Aedes-Magazine 5/2017

2017/5

WONINGCORPORATIES EN SOCIALE HUISVESTING

Een flat voor alle leeftijden ‘WE WONEN HIER GEMOEDELIJK EN RUSTIG’ » AARDBEVINGEN GRONINGEN: ‘DE BEWONERS IS VEEL LEED TOEGEBRACHT’ » CORPORATIE ZOEKT BOUWLOCATIE » VAN BESCHERMD NAAR ZELFSTANDIG WONEN » GROETEN UIT SCHOUWEN-DUIVELAND «

Untitled-1298 3

2017-10-24 10:53:53

, de nieuwe versie van BIS NOA die voldoet aan alle moderne webstandaarden.

“XBIS is eenvoudig,

eigentijds en erg overzichtelijk”

Primair systeem NCCW biedt woningcorporaties met XBIS de nieuwste versie van BIS NOA, het ERP systeem dat samen met onze klanten voortdurend wordt doorontwikkeld. Vanuit haar datacenter in Almere een bewezen totaaloplossing, inclusief uitwijk, beheer, release updates, aansluiting op wijzigingen in de wet- en regelgeving etc.

de nieuwe versie van BIS NOA Wilt u meer weten over XBIS en de mogelijkheden die NCCW u biedt? Maak dan snel een afspraak.

Kijk op onze website voor meer informatie. Wilt u persoonlijk contact bel dan 036 539 13 93 of stuur een e-mail naar sales.support@nccw.nl.

Als gebruiker wordt u volledig ontzorgd en kunt u zich richten op uw corebusiness.

www.nccw.nl/xbis 5405-Adv. XBIS 210x297mm-AEDES.indd 1 AE1705_Advertenties.indd 1

16-10-17 10:26 24-10-17 11:11

» commentaar «



WAT DOET HET KABINET? FOTO : JEROEN POORT VLIET

De formatie is voorbij, er ligt een regeerakkoord en het kabinet is beëdigd. De toon van de plannen vind ik positief. Na jaren van discussie over wetten en regels zet het nieuwe kabinet goede stappen in de richting van corporaties. De coalitiepartijen zien welke rol wij spelen in de samenleving.

En dat we elkaar nodig hebben om woonproblemen op te lossen. Meer nieuwbouw, voldoende betaalbare huurwoningen, meer verduurzaming, meer regionale en lokale samenwerking: daar vinden we elkaar direct.

Maar over hoe we dat bereiken, heb ik nog wel het nodige te bespreken met de nieuwe ministersploeg. Natuurlijk als eerste met de minister van Binnenlandse Zaken, Kajsa Ollongren, die wonen in haar portefeuille heeft. Dit regeerakkoord heeft veel ambities. Maar kabinet, help ons dan wel om onze gezamenlijke doelen daadwerkelijk te kunnen bereiken.

Steeds meer geld van huurders gaat direct naar de Belastingdienst.

Vreemd, want kopers krijgen in Nederland gewoon subsidie. Naast de verhuurderheffing, die maar blijft oplopen, betalen corporaties straks ook nog eens honderden miljoenen extra vennootschapsbelasting. Tenminste, als het aan dit kabinet ligt. Het kan niet anders dan dat dit een onbedoeld effect is van een belastingmaatregel gericht op multinationals, niet op woningcorporaties. En als je dan kijkt naar de korting op de heffing voor corporaties die hun huizen verduurzamen; een schamel bedrag van jaarlijks 50 euro per woning. Net genoeg voor twee spaarlampen, en dan

‘Dit regeerakkoord heeft veel ambities. Kabinet: help ons om onze gezamenlijke doelen te kunnen bereiken’

houdt het op. Terwijl het duizendvoudige nodig is om een woning echt energiezuinig te maken. Dat er nu überhaupt een korting komt, is een eerste stap. Maar kom op, hiermee redden we het niet. Voor de sociale kant staan er diverse goede dingen in het regeerakkoord voor onze huurders: aandacht voor vereenzaming, schuldhulpverlening en andere zorg/welzijnsaspecten die steeds belangrijker zijn doordat we langer zelfstandig wonen. Dat biedt perspectief. We staan te trappelen om nieuwe huizen te bouwen, maar het ontbreekt aan locaties. Wat doet het kabinet voor mensen op de wachtlijst? En wat doet het kabinet om nieuwbouw in gemeenten een boost te geven? In onze Woonagenda staat wat wij kunnen bijdragen aan goed wonen in Nederland. Samen met gemeenten, huurders, bouwers, zorg en maatschappelijke organisaties.

De vraag is wat doet het kabinet? Die vraag stel ik minister Ollongren natuurlijk tijdens onze eerste kennismaking. Ik kijk er nu al naar uit!

Marnix Norder Voorzitter

Aedes-Magazine /

Untitled-2250 3

2017-10-27 11:49:02

4

» inhoud «

40

VAN BESCHERMD NAAR ZELFSTANDIG WONEN

Ondertussen in

6 Capelle aan den IJssel

De stelling 13 Landelijke inschrijving voor woningzoekenden Column 21 Mooi en liefdevol – Marco de Wilde Mensen en wonen 30 familie Van Schijndel en familie Van Kouwen Slimmer en beter 34 Vernieuwende praktijkvoorbeelden VTW en toezicht 36 De huurderscommissaris en de huurders Opinie 46 ‘Besturen is koersen tussen durf en twijfel’ – Joke Hofman Feiten & cijfers 49 Verbeterpunten bij aanpak verward gedrag Zestien uit tweeëndertig 50 Zestien vragen aan Sven Turnhout Groeten uit 52 Zeeland Huisvester van het volk 56 Jan Wils Colofon 58

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-2278 4

2017-10-27 12:54:11

» inhoud «

8 16

5

BOUWLOCATIES GEZOCHT

Corporaties willen jaarlijks ten minste 34.000 nieuwe woningen bouwen. Een mooi en noodzakelijk streven. Maar zijn er wel genoeg geschikte bouwlocaties?

Een inventarisatie.

GOEDEMORGEN: JEROEN DE LEEUW Hoe kunnen we het toezicht verbeteren, vernieuwen en verjongen?

Door open te zijn, vertelt commissaris Jeroen de Leeuw. ‘We mogen best vaker vertellen wat we doen, hoe we dat doen en waarom we dat doen.’

22

WONINGEN OP WANKELE BODEM

Het aardbevingsbestendig maken van corporatiewoningen in Groningen loopt nog niet gesmeerd. Wat zijn de obstakels en wat de kansen? Interview met Gerke Brouwer, directeurbestuurder van Woongroep Marenland

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-2175 5

2017-10-27 09:31:43

6

Untitled-1906 6

» ondertussen in Capelle aan den IJssel «

2017-10-26 09:11:21

» ondertussen in Capelle aan den IJssel«

7

TEK ST : MARGRIET PFLUG , FOTO : FR ANK DE ROO

Opgefrist Eerst was dit een verwaarloosd stukje niemandsland. En kijk nu! Op zaterdag 7 oktober, tijdens de Dag van het Huren en Havensteder Doet, gingen bewoners van de Vogelbuurt in Capelle aan den IJssel aan de slag samen met medewerkers van Havensteder. De buurt had dit stukje zelf aangedragen voor deze dag. De groenaannemer van Havensteder heeft de groenstrook plantvrij gemaakt en de nieuwe onderhoudsvriendelijke planten gesponsord.

En toen: planten maar. Van de regen trok niemand zich wat aan. Met een mooi resultaat na een dag hard werken: een fijnere woonomgeving en blije gezichten.

Op bijna 60 locaties in heel Nederland organiseerden woningcorporaties op de Dag van het Huren talloze activiteiten. Huurders en andere belangstellenden maakten kennis met mensen van corporaties en met elkaar.

Ondanks het matige weer kwamen er veel mensen even langs.

Untitled-2248 7

2017-10-27 11:48:08

8

» achtergrond «

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1584 30

2017-10-25 10:58:33

» achtergrond «

9

GEVRAAGD: ‘HARDE’ BOUWLOCATIES Woningcorporaties willen jaarlijks ten minste 34.000 nieuwe woningen bouwen de komende kabinetsperiode, dat spraken ze af in de Woonagenda. Een mooi streven.

Maar zijn er wel genoeg bouwlocaties om die ambities te verwezenlijken? Ja die zijn er, maar vaak zijn die nog onzeker, blijkt uit een inventarisatie van Aedes-Magazine.

TEKST: JAN SMIT, ILLUSTRATIE: HEIN DE KORT

»

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1584 31

2017-10-25 10:58:34

10

» achtergrond «

»

‘Geef ons kansen meer nieuwe sociale huur te

Daarom wil de AFWC graag wat extra planvoorraad.

bouwen’, zo luidde de kop van een persbericht van de

Hoe snel er nieuwe locaties beschikbaar komen voor de

Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties

periode na 2021-2022 is nog grotendeels ongewis. Die

(AFWC) in juni. De Amsterdamse woningcorporaties

zijn er wel, maar ten dele nog erg zacht. Het college

willen de nieuwbouw van sociale huurwoningen in de

verdient wat De Vries betreft echter een ‘groepspluim’

hoofdstad opschroeven naar 2.400 per jaar. Dat is een

voor de lokale afspraken over het woonbeleid en vooral

verdubbeling ten opzichte van de prestatieafspraken die

voor de verdeelsleutel – elk project moet bestaan uit 40

in 2015 met de gemeente zijn gemaakt. De nieuwbouw

procent sociale huur, 40 procent middeldure huur en

is nodig om de vraag naar betaalbare huurwoningen bij

koop en 20 procent dure huur en koop.

te kunnen benen en het percentage sociale huur op peil te houden, zei Egbert de Vries destijds, directeur van de

Goed nieuws: in de hoofdstad kunnen de corporaties

AFWC. Die oproep had succes, blijkt nu nog geen half

voorlopig vooruit. Maar hoe zit dat in de rest van het

jaar later. Inmiddels zijn er voldoende locaties voor de

land? Aedes-leden spraken in de Woonagenda (zie

korte en middellange termijn – zo’n vier tot vijf jaar.

kader) af dat ze 34.000 nieuwe woningen per jaar gaan

‘Ze komen nu in een mooi tempo op ons af’, zegt De

bouwen. Zijn daar voldoende locaties voor? Waar zitten

Vries. De bouwsnelheid is nog wel deels afhankelijk

de bottlenecks? En hoe kan de beschikbaarheid van

van onder meer de regelgeving en de planprocessen van

bouwlocaties worden bevorderd?

de gemeente.

Een rondje langs de velden.

BOTERZACHT In de regio Utrecht is sprake van minder optimisme. De 22 woningcorporaties verenigd in het Regioplatform Woningcorporaties Utrecht zijn financieel bereid en in staat om de komende vijf jaar zo’n 8.500 woningen te bouwen. Maar de bouwlocaties daarvoor zijn grotendeels onzeker, schreef voorzitter Ed de Groot van

MEER NIEUWBOUW GEWENST

het Regioplatform recent in Aedes-Magazine. Door die onzekerheid is 40 procent van de bouwplannen volgens

In de Woonagenda van Aedes, gesteund door de Vereniging van

De Groot ‘boterzacht’. In de stad Utrecht zelf houdt het

Nederlandse Gemeenten, staat dat Aedes-leden de komende jaren 34.000

aantal locaties niet over. ‘Het geld is er. We zouden veel

woningen op willen leveren. Ze doen daarin bovendien een oproep aan

meer kunnen doen, maar we hebben te weinig

gemeenten om daarvoor voldoende locaties beschikbaar te stellen.

planvoorraad’, vertelt Bastiaan Staffhorst, manager Strategie en Advies bij Mitros. Deze Utrechtse

In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III staat ook dat de

corporatie wil de komende vijf jaar zo’n 2.000

bouwproductie omhoog moet. Het nieuwe kabinet gaat met mede-

woningen bouwen. Daarvan is volgens Staffhorst

overheden, woningcorporaties en andere belanghebbenden afspraken

slechts 30 procent ‘echt hard’.

maken over het versnellen van de bouwproductie. Dat het aanbod achterblijft bij de groeiende vraag naar woningen is volgens het kabinet

Ook Provides, een corporatie met zo’n 3.700 woningen,

mede het gevolg van ‘onnodig belemmerend overheidsbeleid’.

voornamelijk in de gemeente IJsselstein, staat te trappelen om te beginnen met de bouw van ruim 700

Lees meer over de Woonagenda op www.aedes.nl/woonagenda

sociale huurwoningen. De locatie is er: IJsselstein-Zuid.

Draagvlak is er binnen de gemeente eveneens. Maar mede omdat het college binnen korte tijd twee keer is gevallen, laat definitieve toestemming op zich wachten.

Verder moet de provincie het streekplan nog aanpassen.

IJsselstein-Zuid ligt buiten de rode contouren.

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1585 28

2017-10-25 10:59:16

» achtergrond «

11

Buiten Amsterdam en de regio Utrecht is het beeld wisselend. De 25 grote, grootstedelijke corporaties van De Vernieuwde Stad (DVS) die actief zijn in het gehele land willen tot en met 2021 jaarlijks gemiddeld 8.000 woningen bijbouwen. ‘Grosso modo kun je zeggen dat het planaanbod voor onze leden de komende drie tot vier jaar redelijk hard is. Daarna droogt de voorraad op’, zegt DVS-bestuurslid Willem Krzeszewski. Maar er zijn uitzonderingen. Rotterdam bijvoorbeeld.

WONEN VOOR DE FEYENOORDSUPPORTER ‘Kan de Feyenoord-supporter wonen in Feyenoord City?’ Met deze vraag begon Bert Wijbenga van Nieuwenhuizen, bestuursvoorzitter van Woonbron, recent zijn blog op de website van de Rotterdamse corporatie. Feyenoord City is het nieuw te bouwen, ambitieuze woon-, werk- en leefgebied rond het nieuwe Feyenoord-stadion. Een project met tal van nieuwe dure en middeldure woningen. ‘Maar is er ook plaats voor Rotterdammers met een modaal of lager inkomen? De trouwe Feyenoord-supporter die al zijn leven lang zijn mouwen opstroopt?’, schreef Wijbenga van Nieuwenhuizen. Hij refereerde daarmee aan het streven van de

Bastiaan Staffhorst, Mitros: ‘Het geld is er. We zouden veel meer kunnen doen, maar we hebben te weinig planvoorraad’

gemeenteraad naar minder sociale huurwoningen. Met dit plan, vastgelegd in de Woonvisie 2030, kan de Woonbron-directeur op zich best leven. Mensen met lage inkomens zijn in Rotterdam nu eenmaal relatief oververtegenwoordigd. Maar dan moet er op regionaal

haast maakt. ‘Dat kan namelijk leiden tot het zakken

niveau wel goed worden samengewerkt en moeten er

van de prijs voor de overige kavels waarop koop-

niet teveel goedkope huurwoningen worden gesloopt.

woningen zijn gepland’, weet de voorzitter van het

Want daar wringt hem volgens Wijbenga van

Regioplatform.

Nieuwenhuizen de schoen. ‘We zien nu al dat er van de

Ook zijn er volgens hem gemeenten die zelf de hoofd-

woningen die vrijkomen meer dan de helft naar urgente

prijs vragen. Welke gemeenten dat zijn, laat De Groot in

gevallen en herhuisvesters gaat. Als dit doorzet voorzie

het midden. Utrecht zelf voelt zich in ieder geval niet

ik grote problemen.’

aangesproken. ‘Per saldo komen er in Utrecht de komende vier jaar liefst 1.800 sociale huurwoningen

DE HOOFDPRIJS BETALEN

bij’, reageert Paulus Jansen, wethouder Wonen.

Rotterdam lijkt een uitzondering. In veel steden en

‘Daarmee lopen we nagenoeg in de pas met de jaarlijkse

gemeenten hebben corporaties wel locaties, maar speelt

stijging van de vraag.’ Dan resteert er nog steeds een

een ander probleem: veel van de plancapaciteit is nog

stevig tekort, beaamt hij. Maar dat ligt volgens de

zacht oftewel onzeker.

wethouder niet aan een deficit aan bouwlocaties.

‘In de regio Utrecht is bij veel plannen de grond van een

‘Utrecht telt momenteel 350.000 inwoners. Er is

commerciële partij. En die rekent meestal de hoofdprijs’,

voldoende ruimte om door te groeien tot 410.000

schreef De Groot eerder in Aedes-Magazine. Is de

inwoners.’

gemeente eigenaar, dan kan het zijn dat ook die geen

»

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1586 31

2017-10-25 10:59:33

12

» achtergrond «

»

MISMATCH VOORKOMEN

gebied van woningbouw meer de regie naar zich toetrek-

Een echt tekort aan bouwlocaties voorzien de meeste

ken, waarschuwde Chris Kuijpers, directeur-generaal

corporaties pas op zijn vroegst op de langere termijn.

Bestuur en Wonen van het ministerie van Binnenlandse

Hoe deze mismatch kan worden voorkomen? Vroegtijdig

Zaken eind september tijdens een woningmarktdebat.

nieuwe locaties in kaart brengen en langetermijnafspra-

‘Waar de markt en lokale overheden falen, gaat het Rijk

ken kunnen helpen. Amsterdam is daar al druk mee bezig.

ingrijpen’, kondigde hij aan.

Niet alleen heeft de gemeenteraad in juli besloten dat alle

Zo’n besluit, daar laten de meeste corporatiebestuurders

nieuwe projecten tot en met 2025 uit ten minste 40 pro-

het niet op aankomen. Zij zien voldoende mogelijkheden

cent goedkope huurwoningen moeten bestaan, ook zijn

om er in goed overleg met gemeenten, ontwikkelaars en

binnen de stadsgrenzen onlangs twaalf nieuwe locaties

andere partijen zelf uit te komen. Alleen bestuursvoorzit-

aangewezen waar tot en met 2025 liefst 50.000 nieuwe

ter Wijbenga van Nieuwenhuizen van Woonbron maakt

woningen kunnen worden gebouwd.

een voorbehoud. Hij vindt het mooi dat de directeur-generaal in de bouwopgave een rol voor het Rijk ziet weggelegd. ‘In Rotterdam is nu al bijna geen sociale huurwo-

Wijbenga van Nieuwenhuizen, Woonbron: ‘In Rotterdam is nu al bijna geen sociale huurwoning meer te krijgen.

Daar dreigt een groot probleem’

ning meer te krijgen. Daar dreigt een groot probleem.’

«

Een beroep doen op de provincie om de rode contouren te verruimen, is een andere optie. Net als bijvoorbeeld gemeenteraden versneld laten kiezen om locaties specifiek aan te wijzen voor sociale woningbouw. Of gemeentes in overleg met commerciële partijen de noodzaak voor sociale woningbouw laten verankeren. De gemeente Utrecht helpt woningcorporaties daarbij zoveel mogelijk. ‘We trekken graag samen op, ook bij particuliere projecten door aan te dringen op een stevig percentage sociale huur. Daar zetten we veel power op’, zegt wethouder Jansen.

INTERVENTIE DOOR RIJK Maar volgens Jansen mogen de corporaties de hand ook wel eens in eigen boezem steken. ‘Ik hoor vaak: “De gemeente moet dit, de gemeente moet dat.” Wat mij betreft zouden de corporaties best iets proactiever kunnen opereren. In Utrecht is bijvoorbeeld veel particuliere grond eigendom van de NS. Dat is een sociale partij. Maar dan moeten ze daartoe wel het initiatief nemen.’

Mocht er uiteindelijk toch een grote mismatch dreigen dan lijkt de ultieme remedie een interventie door Den Haag. Dat is niet geheel denkbeeldig. Het Rijk wil op het

Aedes-Magazine 2017/5

AE1705_bouwlocaties 5_new.indd 12

27-10-17 09:23

» de stelling «

13

*WONINGMARKT EN RENTMEESTERSCHAP * BEWONERS EN WONINGZOEKENDEN * ENERGIEZUINIGE EN DUURZAME WONINGEN * R TEKST: QUINTEN SNIJDERS

Laat inschrijving woning voor heel Nederland gelden ‘Wonen waar je een baan kunt krijgen’ ‘Mensen met een dikke portemonnee kunnen overal in Nederland wonen. Met een dunne portemonnee kun je dat nu niet. Dat zou wel moeten kunnen, omdat juist veel mensen in die groep moeite hebben om aan een baan te komen. Stel, je woont in Amsterdam en kunt een baan krijgen in Groningen. Die kun je nu niet aannemen, omdat je geen woning kunt krijgen. Wij zien in Amsterdam hoe dramatisch het is om onderaan de wachtlijst te staan. Of we met

De gemeente Amsterdam stelt voor de inschrijving voor woningzoekenden te laten gelden voor alle vier de grote steden. Een stap verder is om een inschrijving voor heel Nederland te laten gelden. Dit zou woningzoekenden meer keuze geven. Een goed idee?

korting van de wachtlijsten, we hebben immers een tekort aan sociale huurwoningen. Dit idee biedt woningzoekenden wel alternatieven; vooral voor starters. Een dak boven je hoofd is een grondrecht, maar voordat een starter een woning krijgt toegewezen in zijn woonplaats is hij tien jaar verder. Met zo’n systeem kan een starter uiteindelijk altijd een woning krijgen, ook al is het in Tytsjerksteradiel.’

Winnie Terra, interim-directeur Huurdersvereniging Amsterdam

dit plan de oplossing hebben voor de ‘Echte oplossing is bijbouwen’

wachtlijsten, weet ik nog niet. Het zou net zo goed kunnen dat die in Amsterdam juist

banen het leven van onze huurders zich

‘Dit is zeker een goed idee. Het is zo’n

langer wordt, omdat hier veel banen zijn.

steeds minder op één plek afspeelt. Daarom

ouderwets idee dat de sociale huurder zich

De wachttijden worden in ieder geval wel

streef ik in de woning-marktregio Eindhoven

niet zomaar overal kan vestigen. Dit voorstel

wat gelijker verdeeld over het land.’

ook naar een woon-verdelingssysteem met

maakt de woningmarkt een stuk flexibeler.

Laurens Ivens, wethouder Wonen in

één inschrijving en met verschillende

Maar het is nog maar de vraag of met een

Amsterdam

verdelingsmodellen, waaronder loting. Ik

landelijke inschrijving echt veel mensen

denk alleen niet dat dit plan de druk op de

vanuit Amsterdam of Utrecht naar bij-

‘Waanzinnige stap in dienstverlening’

populaire grote steden zal verminderen.’

voorbeeld Delfzijl vertrekken. Amsterdam

‘Als je nu kans wilt maken op een woning in

Luc Severijnen, directeur-bestuurder woningcorporatie ’thuis (Eindhoven)

en Utrecht zijn populair en dat blijft zo.

het hele land dan moet je je in 200 verschillende systemen inschrijven. Met

De echte oplossing voor de krappe woningmarkt in die steden is natuurlijk gewoon:

een landelijk systeem hoeft dat niet meer.

’Geeft de starter zekerheid’

Woningzoekenden kunnen dan op adver-

‘De nieuwe generaties verhuizen met studie

Reijnder Jan Spits, manager Volkshuisvesting

tenties waar dan ook reageren en krijgen

en werk mee. Dan is het in één keer

woningcorporatie Portaal (Utrecht)

inzicht in hun kansen. Ook woningruil

inschrijven voor vier steden of zelfs heel

kunnen we hiermee makkelijker maken.

Nederland een prachtige optie. Kopen kun je

Deze werkwijze ondersteunt de economie

ook overal, dus waarom zou dat niet

waarin door toenemende flexibiliteit in

kunnen met huren? Ik verwacht geen ver-

sociale huurwoningen bijbouwen.’

Reageer ‘Dit planop verkort de volgende waarschijnlijk stelling via www.aedes.nl/destelling niet de wachtlijsten’

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-2275 39

2017-10-27 12:43:23

“een nieuw geluid bij NCCW”

Nieuwe regels, Nieuwe regels, nieuwe kansen.

Nieuwe regels, nieuwe kansen.

Nieuwe regels, Alswoningmarkt woningcorporatie krijgt uonder te maken met De staat onder druk.

Als woningcorporaDe woningmarkt staat al tijden druk.

Alseen woningcornieuwe kansen. nieuwe Regelgeving verandert en er Als woningcorporatie krijgt te maken met een tie krijgt uwerkelijkheid. te maken met een werkelijkheid. poratie krijgt u voortdurend teunieuwe maken met nieuwe regels. nieuwe kansen.

komt een nieuw stelselRegelgeving voor woningwaardering.

Dat nieuwe werkelijkheid. verandert en er De regelgeving verandert ingrijpend.

Op meer dan Op meer dan één gebied.

Telkens moeten nieuwe keuzes Als woningcorporatie krijgt unieuwe te maken metgemaakt een Dat De woningmarkt staat druk.

Alskeuzes woningcorporais al reden genoeg omonder een betrouwbare komt een nieuw stelsel voor woningwaardering. één gebied.

Telkens moeten gemaakt worden.

Reden genoeg om eenjuridische betrouwbare nieuwe werkelijkheid.

Regelgeving verandert en er Als woningcorporatie krijgt u te maken met een tie krijgt u te maken met een nieuwe werkelijkheid. partner te wensen hierbij is al reden genoeg omueen betrouwbare juridische worden.

Reden genoeg om een betrouwbare juridi-onderjuridische partner te die wensen diekan u ondersteunen. hierbij kan komt een nieuw stelsel Dat nieuwe werkelijkheid. verandert er De regelgeving ingrijpend.

Op ondersteunen. meer en dan partner wensen dieRegelgeving uvoor hierbij kan ondersteunen. sche partner te verandert wensen die uwoningwaardering. hierbij kan steunen.

Eentepartner die u tijdig waarschuwt bij nieuwe is algebied. reden genoeg om een nieuwe betrouwbare juridische komt een nieuw stelsel voor woningwaardering.

Dat één Telkens moeten keuzes gemaakt Onze advocaten en juristen hebben zich volledig ontwikkelingen. En u vertelt hoe u kunt voorsorteren. partner te wensen die ueen hierbij kan ondersteunen. is al reden genoeg om betrouwbare juridische worden.

Reden genoeg om een betrouwbare juridi-op toegelegd op het vastgoeden huurrecht.

Wij Onze advocaten en juristen hebben zich volledig Onze advocaten hebben zich volledig toegelegd partner te wensen die udie hierbij kan ondersteunen. sche partner teen wensen uWij hierbij kanu ondersteunen. kunnen u dan ook met veel van zaken toegelegd op het vastgoeden huurrecht.

Wijookvolledig het vastgoedhuurrecht. kunnen dan met De advocaten van Hielkema &kennis co hebben zich Onze advocaten en juristen hebben zich volledig adviseren (en het moet u procederen) kunnen u dan ook met veelnamens kennis zaken veel kennis vanals zaken adviseren (envan als het moet natoegelegd op het vastgoeden huurrecht en overzien toegelegd op het vastgoeden huurrecht.

Wij Onze advocaten en juristen hebben zich volledig Onze advocaten hebben zich volledig toegelegd op over zaken rond (ver)koop, woonfraude, adviseren (en als(ver)huur, het moet namens u(ver)huur, procederen) u procederen) over zaken rond (ver) het mens gehele speelveld.

Zij kunnen u van dan ook solide kunnen u dan ook met veel kennis zaken toegelegd op het vastgoeden huurrecht.

Wijmet het vastgoeden huurrecht.

Wij kunnen u dan ook met huurprijzen, algemene huurvoorwaarden, overlast, over zaken rond (ver)huur, (ver)koop, woonfraude, koop, woonfraude, huurprijzen, algemene huurvoorkennis van zaken adviseren (en als het moet procederen) adviseren (en als het moet u procederen) kunnen uoverlast, dan ook met veelnamens kennis van zaken veel kennis van zaken adviseren (enprojectontwikkeling als het moet narenovatie, bouw, projectontwikkeling en de huurprijzen, algemene huurvoorwaarden, overlast, waarden, renovatie, bouw, overmens zaken rond (ver)huur, (ver)koop, huurover zaken rond (ver)koop, woonfraude, adviseren (en als(ver)huur, het moet namens procederen) uregelgeving procederen) over ronduwoonfraude, (ver)huur, (ver) regelgeving rond de volkshuisvesting. renovatie, bouw, projectontwikkeling en de en dealgemene rond dezaken volkshuisvesting. prijzen, huurvoorwaarden, overlast, renovahuurprijzen, algemene huurvoorwaarden, overlast, over zaken rond (ver)huur, (ver)koop, woonfraude, koop, woonfraude, huurprijzen, algemene huurvoorregelgeving rond de volkshuisvesting. tie, bouw, projectontwikkeling en de projectontwikkeling regelgeving rond de renovatie, bouw, projectontwikkeling en de huurprijzen, algemene huurvoorwaarden, overlast, waarden, overlast, renovatie, bouw, Nieuw kantoor.

Vertrouwde expertise.

Vertrouwde expertise volkshuisvesting. regelgeving rond de volkshuisvesting. renovatie, projectontwikkeling en25 de en de regelgeving rond deop volkshuisvesting.

Hielkema co isVertrouwde ontstaan in 2015 een afsplitsing Nieuw kantoor. expertise.

Hielkema &&bouw, co kan bogen meeruit dan jaar ervaregelgeving rond de volkshuisvesting. vaninde van Unger Hielkema & co is van ontstaan in 2015 uitHielkema een Wij afsplitsing ring devastgoedpraktijk praktijk de volkshuisvesting. komen Vertrouwde expertise Nieuw kantoor.

Vertrouwde expertise.

Vertrouwde expertise advocaten. van de vastgoedpraktijk Unger Hielkema graag bij u langs voor eenvan kennismaking.

Hielkema &kantoor. co&&kan bogen op meer dan 25 jaar ervaring Hielkema cokan isVertrouwde ontstaan inexpertise.

2015 uit een25 afsplitsing Nieuw Hielkema co bogen op meer dan jaar erva- in advocaten. de praktijk van Wij komen graag bij u vaninde vastgoedpraktijk van Unger Hielkema &de covolkshuisvesting. is van ontstaan in 2015 uitHielkema een afsplitsing ring de praktijk de volkshuisvesting.

Wij komen langs voor een kennismaking. advocaten. van de vastgoedpraktijk Unger Hielkema graag bij u langs voor eenvan kennismaking. advocaten.

Dé vastgoed- en Dé vastgoed- en huurrechtadvocaten huurrechtadvocaten Dé vastgoeden HJ Amsterdam De Boelelaan 7, 1083 Dé vastgoeden huurrechtadvocaten De HJ Amsterdam Tel. Boelelaan 085 782 28 7, 201083 www.hielkemaco.nl huurrechtadvocaten Tel. 085 782 28 20 www.hielkemaco.nl De Boelelaan 7, 1083 HJ Amsterdam De HJ Amsterdam Tel. Boelelaan 085 782 28 7, 201083 www.hielkemaco.nl Tel. 085 782 28 20 www.hielkemaco.nl

Hielkema 014e pagina Aedes.indd 1

Wat wij doen?

NCCW ontzorgt als ICT dienstverlener meer dan de helft van alle corporaties in Nederland. Wij leveren ERP systemen en applicaties voor uw processen.

Hoe doen wij dat?

10-2-2016 13:55:55

Verbeter je woningcorporatie met feedback van je medewerkers

• Door naar u te luisteren • Met ervaren professionals • Met hart voor de sociale huursector • Een eigen SAAS centrum met uitwijk

Wat levert het u op?

• Hogere klant(huurder)tevredenheid • Lagere kosten • Meer inzicht in uw dienstverlening • Zekerheid dat uw systeem altijd beschikbaar is

Kortom: U ontzorgen op ICT gebied Kijk op onze website voor meer informatie. Wilt u persoonlijk contact bel dan 036 539 13 93 of stuur een e-mail naar info@nccw.nl.

n?

Meer wete

es ory.nl /aed www.effect of bel 2 020-305010

Maak gebruik van de nieuwste feedbackinstrumenten Geavanceerd platform met keuze uit diverse vormen van medewerkersonderzoek Flexibele aanpak die aansluit op de situatie van je corporatie Meest uitgebreide sector benchmark 10% korting voor Aedesleden

www.nccw.nl AE1705_Advertenties.indd 14

25-10-17 13:00

OMDAT WIJ KWALITEITSBORGING WEL BELANGRIJK VINDEN Digitaal dakdossier

KOMO

Kwaliteitsnormering

15 JAAR

KOMO-

procescertificaat

Garantiecertificaat

Voor 15 jaar

Daksysteemgarantie PLUS is een product van de Stichting Dakmeester, de kwaliteitsspecialisten in hellende daken. Wij als Dakmeesters vinden het van groot belang dat u ervan uit kunt gaan dat de door ons geleverde daken aan de allerhoogste kwaliteitsnormen voldoen. Samen met onze garantiepartners Monier, Velux en Unilin zorgen wij daarom voor garantie op materialen, functionaliteit en arbeid. Daksysteemgarantie PLUS wordt ondersteund door een uniek digitaal bouwdossier en geldt voor maar liefst 15 jaar!

Daksysteemgarantie PLUS. De maatstaf voor hellende daken.

Stichting Dakmeester is het landelijk netwerk van KOMO-gecertificeerde dakdekkers en producenten van hellende daken. Voor meer informatie over Daksysteemgarantie PLUS zie www.dakmeester.nl

AE1705_Advertenties.indd 15 1 Dakmeesters_adv_steildak.indd

Onze garantiepartners

25-10-17 02-10-17 13:01 14:59

16

» goedemorgen «

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1581 30

2017-10-25 10:57:29

» goedemorgen «

17

Commissaris BrabantWonen, Bo-Ex en KleurrijkWonen

JEROEN DE LEEUW

Erop toezien dat de woningcorporatie een goede koers vaart en het bedrijf gezond houdt.

Daar is de commissaris verantwoordelijk voor.

Deze keer drinken we koffie met commissaris Jeroen de Leeuw in Vessem. ‘Eigenlijk probeer ik mezelf als commissaris eruit te werken.’

TEKST: MARGRIET PFLUG, FOTO’S: VINCENT VAN DEN HOOGEN

»

‘We mogen als commissarissen best vaker vertellen wat we doen, hoe we dat doen en waarom we dat doen’, zeg Jeroen de Leeuw als een van de eerste dingen als we aan tafel zitten met een kop koffie. De kippen heeft hij net gevoerd.

De Leeuw zit in de raad van commissarissen (RvC) bij drie woningcorporaties. Openheid geven over dat werk ziet hij als een manier om het toezicht te verbeteren en te vernieuwen en om jongeren ervoor te interesseren.

LEEFTIJD Representativiteit van een RvC gaat niet alleen over de man-vrouwverhouding, afkomst en expertise, vindt De Leeuw. Het gaat juist ook over leeftijd.

‘Voor de frisse blik. Eigenlijk probeer ik mezelf als commissaris eruit te werken’, zegt hij lachend.

Daarom traint en coacht hij aspirant-commissarissen.

‘Geweldig zou het zijn om jongeren voor een jaar als extern lid toe te voegen aan een RvC. Daar kunnen we over en weer zoveel van leren. Los van alle praktische bezwaren en of het wel mag.’

Voor de zichtbaarheid van het commissariaatswerk heeft De Leeuw ook goede ervaringen met

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1581 31

2017-10-25 10:57:32

18

» goedemorgen «

JEROEN DE LEEUW (57) COMMISSARIS BIJ: BrabantWonen in Oss en ’s-Hertogenbosch (3 mannen, 2 vrouwen), Bo-Ex in Utrecht (RvC: 3 mannen, 2 vrouwen) en KleurrijkWonen in Tiel (4 mannen, 1 vrouw) WERK: Zelfstandig organisatieadviseur in profit en non-profitsector, coach en trainer in het lesprogramma Governace by Meaning STUDIE: Ontwikkelingseconomie Erasmus Universiteit en MBA Rotterdam School of Management WOONT IN: Vessem REIST: Per motor; ‘dat geeft me energie terwijl autorijden me energie kost’

» ‘Een raad van commissarissen is niet iets op een voetstuk waar je voorzichtig omheen moet lopen’

vergaderen op locatie in een buurthuis. In Utrecht

wijken? Loop je daar de bestuurder niet mee voor de

deed hij dat een keer op een dag dat vrijwilligers uit

voeten? Daarin moet een commisaris zelf ook

de buurt ’s avonds voor elkaar koken. ‘Na de

grenzen blijven opzoeken, zonder er overheen te

vergadering hebben we meegegeten. Van een van de

gaan. Vanmiddag gaat een RvC-vergadering over

vrijwilligers kreeg ik terug: “Je kunt best wel lachen

een investeringsvoorstel voor de renovatie van een

met die mensen.” Een RvC is niet iets op een

flat, vertelt De Leeuw. ‘Daar zijn we afgelopen

voetstuk waar je voorzichtig omheen moet lopen.

zomer op werkbezoek geweest. Een beeld hebben

Met zoiets versterk je je aanspreekbaarheid.’ Dit

van dat flatgebouw en de mensen die er wonen

soort dingen moet je gewoon doen als RvC, vindt De

maakt het makkelijker om er iets van te vinden. Maar

Leeuw. Zonder het zweverig of soft te maken, want

als een huurder je vertelt dat de stadsverwarming

je moet ook scherp toezicht blijven houden.

niet werkt, dan moet je niet zeggen dat je dat wel even gaat regelen.’

GRENZEN Een RvC moet een organisatie spiegelen: doen ze

ACTIEF EN AANSPREEKBAAR

waar ze voor staan? Maar ook: doen ze niet te

Dat vindt De Leeuw als commissaris het aller-

weinig? Zoeken ze wel voldoende de grenzen op?

moeilijkst: actief en aanspreekbaar zijn en toch niet

De wetgever heeft de maatschappelijke rol van

op de stoel van de bestuurder gaan zitten. ‘Ik zie daar

corporaties sterk ingeperkt. Maar dat ontslaat ze dan

ook veel collega’s tegenaan hikken.’ Een commissaris

niet van de plicht tot het uiterste van de

hoort en ziet dingen, koppelt terug, geeft advies aan

mogelijkheden te gaan, zegt De Leeuw. Met de

de organisatie. Daarna moet hij of zij altijd bereid zijn

gemeente, de zorg en de huurders zijn daarbinnen

om beleid goed te keuren waarin dat advies, met

nog veel mooie dingen te ontwikkelen. Om er als

goede redenen omkleed, niet is opgevolgd. ‘Als

commissaris zicht op te hebben of grenzen genoeg

persoon moet je dan in de coulissen staan en durven

gezocht worden en daarin te stimuleren moet je

jezelf niet te serieus te nemen.’

weten wat er speelt, contact hebben met het

«

werkveld van de corporatie. Daar zit een spanningsveld. ‘Rondlopen is voor commissarissen nog altijd een beetje taboe.’ Hoeveel contact mag je hebben met de organisatie? Op werkbezoek in

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-2162 52

2017-10-27 09:09:43

Als groep van specialistische bedrijven leveren wij flexibel maatwerk bij calamiteiten en in de facilitaire dienstverlening.

Of het nu gaat om gevelreiniging, hulp na een calamiteit, glasbewassing of asbest saneren.

Dolmans staat voor u klaar.

Omdat u niet alleen asbest wilt saneren.

• Sloopwerken • Asbestsanering • Renovatie/herstel • Zonnepanelen

Maar ook iets moois wilt opbouwen.

U wilt geen half werk. U wilt niet alleen asbest saneren, maar ook weer iets moois opbouwen. En u wilt niet alleen een concurrerende prijs, maar ook vakmensen die hun werk verstaan. Man&Mach is asbestspecialist in Noord- en Midden Nederland en helpt u snel en vakkundig.

Bij enkele panden, maar ook bij complete woningblokken. Wij saneren, renoveren en plaatsen desgewenst zonnepanelen.

Ook voor sloopwerkzaamheden kunt u bij ons terecht. Samen werken we aan een gezonde en veilige woonomgeving.

088 - 3656267 dolmans.com

WWW.DAKMERK.NL

GEGARANDEERD GOED GEDEKT

DAKMERK. Hét keurmerk voor het platte dak.

DAKMERK is hét Nederlandse keurmerk voor bitumineuze en kunststof daken. Een keurmerk dat staat voor kwaliteit.

Gecertificeerde dakaannemers voldoen aan zeer strenge criteria, zijn KOMO-procesgecertificeerd en laten al hun projecten vooraf toetsen op onder andere systeemkeuze, pakketopbouw en materiaalkeuze. Bij de uitvoering van de projecten controleren onafhankelijke inspecteurs steekproefsgewijs of de dakbedekkingsconstructies op de juiste wijze zijn aangebracht. Zo krijgt u maximale zekerheid over de kwaliteit, onderstreept met 10 jaar waterdichtheidsgarantie.

Voor multifunctionele gebruiksdaken kan de garantie uitgebreid worden met de MULTI garantie.

Ga voor meer informatie en een overzicht van gecertificeerde DAKMERK-bedrijven naar DAKMERK.NL

GETOETST

AE1705_Advertenties.indd 19

GECONTROLEERD

GEGARANDEERD

25-10-17 13:01

Maximale veiligheid!

Met het collectieve kunststof rookgasafvoersysteem van Ubbink!

Voor collectieve systemen kiest u voor het veilige kunststof rookgasafvoermateriaal van Ubbink!

Door het hoogwaardige kunststof kan er geen erosie ontstaan in het afvoerkanaal en heeft u minder storing en onderhoud van uw ketel. De installatie bezorgt uw bewoners minimale overlast, omdat het modulaire systeem eenvoudig en snel installeert en volledig op maat gemaakt wordt.

Voordelen • Minimale overlast bij installatie • Veilige afvoer • Tijdsbesparende installatie scheelt in de kosten • Compleet systeem vanaf ketel tot en met dakdoorvoer Bel nu: 0313 480 300 voor een vrijblijvende adviesafspraak!

Ubbink, voor uw gemak! www.ubbink.nl/maximaleveiligheid UBB Adv MaximaleVeiligheid 210x297 Voorschr.indd 1 AE1705_Advertenties.indd 20

15-06-16 16:58 25-10-17 13:01

» column «

21

MOOI EN LIEFDEVOL Het leidende paradigma in de volkshuisvesting is al sinds haar ontstaan ‘sober en doelmatig’. Vooral na de oorlog vierde dit uitgangspunt hoogtij. Het heeft ons decennialang een zee van FOTO: BABET HOGERVORST

oninteressante, weinig duurzame huizen opgeleverd. Huizen die, merkwaardig genoeg, vaak al voor het einde van hun geplande levensduur gesloopt of intensief gerenoveerd moe(s)ten worden.

Zo bezien zijn sobere huizen heel ondoelmatig. En ze dragen ook nog eens bij aan een onnodig sombere woonomgeving.

Je kunt niet anders dan constateren dat ook in Den Haag de oude leus springlevend is. Energetisch moeten we onze huizen zo snel mogelijk verbeteren. Maar dat is het dan ook wel. De nieuwe kaders bieden nauwelijks ruimte voor meer. Voormalig woonminister Blok verwoordde het onlangs in een klein zaaltje als volgt: eengezinswoningen zijn er voor mensen die het kunnen betalen.

Zelf was hij ooit opgegroeid in een flat. En daar was niks mis mee.

Is ook zo.

Toch bekruipt je het gevoel dat er iets niet klopt in die redenering.

‘Ik geloof best dat sober goedkoper is.

Maar wel van het type: goedkoop is duurkoop, voor de corporatie en voor de samenleving’

Alsof de draaischijftelefoon nog best voldoet. En dat klompen prima schoenen zijn. Voor de duidelijkheid: Blok bedoelde niet te zeggen dat een flat een prima plek is om op te groeien. Hij wilde vooral benadrukken dat mensen met een bescheiden inkomen zich tevreden moeten stellen met een sobere woning. De impliciete veronderstelling is vervolgens dat het huis dan ook wel doelmatig zal zijn.

Ook veel collega’s hoor ik het begrippenpaar op die manier nog steeds veelvuldig bezigen. Aan de ene kant snap ik dat best. En toch... Iets in mij verzet zich er tegen. Ik geloof best dat sober goedkoper is. Maar wel van het type: goedkoop is duurkoop. Niet alleen voor de corporatie, die de levensduur maar al te vaak voortijdig in rook ziet opgaan. Ook voor de samenleving is het duur. Ze zadelt zichzelf op met een treurig straatbeeld en gebrekkige woonkwaliteit. Daarom staat in ons nieuwe ondernemingsplan dat wij bij bouwen en renoveren kiezen voor mooi en liefdevol. Huizen met perspectief voor mensen met perspectief. Zo kozen we onlangs voor renovatie naar nul-op-de-meter van vier oude karakteristieke fabriekswoningen. Sloop vonden we zonde van het erfgoed. Ze staan er weer prachtig bij en vertegenwoordigen een rijk verleden. Nee, sober is dat niet. Wel heel doelmatig.

Marco de Wilde is directeur-bestuurder bij Veluwonen in Eerbeek. marco.dewilde@veluwonen.nl

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-2274 3

2017-10-27 12:40:40

22

» interview «

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1597 12

2017-10-25 11:08:51

» interview «

23

DIRECTEUR-BESTUURDER VAN WOONGROEP MARENLAND

Gerke Brouwer De gaskraan gaat wat minder ver open onder het nieuwe kabinet, maar het risico op aardbevingen in Groningen blijft bestaan. Ook corporatiewoningen lopen gevaar.

Bovendien loopt het aardbevingsbestendig maken van woningen niet gesmeerd, aldus bestuurder Gerke Brouwer van Woongroep Marenland. ‘De NAM heeft bewoners hier veel leed toegebracht.’

TEKST: QUINTEN SNIJDERS, FOTO’S: JEROEN VAN KOOTEN

»

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1598 13

2017-10-25 11:09:19



» interview «

»

‘In Appingedam vallen de steenstrips alweer van de “aardbevingsbestendige” huizen’, luidde de kop boven een Volkskrant-artikel van eind september. Het ging over de versterking van corporatiewoningen in de wijk Opwierde Zuid, middenin het Groningse aardbevingsgebied. Bewoners kwamen terug in hun vertrouwde woning, die door een aannemer aardbevingsbestendig gemaakt was. Naast vallende steenstrips repten ze over vochtschade, voordeuren die niet meer op slot konden, verfvlekken en meer ongemak.

‘Gerke, je moet een bouwstop afkondigen daar’, kreeg directeur-bestuurder Gerke Brouwer van Woongroep Marenland te horen van zijn huurdersorganisatie. En dat snapt hij. ‘Het gaat om het “thuis” van mensen.

Dat heeft een flinke impact. Met alle respect, maar de bedrijven die bij de versterkingen betrokken zijn, denken vooral aan het vastgoed en het snel

Gerke Brouwer (56)

veilig maken van woningen. En vergeten daarbij de mensen.’ En dan ging er in

is directeur-bestuurder bij

dit geval ook nog van alles mis.

Woongroep Marenland, een corporatie in Noordoost-

‘Zolang de NAM nog veel gas mag winnen heb ik geen vertrouwen in een duurzame oplossing voor onze problemen’

Opwierde Zuid is een goed voorbeeld van hoe ingewikkeld de organisatie van

Groningen met ruim 2.500

de versterking in Groningen is. Woongroep Marenland maakte samen met zes

woningen in de gemeenten

andere corporaties de afspraak met de Nederlandse Aardolie Maatschappij

Appingedam, Eemsmond,

(NAM) om 1.650 woningen te versterken. De NAM gaf de opdracht om die

Loppersum en Delfzijl.

versterking te organiseren toen weer aan het Centrum Veilig Wonen (CVW):

Brouwer is geboren in

een aparte uitvoeringsorganisatie voor het versterken van woningen in het

Heerenveen, na tien maanden

aardbevingsgebied. Het CVW gaf vervolgens de opdracht aan de aannemer.

verhuisd naar Groningen en

De NAM betaalt de operatie. Een wirwar aan instanties is dus betrokken bij de

woont in Leek, net buiten het

aardbevingsproblemen. ‘De huurder heeft te maken met ons als huiseigenaar,

aardbevingsgebied. Hij begon

met het CVW als opdrachtgever en met de aannemer, die daar ook nog eens

in november 2016 bij

rondloopt met onderaannemers’, zegt Brouwer. ‘Het is voor de huurder

Woongroep Marenland, na

daarom vaak niet duidelijk waar hij terecht kan met vragen en zorgen. Wij

ruim negen jaar als directeur-

begeleiden en ontzorgen de bewoners daarom en letten erop dat de

bestuurder bij

aannemers de gewenste kwaliteit leveren. Dat vraagt veel van onze

Woningstichting Openbaar

organisatie.’

Belang in Zwolle.

Ik neem aan dat u tegen een bewoner die zijn zorgen bij u uit niet zegt: u moet bij het CVW zijn.

‘Nee natuurlijk niet, het zijn onze huurders, onze woningen. Een bouwstop zat er op dat moment niet in. Wel heb ik gezegd dat de aannemer nog niet kon beginnen met de versterking van andere woningen, tot hij laat zien dat de eerste blokken van woningen goed zijn uitgevoerd en bewoners tevreden zijn. En we wilden een verbeterplan zien. Van dat plan ben ik onder de indruk, de huurdersvereniging ook. CVW en de aannemer laten daarmee zien dat ze verantwoordelijkheid nemen om orde op zaken te stellen. Ik hoop dat we uiteindelijk kunnen zeggen dat er een valse start is gemaakt, maar dat het vertrouwen terug is en we verder kunnen.’

Is er niet iets grondig mis met hoe de versterking van woningen in Groningen is georganiseerd?

‘Hier in Groningen zijn de afgelopen jaren veel instanties opgetuigd, echt heel veel. Arjen Lubach heeft dat in zijn programma mooi in beeld gebracht. Je hebt het Centrum Veilig Wonen, dat is de zogeheten uitvoeringsorganisatie.

Die doet de inspectie van woningen en moet de versterking van de woningen organiseren. Je hebt de NAM, de veroorzaker van de aardbevingen, die de schade moet betalen en opdrachtgever is van het CVW. En zo heb je nog meer instanties daaromheen. Later is daar de Nationaal Coördinator Groningen bijgekomen vanuit de Rijksoverheid: Hans Alders. Hij heeft de regie op het niveau van de hele provincie in handen.’

Aedes-Magazine /

Untitled-1599 14

2017-10-25 11:09:55

» interview «



De regie ontbrak in de jaren daarvoor?

‘Ja. Aanvankelijk begon men met versterken van woningen op verschillende plekken. Alders zei: we moeten beginnen in het gebied waar het risico op schade het grootst is. En dan van binnen naar buiten werken. Hij heeft het risicogebied in kaart laten brengen. In totaal staan er 22.000 woningen in dat gebied, die krijgen de komende vijf jaar allemaal een inspectie. Daarna wordt per woning de beste aanpak vastgesteld: versterken of woningen slopen en vervangen door nieuwe woningen.’

Het kabinet-Rutte III kondigt een aantal maatregelen aan: de gaskraan wordt verder dichtgedraaid, de Nationaal Coördinator Groningen krijgt een zelfstandige rol en de NAM heeft niets meer te zeggen over inspecties en versterking van woningen. Bovendien komt er een fonds waarin de NAM jaarlijks 2,5 procent van de aardgasbaten stort. Tevreden?

‘Het is goed dat er een fonds komt. Dat zal de komende jaren ongeveer 50 miljoen euro per jaar opleveren. Maar ik betwijfel of dit genoeg geld is.

Bovendien is de hoogte van dat bedrag afhankelijk van hoeveel gas de NAM uit de grond haalt. Dus: als zij minder gas omhoog haalt, krijgt Groningen minder geld. Je moet de hoogte van dat bedrag koppelen aan de noodzaak: er

‘Daar waar we woningen slopen, kunnen we ze vervangen door gasloze woningen’

is schade en die moet worden betaald. De NAM heeft hier 280 miljard euro verdiend. Dan is 50 miljoen euro een mooie start, maar niet voldoende.

Daarbij wordt de oorzaak maar marginaal aangepakt; de NAM mag nog steeds veel gas winnen. Zolang dat mag, heb ik er geen vertrouwen in dat er een duurzame oplossing voor onze problemen komt. De bewoners hier is veel leed toegebracht.’

Voorlopig moet u het doen met de organisatie zoals die nu is. Hoe gaat u daarmee om?

‘Om bij de wijk Opwierde Zuid te blijven: voor de woningen die nog niet zijn aangepakt, zijn we gaan praten met Hans Alders. En Alders vervolgens met de NAM. We hebben afspraken gemaakt en een oplossing gevonden. Bij de 233 woningen die daar staan, bleek dat de kosten voor het aardbevingsbestendig maken hoger zijn dan wanneer je ze sloopt en vervangt door nieuwe. Maar je gaat natuurlijk niet zomaar woningen slopen; je moet de bewoners bij zo’n besluit betrekken. Dus heeft Woongroep Marenland samen met de Nationaal Coördinator Groningen de bewoners uitgenodigd en dit dilemma tijdens verschillende avonden met ze besproken. We zijn met alle bewoners in bussen gaan kijken bij een aantal projecten waar al nieuwbouw gerealiseerd is. Binnenkort bespreken we met hen wat ze willen. Ik verwacht dat ze kiezen voor sloop en nieuwbouw. Als ze daarvoor kiezen, dan komt de gemeente ook in beeld: die pakt de kans meteen om de wijk opnieuw in te richten. Dat is mooi, zo brengt die versterkingsopgave niet alleen maar negatieve dingen mee. Er liggen ook veel kansen.’

Wat vindt de gemeente?

Veel kansen? Welke nog meer?

‘In samenwerking met de gemeente kunnen we ook meteen inspelen op de

De Appingedamse wethouder

effecten van de krimp. Een voorbeeld: in ’t Zand, een dorp waar sprake is van

Annalies Usmany werkt samen

krimp, hebben wij woningen aan de rand van het dorp. Die willen wij slopen

met Woongroep Marenland en

en vervolgens in het dorpscentrum iets minder nieuwe woningen

andere corporaties aan een

terugbouwen op de locatie van een “rotte kies”, een lege plek in het dorp. Zo

soepel verloop van de

versterken we de kwaliteit van het dorp. Groningen kan ook het vliegwiel zijn

versterking van woningen.

voor energieneutraal Nederland. Daar waar we woningen slopen, kunnen we

Lees over hun ervaringen via aedes.nl/aardbevingen.

ze vervangen door gasloze woningen. Daarmee geven wij als Groningers de verduurzaming in de corporatiesector een boost.’

Aedes-Magazine /

Untitled-1600 15

2017-10-25 11:10:29

26

» interview «

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1602 12

2017-10-25 11:12:09

» interview «



Zo’n energieneutrale woning is wel wat duurder dan een reguliere woning. Is de NAM bereid die extra kosten op zich te nemen?

‘Deels. Daarover zijn wij in gesprek. Ik vind het trouwens niet irreëel dat wij daar als corporatie ook wat aan bijdragen. Daarnaast hebben we hier te maken met vergrijzing van de bevolking. Dus lijkt het mij een goed idee om meer woningen levensloopbestendig te maken: dus het liefst gelijkvloers, of anders met een traplift. Daar hebben we al mooie voorbeelden van.’

Gerke Brouwer wil laten zien waar Woongroep Marenland nu mee bezig is en neemt ons mee naar de wijk Opwierde Zuid, waar zo veel om te doen is. Aan de rand van de wijk stoppen we even bij de zogenaamde ‘logeerwoningen’: tijdelijke woningen waar huurders naartoe verhuizen wanneer hun eigen huis aardbevingsbestendig gemaakt wordt. Het is aan de huizen bijna niet af te zien dat het tijdelijke woningen zijn.

Op de bouwplaats staat links een blok huizen, duidelijk te herkennen als woningen uit de jaren 80. ‘Die zijn nog niet versterkt, die komen hierna aan de beurt’, zegt Brouwer. Rechts zo’n zelfde blok. Of in ieder geval dezelfde vorm, maar verder een compleet ander uiterlijk: deze woningen zijn bijna aardbevingsbestendig, nog een paar weken en ze zijn klaar. De vale, crèmekleurige bakstenen zijn verwijderd en vervangen door een nieuwe ‘schil’, op het schuine dak liggen geen dakpannen meer: het bestaat nu volledig uit zonnepanelen. ‘Energielabel A’, zegt Brouwer. ‘En dat verdienen de mensen hier.’

MARTIN FRANKEN, bewoner Opwierde Zuid en voorzitter Huurdersvereniging De Maren (rechts op de foto) ‘Ik heb hier twee keer een beving meegemaakt. De ene keer was het net alsof

Martin Franken, bewoner: ‘Het apparaat is log en dreigt te verzanden’

ik in een bootje zat dat heen en weer wiegde op de golven. De tweede keer zakte mijn bureaustoel even naar beneden; toen is het huis dus echt op en neer gegaan. Een apart gevoel, maar ik rende nou ook weer niet gillend de straat op. Sommige andere bewoners zijn wel echt bang, wat weer leidt tot stress, slapeloze nachten en fysieke klachten.’

‘De versterking van mijn eigen huis is uitgesteld vanwege de problemen met de versterking elders in de wijk. Dat geeft ons wat meer tijd om in te pakken.

Ik ben een thuiswerker en heb hier mijn eigen radiostudio. Daarvoor heb ik een supersnelle internetverbinding nodig en die is er niet in de wisselwoning.

Die studio kan ik dus tien tot twaalf weken niet gebruiken als ze hier beginnen. Dat is wel frustrerend, maar het zij zo.’

‘Als de aannemer de eerste paar woningen in de wijk klaar heeft, gaan we met de huurdersvereniging, de corporatie en het Centrum Veilig Wonen kijken of hij zijn werk goed heeft gedaan. En beslissen we samen of hij door mag gaan.

Ik kijk het allemaal gelaten aan. We hebben vertrouwen in Woongroep Marenland, maar de corporatie is afhankelijk van allerlei partijen. Het apparaat is log en dreigt vaak te verzanden. De goede weg om een oplossing te bereiken, is nog niet gevonden.’

«

Aedes-Magazine /

Untitled-1601 15

2017-10-25 11:11:17

Neopixels Bodemisolatie

De beste bodemisolatie voor u en uw huurders

TRIPLE HR PREMIUM

Schimmel, ongedierte, een te hoge luchtvochtigheid… allemaal zaken waar u en uw huurders niet op zitten te wachten. Een vochtige kruipruimte kan tot dit soort ongemakken leiden. Neopixels® Bodemisolatie is een duurzame oplossing tegen vocht en kou in de kruipruimte. Neopixels®beantwoordt de meest gestelde vragen over dit fenomeen.

Hoe ontstaat een vochtige kruipruimte?

Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel. Bovendien zijn er veel bouwwerken gerealiseerd op plekken waar in het verleden een rivier of een sloot lag. De bodem van de kruipruimte is veelal vochtig, er treedt dan ook waterdamptransport op vanuit de kruipruime naar de woning. Naast waterdamptransport vanuit de kruipruimte vindt er warmteverlies plaats van de woning naar de kruipruimte. Neopixels® Bodemisolatie is een goede oplossing voor het beperken van het warmteverlies bij vochtige en/of moeilijk bereikbare lage kruipruimtes.

Wat is Neopixels® Bodemisolatie?

Neopixels® Bodemisolatie bestaat uit grijze parels van geëxpandeerd polystyreen (EPS). De grijze parels hebben een diameter tussen 5 en 9 millimeter en zijn opgebouwd uit duizenden gesloten cellen. In deze gesloten cellen kunnen water en waterdamp niet binnendringen. Neopixels® Bodemisolatie schimmelt of rot dus niet. De micro-organismen die houtrot kunnen veroorzaken hebben een voedingsbodem nodig om te leven, naast vocht en een voldoende hoge temperatuur. Neopixels® Bodemisolatie bevat geen voedingsstoffen voor schimmels en bacteriën en gedraagt zich uitstekend in een vochtige omgeving.

Hoe werkt het?

Door het aanbrengen van een laag Neopixels® Bodemisolatie blijft de temperatuur van de lucht onder de bodemisolatie op de bodem laag, hierdoor treedt er minder verdamping op. Ook is de luchtsnelheid op de bodem van de kruipruimte lager wanneer deze is bedekt met Neopixels® Bodemisolatie. Daardoor is er minder verdamping van vocht uit de bodem en wordt de kruipruimte droger.

Wat is het effect van bodemisolatie?

Neopixels® Bodemisolatie verduurzaamt de woning en brengt de luchtvochtigheid in huis in balans. Hierdoor verbetert het woonklimaat in huis. Het isoleert bovendien de begane-grondvloer van de woning.

Door wie wordt de isolatie aangebracht?

Door vakkundige installateurs, die zijn opgeleid aan onze Neopixels® Academy. Zij werken met door Neopixels® ontwikkelde machines, waardoor altijd de hoogste kwaliteit wordt gegarandeerd. Bovendien gebeurt het aanbrengen snel en efficiënt.

Wat zijn de voordelen van Neopixels® Bodemisolatie voor u en uw huurders?

De belangrijkste voordelen zijn als volgt: • • • • •

De begane-grondvloer is beter geïsoleerd, wat bijdraagt aan het energielabel van de woningen; Isolatie is niet gevoelig voor vocht; Voorkomt het rotten van balken, vloeren, beton en roesten van leidingen; Gemakkelijk te recyclen, zonder veel energie; Milieuvriendelijk vanwege de hoge eco-efficiëntie.

MEER WETEN Meer informatie vindt u op www.neopixels.nl/ bodemisolatie.

Op www.neopixels.nl/installateurs vindt u de gecertificeerde installateurs. www.neopixels.nl

Neopixels Bodemisolatie verduurzaamt de woning

www.neopixels.nl AE1705_Advertenties.indd 28

25-10-17 13:01

INFORMATIEF WEBINAR Alles over Flat met Toekomst www.awb.nl /webinar-5-terugkijken

Vaillant helpt woningcorporaties verder richting nul-op-de-meter Woningcorporaties staan de komende jaren voor de enorme uitdaging om hun bestaande woningvoorraad te verduurzamen. Het doel is een woning die evenveel, of zelfs meer, energie opwekt dan dat het nodig heeft voor het huis en het huishouden. Dit wordt gerealiseerd door slim gebruik te maken van energiebesparende en energieopwekkende voorzieningen.

Ook bij Vaillant Group staat dit onderwerp hoog op de agenda. Zo voeren ze regelmatig samen met woningcorporaties proeven uit om samen uit te vinden wat de meest praktische, innovatieve oplossing is voor een specifiek project. Hiermee kunnen ze woningcorporaties ondersteunen om de doelstelling, nul-op-de-meter in het jaar 2050, te halen.

Flat met Toekomst Een mooi voorbeeld van een project is ‘Flat met Toekomst’. In Utrecht Overvecht is in opdracht van Woningcorporatie Mitros een proef gaande met als doel om acht flatwoningen energieneutraal te maken. Deze portiekflat uit 1964 heeft het energielabel F en G. Er zijn daarom ingrijpende maatregelen genomen, zoals het plaatsen van een nieuwe geïsoleerde gevel met drievoudig glas en PV-panelen voor energieopwekking. Ook zijn de woningen losgekoppeld van het aardgasnet. Om uit te vinden welke installatie de beste resultaten qua energiebesparing oplevert, zijn de vier woningen links in de portiek voorzien van een lucht/water warmtepomp met laagtemperatuur radiatoren, terwijl de rechter woningen zijn aangesloten op de grondgebonden installatie. Vaillant Group is nauw betrokken door het leveren van beide oplossingen. Als de pilot het gewenste resultaat oplevert, worden ook de overige veertig woningen in de portiekflat nul-op-de-meter woningen.

Een jaar lang monitort Vaillant Group samen met Social Enterprise Samen Groen het energiegebruik van de acht woningen. Daarnaast wordt gekeken naar het gebruiksgedrag van de bewoners. Op deze manier kunnen de juiste keuzes worden gemaakt voor de transformatie van de overige portieken. Inmiddels zijn de eerste resultaten bekend gemaakt. Een opvallende uitkomst is dat het warmwaterverbruik meer energie vraagt dan verwarming van de woningen. Dit is te wijten aan de hoge isolatiegraad van de woningen. Verder merkten de bewoners op dat ze de constante temperatuur erg comfortabel vinden. Deze opgedane kennis brengt woningcorporaties weer opnieuw grote stappen verder richting de doelstelling om in 2050 nul-op-de-meter te behalen. Vaillant Group vindt het daarom een prioriteit om dit soort pilots te blijven opstarten om op deze manier zowel de opdrachtgevers als de bewoners beter te kunnen helpen.

Uw partners in duurzame totaaloplossingen

TPA_AEDES_OKTOBER_210x297.indd 1 AE1705_Advertenties.indd 29

05/10/2017 10:54 25-10-17 13:01

» mensen en wonen «

Het echtpaar Van Kouwen woont in appartementencomplex De Hutgraaf in Beuningen van woningcorporatie Standvast Wonen.

Ze deden mee aan een project van de corporatie dat senioren stimuleert om naar een beter passende woning te verhuizen.

Ouderen kunnen daardoor langer zelfstandig blijven wonen en er komen eengezinswoningen vrij voor jongere gezinnen.

TEKST: MARJON VAN WEERSCH, FOTO: BART VAN DIEKEN

‘Jong en oud leert hier anders tegen elkaar aankijken’ Henk (69) en Lenie (65) van Kouwen

erg blij dat Standvast Wonen een deel van de

Als er kinderen komen, zullen de meesten

ruilden deze zomer hun eengezinswoning

appartementen in dit complex aan jongeren

wel verhuizen. Voor een gezin zijn de

in voor een appartement in Beuningen. Ze

toewijst. Ik hoor het ook van andere

appartementen te klein. Ik hoop wel dat er

wonen daar in een gemengd complex met

bewoners. Ook de mensen die bij ons op

dan jongeren terugkomen. Dit hebben wij

ouderen en jongeren zoals Paul en zijn

bezoek komen, reageren enthousiast. Dit is

via de bewonerscommissie ook aan de

vriendin (zie rechterpagina). ‘We hebben

veel leuker dan wonen in een complex met

woningcorporatie laten weten. Het is

geen moment spijt gehad’, zegt Lenie.

alleen maar senioren. De jonge bewoners

belangrijk dat die leeftijdsmix in stand blijft.

houden rekening met hun oudere buren.

Ik denk dat jong en oud hier anders tegen

‘Vanochtend zat ik weer even op het balkon.

Laatst gaf een jongeman een housewarming

elkaar leert aankijken. We respecteren

Dan zie ik de jongere bewoners vertrekken

party. Dat kwam hij van tevoren keurig aan

elkaar wat gemakkelijker met al onze

om naar hun werk te gaan. Rond zes uur

de buren vertellen. Kijk, dan ontstaat er veel

onhebbelijkheden. Eigenlijk denk ik dat we

komen ze een voor een weer thuis.

minder snel irritatie. De jongeren die

de wereld zo samen een heel klein beetje

Die levendigheid vind ik heerlijk. Ik ben

hier wonen zijn vooral twintigers.

kunnen verbeteren.’

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1596 39

2017-10-25 11:08:46

» mensen en wonen «

31

Paul van Schijndel woont samen met zijn vriendin in een appartement van 80 vierkante meter in complex De Hutgraaf in Beuningen van woningcorporatie Standvast Wonen.

TEKST: MARJON VAN WEERSCH, FOTO: BART VAN DIEKEN

‘Een complex met alleen jongeren zou rumoeriger zijn’ Paul van Schijndel (27) en zijn vriendin

werk nu met een studie, daarom ben ik wat

ervaringen rijker. Dat leidt toch tot andere

(24) kregen op 1 juni dit jaar de sleutel van

vaker thuis. In dit complex woont een mix

gesprekken. Tegenwoordig wordt er veel

hun nieuwe appartement. Tien dagen later

van oud en jong. Een tiental mensen is van

gesproken over buren die elkaar moeten

trokken ze er al in. Het is hun eerste

onze leeftijd: eind twintig, begin dertig.

helpen omdat ouderen langer zelfstandig

gezamenlijke huis. Ze wonen in hetzelfde

Starters op de woningmarkt dus. De rest van

wonen. Ik ben zeker bereid om voor oudere

complex als Henk en Lenie (zie linker-

de bewoners heeft de pensioengerechtigde

buren wat klusjes te doen. Spullen sjouwen,

pagina). ‘Ik vind vooral de rust hier fijn’,

leeftijd. Ik denk dat het rumoeriger en

een keer boodschappen doen, wat klussen in

vertelt Paul.

drukker zou zijn om in een complex te

huis: daar draai ik mijn hand niet voor om. Ik

wonen met alleen mensen van onze

zeg nooit dat ik het te druk heb, er is altijd

‘We zochten een leuke plek om samen te

generatie. Hier is het gemoedelijk en rustig.

een moment vrij te maken. Maar ik vraag

gaan wonen. En die hebben we hier

Dat vind ik heel fijn. Ik vind het wel

mezelf wel af: tot hoever zou ik bereid zijn

gevonden. Mijn vriendin vertrekt iedere

interessant dat ik hier ook met oudere

te gaan? Dat is wel iets waar ik over nadenk.’

ochtend naar haar werk. Ik combineer mijn

mensen in contact kom. Die zijn zoveel

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1594 39

2017-10-25 11:08:29

RETHINK CLIMATE IMPROVE LIFE

Dus wij dachten –

samen zijn we in no-time klaar voor de toekomst

EEN GREEP UIT ONZE CASES DIE JE GEZIEN MOET HEBBEN

Hoe wonen in een nieuwbouwwijk bijdraagt aan het klimaatakkoord

Duurzaamheid en comfort gaan hand in hand

Er zijn zoveel meer mogelijkheden dan verwarmen met gas

Aan de rand van Abcoude, op steenworp afstand van Amsterdam, verrijst Land van Winkel. Deze ruim opgezette nieuwbouwwijk wordt met veel bomen letterlijk groen, maar ook figuurlijk. De bijzonder energiezuinige woningen in de nieuwe wijk worden geen van alle aangesloten op het gasnet. Ook de ...

Een complex met 24 aanleunwoningen comfortabeler én duurzamer maken.

Dat was het doel van Woningbouwvereniging Nederweert. Extra dakisolatie en zonnepanelen stonden al op het programma. Daarnaast moest er een systeem komen dat zowel kan verwarmen als koelen. De hitte in de zomer ...

De Nederlandse overheid heeft als doelstelling dat ons hele land in 2050 CO2-neutraal moet zijn. Projectontwikkelaar Jelle de Wit loopt daar graag op vooruit. Voor de renovatie van een oud woonhuis – een vroegere houtzagerij – schakelde hij installatiebedrijf Van Hoften uit Hardinxveld-Giessendam ...

Ontdek het op hetnieuweverwarmen.nl AE1705_Advertenties.indd 32

25-10-17 13:02

Er bestaat geen twijfel meer over de toegevoegde waarde van zonnepanelen op woningen van woningcorporaties. Interessanter is de vraag: welk PV-systeem moet je kiezen en waar moet je op letten.

“Bij de keuze van een zonnepanelen systeem wordt vaak het dakoppervlak en de investeringsruimte als uitgangspunt genomen”, vertelt Willem Zaat, projectmanager van woningcorporatie Sint Trudo uit Eindhoven.

“Gemiddeld zal dit neerkomen op een PVsysteem van 6 tot 8-panelen per woning”.

Egbert Gramsbergen, directeur van RESource Solar, en Jan Rombouts, directeur van Sankomij, beiden uit Veldhoven, werken nauw samen met Sint Trudo. “De invloed van de PV-omvormer wordt vaak onderschat, ondanks dat deze een cruciale rol speelt bij de energieproductie en het beheersen van de onderhoudskosten”, stellen zij.

“Voorbijgegaan wordt aan aspecten als inzicht in systeemprestaties, betrouwbaarheid, veiligheid, service en garanties”.

Volgens Willem Zaat zijn de voordelen van een SolarEdge systeem voor de woningcorporatie en zijn huurders evident: “meer energieopbrengst en daardoor lagere woonlasten, een doelstelling die wij hoog in het vaandel hebben.” “Door de makkelijke montage van het SolarEdge systeem, de lange standaard garanties (25 jaar op de power optimizer en 12 jaar op de omvormer), monitoring op paneelniveau en de service op afstand, kunnen wij snel installeren en kostenbewust onderhoud doen”, aldus Egbert Gramsbergen.

SolarEdge omvormers komen aan al deze voorwaarden tegemoet.

SolarEdge introduceert eind dit jaar een innovatieve en voordelige oplossing voor kleine dakgebonden PV-systemen van 4 tot 8 panelen. Deze compacte residentiële oplossing bevat één power optimizer met vier MPP-trackers, die elk op één of twee panelen worden aangesloten. Een oplossing die uitermate geschikt is voor woningen met kleine dakoppervlaktes, sociale woningbouwprojecten of wanneer aan minimale duurzaamheidseisen moet worden voldaan.

Het kiezen voor een toonaangevende omvormer fabrikant als SolarEdge geeft maximale zekerheid en de nieuwste innovatieve producten die aansluiten op de behoefte van woningcorporaties. www.solaredge.nl

Taxaties voor woningcorporaties Er komt veel op u af: onder andere veranderende regelgeving en verplicht taxeren op marktwaarde. Hoe houdt u grip op uw portefeuille? MVGM Vastgoedtaxaties biedt hierin ondersteuning en is gespecialiseerd in: · Taxaties ten behoeve van de jaarrekening · De IPD Corporatie Vastgoedindex · Regelgeving omtrent complexgewijze verkoop Wij weten waar we over praten en helpen u graag bij het maken van de juiste beslissingen.

Bel Roger Felix 06 25 08 60 71 of bezoek mvgm.nl/vastgoedtaxaties

AE1705_Advertenties.indd 33

25-10-17 13:02

34

» slimmer en beter voor elkaar «

VERNIEUWENDE PRAKTIJKVOORBEELDEN

Woningcorporaties werken aan goed en betaalbaar wonen in Nederland. Dat doen ze door samen te werken en te innoveren. Dit keer voorbeelden uit Rotterdam, Nieuwolda en regio Rivierenland.

Zie ook www.aedes.nl/vernieuwingsagenda.

Punten voor persoonlijke ontwikkeling Hoe stimuleer je corporatie-

Ons werk vraagt bijvoorbeeld veel

met ons gezamenlijke doel voor ogen.’

medewerkers om te blijven leren?

op het gebied van klantgerichtheid,

Iedereen bij Havensteder haalt jaarlijks

Havensteder ontwikkelde een systeem

wendbaarheid en communicatie.’

twintig educatiepunten. Dat kan door

met educatiepunten, met een breed

Havensteder lanceerde een

mee te doen aan een wijksafari. Maar

aanbod van manieren waarop

aangescherpte strategische koers. Om

ook door deel te nemen aan workshops,

medewerkers die punten kunnen

medewerkers hiermee op een ludieke

stages, een reguliere opleiding,

behalen.

manier vertrouwd te maken, zijn

e-Learning of activiteiten om duurzaam

wijksafari’s opgezet: bijeenkomsten

inzetbaar te blijven. De plannen zijn

HRM-manager Hans Peter van de Poll:

waarbij medewerkers een kijkje nemen

nader uitgewerkt in een voorlopig

‘Corporatiemedewerkers hebben vanuit

buiten hun vaste werkplek. ‘Dat bracht al

reglement. Het systeem is niet

de CAO een budget voor trainingen en

veel mensen in beweging’, zegt Van de

vrijblijvend, maar voorop staat dat het

opleidingen. Wij doen daar een schepje

Poll. ‘Het is een kans om op een andere

‘nog leuker wordt om te investeren in je

bovenop. Met de OR is een plan

manier met collega’s in contact te

eigen ontwikkeling’, aldus Van de Poll.

uitgewerkt dat is geïnspireerd op de

komen. We willen dat mensen elkaar

permanente educatie voor bestuurders.

opzoeken en meer gaan samenwerken

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1578 36

2017-10-25 10:56:23



FOTO: JANNE MARIE MULDER

» slimmer en beter voor elkaar «

Veilig wonen met een sensorenpakket Huurders van Groninger Huis kunnen een sensorenpakket aanvragen. De sensoren registreren bijvoorbeeld of de bewoner beweegt, of juist niet. In een demonstratiewoning in Nieuwolda kunnen

Calamiteitenapp voor corporatiemedewerkers

mensen in de praktijk ervaren hoe dat werkt.

Bijna alle 50 pakketten uit de pilot zijn al aangevraagd. Huurders betalen er een kleine huurverhoging voor. De sensoren meten beweging op verschillende plekken in huis.

Huurders bepalen zelf wat er wordt

Alle medewerkers van KleurrijkWonen hebben een

waargenomen en wat er met die gegevens

calamiteitenapp op hun smartphone. Hiermee kunnen zij in

gebeurt. Als de sensoren iets vreemds

geval van nood snel en direct handelen. De corporatie liet

registreren, kan er automatisch een signaal

de app op maat maken.

uitgaan naar de familie of naar de thuiszorg.

‘Met een sensorenpakket kunnen mensen langer

Het calamiteitenplan van KleurrijkWonen is makkelijk te

veilig en zelfstandig blijven wonen’, vertelt

vinden op het intranet. Maar de circa 160 medewerkers zijn

projectleider Harry Martens. De

lang niet altijd op kantoor. Daarom liet de corporatie een app

demonstratiewoning kreeg al meer dan 500

ontwikkelen die medewerkers helpt om snel te kunnen

bezoekers. Meer dan 100 mensen boekten er

handelen. ‘De kracht zit in de eenvoudige bediening. Je vindt

een overnachting. De overnachtingen zijn gratis

er de hoofdzaken in geval van nood‘, aldus communicatie-

voor alle huurders van Groninger Huis en voor

adviseur Mirella van Maaren. ‘De app toont wat er direct moet

andere inwoners uit de zeven Oost-Groningse

gebeuren bij een calamiteit, leidt medewerkers snel naar de

gemeenten. Anderen betalen een kleine

juiste contactpersonen, bevat checklists per team en heeft een

vergoeding. Studenten van de Hanzehogeschool

chatfunctie via Whatsapp. Het team Communicatie kan in één

doen onderzoek naar de ervaringen. Martens:

keer de hele organisatie informeren, bijvoorbeeld over wie de

‘Na een evaluatie kijken we hoe we met het

woordvoering doet bij een grote brand.’ Eind dit jaar houdt

project doorgaan.’

KleurrijkWonen een calamiteitensimulatie om het gebruik van de app te testen. Meer weten? Mail dan naar m.vanmaaren@

De thuistechnologie bekijken? Mail dan naar

kleurrijkwonen.nl.

proefwonen@groningerhuis.nl.

Aedes-Magazine /

Untitled-1965 39

2017-10-26 10:50:57

36

» toezicht «

DE HUURDERSCOMMISSARIS EN DE HUURDERS

INEKE DONKERVOORT huurderscommissaris Lefier –––––––––––––––––––

MART CLEMENS huurderscommissaris ZOwonen –––––––––––––––––––

‘Huurderscommmissaris moet geen alternatieve route voor huurders zijn’

AE1505_huurderscommissaris.indd 36

‘In onze commissie Maatschappelijk presteren is meer tijd om zaken vanuit optiek van de huurder te bespreken’

ERIK DRENTH huurderscommissaris Mooiland –––––––––––––––––––

‘Contact met huurdersorganisaties houdt ons met beide benen op de grond’

27-10-17 09:25

» toezicht «

37

Huurders hebben – met de komst van de Woningwet in 2015 – meer invloed op het beleid van de corporaties én op intern toezicht. Wat betekent dat voor de rol van de huurderscommissaris en de relatie van de toezichthouders met de huurdersorganisaties?

TEK ST : LISET TE VOS

AUGUSTINUS TUPARIA

»

Mart Clemens, huurderscommissaris in de raad van commissarissen (RvC) van ZOwonen in Sittard­Geleen en omgeving, groeide op in de Westelijke Mijnstreek in

voorzitter huurderskoepel Mooiland

Limburg. Zijn vader werkte bij de Staatsmijnen.

–––––––––––––––––––

Clemens, opgeklommen tot ondernemer met een bedrijf

‘Een huurderscommissaris moet niet in zijn ivoren toren blijven zitten’

dat internationaal opereert, heeft nog steeds sterke affiniteit met mensen met een laag inkomen, de doel­ groep van de corporatie. Als toezichthouder bij ZOwonen waakt hij er echter voor om alleen naar de belangen van huurders te kijken. ‘Voor mij bestaat het begrip huurderscommissaris niet. We moeten als RvC handelen in het belang van de corporatie. Dat doe ik naar eer en geweten. Wíj worden erop afgerekend als het misgaat.’

Volgens Clemens hebben huurdersorganisaties vooral invloed aan de voorkant: bij de bindende voordracht van de huurderscommissaris (zie kader). ‘Huurdersorgani­ saties denken mee over de profielschets, zitte n aan tafel bij de selectie, en dragen kandidaten aan die oog hebben

Aedes-Magazine 2017/5

AE1505_huurderscommissaris.indd 37

» 27-10-17 09:25

38

» toezicht «

»

voor de belangen van huurders. Dáár ligt de focus. Na de

maar vooral oog hebben voor de mensen om wie het

benoeming moet de huurderscommissaris zijn rol zuiver

gaat. Een goede relatie met de huurders is belangrijk,

houden. Je moet geen alternatieve route zijn voor huur­

maar huurderscommissarissen leggen hierin hun eigen

ders die zaken bij de corporatie niet voor elkaar krijgen.’

accenten. De meesten maken één of twee keer per jaar een ronde langs de huurdersorganisaties van de corpo­

GEEN BELANGENBEHARTIGER

ratie om te horen wat er speelt. Anderen bezoeken ook

De Woningwet, die per 1 juli 2015 geldt, heeft de for­

bijeenkomsten met huurders en sommigen komen in een

mele invloed en zeggenschap van huurders op het beleid

enkel geval bij een huurder thuis. Voor iedereen geldt:

van de corporatie versterkt. Dat geldt ook voor de posi­

een huurderscommissaris is géén belangenbehartiger of

tie van de huurdersorganisaties in het intern toezicht.

klachtenloket voor de huurder.

Minstens een derde van de commissarissen moet een huurderscommissaris zijn, benoemd op bindende voor­

Huurderorganisaties ervaren de relatie met de RvC niet

dracht door een huurdersorganisatie. Huurderscommis­

altijd positief. Uit het onderzoek Huurdersparticipatie in

sarissen hebben in principe geen andere rol, positie of

beeld uit najaar 2016, in opdracht van het ministerie van

taak dan de overige leden van de RvC. Zij moeten aan

Binnenlandse Zaken, blijkt dat een derde van de (169)

dezelfde eisen voldoen als de andere commissarissen.

huurderorganisaties de relatie als onvoldoende of slecht

Maar hoe pakt dat uit in de praktijk?

ervaart. Voorzitter Augustinus Tuparia van één van de

Huurderscommissarissen kiezen doorgaans bewust voor

twee huurderskoepels van corporatie Mooiland weet

hun functie: zij willen niet alleen naar de cijfers kijken,

hierover mee te praten. De vertegenwoordigers van de huurders waren in 2013 tegen een tweede termijn voor een huurderscommissaris die in hun ogen niet goed functioneerde. ‘Er was geen contact, we wisten niet wat er speelde. Dat hebben wij bij de RvC aangekaart.’

Met de voordracht en benoeming van Erik Drenth in 2013 als huurderscommissaris is de situatie sterk ver­ beterd, stelt Tuparia. De voorzitter van de huurders­ koepel Mooiland Allen Samen (KMAS) omschrijft het contact met de twee huurderscommissarissen als res­ pectvol. ‘De communicatie is goed. We worden serieus genomen. Dat betekent niet dat de huurderscommissa­ rissen een verlengstuk zijn van de huurdersorganisatie.

Zeker niet. Zij maken hun eigen afweging. Maar we kunnen wel aangeven wat wij belangrijk vinden. Een huurderscommissaris moet niet in zijn ivoren toren ­blijven zitten.’

SLAAPK AMER Erik Drenth, in het dagelijks leven accountant in de ­publieke sector, vindt het belangrijk om tijd te steken in de contacten met de huurders. Hij gaat daarin verder dan andere huurderscommissarissen. ‘Als het nodig is, kom ik bij een huurder thuis. Ik heb bij een 70-jarige vrouw in de slaapkamer gestaan, zij had last van tocht dat door de kozijnen kwam. Ik ben daar niet om die ene klacht op te lossen, maar om te snappen hoe het werkt. Ik kan na zo’n bezoek het bestuur beter bevragen, bijvoorbeeld over hoe de corporatie omgaat met klachten van huur­ ders. Toezicht is de kunst van de goede vragen stellen.’

Aedes-Magazine 2017/5

AE1505_huurderscommissaris.indd 38

27-10-17 09:25

» toezicht «

39

SYMPOSIUM VTW EN WOONBOND: DE VERBINDING VERBETERD Onder de titel De verbinding verbeterd houdt de VTW samen met de Woonbond op dinsdag 28 november 2017 een sympo­ sium over de relatie tussen de raad van commissarissen (inclu­ sief de huurderscommissarissen) en de huurdersorganisaties.

De bijeenkomst is vanaf 14.30 uur in het Beatrixgebouw in Sinds een jaar heeft de RvC van corporatie Mooiland,

Utrecht. Aansluitend is de algemene ledenvergadering van de

met woningen verspreid over 131 gemeenten in het

VTW.

hele land, bij elke bijeenkomst ‘huurderszaken’ als vast

Kijk voor meer informatie op: www.vtw.nl

agendapunt. Volgens Drenth, die zich nadrukkelijk geen van huurders zeer belangrijk. ‘Het voorkomt blinde

HANDREIKING VOORDRACHT HUURDERSCOMMISSARIS

vlekken en het houdt ons als raad van toezicht met beide

Huurdersorganisaties hebben het recht een bindende voor­

benen op de grond. De corporatie is er tenslotte voor de

dracht te doen voor leden van de RvC. Met de nieuwe Woning­

huurders. Dat betekent niet dat we de huurders direct

wet moet minstens een derde van de commissarissen worden

gelijk geven. Maar we moeten altijd een goed verhaal

voorgedragen door de huurdersorganisatie. De VTW en de

hebben, en onze keuzes kunnen toelichten.’

Woonbond hebben samen de handreiking De huurderscommis­

belangenbehartiger van huurders noemt, is de inbreng

saris opgesteld, een praktisch handvat voor invulling van het De RvC van Lefier in Groningen volgt een andere route

voordrachtsrecht.

om onderwerpen vanuit de optiek van de huurder te

www.vtw-publicaties.nl/de-huurderscommissaris

bespreken. Voorafgaand aan de bijeenkomst van de ­voltallige RvC komen onder anderen de twee huurders­ commissarissen, onder wie Ineke Donkervoort, bijeen in de commissie Maatschappelijk presteren. De aanpak is vergelijkbaar met die van de auditcommissie, waarin de

oordeel over de bestuurder van Lefier. Hiervoor

financiële invalshoek centraal staat. Donkervoort: ‘We

­werkten we met een schriftelijke vragenlijst, maar die

beoordelen of de belangen van huurders voldoende zijn

bleek voor huurders lastig in te vullen. In een persoonlijk

meegewogen, bijvoorbeeld bij voorstellen voor sloop of

gesprek gaat het beter. Dan kan je doorvragen als het

nieuwbouw. We hebben in de commissie meer tijd om

antwoord niet duidelijk is.’

deze en andere huurderszaken te bespreken.’

Tijdens de bijeenkomst van de voltallige RvC wordt de

Volgens Mart Clemens, huurderscommissaris bij

knoop doorgehakt, mede op basis van de overwegingen

ZOwonen, is de Woningwet een kans, maar ook een

uit de commissie Maatschappelijk presteren. De stem

bedreiging voor de huurdersorganisaties. ‘Ze hebben

van de huurder wordt zeker gehoord, stelt Donkervoort.

meer invloed op het beleid en de strategie. Tegelijkertijd

‘We hebben bij Lefier bijvoorbeeld een vrij stevige

komt er meer werk op hun af. De huurders doen hun

­discussie gehad over nul-op-de-meterwoningen. Die

werk min of meer vrijwillig en hebben geen professio­

ging over het gedoe dat het voor de huurders opleverde.

nele organisatie achter zich. En zij móeten het bestuur

De ombouw van de woningen duurde veel langer dan

wel tegenkracht kunnen bieden. We stimuleren de

gepland, waardoor ze lang in de rommel zaten.

huurdersorganisaties om hulp te vragen aan de corpo­

Ook schoot de communicatie vanuit de corporatie

ratie om dat mogelijk te maken. Ik daag huurders uit om

­tekort. Die discussie heeft geleid tot overleg tussen de

hun positie te claimen. Dat is iets ander dan een alter­

corporatie en de huurdersorganisaties, om het traject in

natieve route bieden voor zaken die zij niet geregeld

het vervolg beter aan te pakken en van fouten te leren.’

krijgen.’

In de RvC van ZOwonen heeft de Woningwet voor

PERSOONLIJK GESPREK

een cultuuromslag gezorgd, zo constateert Clemens.

Naast de jaarlijkse bijeenkomst van de RvC met huurders

De overige commissarissen fronsten vijf jaar geleden

gaan de twee huurderscommissarissen van Lefier elke

nog hun wenkbrauwen toen hij samen met zijn collega-

twee jaar langs bij de huurderorganisaties, op hun loca­

huurderscommissaris voorstelde om een ronde langs de

tie. Ineke Donkervoort, die werkt als consultant in ver­

huurdersorganisaties te maken om te horen wat hen

ander- en crisismanagement, vindt het belangrijk om te

bezighoudt. ‘Dat leverde een flinke discussie op.

praten met de huurders. ‘Dat is goed voor de verstand­

­Anderen vroegen of het wel slim was om dat te doen,

houding. We zijn zeker geen klachtenloket. Iedereen

omdat ze vreesden dat huurders gebruik zouden maken

kent zijn of haar rol’, stelt ze vast. ‘We zijn nu bezig met

van die, zoals ik dat noem, alternatieve route.’ Maar zo

onze ronde. Tijdens de gesprekken vragen we ook een

stelt hij vast: ‘Die discussie speelt niet meer.’

Aedes-Magazine 2017/5

AE1505_huurderscommissaris.indd 39

« 27-10-17 09:25

40

» reportage «

VAN BESCHERMD NAAR ZELFSTANDIG WONEN IN ASSEN Je hebt pech gehad in het leven, staat ineens op straat en hebt hulp nodig. Maar na de eerste opvang begint het te kriebelen en wil je weer je eigen plek. Op jezelf wonen. Dan is het handig als je langzaam weer aan het echte leven kunt wennen en dat kan in het Van Swinderenhof in Assen in beheer bij woningcorporatie Actium.

TEKST: ELSKE KOOPMAN, FOTO’S: JEROEN VAN KOOTEN

» Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1587 24

2017-10-25 11:00:28

» reportage «

41

Aedes-Magazine 2017/5

fc47030d-e2ad-434d-b821-6f6d36dd1111.idml 25

2017-10-25 11:01:04

42

» reportage «

Henk (foto linksonder) is één van de twaalf bewoners van het Van Swinderenhof. Zij komen uit de maatschappelijke opvang en wonen nu zelfstandig in een huis van woningcorporatie Actium. Het Leger des Heils is vlakbij.

»

In het hofje zijn twaalf van de 42 woningen voor

AFSPRAKEN

deelnemers van het Leger des Heils. Mensen die uit de

‘In het zorglandschap verandert veel, vooral de

opvang komen en weer zelfstandig willen wonen. Hier

extramuralisering van de Geestelijke Gezondheidszorg. Als

zijn ze zelfstandig, maar ze krijgen begeleiding op alle

woningcorporatie zijn wij ervan om mensen een huis te

leefgebieden om zo toe te werken naar een zo groot

bieden die niet meer in een GGZ-instelling terechtkunnen.

mogelijke zelfstandigheid.

Maar dat kunnen we niet alleen’, zegt Gea Veldmeijer, programmaleider Wijken bij Actium. ‘Wij kunnen het aantal

Henk woont in het hofje. Bij hem ging het vier jaar geleden

woningen uitbreiden in samenwerking met de gemeente.

helemaal mis. Hij was verslaafd en zijn relatie liep stuk. Hij

Met zorg- en welzijnspartners zorgen we voor ‘een zachte

kwam in de maatschappelijke opvang terecht, maar in plaats

landing’ in de wijk.’

van een half jaar zat hij er twee jaar bij gebrek aan een

Daarom maakte Actium al in 2014 afspraken met het Leger

doorstroomwoning. Nu woont hij twee jaar in het hofje en

des Heils onder de titel Housing first. ‘Wij willen een thuis

is toe aan de volgende stap. ‘Maar ja, anderen gaan voor. De

bieden en niet alleen een huis.’ Zij is blij met de begeleiding

statushouders hebben voorrang, dus ik zit hier nog wel

van het Leger des Heils om dat mogelijk te maken. Nu doen

even’. Maar in die tijd kan hij een beetje geld bijsparen. Een

ze samen mee aan het actieplan Weer Thuis! Een initiatief

beetje, want Henk zit net boven de loongrens en in de

van Aedes, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

schuldsanering. ‘Eigenlijk kun je beter in de bijstand zitten,

(VNG), het Leger des Heils, de Federatie Opvang en RIBW-

maar ik heb een WIA-uitkering en verdien daardoor 2.000

Alliantie en GGZ Nederland. Het doel is mensen in de

euro per jaar te veel om recht te hebben op huurtoeslag en

maatschappelijke opvang en beschermd wonen sneller te

andere regelingen.’

laten doorstromen naar zelfstandige woonruimte. Lobke

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1591 24

2017-10-25 11:02:28

» reportage «

43 Blossie heeft een kledingruilwinkel in het buurthuis tegenover het huis van het Leger des Heils. ‘Die is voor iedereen. Voor de deelnemers in het hofje en voor mensen ver daarbuiten. Als ze iets te ruilen hebben kunnen ze dat hier doen, en als iemand echt geen geld heeft, krijgt die iets mee.’

Kooistra, clustermanager bij het Leger des Heils W&G Noord in

kleding wezen halen. En ik heb geklust. Dat doe

Assen: ‘Daarvoor heb je woonvormen nodig die passen bij de

ik vier dagen in de week en het is fijn om weer wat te

veranderende behoeften van mensen op weg naar zelfstandig

doen te hebben’. Deelnemers die willen en kunnen,

wonen.’ Assen is één van de acht regio’s die aan het actieplan

doen mee aan de klusjesdienst van het Leger des Heils.

meedoen.

Soms vinden ze een baan. ‘Ik zag laatst een ouddeelnemer. Het ging goed met hem en hij heeft weer

WIJKK ANTOOR

een baan’, zegt Kooistra.

Het Leger des Heils gebruikt een huis in het Van Swinderenhof als wijkkantoor van waaruit de ambulante begeleiders werken.

Samen met Marcel van Dijk, medewerker

In het kantoor staat een grote eettafel: deelnemers komen hier

Wijkontwikkeling van Actium, heeft ze de aanzet

ook voor een praatje, voor de gezelligheid, of om de was te

gegeven voor dit Housing First-project in Assen. We

doen. Andere buurtbewoners kunnen er ook terecht als er wat

waren op bezoek bij InterWonen Hoogeveen van het

is. Achterbuurman Erwin Bleyleven komt er ook wel eens.

Leger des Heils. Dat wilde ik hier ook’, zegt Van Dijk. De

‘Laatst nog zag ik bij het winkelcentrum een jong meisje met

wijk waar het hofje in ligt, De Lariks, is volgens

wie het niet goed ging. Ik ben toen hier naartoe gekomen en

Veldmeijer een wijk waar de leefbaarheid onder druk

heb gevraagd of zij bekend is.’ Eén van de medewerkers van het

staat. Al is er veel veranderd. Zo heeft Actium samen

Leger des Heils heeft toen de wijkagent ingeschakeld. Die komt

met de buurt een open pleintje tussen de drie

ook regelmatig buurten en houdt een spreekuur voor de wijk in

wooncomplexen in ingericht met bankjes. Er hangen nu

het buurtpunt naast het huis van Erwin. Buiten loopt één van de

minder schimmige figuren rond dan voor de komst van

deelnemers met een gele plastic tas: ‘Ik ben net even

het pleintje, toen de schuurtjes in het midden stonden.

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1591 25

‘Wij willen een thuis bieden en niet alleen een huis’

» 2017-10-25 11:02:32

44

» reportage «

In Van Swinderenhof 25 is het buurtpunt van het Leger des Heils met vijf medewerkers gevestigd (foto rechtsonder). Zij bieden de deelnemers de begeleiding die ze nodig hebben. Zij houden in de gaten of iemand toe is aan de volgende stap, een huis voor zichzelf elders in Assen.

»

Henk had twee jaar geleden last van mensen uit zijn oude

Actium. Inmiddels zijn zeven mensen uit het hofje verhuisd

netwerk die rondhingen tussen de schuren en bij hem de

naar een eigen huis en bij drie van hen staat het huurcontract

tuin in klommen. ‘Je staat nu veel sterker in je schoenen.

op eigen naam en niet meer op die van het Leger des Heils.

Bovendien heb je zelf een nieuw netwerk opgebouwd’,

Er is nog niemand teruggevallen nadat hij is verhuisd. Wel is

zegt zijn begeleider vanuit het Leger des Heils, Carla Lentz.

er eentje bij die ze voorlopig niet laten uitstromen, al is het

Zij heeft er ook voor gezorgd dat zijn tuin werd afgesloten.

maximum eigenlijk twee jaar. ‘Hij is er nog niet aan toe. Dat zegt hij zelf ook als hij hier is’, zegt Lens.

GEMENGD Nu wonen de deelnemers in twaalf woningen in het hofje

MAATWERK WONEN

en daar komt binnenkort nog een huis bij. ‘We hebben wel

Woningcorporaties streven naar maatwerk in wonen,

discussies of we er meer mensen moeten laten wonen of

dat hebben ze afgesproken in de Woonagenda. 10.000

niet. Je wil de buurt juist gemengd houden’, zegt Kooistra.

mensen die nu beschermd wonen of in maatschappelijke

Opvallend was dat niemand in deze wijk protest heeft

opvang zitten, stromen komende jaren door naar

aangetekend tegen de komst van de deelnemers. ‘We

woningen in wijken. Lokaal maatwerk zorgt dat er in

hebben zorgvuldig samen met Actium een brief opgesteld

wijken geen opeenstapeling van problemen optreedt. In

en tot onze verbazing kwamen er nul reacties’, zegt ze. En

het actieprogramma Weer Thuis! slaan corporaties,

nog geeft de aanwezigheid van de deelnemers geen

gemeenten en opvanginstellingen in acht regio’s de

overlast. ‘Ik heb wel eens last van buren of drugsdealers

handen ineen. om dit te realiseren. Meer informatie:

hier in de wijk, maar daar waren nooit deelnemers bij’,

www.aedes.nl/woonagenda en www.aedes.nl/

zegt Erwin, die met zijn vrouw al sinds 1984 huurt bij

weerthuis

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1595 24

«

2017-10-25 11:08:39

License to Operate Connectmeeting 9 november 2017, Harderwijk

Doet uw corporatie nog de juiste dingen en worden die dingen goed gedaan?

Hofmeier en Nestas communicatie bieden op 9 november een inspirerend programma over ‘License to Operate’ onder leiding van journalist Frénk van der Linden.

Aan het woord komt onder andere Marjolijn Vencken, strategisch adviseur Public Affairs (Heineken, KPN, Shell), over het verbinden van het organisatiebelang met het maatschappelijk belang. Historicus Herman Pleij, emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde en tafelgast bij De Wereld Draait Door, neemt ons aan de hand van de Nederlandse volksaard mee langs een aantal mijlpalen.

Uitnodiging: Praat mee op donderdag 9 november!

Voor meer informatie en inschrijven scan de qr code www.nestas.nl/Home/HofmeierConnectmeeting-Woningcorporaties

U ontvangt 3 PE punten bij deelname

Meer dan cijfers

28748_advertorial_Aedes_3.indd 1 AE1705_Advertenties.indd 45

24-10-17 25-10-17 11:58 13:02

46

» opinie « Joke Hofman, directeur-bestuurder Woonbedrijf ieder1

‘BESTUREN IS KOERSEN TUSSEN DURF EN TWIJFEL’ ILLUSTRATIE: HAN HOOGERBRUGGE

Corporaties werken in een continu veranderende omgeving en veel mensen hebben een opvatting over wat zij doen. Wat vandaag goed is, is dat morgen

In mijn loopbaan heb ik veel bestuurders van

daar liever niet mee geconfronteerd word. Als ik

woningcorporaties ontmoet. Toen ik nog in de

goed over iets heb nagedacht, wil ik eigenlijk dat

commerciële projectontwikkeling werkte, zat ik

we dat plan gewoon zo gaan uitvoeren. Aan het

tegenover hen aan tafel. Regelmatig zei ik toen:

werk! Maar tegenspraak leert mij om juist dan

‘Geen grotere haan dan een corporatiedirecteur’.

goed naar mijn eigen gedrag te kijken. Luister ik

En nu ben ik er zelf één. Zoals waarschijnlijk al

echt goed of is de haan in mij vooral aan het

mijn collega’s ben ik een bevlogen directeur, met

kraaien?

een heilig geloof in onze sector. Maar hoe weet ik nu zeker dat ik de goede beslissingen neem in

Theorie en praktijk

een wereld met schuivende volkshuisvestelijke

Hoe geef ik structureel vorm aan die

panelen en veranderende opvattingen over ons

tegenkracht? Een sterke managementlaag kan

taakgebied? Klakkeloos meebewegen op de

veel opvangen, maar hoeveel tegenkracht biedt

golven van de wisselende politieke opvattingen

iemand aan zijn baas? Als ik terugkijk naar mijn

vind ik geen optie. Moet ik dan de haan in mijzelf

eigen carrière heb ik echt niet altijd mijn mond

twijfels te delen? ‘Misschien

inzetten – want die heb ook ik in mij. En koers ik

opengetrokken. Had ik dat wel gedaan, dan

zijn beide nodig’, zegt Joke

op mijn eigen overtuiging? Zet ik enquêtes uit

waren dat wellicht korte dienstverbanden

onder de stakeholders en omarm ik bij voorbaat

geweest.

elke mogelijke uitkomst? Of koers ik op het

Volgens mij is de raad van commissarissen een

veilige midden?

goede plek om tegenkracht te halen. De

misschien niet. Hoe ga je daar als bestuurder mee om?

Door lef te tonen of door je

Hofman, bestuurder van Woonbedrijf ieder1.

Woningwet heeft dit interne toezichtsorgaan een

Eigen tegenkracht organiseren

minder sterke rol gegeven. De nadruk ligt nu

Eerlijk gezegd, ik weet het niet. Vaak niet. Maakt

vooral bij de institutionele tegenkracht van

dat mij een slechte bestuurder? Of voldoe ik dan

buiten: naast de Autoriteit woningcorporaties

juist aan het ideale profiel? Al te sterke

zijn dat de gemeenten en huurdersorganisaties.

bestuurders hebben tenslotte een beetje

Mijn ervaring is echter dat wij in het overleg met

afgedaan in de sector. Misschien is mijn

gemeenten en huurdersorganisaties nog te

belangrijkste opdracht wel om mijn eigen

weinig aan echte inhoudelijke discussies

tegenkracht te organiseren. Dat valt aardig af te

toekomen. De bedrijfsvoering van woning-

kijken bij de politie. Die leidt eigen medewerkers

corporaties is de laatste jaren wel degelijk bijna

op als tegensprekers en zet hen bij belangrijke

rocket science geworden voor een gemiddelde

onderzoeken in om tunnelvisie te voorkomen.

buitenstaander. De theorie vanuit Den Haag en

We weten dat groot volkshuisvestelijk

de dagelijkse praktijk lopen hier niet parallel.

enthousiasme ook kan leiden tot een tunnelvisie.

En dat wil ik per se vermijden. De politie heeft

Misschien moeten wij de rol van de raad van

goede ervaringen met tegensprekers. En ik ook.

commissarissen in ere herstellen. Volgens mij is

Uiteindelijk is het fijn als iemand met stevige

dat bij uitstek het platform om twijfels te

onderbouwingen inzichten aandraagt die

delen. Het vraagt wel om durf om er als

lijnrecht ingaan tegen hoe de haan in mij de

bestuurder voor uit te komen dat je ook zaken

wereld ziet. Dat leidt meestal tot een betere

niet weet. En de raad moet met mijn twijfel

beslissing. Natuurlijk zijn er momenten dat ik

kunnen omgaan. De sleutel ligt volgens mij in het

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1541 39

2017-10-25 09:54:26

» opinie «

zoeken van de balans tussen durf en twijfel. Ik

Dialoogsessies Toezicht

geloof in de kracht van het niet weten. In de

Hoeveel ruimte is er tussen bestuurders en

durf om te twijfelen. En ik durf erop te

toezichthouders voor wederzijds

vertrouwen dat mijn commissarissen twijfels

vertrouwen en een goed gesprek? En

niet zien als zwakte, maar als zoektocht naar

nemen zij die ruimte voldoende? NVBW,

de juiste keuzes. Daarnaast moet ik mezelf tot

VTW en Aedes organiseren hierover voor

de orde blijven roepen als ik weer dominant

bestuurders en commissarissen drie

aan het zenden ben in plaats van te luisteren

regionale dialoogsessies op 7, 14 en 19

naar bezwaren tegen mijn fantastische

december 2017. Meer informatie op

ideeën. Over twintig jaar kan ik terugkijken

www.aedes.nl/dialoogsessietoezicht

47

‘Tegenspraak leert mij om goed naar mijn eigen gedrag te kijken en leidt meestal tot een betere beslissing’

om te zien of ik het goed gedaan heb. Maar wellicht kunnen wij nu al in de sector hierover het gesprek aangaan. Ik doe graag mee.

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1572 40

2017-10-25 10:52:53

advertentie

‘Met RGS verzekerd van goede vaklui en van goed werk’ VOORBURG – Corporatie WoonInvest kiest voor resultaatgericht samenwerken (RGS) bij het gevelonderhoud voor alle 8.600 huurwoningen in Voorburg, Leidschendam en Den Haag. ‘Ik kan deze betere en kostenbesparende werkwijze bij iedereen aanbevelen,’ zegt Piet Duijnisveld, coördinator Bedrijfsbureau Vastgoedbeheer. ‘We gaan RGS nu ook als een pilot toepassen bij renovatieprojecten.

Mede omdat de ervaring leert dat we dan ook verzekerd zijn van goede vakkrachten die goed werk afleveren.’

R

Renée Krijgsman Fotografie

ond 2010 begon de twij­ fel te ontstaan over zelf een bestek voorschrijven en via aanbesteden een uitvoe­ rende partij te vinden. Want bij twee huurcomplexen bleek de hechting van de verflaag zeer matig te zijn. Met houtrot als on­ derliggend probleem. “Zo begon mijn speurtocht naar een betere kwaliteit waarbij de kosten van het toekomstige gevelonderhoud meer beheersbaar zouden moe­ ten zijn,” herinnert Duijnisveld zich nog goed. “Ik ving wat op over resultaatgericht samenwer­ ken en ging me erin verdiepen.

Vervolgens riep ik de hulp in van een extern adviesbureau om een handboek te maken voor het proces hoe je als corporatie en onderhoudsbedrijven met elkaar omgaat bij resultaat­ gericht samenwerken. Tegelij­ kertijd maakten we dankbaar gebruik van een prijzenboek per onderhoudsingreep, dat al gebruikt werd door een tiental corporaties. Zo hoefden we op dat gebied niet opnieuw het wiel uit te vinden. En in 2013 gingen

 Piet Duijnisveld, coördinator Bedrijfsbureau Vastgoedbeheer bij corporatie WoonInvest

AE1705_Advertenties.indd 48 1 2inB-Advertorial_Aedes_v3.indd

drie pilots van start op basis van resultaatgericht samenwerken.”

Besparing Die pilots, waarbij houtrot een probleem was, werden uitge­ voerd door bedrijven die over het VGO­keur beschikten als keurmerk voor resultaatgericht samenwerken. Die hadden de beste onderhoudsscenario’s gemaakt voor de komende acht jaar. Met de garantie dat de huurwoningen er – tegen een vast bedrag en zonder meer­ werkkosten – al die tijd netjes bijstaan. De kwaliteit toetst WoonInvest na vier en zeven jaar. Tegelijkertijd moet de be­ wonerstevredenheid minimaal 7,5 zijn en wordt er aanzienlijk op onderhoudskosten bespaard.

“De nul­beurt was best prijzig om de probleemwoningen eerst naar het gewenste basisniveau te tillen,” aldus de vastgoed­ coördinator. “Maar de nieuwe werkwijze betaalt zich dubbel en dwars in de toekomst terug.

Voor één complex maakte ik in de meerjarenbegroting een exacte berekening voor de ko­ mende 25 jaar. Resultaatgericht samenwerken levert dan bij ons een onderhoudsbesparing op van circa 25% ten opzichte van het oude aanbesteden.”

Goede vaklui De werkwijze beviel WoonInvest zo goed, dat al in 2013 het be­ sluit viel om al het gevelonder­ houd via resultaatgericht samen­ werken weg te zetten. Inmiddels gebeurt dat voor circa de helft van het vastgoed. En jaarlijks

 Resultaatgericht samenwerken (RGS) bij het gevelonderhoud voor alle 8.600 huurwoningen van WoonInvest

‘Kostenbesparende werkwijze die ik iedereen aanbeveel’ komen er zo’n vijftien com­ plexen bij voor een onderhouds­ cyclus van acht jaar. Als de renovatiepilot is geslaagd, dan zal de renovatie van vijf com­ plexen tussen 2018 een 2020 ook op basis van resultaatgericht samenwerken plaatsvinden. “Dat is mede ingegeven door mijn voorspelling dat er de komen­ de jaren een tekort aan goede vaklui zal zijn,” luidt het extra

argument van Duijnisveld. “Met resultaatgericht samenwerken betalen we een redelijke prijs en bieden we bedrijven continuï­ teit, waardoor zij hun vakmen­ sen kunnen binden. Daarmee krijgen wij goede vaklui over de vloer die ons verzekeren van een goed resultaat. Dat gaat je echt niet lukken bij traditioneel aan­ besteden en gunning op basis van de laagste prijs.” 

De winst van RGS voor WoonInvest • Een betere en kostenbesparende werkwijze • Besparing van 25% tov meerjarenbegroting • Kwaliteitsgarantie gedurende de looptijd van het contract • Jaarlijks een vast onderhoudsbedrag zonder meerwerkkosten • Hogere bewonerstevredenheid

Verzekerd van resultaat met een VGO-bedrijf Met resultaatgericht samenwerken (RGS) kunt u tot wel 20% besparen op directe kosten en tot wel 50% op indirecte kosten. Deze werkwijze leidt ook nog eens tot een betere kwaliteit, een snellere doorlooptijd en een hogere bewonerstevredenheid. Voor vastgoedonderhoudsbedrijven, die de kunst van het resultaatgericht samenwerken verstaan, bestaat een erkend keurmerk. Dat is het VGO-keur.

Op www.vgokeur.nl vindt u alle details én de vastgoedonderhoudsbedrijven met het VGO-keur bij u in de buurt.

25-10-17 16:18 13:02 04-10-17

» feiten en cijfers «

49

Corporaties zien verbeterpunten bij aanpak verward gedrag tek st : l atifa vonk , cijfers : aedes

‘Het gevoel van onmacht overheerst soms bij buurtbeheerders’ ruud cuntz , te amleider leefba arheid bij uwoon in harderwijk en omge ving

Woningcorporaties hebben steeds vaker

gebeld worden door buurtbewoners als zij

bestaat niet zoiets als een wijkggz’er, een

te maken met huurders met verward ge-

overlast ervaren. Wij signaleren, maar het

eerste aanspreekpunt bij de GGZ. Hulp ver-

drag. Dat uit zich onder meer in verwaar-

verlenen van hulp ligt bij anderen, zoals

lenen is vaak lastig als huurders met verward

lozing, vervuiling en agressie. Dit is

maatschappelijk werk en de GGZ. Met z’n

gedrag daar niet voor openstaan. We willen

vervelend voor de persoon zelf en voor

allen vormen we een soort estafette: we

mensen niet uit huis zetten, we willen ze

omwonenden. Om woonoverlast aan te

proberen het stokje zo goed mogelijk door

helpen. Tegelijkertijd bezorgen ze hun

pakken werken corporaties samen met

te geven. Zeer regelmatig gaat dat goed. Een

buren overlast. Bij onze buurtbeheerders

onder meer politie, GGZ en wijkteams.

entreecoach van het wijkteam gaat langs bij

overheerst daardoor soms het gevoel van

Hoe kan die samenwerking nog beter?

mensen die overlast veroorzaken en nog niet

onmacht. De GGZ is gericht op hulp aan de

bekend zijn bij de GGZ. Die lijntjes zijn dui-

overlastgevende bewoner. Vanuit dat oog-

‘Signaleren is een belangrijke functie van

delijk en kort. Bij herhaaldelijke overlast

punt is het al een hele vooruitgang als

ons als woningcorporatie. Wij zijn namelijk

kunnen we een gedragsaanwijzing opleg-

iemand ’s nachts nog maar één uur

een van de weinigen die over de vloer ko-

gen. Maar een aantal dingen in de samen-

schreeuwt in plaats van drie uur. Maar de

men bij huurders, bijvoorbeeld voor cv-

werking kan beter. Soms is onduidelijk wie

buren ervaren nog steeds overlast. Die

onderhoud. We trainen onze medewerkers

van de vier of vijf partijen de regie heeft en

moeten ook geholpen worden. Wie pakt dat

in het herkennen van een “niet-pluisgevoel”.

wie dus verantwoordelijk is voor het opscha-

op? Daar moet snel antwoord op komen.’

Is het huis of de tuin vervuild? Liggen er sta-

len. Bij een spoedsituatie weten we boven-

pels post? Misschien is er dan wel meer

dien vaak niet wie we moeten bellen. Dan

Meer feiten en cijfers op

aan de hand. Ook zijn wij degenen die

staan wij er en een wijkagent. Maar er

ww.aedes.nl/cijfersverwardepersonen

Aedes-Magazine 2017/5

a347c29d-0a58-4d6b-a0e6-f29129afc190.idml 39

2017-10-25 11:08:14



» zestien uit tweeëndertig «

SVEN TURNHOUT 16 min of meer persoonlijke vragen en 16 vragen over sociale huisvesting. Deze keer is het directeurbestuurder Sven Turnhout van KWH die blind de vragen kiest.

TEK ST : L ATIFA VONK , FOTO : JEROEN POORT VLIET



Uit wat voor nest komt u?

‘Uit een ondernemersgezin. Mijn ouders hadden optiekzaken. Mijn box stond daar en vanaf mijn elfde werkte ik er ook. Het was een microwereld; de directeur van Shell kwam er maar ook mensen die de Nederlandse taal niet spraken. Dat vormt je.’



Zijn er in 2050 nog woningcorporaties?

‘Niet zoals we ze nu kennen. Corporaties zijn altijd in beweging, denk aan zo’n woningruilapp Huisjehuisje. Ik geloof dat in 2050 grote instituties niet meer bestaan. Veel huurders regelen wonen dan op een andere manier, bijvoorbeeld onderling. Toch blijft er altijd een groep die niet zelf in wonen kan voorzien.’



Wat vindt u positief aan de sociale huisvesting in Nederland?

‘Dat sociale huur niet de uitzondering is, zoals in België.

Hier ben je geen outcast als je huurt. En gemengde wijken zijn een mooi principe dat we echt moeten vasthouden.’



Welk land vindt u een voorbeeld als het gaat om wonen?

‘Nederland. Natuurlijk hebben wij onze opgaves. Maar die zijn heel anders dan bijvoorbeeld in België waar een heel kleine sector is met grote problemen. Wat ik wel mooi vindt zijn de meergeneratiewoningen in landen zoals Duitsland en Kroatië.’

Aedes-Magazine /

Untitled-1576 30

2017-10-25 10:55:35

» zestien uit tweeëndertig «







Wat vindt u zo belangrijk dat u het wilt meegeven aan de volgende generatie?

‘Ik zou de huurder nog nadrukkelijker het startpunt maken.

lokaal van waarde zijn. En dat die mede het verschil gaan

Wat betekent het plan nou precies voor de huurder?

maken voor mensen nu en voor nieuwe generaties.’

Aedes maakt daar al een mooie slag mee met de Vernieuwingsagenda, maar het kan beter.’

Kunnen we in Nederland wonen helemaal aan de markt overlaten?



Maar bijvoorbeeld ook over een kwetsbare groep die recht



heeft op prettig wonen. Die maatschappelijke doelstelling zou ik niet willen overleveren aan de grillen van de markt.’



Hoe duurzaam is uw eigen woning?

‘We wonen in een jaren 80-woning, met goede isolatie en

Wie wonen er over twintig jaar in corporatiewoningen?

‘We zijn er als sector voor mensen die niet zelfstandig in

Waar moet de hoogte van de huur van afhangen?

woonruimte kunnen voorzien. Dat zal zo blijven. De vraag

‘Ik denk dat we steeds meer toe moeten naar een

is alleen hoe groot die groep is over twintig jaar.’

woonlastenbenadering. Het is moeilijk uit te leggen aan



een huurder dat een oude, tochtige woning in de praktijk duurder uitvalt dan een nieuwe nul-op-de-meterwoning.’

Wanneer was u voor het laatst verschrikkelijk boos?

En waar ging dat over?

‘Ik ben nooit boos. Weleens geïrriteerd, bijvoorbeeld over

Hoe ervaart u uw dagelijkse woon-werkverkeer?

files.

‘Ik rij zo’n 60.000 kilometer per jaar voor KWH. Dat zijn



flink wat kilometers. Maar ik vind het belangrijk om onze leden persoonlijk te bezoeken. En zij zitten overal: van het

Wat maakt een wijk goed om in te wonen?

‘Voor mij persoonlijk is dat: dat ik me daar thuis voel, er voldoende voorzieningen zijn en ik goed contact heb met

hoge noorden tot het diepe zuiden.’



‘Stoppen met roken en dat heb ik ook gedaan in december.’

we gaan zuinig om met energie.’

‘Op LinkedIn en Twitter. Als ik een keer niet bij een de hoogte van de ontwikkelingen.’



Wat was uw laatste goede voornemen?

een zonneboiler. Alle apparaten hebben een AA+label en

Op welk sociaal medium bent u het meest actief ? symposium kan zijn dan blijf ik via sociale media toch op



Als u de baas was van Aedes, wat zou u als eerste doen?

‘Dat corporaties maatschappelijke organisaties zijn die

‘Nee. Wonen gaat niet alleen over een dak boven je hoofd.





buren. Dat mijn kinderen er naar school kunnen en dat er

Waar werd u in het afgelopen jaar heel blij van?

een aantal goede rolmodellen in de wijk zijn waar ze zich

‘Dat we met elf corporaties een nieuw betekenisvol

aan op kunnen trekken.’

onderzoek hebben ontwikkeld dat de kwaliteit van de huurdersrelatie in beeld brengt; STEM. Corporaties kunnen

Sven Turnhout (36)

dankzij de inzichten uit dit onderzoek de huurdersrelatie

is sinds april 2017 directeur-bestuurder bij KWH

echt versterken. Ik word erg blij van de energie en

(Kwaliteitscentrum Woningcorporaties Huursector).

innovatiekracht vanuit de sector die vrijkomt tijdens zo’n

Hiervoor werkte Turnhout onder andere bij Vilans, het

traject.’

landelijk kenniscentrum voor de langdurige zorg en als commissaris bij een woningcorporatie.

Aedes-Magazine /

Untitled-1577 31

2017-10-25 10:55:49

52

» groeten uit «

ZEELAND

Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders.

In deze regio zoomen we op één regio in. Hoe is de situatie? En welke rol speelt de woningcorporatie? Dit keer: SchouwenDuiveland, één gemeente op één eiland in de provincie Zeeland.

TEKST: SIMON KOOISTRA, FOTO'S: SIEBE SWART/HOLLANDSE HOOGTE EN PAUL VAN BUEREN

» Untitled-1605 30

2017-10-25 11:14:26

» groeten uit «

53

Schouwen-Duiveland heeft veel gezichten: toeristische kernen als Burgh Haamstede en Renesse aan de ene kant, een dorp als Zierikzee met een stedelijk karakter aan de andere kant en er tussenin dorpen die vechten tegen de krimp.

Jongeren trekken in groten getale weg en de achterblijvende bevolking vergrijst. Er zijn ook nieuwkomers, die kiezen voor zee, rust en ruimte. Maar dat zijn vooral ouderen zonder thuiswonende kinderen. De woningmarkt kan deze demografische trends niet bijbenen. ‘Er is een mismatch tussen vraag en aanbod’, zegt Marco van der Wel, bestuurder van woningcorporatie Zeeuwland. ‘De woningen dateren vooral uit de jaren 50, 60 en 70. Veelal eengezinswoningen; er zijn te weinig seniorenwoningen en appartementen. We moeten meer bouwen voor een- en tweepersoonshuishoudens en nagaan welke bestaande woningen we kunnen vervangen.’

Makkelijker gezegd dan gedaan. Het aantal huishoudens

Cijfers Schouwen-Duiveland

groeit nog wel, maar zal naar verwachting over een jaar

Inwoners: 33.765

of tien dalen. ‘Daar moeten we op anticiperen door bij

Aantal kernen: 17

sloop minder terug te bouwen’, zegt Van der Wel.

Gemeentebestuur: Leefbaar Schouwen-Duiveland, VVD en SGP

Zeeuwland heeft ruim 4.000 woningen in Schouwen-

Woningmarktregio: Schouwen-Duiveland

Duiveland en streeft naar een daling tot circa 3.800

Prestatieafspraken: 2014-2018

woningen in 2025. Behalve door verminderen van het

Woningcorporaties: Zeeuwland (4.065 woningen) en Woonzorg

aantal woningen probeert hij dit te bereiken door de

Nederland (160 woningen)

verkoop van vrijkomende woningen. ‘Dat doen we

Verhouding sociale huur/vrije-sectorhuur (incl. recreatie)/koop:

geleidelijk, anders verstoren we de markt en treffen we

25%/11%/64%

ook particulieren. We willen er ongeveer twintig per jaar verkopen.’

SLOOP OF VERKOOP Ellen Goossens, projectleider Wonen en maatschappelijke voorzieningen van de gemeente

van vrije kavels en het bouwen van patiowoningen.

Schouwen-Duiveland, geeft de voorkeur aan sloop

Maar goedgekeurde plannen van marktpartijen laten

boven verkoop. ‘Verkoop belemmert de realisatie van

zich lastig bijsturen.’

nieuwe plannen voor gewenste woningen. Het gaat niet

Schouwen-Duiveland is niet alleen één gemeente, maar

alleen om het aantal, maar ook om de spreiding. Stel dat

ook één regio. ‘Dus we hoeven alleen met onszelf te

je als corporatie één woning uit een rij verkoopt, dan

overleggen’, lacht Goossens. ‘Aan de ene kant makke-

maak je het moeilijk voor de hele rij iets nieuws te

lijk, maar ook een nadeel: je moet alle problemen zelf

bedenken.’ De manoeuvreerruimte voor nieuwe

oplossen. We hebben ons te houden aan de kaders die

initiatieven is beperkt, omdat de plancapaciteit groten-

de provincie stelt.’

deels is vastgelegd. Goossens: ‘Het is lastig als je twee-

Om leegstand te voorkomen, heeft de gemeente in 2015

onder-een-kapwoningen hebt afgesproken en jongeren

de beperkingen voor deeltijdwonen opgeheven. ‘In

hebben er geen interesse voor. We proberen onze eigen

een aantal dorpen, vooral aan de kust, trekt het aantal

plannen aan te passen om beter in te spelen op de

recreanten zo hard aan dat er al weer over regulering

markt, bijvoorbeeld door het aanbieden

wordt gesproken’, zegt Goossens. ‘Daar staat tegenover

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1606 31

2017-10-25 11:14:45

54

» groeten uit «

Dorpshuis Serooskerke is een van de zeventien dorpshuizen van Schouwen-Duiveland

dat woningen anders misschien helemaal leeg zouden

Investeren in de leefbaarheid is een van de prestatie-

blijven.’

afspraken tussen gemeente en corporatie. Dat doet Zeeuwland onder andere door de dorpshuizen mogelijk

DORPSHUIZEN

te maken. Van der Wel: ‘We verdienen er niet op, maar

Winkels en restaurants zijn blij met deeltijdbewoners,

vinden het belangrijk bij te dragen aan een sociale leef-

want die zorgen voor extra inkomsten. Scholen minder,

omgeving voor onze huurders. Zo hebben we ook een

want die zien hun leerlingenaantallen teruglopen.

voetbalkooi gefinancierd en de inrichting van een plein.’

Dorpshuizen moeten het ook niet hebben van recreanten. Toch slaagt elke kern, hoe klein ook, er tot

FUSIE

nu toe in een dorpshuis open te houden. Op Zierikzee

Zeeuwland is begin dit jaar gefuseerd met Woonburg,

na, dat voldoende alternatieven heeft.

dat op Walcheren actief was. ‘Het is één uur rijden van

Dick Kooman, voorzitter van de Stichting Dorps- en

het ene naar het andere uiteinde van ons werkgebied’,

Gemeenschapshuizen Schouwen-Duiveland, die elf van

zegt Van der Wel. Dankzij de fusie kan Zeeuwland met

de zeventien dorpshuizen in de gemeente beheert,

20 procent minder personeel toe en bespaart ze één

spreekt van een stijgend aantal bezoekers. ‘De dorps-

miljoen euro op jaarbasis. Die wil ze volledig ten goede

huizen hadden een oubollig imago. Door te investeren in

laten komen aan de huurders. In afwachting van

meer eigentijdse voorzieningen trekken we nu een

structureel beleid heeft ze met de huurdersorganisatie

breder publiek.’ De variëteit aan activiteiten is enorm:

afgesproken dit jaar elke huurder 170 euro korting te

sport, theater, muziek, yoga, biljart, bridge, disco, dans.

geven op de huur. In juli verbood de Autoriteit

Maar ook de verhuur aan particulieren voor bruiloften

woningcorporaties (Aw) deze eenmalige maatregel,

en partijen trekt aan. De Stichting heeft onlangs een

maar na bezwaar van Zeeuwland is de Aw in oktober

nieuwe tienjarige overeenkomst gesloten met de

teruggekomen op dat besluit. Van der Wel: ‘In haar

gemeente en huurbaas Zeeuwland. De corporatie neemt

overweging is meegenomen dat het aanvankelijke

genoegen met een gematigde huur en de gemeente staat

besluit van de Aw in strijd is met de algemene

garant voor eventuele exploitatietekorten, maar

beginselen van behoorlijk bestuur en met het

behoudt zich het recht voor de subsidie in te trekken als

vertrouwensbeginsel.’ In feestmaand december kunnen

een dorpshuis niet levensvatbaar blijkt.

de huurders de beloofde korting tegemoet zien.

‘We vinden het belangrijk om bij te dragen aan een sociale leefomgeving voor onze huurders’

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1607 32

2017-10-25 11:15:08

POLYFILLA PRO. HET REPARATIEMERK VOOR TOTAAL VASTGOEDONDERHOUD. Totale garantie Tot 10 jaar systeemgarantie op de houtreparatie inclusief het AkzoNobel verfsysteem. Opgenomen in de Sikkens en Trimetal bestekken.

Totale service 100% inspecties en rapportage, technische adviezen en bestekservice.

Houtreparatietrainingen op drie niveaus.

Totaal assortiment De beste reparatie oplossingen voor minerale en houten ondergronden.

Volledig afgestemd op de eisen van de professional.

Kijk op polyfillapro.nl of neem contact op met een van onze account managers (073 59 993 33).

17017 Polyfilla Adv opdrachtgevers A4_v2.indd 1 AE1705_Advertenties.indd 55

22-03-17 13:02 09:30 25-10-17

56

» huisvester van het volk «

Jan Wils TEK ST : MARGRIET PFLUG , FOTO : PHIL NIJHUIS

Tekenen kan hij goed.

Dat valt al op als Jan Wils (1891-1972) nog op de lagere school zit en zijn vrije tijd doorbrengt in de aannemerswerkplaats van zijn vader in Alkmaar. Wils is vooral bekend als ontwerper van het Olympisch Stadion in Amsterdam. Maar hij heeft zich ook veel beziggehouden met (sociale) woningbouw. Door te ontwerpen, te bouwen én door artikelen te schrijven en lezingen te geven. In 1919 verklaart hij zichzelf ‘communist in hart en nieren’: met net weer vrede in Europa kijken veel architecten reikhalzend naar de veelbelovende communistische omwenteling in de Sovjet Unie. Eindelijk krijgt ‘de massa’ het voor het zeggen, is de gedachte. Desondanks haalt Wils – als een van de eerste Nederlandse architecten – zijn ontwerpinspiratie juist uit Amerika. Als groot fan van architect Frank Lloyd Wright wordt Wils gekscherend ook wel Frank Lloyd Wils genoemd.

Wils zoekt naar manieren om in hoge dichtheid toch woonruimte met veel licht en lucht te creëren. Hij wil betaalbare huizen bouwen voor gewone mensen.

Goed, eenvoudig en eerlijk, zonder tierlantijnen, dat is wat hij nastreeft. Dat laat hij zien in zijn ontwerp voor de 128 middenstandswoningen in opdracht van de Coöperatieve Woningvereeniging Tuinstadswijk Daal en Berg, beter bekend als de Papaverhof. In 1921 is er voor middeninkomens een groot woningtekort en is er ook voor die doelgroep Woningwetsubsidie beschikbaar.

Tegenwoordig is de Papaverhof Rijksmonument en deels nog in beheer bij de opdrachtgevende vereniging. Om een restauratie te kunnen betalen is een deel van de woningen in 2006 verkocht aan huurders.

Meer over de geschiedenis van sociale woningbouw op www.canonvolkshuisvesting.nl.

Untitled-1912 6

2017-10-26 09:24:06

» huisvester van het volk «

Untitled-1912 7

57

2017-10-26 09:24:11

58

» werkaanwonen.nl «

» colofon « Aedes-Magazine is zowel een gedrukte als een digitale uitgave van Aedes vereniging van woningcorporaties.

Aedes-Magazine is gratis en verschijnt zes keer per jaar.

Aedes is de brancheverenging voor woningcorporaties in Nederland. Zij werken dagelijks aan goed en betaalbaar wonen voor mensen die om welke reden dan ook steun in de rug nodig hebben. Corporaties beheren 2,4 miljoen huurwoningen, waarin 4 miljoen mensen wonen. 1 op de 3 huishoudens in Nederland woont in een

corporatiewoning. Ongeveer 300 corporaties zijn lid van Aedes, dat zijn vrijwel alle corporaties in Nederland.

Aedes behartigt hun belangen, ondersteunt hen bij het uitvoeren van hun taken en biedt een platform voor kennisuitwisseling en ontmoeting. Aedes is ook de werkgeversvereniging van de corporatiebranche.

Redactie Margriet Pflug en Latifa Vonk (hoofd- en eindredactie); Elske Koopman, Quinten Snijders en Marjon van Weersch (redactie); Devika Mangal, Carolien van der Ploeg

en Ingeborg van Velzen (productie). M.m.v. Peter Breyer, Christine van Eerd, Christiane Hogeweg, Simon Kooistra, Jan Smit, Lisette Vos en Marco de Wilde.

Redactiesecretariaat T (088) 233 37 50 E aedesmedia@aedes.nl Grafische vormgeving Gedrukt: Curve grafische vormgeving BNO, Haarlem Digitaal: Bynder en Label A, Amsterdam/Rotterdam

Abonnementen gedrukte versie T (088) 233 37 00 E publicaties@aedes.nl Abonnementen digitale versie I www.aedes.nl/abonneren Advertenties Multor Media BV Wouter Otto Postbus 5085 6802 EB Arnhem T (085) 003 04 47 E wouterotto@multormedia.nl I www.multormedia.nl

Aedes vereniging van woningcorporaties Koningin Julianaplein 10 2595 AA Den Haag Postbus 93121 2509 AC Den Haag T (088) 233 37 00 E aedes@aedes.nl I www.aedes.nl I www.aedesmagazine.nl Twitter @aedesnet.nl Auteursrechten voorbehouden ISSN 1388-8528

Aedes-Magazine 2017/5

Untitled-1458 3

2017-10-25 07:36:35

Enserve, dé specialist in woonruimteverdeling

Enserve is specialist in woonruimteverdeling.

Alles wat wij doen is afgestemd op uw specifieke

Wij zetten ons in voor de ontwikkeling van één

wensen. Wij werken landelijk en staan onafhankelijk

open en transparante woningmarkt. Onze kracht

in de markt.

zit in kennis, maatwerk en service. Door onze uitgebreide en specialistische kennis van de

Al meer dan 70 corporaties en gemeenten gingen

woningmarkt krijgt u op elke vraag een antwoord

u voor… wij maken graag ook met u kennis.

en voor elk probleem een passende oplossing.

www.enserve.nl

AE1705_Advertenties.indd 2

24-10-17 11:11

& Hillen & Roosen behoort nu tot de Hemubo Groep. Daardoor kunnen we onze klanten een totaalpakket aanbieden.

Design, Build & Maintain, van nieuwbouw, groot onderhoud en renovatie tot beheer.

www.hemubo.nl & www.hillen-roosen.nl

AE1705_Advertenties.indd 3

24-10-17 11:13