20 Reportage
medische innovatie en technologie - april 2011
Google richt pijlen op me d
23andMe: de ontrafeling van het menselijk DNA
Jan Franke
Met drie nieuwe toepassingen lijkt Google nu ook de medische wereld te willen veroveren. In te genstelling tot de meeste Google producten, zoals Gmail, GoogleMaps en Google Earth, geeft het bedrijf weinig ruchtbaarheid aan de plannen op medisch gebied. Het succes van Google kent een simpele formule: informatie op internet efficiënt organiseren en relevante verbanden in deze in formatie toegankelijk maken. Deze formule zal het bedrijf nu ook hanteren bij de drie nieuwe medische toepassingen: Google Health, 23andMe en Google Body Browser. Google Health Google Health is een dienst van Google waarmee gebruikers ge makkelijk en gratis centraal al hun medische informatie online kunnen beheren. Het Google Ac count waarmee gebruikers inlog gen bij diensten als Gmail geeft direct toegang tot deze dienst. Google introduceerde de bètaver sie van de toepassing in 2008 en maakte nauwelijks reclame voor het project. De ontwikkelaars van het bedrijf wilden, volgens de be kende Google-traditie, op basis van de eerste gebruikerservarin gen sleutelen aan een verbeterde versie. Google beschreef de mo gelijkheden van de nieuwe toe passing als volgt: Google Health verzamelt van alle relevante instanties alle medische informatie over de patiënt in één dossier, brengt alle betrokken artsen op de hoogte van veranderingen in dit dossier, en informeert de patiënt over actuele gezondheidskwesties.
Controverses Google genereert een deel van zijn inkomsten door het aanbie den van informatie over het in ternetgedrag van zijn gebruikers aan adverteerders. Er ontstaat regelmatig commotie over deze vermeende schending van priva cy, soms met verstrekkende ge volgen. Zo moest Google in 2007 de opslagduur van zoekopdrach ten beperken tot twee jaar. Van wege het belang van deze infor
“
Herstart Ondanks de kritiek signaleerden ook andere grote IT-bedrijven de gaten in de markt van online or ganisatie en personalisatie van medische consumenteninforma tie. Vrijwel tegelijk met Google introduceerde Microsoft in 2008 HealthVault, een inhoudelijk ver gelijkbare toepassing. Ondanks de kritiek en de toegenomen con currentie lanceerde Google in september 2010 de nieuwe, of
Ondanks dat Google verklaart geen persoonlijke of medische informatie te zullen delen, wijzen critici erop dat de toepassing wel gegevens met andere Google-toepassingen deelt
matie voor de bedrijfsformule wordt algemeen aangenomen dat Google weinig concessies wil doen aan deze eisen. Voor en tij dens de introductie van Google Health vreesden veel mensen dat de medische gegevens die gebrui kers aan de dienst verstrekken ge makkelijk in de handen van (com merciële) derden zouden kunnen vallen. Hoewel Google bij de in troductie van Google Health aan gaf de privacy en veiligheid van de gebruikers te zullen waarborgen, verstomde deze kritiek niet. Google Health wordt in Neder land regelmatig vergeleken met het Elektronisch Patiënten Dos sier (EPD). Ook de ontwikkeling van het EPD kreeg, net als in an dere Europese landen, veel kritiek vanwege de veiligheidsrisico’s en de mogelijke belangenverstrenge lingen die het systeem in de hand zou kunnen werken.
”
ficiële versie van Google Health. ”Sinds de introductie van de bè taversie van Google Health heb ben we naar onze gebruikers geluisterd, de feedback geanaly seerd en onderzoek uitgevoerd. We hebben veel van jullie ge leerd,” aldus productmanager Aaron Brown op de lancerings bijeenkomst. De mogelijkheden zijn, in vergelijking met de bèta versie uit 2008, sterk uitgebreid. De persoonlijke doelen-weergave maakt het bijvoorbeeld mogelijk om het verband tussen het aantal kopjes koffie per dag en slaappa troon grafisch weer te geven. En hieruit volgt informatie over wat te doen of laten om bepaalde ge zondheidsdoelen te bereiken. Het aantal partnerschappen met geïntegreerde bedrijven is aanzien lijk vergroot. Zo levert het be drijf Fitbit een klein apparaat dat de afstand meet die de gebruiker
per dag loopt, en het aantal calo rieën dat hij of zij hierdoor ver brandt. Deze informatie wordt naar Google Health verstuurd en gekoppeld aan de persoonlij ke gezondheidsdoelen. De nieu we versie biedt de mogelijkheid een wilsverklaring vast te leggen, waarin aangegeven kan worden welk type verzorging wenselijk is als iemand dit door een ziekte of ongeluk niet meer zelf kenbaar kan maken. Ook maakt de toe passing op maat gesneden zoekresultaten in de Google zoekmachi ne mogelijk aan de hand van de informatie uit het Google Healthprofiel. Naast deze nieuwe functies lijkt Google ook de aanvankelijke kritiek op de bètaversie ter harte te hebben genomen. De officiële versie is gebruiksvriendelijker, en de veiligheid is met behulp van een zeer geavanceerd encryptie systeem sterk verbeterd. Daar naast belooft het bedrijf in de gebruikersvoorwaarden de me dische informatie van de gebrui kers nooit te zullen verkopen of delen met derden, tenzij hier na drukkelijk toestemming voor wordt gegeven. Google verklaart zelfs plechtig dat Google Health is ontwikkeld om een betere we reld te creëren, dat het voor zo wel instellingen als personen ge heel kosteloos is en blijft en dat het geen enkel commercieel doel dient. Critici zetten hier vraagtekens bij. Ondanks dat Google verklaart geen persoonlijke of medische informatie te zullen delen, wij zen zij erop dat de toepassing wel gegevens met andere Google-toe passingen deelt. Meer informatie betekent meer op maat gesneden
advertenties en dus meer inkom sten voor Google, redeneren zij. Bovendien verklaart Google dat het informatie uit Google Health zal afstaan als zij hier door de wet toe wordt gedwongen. Ondanks de kritiek verbin den steeds meer grote spelers op de medische markt zich offici eel aan Google Health. De Ame rikaanse staten Utah en Arizona startten onlangs een pilot waarbij Medicare-gerechtigden een Goog le Health Account krijgen waar mee ze hun Medicare-claims tot 24 maanden terug kunnen inzien en updates over veranderingen in hun status ontvangen. In Neder land en het Verenigd Koninkrijk gaan serieuze stemmen op om de door technische problemen, ver tragingen en financiële malversa ties geplaagde EPD’s door Google Health of Microsoft HealthVault te vervangen. Het politieke draag vlak voor de vervanging van het EPD door Google Health of Mi crosoft HealthVault blijft voorals nog onbekend. Google Ventures: 23andme De bedrijfsmissie van Google is “het universeel toegankelijk en nuttig maken van alle beschikbare informatie op de wereld.” De recente activiteiten van Google Ventures, de bedrijfstak die jaarlijks mini maal 100 miljoen dollar inves teert in innovatieve bedrijven uit uiteenlopende sectoren, sug gereren dat “en het vergaren van nieuwe kennis” binnenkort aan de bedrijfsmissie toegevoegd kan worden. Google Ventures in vesteert veelal in bedrijven die nieuwe internettoepassingen- en concepten ontwikkelen. Steeds vaker betreft het echter start-