Ao jaarboek 2015 lr pag

Page 1

2015

UTRECHT SLIM GEZOND

DISCUSSIE OVER DE GEZONDE VERSTEDELIJKING VAN UTRECHT


2 foto_BART WEERDENBURG_IKEA UTRECHT_KNEVEL ARCHITECTEN

In een slimme stad is technologie geen wondermiddel op zich maar verankerd in sociale vernieuwingen


3


4 _ inleiding foto_INDYMAH_CEREOLFABRIEK_BOEi

Steden staan op een kantelpunt in het denken over

Een inclusieve stad neemt dit mee in de toekomstige (her)

groei. De 21e eeuw luidt een periode in van herbezinning

inrichting van de wijk. In het projectatelier Utrecht De

op de ongebreidelde groei van voorgaande decennia.

gezonde stad is dit samen met de ontwerpbureau’s van

We verkennen de mogelijkheden om steden te verduur­

de IABR verder uitgewerkt naar gezonde verstedelijkings­

zamen en groei op een efficiënte en kwalitatieve manier

principes. Daarbij hoort het koesteren en slim herpro­

te faciliteren. Begrippen als gezondheid, schone energie,

grammeren van bestaande gebouwen die zijn ontworpen

duurzame mobiliteit, kwaliteit van leven, innovatief

voor ontmoeting. En dat kan de gemeente regisseren.

ondernemerschap en actief burgerschap bepalen de agenda van de stad.

MEER DAN EEN ROUTE VAN A NAAR B Voor de stad Utrecht is het mobiliteitsvraagstuk al lang

OUDER WORDEN

verbonden met vragen over de beschikbare ruimte in de

Aorta sluit hierop aan met het activiteitenprogramma

stad. Nu het college fors inzet op gezonde verstedelijking is

UTRECHT SLIM GEZOND en focust op twee vraag­

de keuze gemaakt om mobiliteit in te zetten voor verste­

stukken: de woonwensen van de komende generatie

delijkingsvraagstukken. Ruimtelijke kwaliteit en duurzame

ouderen en de relatie tussen mobiliteit en ruimte.

bereikbaarheid zijn onlosmakelijk verbonden met de

Zelfstandig wonen is voor de nieuwe generatie ouderen

ambities uit Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar. Deze zijn

het devies. Het sluit aan bij een groeiende groep die

uitgewerkt in de verkeersvisie Slimme routes, Slim Regelen

graag de regie over het leven behoudt. Ook de wet­gever

en Slim bestemmen. Op dit moment is deze integrale bena­

stimuleert dit met de WMO. Het is een omslag in denken,

dering nog uniek in Nederland. In een serie informatieve en

voor gemeentes en zorginstellingen en voor de mensen

verdiepende artikelen wordt uitgezocht hoe een mobiliteits­

zelf. Omdat er minder ouderen komen die gebruik maken

visie kan bijdragen aan gezonde verstedelijking.

van gefinancierde zorg krijgen de gevestigde zorginstituties een andere rol. Wat kunnen zij bijdragen aan de

EDUCATIE EN PUBLIEKSEVENEMENTEN

vitaliteit, en zelfredzaamheid van ouderen en hun sociale

De komst van de Tour de France was het grootste evene­

netwerken? En wat kunnen ouderen zelf organiseren?

ment voor de stad. Aorta sluit aan met een serie activi­

Er ontstaan initiatieven van groepen ouderen die samen

teiten die de Nederlandse en Utrechtse fietscultuur door

willen wonen. In het programma Gouden Jaren gaat

de ogen van de Amerikaan Pete Jordan belicht. Met een

Aorta in op de verschillende woonwensen van senioren.

knipoog naar het beleid krijgt de beleving van fietsers

Verschillende experts geven hun visie op de vraag

volop aandacht in een lezingen, film en een Pecha Kuncha

hoe senioren wonen in 2040. Een sociaal netwerk en

avond. Tijdens de Dag van de Architectuur organiseerde

voorzieningen is van groot belang om vitaal te blijven.

Aorta een aansprekend programma met openstellingen


5

van bijzondere gebouwen en verschillende routes langs de industriële rafelranden in de stad. Het finale debat over de herontwikkeling van spoorzone tot woonwijk vond plaats in de spoorloods op de Tweede Daalsedijk. HUISVESTING In 2015 is Aorta, op uitnodiging van de gemeente, verhuisd naar twee kantoorruimtes in het stadhuis. Aorta organi­ seerde al enige jaren activiteiten op de plekken waar haar programma zich op richt. Ook presenteerden we graag ‘on the spot’ onze exposities. Een vaste tentoonstellingsruimte paste daar niet meer bij. In het stadhuis zoeken we, via onze programma’s, verbinding met de andere huurders. Zo kan Aorta zich richten op interactieve bijeenkomsten in de stad. VOORUITBLIK Nu de markt weer lijkt aan te trekken wordt het spannend of de aandacht voor gezonde verstedelijking en burger­ participatie doorwerkt in ruimtelijke kwaliteit. In 2016 stelt Aorta de relatie tussen gezonde verstedelijking en de groei van de stad aan de orde. In SHARED SPACE zoeken we het integrale antwoord op de vraag hoe gezonde verstedelijking wordt verbonden met maatschappelijke vraagstukken en de groei van de stad. Met de hulp van technologische ontwikkelingen en de ambitie van de gemeente Utrecht als gezonde stad, is de tijd rijp voor innovaties, en verandering van ingesleten patronen en processen. Eveline Paalvast, directeur APRIL 2016


6 foto_STIJN POELSTRA_STADSKANTOOR UTRECHT KRAAIJVANGER ARCHITECTS

INLEIDING // Utrecht Slim Gezond 004 De Halve Maan: Een groene gezonde wijk 008 Utrecht Gezonde Stad: Internationale Architectuurbiënnale Rotterdam 2016 // Projectatelier Utrecht 008 Gouden Jaren #2: Blik op 2040 009 Visies op mobiliteit: Oog op gezonde verstedelijking 009 Raadsinformatieavonden: Stationsgebied West 010 Alliantie Utrecht - Oost / Science park 010

STAND IN DE STAD // THERMOMETER Blog 1// Terug naar de wijkgedachte in Halve Maan Utrecht Blog 2 // 10 Jaar hoogbouwvisie in een ‘lage stad’ Blog 3// Gezond Westwaarts! Blog 4 // Nieuw Overvecht: de gestage revitalisatie van een bedrijventerrein Blog 5// Verrassing of fiasco: de afgeslankte plannen voor Leidsche Rijn Centrum Blog 6// Fietsrepubliek: 14 Stages Blog 7 // Fietsrepubliek: Fietsen door de Domtoren Blog 8// Dag van de Architectuur Utrecht: Rotsoord: nieuwe dynamiek in een voormalig industriegebied Blog 9// Dag van de Architectuur Utrecht: Een nieuwe toekomst voor gevangenis Wolvenplein Blog 10// Dag van de Architectuur Utrecht: Ontdek de Merwedekanaalzone Blog 11// Dag van de Architectuur Utrecht: Misplaatste transformatie of slimme branding? Blog 12 // Dag van de Architectuur Utrecht: Terugblik Blog 13// Stadskantoor Utrecht (nominatie Rietveldprijs) Blog 14// De kwaliteiten van TivoliVredenburg (nominatie Rietveldprijs) Blog 15// Het vergrootte Ikea is geen ‘groot venster op de zone’ (nominatie Rietveldprijs) Blog 16// P+R De Uithof (nominatie Rietveldprijs) Blog 17// Anne Frankschool (nominatie Rietveldprijs) Blog 18// Knappe Kop van Lombok (nominatie Rietveldprijs) Blog 19// Mooi Fremdkörper in Máximapark (nominatie Rietveldprijs) Blog 20// Nieuwbouw aan de Steenweg 17 (nominatie Rietveldprijs) Blog 21// Neerlandia Blog 22// IABR Stadsgesprek #1: de gezonde stad en de mens Blog 23// Wie maakt de stad? Utrechtse stadmakers zoeken aansluiting Blog 24// ASR Hoofdkantoor: van sombere jaren 70 bunker naar beste gebouw van Nederland Blog 25// Le Mirage: Toppunt van leegstand in een lastig gebied

012 012 012 012 012 012 012 014 014 014 014 014 016 016 016 016 016 016 016 016 018 018 018 018 018


inhoud_7

EDUCATIE Kinderrondleidingen Stadskantoor Straatbeelden [Creatieve Partnerschappen] Creating Cities Jouw Perspectief [Technasium]

020 020 020 020

CULTURELE EVENEMENTEN Tour de France Utrecht: De Fietsrepubliek Dag van de Architectuur Rietveldprijs (communicatie, open huizen DVDA, blogs i.s.m. Post Planjer) Open Monumentendag

022 024 026 026

CITYZINE www.aorta.nu 028 Publicaties 028 Social Media 028 Rondleidingen 028 OVER AORTA Jaarcijfers 030 Bereik 032 Missie en visie 033 Koers 035 Medewerkers 036 Sponsoren en subsidieverstrekkers 036 Colofon 038


8

De openbare ruimte in de stad is een podium van gemeenschappelijkheid UTRECHT GEZONDE STAD: INTERNATIONALE

DE HALVE MAAN:

ARCHITECTUURBIËNNALE ROTTERDAM 2016 //

EEN GROENE GEZONDE WIJK PUBLIEKSBIJEENKOMST

PROJECTATELIER UTRECHT

LOCATIE: SPORTPARK MARCO VAN BASTEN [HALVE MAAN] // DATUM:

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA - STADHUIS // DATUM:

MAART 2015 // DEELNEMERS: 54 // VORM: PUBIEKSBIJEENKOMST //

JANUARI - JUNI2015 // VORM: EXCURSIE / URBAN MEETINGS // SAMEN-

SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT / MITROS /

WERKINGSPARTNERS: INTERNATIONALE ARCHITECTUUR BIËNNALE

BELANGHEBBENDEN / BEWONERS // FINANCIERS: STIMULERINGS­

ROTTERDAM / GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: STIMULERINGS­

FONDS CREATIEVE INDUSTRIE – GEMEENTE UTRECHT [MILIEU] - AORTA

FONDS CREATIEVE INDUSTRIE / INTERNATIONALE ARCHITECTUUR BIËNNALE ROTTERDAM

Hoe kun je een stad gezonder maken met groene ingrepen in de openbare ruimte? Wie kun je daarbij betrekken en

De Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam [IABR]

hoe financier je het? Deze vragen waren het uitgangspunt

2016 heeft als thema The Next Economy en verkent de

in het onderzoeksprogramma Utrecht Groen & Gezond.

relatie tussen ruimtelijk ontwerp en de toekomstige

De gezonde stad werd op drie schaalniveaus onder­

ontwikkeling van de economie. Architectuurcentrum Aorta

zocht: de stad, de wijk en de straat. Eind 2014 werden de

was in 2015 als partner betrokken bij het Utrechtse

resultaten van het programma Utrecht Groen & Gezond in

projectatelier waarin de gezonde, inclusieve stad

samenwerking met de gemeente Utrecht getoetst tijdens

centraal stond. Aorta organiseerde een excursie waarin

een expertmeeting en werkatelier over de naoorlogse

ateliermeester Architecture Workroom Brussels en

wijk De Halve Maan. In maart 2015 vond de afsluitende

de ontwerpteams van Must Stedenbouw en Desmet

publieksbijeenkomst plaats.

Vermeulen Architecten kennis maakten met een aantal

PUBLIEKSBIJEENKOMST (klik hier)

actuele ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen in de stad. Op het programma stond een bezoek aan de nieuwbouwlocatie van Careyn aan de Winklerlaan en een excursie langs Utrechtse historische voorbeelden van de ontwikkeling van de gezondheidszorg. Tussen september 2014 en januari 2015 vonden vier publieksbijeenkomsten plaats waarin subthema’s binnen het projectatelier verder werden uitgediept. In het voorjaar van 2016 worden de resultaten van het ontwerpend onderzoek tentoongesteld tijdens de biënnale in Rotterdam. URBAN MEETING #1 (klik hier) URBAN MEETING #2 (klik hier) URBAN MEETING #3 (klik hier) URBAN MEETING #4 (klik hier) ACHTERGROND BLOG (klik hier)

BLOG (klik hier)


JAARTHEMA_9

ACHTERGROND BLOG

VISIES OP MOBILITEIT:

MET HET OOG OP GEZONDE VERSTEDELIJKING

GOUDEN JAREN #2: BLIK OP 2040

LOCATIES: THERMOMETER WWW.AORTA.NU // DATUM: december 2015 -

LOCATIES: BARTHOLOMEUS GASTHUIS // DATUM: JANUARI 2016 //

maart 2016 // VORM: SERIE ARTIKELEN // SAMENWERKINGSPARTNERS:

DEELNEMERS: 120 // VORM: PUBLIEKSBIJEENKOMST // FINANCIERS:

GEMEENTE UTRECHT / PETER PAUL WITSEN [BUREAU WESTERLENGTE]

STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE

// FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE – AORTA

Een verandering in het zorgsysteem, maar ook een ver­

Eind 2015 presenteerde de gemeente Utrecht het

andering in onze levensstijl, zorgen ervoor dat wij in 2040

nieuwe verkeersplan Slimme Routes Slim Regelen

anders wonen en leven dan nu. Hoe ziet de stad er dan

Slim Bestemmen. Het plan is ontstaan uit het ambitie­

uit? Waar en hoe leven de senioren? Hoe zorgen we dat we

document Utrecht Aantrekkelijk Bereikbaar (2012) en

ook op hogere leeftijd vitaal en zelfstandig kunnen blijven

is een antwoord op de ambities die de stad heeft op het

wonen in de stad? Eind 2014 gaf Architectuurcentrum

gebied van duurzaamheid en gezondheid. Vernieuwend

AORTA het startsein voor een programma over wonen voor

aan de ambities die in het plan staan beschreven is, dat de

senioren in de toekomst. Tijdens de eerste bijeenkomst

mobiliteitsopgave integraal benaderd wordt en ruimtelijke

stonden woonwensen van Utrechtse senioren centraal.

kwaliteit naast duurzame bereikbaarheid een belangrijk

Begin 2016 vond een 2e, tevens drukbezochte, avond

uitgangspunt is. Architectuurcentrum Aorta heeft Peter

plaats in het Bartholomeus Gasthuis, waar acht experts

Paul Witsen (Bureau Westerlengte) gevraagd uit te zoeken

in inspirerende presentaties hun visie gaven op wonen in

hoe de Utrechtse mobiliteitsvisie kan bijdragen aan een

de stad voor senioren in 2040. De avond werd ingeleid met

gezonde verstedelijking. Zijn zoektocht bestond uit een

een compilatie van de woonportretten die eind 2014 in

gesprek met Mark Degenkamp, adviseur Mobiliteitsbeleid

opdracht van AORTA werden gemaakt door filmmaker en

van de gemeente Utrecht, gevolgd door interviews met vijf

sociaal onderzoeker Erik van Marissing voor het program­

experts die reflecteren op de Utrechtse visie op mobiliteit.

ma Gouden Jaren, en werd afgesloten met een beeld­

Afsluitend vroeg hij verantwoordelijk wethouder Lot van

verhaal door landschapsarchitect, striptekenaar Ronald

Hooijdonk om een reactie. De bevindingen werden in

van der Heijden en een poëtisch resumé door stadsdichter

een serie informatieve en verdiepende artikelen gepubli­

Ruben van Gogh.

ceerd via de Thermometer op www.aorta.nu en via lokale nieuwswebsite De Stad Utrecht

BIJEENKOMST GOUDEN JAREN #1 (klik hier) WEBSIT DE STAD UTRECHT (klik hier) BIJEENKOMST GOUDEN JAREN # 2 (klik hier) ALGEMEEN (klik hier) BEELDVERHAAL (klik hier)

artikel: verkeers en verblijfsruimtes (klik hier) GEDICHT (klik hier)

ARTIKEL: auto’s in de stad (klik hier) ARTIKEL: knooppunten ontlasten (klik hier)


10_programma Utrecht Science Park als toonaangevend internatonaal vestigingsmilieu waar een gezonde en duurzame toekomst tot leven komt

RAADSINFORMATIEAVONDEN STATIONSGEBIED WEST

KERNRANDZONES

LOCATIE: STADSKANTOOR // DATUM: 22 APRIL 2015 / 20 MEI 2015 /

LOCATIES: PROVINCIE UTRECHT // DATUM: december 2015 - februari

3 JUNI 2015 // DEELNEMERS: 185 // VORM: RAADSINFORMATIEAVONDEN

2016 // VORM: INTEGRALE WEBSITE // SAMENWERKINGSPARTNERS:

// SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTERAAD, GEMEENTE UTRECHT

PROVINCIE UTRECHT – GEMEENTES IN DE PROVINCIE // FINANCIERS:

// FINANCIERS: GEMEENTE UTRECHT - AORTA

PROVINCIE UTRECHT

In 2015 luidt de Toekomstvisie ‘A Healthy Urban Boost’

In samenwerking met de Provincie Utrecht heeft Architec­

de start in voor de realisatie van de structuurvisie fase 2

tuurcentrum AORTA een website ontwikkeld voor de kern­

voor het Stationsgebied. Op verzoek van de gemeenteraad

randzones. De website is een platform waarop alle kennis

organiseerde Aorta in het voorjaar drie raadsinformatie­

over het ontwikkelen van deze zones in de provincie kan

avonden waarmee de raad zich liet informeren door

samenkomen. Filmmaker en onderzoeker Erik van Maris­

uiteenlopende experts en bewoners van de stad.

sing maakte in opdracht van AORTA een aantal korte films

De raads­informatieavonden werden voorgezeten door

die de kernrandzones en problematiek rond deze zones in

onafhankelijk voorzitter Bart Cosijn [Urban Dialogue]

beeld brengen. De content van de website kan de komende

namens Architectuurcentrum AORTA.

jaren worden aangevuld met kennis en infor­matie die beschikbaar is bij de verschillende gemeenten.

BLOG gezond westwaards (klik hier) WEBSITE KERNRANDZONES (klik hier)

alliantie utrecht oost / science park LOCATIE: UTRECHT SCIENCE PARK // DATUM: 22 JUNI 2015 / 28 SEPTEM­ BER 2015 // DEELNEMERS: 85 // VORM: WERKATELIERS // SAMENWERKINGSPARTNERS: PROVINCIE UTRECHT / OKRA LANDSCHAPSARCHITEN // FINANCIERS: PROVINCIE UTRECHT - AORTA

In november 2014 hebben bestuurders van Utrecht-Oost / Science Park, de ambitie uitgesproken om in 2020 een internationaal toonaangevend vestigingsmilieu te bieden voor de sectoren life-sciences, duurzaamheid en gezond­ heid. Om dit te realiseren wordt er met diverse partijen gesproken, zijn allianties gesloten en is de koers uit­ gezet. Vijf allianties zijn in 2015 aan de slag gegaan. Als opmaat naar de conferentie in november 2015 zijn voor de allianties twee werkateliers georganiseerd. AORTA organiseerde samen met OKRA, voor genodigden, beide tussentijdse werkateliers en begeleidt de producten voor de conferentie. ateliers voor utrecht -oost science parK (klik hier) PUBLICATIE OVER UTRECHT SCIENCE PARK (klik hier)


programma_11 foto_JURI HIENSCH_WINTERKAS_UTRECHT SCIENCE PARK_WWW.DISCOVERSOON.NL


12 _STAND IN DE STAD foto_POSAD_GEZONDE VERSTEDELIJKING JAARBEURS UTRECHT KANAALZONE_POSAD

STAND IN DE STAD MET DE BLOG THERMOMETER VOLGT AORTA CONTINU DE ACTUELE DISCUSSIE IN DE STAD, INFORMATIE OVER DE ACTUELE ruimtelijke OPGAVE IN UTRECHT EN IS TEVENS EEN PLATFORM VOOR INITIATIEVEN IN DE STAD DIE ZICH MET DIT VRAAGSTUK BEZIGHOUDEN, HET IS EEN PLEK VOOR DISCUSSIE EN BESPIEGELINGEN.

#1

#4

TERUG NAAR DE WIJKGEDACHTE IN HALVE MAAN

NIEUW OVERVECHT: DE GESTAGE REVITALISATIE VAN

UTRECHT

EEN BEDRIJVENTERREIN

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Bij de bouw van ‘De Halve Maan’ stond de wijkgedachte

De nieuwe huisvesting van de Dutch HealthTec Academy

centraal, een netwerk van buurten met veel ruimte en

op bedrijventerrein Nieuw Overvecht markeert de start

groen, met alle voorzieningen op loopafstand én levens­

van een nieuwe aanpak. Bedoeld om de economische

loopbestendig. Waar die wijkgedachte anno 2015 uit beeld

vernieuwing van het wat gedateerde gebied een zichtbaar

lijkt bieden actuele ontwikkelingen weer perspectief.

vertrekpunt te geven werd het zwaar verwaarloosde voor­

BLOG (klik hier)

malige bedrijfspand vanuit een Cradle to Cradle filosofie omgetoverd tot een state of the art onderwijsgebouw en

#2

kenniscentrum.

10 JAAR HOOGBOUWVISIE IN EEN ‘LAGE STAD’

BLOG (klik hier)

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD Is hoogbouw bepalend voor het creëren van stedelijke

#5

allure? Volgens de ‘Hoogbouwvisie’ van de gemeente

VERRASSING OF FIASCO: DE AFGESLANKTE PLANNEN

Utrecht, gepresenteerd in 2005 als flankerende studie bij

VOOR LEIDSCHE RIJN CENTRUM

de ‘Structuurvisie Utrecht’, is dat inderdaad het geval.

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

BLOG (klik hier)

Over de bouw van Leidsche Rijn Centrum woeden al lange tijd verhitte discussies en voor betrokken partijen is de

#3

stadsuitbreiding inmiddels een hoofdpijndossier. Toch

GEZOND WESTWAARTS!

vond afgelopen 15 april een opvallend opgewekte presen­

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

tatie plaats van de afgeslankte plannen door de gemeente

Ontwikkelfase 2 Stationsgebied Utrecht krijgt ‘A Healthy

Utrecht en ontwikkelcombinatie ASR/Vesteda.

Urban Boost’. Met de herontwikkeling van de westkant

BLOG (klik hier)

van het Utrechtse stadshart wil de gemeente, samen met de stad en partners in het stationsgebied en de regio, een flinke sprong voorwaarts maken. Sterker nog, er liggen kansen voor Utrecht om uit te groeien tot een duurzaam­ heidsicoon. BLOG (klik hier)


thermometer_13

Er liggen kansen voor Utrecht om uit te groeien tot een duurzaamheidsicoon

#6 FIETSREPUBLIEK: 14 STAGES GASTAUTEUR // PETE JORDAN With the Tour de France coming to Utrecht this summer, one is prone to think of racing bikes. But racing bikes are, of course, not what the over足 whelming populace of the city ride. Many Utrech足 ters cycle on old, rusting bikes that are in need of repair. And when many of these repairs eventually occur, oftentimes Utrechters use non-traditional methods. BLOG (klik hier)

#7 FIETSEN DOOR DE DOMTOREN GASTAUTEUR // PETE JORDAN What immediately comes to mind when I think about cycling in Utrecht is biking through/under the Domtoren. BLOG (klik hier)


14_STAND IN DE STAD foto_INDYMAH_GEVANGENIS WOLVENPLEIN

Erfgoed maakt een wezenlijk deel uit van ons zijn


thermometer_15

#8

#10

ROTSOORD: NIEUWE DYNAMIEK IN EEN VOORMALIGE

ONTDEK DE MERWEDEKANAALZONE

INDUSTRIEGEBIED

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Waarschijnlijk door maar weinig mensen als een aaneen­

De herbestemming van de Watertoren op Rotsoord

gesloten gebied in de stad gezien of als zodanig herkend,

is slechts één van de huidige ontwikkelingen die het

is het de Merwedekanaalzone waar zich in de nabije toe­

voormalige industriegebied een nieuwe dynamiek geven

komst een omvangrijke binnenstedelijke herontwikkeling

als creatieve hotspot. De recente oplevering van Station

zal voltrekken.

Vaartsche Rijn, dat eind 2016 in gebruik wordt genomen,

BLOG (klik hier)

vormt de opmaat naar de ontwikkeling van Rotsoord als zuidelijke uitloper van de Utrechtse binnenstad.

#11

BLOG (klik hier)

MISPLAATSTE TRANSFORMATIE OF SLIMME BRANDING? GASTAUTEUR // MARTINE BAKKER

#9

Hoe bepaal je de waarde van het bestaande en hoe ver­

EEN NIEUWE TOEKOMST VOOR GEVANGENIS

houdt het oude zich tot het nieuwe? Een van de plekken

WOLVENPLEIN

waar nieuw en oud elkaar raken is de Spoorzone langs

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

de Tweede Daalsedijk. Er waren tijdens de Dag van de

Bezuinigingen bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie

Architectuur 2015 rondleidingen door het gebied en het

maakten dat de gevangenis Wolvenplein in 2014, ondanks

finaledebat vond plaats in een voormalige wisselloods.

felle protesten vanuit de Utrechtse gemeenteraad, uit­

BLOG (klik hier)

eindelijk moest sluiten. Nadat de laatste gevangenen in juni 2014 werden overgeplaatst is het Rijksvastgoedbedrijf

#12

als eigenaar op zoek gegaan naar een nieuwe eigenaar

DAG VAN DE ARCHITECTUUR UTRECHT: TERUGBLIK

voor een nieuwe bestemming. Tot die tijd wordt het com­

FOTOGRAAF // RINSE TJEERDSMA

plex tijdelijk beheerd.

Rinse Tjeerdsma architect en fietskoerier in Utrecht ging

BLOG (klik hier)

voor AORTA op stap tijdens de Dag van de Architectuur 2015. Een greep uit het programma van de dag. BLOG (klik hier)


16_STAND IN DE STAD foto_RONALD TILLEMAN_P+R DE UITHOF_KCAP ISM STUDIO SK

Het gebouw verbindt de schaal en de taal van de snelweg met die van de campus #13

#16

STADSKANTOOR UTRECHT

P+R DE UITHOF

GASTAUTEUR // MASCHA VAN DAMME

GASTAUTEUR // ANNE SEGHERS

Veel inwoners van Utrecht, bezoekers en passanten

Dat aan het ontwerpen van een parkeergarage geen eer

hebben het stadskantoor met belangstelling zien worden

te behalen valt, is een grote misvatting. Dit bewezen KCAP

tot wat het nu is: een opvallende sculpturale verschijning

Architects&Planners en StudioSK/Movares die samen

in het stationsgebied. Het complexe gebouw op een

verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van de grootste

complexe plek kent op alle schaalniveaus interessante

parkeervoorziening van Utrecht.

aspecten, die bij de jury van de Rietveldprijs voor de

BLOG (klik hier)

nodige discussie zorgden. BLOG (klik hier)

#17 ANNE FRANKSCHOOL

#14

GASTAUTEUR // MATHIJS CREMERS

DE KWALITEITEN VAN TIVOLIVREDENBURG

Sinds januari 2014 maken de kinderen en leerkrachten

GASTAUTEUR // MARTINE BAKKER

van de Anne Frankschool gebruik van een nieuw gebouw.

In juni 2015 is TivoliVredenburg precies een jaar geopend.

De nieuwe behuizing staat welgeteld vijfhonderd meter

Utrecht heeft een muziekgebouw gekregen waar je terecht

voor (of achter) de oude. Met de nieuwbouw is een generiek

kunt voor klassiek, pop, jazz, cabaret, fusion, het kon niet

jaren zestig H-schooltje verruild voor een one-of-a-kind

op. Toch lijken de bezoekers het gebouw nog niet in hun

maatpak van Mecanoo.

hart te hebben gesloten. De meest gehoorde opmerking

BLOG (klik hier)

gaat over de lege sfeer. Wanneer is dit gebouw een succes? En is het eigenlijk wel een gebouw?

#18

BLOG (klik hier)

KNAPPE KOP VAN LOMBOK GASTAUTEUR // ZINEB SEGHROUCHNI

#15

Met de komst van het woonwinkelblok Buenos Aires en

HET VERGROOTTE IKEA IS GEEN ‘GROOT VENSTER

de Ulu-moskee kreeg de wijk een gezicht richting het

OP DE ZONE’

Stationsgebied. De nieuwe Kop van Lombok blijkt een

GASTAUTEUR // TIMON DOORENBOS

knap en sensitief staaltje binnenstedelijk ontwerp op een

De IKEA stond op de shortlist van de Rietveldprijs. Of lie­

complexe locatie.

ver gezegd: de uitbreiding van IKEA door Knevel Architec­

BLOG (klik hier)

ten, waarbij op het dak van de parkeergarage een nieuwe sportaccommodatie voor voetbalclub Faja Lobi KDS is gerealiseerd. BLOG (klik hier)


thermometer_17

#19 MOOI FREMDKÖRPER IN MÁXIMAPARK GASTAUTEUR // MARTINE BAKKER De pergola van het Máximapark in Leidsche Rijn markeert als een ontregelend Fremdkörper de wondere wereld van het groen. De schaal overweldigt, ook al is hij nog niet half af. Wat beklijft, zijn de subtiele details. BLOG (klik hier)

#20 NIEUWBOUW AAN DE STEENWEG 17 GASTAUTEUR // MASCHA VAN DAMME De manier waarop de binnenstedelijke puzzel die aan het ontwerp van de nieuwbouw aan de Steenweg 17 ten grondslag ligt, is opgelost, heeft de doorslag gegeven bij de nominatie voor de Rietveldprijs. BLOG (klik hier)


18 _STAND VAN ZAKEN foto_JANNES LINDERS _HOOFDKANTOOR a.s.r._TEAM V ARCHITECTUUR

#21

#24

NEERLANDIA

HOOFDKANTOOR a.s.r.: VAN SOMBERE JAREN 70

GASTAUTEUR // ANNE SEGHERS

BUNKER NAAR BESTE GEBOUW VAN NEDERLAND

Op het Prozeeterrein hebben de vroegere fabriekshallen

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

plaats gemaakt voor nieuwe woningen en de voormalige

Na een ruim 2 jaar durende verbouwing wordt in 2016

overslag aan de kade is omgevormd tot een openbaar

de derde en laatste vleugel in gebruik genomen van het

gebied. De oude draadstaalfabriek Neerlandia, waarvan

totaal gerenoveerde a.s.r. kantoor op kantorenpark

nu alleen de monumentale gevel nog overeind staat,

Rijnsweerd. Terwijl de circa 2.800 medewerkers gewoon

krijgt een nieuwe toekomst als complex met woningen

doorwerkten onderging de massieve en gesloten kantoor­

en horeca.

kolos uit 1974 een indrukwekkende metamorfose tot

BLOG (klik hier)

opmerkelijk transparant, licht, efficiënt en energiezuinig gebouw.

#22

BLOG (klik hier)

IABR STADSGESPREK #1: DE GEZONDE STAD EN DE MENS

#25

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

LE MIRAGE: TOPPUNT VAN LEEGSTAND IN EEN LASTIG

Wie zijn de actoren, wat is de opgave en welke rollen zijn

GEBIED

er weggelegd binnen het thema de gezonde stad?

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Die vragen stonden centraal tijdens het ‘#1 Stadsgesprek:

De kantorenleegstand in Utrecht is de afgelopen jaren fors

de gezonde stad & de mens’.

gestegen. Niet eerder was de leegstand qua volume en

BLOG (klik hier)

aandeel van de voorraad zo groot. Kanaleneiland, Papen­ dorp en Lage Weide zijn de gebieden met het hoogste

#23

aanbodvolume, waarbij Kanaleneiland de kroon spant.

WIE MAAKT DE STAD? UTRECHTSE STADMAKERS

Wellicht niet toevallig dat op Kanaleneiland ook het top­

ZOEKEN AANSLUITING

punt van leegstand te vinden is: kantoorgebouw Le Mirage.

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

BLOG (klik hier)

Voor wie zich niet op regelmatige basis met de stedelijke ontwikkeling van Utrecht bezighoudt is het vaak onduidelijk wie op dat gebied de spelers zijn. De laatste tijd mengen zich, naast gemeentebestuur, projectontwikkelaars en architectenbureaus, steeds vaker nieuwe netwerken van betrokken stadsbewoners in het proces. BLOG (klik hier)


thermometer_19


20 _educatie foto_indyma_polder rijnenburg

OMGEVINGS- EN MEDIA EDUCATIE

KINDERRONDLEIDINGEN

CREATING CITIES / voortgezet onderwijs

STADSKANTOOR / BASISONDERWIJS

LOCATIES: AMADEUS LYCEUM [LEIDSCHE RIJN] // DATUM: JUNI-JULI

LOCATIES: STADSKANTOOR UTRECHT // DATUM: DECEMBER 2015 //

2015 // DEELNEMERS: 150 [MEERDERE LESSEN] // VORM: ONDERZOEK &

VORM: RONDLEIDING & ROUTEKAART // SAMENWERKINGSPARTNERS:

ONTWERPOPGAVE // SAMENWERKINGSPARTNERS: AMADEUS LYCEUM –

GEMEENTE UTRECHT / BIEN ARCHITECTUUR / ATELIER OOST //

GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: AMADEUS LYCEUM

FINANCIERS: GEMEENTE UTRECHT

Vijf dagen, zeven klassen, 150 jonge stedelingen. In de

Een gebouw ontwerpen zoals het Stadskantoor, hoe doe je

laatste schoolweek gaan leerlingen van Havo en VWO 4

dat? Architectuurcentrum Aorta ontwikkelde in opdracht

van het Amadeus Lyceum met elkaar de strijd aan. Welke

van de gemeente Utrecht een kinderrondleiding en route­

klas maakt het beste ontwerp voor de toekomstige wijk

kaart door het nieuwe huis van de stad. Kinderen kruipen

Leeuwesteyn? In een projectweek, begeleidt door ont­

in de huid van de architect en ontdekken wat er allemaal

werpcoaches van Architectuurcentrum Aorta ontdekten de

komt kijken bij het ontwerpen van zo’n geweldig groot

deelnemers wat er allemaal komt kijken bij het maken van

gebouw. Is het de architect gelukt om een goed gebouw te

een nieuwe wijk.

maken?

CREATING CITIES (klik hier)

KINDERRONDLEIDING STADSKANTOOR (klik hier)

JOUW PERSPECTIEF / voortgezet onderwijs STRAATBEELDEN / BASISONDERWIJS

LOCATIES: GERRIT RIETVELD COLLEGE // DATUM: SEPTEMBER-OKTOBER

LOCATIES: BLAUWE AVENTURIJN – PIETERSKERKHOF - BOOMGAARD //

2015 // DEELNEMERS: 75 [MEERDERE LESSEN] // VORM: TECHNASIUM

DATUM: JANUARI-DECEMBER 2015 // DEELNEMERS: 1150 [MEERDERE

EDUCATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: GERRIT RIETVELD COLLEGE

LESSEN] // VORM: DOORLOPENDE LEERLIJN OMGEVINGSEDUCATIE //

In 2014 ontwikkelde Architectuurcentrum AORTA in sa­

SAMENWERKINGSPARTNERS: BLAUWE AVENTURIJN - PIETERSKERKHOF

menwerking met FARO Architecten een onderwijspro­

– DE BOOMGAARD – CLICK F1 – GEMEENTE UTRECHT – UTRECHTS

gramma voor het Gerrit Rietveld College. Onder- en bo­

CENTRUM VOOR DE KUNSTEN // FINANCIERS: GEMEENTE UTRECHT –

venbouw leerlingen van het Gerrit Rietveldcollege Utrecht

FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

werkten binnen het technasium aan een mini-maatschap­

In Straatbeelden werkt Architectuurcentrum Aorta

pij voor Polder Rijnenburg waarin ze hun perspectief op

samen met Click F1 en Utrechtse basisscholen aan de

een klimaatneutraal Utrecht geven. Het technasium is

ontwikkeling van een cultureel onderwijscurriculum voor

een onderwijsstroom voor havo en vwo waarin het nieuwe

het primair onderwijs op het gebied van omgevings-

examenvak Onderzoek en Ontwerpen centraal staat. In het

en media-educatie. In 2014 werkten we samen met de

najaar van 2015 werd het programma opnieuw uitgevoerd.

Blauwe Aventurijn, Pieterskerkhof en De Boomgaard aan

Architectuurcentrum AORTA trad op als opdrachtgever.

de ontwikkeling van een leerlijn binnen het curriculum

JOUW PERSPECTIEF (klik hier)

en onderwijsmethodes van de school. STRAATBEELDEN (klik hier)


educatie_ 21 FOTO_INDYMAH_POLDER RIJNENBURG

‘Een vliegend tapijt of een groene rivier in de straat


22 _ CULTURELE EVENEMENTEN FOTO_PPETE JORDAN_DOMTOREN

TOUR DE FRANCE UTRECHT / DE FIETSREPUBLIEK

ALGEMEEN (klik hier)

LOCATIES: LITERATUURHUIS / UTRECHTS ARCHIEF / GEVANGENIS WOLVENPLEIN / DIVERSE LOCATIES IN DE STAD / THERMOMETER

FIETSREPUBLIEK #1 (klik hier)

WWW.AORTA.NU // DATUM: MAART – JULI 2015 // DEELNEMERS: 240 // VORM: LEZINGEN / FILM EN PECHA KUCHA / FIETSTOCHTEN /

FIETSREPUBLIEK #2 (klik hier)

THERMO­METER // SAMENWERKINGSPARTNERS: PROGRAMMABUREAU TOUR DE FRANCE UTRECHT / LITERATUURHUIS / UTRECHTS ARCHIEF /

FIETSREPUBLIEK #3 (klik hier)

ARCHITECTUUR FILM FESTIVAL ROTTERDAM // FINANCIERS: STIMULE­ RINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE - PROGRAMMABUREAU TOUR DE

FIETSREPUBLIEK #4 (klik hier)

FRANCE UTRECHT – ARCHITECTUURCENTRUM AORTA

2015 was een bijzonder jaar voor Utrecht. In de eerste

BLOG (klik hier)

week van juli vond in het hart van de stad de start van de Tour de France plaats. Utrecht vierde dit met een groots cultureel evenement tijdens de honderd dagen vooraf­ gaand aan de Grand Départ. Architectuurcentrum AORTA heeft deze gelegenheid gebruikt om de Amerikaan Pete Jordan, auteur van de internationale bestseller ‘De Fietsrepubliek’, uit te nodigen. Dishwasher Pete, zoals hij in Amerika bekend is, vertelt over zijn liefdesrelatie met de fiets en Amsterdam en stapt op de fiets in Utrecht. Wat zijn zijn ervaringen in onze stad? Het activiteiten­ programma bestond uit twee lezingen door Pete Jordan in samenwerking met het Literatuurhuis en Het Utrechts Archief, een film- en Pecha Kucha avond in gevangenis Wolvenplein in samenwerking met het Architectuur Film Festival Rotterdam, een fietstour en twee beeldblogs op de website van AORTA waarin Jordan zijn observaties van de Utrechtse Fietscultuur met ons deelt.

BLOG (klik hier)


culturele evenementen_ 23

when i think about cycling in Utrecht it’s biking through the domtoren that comes to mind. the fact that such a magnificent structure can be cycled through is absolutely remarkable PETE JORDAN


24 _ CULTURELE EVENEMENTEN

Voor het eerst in 150 jaar gaan de zwarte ijzeren deuren van gevangenis Wolvenplein open voor brave burgers DAG VAN DE ARCHITECTUUR

bezoekers mee met een rondleiding over de spoorzone

LOCATIES: DIVERS // DATUM: 20-21 JUNI 2015 // DEELNEMERS: 2.537 //

en haar geschiedenis en konden zij de expositie Atlas

VORM: OPEN HUIZEN / RONDLEIDINGEN / FIETSEXCURISE / VAARTOCHTEN

Verstedelijking Nederland bekijken en deelnemen aan het

/ PRESENTATIES / OPERA / EXPOSITIE / FINALEDEBAT / SAMENWER-

finaledebat over de rol van erfgoed op nieuwbouwlocaties

KINGSPARTNERS: EXPODIUM, MEER MERWEDE, POST PLANJER, VELUX,

zoals de spoorzone.

PROJECTORGANISATIE STATIONSGEBIED, TIVOLIVREDENBURG, HUUR­ DERS CEREOLFABRIEK / USINE / VRIENDEN VAN HET JONGERIUSCOM­

DAG VAN DE ARCHITECTUUR 2015 (klik hier)

PLEX / STADSDORP WOLVENBURG / RIJKSDIENST VOOR HET CULTUREEL ERFGOED / ARCHITECTUUR LOKAAL / GEMEENTE UTRECHT [ERFGOED] /

CEREOLFABRIEK (klik hier)

BPD / DOMSTAD ARCHITECTUUR / UTRECHTS ARHITECTENCAFE / ZEEP ARCHITECTS AND URBAN DESIGNERS / // FINANCIERS: GEMEENTE

WATERTOREN ROTSOORD (klik hier)

UTRECHT - STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE – BPD - KF HEIN FONDS – ELISE MATHILDE FONDS – VSB FONDS –PROGRAMMA­

LEIDSCHE RIJN (klik hier)

BUREAU STATIONSGEBIED

In het weekend van zaterdag 20 en zondag 21 juni vond de

GEVANGENIS WOLVENPLEIN (klik hier)

landelijke Dag van de Architectuur plaats, dit jaar in het teken van het Jaar van de Ruimte. In Utrecht organiseerde

MERWEDEKANAALZONE (klik hier)

Architectuurcentrum AORTA een gevarieerd activiteiten­ programma voor jong en oud waarin Oud vs. Nieuw

NEERLANDIA (klik hier)

centraal stond. De deelnemers konden binnenkijken bij nieuwe gebouwen

POP UP HUIS (klik hier)

die de skyline van Utrecht tekenen zoals TivoliVredenburg en het Stadskantoor. Maar ook een aantal iconische oude

RIETVELDPRIJS (klik hier)

gebouwen die recentelijk renovatie en herbestemming hebben ondergaan, of daarop wachten, waren open­

SPOORZONE 2E DAALSEDIJK (klik hier)

gesteld, zoals de Villa Jongerius, de Cereolfabriek, de Watertoren op Rotsoord en de voormalige gevangenis op

STATIONSGEBIED (klik hier)

het Wolvenplein. Architecten, eigenaren en architectuur­ gidsen verwelkomden bezoekers en gaven rondleidingen.

VILLA JONGERIUS (klik hier)

De hele dag voeren sloepen over de Vaartse Rijn en het Merwedekanaal langs industriële rafelranden waar deze

WERKSPOORKATHEDRAAL (klik hier)

oude iconen een nieuwe bestemming hebben gekregen. Bijzondere aandacht was er dit jaar voor de Spoorzone 2e Daalsedijk. Het voormalige spooremplacement van de NS gaat de komende jaren op de schop en wordt een nieuwe woonwijk. De monumentale loodsen krijgen een nieuwe bestemming. Op de Dag van de Architectuur konden

ROTSOORDBRUG (klik hier)


culturele evenementen_ 25 FOTO_INDYMAH_GEVANGENIS WOLVENPLEIN


26_culturele evenementen FOTO_JEROEN MUSCH_RTV UTRECHT PUBLIEKSPRIJS_ PARKPERGOLA LEIDSCHE RIJN WEST8

RIETVELDPRIJS

OPEN MONUMENTENDAG

LOCATIE: UITHOF // DATUM: JANUARI – OKTOBER 2015 // VORM:

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DEELNEMERS: 418 //

ARCHITECTUURPRIJS // SAMENWERKINGSPARTNERS: STICHTING RIET­

DATUM: SEPTEMBER 2015 // VORM: OPEN HUIS / EXPO / LEZING //

VELDPRIJS, POST PLANJER // FINANCIERS: STICHTING RIETVELDPRIJS,

SAMENWERKINGSPARTNERS: CULTURELE ZONDAGEN // FINANCIERS:

STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE

AORTA – GEMEENTE UTRECHT

De Rietveldprijs is de Utrechtse architectuurprijs die

Met Kunst & Ambacht stond op Open Monumentendag

tweejaarlijks wordt toegekend aan een uitgevoerd archi­

2015 zowel de kunst als het ambacht in en rond het

tectonisch, stedenbouwkundig of landschappelijk project

monument centraal. Speciale aandacht was er voor de

in de stad Utrecht. In 2015 is de prijs toegekend aan

huizen van Utrechtse schilders, architecten en ambachts­

TivoliVredenburg met Herman Hertzberger en Patrick

lieden. Ook het Stadhuis, sinds 2015 tevens het nieuwe

Fransen van Architectuurstudio HH i.s.m. Jo Coenen

onderkomen van het kantoor van Aorta, was geopend.

Architects & Urbanists, Architectuurcentrale Thijs

Bezoekers konden aansluiten bij rondleidingen door het

Asselbergs en Pieter Bannenberg van NL Architects.

gebouw onder leiding van architectuurgidsen van Aorta.

De jury onder leiding van Jacob van Rijs koos unaniem

OPEN MONUMENTENDAG (klik hier)

voor het nieuwe muziekgebouw. De RTV Utrecht Publieks­ prijs is uitgereikt aan Parkpergola Máximapark van West8. Architectuurcentrum Aorta is als partner van de Stichting Rietveldprijs verantwoordelijk voor de publieks- en pers­ communicatie rond de prijs. Daarnaast organiseerde Aorta op de Dag van de Architectuur de openstellingen van de geselecteerden en maakte Aorta in samenwerking met het Utrechtse architectuurbulletin Post Planjer een serie artikelen waarin de geselecteerden voor de Rietveldprijs werden uitgelicht. De artikelen verschenen in de Thermo­ meter van Aorta. RIETVELDPRIJS (klik hier)


culturele evenementen_27 DE PERGOLA VAN HET MAXIMAPARK MARKEERT ALS EEN ONTREGELEND FREMDKÖRPER DE WONDERE WERELD VAN HET GROEN


28_over aorta foto_RINSE TJEERDSMA_www.studiohoed.nl_DAG VAN DE ARCHITECTUUR 2015

WWW.AORTA.NU

RONDLEIDINGEN

De website geeft informatie over Architectuurcentrum

LOCATIE: DE STAD // DATUM: GEHELE JAAR // DEELNEMERS: 1.560 //

Aorta’s activiteiten en rondleidingen. De homepage biedt

VORM: RONDLEIDINGEN //

informatie over activiteiten en rondleidingen met een

Utrecht staat vooral bekend om zijn historisch centrum,

overzichtelijke agenda van lopende activiteiten.

maar heeft ook een schat aan moderne architectuur.

In het archief kan gezocht worden naar programma’s van

Architectuurcentrum Aorta biedt een kennismaking met

voorgaande jaren.

de rijkdommen op architectuurgebied. Het hele jaar door

WebsitE (klik hier)

kunnen bezoekers deelnemen aan rondleidingen waarin de moderne architectuur en actuele ruimtelijke opgaven in

PUBLICATIES

de stad worden uitgelicht. Naast architectuurliefhebbers,

Onderzoek van AORTA wordt geregeld gepubliceerd in een

is er veel animo voor onze rondleidingen onder ontwerpers

[online] publicatie. U vindt deze op onze website.

en architectuurstudenten uit binnen- en buitenland. Ook

PUBLICATIES (klik hier)

raadsleden en bestuurders laten zich door gidsen van Aorta graag informeren over de ruimtelijke ontwikkelingen

SOCIAL MEDIA

in de stad.

LINKEDIN (klik hier) TWITTER (klik hier)

Incidenteel organiseert Aorta rondleidingen door recent

YOUTUBE (klik hier)

opgeleverde gebouwen. In 2015 organiseerde Aorta in

FACEBOOK (klik hier)

samenwerking met het Utrechts Architectencafé en

PINTEREST (klik hier)

Atelier Pro een lezing en rondleiding in het nieuwe onder­ wijsgebouw van het Gerrit Rietveldcollege.


cityzine_ 29


30_over aorta FOTO_RONALD TILLEMAN_P+R DE UITHOF_KCAP ISM STUDIO SK

TOELICHTING OP DE RESULTATENREKENING Aorta heeft het jaar met een klein positief resultaat weten af te sluiten mede door een verdergaande besparing op de kosten. Dit resultaat komt deels ten goede aan het eigen vermogen en wordt deels ingezet om de website geschikt te maken voor diverse mobiele apparaten.

BATEN Subsidie gemeente Utrecht

LASTEN

Financiële bijdrage van Gemeente Utrecht,

Directe programmakosten

Stadsontwikkeling

Totale kosten voor de uitvoering van het activiteiten­ programma

Subsidie basisprogramma Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Personeelskosten

Financiële bijdrage activiteitenprogramma

Salaris, sociale- en pensioenlasten personeel en

Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

inhuur van derden

Jaarsponsoren en vriendenbijdragen

Afschrijvingen materiële vaste activa

Financiële bijdragen van sponsoren en vrienden van Aorta

Afschrijving op de kantoorinventaris en computer­

voor het totale activiteitenprogramma 2015

apparatuur

Programma sponsoren

Huisvestingskosten

Financiële bijdragen van sponsoren, fondsen en

Kosten van huur, energie, schoonmaak en onderhoud

subsidiënten voor onderdelen van het activiteiten­ programma

Verkoopkosten Reclame, advertentie- en representatiekosten

Rondleidingen Opbrengsten uit de organisatie van rondleidingen

Kantoorkosten Kosten kopiëren, kantoorbenodigdheden, netwerkbeheer,

Financiële baten

telefoon, porti en drukwerk

De ontvangen bankrente minus kosten Algemene kosten Overige baten Opbrengsten uit entreegelden

Accountants- en administratiekosten, verzekeringen


jaarcijfers_31

balans per 31 december 2015

31 12 2015

31 12 2014

2.052

2.209

27.929

38.244

Activa Materiele vaste activa Vorderingen Liquide middelen

186.431

212.577

253.030

216.412

93.558

99.398

Passiva Stichtingsvermogen Kortlopende schulden

122.854

153.632

216.412

253.030

2015

2014

baten en lasten over 2015 Baten

Subsidie gemeente Utrecht

67.731

67.731

Subsidie basisprogramma SCI

71.593

48.351

Bijdrage Gem. Utrecht en Fonds Voor Cultuurparticipatie

22.500

15.000

109.931

102.541

Overige Sponsor- en subsidiegeld programma Sponsor- en vriendenbijdrage

6.725

6.850

Rondleidingen

9.044

13.278

Financiële baten

1.143

2.169

918

4.830

289.585

245.750

Directe programmakosten

113.295

87.136

Personeelskosten

128.130

102.862

1.244

4.325

14.295

37.959

1.061

740

Overige baten Som der baten Lasten

Afschrijvingen materiële vaste activa Huisvestingskosten Verkoopkosten Kantoorkosten Algemene kosten Som der lasten Totaal resultaat

6.917

7.727

18.561

18.030

283.503

258.779

6.082

-13.029


32 _bereik FOTO_INDYMAH_CEREOLFABRIEK_BOEi


33

2015

2014

Bezoekers rondleiding 1.666

2.636

Bezoekers programma [incl expo] 10.169

7.185

Bezoekers website 78.235 (uniek 46.344) 85.825 (waarvan 42.154 uniek) Followers Social Media 5.761 Totaal vermelding media >2.000.000

3.155 1.483.283


34 _over aorta FOTO_INDYMAH_WATERTOREN

xvxvxvx

MISSIE

AANPAK

Een bijdrage te leveren aan de brede discussie over de

Aorta doet dit door denkbeelden herkenbaar te maken

kwaliteit van onze gebouwde en landelijke omgeving – en

en uit te wisselen voor alle betrokkenen bij het ruimtelijk

dus onze leefomgeving – beter te maken. Architectuur­

domein en door de belangstelling van het brede publiek

centrum Aorta is een plek voor het maatschappelijk debat,

voor architectuur te bevorderen. Met informerende

kennisvergaring en informatie over nieuwe ontwikkelingen

programma’s en opiniërende of agenderende programma’s

en visies in het ruimtelijk domein. Een ontmoetingspunt

bevordert Aorta het debat. Aorta legt de verbinding tussen

voor de vakgemeenschap, burgerinitiatieven én een

professie, initiatieven, overheid, kennisinstellingen,

kenniscentrum voor het brede publiek, om zo de eigen

bedrijven en de gebruiker, teneinde een groter begrip voor

omgeving beter te begrijpen.

wederzijdse belangen en wensen te creëren.

VISIE

ONTMOETINGSPLEK

Aorta ziet architectuur als een culturele waarde. Het is

Aorta is een inspirerende ontmoetingsplek voor ontwer­

per definitie méér dan ontwerpen, méér dan een stapeling

pers, bewoners, initiatiefnemers, corporaties, vastgoed­

van stenen: het raakt aan maatschappelijke, economische,

beleggers en – fondsen, overheid, ontwikkelaars en

technologische, sociale en politieke ontwikkelingen. Aorta

bouwers. Het centrum weet wat er speelt, neemt initia­

hanteert een ruime opvatting van architectuur: steden­

tieven en ontwikkelt projecten. De organisatie is profes­

bouw, ruimtelijke ordening, landschap, tuin en interieur

sioneel, initiërend, levert maatwerk en reageert adequaat

en inrichting van de openbare ruimte. Architectuur geeft

op actuele ontwikkelingen. Kortom: alles wat op grote

een positieve meerwaarde aan de leefomgeving. Wezenlijk

en kleine schaal bijdraagt aan een betere leefomgeving.

is hoe mensen architectuur ervaren en beleven. Het komt

Aorta communiceert doorlopend over de stad en haar

tot in het huis van elke burger en roept dus veel reacties

ontwikkeling.

op. Architectuur is een instrument waarmee de gebouwde en groene omgeving wordt vormgegeven en verhoogt de

SAMENWERKING

leefbaarheid van de leefomgeving.

Aorta staat niet alleen. Het centrum wil zijn missie en doelen realiseren in goede samenwerking met andere culturele instellingen en initiatieven, maatschappelijke organisaties, gemeenten, de provincie, het bedrijfsleven en het publiek.


visie en koers_35

KOERS 2016 – 2017

nele sectoren. Als onafhankelijk platform kan Aorta juist aanhaken op de behoefte van uiteenlopende gebruikers

Aorta agendeert als onafhankelijk platform nieuwe maat­

om meer samen te gaan werken. Vanuit een inhoudelijk

schappelijke ontwikkelingen en verbindt uiteenlopende

vraagstuk dragen de activiteiten van Aorta bij aan het

partijen gericht op het versterken van de (ruimtelijke)

zoeken én vinden van de juiste argumenten om ketens te

kwaliteit van de woon- en leefomgeving. Het programma

doorbreken! Zo wil Aorta een krachtiger pleidooi voeren

van Aorta fungeert als een katalysator en verbindt ge­

voor de voortdurende zoektocht naar de juiste vraag.

bruikers. Het koppelt de sociale vraag aan de ruimtelijke opgave.

De volgende speerpunten zijn geformuleerd: > samenwerken met nieuwe partijen uit het domein van de

De kernactiviteiten van Aorta worden in 2016 gecontinu­ eerd. De belangrijkste activiteiten zijn:

zorg, techniek, economie, e-culture en duurzaamheid. > allianties met kennisinstellingen en initiatiefnemers > uitbouwen van de educatieve allianties met het basis–

Agenderen ->door openbare debatten en gesprekken

onderwijs en het voortgezet onderwijs

Verbinden en organiseren ->door faciliteren van dialoog,

en organisatorisch:

coalities en co-creatie

> geleidelijke groei

Verdiepen ->door (ontwerpend) onderzoek en inventarisatie

> uitbouwen van een slimme communicatiestrategie

Inspireren en Informeren ->door lezingen, tentoon­ stellingen, rondleidingen en (online) publicaties Onderwijzen ->door training, overdraagbaar lesmateriaal en workshops De wereld van de gebouwde omgeving krabbelt langzaam uit een diep dal. Langzaam begint de bouwproductie weer op gang te komen. De belangrijkste uitdaging is hoe de bouwkolom zich verbindt aan belangrijke maatschappe­ lijke vraagstukken. Voor opdrachtgevers en ontwerpers leidt dit tot de vraag van herdefiniëring van opgaven en werkpraktijken. Aorta zal –nog meer dan nu- aan de voorkant van ontwik­ kelingen gaan anticiperen op de maatschappelijk relevante vraagstukken en de consequenties daarvan voor de gebouwde omgeving. Dit zijn: nieuwe woon- en leefconcepten voor de groei­ ende groep senioren, hoe wordt gezonde verstedelijking verbonden met maatschappelijke vraagstukken en de groei van de stad. De meer thematische ontwikkelingen als zelforganisatie, circulaire economie, duurzaamheid en technologische ontwikkelingen doorkruizen de traditio­


36 _medewerkers_programma raad _raad van toezicht_sponsoren _subsidieverstrekkers

MEDEWERKERS

RAAD VAN TOEZICHT

Eveline Paalvast directeur | bestuurder (0,8 fte)

De Raad van Toezicht bestond in 2015 uit:

Lindy Schuin projectleider (0,8 fte)

Anne Bodzinga, voorzitter en voormalig ceo bpf Bouw足

Rianne Pruis projectleider (0,8 fte)

invest Lex Pouw, zelfstandig adviseur en voormalig bestuurs足

VRIJWILLIGERS

voorzitter Ymere (vacature per 10 juni 2015)

Het werk van Architectuurcentrum Aorta zou niet mogelijk

Oedzge Atzema, hoogleraar economische geografie

zijn zonder de energie en inzet van vrijwilligers. Aorta

universiteit Utrecht

werd in 2015 bijgestaan door de volgende enthousiaste

Emmylou Aben, senior adviseur beleid en strategie

vrijwilligers: Ebba Braun, Paul Peek, Pek Lan Foong,

woningcorporatie Trudo

Rinse Tjeerdsma, Michiel Moll, Anja Romar, Marijke

Helene Wust, raad van bestuur woonzorg concern IJssel足

Overbeek, Matthijs Hattink en Rik Jagtenberg.

heem

GIDSEN In 2015 zijn veel gidsen voor Aorta actief geweest: Marlies Adriaansen, Ingeborg Behari, Go Bruens, Jan Maarten Dalmeijer, Martin de Jong, Andy Kilian, Renette Niekerk, Arco Ooms, Cora Rooker, Sabine Todd, Petra Vossestein, Norman Vervat, Joris Roovers, Jolie Kalmijn en Robbert Jongerius. PROGRAMMARAAD De programmaraad is het inhoudelijk klankbord van Aorta. De programmaraad adviseert het Aorta team over de diverse programmaonderdelen. De raad bestaat uit: Hans-Lars Boetes, accountmanager erfgoed en ruimte Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Marjolein Bracht, senior stedenbouwkundige Gemeente Utrecht Ronald van der Heide, landschapsarchitect en beeldmaker Erik Lamfers, senior planeconoom & adviseur gebieds足 ontwikkeling Pas BV Michael van Leeuwen, architect Sluijmer & Van Leeuwen Arnold Meijer, stedenbouwkundige Inbo


colofon_ 37 FOTO_ ©INDYMAH_SPOORZONE

SPONSOREN EN SUBSIDIËNTEN Architectuurcentrum Aorta kon in 2015 rekenen op de financiële steun van de volgende bedrijven en instellingen: BESCHIKBAARHEIDSSUBSIDIËNTEN Gemeente Utrecht [Stadsontwikkeling] Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie BESCHIKBAARHEIDSSPONSOREN AM BPD PROJECTSPONSOREN EN -SUBSIDIËNTEN Architectuur Lokaal i.o. Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed BPD Culturele zaken, gemeente Utrecht Elise Mathildefonds Fonds voor cultuurparticipatie Gemeente Utrecht [Milieu] Gemeente Utrecht [Maatschappelijke Ontwikkeling] Gemeente Utrecht [Programmabureau Stationsgebied] Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam K.F. Heinfonds Projectorganisatie Stationsgebied Programmabureau Tour de France Utrecht VSBfonds OPDRACHTGEVERS Amadeus College Gemeente Utrecht [Griffie] Provincie Utrecht Stichting Rietveldprijs


38

COLOFON © Architectuurcentrum Aorta, maart 2016. Niets in deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de recht­ hebbenden. Redactie: Lindy Schuin, Eveline Paalvast, Rianne Pruis, Anja Romar | Ontwerp en layout: AtelierOost, Utrecht | Foto cover en achterzijde: Winnaar van Rietveldprijs RTV Utrecht Publieksprijs, Parkpergola Máximapark. Een Project medegefinancierd door de Europese Gemeen­ schap, Europees fonds voor Regionale Ontwikkeling. Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, Projectbureau Leidsche Rijn. Ontwerp: West 8, foto: Jeroen Musch. Met dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van het jaarboek 2015.


Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.