Page 1

KEET! nummer 3- 2012

Ben Saunders heeft één motto: Be Yourself! Doe het maar! (die PBM’s) l Branwen l What’s Hot?! l Brrr, herrrfst l 11X asbest Op de Zitzak l The making of…een strohuis l Dolf & Aike l Jansen en co l WINNEN!


HaVeP … HaVePmoet moetje jehebben hebben… InInextreem extreemkoude koudesituaties situaties!

®®

HaVeP ARCTIC ARCTICSOLUTION SOLUTION HaVeP Stoere en modieuze winterkleding Stoere en modieuze winterkleding - en herenmodellen verkrijgbaar in dames verkrijgbaar in dames en herenmodellen

T NL +31 (0)13 531 32 56 BE +32 (0)14 30 07 37 E verkoop@havep.com

T NL +31 (0)13 531 32 56 BE +32arcticsolution (0)14 30 07 37 E verkoop@havep.com www.havep.com/


Inleiding Tikkeltje serieus? Oud worden, willen we allemaal. Of dat nu samen gaat met allerlei ongemakken, dat nemen we tegen die tijd graag op de koop toe. Maarja, dan moet je er wel voor zorgen dat je oud kúnt worden. Als je niet veilig werkt, is die kans misschien wel verkeken. Doodzonde! Maar hoe doe je veilig je werk? Eén geruststelling vind je in deze KEET! Je staat er niet alleen voor. De PBM´s helpen je. Blader verder en je weet precies wat erbij komt kijken. Maar het blijft natuurlijk oppassen geblazen! Ja, ook met het komende herfstweer. Voordat je het weet, sta je bovenop de stijger met windkracht 10. Da´s flink wiebelen, als je niet uitkijkt! Een tikkeltje serieus? Niet als het aan Ben Saunders ligt. Of aan Dolf & Aike. Tenslotte willen we ook op een leuke manier oud worden. Toch?! De redactie

PBM´s!

PBM-wattus??? Gewoon, Persoonlijke Beschermingsmiddelen. Eigenlijk een soort laatste redmiddel!

4

Branwen Over het hangtrauma. Iehhhh!!! Prikbord

De aller leukste weetjes die je niet wilt missen. Want wist jij dat er héél veel handige bouw-Apps bestaan?

Vraag Maar Ook in de herfst is het oppassen geblazen. Hoezo?

8

10

De medewerkers van CNV Info vertellen je er alles over.

Ben Saunders.. ..legt in KEET! zijn hart & ziel bloot. Echt waar! 12

11X Asbest Wist jij dat asbest al héél oud is? De Grieken waren er duizenden jaren geleden al mee in de weer…maar nu worden we er ziek van!

Op de Zitzak

15

16

Berry Schut blesseerde z´n schouder en moest stoppen in de bouw. Nu is hij leerlingbegeleider en dat bevalt ´m zelfs stukken beter!

The making of…... een strohuis!

18

Nét even anders. Maar wél leuk!

Dolf & Aike Column Janssen en Co & Prijsvraag

20 23

3


Veiligheid b Ook met je PBM’s

Huh, PBM’s? Als je in de bouw werkt, weet je als het goed is wat deze afkorting betekent. Namelijk: Persoonlijke Beschermingsmiddelen. Deze zorgen ervoor dat jij je werk veilig kunt doen. Maar wist jij dat deze PBM’s eigenlijk een soort laatste redmiddel zijn? Jouw werkgever is namelijk verplicht om te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. Als je veel moet slijpen of vaak achter de zaagmachine staat, dan is een goede stofafzuiging onmisbaar. Jouw baas moet daarvoor zorgen. Ook aan andere oplossingen kan worden gedacht. Zoals waterverneveling. Of geluidarm gereedschap, zodat je niet over een paar jaar doof door het leven moet. De regels zijn heel duidelijk: jouw baas kan de risico’s aan de bron bestrijden of hij kan organisatorische of technische maatregelen treffen. Steeds met als doel om jou zo veilig mogelijk te laten werken. Want…jij hebt niets aan een ziek lijf, maar jouw baas natuurlijk ook niet! Soms is het niet mogelijk om voor elk risico zo’n maatregel te treffen. Dan schieten de PBM’s te hulp. Maar welke PBM’s zijn er eigenlijk? En moet jij daar zelf voor zorgen?

Geen ‘vrijheid blijheid’

Het antwoord op de laatste vraag is glashelder: nee, jouw baas moet zorgen voor de juiste Persoonlijke Beschermingsmiddelen. Ook mogen ze jou niets kosten. Met andere woorden: de PBM’s krijg jij gratis van jouw baas. Toch is er geen sprake van ‘vrijheid blijheid’. Want jouw baas moet dan wel zorgen voor de juiste PBM’s, jij moet ze op jouw beurt wel gebruiken! Dan de vraag welke Persoonlijke Beschermingsmiddelen er allemaal zijn. Schrik niet: dat zijn er behoorlijk wat! Op de website van Arbouw (www.arbouw.nl) vind je ze allemaal. Maar de drie belangrijkste zijn:

Ademhalingsbescherming

Als je stof inademt, kan dat leiden tot stevige niesbuien. Die zijn vervelend. Maar je kunt ook ernstigere klachten oplopen: blijvende, ernstige kortademigheid bijvoorbeeld. Daarnaast krijg je in de bouw vaak ook te maken met dampen en gassen die slecht zijn voor je gezondheid. Als er geen andere manieren zijn om het inademen van stof en/of gas te voorkomen, is een masker met een goed filter verplicht. Er zijn verschillende soorten! Van wegwerpmaskers tot aangeblazen luchtkappen en helmen in combinatie met aangeblazen luchtkappen. Deze laatste zitten erg comfortabel en zuigen perfect af (als je ze goed gebruikt!). Welke ademhalingsbescherming je moet hebben, hangt af van de schadelijkheid van de stof, het gas of de damp. Op je filter staat precies waarvoor het bedoeld is. Eén tip: P1-filters zijn niet geschikt voor de bouw!

4


boven alles! Gehoorbescherming

Als het lawaai boven de 80 decibel (ook wel dB(A) genoemd) uitkomt, kan je gehoor beschadigd raken. Jouw werkgever moet er alles aan doen om het lawaai te beperken. Toch lukt dat niet altijd. In die gevallen (en let op: dat is vaker dan je denkt!) moet je gehoorbescherming dragen. Er zijn drie soorten: oordoppen en –proppen (voor in het oor, maar dan mag het lawaai niet boven de 90 decibel uitkomen), oorkappen (over het oor, als je af en toe met teveel lawaai te maken krijgt) en otoplastieken (ook voor in het oor). Otoplastieken zijn de beste oplossing. Ze worden op maat gemaakt, dus ze zitten comfortabel. En je kunt er een hele poos mee doen (twee à drie jaar). Ook hierbij een tip: laat ze wel ieder jaar checken, want je gehoorgang kan van vorm veranderen. Daardoor bestaat de kans dat ze niet meer goed passen (en dus niet meer goed werken).

5


Hoofdbescherming

De helm is misschien wel het allerbekendste PBM. Maar ook deze is er in soorten en maten. De gewone veiligheidshelm draag je als er voorwerpen op je hoofd kunnen vallen. De veiligheidshelm met een gootje draag je als je werkt onder leidingen die chemicaliën kunnen lekken. De veiligheidshelm met een verlengde achterkant is geschikt bij werk waarbij veel naar beneden wordt gekeken. Een helm met een verkorte klep is voor als je veel naar boven moet kijken. De veiligheidshelm met gelaatsbescherming is verplicht als de kans bestaat dat er iets in het gezicht spat. En de helm met gehoorbescherming draag je in situaties waarbij ook gehoorbescherming verplicht is. Dus twee vliegen in één klap. Maar let op: op een helm zit een soort ‘houdbaarheidsdatum’. Na een aantal jaren moet je de helm vervangen. In de helmklep vind je hiervoor de juiste info, zoals de productiedatum van je helm.

Meer PBM’s

Andere Persoonlijke Beschermingsmiddelen zijn beschermende kleding, gelaatbescherming, handbescherming, oogbescherming, valbeveiliging en voetbescherming.

Meer info hierover vind je op de website van Arbouw (www.arbouw.nl/werknemer/pbm/). 6


COLUMN

Hangtrauma Met het klimmen der jaren worden mijn spiegel en ik steeds minder goede vriendjes. Waar ik het vroegâh nog leuk vond om uitgebreid m’n nieuwe jurkje te bewonderen, maak ik tegenwoordig steeds sneller dat ik uit de badkamer kom. Okee, ik moet nog veertig worden, maar de eerste tekenen van Het Verval hebben genadeloos hun intrede gedaan. Een lachrimpeltje hier, een fronsrimpeltje daar... tja, ik schijn een expressief gezicht te hebben, dus dan weet je het wel. Na een nachtje stevig doorschrijven is de aanblik helemaal dramatisch: piekhaar, een huidskleur waar Dracula jaloers op zou zijn en wallen die bijkans op m’n knieën hangen. Tel daar de ‘flubberarmen’ nog bij op en ik durf gerust te stellen dat m’n spiegelbeeld me al de nodige hangtrauma’s heeft bezorgd.

Hoewel... een écht hangtrauma is natuurlijk een veel ernstigere zaak. Al wachtende totdat je collega’s je uit je benarde positie komen bevrijden, loop je het risico op zeer serieuze letsels. Raak je bewusteloos terwijl je in een gordel bungelt, dan is de kans zelfs niet geheel ondenkbaar dat je overlijdt ten gevolge van een geblokkeerde ademhaling. Zwaartekracht blijft dus een gevaarlijke zaak: niet alleen voor de spiegel, maar ook en vooral in de bouw!

Branwen 7


Het zal je maar gebeuren… Britse agenten die drie keer niet slagen voor de fitnesstest, worden gekort op hun loon. Dit is het voorstel bij de Britse politie. Volgens onderzoek heeft 52% van de mannelijke agenten bij de Londense politie last van overgewicht. Eén op de vijf is zelfs véél te dik. Of het voorstel het haalt, is nog niet duidelijk. Wél moeten agenten vanaf komend jaar 3,5 minuut kunnen rennen met minstens 8,8 kilometer per uur. Maar ook in de bouw zijn veel bouwvakkers net-wat-te-zwaar. Om precies te zijn heeft 64% van de bouwvakkers overgewicht en 15% zelfs ernstig overgewicht. Het zal je dus maar gebeuren: minder loon, omdat je te dik bent!!!

Weetjezzz… zelfstandigen in Wist jij dat kleine s) meer kans de bouw (zoals zzp’er ijk) ongeval? hebben op een (dodel

88

PILOTENMUTS Je kunt maar beter goed voorbereid zijn. Tja, een veelgehoord advies. Maar wij menen het echt, en het is nog leuk ook! De Teflon Lapeer Pilotenmuts is absoluut waterdicht, winddicht en ademt. Om onbezorgd de winter door te komen. De muts kan onder de kin of op het hoofd (met oorkleppen) gesloten worden. Ziet er ook nog eens hartstikke gaaf uit! www.hoedshop.nl.

Humor? op de werkvloer Een Nederlander, een Belg en een Duitser zijn aan het werk in de bouw. Tijdens de pauze zegt de Nederlander: “Getver. Als ik morgen weer kaas op men boterham heb, spring ik van het dak af.” De Belg opent zijn luchbox en zegt: “Getver. Als ik morgen weer patat op mijn boterham heb, spring ik van het dak af.” De Duitser opent ook zijn luchbox en zegt: “Als ik morgen weer braadworst op men boterham heb, spring ik van het dak af.” De volgende dag, de Nederlander tijdens de lunch: “Sorry jongens, weer kaas op m’n boterham.” De Duitser zegt: “Sorry jongens, weer braadworst op m’n boterham.” Ze springen van

het dak af. De Belg kijkt ook, en…? “Shit, weer patat op m’n boterham.” En ook hij springt van het dak. Waneer de vrouwen van de bouwvakkers om een reactie wordt gevraagd, zegt de Nederlandse: “Als ik wist dat hij geen kaas wilde, had ik het niet meer gedaan en nu is hij dood.” De Duitse: “Als ik wist dat hij geen braadworst wilde, had ik het er niet op gedaan en nu…is hij dood.” De Belgische: “Ik wil er niks van weten... Hij maakte ‘s ochtends zelf altijd zijn brood klaar.”


Ook een App?

APPPPPP!

Een App is een populaire term voor ‘application’. Het woord wordt gebruikt voor kleine programma’s voor smartphones. Iedereen met zo’n telefoon (of tablet) kent ze wel. Maar wat zijn nu leuke of zinvolle Apps voor of van de bouw? Magicplan App om ruimtes op te meten. MMH Calculator App om het maximum aanbevolen tilgewicht te meten. IOB App om bouwkosten te berekenen. Container App waarmee je containers kunt bestellen en laten afvoeren. Level free Een waterpas. Angle Protractor Voor hoekmetingen. Construction Athis Een handig programma voor eenvoudige constructieberekeningen. Enige nadeel: de App is in het Frans! Autodesk Design Review Gratis app om tekeningen (2D) of modellen (3D) te bekijken of aan te passen. Onderweg of op de bouwplaats. Last but not least….de App CNV Vaktools!!! Je kunt ‘m gebruiken voor de gevoelstemperatuur, maar de App heeft nog veel meer leuks. En: de App is gratis!

21 7 9


Je kunt niet altijd alles weten. Ook op je werk zit je vast wel eens met een vraag. Over bijvoorbeeld je contract, je loon of misschien wel de arbeidsomstandigheden. Loop niet met die vraag rond, maar stel ‘m aan CNV Vakmensen. Bel de infolijn of stuur een e-mail naar info@cnvvakmensen.nl. In KEET! beantwoordt CNV Vakmensen de meest gestelde vragen. Dit keer over de herfst. Want ja, ook in de herfst is het oppassen geblazen, zeker als je (veel) buiten werkt!!!

10


Herrrfst???!!! Hoezo moet ik oppassen in de herfst? “Vaak wordt gezegd, dat je pas met sneeuw en ijzel moet oppassen. Maar dat is niet juist. Want ook zonder vriestemperaturen kunnen je handen door de kou verstijven. Je gevoel in je handen neemt dan af en daarmee vermindert ook je vaardigheid om goed werk af te leveren. De kans op een ongeval wordt groter, zeker als je werkt met machines of scherpe materialen. Dus het is oppassen geblazen, óók in de herfst!” Mag ik stoppen met werken als het écht slecht weer is, maar het niet vriest? “Nee, je kunt niet zomaar het werk neerleggen. Hoewel het bij storm en erg harde wind wel verstandig is, staan in bijvoorbeeld de cao alleen regels over niet-werken bij vorst. Maar er zijn wel andere oplossingen. Met bijvoorbeeld de juiste kleding kun je onder slechte omstandigheden een stuk langer doorwerken.” Hoe kan ik mij dan het beste kleden? “Kleed jezelf ‘met laagjes’. Hierdoor kun je de temperatuur van je lichaam reguleren. Bij zware inspanning, kleed je je minder dik aan. Sta je stil, is een extra trui of bodywarmer wel handig. Kleding moet je dus kunnen aanpassen aan de taak die je uitvoert. Maar pas op: krijg het niet te warm! Voer je de lichaamstemperatuur ver bóven de ideale 37 graden Celcius op, dan heb je minder concentratievermogen.”

Nog speciale kledingtips? “Jazeker! Draag een winterjas met een vaste of uitneembare voering en liefst ook met een capuchon. De mouwen moeten zijn voorzien van windvangers. In een goed kledingpakket zitten verder: thermosokken en –ondergoed, shirts met UV-filter, een werkhemd, fleecetrui, een zomer- en een winterbroek, bodywarmer, doorwerkjas en veiligheidsschoenen. Qua materialen zijn polyamides en cordura het best. Polyamide is licht en droogt snel, cordura is slijtvast.” Wat kan ik nog meer doen, om de herfst goed door te komen? “Een andere oplossing is het afschermen van het werk. Dan krijgen buitenwerkzaamheden het karakter van binnenwerk. Jouw werkgever is verantwoordelijk voor het regelen van deze afscherming, maar het is wel slim als jij weet wat daarbij komt kijken. Het afschermen van werk gebeurt meestal met zeilen, tenten of overkappingen. Achter de afscherming blijft de gevoelstemperatuur lange(re) tijd aangenaam. Vaak wordt er zelfs een kacheltje achter geplaatst. Wel gelden er voorwaarden. Zorg voor goede verlichting. Want is de lichtinval beperkt, dan is ook het zicht op het werk veel minder. En dat kan leiden tot onveilige situaties. Daarnaast is ventilatie een belangrijk punt. Blootstelling aan schadelijke stoffen moet je namelijk voorkomen.”

Meer weten? www.cnvvakmensen.nl (030) 751 10 07 (op werkdagen van 8.00 tot 18.00 uur) Tamara Timmermans en Sybren Ramakers zijn CNV adviseurs. Zij geven mensen telefonisch antwoord op brandende ­vragen over werk en werkomstandigheden.

11


HH

BEN SAUNDERS H

Het gebeurde allemaal in één en hetzelfde weekend in 2011. De broers Ben en Dean Saunders sleepten de winst van de twee populairste talentenshows van dat moment in de wacht. Ben werd Voice of Holland. Broer Dean werd Popstar. Maar dankt het tweetal hun succes echt aan deze tv-programma’s? KEET! vroeg het Ben!

We vallen maar meteen met de deur in huis: heb je je doorbraak te danken aan The Voice of Holland of denk je dat je anders ook de muziek in was gegaan? “De doorbraak heb ik te danken aan mijn fans en aan goede mensen om mij heen. The Voice heeft voor een goede start gezorgd :-).”

Waar komt je interesse in muziek vandaan? “Wie houdt er niet van muziek??? Ik ben ermee opgegroeid, mijn ouders draaiden altijd goede muziek.”

Wat ging er door je heen toen tijdens je auditie alle juryleden al in de eerste seconde omdraaiden? “Ik dacht: ‘Oh, dat pakken zij leuk op, wat een grappig programma...’ Niet verwacht dat zij zo zouden reageren. Nee, echt niet!”

12

Be


en Saunders geeft zijn HEART en SOUL (aan KEET!) Je broer en jij hebben in hetzelfde jaar grote talentenshows in Nederland gewonnen. Toeval of was er toch iets van een deal tussen jullie? “Dit is toeval, maar Dean deed wel vaker mee aan dit soort programma’s. Hij had ook een invite voor The Voice, maar koos voor Popstars.”

Wat is voor jou het grootste compliment? “Als ik aan mijn dochtertje vraag wat haar lievelingsliedje van mij is en dat zij dan zegt: ‘ALLEMAAL’.”

Wat is het leukste aan jouw vak? “Het leukste zijn de mensen die ik zie en met wie ik werk. En dat ik kan doen wat ik zelf wil....muziek maken.”

Je vriendin heet Keet. Ons blad ook! Hoe hebben jullie elkaar leren kennen? “Twee keer Keet, ahh da’s grappig! Wij hebben elkaar leren kennen doordat ik mijn dochtertje meenam naar een optreden van Keet en we vervolgens naar de Efteling gingen.”

Heb je wat met de bouw? “Hah, ik heb vroeger wel ffies in de bouw gewerkt.”

Hoor je je eigen nummers weleens van een bouwsteiger schallen? “Ja, ik hoor weleens mijn eigen songs. Radio 538 wordt veel gedraaid op straat.”

Waarop ben jij trots in jouw leven?

Je hebt net je nieuwe album uitgebracht. Waarin zit het verschil tussen je eerste en tweede album?

“Ik ben supertrots op alles wat mijn dochtertje doet en op mijn huisje.”

“Ik heb nu zelf songs geschreven en mee geproduceerd. Het is echt mijn eigen album.”

Met wie zou jij een dag willen ruilen?

Wat wil je vertellen met je nieuwe album HEART & SOUL?

“Met de grootste producer van de wereld en dan Ben Saunders ff bellen voor een afspraak, haha!!!”

“Mijn verhaal. En ik wil mijn hart en ziel aan jullie geven, thats’s why!”

>>

Wat is jouw levensmotto? “Be yourself.”

‘Waar ik mijn ambitie vandaan haal? Het is meer dat ik gewoon dingen wil creëren’ 13


Wist jij dit over Ben Saunders? …dat hij eigenlijk een Engelsman is? Op z’n tweede verhuisde het gezin Saunders naar Nederland. …dat hij al heel lang in de muziek zit? In de jaren negentig deed ‘ie samen met broer Dean al regelmatig mee aan allerlei talentenjachten. …dat hij ook eens heeft meegedaan aan het Nationaal Songfestival? Dat was in 2003, maar het was geen succes. Ben en Dean eindigden op de voorlaatste plek. …dat de belangrijkste reden waarom ze zo laag eindigden hun stoere kleding was? De kleding zou niet bij het gevoelige liedje hebben gepast. (Nu weten we wel beter!!!) …dat geen enkele Nederlandse artiest in zo’n korte tijd drie nummer 1-hits heeft weten te scoren, maar Ben wél?! Dat was natuurlijk wel in de periode van The Voice, maar hij flikte het toch mooi!!! …dat Ben ook z’n filmdebuut al heeft gemaakt? Dit jaar was hij te zien in de biosfilm Zombibi.

H

H 14

H

H

H

‘Ik heb vroeger wel ffies in de bouw gewerkt’


11xASBEST Dat asbest een vervelend goedje is, weten we allemaal. Toch heeft het tientallen jaren geduurd voordat het werken met asbest werd verboden. In de bouw is de kans nog altijd groot dat je ermee te maken krijgt (denk maar aan sloop-, renovatie- of onderhoudswerk). Maar wist jij dat…

…in Nederland zo’n 800 mensen per jaar sterven aan de gevolgen van werken met asbest? …alle soorten asbest kanker kunnen veroorzaken? …roken samen met de blootsteling aan asbest de kans op longkanker aanzienlijk verhoogt? …asbest al héél oud is? De Grieken gebruikten asbest al 400 jaar voor Christus, onder meer voor het maken van lijkkleden. Dat asbest kwam uit een mijn op Cyprus. …asbest lange tijd het imago van een ‘magisch materiaal’ had? Of ook wel: ‘mineraal van duizend mogelijkheden’. Het bleek sterk, slijtvast, het isoleert en het was goedkoop. Het werd trouwens ook wel een ‘vulkanisch product’ genoemd. Om daarmee aan te geven dat er niets mis mee was.

…het gebruik van asbest pas in 1993 écht werd verboden? Toch werden de eerste gezondheidsklachten al in 1898 vastgesteld! …in 1938 werknemers in Nederland voor het eerst werden beschermd tegen stof bij werken met asbest? Vanaf dat moment kwamen er adembeschermingsmiddelen op de markt en werd gedacht aan ventilatie. …in ongeveer 30% van de kantoorgebouwen in Nederland nog asbest zit? En dat veruit het meeste asbest (80%) is verwerkt in bouwmaterialen? Van zeker 3.000 producten is bekend dat er asbest in zit. …het meest bekende ‘asbestproduct’ zonder twijfel de golfplaat is? Een golfplaat werd gemaakt van asbestcement. Ook rioolbuizen, schoorsteenpijpen, dakleien, bloembakken en warmhoudplaatjes werden met asbestcement gemaakt. …asbest is opgebouwd uit hele fijne, harde vezels? Vaak kun je ze met het blote oog niet eens zien. …je daarom nóóit een normale stofzuiger moet gebruiken om asbeststof op te zuigen? De asbestvezels vliegen er zo door en verspreiden zich verder in de ruimte. Kom je asbest tegen? Schakel dan liever een gespecialiseerd bedrijf in!

15


Op de zitzak..... Wie: Berry Schut Leeftijd: 27 Woonplaats: Apeldoorn Werk: Leerlingbegeleider Motto: Gebruik je skills!

Berry Schut volgt een opleiding tot leerlingbegeleider. Hij is daarbij in dienst van de Bouwstarters in Apeldoorn. Een bekende stek voor hem, want ooit begon hij hier zijn korte carrière in de bouw. Een hardnekkige schouderblessure gooide roet in het eten, een carrièreswitch bleek toen noodzakelijk… Twee keer Bouwstarters? “Ja, leuk hè?! Ik heb hier mijn opleiding – niveau 2 en 3 – gevolgd. Daarna ben ik gaan werken, maar door mijn schouderblessure moest ik iets anders gaan zoeken.” Dacht je toen meteen aan leerlingbegeleider? “Helaas niet. Ik zat een tijdlang in de put. Via een re-integratietraject werd ik op plekken gezet waar ik niets mee had. De bouw bleef trekken. Uiteindelijk ben ik zelf gaan zoeken. Ik vond het tijdens mijn opleiding al leuk om mensen te begeleiden. Dus heb ik mijn oude school maar eens gebeld.” Nu geef je jouw kennis door “Mooi toch?! Zo blijf ik bij de bouw betrokken. Ik ben vanaf mijn dertiende al aan het werk in de bouw. Eerst bij het aannemersbedrijf van mijn ooms en na de opleiding heb ik bij een groot bouwbedrijf gewerkt. Het hoort bij mij.”

16

’Le erlingen lezen niet,daar moet je op inspelen’


’Jonger en durven w el te zeggen waar h et op staat’

Is het handig dat je hier ook op school hebt gezeten? “Ja, ik weet precies wat de jongens boeit. Zo moet je niet met lappen tekst aankomen. Daar hield ik ook niet van. De veiligheidsvoorschriften hebben we dan ook omgezet van een taai stuk tekst in een stripverhaal. Nu weet ik zeker dat de jongens het lezen of in ieder geval zien waarvoor ze tekenen.”

Durven jongeren veiligheid aan te kaarten op de bouwplaats? “Dat gaat heel goed. Daar trainen wij ook op. Zodat jongeren niet verzuipen op een bouwplaats, maar op tijd aangeven waar hun grens ligt. Zo geven wij ook weerbaarheidstraining. Middels een rollenspel maken we de jongens mondiger. Dat werkt goed, ze durven te zeggen waar het op staat. Zeker als het om veiligheid gaat.” Hoe leer jij ze veilig te werken? “Ik laat mijn schouder zien. Al is het misschien maar deels te wijten aan de bouw, mijn schouder is kapot omdat ik niet genoeg naar mijn lichaam heb geluisterd. Dat zijn de gevolgen als je niet doet waar je lichaam om vraagt. Duidelijker kan ik het niet zeggen.” Je hebt ook contact met bedrijven? “Dat maakt dit werk nóg aantrekkelijker. Ik kom overal, dus ook op de plaatsen waar ‘mijn’ jongens gedetacheerd zijn. We zijn erop gespitst dat zowel onze jongens als de bedrijven tevreden blijven. Daarvoor moet je contact met elkaar houden. Ik sjees dan ook de hele omgeving door met mijn gekke bedrijfswagen. Je ziet mensen kijken naar de opdruk. Haha. Het valt goed op!” Waar ben jij bang voor? “Mijn grootste angst is natuurlijk om mijn dierbaren kwijt te raken. Dat zal voor iedereen gelden. In de bouw ben ik niet bang voor de toekomst. Het kan beter, dat is waar. Maar aan doemdenken hebben we niets. We moeten de positieve dingen benadrukken, ook al om de leerlingen te blijven motiveren.” Wat zou je aan jonge collega’s kwijt willen? “Je bepaalt je eigen toekomst! Haal het beste uit alles wat je tegenkomt. Gebruik je skills! Je wordt pas gelukkig als je je prettig en nuttig voelt.” En voor jongeren die nog twijfelen over de bouw? “Jongens/meiden, de bouw is fantastisch! En het is vooral méér dan alleen maar timmeren en metselen. Verdiep je er eens in.”

,

Met dank aan: De Bouwstarters te Apeldoorn Martien van Reen www.bouwstarters.nl

19 17


The making of‌ een s

(Foto’s: Carine van der Linden)

In Amerika staan strohuizen, die al meer dan honderd jaar worden bewoond!

18


strohuis! In de winter is het er altijd lekker warm. In de zomer heerlijk koel. En bij de bouw komt er niets chemisch aan te pas. Waar wij het over hebben? Jawel, een huis van stro. Je maakt ‘m zo…wordt wel gezegd. KEET! zocht het allemaal uit. Inderdaad, het bouwen van een huis van stro (of kortweg: strohuis) is simpel. In feite komt het neer op het stapelen van strobalen, in een houten frame. En heb je het huis gebouwd, dan is het bepleisteren met leem aan de binnenkant en met minerale kalk of traskalk aan de buitenkant de ‘finishing touch’. Vreemd eigenlijk, dat je dit soort huizen in Nederland nog nauwelijks tegenkomt. Want het bouwen met stro is niet bepaald nieuw. De eerste strobalen huizen werden al gebouwd na de uitvinding van de strobalenpers, rond 1800. In de graslanden van Nebraska, in de Verenigde Staten, was hout schaars en duur en stro was rijkelijk voorhanden. Stro is namelijk een afvalproduct. De balen bestaan uit samengeperste, dode plantenstengels van een graangewas.

Oorlogshuis Pas zo’n honderd jaar later kwam het strobalen bouwen in Europa op gang. In het Franse Montargis staat bijvoorbeeld een strohuis uit 1921. Het eerste strohuis in Nederland werd in 1945 gebouwd, in Heeze. De aanleiding lijkt sterk op die van de boeren in het Amerikaanse Nebraska: het was crisistijd en bouwmateriaal was schaars en duur. Strobalen bleken goedkoop en dus werd er met stro gebouwd. Helaas bestaat het huis niet meer. Bij de verkoop liet de eigenaar de strobalen vervangen door baksteen. Jammer, want een strohuis barst van de voordelen. Trouwens, ook van de vooroordelen. Zo zou een strohuis niet stevig zijn. Onzin! De dragende structuur is vaak een houtskelet. Dat zorgt voor stevigheid. Maar het is eigenlijk niet eens (helemaal) nodig. Want een strobalen muur kan een behoorlijke last dragen. Zelfs een hele dakconstructie!

Muizen! Een ander vooroordeel: je krijgt last van muizen. Ook onzin! Het stro in de strobalen is zo strak op elkaar geperst, dat daar geen muis in kan. Alleen op de strobaalbouwplaats, als de strobalen bij elkaar liggen, kun je een muis tegenkomen. En de kans op rotten? Die is nihil. Tenminste, als het stro goed is gedroogd voordat de muren worden bepleisterd. Ook is een ruimere dakoverstek zinvol. Dan worden de muren minder snel nat en dat vergroot eveneens de duurzaamheid.

Natuurlijke materialen De reeks voordelen begint met de natuurlijke materialen. Hooguit de fundering is van beton. Ook heb je meteen een prima geïsoleerd huis. Als de strobalen liggend worden verwerkt, worden de muren 45 centimeter dik. Als het stro ‘rechtop’ staat, zijn de muren 35 centimeter dik; niet veel dikker dan buitenwanden met een spouwmuur. Rechtop is stro ook beter isolerend. Daarnaast is een strohuis zeer vochtregulerend. Dat komt door de leemlaag. En last but not least: je bouwt het huis makkelijk zelf! Natuurlijk zijn er ook nadelen. Een keukenkastje bevestig je niet eenvoudig aan een stromuur. Maar voor schilderijen aan de muur bestaan wel speciale pluggen. Een keertje ervaren hoe het is om in een strohuis te wonen? Net over de grens met België staat een voorbeeldhuis, waar je kunt blijven logeren!

Feitjes en Cijfers ….het beste ‘bouwstro’ komt van (winter)tarwe, gerst, rogge of haver. ….stro wordt vaak verward met hooi. Maar het bouwmateriaal is zeker geen hooi! Dus je hoeft ook niet bang te zijn voor hooikoorts. …bij de oudste manier van bouwen met stro wordt helemaal niet met een houtskelet gewerkt. Maar met lastdragende wanden. Hierbij dragen de strobalen het dak. Natuurlijk gelden er wel wat spelregels. Zo mag het stro tijdens de bouw absoluut niet nat worden. Ook is het huis niet meteen af te bouwen, omdat het stro eerst moet ‘inklinken’.

19


DOLF & Aike Dolf (Jansen, je weet wel) en dochter Aike discussiëren dit keer over….verrassingen. En natuurlijk over de lekkerste songs! D: “Als je een verrassing voor iemand hebt, is het altijd heel lastig om je mond te houden. En als ik een verrassing voor jou heb, is dat nog veel lastiger. Lees maar: ik was laatst in een platenzaakje – ja, zo noem ik dat nog steeds – en daar zag ik een grote poster hangen van een band waarvan ik weet dat jij heel blij wordt, Two Door Cinema Club. Sterker nog, je had een dag eerder kaartjes gekocht voor hun concert in maart. Ter plaatste regelde ik dat jij die poster zou krijgen, als ‘ie daar vervangen ging worden door Ilse DeLange of Mumford and Sons. Ik zag ‘m al tussen Ed Sheeran en Lianne Le Havas aan je slaapkamermuur hangen. Maar ik hield mijn mond. Verrassing, weet je wel…” A: “Aaaaawh wat lief! Ik word inderdaad heel blij van Two Door Cinema Club. Hun eerste cd Tourist History is echt lekker, ik ga ervan door het huis springen: heerlijke gitaarrifjes, te gekke sounds. Van de nieuwe cd, Beacon, ga ik niet meer echt springen, meer…mmh…huppelen.” D: “Je begint op een konijn te lijken, met al dat gehuppel, dochtertje!”

‘Heerlijke gitaarrifjes, te gekke sounds….echt lekker!!!’ 206


A

en

D

‘De grote glimlach op mijn gezicht is gegarandeerd’

A: “Tuurlijk joh! Beacon is eigenlijk een iets mindere versie van hun eerste plaat. Iets minder boeiend, iets minder pakkend. Maar het is nog wel steeds TDCC, dus de grote glimlach op mijn gezicht is gegarandeerd!”

D: “Dankjewel! En dan nog even de beste cd in het hier&nu: de nieuwe American Aquarium… Maar dat is natuurlijk geen verrassing!”

D: “Ooit kocht ik in een platenzaak – dat was het toen echt – een elpee van the Miracle Legion, Surprise surprise surprise, met daarop het mooiste liedje dat ik ken over liefdesverdriet, All for the best…: One day the stone will roll away / Soon you will see / you’re far away from home but never far away from me / And that’s all for the best. Ik zie gelijk de tranen druppelen op mijn toetsenbord, heb jij niet even snel een vrolijk liedje?” A: “Oké, omdat jij het bent. Open. Gangman. Style. Wel de clip op YouTube erbij kijken hè. Dat hoort bij de therapie. Ik zou jou graag zien dansen als PSY, alhoewel het voor jou misschien nog even zoeken zal zijn naar een stuk of vijftig sexy dames die met jou willen huppelen. Als je deze bizar grappige video hebt gezien, verlang je vast gillend terug naar de tijd dat je nog ongelukkig was. Mark my words!”

21


ARBOUW De allerbelangrijkste bescherming Persoonlijke beveiliging is er in vele soorten en maten. De helm is natuurlijk de bekendste. Die zet je altijd op je hoofd. Want er kan zo maar een stukje uitgeharde specie naar beneden vallen. Alleen... de helm is wel belangrijk, maar niet het allerbe langrijkste beschermingsmiddel... Toch is de kans klein dat er een stukje specie op je hoofd valt. Vergelijk het met de autogordel. De kans dat je tegen een boom of een andere auto botst, is ook niet groot. Maar je draagt de gordel wel. De gevolgen van een botsing kunnen immers zeer ernstig zijn. Datzelfde geldt voor vallende materialen. Bij de bescherming tegen lawaai (otoplastieken) en stof (ademhalingsbescherming) ligt dat net iets anders. Bouwvakkers vergeten deze beschermingsmiddelen nogal eens. De veelgehoorde reden? Geluid en stof zijn wel hinderlijk, maar doen geen pijn. Het valt dus allemaal wel mee. Soms is een gezondheidsklacht dichterbij dan je denkt. Veel jongeren hebben bijvoorbeeld al een beschadigd gehoor. Een groot aantal bouwvakkers kampt met stoflongen, een nare klacht die kortademig en benauwd maakt. Misschien zijn beschermingsmiddelen tegen dit soort risico’s wel de allerbelangrijkste. Natuurlijk mag je nooit vergeten een helm op te doen. Je weet natuurlijk maar nooit. Maar geluid en stof zijn er altijd en overal. Zeker in de bouw. Het zijn echte sluipmoordenaars die in snel tempo je gezondheid schaden. Gebruik de beschermingsmiddelen dus altijd. Je werkgever kan je vast meer vertellen over het juiste gebruik. En zo kan iedereen weer gezond en veilig aan de slag! Jij dus ook.

Dennis Derksen Arbouw

Op www.arbouw.nl vind je de persoonlijke beschermingsmiddelen. Kijk bij PBM. Of bel de Arbouw Infolijn: 0341 – 46 62 22 (op werkdagen van 9.00 – 17.00 uur). E-mailen kan ook: info@arbouw.nl.

22


Janssen en Co

Prijsvraag WINTERJAS M/V

Wil jij ook zo’n superwarme, praktische én veilige winterjas van HaVep? Geef antwoord op de vragen en maak kans!

Mail de antwoorden naar keet@cnvvakmensen.nl. Vergeet niet om ook je naam en adres te vermelden (want dat is nodig als jij deze prijs wint!). Als jij wint, stuurt KEET! je persoonlijk bericht.

Waar staat PBM voor? A. Prima Boormachine B. Persoonlijke beschermingsmiddelen C. Persoonlijke Bouw Methode

Waar werd asbest héél vroeger al voor gebruikt? A. Voor lijkkleden B. Voor piramides C. Nergens voor, want zo lang bestaat asbest niet

Waar is Ben Saunders erg trots op? A. Z’n nummer 1-hits B. Zijn broer Dean, want die won Popstars C. Z’n dochtertje

Prijswinnaar van de DeWALT schroef/boormachine Kees van Vulpen uit Barneveld

23


tgave van Dit is een ui sen CNV Vakmen ) kmensen.nl (www.cnvva en tot en voor jonger met 27 jaar Redactie: Maartje Kuperus Vormgeving en tekst: Het Span Vormgevers Zevenaar (hetspan.nl) Fotografie: Bas van Spankeren Arnhem (basfoto.nl) Druk: Senefelder Misset Doetinchem Oplage: 12.000 exemplaren

KEET! 3 - 2012  

KEET! Hét magazine voor jongeren in de bouw, van CNV Vakmensen natuurlijk!

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you