EKOKOBIETA
TOKSYCZNE BUTY?
•
W ostatnich latach odnotowuje się wzrost zainteresowania tym, w co się ubieramy i w jakim obuwiu chodzimy. Zmieniająca się technologia wytwarzania obuwia sięga po nowe materiały pochodzenia naturalnego lub częściej – syntetycznego. Częsty kontakt toksycznych butów ze stopami może mieć negatywny wpływ na zdrowie, którego skutki w większości przypadków ujawniają się dopiero po latach i przeważnie nie są kojarzone z użytkowaniem niezdrowego obuwia.
•
R
•
kancerogenne aminy aromatyczne (barwniki) - używane do barwienia skór naturalnych, wykazują toksyczne działanie na organy wewnętrzne; wolna siarka i garbniki mineralne - powodują podrażnienia skóry; używa się ich do neutralizacji skór chromowych; niektóre metale ciężkie w ilościach śladowych - wiążą się ze zdolnością do kumulacji w organizmie (w kościach, nerkach, mózgu), ich tlenki mogą być przyczyną ostrych i przewlekłych chorób układu krążenia, nerwo-
ynek obuwniczy zapełniony jest obecnie gotowymi wyrobami i surowcami pochodzącymi niemal z całego świata. Wśród importerów zdecydowanym liderem są Chiny. Polska jest 5. krajem w Europie pod względem produkcji obuwia, chociaż z każdym rokiem ulega ona zmniejszeniu w wyniku importu taniego obuwia z krajów azjatyckich. Obuwie skórzane stanowi ok.20% całkowitej produkcji przemysłu obuwniczego w Polsce, natomiast pozostałe 80% to buty z materiałów syntetycznych i tekstylnych. Najlepszym surowcem do wytwarzania obuwia jest skóra zwierzęca. Jej zaletami są na przykład łatwość formowania i dopasowywania się do kształtu stóp, miękkość, przepuszczalność powietrza, zdolność do absorbowania wilgoci i zapachu. Wraz z rozwojem chemii rozpoczęła się era produkcji obuwia syntetycznego, z materiałów skóropodobnych. Syntetyczne materiały skóropochodne pod względem wyglądu zbliżone są do skóry naturalnej. Ich zaletą jest łatwość modyfikacji, barwienia, możliwość wytwarzania różnych wzorów obuwia. Co ważne, ceny surowców syntetycznych są znacznie niższe niż naturalnych. Co i dlaczego może nam szkodzić w obuwiu skórzanym Surowce naturalne stosowane do wytwarzania obuwia z reguły nie są źródłem szkodliwych substancji. Zagrożenie stanowią preparaty chemiczne używane podczas produkcyjnych procesów przetwarzania, głównie wykończalniczych oraz produkty ich rozpadu lub wtórnych reakcji chemicznych. Wśród najczęściej wymienianych niebezpiecznych substancji chemicznych w skórach i wyrobach skórzanych znajdują się: • związki chromu sześciowartościowego Cr(VI) – silnie trujące, wykazują właściwości uczulające skórę,
30
•
powodują uszkodzenia układu oddechowego, przewodu pokarmowego, działają rakotwórczo, mutagennie, przenikają przez skórę, błony śluzowe i działają drażniąco; formaldehyd – uczula, wywołuje pieczenie spojówek, bóle gardła, głowy, nudności i bezsenność, do organizmu dostaje się przez skórę, przewód pokarmowy, układ oddechowy, uznawany za substancję toksyczną, drażniącą, kancerogenną, jego całkowite wyeliminowanie jest niemożliwe, ze względu na brak substancji mogących go zastąpić;
wego, nerek oraz chorób nowotworowych. Podczas procesu wykończalniczego używa się chromu, tytanu, ołowiu, rtęci. Objawy zatrucia występują zwykle po kilku latach, prowadząc do powstania nowotworów skóry, płuc nerek wątroby, niekiedy pęcherza moczowego, powodują również zmiany skórne: rogowacenia, przebarwienia, zapalenia. Skutki kontaktów naszego ciała z tak toksycznymi substancjami, jak te opisywane wyżej, są dla nas raczej oczywiste. Problemem jest jednak to, że pomimo świadomości zagrożenia, jakie mogą www.cieszynskienaobcasach.pl