Page 1

ZO R G G RO E P A LLI A DE Gehandicaptenzorg

GGZ

Jeugdzorg

Maatschappelijke Ondersteuning

VVT

Ziekenhuizen en Klinieken

Life Science & Health

Toenemende marktwerking is een uitkomst gebleken voor Zorggroep Alliade, zo ondervonden bestuurders Erik Kuik en Wilfred Juurlink: “ Vanuit stilstand veranderen is heel moeilijk.” De tucht van de markt heeft de zorggroep gedwongen op zoek te gaan naar de eigen kracht en kernpunten. Hierdoor is een sterkere en meer innovatieve organisatie ontstaan met veel aandacht voor mensen en hun wensen. Zowel voor medewerkers als cliënten.

Deskundig in mensen, vernieuwend in techniek Zorggroep Alliade is vanuit een bestuurlijke fusieorganisatie in 2010 ontstaan. De groep biedt een breed palet aan zorginstellingen, die ieder hun eigen identiteit behouden. Alliade ontwikkelt een scherp gepositioneerde aanpak die steeds beter functioneert. In de VGsector biedt Talant zorg aan mensen met een verstandelijke handicap (VG). De dienstverlening omvat het hele pakket van wonen, werk, dagbesteding, scholing en behandeling. Zorgkompas is de snel groeiende en winstgevende tak in de thuiszorg en in de V&V sector biedt Alliade met Meriant ouderenzorg aan, een van oudsher betrouwbare partner met in de regio een bestendig marktaandeel. Driever’s Dale is een orthopedagogisch behandelcentrum voor kinderen en jongeren tussen de 6 en 21 jaar met een licht verstandelijke beperking en gedrags- en/of ontwikkelingsproblemen. BaanPlus biedt reïntegratie van arbeidsgehandicapten aan in Noord Nederland. De strategie is erop gericht om een AWBZbrede zorgaanbieder te worden. Zorggroep Alliade verzorgt ongeveer 8.000 cliënten op jaarbasis, biedt 2.700 ‘bedden’ en telt 5.700 medewerkers (3.400 fte). De huidige bestuurlijke opzet is eerder een gevolg van een pragmatische keuze dan van voorbedachte rade. De bestuurders Erik Kuik 14

KOPLOPERS IN DE ZORG

en Wilfred Juurlink, beiden al lang werkzaam binnen de gehandicapten- en of ouderenzorg, herkenden in een Groningse zorgaanbieder een specifieke kwaliteit die zij graag in Talant wilden integreren, maar de Groningers wilden niet gedomineerd worden door een Fries moederbedrijf. Om pragmatische redenen mocht de dochter haar identiteit behouden. Achteraf werd dit herkend als een gedegen bestuursfilosofie voor de gehele groep en werd dit ook op de andere toegetreden merken toegepast. Geloof in pluriformiteit

De missie van Alliade is: ‘Het bieden van langdurige zorg en ondersteuning aan mensen met een grote mate van kwetsbaarheid’. De ambitie daarbij is: ‘Samen verder’. “Alles wat we doen, doen we voor onze cliënten. Maar wel vanuit een duidelijke visie: Zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen moet zo verleend worden, dat recht wordt gedaan aan hun verscheidenheid, dat mensen zichzelf kunnen zijn, op een bij hen passende plek in de samenleving.” De pluriformiteit geldt dus niet alleen voor de dochters in de Alliade groep, maar is uitgangspunt om de eigenheid van alle cliënten te behouden en zo mogelijk verder te ontwikkelen.

“Marktwerking resulteert in pluriformiteit en dat is goed voor iedereen.” Wilfred Juurlink en Erik Kuik, bestuurders Zorggroep Alliade

KOPLOPERS IN DE ZORG

15


ZO R G G RO E P A LLI A DE Gehandicaptenzorg

GGZ

Jeugdzorg

Maatschappelijke Ondersteuning

VVT

Ziekenhuizen en Klinieken

Life Science & Health

verlichten of de kosten van de bedrijfsvoering doen verminderen. “Wij geloven dat ook deze mensen willen en kunnen ontwikkelen, en daar is binnen veel nieuwe zorgformats minder aandacht voor.”

In dialoog met cliënten en hun omgeving zijn twee belangrijke kenmerken geformuleerd die deze visie schragen: t Erkenning van de diversiteit van de cliënten. Iedere cliënt is uniek en heeft recht op een passende vorm van zorg en ondersteuning. t Vermaatschappelijking van de zorg. Alleen door een passende maatschappelijk context te (helpen) realiseren, kunnen cliënten in staat worden gesteld zichzelf te zijn. De visie wordt tastbaar in de invulling van het woon- en leefgebied van de cliënten. Alliade is een belangrijke stimulerende kracht in het realiseren van woonleefgebieden, juist door haar schaalgrootte en provinciale spreiding, en door de samenwerkingsafspraken met andere partijen. De marktwerking heeft de boel in beweging gebracht. Die beweging was essentieel, want veranderen vanuit stilstand is heel moeilijk. Doordat allerlei nieuwe zorgconcepten op de VG markt werden geïntroduceerd, zoals de breed bejubelde Thomashuizen, leerde Alliade haar eigen kracht kennen: de deskundigheid om mensen, juist met een verstandelijke handicap, in hun ontwikkeling te ondersteunen. “Wij geloven dat ook deze mensen willen en kunnen ontwikkelen, en daar is binnen veel nieuwe zorgformats minder aandacht voor”, stelt Erik Kuik. En Wilfred Juurlink vult aan: “Het is prima dat ouders kunnen kiezen tussen verschillende zorgconcepten. Het is aan de aan16

KOPLOPERS IN DE ZORG

bieders hun dienstverlening zo helder mogelijk over te brengen. Dan krijg je de cliënten die bij je passen. Het is aan de overheid deze pluriformiteit te respecteren en niet alleen naar het meest kostenefficiënte alternatief te kijken”. Op zoek naar de eigen kracht

De nieuwe ontwikkelingen in de WMO en AWBZ zijn volgens de bestuurders zo slecht nog niet. Het is goed dat sommige vormen van dienstverlening niet langer door zorginstellingen worden aangeboden: “Het kan inderdaad goedkoper en zat er dik in dat wij als grootse aanbieder in de regio marktaandeel zouden verliezen. Nieuwe aanbieders pikken de krenten uit de pap, en zolang zij dat goed doen is daar niets mis mee. Krimpen is jammer genoeg een pijnlijk proces. Wij moesten iets doen om de energie weer terug te krijgen en dat lukte toen wij waarderend keken naar onze kracht.” Die kracht bleek vooral te zitten in de aanwezige deskundigheid en daar zet de organisatie nu dubbel en dwars op in. Dit betekent wel dat Alliade een behoorlijke schaal moet zien te handhaven om de opleidingskosten te kunnen opbrengen. Kennisontwikkeling en deskundigheidsbevordering veronderstellen een traditionele inventarisatie van de benodigde competenties en een externe partner – de ROC’s Friesland College en Friese Poort – die de benodigde trainingen en opleidingen aanbieden. Daar-

naast werd gezocht naar eigen expertises, bijvoorbeeld over seksualiteit en autisme. De professionals in deze expertises kregen zo niet alleen erkenning voor hun specifieke kennis en ervaring, maar via een interne website werden zij toegankelijk voor de collega’s uit de hele groep. Kenniscafe’s en interne congressen zijn ook belangrijke impulsen geworden voor leren en de verspreiding van relevante ervaringen. Vanzelfsprekende vernieuwing

Terwijl innovatiebeleid in de VG sector in het algemeen een tamelijk zeldzaam fenomeen is, heeft Zorggroep Alliade een uitgesproken levendige cultuur op dit terrein. De organisatie is sterk gericht op het toepassen van technische mogelijkheden die de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid van mensen met een ernstige meervoudige beperking (EMB) versterken. Het is daarbij zaak de mogelijkheden goed af te stemmen in het leven van de cliënten en in de cultuur en handelingscompetenties van de zorgprofessionals. Er wordt bewust en veel samengewerkt met kennisinstituten, zoals TNO, universiteiten (RUG) en hogescholen. Niet alleen in de rol van onderzoeker en adviseur, maar als partner in de living labs. Technici die bekend zijn met de nieuwste technologie trekken bij Alliade samen op met de zorgprofessionals. In de dialoog en samenwerking tussen beiden ontstaan toepassingen die bijvoorbeeld de kwaliteit van leven van cliënten verbeteren, de werkdruk

Innoveren impliceert het loslaten van de vertrouwde wijze van werken. Het past niet in een gecontroleerde, beheersbare omgeving. Het proces van cocreatie is een zoekproces naar nieuwe vindingen en daarin passen geen vooraf opgelegde doelstellingen, geen strikte normen en geen einddatum. Wel bevlogenheid en ambitie. Deze werkwijze past moeilijk bij subsidieaanvragen die vaak concrete opbrengsten verwachten en een duidelijke planning. Ook intern worstelde de ethische commissie van Talant met het beoordelen van innovatieprojecten. Zo vroeg men zich af of je cliënten mag laten deelnemen aan een project waarin vooraf niet duidelijk is welke opbrengsten te verwachten zijn. Gezonde kernprocessen

‘Samen verder’ impliceert vormen van samenwerking in de keten, met gemeenten, provincies, zorgverzekeraars, welzijnsinstellingen en andere zorginstellingen, binnen en buiten de groep. Een effectieve ketenaanpak vergt taakvolwassen organisaties. Dat betekent dat de organisatie zijn eigen zaakjes eerst goed op orde moet hebben. Na de bijna-failliet situatie in 2004 heeft Talant – en tegenwoordig Alliade – sterk ingezet op het gezond maken van de kernprocessen. Uiteraard ervoer de werkvloer dit als een bureaucratische inbreuk, maar de willekeur is teruggedrongen door gedegen protocollen te hanteren voor standaard situaties. Dit komt onder meer tot uiting in de scores in de medewerkeronderzoeken, waaruit blijkt dat men zeer trots en tevreden is over/ in het team, maar minder binding heeft met de moederorganisatie. Een veel voorkomende situatie in de zorg. “Nu zijn we zover dat professioneel eigenaarschap en een ondernemende attitude nodig zijn, maar we willen voorkomen dat er allerlei account managers opstaan die gemeenten gaan KOPLOPERS IN DE ZORG

17


ZO R G G RO E P A LLI A DE Gehandicaptenzorg

bezoeken. Ook hier is regie nodig”, aldus Erik Kuik. De heer Kuik geeft aan dat er in de besturingsfilosofie aandacht is voor drie kernprocessen: zorg, personeel en financiën: “Daar hebben we drie typen controllers voor en daarin zijn we behoorlijk uniek.” Alliade presteert pas goed als alle drie de domeinen gezond zijn. Wij focussen niet alleen op harde cijfers en statistics, maar ook op de zachte kant, door het vertellen en uitwisselen van verhalen (storytelling). Door in verbinding te staan met alle belanghebbenden weet je wat er speelt. Daarbij is het onze passie steeds beter te willen worden, dat zijn we aan onze stand en omvang verplicht! Technologische zorg

Het zogenaamde ‘Verwantenpanel’ – samengesteld uit familieleden van de bewoners binnen Zorggroep Alliade – staat uitermate positief tegenover het benutten van technologische mogelijkheden in de zorgpraktijk. Technologie moet wel passen in de zorgcultuur en tevens aansluiten bij de wens van cliënten en verwanten en bijdragen aan een veilige (werk)omgeving. Zorggroep Alliade wil zich in de toekomst in toenemende mate onderscheiden door een optimaal gebruik van technologische mogelijkheden die kunnen bijdragen aan: t De kwaliteit van bestaan van cliënten (bijvoorbeeld uitluisterapparatuur die de veiligheid vergroot).

18

KOPLOPERS IN DE ZORG

GGZ

Jeugdzorg

Maatschappelijke Ondersteuning

VVT

Ziekenhuizen en Klinieken

Life Science & Health

t Verbetering van het zorgproces (zoals

dwaalsensoren of het web-based ondersteuningsplan). t Doelmatige bedrijfsvoering (denk aan arbeidsbesparende technologie). Zorg is een relationeel begrip: aandacht, verzorging en ondersteuning vragen aanwezigheid van mensen. Technologie kan óók een vorm van zorg zijn. Volgens Alliade’s visie behoort de zorginhoud leidend te zijn in de keuze voor technologie. Technologie moet passen bij de cultuur van zorg en daaraan ondersteunend zijn. Cliënten en medewerkers van Alliade zullen zich in de toekomst steeds meer zelf eigenaar gaan voelen van dergelijke technologische inzet.

‘LIVING LABS’ Zorggroep Alliade fungeert als ‘living lab’ voor verschillende kennisinstellingen. Zo filmen medewerkers van een woongroep zelf de innovatiemogelijkheden, waarbij zij hun eigen rol spelen en de cliënt representeren. De filmpjes en de achterliggende ideeën over innovatie worden intern gepresenteerd en op bijeenkomsten van kennispartners. Een medewerker: “Onze functie is echt veranderd. We begeleiden de cliënten niet alleen, we observeren ze ook. En bedenken plannen die we zelf mogen uitvoeren.” Deze aanpak brengt direct de nieuwe visie op de gewenste omgang met cliënten in praktijk. Medewerkers vinden het prettig dat cliënten meer de regie krijgen: “We deden altijd wat we dachten dat zij fijn vonden. Wij bepaalden of we de radio aan of uitzetten, of ze naar bed brachten. Natuurlijk blijven ze altijd afhankelijk, maar elk kleine stapje richting meer zelfregie is er één. Het is constant puzzelen en observeren om erachter te komen wat iemand daarvoor nodig heeft. De filmpjes helpen ons daarbij, omdat je met andere ogen naar de situatie kijkt.” Uiteindelijk zijn drie innovaties geselecteerd om verder uit te gaan werken: t Bewegingsgevoelige douche(straal) die zorgt dat het gehele lichaam van de cliënt nat blijft. Dit in combinatie met beïnvloeding van lichtsterkte en muziek; t Technologie die cliënten beschermt tegen verbranding in de volle zon op het terras; t Nieuwe sensorische activiteiten – gehoor, smaak, gevoel, reuk, zicht – aan de hand van sensortechnologie of touchscreens om cliënten te stimuleren.

KOPLOPERS IN DE ZORG

19

Zorggroep Alliade  

De bestuurders van Alliade hebben de toenemende marktwerking goed benut voor het veranderen van de eigen organisatie. Ze hebben de zorggroep...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you