museo de Belas Artes desta cidade para participar na actividade mitolóxica “Descubrindo o Enigma”.

_ por Inés Sánchez Pereiro, xefa Departamento Latín e Grego

A actividade consiste en facer un percorrido en pequenos grupos na procura de información mitolóxica e artística na pinacoteca do museo. É unha tarefa que resulta interesante e formativa, e permite a alumnos e alumnas achegarse a unhas creacións artísticas e a un espazo que algúns descoñecen.

Carla Gómez, alumna de 4º B define así a súa experiencia: “A actividade que fixemos no Museo de Belas Artes, na que nos acompañaron dúas profesoras excepcionais, pareceume moi interesante.

Puidemos coñecer máis sobre temas mitolóxicos a través de cadros de coñecidísimos pintores dunha maneira moi amena, didáctica, ademais de divertida, tamén profundizamos un pouquiño máis no mundo máxico da mitoloxía. Unha actividade xenial, altamente recomendable”.

8

|

mapoula 2022

Pola miña parte, como profesora de Latín e Grego do centro, non me queda máis que agradecer a vontade destes alumnos/as que nestes tempos escuros para o ensino das Humanidades manteñan vivo o espírito clásico e a actitude máis que positiva cara a materia.

Einstein dicía: “Como pode unha persoa culta afastarse dos gregos? De sempre me interesaron máis os gregos cá ciencia”.

IMOS DE VISITA O estudo das linguas clásicas, que non mortas (xa que o que nós falamos hoxe é un latín máis ou menos evolucionado) é un exercicio de reflexión, de pensamento creativo, lóxico e analítico, co fin de formar persoas autónomas, non meros robots automatizados.

A súa utilidade, tantas veces cuestionada, reside non só en facilitar a aprendizaxe doutras linguas: francés, italiano, galego, portugués... inglés, si, tamén do inglés.

Tampouco esquezamos que a linguaxe médica, científica ou xurídica provén do grego e do latín.

Máis, sobre todo, pensemos que é o berce da cultura occidental, da cultura que nos conformou como sociedade.

|

DES! ANIDA S! M U H ETE !

A ÁS A VID , ITA M ΡΙΣΕΙΣ LONG N FECERIS ΕΙΣ ΘΑ ΘΕ E Ε ΙΡ s!

MENT ΟΤΙ ΣΠ que recolla UT SE o rá tes se semen e u q O

Aprender dos antigos romanos e gregos é manter viva a orixe da nosa cultura.

De verdade alguén se pode estrañar de que cada vez se produzan máis situacións de violencia e agresividade nas que a empatía brilla pola súa ausencia? Non terá algo que ver co desprezo do sistema educativo e da sociedade ante as Humanidades?

Arturo Pérez- Reverte, gran defensor destas materias di: “Se as humanidades morren condenamos á xente nova a verse indefensa e soa nos combates da vida”.

Que a ira de Atenea , Zeus , Posidón... caia sobre os que afastan a cultura clásica dos plans de estudo!

mapoula 2022

|

9

IMOS DE VISITA

10

|

mapoula 2022

IMOS DE VISITA

Exposición “Humanízate” na biblioteca

mapoula 2022

|

11

12

|

mapoula 2022

De Portas Para dentro

mapoula 2022

|

13

DE PORTAS PARA DENTRO

LUCES, CÁMARA… EN GALEGO!!!

No curso 2020-2021 os rapaces de 4º da ESO gravamos unhas películas nas que aparecen reflectidos os prexuízos lingüísticos do galego na actualidade

_ por Ana Amigo Ribet e Sofía San Miguel Monterroso, 1ºBAC A

Coa axuda da nosa profesora Paula comezamos elaborando un guión por grupos dentro dunha mesma clase, para logo pasar á filmación. Esta filmación levouse a cabo nas distintas plantas do instituto e incluso puidemos gravar en lugares do exterior como no mercado de Adormideras.

Algúns exemplos dos temas nos que se centraron as películas foron: o uso mal visto do galego na ciencia (mediante un concurso científico de instituto) e a reivindicación das persoas galego-falantes de ter sempre que cambiar o uso da súa lingua materna ao falar con outra que usa unha lingua distinta e non á inversa.

Foi unha actividade moi divertida e todos gozamos moito facendo as nosas películas para compartilas despois cos nosos compañeiros, o que ocasionou un estalido de risas.

Agradecemos a participación de todo o persoal do centro, que foi de grande axuda para a elaboración deste proxecto.

14

|

mapoula 2022

DE PORTAS PARA DENTRO

A PRESENTACIÓN DA REVISTA Vou contarvos a miña participación na presentación da revista Mapoula do curso pasado _ por Verónica Álvarez Meléndez, 2º ESO A

Era un xoves moi importante xa que ese día era a presentación da revista. Todos nos atopabamos moi contentos de que chegase o momento, xa que o ano anterior non se puido facer a presentación polo Coronavirus.

O acto realizouse nas dúas últimas horas dun xoves e todos xa estabamos listos na entrada do salón de actos, cos instrumentos e todo o necesario para

participar. Aínda que este ano non puideron estar todos os alumnos, tivemos a gran sorte de poder contar cuns excelentes mestres que gravaron o acto e deste xeito foi visible para todo o instituto.

Houbo moitas actuacións por parte dos nosos compañeiros e unha profesora, resultaron moi moi bonitas e traballadas.

E xa para rematar a presentación da revista Mapoula, todos os que a querían, podían mercala no vestíbulo do instituto.

Foi una experiencia moi bonita xa que puidemos compartir música e cancións cos nosos compañeiros e participar nunha actividade moi entretida e entrañable do noso instituto.

Espero que o próximo ano sexa igual ou moito mellor!!

mapoula 2022

|

15

DE PORTAS PARA DENTRO

16

|

mapoula 2022

mapoula 2022

|

17

DE PORTAS PARA DENTRO

OBRADOIRO SOBRE O PROCESO CREATIVO _ por Elba Meléndrez Bergantiños, 1º BAC E

Por fin rompemos o transcurso da monótona rutina!

O pasado mércores 19 de xaneiro e o luns 31 do mesmo mes aconteceron para os grupos de 1º de bacharelato artístico unha serie de actividades relacionadas coa fotografía e o proceso creativo do acto do debuxo.

Separáronnos por grupos de clases dado que eramos moitos e a cada un tocoulles unha serie de tarefas diferentes. Polo que respecta aos grupos de 1ºE e F, o obradoiro focalizouse máis no debuxo, explicado dun xeito espontáneo e rupturista polo artista asignado, de orixe portuguesa, Marco Moreira.

No noso primeiro día puidemos mergullarnos nese mundo do debuxo conceptual, da importancia que pode chegar a ter o proceso (ás veces máis que

18

|

mapoula 2022

a obra resultante) e diferentes artistas que conduciron esta convicción cara camiños moi interesantes.

Despois desta explicación teórica veu a práctica, conformada por unhas horas de experimentación e entretemento. A tarefa proposta por Marco Moreira foi a seguinte: realizar unha estrutura/obxecto cos materiais proporcionados (lapis, fíos, cartón, tesoiras, rotuladores...) que precisase a intervención do movemento dunha persoa para que o invento, dalgún xeito, crease un debuxo. Ademais debía ter forma de algo cotiá, como un sombreiro, unha mesa...

Xurdiron grandes propostas, como futbolíns con bolis coma xogadores, xogos nos que se requería a destreza cun rotulador colgando dun pau ou unha mochila que ao andar debuxaba sobre a súa base creando un debuxo.

DE PORTAS PARA DENTRO

O luns involucrou un desprazamento, ata o noso destino dese día, un territorio habilitado no porto: unha instalación creada para a exposición de Peter Lindbergh, fotógrafo de cuxas obras recibimos unha visita guiada.

Cando rematamos o grupo de E e F fixemos unha actividade algo complexa.

Nela tiñamos que dispoñernos nun círculo, cada persoa mirando cara ás costas da que tiña diante. Unha persoa comezaba debuxando algo no lombo da que tiña diante e a que recibía ese debuxo debía intentar realizalo nas costas da de diante, así sucesivamente ata que a última persoa do círculo tiña que debuxar,

en vez de nas costas, nun papel, o que sentira que lle debuxaban. O gracioso foi comprobar que o debuxo inicial e o final foran debuxos completamente diferentes.

Dende logo agradeceuse poder desconectar e facer algo diferente, coñecer outras realidades e expandir a nosa experiencia artística.

Grazas ao profesorado e persoas que fixeron estas actividades posibles!

mapoula 2022

|

19

DE PORTAS PARA DENTRO

20

|

mapoula 2022 ilustración: June Roca Sedano, 2º BAC E

DE PORTAS PARA DENTRO

O XARDÍN DE DURMIDEIRAS _ por Lola Vega Outes, 2º ESO A

Esta actividade paréceme moi boa, xa que a parte de decorar o noso instituto con cores, tamén é unha actividade cooperativa na que toda a clase traballa xunta e en equipo.

A min gústame moito baixar e plantar xa que o paso moi ben sementando cos meus amigos. E cando marche do instituto terei o recordo de ter colaborado e pasalo ben.

Ao meu parecer está quedando todo moi bonito, xa que antes o patio era moi pouco atractivo, pero agora é agradable e divertido.

mapoula 2022

|

21

DE PORTAS PARA DENTRO

22 2

|

mapoula 2022

DE PORTAS PARA DENTRO

mapoula 2022

|

23

DE PORTAS PARA DENTRO

O ENTROIDO CHEGA A DURMIDEIRAS Este Entroido, o instituto estivo cheo de cor e disfraces do máis orixinais e divertidos, e agora poderás gozar desta galería de fotos que inmortalizaron ese día tan peculiar.

24

|

mapoula 2022

DE PORTAS PARA DENTRO

DESPEXAMOS A NÉBOA DE LEDICIA COSTAS

_ por Xoana Rubalcaba Herrero, 2º BAC B

o martes 14 de decembro de 2021, amenizounos a mañá a presenza da grandísima escritora Ledicia Costas, quen nos deleitou cunha amigable conferencia sobre o seu libro Un animal chamado néboa .

Ledicia é unha escritora galega licenciada en Dereito que comezou a escribir dende moi nova. Nos inicios da súa traxectoria literaria interesouse polas novelas infantís como Escarlatina, a cociñeira cadáver, pero pronto publicou tamén obras para un público adulto como é Infamia.

Nada máis pasada a porta de entrada do noso instituto, Ledicia xa era unha máis entre o alumnado, que estivemos encantados de escoitala. Colleu o micro e sentou na beira do escenario, feito que a fixo conectar con nós de xeito sorprendente e transformou esa charla nunha conversa do máis envolvente e dinámica ademais de divertida.

A súa novela Un animal chamado néboa encheunos o corazón de empatía por todas esas vítimas das catástrofes da Segunda Guerra Mundial que hoxe en día nin se teñen en conta e que Ledicia conseguiu sacar á luz con gran esforzo e enxeño.

mapoula 2022

|

25

DE PORTAS PARA DENTRO

Esta magnánima escritora arroupounos no seu discurso no que se citaban relatos da infancia, os seus inicios na literatura, pequenas aventuras pasadas e ata os seus propios pensamentos e vivencias na época da creación da novela abríndonos paso ao mundo do escritor.

Ledicia, no escaso tempo que estivemos con ela, conseguiu que nos mergullásemos na literatura que realmente vale a pena, mediante a recomendación das máis exquisitas novelas, gran parte delas relacionadas con temas escuros ou paranormais (dos xénero favoritos da nosa escritora) como son O libro do cemiterio de Neil Gaiman ou Luces do Norte de Philip Pulman ademais doutros da súa propia produción como Infamia.

En conclusión, Un animal chamado néboa non sería o mesmo sen o acompañamento da propia escritora e sen as súas anécdotas do proceso de produción. Ledicia Costas ensinounos que facer as cousas que realmente che importan con paixón é a mellor forma de triunfar e de vivir felices; é un exemplo a seguir para nenos, mozos e adultos. Os alumnos e alumnas do IES Adormideras estamos moi agradecidos por ter gozado da oportunidade de falar con esta admirable escritora e esperamos que este só sexa o principio da súa vida literaria.

Algunhas das nosas alumnas aproveitaron para debuxar á escritora

26

|

mapoula 2022

DE PORTAS PARA DENTRO

_ por Rebeca Moreno Vázquez e Ana Sanmartín Otero, 2º BAC A

Ledicia Costas estivo no instituto o 14 de decembro para falar connosco do seu libro Un animal chamado néboa. No comezo, unhas compañeiras presentárona e despois, ela mesma, narrou algunhas anécdotas da súa vida e como rematou exercendo a profesión que realiza na actualidade.

Comentounos o medo que tiña de que non nos gustase a lectura, xa que ela nos seus anos de instituto non o pasara ben lendo algúns libros que non eran do seu agrado, o que a levou nunha ocasión a suspender un exame. Contounos como decidira estudar Dereito pero, de cando en vez xurdían nela ganas de escribir, motivo polo que deixou de exercer a avogacía para tentar labrarse unha carreira como escritora.

Como podemos ver, conseguiu o seu soño.

Despois, centrouse no libro que tiñamos lido previamente. Contounos en primeiro lugar como se lle ocorreu comezar a escribir este libro, ía no coche escoitando na radio un concurso no que lle preguntaron a un rapaz, entre outras cousas, cal era o nome do barco que levou a bomba atómica a Hiroshima, o mozo non soubo contestar. Deste xeito, Ledicia deuse conta de que moitos dos horribles acontecementos que tiveron lugar durante a II Guerra Mundial, esquecéronse e de que era necesario recuperalos na memoria da xente para que non se volvesen repetir.

Así comezou a recolleita toda a información que puido para sacar adiante Un animal chamado néboa , en bibliotecas, en internet, en enormes enciclopedias..., un proceso moi longo que, ademais, lle costou moito rematar debido ao malestar lle provocaban as monstruosidades que estaba a ler.

Falounos de todos os aspectos posibles do libro, deixounos realizarlle todas as preguntas que quixemos, facendo a charla aínda máis entretida, facéndonos sentir parte da mesma.

mapoula 2022

|

27

DE PORTAS PARA DENTRO

DE VOLTA Á BIBLIOTECA Cando volver á rutina supón recuperar espazos, empezar proxectos ilusionantes, volver a atopar compañeiros e compañeiras cos que compartir lecturas e actividades, aportar e recibir… _ polo Equipo da Biblioteca

Para moitos de vós, o curso empezou con novos espazos por descubrir no instituto. Algúns aos que tivemos que renunciar durante o curso pasado, volvéronnos a abrir as portas e recuperaron as súas funcións habituais.

Un deles foi a biblioteca.

Mobles novos A volta comezou no mes de xullo de 2021, cando colocamos o novo mobiliario adquirido cos fondos PLAMBE (Plan de Mellora de Bibliotecas Escolares da Xunta de Galicia). Nestes momentos en que todos estabamos xa cansos e necesitados de vacacións, o traballo e axuda de Fernando, Laura e Manuel foi imprescindible.

Recuperamos o espazo dos ordenadores, as mesas de traballo en equipo, amueblamos con butacas e sofás recunchos para ler e charlar a gusto, colocamos unha mesa de traballo creativo e moita almacenaxe nova, e instalamos un mostrador de atención moito máis espacioso e cómodo para todos.

Actividades Unha vez creado o entorno só faltaba darlle vida e un pouco de acción!

Durante o outono empezamos coas distintas actividades do curso.

Colaboramos coa celebración do Samaín, o Día contra a Violencia contra a muller, o Nadal, o mes do amor, o Día de Rosalía, o da ilustración…

28

|

mapoula 2022

Estas e outras actividades foron organizadas por diversos departamentos, aos que agradecemos que se acheguen a nós coas súas propostas, especialmente o EDLG, co que traballamos man a man.

Club de lectura Recuperamos tamén con moita ilusión o Club de Lectura, con María Alonso á fronte. Este ano constituímos un grupo novo, adicado ao manga, co noso experto compañeiro, César Losada.

Pouco a pouco, as xuntanzas presenciais volven ser tamén parte da rutina!

Rosalía, Zoe, Camila S., Xoel, Antía, Ana, Kalina, Sofía, María, Elba, Nuria, Celia, Noa, Carmen, Andrés, Camila L., Irene, Nerea, Raquel, Sarah.

Grazas, equipo!

DE PORTAS PARA DENTRO

Voluntariado Rematamos o ano 2021 facendo crecer o equipo cos nosos axudantes voluntarios, baixo o paraugas do programa Bibliotecas Solidarias da Xunta de Galicia.

Todos os recreos contamos co inestimable traballo de rapaces e rapazas que participaron en tarefas de catalogación, organización dos fondos, xestión, dinamización de exposicións e mesmo na maquetación desta revista, entre outras.

mapoula 2022

|

29

DE PORTAS PARA DENTRO

Catalogación Todas as mans son poucas para o inxente traballo de recatalogación co que seguimos entre mans. Por fin conseguimos introducir no programa Meiga todos os libros de lectura en lingua inglesa adaptados, o cal nos vai facilitar moito os préstamos do día a día.

Sinalética Para que atopemos os libros e películas que buscamos, colocamos tamén novos carteis e sinais.

Novidades Vanse incorporando aos nosos fondos moitas novidades para ler e ver. Este ano fixemos fincapé neses libros que nos axudan a investigar e aprender sobre diversos temas: historia, artes plásticas, música, ciencia, economía, filosofía, mitoloxía, feminismo, saúde…

Podédelos descubrir nas exposicións da nosa vitrina do vestíbulo e no noso catálogo en rede.

Novos andeis Tivemos que agardar algúns meses, pero por fin chegaron algúns andeis novos que irán substituíndo progresivamente aos que temos. Unha vez máis, Fernando traballou arreo para que estivesen todos listos sen ter que pechar o acceso.

30

|

mapoula 2022

DE PORTAS PARA DENTRO

Un lugar para investigar A biblioteca ábrese tamén ás clases para usala como espazo de apoio e fonte de materiais de investigación.

Sodes sempre benvidos!

En tempos de lecer Nestes últimos meses que xa podemos estar máis cerca uns de outros, a biblioteca encheuse de novo de quipos de alumnado traballando en grupo, descansando, lendo relaxadamente, investigando… e, por suposto traendo e levando libros en préstamo.

Grazas por facer da biblioteca un espazo de todos e para todos!

mapoula 2022

|

31

32

|

mapoula 2022

Facemos deporte mapoula 2022

|

35

FACEMOS DEPORTE

OUTRO ANO COA MONARQUÍA, OU MELLOR DITO, CO CORONA _ por Pilar Castro Arias, xefa Departamento Educación Física

Comezabamos o curso 2021/2022 en setembro co coronavirus case controlado, pero aínda pululando polo arredor, así que en Educación Física seguimos coa tónica do ano pasado, é dicir, saíndo sempre que o tempo o permitise e utilizando o material o menos posible.

Tal e como estaban as cousas polo país, decidimos non facer a viaxe a Andorra coa decepción dalgúns rapaces, pero ao mesmo tempo coa tranquilidade de facer o correcto. Unha vez mais, contamos coa colaboración da meteoroloxía aínda que o planeta o sufriu e segue a sufrir, xa que a choiva brillou pola súa ausencia.

No mes de decembro infórmannos de que vai vir unha rapaza do máster de educación a facer as prácticas, nova que nos alegrou, xa que o alumnado tería variedade e dinámicas distintas á hora da aprendizaxe na nosa materia. Enseguida chegou outra información dicindo que dúas alumnas máis do máster escolleran tamén o noso centro para facer as súas prácticas. En principio, pensamos que sería complicado con tres profesoras de prácticas, pero pronto nos decatamos de que habería que darlles a oportunidade de facer esta fase da súa formación no centro escollido e veunos á cabeza as nosas prácticas cando eramos alumnas e o ben que nos trataron os nosos titores.

34

|

mapoula 2022

FACEMOS DEPORTE

Así que pasou o Nadal, o “corona” desbocouse, moitas alumnas e alumnos sucumbiron e unha vez máis nos felicitamos de ter suspendida a viaxe da que falabamos anteriormente. Pero de súpeto eramos catro profes para delicia do alumnado e puideron facer cousas distintas ás que tiñamos realizado o ano anterior, como baile, xogos alternativos, deporte adaptado, bádminton con unha xogadora experta e, por suposto, os nosos paseos pola marabillosa contorna da Torre.

Tivemos a sorte de poder divisar transatlánticos despois de dous anos, e enormes cargueiros acompañados dos inseparables remolcadores e práctico para poder dirixir as manobras de entrada e saída no porto polo canal marítimo. Aproveitamos para dar unha pequena charla de náutica e aprender en que consiste o labor do remolcador e do práctico.

Outro ano máis, colaboramos co mantemento do xardín e ocupamos algunha clase para seguir embelecéndoo e traballando a terra, e así continuar expandíndose e deleitando á nosa vista e á nosa mente coas variadas cores que a natureza nos ofrece.

mapoula 2022

|

35

FACEMOS DEPORTE

Dende a vicedirección e coa colaboración do noso departamento, organizáronse uns talleres de reanimación impartidos por Protección Civil que resultaron ser moi interesantes e didácticos para o alumnado da ESO e que temos a seguridade de que van axudarlles a poder saír con éxito dalgunhas situacións que desgraciadamente nos deparará a vida.

Entramos na derradeira avaliación, o “corona” vaise despedindo moi pouco a pouco, as profes de prácticas van rematando a súa estancia no centro, o tempo é variable tal e como ten que ser na primavera e a nosa cabeza segue traballando para facer deste último trimestre un período divertido, educativo, colaborativo, saudable e distinto ao do ano anterior.

38

|

mapoula 2022

FACEMOS DEPORTE

EXPERIENCIA NO CAMPIONATO DE ESPAÑA DE BÁDMINTON _ por Samuel Santabaya Cotrofe, 1º BAC A

Ola! Son Samuel Santabaya Cotrofe, levo xogando ao bádminton moito tempo e, cando digo moito tempo, é moito. Non lembro xa a primeira vez que tiven unha raqueta na man, tampouco os primeiros torneos aos que fun. Pero, a pesar diso, sempre recordarei algúns momentos memorables na miña carreira, un deles é o campionato de España sub-17 celebrado en Granollers, Barcelona.

Xa sen falar da viaxe en avión e mais as parvadas que fixen cos meus compañeiros, quero tocar exclusivamente a miña experiencia dentro do propio torneo.

nivel, a ansia e os nervios pasáronme factura.

Sentinme mal, decepcionado, incluso enfadado pola miña participación. Cando me pasou a pena, tratei de ver as partidas e quedei abraiado polo nivel dos rapaces da miña categoría, ao final estaban alí os mellores de toda España.

A súa calidade técnica, a súa actitude, a calma entre punto e punto xunto coa fame que tiñan por gañar.

A gran maioría deles adestraban en CTDs (Centros de Tecnificación Deportiva) e dedicaban moito tempo do día a día en mellorar as súas capacidades.

A pregunta é: que quero dicir con isto?, eu quero dicir que, neste campionato, abrín os ollos.

Comprendín que, para esa xente o bádminton é practicamente a súa vida, e para min, só un xogo. E crédeme cando digo que eu tamén desexo gañar e mellorar como xogador, pero agora sei que non é o mesmo adestrar oito horas á semana que oito horas ao día.

Agora énchome de ledicia cando digo que fun ao campionato de España sub-17 e que xoguei á carón dos mellores xogadores do país.

Non vou mentir, non xoguei ao meu mellor

mapoula 2022

|

37

38

|

mapoula 2022

Entrevistas

mapoula 2022

|

41

ENTREVISTAS

ENTREVISTA A LEDICIA COSTAS A autora galardoada co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil en 2015 visita o noso centro _ por Irene González Calvo, Raquel González Calvo e Sarah Scott Guerrero, 2º BAC B e D

· Temos connosco a Ledicia Costas, unha das escritoras galegas máis recoñecidas na actualidade.

Para comezar, gustaríanos saber que che impulsou a escribir, houbo algún autor ou libro que influíra nos teus inicios como escritora?

Eu sempre fun “superlectora” desde a escola, entón estou convencida de que se hoxe son escritora é por todas esas obras literarias que lin sendo unha nena. Creo que por iso tamén lle teño tanto aprecio á literatura infantil e xuvenil porque os libros que les a esas idades, márcante dun xeito moi especial, entón intento provocar esas sensacións tan especiais nos meus. · Os estudantes de segundo de Bacharelato tivemos que ler un dos teus libros, Un animal chamado néboa, que está inspirado na Segunda Guerra Mundial. Que che inspirou a escribir diso?

Empecei a buscar información sobre o Enola Gay e descubrín cousas alucinantes.

Entón, pensei que sería interesante pescudar información verídica e facer un libro de relatos sobre a Segunda Guerra Mundial. O proceso de documentación foi moi duro e longo porque cando escribes un libro inspirado en feitos históricos tes que ser moi concienciuda no traballo que fas. Ao final, foron dous anos de traballo e, aínda que curiosamente é un dos meus libros máis discretos, é un dos do que estou máis orgullosa. · Ese proceso como foi emocionalmente? Para nós ler o libro 40

|

mapoula 2022

resultou bastante duro porque había cousas que eran bastante impactantes.

A min pasáronme factura emocionalmente tanto a escrita do libro como todo o proceso de documentación porque o que sucedeu na Segunda Guerra Mundial foi moi salvaxe. Todas as guerras son salvaxes pero, cando comezas a investigar, descobres cousas que desexarías esquecer. Había días que eu marchaba á cama sentíndome mal fisicamente polas barbaridades que lera durante o día e creo que hoxe non sería quen de escribir este libro. · Falando do proceso, tes algunha estrutura xeral ou planificación que segues para facer os teus proxectos?

Debería porque así as cousas serían máis doadas de facer pero non son nada ordenada á hora de crear, son moi libre nese sentido, con todo o que iso implica.

ENTREVISTAS Con este libro (Un animal chamado néboa) fun construíndo sobre a marcha: documentábame, escribía un relato.

Agora lédelo todo xunto e parece que está todo ordenado pero, tamén o proceso foi caótico. · Mais, parecía que os relatos estaban unidos entre eles.

Esa era a idea. O primeiro que escribín foi o da bomba de Hiroshima e, a partir de aí, empecei a procurar información e decidir a orde na que ían ir os relatos, todos unidos polo fío temático da Segunda Guerra Mundial, o que fai que o libro teña unha coherencia e unidade. · Cales adoitan ser as primeiras persoas en ler as túas obras?

Teño varias persoas de confianza ás que lles dou as miñas novelas para ler. Unha é a miña irmá que me vai lendo sobre a marcha e, cando todo está rematado, sempre le a versión final. E, tranquilamente, teño moitas máis persoas que me len para darme a súa opinión antes de que o libro vaia á editorial. Logo incorporo as suxestións que me fan as xentes que me editan o libro, pero antes dese proceso hai outro: persoas de estreitísima confianza que me din o que pensan. Sempre hai que ter persoas que che digan o que está ben e o que está mal tamén.

· A túa obra é moi variada, tes dende libros da Segunda Guerra Mundial ata libros infantís. Cal dirías que é o xénero que máis gozas escribindo?

Encántame escribir historias infantís porque me atrae o público infantil.

Pásoo moi ben coas nenas e os nenos, encántame retalos e facer obras que parezan disparatadas coas que se sorprendan.

Teño unha colección titulada A señorita Bubble e na segunda entrega, Aventura baixo cero, que se desenvolve en Laponia, convertín a Papá Noel en Papá Cruel.

Gústame facer ese tipo de falcatruadas porque sei que, por un lado, van levar as mans á cabeza e, por outro, gozan, rin e o pasan de marabilla.

Pero non só os nenos. Eu, por exemplo, consumo moitísima literatura infantil e xuvenil e hai libros marabillosos que se poden ler con calquera idade. Teñen esa etiqueta porque as cousas hai que clasificalas pero, por que imos renunciar a ler libros marabillosos por unha cuestión de idade?

mapoula 2022

|

41

ENTREVISTAS · Hai algún xénero concreto que aínda non abordaches e do que che gustaría escribir?

Agora mesmo quédanme moitas cousas por facer, de feito, teño que decidir cal será o seguinte que escribirei pero, o que me gustaría volver escribir un libro de poemas. Tiven que deixar apartada a poesía porque a narrativa ocupaba todo o meu tempo, pero, teño un libro empezado e a miña meta é rematalo. · Poderías dicirnos se tes algún proxecto no que esteas traballando agora?

Agora mesmo estou traballando na terceira entrega de A señorita Bubble, que está ambientado en Londres, e no libro de poemas que vai moi lento pero, seguro.

42

|

mapoula 2022

· E xa para finalizar a entrevista, tes algún consello para os futuros escritores?

Vai parecer moi básico pero, a ferramenta básica son os libros. Eu estudei dereito aínda que quería escribir libros, pero non existía esa carreira, o que foi frustrante.

Co cal, a maneira de formarte é lendo todo o que poidas e che guste. O meu consello é abrazarse ós libros e atopar o teu estilo. O que máis valoro nas escritoras e escritores é que teñan a súa propia voz e sexa única e singular. É o que nos distingue e nos fai diferentes do resto.

ENTREVISTAS

ENTREVISTA AO ESCRITOR SÉCHU SENDE Despois da entretida e bonita charla que tivemos o 21 de decembro contigo no IES Adormideras, gustaríanos facerche unha pequena entrevista para a revista do noso centro Mapoula. Ola Séchu! _ por alumnado de 3º ESO

- Cres de verdade que a hipnose funciona para falar galego?

A hipnose é umha forma de sentir que cada persoa pode abrir-se à nossa lingua se tem vontade. Penso sinceramente que umha persoa que accede a deixar-se hipnotizar para ponher-se a falar galego já deu o primeiro passo, o mais importante: confiar na nossa lingua. Mas esse só é o primeiro passo…

- Todo o alumnado quedou moi intrigado de como foi posible que adiviñases o escrito por nó. Tamén te adicas á maxia?

Ai! Realmente nom é “adivinhar”.

Adivinhar é ver o futuro, anticipar-se. E isto, como vistes, sucedeu no presente.

Nom muita gente tem esta capacidade para perceber a realidade… O resto é top secret, confidencial, segredo… Ou magia?

- A obra de teatro Pelos na lingua tivo moito éxito e foi representada durante moito tempo. Cres que igual que a “hipnose” foi moi importante para que a xente nova non se esqueza de falar galego?

Todo é mui importante para que umha rapaza ou, em geral, a juventude, fale galego. Um livro, umha cançom, um filme, umha obra de teatro… criam a cultura do nosso povo e o povo galego alimenta-se compartindo estas cousas. Vós tamém formades parte disto, como povo que escuita, escreve, le ou fala galego. O éxito das Tanxugueiras axudou muito tamém, por exemplo. Mas os pequenos éxitos do dia a dia, esses que nom saem nas rrss ou na tv, podem ser mais importantes. A primeira vez que alguém fala galego no supermercado, esse diálogo, por exemplo, tem mais importáncia que todos os diálogos da melhor obra de teatro do ano.

- Escribiches poesía, novela e teatro.

En cal dos tres xéneros te sintes máis cómodo á hora de escribir?

Depende do momento, do objetivo da comunicaçom ou das persoas a quem vai dirigido. Ultimamente escrevo pouca narrativa porque exige mais tempo e desde que som papá disponho de menos tempo para escrever porque a prioridade foi a criança das minhas filhas. Mas, por exemplo, durante o confinamento ordenei muitas ideias de escrevim um ensaio, O povo improvisador, com o que o passei mui bem.

mapoula 2022

|

43

ENTREVISTAS

- Sempre aparecen catro temas fundamentais na túa obra: lingua, ecoloxía, igualdade de xénero e historia da Galiza. Cres que dalgunha maneira están relacionados?

Si, claro, e o amor, o desamor, o capitalismo ou o antifascismo, ou a identidade… Ainda que para entender melhor o mundo temos que ordena-lo e organiza-lo em temas, essa simplificaçom nom pode restringir a vida.

Todo está relacionado. Por exemplo, umha rapaza ou um rapaz novo que começa a falar galego nom o fai, normalmente só por umha única razom. Do mesmo jeito que alguém que se namora ou que gosta dum trabalho nom gosta só dumha única cousa. A conexom entre todas estas motivaçons, emoçons, ideias, acçons que aparecem na minha obra som umha forma de olhar o mundo como qualquer outra: singela e complexa, persoal e coletiva, tópica e original.

- É máis fácil escribir para a xente nova ou para os adultos?

O difícil é o fácil é escrever

44

|

mapoula 2022

para as persoas… Podem ter 3 anos ou 90. A facilidade ou dificuldade da conexom nom vem tanto pola idade como por outras cousas: o tema, a motivaçom… Depende muito da proximidade que tenha quem escreve, penso. Eu sinto-me mui ligado à adolescéncia porque eu som adolescente, é dizer, continuo a ser o adolescente que fum.

Figem um exercício consciente para nom me esquecer do Séchu de 16 anos. Ademais, trabalho com adolescentes. Isso nom quer dizer que eu me comporte ou viva a vida como um adolescente.

Nom, claro. Tenho 49 anos e nom som Peter Pan. Mas si que vivo com essa preocupaçom: sentir empatia com as persoas novas, sejam adolescentes ou crianças pequenas. Por que? Porque necesito aprender de vós a viver no presente, no vosso presente, que tem umha energia diferente e sempre é innovador dum jeito diferente que o da gente de 49 anos.

ENTREVISTAS

- Aconséllanos algún libro (do xénero que sexa) para a nosa idade , entretido e que non “se nos caia das mans”.

Ummm... Pornografia de Lupe Gómez. O importante é que cada umha de vós fagades essa búsqueda. Encontrar esses livros, o que coneta com cada um de vós, entre os milhons de livros que há, é umha aventura da que sempre escuitades falar… e que realmente nos oferece verdadeiros tesouros, chaves que abrem lugares nos que nunca imaginastes estar e claves para entender-vos a vós mesmos e o mundo.

En poucas palabras: ...e por que?

Un dos teus lugares favoritos: Courel O teu libro especial: Memorias dun neno labrego Personaxe dun libro que che gustaría ser: Hevey Hammonh, a rapaza da banda desenhada “V de Vendetta.”

Canción favorita: Pandeirada de Xabier Diaz e o alunado de Vila de Cruzes.

Poema ou refrán favorito: Festinha por fora, festinha por dentro, de Rosalia.

Un obxecto prezado: A minha bicicleta A que autora lle gustaría coñecer: Gostaría de regueifar com Rosalia de Castro quando tinha 16 anos.

Moitas grazas, Séchu Sende.

mapoula 2022

|

45

46

|

mapoula 2022

Vouche Contar Unha Cousa

mapoula 2022

|

49

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

VISIÓN CRÍTICA DO FILME “O REI LEÓN” _ por Mario Javier Cortegoso e Iria García Belver, 2º BAC

“O rei león” é unha das películas máis emblemáticas da infancia dos nacidos despois do 2000. Moi querida por algúns e rexeitada por outros, resulta ser un filme co que se pode facer unha análise moi interesante dos prexuízos sociais de Disney, froito da sociedade da época. O live-action desta película foi presentado hai relativamente pouco, polo que é o momento perfecto para apreciar como arranxou Disney algúns de estes problemas.

Imos dividir esta pequena presentación en catro apartados relacionados coa discriminación existente na sociedade que serán o clasismo, o racismo, a lgtbfobia e o sexismo. Cada un destes, reflectido no argumento da película.

CLASISMO E MONARQUÍA No filme podemos observar como dende o principio existe unha estratificación social moi marcada e separada en distintos escenarios. O primeiro e principal é a sabana, na que nace Simba e está gobernada polo seu pai, Mufasa.

Este é un escenario fértil que conta cunha ampla riqueza de recursos e alimentos.

Mufasa é o que goza de todos os privilexios e o resto de especies animais están á súa servidume. O león é a especie dominante que se impón sobre as demais e representa claramente a figura da familia real. De feito Mufasa garda un claro parecido co noso rei emérito!

Por outra banda, existe un espazo distinto caracterizado precisamente polo contrario: infertilidade, morte, falta de recursos e alimentos... Este é o cemiterio de elefantes. Lugar onde se atopan exiliadas as hienas e mais o irmán do rei.

Foi a forma que Mufasa atopou de desfacerse do seu irmán Scar en canto lle supuxo un problema nos seus intereses.

Canto máis analizamos, máis similitudes se atopan con Xoán Carlos I. Non é unha 48

|

mapoula 2022

coincidencia que as personaxes que habitan o cemiterio de elefantes sexan os que están pintados como os malos.

Debido á escaseza de comida, as hienas viven en condicións de subalimentación e Scar, ao que teñen como líder, busca acabar coas diferenzas sociais entre os da sabana e eles. De feito lidera unha

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA RACISMO revolución de claro carácter socialista na que promete ás hienas darlles alimentos.

Tradicionalmente, píntase a Scar como unha figura fascista comparada sobre todo con Hitler, pero eu particularmente véxolle máis parecido con Lenin. Todo isto vese reflectido na letra da canción “Preparaos” de Jordi Doncos na película en versión española :“Apoiádeme e xamais volveredes pasar fame ” e “Preparade o voso golpe de estado”.

O terceiro estrato é ao que pertencen Timón e Pumba. Eles viven apartados da sabana, nun pequeno oasis paradisíaco.

Son a clara representación duns personaxes marxinados da sociedade que viven do máis básico, buscando a felicidade e tranquilidade. Saen polo tanto da estrutura que conforman o resto de especies.

Nesta película existen comportamentos racistas bastante evidentes. En primeiro lugar, o irmán do rei é o único león de pel escura e, a diferenza de todos os demais, ten acento británico; tamén é delgado, falso e traidor. En resumo, o malo da historia é estranxeiro e moreno.

As hienas son un dos problemas máis grandes do Rei León, pois na versión orixinal falan como afroamericanos de barrio pobre. As hienas son malas, sucias e parvas, polo que son manipuladas por Scar, quen é presentado como un ditador malvado e inimigo. Na escena da canción “Preparaos” onde as hienas marchan como nazis, ao final vese ao vilán parado sobre unha roca cunha media lúa atrás, que fai lembrar á fouce da Unión Soviética ou ao símbolo dos pobos árabes.

Se o pensamos ben, as accións de Scar non eran completamente malas, pois as hienas foran excluídas por Mufasa do ciclo da vida e obrigadas a vivir no cemiterio de elefantes. Scar non lles ofrece poder e riqueza a cambio de servirlle, senón unicamente comida para que non morran de fame.

Podemos observar como as hienas son animais con acento afrodescendente na súa versión americana, e na súa versión latina o seu acento é mexicano, un aspecto bastante racista que nos fai crer desde que somos pequenos que aqueles que non son brancos son os inimigos e son malos. É dicir, os animais máis viles da obra aseméllanse aos veciños dos guetos norteamericanos: latinos e afroamericanos. É un gran problema que desde tan pequenos inconscientemente nos metan nas nosas mentes ideas racistas que mapoula 2022

|

49

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

aumentan a supremacía da raza branca, con personaxes brancos homes heterosexuais privilexiados como protagonistas e representados como os salvadores mentres que aqueles que non se adaptan a estes estereotipos cargan co peso de ser o antagonista.

Disney cambiou e nos últimos anos demostrou ser unha compañía comprometida co politicamente correcto, razón pola que o elenco da versión ao live-action do Rei León será principalmente afroamericana. James Earl Jones será Mufasa novamente; Donald Glover interpretará a Simba; Beyoncé dará voz a Nala; Chiwetel Ejiofor dará voz ao vilán Scar; e Alfre Woodard será Sarabi, a nai de Simba. Aínda que temos que seguir avanzando, este é un gran logro na industria cinematográfica.

LGTBFOBIA A personaxe de Scar caracterízase por unha dinámica de comportamento baseada en actitudes asociadas ao querer. Preséntase como débil, fácil de asustar e con rasgos femininos moi marcadas. O problema non é que un personaxe masculino teña características relacionadas coa femininade. O problema é que estes sempre sexan os malvados da película, en contraposición cos heroes que son o máis masculinos e fortes posibles. Deste xeito, conséguese asociar este tipo de comportamentos coa debilidade e a maldade. Noutras palabras, proxectan nas mentes dos máis cativos que un neno faga cousas de nenas é negativo. Ademais no caso de Scar aparece outra mensaxe subliminal máis: cando el chega ao poder, a sabana perde toda a súa fauna e flora e se presenta como un hábitat infértil, comparándoa así

50

|

mapoula 2022

coa suposta imposibilidade de reprodución dos homosexuais.

Este fenómeno audiovisual é coñecido como queer coding e aparece moito máis do que pensamos nas películas e series da nosa infancia. Por exemplo, a malvada da “Sereíña” é Úrsula, unha muller-polbo baseada na famosa drag queen Divine.

Como este exemplo, no que se segue a relacionar o relativo ao colectivo lgtb coa maldade, existen moitos outros. Tales como Jafar en “Aladin”, que se presenta como escuálido e feminino, ou Él nas “Supernenas”, que ten rasgos moi andróxinos. Máis exemplos son Shere Khan no “Libro da selva”, o gobernador Ratcliffe de “Pocahontas”, Hades en

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

“Hércules” ou o capitán Garfio en “Peter Pan”.

O queer coding non é o único recurso audiovisual que contén lgtbfobia dentro do rei león. De feito dáse outro fenómeno moi visible entre Timón e Pumba. Este chámase queer baiting e consiste na insinuación por parte de directores ou guionistas da posible homosexualidade dun personaxe. Deste xeito, conseguen atraer a un maior público xogando

coa representación lgtb nos medios. Por un lado, fan que as persoas lgtb se poidan sentir identificadas con eses personaxes e polo tanto teñan interese no filme, e por outra banda, non chegan a declarar a homosexualidade explicitamente co que logran que o posible público con máis lgtbfobia non renegue da película.

Se o plantexamos así, dámonos conta de que Timón e Pumba son unha

parella formadas por dous personaxes masculinos que conviven xuntos, comparten a súa vida e incluso crían os dous a Simba adoptando o rol de pais (moi visible en escenas como na que Nala chega a buscar a Simba e eles non queren que o seu fillo abandone o niño). Se algún dos dous personaxes fose feminino todo o mundo sobreentendería que eran parella, pero así conseguen que os que queren velos como parella os vexan así e os que non simplemente o neguen.

Aproveitándose polo tanto da necesidade de representación audiovisual das persoas lgtb para facer cartos sen mostrar verdadeiro interese pola causa.

mapoula 2022

|

51

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA SEXISMO As leoas son personaxes consideradas irrelevantes e secundarios na historia.

A cor das femias é apagado en comparación con Mufasa ou Simba que brillan como o sol; incluso o nome da esposa do rei, Sarabi, significa “espellismo”, e Nala, quen é presentada como un personaxe forte, non cumpre outra función que convencer a Simba de regresar.

Nesta película, a familia tradicional, monógama, aparece como a natural. As leoas son cazadoras por excelencia, pero non é senón nas escenas nas que Scar goberna, que se ilustra como o malvado vilán, obrígaas a saír a cazar. Nala, que sempre gaña en todas as pelexas, é o perfecto exemplo do peso da leoa para a

52

|

mapoula 2022

permanencia da manda.

Pero en cambio, as leoas son asumidas como seres dependentes e submisos, e a pesar de ser máis fortes que os leóns, desposúenas de capacidade para gobernar. Os leóns son os que posúen o saber, o poder político e social e o rol da transmisión. O peso que Mufasa ten para Simba, ademais, é case obsesivo e recalca que o neno ten como referente ao seu pai, quere ser como

el, e o momento de rebeldía que vive ao apartarse da manda é unha mera crise de identidade que se resolve cando Simba é adulto e asume “o bo camiño” e a súa toma de responsabilidades como home. En definitiva, trátase dunha historia cargada de connotacións machistas que se dirixe, sobre todo, á construción de certa moral nos nenos na sociedade patriarcal.

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

Despois de toda esta análise sobre como se reflicten diferentes tipos de opresións socias na película “O rei león”, podemos sentenciar este texto cunha breve conclusión. Pois queda en evidencia que a historia audiovisual ao longo dos anos representou os valores que a sociedade dominante quería instruir.

E que os filmes e series son un excelente medio para deixar información implícita nas mentes dos máis cativos. Precisamente por iso, é necesario que sexamos capaces de advertir este tipo de fenómenos e fagamos o posible por arranxalo e educar a nosa sociedade en valores de respecto.

Débense incluír tamén en

proxectos audiovisuais a personaxes racializados, homosexuais, gordos, con diversidade funcional e en xeral calquera que se alonxe do estritamente aceptado. E é moi importante que a súa condición non sexa necesariamente sobre o que xire toda a súa trama, pois deben ser tratados como outro personaxe calquera.

mapoula 2022

|

53

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

OS NOSOS DEUSES FAVORITOS: HEFESTO E DIONISIO Acompañádenos nesta viaxe ao pasado. Falaremos dos deuses da mitoloxía grega que máis nos gustan, Hefesto e Dioniso. _ por Pablo Pérez Rodríguez e Francisco Rivero Castro, 3º ESO A

Comezaremos co deus favorito de Pablo: HEFESTO Hefesto é o deus dos ferreiros, os artesáns e o lume. Por desgraza para Hefesto non tivo unha bonita infancia.

Para comenzar, Hefesto naceu debido aos celos de Hera, xa que Zeus pariu a unha deusa el só. Ao velo, Hera intentou crear un deus ela soa. Resultado? Hefesto.

Coa aparición de Afrodita (deusa do amor), todos os deuses se volveron tolos por ela. E Zeus, para evitar pelexas, dixo que casase con Hefesto. Non quería casar con el xa que para ela o físico era moi importantes. Aínda así fíxoo pero comezou unha relación con Ares (o deus da guerra). O pobre Hefesto era o único deus que non sabía que Afrodita lle era infiel , el sempre intentaba ser un bo marido pero ela non o apreciaba.

Cando o viu por primeira vez pareceulle que era feo polo que o arroxou polo monte Olimpo abaixo. O pobre Hefesto quedou algo máis deforme e con algúns problemas no seu corpo.

Despois de caer, foi parar ao mar e alí acolleuno Tetis, a xefa das Nereidas. Así que Hefesto viviu no mar. Alí desenvolveu o seu talento para a construción e a artesanía.

Co paso do tempo, a ansia de Hefesto de vingarse da súa nai foi crecendo polo que se marchou do mar e regresou ao Monte Olimpo. Unha vez alí, Hera quedouse impresionada por velo de volta e aínda encima traia agasallos! Estes consistían nuns tronos para cada un. Todos os probaron e Hera foi a última.

Aparentemente todos eran xeniais ata que Hefesto activou o de Hera e uns cables invisibles atrapárona, esganándoa.

Aínda que ao final, Hefesto soltouna porque non quería tanta vinganza.

54

|

mapoula 2022

Hefesto na forxa, por Guillaume Coustou

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

Un día, Helios, o titán do Sol, viu a Hefesto e como lle daba pena, díxollo. Ao parecer eles tiñan aventuras na súa cama cando el marchaba polo que decidiu tenderlles unha trampa. Díxolle a Afrodita que se ía uns días ás fraguas e finxiu marchar. Entón o amante Ares foi visitar a Afrodita e cando xa estaban na cama, Hefesto activou a trampa! Consistía nuns fíos como os de Hera e cando xa os tiña atrapados, chamou a todos os deuses do Olimpo. Así e alí ríronse todos de Ares e Afrodita.

Agora pasemos ao deus favorito de Fran: DIONISO Este é o deus do viño e a éxtase. É o resultado da unión de Zeus coa mortal Sémele, que ao ver a Zeus sen disfraz (ningún mortal podía ver a un deus sen el) morreu. Entón, Zeus rescatou o feto de Sémele e inxertouno na súa coxa para que non morrese.

Despois do accidentado nacemento, Zeus entregou a Dionisio a Atamante, para que o criase como propio xunto á súa esposa e, desta maneira, mantelo afastado da cólera da deusa Hera, celosa dos amoríos do seu esposo coa mortal.

Pero como Heras non deixaba de molestar a Atamante e á súa muller, Zeus levou ao neno Dioniso lonxe de Grecia, a un país chamado Nisa e entregouno ás ninfas daquelas terras para que o criasen.

Elas foron as primeiras Ménades.

Un dos maiores amigos de Dioniso foi Ámpelo. Un día ían os dous amigos polo bosque, e atoparon unha vide, Dioniso intentou trepar, pero como escalar no era o seu Ámpelo axudouno subindo el e baixándolle a pola da vide, pero coa mala fortuna de que caeu dende seis metros e deuse un golpe moi forte que o matou.

Dioniso dixo que a vide pagaría polo que pasou, dando un froito moi doce por esta amarga morte. E esta é a historia de como se creou o viño.

Un saúdo dende a antiga Grecia.

Estatua romana de Dionisio, de época romana, 150-200 d.C.

mapoula 2022

|

55

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

O PROGRESO GRAZAS Á EDUCACIÓN

_ por Irene Martínez Ferro, 1º BAC E

Schopenhauer no seu libro “A arte de ser feliz” menciona como Aristóteles define a vida filosófica como a máis feliz. Dende un punto de vista filosófico, podemos relacionalo coa verdade de que o home é un ser racional, isto, para min, quere dicir que o estudo é importante para o progreso da sociedade. A pregunta é: vivimos nunha sociedade cun sistema educativo o suficientemente bo para o progreso das próximas xeracións? É completamente necesario o estudo continuo para chegar a ser alguén nun futuro?

Está claro que o estudo debe de ser un hábito, seguido dun gran esforzo, o cal debe resultar nun pracer e satisfacción propios. Claro que si. Pero a primeira pregunta que nos facemos é se o sistema educativo español actual proporciona as ferramentas para ese pensamento de progreso que temos moitos mozos hoxe en día. Si é certo que a nosa educación non foi das peores existentes, xa que durante toda a historia se deron grandes celebridades españolas en todas as áreas do coñecemento como foron Ortega y Gasset ou Rosalía de Castro. Pero é importante decatarse de que estas dúas persoas, realizaron os seus estudos no século pasado, e non podemos pretender que o progreso se leve a cabo sen melloras e actualizacións do sistema aos novos recursos existentes.

56

|

mapoula 2022

VOUCHE CONTAR UNHA COUSA

A segunda pregunta que nos plantexamos, é a de que se é imprescindible realizar estudos académicos para acadar un obxectivo. En xeral, é un feito que as persoas con máis estudos oficiais teñen máis portas abertas para labrarse un próspero futuro persoal. Pero, dende o meu punto de vista, tamén hai casos onde sen a necesidade de seguir este camiño, pódense alcanzar grandes éxitos os cales conlevan progresos e novos coñecementos na nosa sociedade.

Na obra “El árbol de la ciencia”, de Pío Baroja, fálase de que as persoas con menos coñecementos son as máis felices

ao contrario das persoas máis estudadas que ao estar informadas da realidade viven con máis preocupacións.

Podemos tomar este exemplo, como outro punto de vista válido ante estas cuestións. Eu penso que esta é unha percepción elitista xa que Pío Baroja di que a capacidade de análise da sociedade é unicamente propia das persoas que recibiron os coñecementos procedentes do sistema educativo xa establecido.

Considero que o coñecemento ten fontes moi variadas e non todas son estudadas nas escolas ou universidades.

mapoula 2022

|

57

58

|

mapoula 2022

Falamos de Nós

mapoula 2022

|

61

IMOS DE VISITA

AS OLIMPÍADAS DE CIENCIAS Marabillosa experiencia _ por Brais Otero Lema, 2º BAC A

Participar nas olimpíadas de ciencias é unha experiencia marabillosa.

Require dedicación, xa que supón un esforzo engadido ó xa suficientemente difícil curso de 2º de bacharelato, pero paga totalmente a pena. Ver o teu progreso ó conseguir resolver problemas que nun inicio nin sequera entendías é moi satisfactorio, e descubrir novos conceptos que non están incluídos nos contidos do bacharelato alimenta a curiosidade.

60

|

mapoula 2022

A idea de presentarse ás olimpíadas pode ser desalentadora, xa que o grandioso nome que teñen preséntanas coma algo case exclusivo para uns poucos; pero isto non é certo. Mentres que non son algo sinxelo, o mérito é participar nelas, atreverse contra problemas que non son os habituais e non terlles medo. Son coma unha competición deportiva: primeiro veñen o gozo e a deportividade, e a vitoria, sendo algo

querido e buscado, é secundaria.

Tamén quero recomendar, se tedes pensado atrevervos coas olimpíadas, que o difundades entre as vosas amizades e a clase. Eu participei só, pero vendo a competidores doutros institutos, que acudían en grupo, semella moito máis divertido preparalas en conxunto, apoiándose mutuamente, sen ter que moer os miolos en solitario

IMOS DE VISITA

DE NOVO ÉXITO DUN ALUMNO NA OLIMPÍADA DE FÍSICA _ por Nono García Bastida, xefe Departamento Física e Química

O pasado venres 29 de abril, o alumno de 2o de bacharelato do noso centro, Brais Otero Lema, participou na Olimpíada Española de Física. Dita participación foi posible despois de que Brais acadase un dos preciados seis postos como representante galego para disputar dita proba.

A axuda do profesor de Física, Antonio Jesus García Bastida (coñecido por Nono entre os alumnos e compañeiros) encantado na tarefa de preparación das probas, atopou sempre no alumno a disposición a ir sempre máis aló nesta materia.

clasificáronse para dito certame nacional e ademais un deles obtivo finalmente en dita proba unha medalla de prata.

Agora a esperar o resultado da dura proba realizada por Brais…

Parabéns para o alumno e para o noso centro!

O éxito de Brais é tamén un éxito para o noso instituto, que aínda é maior, se temos en conta Foi o venres 4 de marzo cando Brais realizou o duro que nos últimos cinco anos ! catro dos nosos alumnos exame de selección RA!!

O H organizado polas IMA T L universidades galegas e Ú nel conseguiu un resultado Brais acada a fantástico se temos en Medalla de Bronce conta que participou na Olimpíada! moitísimo alumnado de toda Galicia e só habendo seis postos en disputa.

Este logro non é casualidade e foi posible grazas á capacidade e a actitude positiva e sacrificada de Brais.

mapoula 2022

|

61

FALAMOS DE NÓS

DO QUE FALO CANDO FALO DE BAILAR

_ por Paulo Fernández Martínez, 1º BAC A

Cando falo da danza desperto ese lado xémini que levo dentro, poño á danza polos ceos e logo remato metido nunha crítica da situación da danza aquí con respecto ao mundo. É curioso, ou polo menos para min, saber que os meus pais non queren que sexa bailarín sendo eles bailaríns. Tamén hai que dicir que eu non pretendo nin quero selo, simplemente adico tempo á danza para coñecerme a min mesmo, saber como estou ou, incluso, saber como está alguén e coñecelo. Penso que o bailarín profesional é como o superhome do que tanto falan os conspiranoicos, científicos e demais, xa que este sabe que está a pasar en cada recanto do seu corpo, sabe como mover esa parte e estimulala e tamén ten unha capacidade espacial a cal pode explotar de infinitas formas, sexa correndo, arrastrándose ou cos ollos tapados. Pero o que o converte no superhome, é o feito de que se coñece, tanto física como emocionalmente.

Somos unha sociedade que está chea de problemas, moito se fala de que melloramos co paso do tempo e que a nosa calidade de vida se dispara exponencialmente, a ciencia incluso demostrounos que en moi pouco tempo pode salvarnos dunha epidemia.

A próxima e última parte da trioloxía da Cía Kirenia Danza fálanos do que non podemos curar con ciencia, fala do estrés, do medo, da ansiedade, da depresión, da hiperactividade, etc.

62

|

mapoula 2022

Aquí é cando entra en xogo ese superhome, porque coñecerse a un mesmo, é saber que está a pasar dentro túa, pero o médico non pode sacarche eses problemas, a expresión corporal si.

Danza e medicina xuntas, isto foi só un exemplo do que é capaz a expresión corporal artística, un exemplo o cal temos moi presente.

Pero... despois deste discurso pro-danza, por que non querer ser bailarín dado o contexto? Pois ao final rematarei tocando outro problema noso, só que en vez de enfocarme na inmensidade do mundo na loita contra o virus, centrareime en Galicia coa súa loita contra ela mesma.

Antes de comezar no mundo da danza todo o relacionado con esta, aquí en Galicia era bastante completa, festivais de danza na rúa, nos teatros, programación de fóra, a danza folklórica galega, a muiñeira, etc.

Pois no momento no que te contratan fóra de Galicia, podes darte conta de que o que dixen no parágrafo anterior non chega nin ao mínimo poñéndonos no contexto español, e moitísimo peor falando de Europa. Non pode ser que teñamos máis traballo fóra que na nosa propia terra.

FALAMOS DE NÓS

Sen irnos á outra punta do mundo, na mesma Cataluña existen lexislacións e plans de axudas que verdadeiramente apoian ao sector mentres nós temos as axudas de autónomos, se a recibes.

Son moitas as compañías de Danza creadas en Galicia como Entremáns, La Incidente, Éxire, ou a antes mencionada Kirenia Danza, que aínda que reivindican o desexo de traballar na súa casa e crear un costume de cultura vense na situación de que as queren máis fóra.

Son os primeiros en inverter, tanto a nivel estatal como empresarial en residencias artísticas.

Como pode ser, que eles empreguen espazos enormes para dar residencia a artistas de fóra ou locais para as súas creacións e nós, que temos mega-estruturas non facemos nada así?

Alemaña foi para min ese exemplo a seguir a nivel de xestión cultural. Sigo a pensar en como nós continuamos dicindo que son “cabezas cadradas” cando son os que están máis abertos culturalmente falando.

Neste primeiro, tratábase dun espazo no que contabamos con baños, cociña, habitación e varias salas de ensaio cos seus equipos de son e iluminación.

A peza “Pink Unicorns” na que participo xunto a La Macana (tamén creada en Galicia) foi creada en Alemaña. Tivemos dous espazos, o Pum Pen Haus de Münster e o Theater Bremen en Bremen.

Agora ben, volvendo aquí, por que unha mega-estrutura como é a Cidade da Cultura de Santiago non é usada máis que para vacinar nun recuncho ou mostrar paus do Camiño de Santiago?

Temos a capacidade de preparar salas, crear cultura, darlles emprego a eses artistas que queren traballar aquí e crear unha riqueza cultural que atraia como fan os alemáns.

Pero non, non se invisten eses cartos porque non interesa a cultura, e a cultura non interesa porque non hai cultura, e non hai cultura porque os artistas, os bailaríns, marchan.

Eu teño claro que non quero marchar, por ende a través dunha xestión cultural que estudarei nun futuro, poderei crear a riqueza que se necesita en Galicia.

Despois do espectáculo falando en público (coloquio)

mapoula 2022

|

63

FALAMOS DE NÓS

AS MIÑAS AFECCIÓNS _ por Sofía San Miguel Monterroso, 1ºBAC A

Cando era pequena gozaba moito facendo diferentes actividades, axudábanme a divertirme, a relaxarme… e con elas aprendía moitas “pequenas grandes” cousas. Para min era un agasallo poder asistir a clases de diferentes “ensinanzas” polas que sempre manifestaba un desexo ou unha ilusión especial, xa que realmente esas aprendizaxes me facían unha persoa extremadamente feliz, e cada día son máis consciente desta sorte, e de como me teñen tan positivamente afectado e motivado!

Ademais, síntome tremendamente afortunada de seguir facendo estas actividades nos meus días actuais e que sigan tendo o mesmo impacto.

Poderíamos dicir que fago algunhas “actividades máis artísticas” e outras “máis deportivas”, pero o certo é, que eu vexo unha gran conexión entre todas elas, e por enriba de que teñen un positivo e gran efecto na miña vida cotiá, sinto que todas se complementan e grazas a iso achéganme unha ledicia infinita…

Gústame moito a música, de feito, sempre sentín unha gran atracción por ela, e tiven como desexo achegarme a esta, tocar instrumentos…

64

|

mapoula 2022

Sempre que vía algún músico, ou que alguén me ensinaba o seu instrumento, sentía que esas persoas tiñan maxia, coma se de unha película fantástica estivésemos a falar! Finalmente, a frauta traveseira, o piano, a guitarra, o ukelele… acompáñanme nas miñas tardes diarias, e ademais teño a sorte de recibir clases para aprender e formarme mellor, nas que certamente consigo desconectar…

Penso que o mundo da música é un lugar máxico que canto máis te aproximas, máis te sorprende e nunca deixas de aprender cousas novas!

FALAMOS DE NÓS Tamén desconecto e me divirto moito nas clases de danza ás que vou coa miña compañeira Kalina, de onde sempre saímos cun gran sorriso na face. A danza, que dende o meu punto de vista está intimamente relacionada coa música, tamén foi unha gran afección dende que fun pequena, e por iso comecei facendo ballet, pero non puiden resistir pasar por distintas modalidades desta, como son baile galego, contemporáneo e un estilo máis moderno… e sinto que cada unha é capaz de aportar experiencias diferentes na túa vida e facerche sentir de distintas maneiras.

tiven xa numerosos sustos que por sorte remataron en nada… aprendes a conectar un pouco máis coa natureza, entendes mellor o mar, e ademais coñeces a xente marabillosa que xa te acompaña para o resto da túa vida. O que sentes mentres estás na onda, certamente é algo que en moi poucas ocasións podes chegar a experimentar… é algo máxico! E penso que as miñas mellores reflexións e estados mentais foron mentres agardaba por unha boa serie na miña táboa, charlando cos meus compañeiros!

Como conclusión, gustaríame dicir que, penso que tódolos estudantes debemos ter unha vía de escape ou desconexión, xa que, polo xeral temos grandes cargas de estrés e malestar mental, estou bastante segura de que iso que din de desconectar para conectar, aplícase nos estudos, e por iso buscar un pasatempo que che apaixone pode ser unha moi boa idea para mellorar a túa calidade físico-mental para o resto da túa vida, e crecer como estudante!

E por outra banda, practico surf. Caín na conta de que quería adestrar este deporte cando estabamos na corentena e anhelaba o mar e a natureza, neses días gustábame ver vídeos de ondas e persoas gozando con estas; e ao saír dela non o dubidei; dende entón practico e adestro surf tódalas semanas! E certamente é un deporte que lle recomendo a todo o mundo, porque aínda que pode ter unha parte algo perigosa, pois con esta pouca experiencia que teño,

mapoula 2022

|

67

FALAMOS DE NÓS

O BAILE COMO VIDA _ por Diego López Pérez, 2º BAC A

Boas, xente!!

Neste apartado da nosa revista Mapoula, gustaríame contar a miña experiencia persoal co mundo tradicional, xa sexa no baile ou na música. Penso que para vós que estades a ler isto, e tamén toda esa xente que ao mellor non lle dá tanta importancia e ri das persoas ás que lles gusta bailar, cantar e tocar ao son dunha muiñeira, pode interesarlles coñecer e comprender un pouquiño o que significa para min ter o tradicional na miña vida.

Os meus pais xa levaban dous anos indo ás escolas de baile e pandeireta nunha asociación cultural no noso barrio, “AC Son d´aquí”, e sempre falaban no xantar ou na cea do ben que o pasaban aprendendo. Miña nai xa fixera baile cando era pequena e recordaba pasalo xenial. Meu pai, ao contrario, apuntouse por acompañala e probar con algo que nunca lle creara curiosidade, pero que rematou por encantarlle.

As miñas vivencias neste mundo de festa comezan no verán do 2019, miña nai foi invitada polo grupo artístico da asociación para ser a abandeirada nun festival de musica tradicional internacional na Bretaña francesa, mentres ela estaba na viaxe, meu pai levoume unha noite á foliada que se facía en Elviña.

As foliadas son festas tradicionais onde grupos de música ou de cantareiras tocan e a xente sae bailar.

66

|

mapoula 2022

Eu, que desde pequeno adoro bailar, pois non ía de mala gana ver o ambiente que presentaba unha noite de festa, xa que nunca lle fixen feos ao tradicional, soamente non entendía moi ben o que podía chegar a ser.

Ao chegar, meu pai presentoume os seus compañeiros e sentei na mesa do bar na terraza a tomar algo con eles. Aquel día entendín o que a xente, a diversidade de xente, sentía e pensaba sobre o significado da musica tradicional, comecei a sentirme moi cómodo alí.

A musica tradicional é festa, xuntanza, alegría e un modo de vida. Antigamente rematabas de traballar no campo, todos nas aldeas collían os sachos, as tixolas, a pandeireta e a súa gaita para xuntarse e pasalo ben despois de eslombarse todo o día.

FALAMOS DE NÓS

Xa comezando co meu inicio, datado na volta da viaxe da miña nai que comentei anteriormente, fíxose unha actuación na “Romaría de Sta Margarida”. Eu víraa desde abaixo e gustárame moito, os movementos dos bailadores, a maneira de tocar e gozar coa música pareceume fermoso.

Ao baixar do escenario foron todos cambiarse a roupa e por a cotiá, para poder bailar fóra do escenario co resto de actuacións. Aproveitando que miña nai estaba ao meu carón e as ganas que tiña de pasalo tan ben coma o resto, pregunteille se intentabamos bailalo xuntos, ela sorprendeuse e dixo que si.

Ao rematar, miña nai dixérame que non se me dera tan mal, iso foi o primeiro sorriso que me sacou o tradicional.

Paseino tan ben aquela noite bailando con ela, ademais dos comentarios dos seus amigos dicíndome que non se me daba nada mal e que pillaba os movementos moi rápido.

Un mes despois decidira apuntarme na asociación, na escola de baile (iniciación).

A partir dese momento acompañei moito máis os meus pais ás foliadas e festivais que se organizaban, os primeiros meses fun a Vimianzo, Malpica, Ordes e Oza (Carballo).

Alí foi onde máis aprendín a improvisar puntos e a bailar ritmos tradicionais coma a xota, o maneo, a rumba, as mazurcas…

Mais toda época de felicidade e bailes cada fin de semana, rematou co peche de todas as actividades no mes de marzo de 2020 coa pandemia. No verán dese ano volveron timidamente comezar as actuacións, pero sen poder bailar e tendo que estar sentados nas cadeiras.

Ao mesmo tempo eu ía progresando e interesándome pola música, chegándome a apuntar ás clases de percusión tradicional e comezar a tocar o tamboril.

Os bailadores do grupo artístico vían o meu avance, algo que fixo que o meu nome chegara aos oídos do director, quen se interesou por min.

Antes de comezar as vacacións de inverno, aproveitando unhas actuacións do grupo de música da asociación na rúa, puiden bailar xunto cos bailadores do grupo algunhas pezas.

O director viume bailar e ao rematar un día a actuación, achegouse para preguntarme se estaba interesado en subir de nivel nas clases, eu respondinlle que si.

mapoula 2022

|

67

FALAMOS DE NÓS

Entón durante o inverno fun ás clases de baile tradicional (avanzado) e a mediados de xaneiro do 2021 preguntoume se estaría interesado en pasar a formar parte do grupo artístico, así xa a 05/02/2022 podo dicir que levo un ano metido no grupo artístico da asociación Son d´aquí.

O ano 2021 foi a recuperación de moitos festivais, actuacións e foliadas que pola pandemia non se puideran facer e aproveitando a mellora da situación pandémica, bailar nos concertos volveuse permitir.

O que podo destacar da miña experiencia nese ano foi o verán, xa sen ter que ir ás mañás ao instituto, o tempo libre que tiña aproveiteino para acudir a todo concerto, foliada e festival habido e por haber.

Artistas coma Xabier Díaz, Aliboria, Davide Salvado, AC Donaire e Pansenfron, dúas asociacións culturais de A Coruña, son unha chea de amigos.

E agora que o penso, como pode ser que un rapaz de 16 anos, que tiña eu cando comecei, estea tan ben con xente que ten 35, 45, 55 anos? (non quita que tamén coñeza a moitos adolescentes metidos mundo tradicional)

68

|

mapoula 2022

Pois como xa dixen antes, todo isto é festa, xuntanza e pasalo ben, da igual a idade que teñas ou de onde sexas, mentres que o pases ben, bailes, cantes e toques ata rematar con maniotas ao día seguinte, vas ser benvido en calquera festa.

Quero pensar que, se lestes isto, coidades que é unha historia interesante, teredes unha idea do ben que o paso e o importante que agora mesmo é para min ter comezado a bailar nunha asociación, xa que teño uns compañeiros incribles, unha amiga marabillosa, que se o ano pasado estivestes no instituto pode ser que xa a coñezades porque bailou comigo cando presentamos a revista “Mapoula” mais, tamén destacaría a xente que descubrín e coñecín polas festas adiante, penso que cando dicimos que o tradicional xunta, non estamos a mentir a ninguén.

A verdade que esta historia ten coma finalidade que poidades ver como sinto eu a música e o baile tradicional, mais tamén, que entendades que na vida non sabes o que che gusta ata que o probas, que na vida hai que estar ocupado con algo que che agrade, e así, para cando sexas maior non te arrepintas de non telo feito.

Ilustracións: Raquel González Calvo, 2º BAC D

FALAMOS DE NÓS

71

|

mapoula 2022

FALAMOS DE NÓS

“PROFE” PRIMEIRIZA _ por Laura Santos Iglesias

Sempre quixen ser profesora de Educación Física (que non é “ximnasia”).

Tras a miña estancia de prácticas no IES Adormideras estou un paso máis cerca de cumprir ese soño. Cando comecei o máster de formación ao profesorado o feito de impartir clase, por fin, nun centro, era o que máis ilusión me facía.

Un novo reto que afrontei con moitísimas ganas.

Antes de continuar coa miña redacción, quero confesarvos algo moi íntimo.

Cando atravesei as portas do ximnasio por primeira vez, subiume un “algo” polo peito (coma unha sensación de vertixe) e emocioneime, sentín que realmente ese era o meu sitio, que quería gozar da miña vida laboral nun lugar coma ese. Pode soar un pouco a “paripé”, pero foi a realidade e penso que foi unha sensación moi especial.

En canto á miña primeira impresión do centro quero dicir que foi boísima, sobre todo porque nunca estivera nun tan bonito. Toda a decoración e os murais das paredes e portas encántanme (nótase que o centro está cheo de artistas). É precioso, de verdade. Tamén destaca o coidado das zonas comúns, a selección coidadosa de carteis e mensaxes que se lle transmite aos alumnos, etc. Creo que se respira unha atmosfera moi diversa e respectuosa, e sentinme moi identificada coas sinais de identidade deste IES dende o minuto un.

A verdade, sendo sincera, non me esperaba coleccionar tanta experiencia nin levar a cabo tantas actividades nestes tres meses. Tiña a idea de que me tocaría dar algunhas sesión e pouco máis, pero o que non tiña en conta eran todos os outros aspectos e ocupacións da profesión docente: as gardas, as reunións de claustro, as reunións de avaliación, as conversacións co resto do profesorado, as titorías co alumnado e cos seus pais e nais, as excursións, as actividades extra-escolares, as folgas estudantís, etc. A mestura de todo isto derivou nunha aprendizaxe moi enriquecedora.

Cás alumnas do centro nos adestramentos de badminton no Club do Mar de San Amaro

70

|

mapoula 2022

FALAMOS DE NÓS

O máis positivo que me levo deste tempo é o feito de ser confundida cunha alumna en múltiples ocasións, o cal foi gracioso e previsible, teño que aproveitar agora mentres son nova. É unha broma, realmente o máis positivo foi o trato co alumnado. A inmensa maioría deles foron moi agradecidos co pouco que me deu tempo a ensinarlles. Gocei moitísimo todas as mañás e espero que elas e eles tamén aprendesen comigo, aínda que fose só un pouquiño.

Aperta de despedida das alumnas de prácticas cun grupo

Marcho moi contenta e agradecida por compartir unha pequena parte desta experiencia tamén con outras dúas compañeiras de prácticas, Antía e Carmen que, xunto coa verdadeira profe de EF, traballamos coma un equipo formando unha sinerxía moi envexable, no bo sentido. Estou segura de que todas aprendiamos as unhas das outras.

Por último, despídome dando as grazas a todo o equipo directivo, ao profesorado, en especial á miña titora Pilar, ao persoal de conserxería e administración, ao de limpeza e a todo o conxunto do alumnado do centro por formar parte do inicio da miña aventura docente.

Apertas sinceras.

mapoula 2022

|

71

FALAMOS DE NÓS

CREACIÓNS DE PREMIO! As nosas alumnas Irene e Raquel comparten as súas experiencias en concursos literarios, artísticos, educativos, onde acadan éxitos como os que nos contan aquí. _ por Irene e Raquel González Calvo, 2º BAC D

O día 22 de Abril, asistimos á entrega de Premios do XVII Concurso Literario Rita Suárez Amado no IES Eusebio da Guarda.

Neste caso, recibimos os primeiros premios de relato curto en galego (Raquel) coa obra “Os Adeuses”, e de poesía en castelán (Irene) con “Boggart”.

Ao acto acompañáronnos o director do centro e dúas profesoras dos departamentos de lingua galega e castelá. Resultou entretido porque, ademais da entrega dos premios, disfrutamos coa actuación musical de dous rapaces do Eusebio, rematando o acto co Himno Galego.

No relato “Os Adeuses” eu reflexo a dureza da enfermidade do esquecemento, o Alzheimer, na figura dunha muller que todos os días fai o mesmo percorrido na espera de que o seu home emigrado volva. - Raquel 72

|

mapoula 2022

Na poesía “Boggart” tentei plasmar, co meu estilo, unha sensación de anguria persoal para reflectir o medo ao rexeitamento e soidade, encarnado nunha criatura fantástica sen forma, á que a voz se enfronta, que se caracteriza por tornarse no teu maior temor. - Irene

FALAMOS DE NÓS

Outro concurso que resultou moi interesante foi o de “Informatizate”, organizado pola ETSE e o Departamento de Electrónica e Computación na súa II edición. Consistía en facer un vídeo sobre as TIC rompendo o estereotipo social que asocia a tecnoloxía co xénero masculino.

No meu caso, fixen un vídeo a modo de informativo sobre as “Top Secret Rosies” (que por certo, está colgado na canle de YouTube do IES).

O que queremos dicir é que os concursos non son só un xeito de gañar premios, senón unha forma de darse a coñecer, un aspecto interesante sobre todo cando un quere dedicarse á arte. Resulta moi entretido buscar temas novos de investigación que, no noso caso e na medida das posibilidades, tentamos relacionar coa arte que é o que máis nos gusta.

Tedes multitude de ofertas de concursos onde poñer a proba as vosas habilidades (das que por certo nos informan moi ben as nosas compañeiras “Antenas” co CMIX semanalmente) que seguro que son moitas e unha oportunidade importante de aprender moitas cousas de xeito diferente.

Entrega do 1º Premio “Informatízate”, por vídeoconferencia

mapoula 2022

|

73

74

|

mapoula 2022

As Nosas Creacións

mapoula 2022

|

77

AS NOSAS CREACIÓNS

A CLASE DOS BARQUIÑOS PROTESTA Protestando en Volume pola contaminación do ambiente

_ por Nieves Gantes Angulo, 1º BAC B

No curso 2020-2021, marcado pola pandemia, cheo de medidas e a incerteza de se todo ía rematar en clases virtuais, as actividades foron reducidas.

Comezamos 1º de Bacharelato de Artes cun sabor agridoce cara a unha etapa que moitos de nós imaxinabamos chea de saídas, traballos con arxila, acuarelas... De súpeto, atopámonos con que a materia de volume non ía ser como a esperabamos, unha nova que estampou as nosas expectativas mais non a ansia de traballar e aproveitala.

Entón coma moitos de nós colliamos o transporte público decatámonos do uso innecesario de papel que se fai ao imprimiren tantos tickets que rexistran unha viaxe que xa queda tamén na tarxeta. Polo tanto comezamos a xuntar todos estes billetes (que non fosen do bus urbano xa que estes facían o que nós xa previamente lle expuxeramos: dálos só as persoas que pagan en metálico) e facer con eles barquiños de papel.

Pouco a pouco, fomos adquirindo centos de papeis cos que, nas clases de volume, e coa axuda do profesor Juan, iamos 76

|

mapoula 2022

confeccionando o noso plan. O obxectivo era transmitirlles aos medios este feito de contaminación innecesaria que supuña mais non sabíamos moi ben como. Cando de súpeto ocorréusenos aproveitar os coñecementos obtidos na materia de Cultura Audiovisual e os do noso compañeiro Alberto Pérez, para elaborar un vídeo que reflectise a nosa protesta.

Foron uns cantos días de produción e gravación pola contorna, bastante apropiada ademais coa praia de San Amaro ao noso carón.

Cando se rematou este proxecto, collemos todos os barquiños de papel e puxémolos colgando do teito a modo de grilanda. Contactamos cos medios mais sen recibir unha resposta.

Aínda así, esta actividade fixo da clase de 1º de Bacharelato B a “clase dos barquiños” e a materia de volume unha conferencia de protesta.

AS NOSAS CREACIÓNS

mapoula 2022

|

77

AS NOSAS CREACIÓNS

UNS ANTEOLLOS MOI ORIXINAIS _ por Fabiana Bardales Rosales, 2º ESO A, Patricia del Río Pico e Candela López Seguín, 3º ESO B

Como era finais de curso e o verán estaba á volta da esquina, decidimos facer algo orixinal, unhas antiparras de sol decoradas por nós mesmas grazas a un vídeo que tiñamos visto na internet.

Unha tarde quedamos as tres para ir comprar o material necesario para a manualidade: gafas de sol, abelorios, ollos e máis decoracións divertidas.

Botamos man das pistolas de silicona quente que tiña a nai de Patri na casa e adornámolos con letras, plumas e pompóns. Cada unha de nós realizou o seu deseño e, unha hora máis tarde, xa os tiñamos decorados. Cando os rematamos fixemos o parvo pola casa , botamos unhas risas e decidimos levalos ao día seguinte ao instituto.

Despois de saír do bazar fomos á casa de Patricia e aproveitando todos os materiais que ela tiña xa na casa, comezamos a decorar os lentes.

No instituto gustáronlle a todo o mundo, algunhas rapazas da nosa clase pedíronnolas e tiveron tanto éxito que se sorprenderon ata os profesores.

78

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

OS PAXAROS DE PAPEL _ por Marta Martínez Rodríguez, 2º ESO A

A papiroflexia é unha arte moi coñecida que consiste en buscar a beleza facendo figuras co papel do noso día a día. Eu descubrín esta actividade cando tiña oito anos. Ao principio sabía facer unha ra, logo un can e despois un raposo, aínda que cos anos, esquecéronme os pasos para facer eses animais. Tamén aprendín a facer uns paxaros de papel, que me fan moita graza porque tirando deles podes mover a súas ás.

|

Co tempo seguín facendo estes animais no meu tempo libre, xa fose pola miña diversión ou para facerlle un agasallo a alguén. Ás veces, debuxaba estampados ou escribía frases importantes para min nos paxaros e gardábaos de recordo.

Co paso dos anos, o facer estas figuras de papel, transformouse nun hábito que realizaba cando estaba preocupada, nerviosa ou frustrada e, a verdade, relaxábame bastante.

A día de hoxe sigo facéndoos polos mesmos motivos e sempre procuro utilizar papeis aos que xa lles dei un uso, para así reciclalos. Nun futuro gustaríame volver aprender a facer os animais que sabía realizar cando era pequena e tamén outros novos, aínda que o meu favorito sempre sexa o paxaro.

mapoula 2022

|

79

AS NOSAS CREACIÓNS

TEMOS NOVO MURAL NO XIMNASIO! Actividade divertida e de aprendizaxe

_ por María Álvarez, profesora de Debuxo Artístico

Os alumnos de 1º de Bacharelato F Cristopher Nagykohi, Leo Osa e Lucía Roig foron os encargados de pintar o novo mural que podemos admirar no ximnasio do centro.

82

|

mapoula 2022

O CÁRCERE DA REALIDADE Poema elaborado para conmemorar o 25 de novembro, Día internacional para a eliminación da violencia contra a muller. _ por Claudia Quiroga Rafael, 3º ESO

Un mundo negro que se crea cando entras, e as balas que os teus ollos disparan ao mirarme.

Eu era un paxaro de plumas de ouro, e agora cazáchesme e non son nada.

A violencia que desprende a túa alma cada vez que respiras, cada vez que expiras.

Porque cada un dos sons que saen da túa boca é unha puñalada que fere o meu corazón.

Quilos de dinamita que lanzas no meu interior, a desorde que deixas no meu corazón.

Porque cada faragulla coa que me alimentas deixa de ser pan e transfórmase en veleno.

Unhas lanzas que me perseguen ao camiñar, ao respirar, ao escapar e ao gritar.

Miles de portas polas que tento escapar, pero aos teus brazos volvo aterrar.

Miles de puños que me golpean ao ritmo do meu corazón, canso.

Miles de pesadelos que fas realidade, do mesmo xeito que a tumba á que me tiraches ao final.

ilustración: Candela Forján Hernández, 2º BAC E mapoula 2022

|

81

AS NOSAS CREACIÓNS

SOMOS XOGRARES Non chegou, madre, o meu amigo e hoxe cumpriuse o prazo saído Ai, madre, morro d´amor!

Non chegou, madre o meu amado e hoxe cumpriuse o prazo acordado Ai, madre, morro d´amor!

E hoxe cumpriuse o prazo saído pregúntome se non estará ferido Ai, madre, morro d´amor!

E hoxe cumpriuse o prazo acordado pregúntome se non estará coitado Ai, madre, morro d´amor! _ por Iria San Miguel Monterroso, 3º ESO A

Xa chegou o meu cervo amado pisando flores que plantei no prado Ai, mia irmá, será sincero?

Xa chegou o meu amigo pisando flores do verde prado Ai, mia irmá, será sincero? pisando flores que plantei no prado oxalá me ofreza o seu mellor agasallo Ai, mia irmá, será sincero? pisando flores do verde prado porque el é o máis velido amado Ai, mia irmá, será sincero?

_ por Sandra Besteiro Pombo, 3º ESO A

82

ilustración: Álvaro Yáñez Ruíz, 2º BAC E |

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

ilustración: Laura Villa Latas, 2º BAC E

Se non está o meu amigo as palabras carecen de sentido e eu sigo chorando Se non está meu amado xa non quedan flores no prado e eu sigo chorando As palabras non teñen sentido sen el teño o corazón ferido e eu sigo chorando Xa non quedan flores no prado sen el teño o corazón desarmado e eu sigo chorando

_ por Alex Amigo Ribet, 3º ESO A

mapoula 2022

|

83

AS NOSAS CREACIÓNS

PAXAROS DE MADEIRA Os alumnos e alumnas de 2°ESO B estivemos facendo uns paxaros con tacos e láminas de madeira. Ao final quedamos dous grupos traballando nos recreos. _ por Laura Fernández Calvete, Alberto Pérez Mallón, Nawel Pan Gago, Mario González Bernal, Ayla García Varela, Eri Álvarez Murakami, 2º ESO B

A fabricación:

Comezamos elaborando o deseño do paxaro nun taco de madeira. Para facelo empezamos traballando coa madeira. Usamos diferentes ferramentas: serras de pelo, gatos, pinzas, serras de costelas.

O primeiro que fixemos foi ir cortando cachiños da madeira asegurándonos de non saírnos do deseño, descubrimos que necesitabamos un anaco máis para a parte traseira do paxaro. Logo, mentres unha persoa terminaba de cortar algunhas partes da ave, outros cortaban a parte traseira desta.

84

|

mapoula 2022

Cando terminamos este proceso, puxémonos a lixar o paxaro e a súa parte traseira, mentres outra persoa facía o deseño das ás (xa a partir de aquí traballamos nos recreos).

Terminado o paxaro, cortamos meticulosamente as ás. Os cortes eran máis difíciles debido a que ao ser láminas finas vibraban, polo que tiñamos que suxeitalas mentres outro cortaba, o problema era que había perigo de ferir a quen suxeitase a lámina.

Aínda non terminamos o paxaro, imos facer dous buratos na parte traseira do taco grande e outros dous na parte dianteira do anaco pequeno, logo unirémolos pegando dous pequenos anaquiños. Así estará listo. Por último usaremos uns fíos para lograr unir as ás e o corpo e que se poida mover ao tirar deles. O plan é pintar o paxaro coma unha gaivota patiamarela, unha especie común en Coruña, unha das súas características máis destacables é un punto vermello no seu pico.

AS NOSAS CREACIÓNS

Experiencia como grupo: Os integrantes do noso grupo somos Laura, Alberto, Nawel, Mario, Ayla e Eri. Tivemos algúns pequenos problemas entre os membros debido a desacordos pola forma de traballo xa que algúns dos integrantes pensaban que era demasiado, por iso ás veces faltaban algúns días no recreo. Só houbo un accidente cunha serra pero, por sorte só foi un pequeno rabuño.

En xeral foi unha experiencia divertida e moi educativa.

mapoula 2022

|

85

AS NOSAS CREACIÓNS

ADIVIÑAS Elaboradas por alumnado de 3º E.S.O. B. Xira o papel para ver a solución, mais… non fagas trampa!

Agora ti ves un can, eu un dragón.

En nada xa cambiou, así se move ese algodón (as nubes) Sandra Besteiro Pombo

Este obxecto lévao Dora Dora, a exploradora lévao no lombo todo o rato non o cambia nin por un pato

(a mochila) Kiran Rodríguez

Cada vez que sae da casa moitas volta me dá sempre viaxamos xuntos porque produce felicidá

(a bicicleta) Verónica Álvarez

86

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

É fantasía do tempo de outono Todos parecen quen non son Uns arrepían e outros non

(Samaín) Sandra Besteiro Pombo

Ten dúas asas colgando e nas miñas costas se atopa sempre as miñas cousas levando e na miña cadeira repousando

(a mochila) Mencía Zaera

Rosa por fóra chuleta por dentro fago oink, oink cando estou contento

(o porco) Iria San Miguel

ilustracións: Elba Meléndrez Bergantiños, 1º BAC E

mapoula 2022

|

87

AS NOSAS CREACIÓNS

CABAZAS DE SAMAÍN Quixen mesturar as miñas raíces co lugar onde medrei _ por Natalia Pérez Alvarado, 1°BAC F

A miña inspiración principal foi o meu lugar de nacemento, Bolivia, onde somos coñecidos pola nosa produción de todo tipo de millo e cereais.

Na cabaza, empreguei millo morado nos brazos, que ten esa cor tan característica e moitas follas de distintos tipos de millo no resto da decoración.

Quixen mesturar as miñas raíces ao mesmo tempo co lugar onde realmente medrei, Galicia. Teño moita fascinación pola historia, as persoas e os costumes, que hai detrás das túas raíces... paréceme algo do que non hai que esquecer!

Cabaza de Natalia Pérez Alvarado, galardoada na categoría de Bacharelato

88

|

mapoula 2022

Cabaza de María Sotp García , galardoada na categoría de ESO

AS NOSAS CREACIÓNS

mapoula 2022

|

89

AS NOSAS CREACIÓNS

O LIBRO DE ARTISTA Explorando a nosa creatividade _ por Celia Amodia Gómez, 1º BAC E

O libro de artista é unha porta que vai deixar que aprendas dende como eran as pirámides no antigo Exipto ata saber todos aqueles compoñentes que facían dunha pintura do medievo fose tan importante.

Non só é unha forma de aprender novos termos, lugares ou culturas; senón que tamén che ofrece a oportunidade de mostrar a túa creatividade. Ademais o libro de artista é a obra persoal de cada estudante, cando os poñemos en común é como pasear por

90

|

mapoula 2022

un museo porque facilmente podemos distinguir o estilo dos demais. Tamén me gustaría dicir que o libro non podería ser posible senón fose polas clases tan apaixonantes e interesantes impartidas pola nosa profesora de Fundamentos da Arte I, Gema Cilleros.

En conclusión, o libro de artista é unha ferramenta moi útil para aprender e unha maneira de explorar a nosa creatividade.

AS NOSAS CREACIÓNS

_ por África Cervera 1º BAC F

O libro de artista é un resumo de todos os períodos artísticos xurdidos ao longo da historia, onde de maneira creativa, plasmamos o máis esencial e característico deles.

Podémolo realizar empregando os recursos que máis nos gusten; colllage de fotografías, diferentes técnicas de debuxo, etc. Ao realizar este caderno estaremos a facilitar o momento do estudo e tamén ampliamos e melloramos as nosas habilidades plásticas.

mapoula 2022

|

91

AS NOSAS CREACIÓNS

CONCURSO EXPOSICIÓN DE “LETTERING” Palabras bonitas no fondo e na forma

_ por Marina Fernández Fernández, 1º BAC E

“Chuchamel”. Escollín esta palabra porque cando cheguei de Barcelona foi unha das que máis me chamaron a atención, soábame bonito e alegre e quedei co significado da mesma moi axiña

_ por Rosalía Meléndrez Bergantiños, 2º ESO A

A razón pola que fixen esta actividade é o poder das palabras. Estas teñen a capacidade de transmitir, impresionar, e incluso namorar. E son as palabras da nosa terra, Galicia, dunha tan fermosa e representativa lingua coma o galego.

A palabra que eu escollín, “Enxebre” significa autenticidade, algo moi propio dalgún sitio. Quería facerlle unha homenaxe a Galicia, un pobo tan auténtico, tan noso, e compartir a fermosa cultura que consolida esta terra, este é lugar onde se atopan as miñas orixes.

Coma diría Rosalía falando de Galicia: “miña casiña, meu lar”.

92

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

Traballos galardoados: Cogomelo: Carmela Casás Otero Enxebre: Rosalía Meléndrez Bergantiños Xoaniña: Carmen Escolante Beamuz Chuchamel: Marina Fernández Fernández

mapoula 2022

|

93

AS NOSAS CREACIÓNS

MICRORRELATOS Presentámosche os microrrelatos de medo galardoados no concurso de Samaín, acompañados de ilustracións elaboradas polo alumnado de TEGP

MÍRAME Son as sete da mañá e escoito o espertador soar coma todos os días. Rapidamente érgome da cama e poño as zapatillas. Saio ao longo e escuro corredor e mentres camiño, xa cheIro o café que está facendo mamá. Sinto un estraño calafrío que me percorre enteira, un arreguizo que xa sentira onte antes de ir durmir.

Unha sensación. Entro na cociña e a medida que vou avanzando os meus pés vanse manchando de sangue. Atopo a miña nai deitada no chan, cuberta de cristais cravados na súa pel, cos ollos abertos, coma se me mirase.

Morta. Está morta.

Nivel 1º-2º ESO

_ por Sabela Traviesas Quintás, 1º ESO B

Sento na mesa da cociña e tomo o café que ela preparara mentres a observo. Por algunha razón non me sorprende que a asasinasen. Ao seu lado vexo unha nota.

Despois de varios minutos decido baixar á rúa. Vou á florería e cóntolle a Amalia o sucedido. Ponse a berrar como alma que leva o demo. Creo que a miña indiferenza ao respecto dálle aínda máis medo. Son consciente da miña estraña reacción, é como se me tivese hipnotizado. Ela mírame e bota a correr coma se fose eu a asasina da miña nai. ilustracións: Marina Blanco Docampo, 2º BAC C 94

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

A SABEDORÍA DOS MAIORES Nivel 3º-4º ESO _ por Álex Amigo Ribet, 3º ESO B

Os nosos pais sempre nos din que cando vaiamos entrar no coche pola noite miremos a parte traseira por se hai alguén que nos quere secuestrar.

Este cadáver de diante debía ser orfo.

SABEDORÍA POPULAR

Nivel Bacharelato

_ por Xoana Rubalcaba Herrera, 2º BAC B

Coma di Ses: “Non sempre hai que fiarse da sabedoría popular“. Claro, e que … canto de certo é que un gato teña sete vidas? Segundo isto nada. Tamén cabe a posibilidade de que se lle gastasen as outras seis antes de recollelo no refuxio, pero home, avísase antes, agora xa o deixei todo perdido.

ilustracións: Alba Romero Lema, 2º BAC E mapoula 2022

|

97

AS NOSAS CREACIÓNS

MOLISBÁNICA

Accésit _ por Lola López Leiro, 3º ESO B

O último domingo de cada mes vou pasalo á casa da miña avoa. Sempre me pide que leve a un amigo para que nos acompañe á hora da comida.

ilustracións: Irene González Calvo, 2º BAC B

Rubén é o único ó que aínda non levei.

Esta vez vai ser especial, Avoíña quere facer carne, castañas e mazás asadas.

96

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

Rubén engordou un pouquiño, agardo que caiba no forno.

ilustracións: Raquel González Calvo, 2º BAC D

mapoula 2022

|

97

AS NOSAS CREACIÓNS

A MIÑA EXPERIENCIA NO IV CONCURSO DE FOTOGRAFÍA DO IES ADORMIDERAS _ por Verónica Álvarez Meléndez, 3º ESO A

Para min este concurso é algo moi emocionante xa que desde primeiro da ESO levo presentándome. Gústame moito a fotografía porque nela podemos diferenciar cousas que a simple vista non se poden ver, pero que grazas a ela si que as podemos apreciar.

Eu levaba desde o principio do curso esperando a convocatoria do concurso e cando me dixeron que xa saíra, púxenme moi contenta. Tiña moitas ideas na cabeza de fotos para participar pero, a verdade, a que menos tempo me levou foi a que presentei, a das burbullas. A foto é simplemente un vaso de auga con gas. Un día no almorzo estaba bebendo e gustoume como todas as burbullas quedaban no vaso. Foi algo moi sinxelo e divertido de facer. Espero que o próximo ano poida volver presentarme a este concurso.

98

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

1º premio categoría E.S.O. Verónica Álvarez Meléndez, 3º ESO A

2º premio categoría E.S.O. Álex Amigo Ribet, 3º ESO B

1º premio categoría Bacharelato Raquel González Calvo, 2º BAC D

2º premio categoría Bacharelato Noela Hermida Marínez, 2º BAC B mapoula 2022

|

99

AS NOSAS CREACIÓNS

CERTAME DE DEBUXO DE NATUREZA “HÁBITAT” Ben merecida fama de bos debuxantes

_ por María Álvarez, profesora de Debuxo Artístico

Neste curso participamos como vén sendo habitual no Certame de Ilustración de Natureza organizado polo Grupo Naturalista Hábitat. En todas as edicións anteriores gañamos algún premio polo que as alumnas e alumnos de Adormideras temos unha ben merecida fama de bos debuxantes.

Entre os máis de 300 debuxos presentados na categoría de maiores de 14 anos seleccionáronse os 16 mellores debuxos e outorgáronse tres premios.

Nesta ocasión batemos todos os récords: dos 16 seleccionados, 11 son debuxos de alumnado do noso instituto entre os que están os tres primeiros premios!

Parabéns a Laura Villa de 2ºE (1º Premio), a Sabela Iglesias e Nuria Beiro de 2ºC (2º e 3º Premio respectivamente) e aos demais gañadores: Inés Bermúdez, Adrián Rodríguez, Lucía Sánchez e Andrea Zamarra de 2ºC e a Marta Gamito, Luis Iglesias, Rosa Sequera e Álvaro Yáñez de 2ºE.

100

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

mapoula 2022

|

101

AS NOSAS CREACIÓNS

102

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

SANGUE EN FLOR Lírica á nosa flor querida

Mapoula, mapoula, ti que vives plácida no campo, ti que tingues cos teus pétalos o verde por ti ensanguentado.

Mapoula, mapoula, non te achegues, flor miña, que como o fuso dunha roca vasme deixar durmida.

Flor enfeitizada co teu poder de Morfeo, poderoso e desexado, escondido no teu seo.

O tempo pasa e rouba o teu lar.

Non te preocupes, mapoula senlleira, nós manteremos a túa memoria no teu fogar, Durmideiras.

_ poema e ilustración: Irene González Calvo, 2º BAC B

mapoula 2022

|

103

AS NOSAS CREACIÓNS

CONCURSO DE MARCADORES “Amiguiños sí, pero o galego polo que vale” _ por Alex Amigo Ribet, 3º ESO B

A idea do meu marca-páxinas xurdiu nun día que estaba buscando palabras e refráns galegos coa miña irmá para o concurso de lettering.

Investigando en páxinas web, encontrei un refrán que dicía: “Amiguiños si, pero a vaquiña polo que vale”. Atopeino interesante e aínda que agora sei que é bastante coñecido, eu nunca o escoitara.

Como me parecía moi longo para o concurso de lettering, decidín empregalo para o marca-páxinas.

Empecei a deseñar o bosquexo. Dándolle voltas, ocorréuseme poñer un debuxo dunha vaca cunha bandeira de Galicia e cambiar o refrán por: “Amiguiños si, pero o galego polo que vale”.

Marcador gañador na categoría de ESO: Alex Amigo Ribet, 3º ESO B

Marcador gañador na categoría de bacharelato: June Roca Sedano, 2º BAC E 104

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

Gañadores do concurso recibindo os seus premios. mapoula 2022

|

105

AS NOSAS CREACIÓNS

106

|

mapoula 2022

AS NOSAS CREACIÓNS

CALIGRAMA NEGRA SOMBRA Este curso, o EDLG propúxonos conmemorar o Día de Rosalía convertendo as súas palabras poemas visuais. _ por Sandra Besteiro, 3º ESO A

No caligrama que fixen transformei as palabras do poema "negra sombra" de Rosalia de Castro nun debuxo que expresa a súa enfermidade. O poema fala dunha sombra que a asombra coa enfermidade e que parece que marcha pero non termina de irse del todo.

Por iso representei a Rosalia como a sombra da muller e a un home mirándoa que se desvanece coas palabras do seu poema pero sempre queda o seu rastro representando a enfermidade que ela padecía.

mapoula 2022

|

109

108

|

mapoula 2022

Receitas de cociña mapoula 2022

|

111

RECEITAS DE COCIÑA

FACEMOS UN LIBRO DE RECEITAS Presentámosvos unha iniciativa do EDLG, para recompilar receitas de cociña das vosas casas: as vosas favoritas, as que nunca fallan, as que levan toda a vida na familia… Agardamos que vos gusten e que vos animedes a probalas!

LOMBARDA

AVOA PILA

Cando quixen escoller unha receita rapidamente decidín preguntarlle a miña nai, 95 anos e excelente cociñeira. Ela, sen dubidalo un instante, díxome: LOMBARDA BRASEADA. Dende sempre vin preparar este prato nas celebracións do Nadal, leva toda a vida na miña casa. Gustaríame manter esta tradición e compartir esta receita convosco porque triunfa sempre.

Ingredientes: 1 quilo de lombarda.

2 mazás.

1 cebola.

4 culleres de graxa de porco ou aceite. ½ culleriña de azucre.

2 cravos de especie.

2 culleriñas rasas de sal.

1 culleriña de pementa branca.

2 culleres de vinagre.

1 cunca pequena de auga.

1 cunca pequena de viño tinto.

2 culleres de xelea (marmelada) de grosella.

Elaboración: Limpamos a lombarda, pelamos as mazás (sen sementes) e cortámolas en tiras finas. Pelamos a cebola e cravámoslle os dous cravos de especie, reservamos.

Fundimos a graxa ou aceite nunha pota, cando estea quente, engadimos a lombarda e a mazá e refogamos.

Unha vez refogada, botamos sal, pementa, un chisco de azucre, vinagre, auga e, enriba, a cebola cos cravos.

Cocemos todo ben a pouco lume, aproximadamente uns 45 minutos. (Se é en ola a presión seguimos as instrucións da mesma).

Unha vez cocida, sazonamos co viño e a xelea de grosella.

María Xosé González Quintela

110

|

mapoula 2022

RECEITAS DE COCIÑA

SALMÓN ADOBADO A miña receita estrela que nunca falla para as festas. É moi doado e queda moi rico.

Ingredientes: Un lombo de salmón Unha cunca grande de azucre Dúas cuncas grandes de sal Aceite de oliva.

Opcional: Aneto (eneldo) Pementa negra Zume de medio limón

Elaboración: Pedimos á persoa que nos venda o salmón que lle saque as escamas, o abra e lle saque tamén as espiñas. En casa debemos desespiñalo de todo.

Mesturamos o azucre e o sal.

Ao cabo de dous días (estará máis duro e alaranxado) lavámolo, secámolo e poñémolo nun recipiente (por exemplo unha friameira ou lasañeira), botámoslle un pouco de zume de limón, unha pouca pementa e o aneto (eneldo), e cubrímolo con aceite. Queda así tres días. Ao cabo de tres días sacámolo do aceite e xa está feito. É importante conxelalo neste momento para que non teña anisakis e despois de pasar polo conxelador varios días xa se pode comer. Está boísimo!

Aconsello conxelalo en anacos non moi grandes para ir quitando o que necesitamos.

Pode comerse en talladas ou liscos finos, mellor cun coitelo xamoneiro.

Poñemos o salmón coa pel para abaixo nun recipiente coa mestura de sal e Outra cousa: o aceite no que o tivemos azucre por abaixo e por riba. Debe quedar pode aproveitarse para fritir ou guisar ben cuberto. Deixámolo así dous días na peixe, non o tiredes. neveira. Soltará moita auga.

María Díaz Profesora de matemáticas mapoula 2022

|

111

RECEITAS DE COCIÑA

TORTILLA DE CHOURIZO E GRELOS DE ABEL

Ingredientes: 6 patacas medianas 8 ovos 200 gr de grelos cocidos e escurridos (lata Castelo) 1 chourizo e medio 1 dente de allo Aceite de xirasol (quédalle ben reciclar aceite de fritir chourizo) Aceite de oliva Sal

Elaboración: Pelar as patacas, cortar en lascas, nunha tixola con aceite de xirasol, rustrir as patacas durante 25 minutos remexendo cada pouco, escorrer as patacas do aceite.

Na mesma tixola, 2 culleradas de aceite de oliva, o chourizo e os allos ben picados, saltear durante 1 minuto e engadir os grelos un minuto máis, botar as patacas rustridas, remexer e fritir un minuto máis.

Nunha cunca, bate os 8 ovos cunha culleradiña de sal ao gusto, mestura o contido da tixola cos ovos e cállao na tixola. Medio minuto por cada lado a lume alto.

Recita do cociñeiro Abel de Corme proporcionada pola compañeira Asunción Chans Vidal

112

|

mapoula 2022

RECEITAS DE COCIÑA

SOPAS DE ALLO ZAMORANAS

Ingredientes: 2 patacas grandes 200 grs. de pan de bolo do día anterior (aproximadamente) 2 allos medianos pelados 1 culler grande de manteiga ou unto de porco 1 culler pequena de pimentón, doce ou picante, ao gusto 1 litro de auga (aproximadamente) 1 ovo (optativo) sal

Elaboración: Escachamos as patacas en anacos pequenos e cocemos coa auga, o pimentón, a manteiga e sal ao gusto. Se as facemos con unto, non o botamos a cocer.

Esmagamos os allos no morteiro, cun pouco de sal, para que non brinquen. Se empregamos unto, botámosllo aquí.

Migamos o pan en láminas finas. O ideal é pan de bolo de Castela, pero podemos usar o que teñamos.

Comprobamos o espesor da cocción e botamos máis auga se o vemos necesario.

Cando as patacas estean cocidas, agregamos o allo e apagamos o lume.

Engadimos o pan, que se abrandará coa calor residual.

Nalgunhas casas gústalles botar un ovo batido por riba, que se cocinará tamén coa calor que quede, pero na nosa nunca se fixo así.

E con estas contundentes sopas, receita de miña nai, que ela, á súa vez, aprendeu da súa, xa podemos gozar dun almorzo ideal para as mañás de inverno en que necesitemos un extra de enerxía.

Montse Llamas mapoula 2022

|

113

RECEITAS DE COCIÑA

ROSQUILLAS RICAS

Ingredientes: 2 ovos 1 sobre levadura Royal (fermento) 12 culleradas sopeiras de aceite de oliva (de 0,4 graos) 12 culleradas sopeiras de leite (sobre 100 cl) 12 culleradas sopeiras de azucre (sobre 250 gr.)

Raiaduras de limón Fariña (1kg +/-) Anís (optativo). Un chorriño

**Poñer dous pratos fondos: O primeiro cun pouquiño de auga e anís a partes iguais. O segundo con azucre. **Mollar as rosquillas sen empapar moito no 1º prato e rebozalas co azucre do segundo. **Colocar segundo praza nunca bandexa.

Tempo: 45 minutos +/Cantidade: 40 rosquillas RIQUÍSSSIMAS!!!!

Elaboración: 1. Bater os ovos e botar o resto dos ingredientes (aceite, leite, azucre, raiaduras, levadura (fermento) e anís (optativo).

2. Botar fariña ata formar unha masa algo dura que permita facer boliñas (Non deixar levedar nin repousar).

3. Facer as rosquillas: Facer unha boliña.

Facer burato no medio. Facer unha raia ou corte ao redor da bóla cun coitelo (pódese apreciar algo na foto).

4. Fritir as rosquillas en abundante aceite e sacar.

Receita da avoa de Carlos de Cervo, aportada por María Xosé Mato

114

|

mapoula 2022

RECEITAS DE COCIÑA

GALLETAS DE MANTEIGA Escollín esta sobremesa porque a fago desde pequena coa miña nai. Ademais, é moi sinxela e os ingredientes son moi fáciles de encontrar.

Posteriormente, bota os 125 gramos de azucre xunto co chisco de sal e mestura todo. Tería que quedarche una masa líquida.

Seguidamente, baruta a fariña e pouco a pouco, incorpóraa.

Ingredientes: 125 gramos de manteiga 125 gramos de azucre 1 ovo 250 gramos de fariña Un chisco de sal Utensilios: Un prato fondo Unha cunca Un batedor de man Papel de forno Papel transparente Elaboración: En primeiro lugar, tes que lavar as mans e atopar un sitio cómodo para facer as galletas.

Despois derrete a manteiga no microondas. Faino en intervalos de pouco tempo.

Por último, fai unha bóla coa masa, e envólvea con papel transparente.

Déixaa repousar un mínimo dunha hora.

Quenta o forno a 180º.

Mentres tanto, amasa con axuda dun rolo e aplana a masa para que teña unha altura inferior a un centímetro.

A continuación colle un molde ou un vaso para facer a forma das galletas.

Cando as teñas, cubre a bandexa con papel de forno e pon as galletas enriba dela. Déixaas enfornar durante 12-15 minutos dependendo do grosor. Se é necesario espera un pouco máis.

Finamente, saca as galletas e deixa que arrefríen.

Agora… A papar!

Cando xa estea, rompe un ovo enriba dela Receita de Aitana Souto Mariño, 1º ESO B e mestura co batedor de man.

mapoula 2022

|

115

RECEITAS DE COCIÑA

BISCOITO MÁRMORE Ingredientes: 1 iogur natural de 125g ( o envase deste serviranos para calcular as cantidades do resto de ingredientes) 3 cuncas (2 grandes para a masa e 1 para apartar o iogur) 3 ovos Azucre branco (2 envases) Fariña de trigo (3 envases) Aceite de xirasol (1 envase) Cacao puro (3 culleradas) Utensilios: 1 garfo 1 molde de biscoito O envase do iogur natural 1 culler de madeira

5. Engadimos o cacao a unha das metades e mesturamos ben ata que quede uniforme.

6. Prequentamos o forno a 250º. Agora vén a parte complicada. Suxerimos que se pida axuda a unha persoa; catro mans son mellores que dúas :) Ben, pois imos baleirando no molde as dúas masas, alternando unha coa outra para que quede un efecto de espirais, formas de diferentes cores (recoméndase poñer papel de forno ou calquera outro recurso para que a masa non se pegue ó molde).

1. Nunha cunca pequena baleiramos o iogur natural, e quedamos co envase.

Apartamos o iogur para máis adiante.

7. Por último, metemos o biscoito no forno por uns 30 min. a 180º. Para sacar o biscoito, comprobaremos se está feito cravando un pauíño no doce; se sae limpo, é que está feito.

2. Nunha das cuncas grandes, batemos os tres ovos. Engadimos o azucre (enchemos o envase de iogur dúas veces) e a continuación, o iogur.

8. E, voilà! Xa temos o noso biscoito mármore! Pódese desfrutar con moitos acompañamentos e a calquera hora do día.

Elaboración:

3. Cando os ovos, o azucre e o iogur estean ben mesturados, engadimos a fariña pouco a pouco, tamén usando o envase de iogur enchido. Cando a fariña estea incluída uniformemente, engadimos o aceite.

4. Unha vez teñamos unha masa homoxénea, separámola en dúas metades, de forma que quede unha metade en cada cunca grande.

116

|

mapoula 2022

Receita escrita por Rosalía Meléndrez Bergantiños, ilustrada por Elba Meléndrez Bergantiños

RECEITAS DE COCIÑA

ROSQUILLAS DE NATA Escollín esta receita porque nun principio era da miña bisavoa, despois pasou á miña avoa, despois á miña nai e agora a min. Está na miña familia desde hai moito e por iso a receita é importante para a min.

Ingredientes: Nata: 250 gr Ovos: 2 Fermento Royal: 2 sobres Anís: 2 culleradas Sal: un chisco Azucre: 8 culleradas Reladura de limón: 1 limón Fariña: a que se necesite para ligar a mestura anterior. Aproximadamente 800 gr.

Canela: (opcional) ao gusto

Elaboración: Primeiro batemos os ovos, engadimos o azucre e mesturamos. A continuación engadimos a nata pouco a pouco, o anís, a reladura de limón e a canela.

Agora, barutamos a fariña co fermento. Á mestura de ovos e azucre imos engadíndolle a fariña aos poucos ata conseguir unha masa homoxénea que se despegue de forma doada.

A continuación, deixamos repousar a masa 30 minutos tapada cun trapo.

Seguidamente comezamos a separar porcións de masa para darlles forma de rosquilla.

Agora poñemos a quentar nunha tixola abundante aceite de xirasol, imos fritindo as rosquillas e regulando a temperatura para que non se torren demasiado.

Unha vez fritidas deixámolas nunha bandexa con papel de cociña para que se absorba o exceso de aceite. Finalmente, rebozámolas en azucre, e listas para comer!

Sibel Akhan Gómez, 1º ESO

mapoula 2022

|

117

RECEITAS DE COCIÑA

BISCOITO DE CHOCOLATE Ingredientes: 1 iogur natural 3 ovos 2 medidas de iogur de fariña 1 medida de iogur de cacao 2 medidas de iogur de azucre 1 medida de iogur de aceite de oliva1 sobre de fermento Manteiga para untar o molde Elaboración: O primeiro é baleirar o iogur nun cunco e gardar o envase para poder utilizalo despois.

Engade o aceite e mais o iogur e sigue batendo ata que a mestura estea homoxénea.

Engade a fariña, o fermento e o cacao a través dun coador.

Unha vez estean todos os ingredientes integrados, unta o molde coa manteiga e que desa forma non se pegue.

Bota a masa no molde e introdúceo no forno uns 30 minutos.

O seguinte é quentar o forno a 180º graos para que estea listo á hora de introducir o biscoito.

Para saber se xa está listo, pincha nel un coitelo e se sae limpo, o biscoito xa está listo.

Nun cunco engade as dúas medidas de azucre e os ovos e báteos enerxicamente cunhas varillas.

Sácao do forno e do molde unha vez que este frío.

Pepe Lado Díaz, 1º BAC A

TORTA DA AVOA CON LEITE DE AMÉNDOAS Ingredientes e pasos: Para a crema (natillas) 1l de leite de améndoas 5 ovos 1 rama de canela 150g de azucre 35g de Maicena (fariña de millo) 1 vaíña de vainilla Pel dun limón

118

|

mapoula 2022

1) Reservar un vaso de leite e infusionar o resto coa canela, a vainilla (aberta co coitelo) e a pel de limón. Poñeremos a pel do cítrico lavada (só a parte amarela, xa que a branca amarga) xunto coa canela, a vainilla e o leite nunha pota ata que ferva.

Unha vez alcanzado este punto deixámolo temperar.

RECEITAS DE COCIÑA

2) Nunha cunca a parte, bater os ovos co azucre e incorporar o vaso de leite reservado e a maicena. Remexer ben ata integrar todos os ingredientes. Logo botar pouco a pouco o leite infusionado e mesturar (para evitar que se coagulen as xemas).

1) Separar as claras das xemas. Montar as claras a punto de neve e bater o azucre coas xemas (nun recipiente a parte).

3) Cociñar a lume lento sen deixar de remexer a mestura ata que estea máis espesa.

3) Mesturar o chocolate derretido coas xemas e o azucre. Unha vez integrado botar as claras e remexer.

4) Meter na neveira durante 4 horas para que arrefríe.

4) Escoller unha fonte onde colocar a torta. Poñer unha capa de galletas na parte inferior da fonte (previamente empapadas no leite). Despois intercalar unha capa da mestura do chocolate e outra de galletas por enriba. Por último, colocar as natillas, outra capa de galletas por riba delas e o resto da mestura de chocolate.

Para a torta: As natillas realizadas coas pautas anteriores (ou mercadas, se prefires non facelas) 4 ovos 4 culleradas de azucre 1 tableta de chocolate negro (uns 150g) 100g de margarina vexetal Galletas (para 3 pisos da torta, ao voso gusto) Leite de améndoas (para empapar ás galletas)

2) Derreter o chocolate xunto coa margarina (no microondas ou ao baño María).

5) Decorar ao voso gusto e meter na neveira ata a súa degustación.

Esta receita é da miña nai, e emprega leite de améndoas porque así miñe irmae Álex (que ten intolerancia ao leite de animais) pódea tomar.

Esta foto é a tarta que lle fixemos xuntes e mais co meu pai polo día da nai.

Ana Amigo Ribet, 1º BAC A

mapoula 2022

|

119

RECEITAS DE COCIÑA

BISCOITO DE IOGUR E LIMÓN Ingredientes: 1 iogur 3 ovos medianos o zume dun limón a raspadura do mesmo limón 3 medidas de iogur de fariña 2 medidas de iogur de azucre branco 1 medida de iogur de aceite de xirasol un chisco de sal manteiga (para o molde) Utensilios: Un molde Unha escumadeira Un envase Un prato fondo O forno Un relador Un batedor Ainhoa Rilo, 1º ESO B

Elaboración: O primeiro de todo, é botar o aceite de xirasol, os tres ovos medianos e o azucre no envase e mesturalos. Cando estea moi remexido botámoslle a raspadura do limón e o seu zume. Logo teremos que agregar os ingredientes secos: a fariña, o chisco de sal e o fermento (é mellor peneirar a fariña antes de botala). Temos que deixala repousar no frigorífico durante aproximadamente 10 minutos.

Prequentamos o forno a 180º. O molde cubrímolo con manteiga e botámoslle a masa. Metemos no forno e deixamos 40 minutos.

Cando pase o tempo sacámolo do forno, logo do molde e se queres, podes decoralo.

120

|

mapoula 2022

RECEITAS DE COCIÑA

mapoula 2022

|

123

122

|

mapoula 2022

Agarimosas Despedidas

mapoula 2022

|

125

AGARIMOSAS DESPEDIDAS

ORLAS PROMOCIÓN 2020-22

2º bacharelato A

124

|

mapoula 2022

AGARIMOSAS DESPEDIDAS

2º bacharelato B

2º bacharelato C

mapoula 2022

|

127

AGARIMOSAS DESPEDIDAS

2º bacharelato D

2º bacharelato E

128

|

mapoula 2022

ILUSIÓN NUN NOVO PROXECTO Este curso académico está sendo un dos máis complicados de levar, cando alá polo mes de setembro parecía que todo volvería a normalidade, antes do Nadal pasamos outra das famosas ondas da pandemia, apareceron de novo as incertezas e a inseguridade, grupos burbulla, máscaras no exterior, etc. Todo isto reflectiuse no estado de ánimo de todos nós e provocou un aumento dos problemas psicolóxicos, a pesar de todo isto, coa chegada da primavera, parece que esta vez si, regresamos a unha certa normalidade coa desaparición do uso obrigatorio das máscaras tanto no exterior como no interior, realización de saídas educativas, etc.

Ademais de todo o anterior, este ano está sendo un ano de cambios lexislativos, por mor da entrada en vigor de xeito paulatino da nova lei educativa, a LOMLOE. Por iso, a mediados de curso, actualizouse a normativa de avaliación. Ademais o vindeiro ano, entrarán en vigor os novos currículos nos cursos impares, os cales aínda non coñecemos e todo isto só xera incertezas na planificación do próximo curso na cal xa estamos inmersos.

E para rematar, quero agradecer o meu equipo directivo todo o seu esforzo, compromiso e ilusión neste novo proxecto no que me acompañan desde o comezo deste curso. Ademais, quero dar as grazas ao claustro de profesores, ao persoal non docente, á ANPA e ao resto da comunidade escolar por axudar a sacar adiante este complicado curso académico. Por último quero dar as grazas a Carmen Tembrás polo súa confianza e o seu apoio para que este novo proxecto comezase a súa andadura.

Grazas a todos.

O director Jose Manuel Tallos Caldeiro mapoula 2022

|

127

As mapoulas aparecen coa chegada da primavera no mes de maio etamén neste mes xorde a nosa revista Mapoula, aparentemente da nada. Só aparentemente, como por arte de maxia, nos últimos coletazos do curso pero detrás hai un inxente labor de moitas persoas, comenzando por Montse Llamas, alma mater da revista e, por suposto, por todos os departamentos e alumnado que coas vosas ideas e colaboracións facedes factible este proxecto.

A festa Mapoula celébrase ao final do curso, tempo de sol e alegría. Queremos que sexa tamén a satisfacción polo aprendido e a ilusión por un seguinte curso académico cheo de saberes.

Desde estas páxinas agradecemos a toda a comunidade escolar a vosa participación neste proxecto. Nunca puidemos imaxinar cando comezamos esta andaina, xa hai ben anos, que chegase a este nivel de colaboración e implicación por parte de todos. Cada ano Mapoula parece imposible de superar mais sempre nos sorprende gratamente co seu nivel de calidade artístico e literario.

Reiteramos as nosas grazas.

Apertas e un verán cheo de vida.

Adrián Rodríguez Tedín, 2º BAC C

Equipo de Dinamización da Lingua Galega

128

|

mapoula 2022