__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

JAARVERSLAG 2019


Bestuursverklaring 3 Woord vooraf 4 Bestuursverslag 1

Profiel

7

2 Landelijk en lokale positie 9

3 Artistieke kwaliteit 10 4 Zakelijk 14 5 Prestaties 15 6 Organisatie 18 7

Aandachtspunten

Activiteitenverslag

20

1 Talentontwikkeling 23

2 DOX Club presentaties 28 3 Producties 39

4 Manifestaties 56

5 Internationale uitwisseling 58 6 Outreach 60 7

DOX award

8

Samenwerkingen in de regio

Bijlagen

A

Landelijke spreiding deelnemers 2019

B C

Doorstroom deelnemers 2019

Recensies

69

70

74

75

76

D Voorstellingen- en bezoekersaantallen 81 E Lijst DOX medewerkers 82

Colofon

83

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu


BESTUURSVERKLARING

Met het inhoudelijk jaarverslag over het kalender­jaar 2019 legt het bestuur van Stichting DOX zijn verantwoordelijkheid af over het in 2019 gevoerde inhoudelijke beleid en de daaruit voortvloeiende activiteiten. Dit verslag vormt aldus de inhoudelijke verantwoording naast de Jaarrekening 2019 als financiële verantwoording. Utrecht, 26 maart 2020 Namens het stichtingsbestuur, Gilbert Isabella, voorzitter

Symphony of Now, Artbeat — Fotograaf: Anna van Kooij

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

3


WOORD VOORAF

Als we terugkijken op het afgelopen jaar dan zien we interactieve zalen, een nieuw publiek van heel diverse samenstelling en jongeren die getriggerd worden hun mening te uiten tijdens onze outreach-projecten en voorstellingen. Dat bereiken wij met actuele, grootstedelijke onderwerpen, gevangen in dans, hiphop, muziektheater, mime, tekst­ toneel, storytelling met performances die een jong publiek van 12 jaar en ouder aanspreekt van Japan tot in de Utrechtse stadsdelen. DOX is stevig geworteld in thuisstad Utrecht en speelt regionaal, landelijk en inter­nationaal. We spelen voor jongeren, maar ook voor (jong) volwassenen. In 2019 ontvingen wij 36.636 bezoekers bij 349 uitvoe ringen. DOX heeft in 2019 met succes gewerkt aan het weghalen van schotten tussen culturen en subculturen, jong en minder jong, geschoold en selfmade. DOX krijgt waardering vanuit de doelgroep en het veld en ontving het afgelopen jaar mooie recensies en reacties. Jonge performers en opkomende makers kregen kansen om zich te ontwikkelen in onze producties, talentontwikkelingstrajecten (DOX Club), de internationale uitwisseling met het urban danshuis en festival Batalo East uit Oeganda en diverse outreach projecten. De afdeling outreach verzorgde in 2019 in totaal 243 workshops voor 4.357 deelnemers en 22 presentaties voor 2.983 bezoekers. Wij zijn trots op het succes van de eigen productie Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) en nieuwe coproducties Don’t wanna fight i.s.m. YoungGangsters en Symphony of now i.s.m. Batalo East (Oeganda) en het danscollectief Artbeat. De voorstel­ lingen Role model i.s.m. NBprojects, en Bloedlink i.s.m. HNTjong werden hernomen. Bloedlink werd in 2018 genomineerd voor de Gouden Krekel en won de Zilveren Krekel voor meest indrukwekkende jeugdtheaterDOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

voorstelling van het seizoen. Role Model wist internationaal belangstelling te wekken en heeft meer dan honderd keer gespeeld in onder meer Düsseldorf (DE), Linz (AT), Graz (AT), München (DE), Reims (FR) en Roskilde (DK). De eigen identiteit van al deze DOX-projecten wordt door de landelijke speelmarkt voor jongerenaanbod herkend en gewaardeerd. Vanuit het veld is er behoefte aan samenwerking met DOX; de kwaliteit en het specifieke karakter van onze talenten, aanbod en werkwijze is aantrekkelijk voor een breed scala aan samenwerkingspartijen. Naast coproducties groeide DOX in eigen producties en talenttrajecten voor jonge performers en makers. Makersduo Onyx & Ivory werkte, na release van een volwaardige EP afgelopen jaar, aan het vervolgproject Reaspora; een reis volgens de diaspora van hun voorouders. Queer rapgroep LIONSTORM reisde van Utrecht naar Tokyo voor Het Feministische Visuele Manifest, en stond op Eurosonic Noorderslag (ESNS). Maker Sinem Kavus onderzocht en repeteerde voor haar tweede one-woman show, onder de vleugels van DOX & ParadisoMelkwegProductiehuis. Organisator Giovani ‘Dimension’ Vreede, van hiphop dance-event The Kulture of Hype&Hope, was in Fujisawa, voor zijn persoonlijke ontwikkeling als danser, docent en producer, en de ontwikkeling van de Nederlandse urban scene. DIEHELEDING won de DOX Award voor de bijzondere prestatie die zij hebben geleverd als talentvol hiphop­ theatercollectief binnen de werking van DOX en Theater Utrecht en daarbuiten. In onze Utrechtse studio’s, De Berenkuil en De Paardenkathedraal, werkten de jonge performers in co-creatie met de opkomende makers zoals DIEHELEDING, choreograaf Dalton Jansen en danscollectief Artbeat. Het jonge performerscollectief ROTOR werkte aan een 4


nieuwe productie voor Tweetakt en met DIEHELEDING werd er gewerkt aan een voorstelling in de klas samen met Theater Utrecht. Ook in 2019 mag DOX zich weer beroepen op een hoge mate van succes bij zijn talentontwikkeling. Bijna alle DOX-talenten stroomden door naar de praktijk, kunstvakopleidingen of naar DOX zelf. Ook ontstonden er onder de DOX performers nieuwe collectieven.

En zo is DOX around the corner, around the world.

Onder deze titel werden de lang gekoesterde toekomstplannen doorontwikkeld en ingediend bij de diverse overheden. In 2021-2024 gaat DOX voort op de ingeslagen en succesvolle weg. Zij mag zich hopelijk verder ontwikkelen in de functie van Ontwikkelinstelling in de BIS in nauwe samenwerking met vaste partner Theater Utrecht. Utrecht, 26 maart 2020 Hildegard Draaijer, artistiek directeur Eric Japenga, zakelijk directeur

Wat me niet breekt (maakt me niet noodzakelijk sterker), DOX — Fotograaf: Kamerich & Budwilowitz, EYES2

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

5


Bestuursverslag


1

PROFIEL DOX

DOX is, zoals geformuleerd in ons beleids­plan voor de periode 2017-2020, hét talent­­ontwikkelings- en productie­platform voor de grootstedelijke podiumkunst in Utrecht en ver daarbuiten. De samen­hangende combinatie van talentontwikkeling in DOX Club, productie en outreach (educatie) is kenmerkend voor onze aanpak. In al deze bedrijfstakken staat het maken centraal. Al ruim twintig jaar brengt DOX nieuwe generaties podiumkunsttalent voor het voetlicht door het produceren van voorstellingen, events en sociaal-­maatschappelijke projecten in binnen- en buitenland. Wij begeleiden zowel de nieuwe makers als de jonge performers met wie zij werken. DOX is een rijkgeschakeerde keten van kennis, overdracht en wederzijdse inspiratie. Nieuwe makers stromen door van residenties naar DOX Club, naar voorstellingen in de klas en (co)producties van DOX. Jonge performers stromen van DOX Club door naar ClubProducties en (co)-­producties of stromen uit naar het werkveld of het kunstvakonderwijs. DOX gelooft in diversiteit als basis voor artistieke innovatie en sociale ontwikkeling. De kunstenaars die wij voor kortere of langere tijd ondersteunen, komen uit verschillende (sub)culturen en disciplines. DOX beweegt zich binnen de urban arts, in de breedte van het grootstedelijke idioom, en creëert continu verbindingen: tussen traditionele en urban vormen, tussen opgeleide en selfmade performers, tussen nieuwe en ervaren makers, tussen de domeinen van het Fonds Podiumkunsten (FPK) en van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP). Ons doel: de doorstroom van cultureel divers podiumkunsttalent naar de professionele podiumkunsten in Nederland. DOX helpt om de podiumkunstwereld in Nederland te verkleuren. Dat lukt goed, met een doorstroompercentage van 99 procent uit onze talentontwikkelings­ programma DOX Club. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Inclusiviteit Inclusiviteit is een kernwaarde van DOX, het behoort tot ons DNA. Wij denken al jaren niet ‘of-of’, maar ‘en-en’. Want kunst, cultuur en creativiteit moeten voor iedereen beschikbaar zijn. Wij zien de representatie van de Nederlandse multiculturele samenleving in programma, producties, publiek, partners en personeel als vanzelfsprekend. Culturele diversiteit hoeft niet benoemd, zij is. Zowel performers als publiek lopen warm voor de mix van disciplines, lifestyle en (sub)culturen. Wij hebben oog voor deze actuele ont­­­­ wikkeling en daarmee een voorsprong op het monoculturele kunstenveld. DOX haalt de schotten weg tussen culturen en subculturen, tussen de verschillende podiumkunst­ disciplines, tussen urban en eigentijds, tussen selfmade en academisch opgeleid, en is daarmee inclusief. Net als de nieuwe generatie, die niet in hokjes denkt. DOX is in alles een afspiegeling van de samenleving. Anders kunnen we niet geloofwaardig zijn voor de jongerendoelgroep waarvoor wij spelen: die is van zichzelf namelijk heel divers. Diversiteit zit in de verhalen en de onderwerpen die we brengen en de manieren om deze vorm te geven. Maar ze zit ook in de gezichten die je bij ons op het podium ziet: de performers­groep is jong en divers samengesteld. Om dat te bereiken, is het van belang dat de organisatie diversiteit van nature begrijpt. Daarom is diversiteit ook een criterium bij het werven van personeel en bestuursleden. De Code Culturele Diversiteit helpt ons daarbij om ons bewust te worden van onze ‘unconscious bias’. Binnen het bestuur heeft de helft van de leden een andere culturele achtergrond dan de Nederlandse. Bij de kantoorbezetting blijkt het vormen van een mooi evenwicht lastiger en geldt dat voor vijf van de dertien vaste medewerkers. DOX is verbonden aan Pact 7


Utrecht, waarbij Utrechtse cultuurmakers met elkaar en binnen de eigen organisatie zoeken naar strategieën en acties om inclusiever te worden.

Marketing focust sinds 2018 meer op online advertenties. Offline media zoals posters en flyers worden in een zo klein mogelijke oplage gedrukt.

Maatschappelijk bewustzijn Maatschappelijk bewustzijn is een andere kernwaarde van DOX. Ons jonge talent en jonge publiek zijn maatschappelijk bewust. Ze hebben een mening over de onder­werpen die vandaag de dag in de samenleving spelen, zoals diversiteit, (on)gelijkheid, (voor)oordelen, saamhorigheid en expressie van de eigen identiteit. Dat soort vraagstukken, onder jongeren actueel, wil DOX aankaarten en samen met hen vormgeven. Dat doen we in producties, maar ook in outreach (educatie) programma’s waarvoor we sinds 2016 intensief samenwerken met Theater Utrecht. Eigenschappen en vaardigheden die de groei van bewustzijn, creatief denkver­mogen, empathie en saamhorigheid bevorderen, willen we laten groeien. Deze vaardigheden zijn belangrijk bij het vormgeven van een persoonlijke en maatschappelijke identiteit.

Gebruikte materialen geven we na de laatste voorstelling een tweede leven. Inhuren of lenen van derden geniet de voorkeur. Hergebruik van decor, rekwisieten en kostuums wordt gestimuleerd.

Duurzaamheid DOX presenteert makers die gedreven worden door actuele en maatschappelijke ontwik­ ke­lingen die daarop reflecteren met artistiek werk. Hier past een organisatie bij die zich bewust is van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid om duurzaam te opereren. DOX deelt dan ook de ambitie van de gemeente Utrecht om in 2030 CO2-neutraal te zijn. Om de bedrijfsvoering verder te verduurzamen hanteren wij de volgende richtlijnen: We maken zoveel mogelijk gebruik van lokale leveranciers en distributeurs voor de inkoop en inhuur van materialen. Voor de aankleding van locaties, banners, vlaggen, e.d. wordt materiaal aangeschaft dat meerdere malen wordt gebruikt.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Personeel, makers en performers wordt gevraagd met de trein te reizen. Er zijn fietsen beschikbaar voor vervoer binnen Utrecht. Makers en performers in residentie slapen in een accommodatie met een Green Key. Makers en performers krijgen in digitale vorm het productieboekje. Voor de crew-catering wordt zo veel mogelijk lokaal, biologisch en minimaal 50% vegetarisch ingekocht. We maken geen gebruik van plastic of papieren bekers en hebben een schoonmaakbedrijf dat let op duurzaamheid. Op kantoor wordt het papier, glas en plastic van het overige afval gescheiden. Printpapier is gerecycled. Oud briefpapier wordt gebruikt als notitiepapier. Het meubilair op kantoor is tweedehands.

“Guerrilla is een felle oproep aan jongeren om betrokken te zijn bij de wereld.” Volkskrant over de voorstelling Guerrilla

8


2

LANDELIJKE EN LOKALE POSITIE

DOX beschouwt zichzelf als een unieke instelling, die zich van alle andere talent­ ontwikkelaars en (jeugd)gezelschappen binnen Nederland onderscheidt. Alleen DOX kent de specifieke verbinding tussen talentontwikkeling, produceren en outreach (educatie), bedient zich van grootstedelijke mengvormen van podiumkunstdisciplines, en is gespecialiseerd in het bereiken van een jonge, veelkleurige doelgroep. DOX wordt om zijn eigenheid ook herkend én gevraagd door collega-producenten en de speelmarkt. Het unieke karakter en de landelijke rol van DOX sluiten uitstekend aan bij de positie van Utrecht als tweede culturele metropool van het land. Daarbij kent Utrecht een jonge en groeiende bevolking van jongeren en jong­ volwassenen, het domein van DOX. Met DOX heeft Utrecht een sterke podiumkunst­instelling in huis die zich specifiek richt op jongeren in de urban cultuur en een unieke positie inneemt in het landelijke podiumkunsten­ bestel. Vanzelfsprekend straalt die positie ook af op de stad. Met zijn jonge doelgroep is DOX binnen het lokale aanbod een onmisbare

schakel tussen kinderen en volwassenen. Bovendien vervullen wij een belangrijke rol in de keten van Utrechtse culturele instellingen en verbinden we actief de lokale partners om ons heen. In 2019 werkten we samen met gezel­­schappen Theater Utrecht en andere collega’s in De Berenkuil, podia Stadsschouwburg Utrecht en Theater Kikker/Podium Hoge Woerd, en TivoliVredenburg als huis­theaters, festivals Tweetakt en de Utrechtse versie van Afrovibes, partnerscholen voor voorstellings­bezoek en educatie­projecten, kunstvakopleidingen HKU en Creative College en het productiehuis Standplaats Utrecht. Daarnaast voedt DOX de stad Utrecht middels internationale residenties en uitwisselings­projecten, in 2019 met Oost Afrika, Oeganda. De danscultuur en de groot­stedelijke cultuur zijn internationaal georiënteerd. Daarom vindt DOX het belangrijk om zich doorlopend te laten inspireren door ontwikkelingen in andere landen en culturen en zich daarmee actief te verbinden. Bloedlink, DOX, HNTjong — Fotograaf: Bowie Verschuuren

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

9


3 ARTISTIEKE KWALITEIT

DOX zet in op een hoog niveau jonge èn ervaren makers en collectieven, en op de nieuwste lichting jonge performers. We zijn in staat om te vernieuwen, kaders aan te passen en te actualiseren, met name binnen DOX Club: de clubtrajecten, waar de nieuwe generatie theatermakers samen met jonge performers wordt ondersteund bij het creëren, ontwikkelen en presenteren van nieuw werk. We laten daarin disciplines samenwerken en komen tot een nieuwe theatertaal. Dit levert voor DOX grensverleggend, interdisciplinair theater op dat verschil, diversiteit en veelvormigheid laat zien. De eigen signatuur wordt gefinetuned: DOX is onderscheidend door zijn rol als initiator van co-creaties met een cross-disciplinaire aanpak, en een bont makers- en performersteam dat bereid is over grenzen te gaan.

“Getanzte Botschaft für Mädschen.” Rheinische Post over de voorstelling Role Model

In 2019 zijn alle in het beleidsplan beschreven wensen uitgevoerd, zoals: Eén nieuwe eigen productie Wat me niet Breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) plus de coproducties Don’t wanna fight met YoungGangsters, Symphony of now met Batalo East & Artbeat en drie hernemingen, namelijk Guerrilla met Danstheater Aya, Role Model met NBprojects en Boedlink met HNTjong. Daarnaast nam DOX deel aan diverse manifestaties zoals Uitfeest, Uitmarkt en waren we curator van Corrosia Danst Urban. Continuering van het jaarlijkse HKU/ ROC-project (dit jaar getiteld 100% DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

WAAR) met telkens nieuwe makers, en uitvoering van twee blokken van drie clubtrajecten, inclusief output in de stad tijdens Festival Tweetakt. De doorgroei van het succesvolle urban dance event The Kulture of Hype&Hope. De samenwerking met Theater Utrecht, zowel m.b.t. gezamenlijke outreach, als met de gezamenlijke voorstelling in de klas Outsiders en het jaarlijkse project Theater na de Dam. Internationaliseringsprogramma met het Oegandese danshuis Batalo East uit Oost-Afrika. Het ondersteunen van vier nieuwe makers: 1.  DIEHELEDING Festivalvoorstelling 1001, onderzoek in de DOX Club en het ontwikkelen van de voorstelling in de klas Fokking Awkward. 2. LIONSTORM Nieuwe releases, het opbouwen van een netwerk voor LIONSTORM on tour. 3. Onyx & Ivory Nieuwe releases, en onderzoek voor de muziektour Reaspora. 4. Giovani Vreede Het ontwikkelen als danser, docent en producer, en de bijdrage aan de ontwikkeling van de Nederlandse urban scene. De continuering van Standplaats Utrecht, het ontwikkelingsplatform dat talentvolle theatermakers met een tweejarig traject begeleid met thuisbasis Fort Blauwkapel in Utrecht. Het platform zet in op artistieke ontwikkeling, ontmoeting met andere makers en 10


verbinding met de stad. Een gezamenlijk initiatief van Het Huis Utrecht, Theater Utrecht, Spring Performing Arts Festival, DOX en Het Filiaal in samenwerking met SWK030. DOX is mentorinstelling van DIEHELEDING.

“Trefzekere hiphophertaling van de verhalen van duizenden-een-nacht.” Theaterkrant over de voorstelling 1001 van DIEHELEDING

Succesvolle producties Over de productionele resultaten zijn we tevreden. Niet zonder trots constateren we dat drie succesvolle co-producties uit 2017 en 2018, Guerrilla met Danstheater Aya, Role Model met NBprojects en Bloedlink met HNTjong werden hernomen in 2019. De laatste twee zijn in 2018 geselecteerd voor festival TF-jong op het Nederlands Theater Festival en Bloedlink was genomineerd voor de Gouden Krekel en won de Zilveren Krekel voor de meest indrukwekkende jeugdtheatervoorstelling. De eigen identiteit van al deze DOX-projecten, waarbij de co-regie en/of coaching in handen was van Hildegard Draaijer, wordt door de landelijke speelmarkt voor jongerenaanbod herkend en gewaardeerd. Vanuit het veld is er behoefte aan samenwerking met DOX; de kwaliteit en het specifieke karakter van onze talenten zijn kennelijk aantrekkelijk. Talentontwikkeling Bij DOX loopt talentontwikkeling langs twee programmalijnen: voor nieuwe makers en voor jonge performers in het groot­ stedelijke (urban) domein. Deze komen veelal samen in de DOX Club, maar ook in losse DOX-producties. Naast zes DOX Clubs vonden er in 2019 ook vier edities van het urban dance event The Kulture of Hype&Hope plaats, evenals een wekelijkse open urban danstraining.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Nieuwe makers DOX is een ontwikkelplatform waar makers daadwerkelijke steun ervaren. De nieuwe generatie krijgt tijd en ruimte om tot de eigen essentie te komen, een uitgesproken artistieke signatuur te ontwikkelen en werk te presenteren. Ook helpen wij bij het opbouwen van een professionele praktijk. Gevestigde makers die soms al eerder bij DOX te gast zijn geweest, kunnen ook bij ons terecht om zich door te ontwikkelen. Sommige makers zijn gestart als performer in de DOX Club en de eigen producties van DOX. We vinden het belangrijk om een diverse groep makers aan ons te verbinden; de onderlinge uitwisseling blijkt vaak zeer verrijkend. In de programma­lijn Talentontwikkeling kunnen nieuwe makers werken in de DOX Club, in residentie, in het tweejarige Nieuwe Makerstraject gesteund door Fonds Podiumkunsten of in het Urban talent-traject van Fonds voor Cultuurparticipatie. Makers in residentie Het gehele jaar door heeft DOX-makers in residentie. Makers werken in de studio’s en worden ondersteund op artistiek, zakelijk, productioneel en/of technisch gebied. Tijdens hun onderzoekstraject organiseren de makers presentatiemomenten bij DOX of in de publieke ruimte. De jonge talenten Kim Aikman en Geofri Bell werkten onder begeleiding van coach Victor Mentink aan Onafhankelijk van jou, een onderzoek naar het moment dat vele Surinamers, hoewel ze dat al jaren waren, moesten kiezen om Surinamer te worden of Nederlander te blijven. Het jonge makerstalent Sinem Kavus was bezig met onderzoek voor haar nieuwe multidisciplinaire theatertrip Nobody Told Me There’d Be Days Like These waarin ze zich als maker stort op muziektheater en het thema existentiële angst. In 2021 zal zij deze solo verder ontwikkelen en spelen op diverse festivals. Makers in het Nieuwe Makers-traject Met een aantal makers gaat DOX langer in zee. In 2019 werd door het FPK het tweejarige 11


Nieuwe Makers-traject toegekend met het hiphoptheatercollectief DIEHELEDING (vanuit Standplaats Utrecht), het duo Onyx & Ivory (samen met ParadisoMelkwegProductiehuis) en met choreograaf Dalton Jansen & The Double (samen met Productiehuis Theater Rotterdam). Met deze opkomende makers en collectieven zijn we intensieve ontwikkel­ trajecten gestart.

In 2019 mag DOX zich weer beroepen op een hoge mate van succes bij zijn talent­ ontwikkeling. Van de DOX-talenten stroomde 99% procent door naar de praktijk, naar kunstvak­opleidingen of naar DOX zelf. Sinds 2019 ontstaan er onder de DOX performers ook nieuwe collectieven. De presentaties waren te zien tijdens de ClubSpecials in ons eigen theater de Paardenkathedraal.

Daarnaast zijn we gestart met nieuwe ontwikkel­trajecten van jonge talenten met danser en docent Giovani Vreede, de vrouwelijke queer rapformatie LIONSTORM en muzikaal multitalent Michelle Chai Blaq. Deze trajecten zijn binnen de Urban arts regeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie gehonoreerd.

“Een aangename exploratie op naar de bewegingsruimte van het individu binnen de massa.” Theaterkrant over de

Jonge performers & DOX Club De programmalijn Talentontwikkeling jonge performers wordt structureel ondersteund door het Fonds voor Cultuurparticipatie. De werkvorm is de DOX Club, het parttime leertraject voor uitvoerend podiumkunsttalent tussen 16 en 25 jaar. Van september t/m juni volgden de DOX performers een clubtraject met zowel opkomende als gevestigde makers uit verschillende disciplines. Beide groepen kunnen zo hun artistieke signatuur (verder) ontwikkelen, de makers kunnen bovendien (meer) ervaring opdoen in het werken met jongeren. Het werkproces draait om wederzijdse inspiratie, het ontwikkelen van vaardigheden en eigen mogelijkheden en het verwerven van inzichten. Inzichten in wat theater en kunst kan zijn en in wat zich afspeelt in de wereld. Door wisselende invalshoeken, kunstvormen, groepssamenstelling en het diverse makersteam gedurende het seizoen, ontstaat een bruisende dynamiek. Om de doorstroom nog steviger te maken, wordt er ieder jaar voor performers die auditie willen doen binnen het kunstvakonderwijs een AuditieClub aangeboden. In 2019 namen in de DOX Club 98 uitvoeren­de talenten deel uit alle provincies. De man­-vrouwverdeling was in 2019 gelijk. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

voorstelling Rushing Faces

The Kulture of Hype&Hope Giovani Vreede en Marsha Webster organiseerden voor het zesde jaar in samenwerking met DOX een hiphop event van regio Utrecht. In 4 voorrondes, verspreid over het jaar strijden dansers in verschillende categorieën. In juli is de grote finale. Het is geen wedstrijd in klassieke zin, maar ook een manier om de liefde voor de dans en de hiphopcultuur te vieren. Er zijn internationale dansscouts aanwezig van het grootste hiphop­evenement in Europa: I Love This Dance dat in Parijs plaatsvindt. De vier edities werden in totaal bezocht door 1303 dansers, afkomstig uit 31 landen. The Kulture of Hype&Hope wordt mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie.

12


Outreach Onze afdeling outreach is voortdurend in ontwikkeling en onze inspanningen worden permanent getoetst aan de doelgroepen en partners waarmee we werken. Ieder jaar vindt een bijeenkomst plaats met leerkrachten uit het onderwijs waarin we actuele vraagstukken bespreken en de thema’s van onze voorstellingen afstemmen. Met ons docententeam organiseren we vaste inspiratieavonden, waarin we onze werkwijze aanscherpen en best practices uitwisselen. Het belangrijkst zijn de gesprekken die we voor, tijdens en na onze activiteiten voeren met leerlingen, bezoekers, partners en andere betrokkenen. Hieruit halen we relevante feedback.

“Wat een geweldige voorstelling van DOX en DIEHELEDING over identiteit bij ROC MN in Amersfoort op de Campus. Wat een krachtig en prachtig theater. Een echte aanrader, als je werk wilt maken van inclusief onderwijs. Mooi om mee te maken; ademloos en sprakeloos. Stof tot nadenken.” Eddy Pelsma Directeur ROC Midden Nederland

In 2018 dienden DOX en Theater Utrecht een nieuwe aanvraag in bij het Fonds voor Cultuurparticipatie voor een vmbo-regeling waarbij we inzetten op de connectie met de jonge makers en peer performers van de DOX Club om ons onderzoek gelijk te laten lopen aan dat wat er op school met leerlingen wordt gedaan. Directe kennisoverdracht tussen verschillende generaties en jongeren op de partnerscholen is daardoor mogelijk. Het fonds wijzigde de aanvraagprocedure, waardoor niet de culturele instellingen maar de scholen de aanvragende partijen moeten zijn, wat in de praktijk teveel van scholen vraagt. Toch zijn we erin geslaagd om met partnerschool Gerrit Rietveld College succesvol een vmbo-aanvraag in te dienen. Dit driejarige traject is september 2019 van start gegaan. Komende jaren verdiepen we voor het vmbo de doorlopende leerlijn Kunst en Cultuur door lessituaties op locaties te geven en door projecten en workshops te maken. Rolmodellen zijn voor de vmbo-leerlingen uiterst belangrijk, zeker in de grootstedelijke omgeving met zijn enorme diversiteit. We werken vooral aan herkenbaarheid, gelijkheid, kansen en ontspanning voor de leerlingen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

13


4 ZAKELIJK

Sinds 2017 kent DOX drie meerjarige subsidiënten: Gemeente Utrecht, het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP) en het Fonds Podiumkunsten (FPK). De gemeente financiert het fundament van de organisatie. Het FCP ondersteunt de talentontwikkeling van jonge performers (i.c. alle 6 DOX Clubs, het hiphoptraject The Kulture of Hype&Hope, het HKU/ROC -project 100% Waar, Lionstorm, Giovani Vreede in Japan). De nieuwe producties Wat me niet breekt (maakt me niet noodzakelijker sterker), het Nieuwe Makers traject van DIEHELEDING met 1001 en Onyx&Ivory met Reaspora, de nieuwe coproductie met YoungGangsters, Don’t wanna fight, reprises van de producties Guerrilla en Role Model, de internationale uitwisseling met Batalo East, Symphony of Now en de outreach-projecten Theater na de Dam, Maakweken en Outsiders zijn gerealiseerd met behulp van dekking vanuit het FPK. We zijn blij dat DOX deze vaste subsidiënten heeft die deze mooie activiteiten mede mogelijk maken. Deze structurele steun, op projectbasis aangevuld met private en publieke fondsen, vormt de basis van een goede financieringsmix. Door de vele vormen van samenwerken neemt de diversiteit van financieringsmixen toe. DOX is financieel een gezonde instelling. DOX sluit 2019 af met een bescheiden negatief exploitatieresultaat van -€4.241,-. Dit negatief resultaat is vooral te wijten aan de noodzaak het gehele, verouderde, computernetwerk in 2019 te vernieuwen vanwege een nood­ zakelijke software-update. Over 2019 behaalde DOX een Eigen Inkomsten Quote van 39,2 procent, berekend over de (mede) middels subsidie van het FPK gerealiseerde projecten. Het totale eigen vermogen op 31 december 2019 bedraagt €114.438,-, samengesteld uit €73.263,- aan Algemene Reserve en €41.175,als Bestemmingsreserve DOX-fonds. Dit eigen vermogen achten wij voldoende om voor de komende jaren de continuïteit van DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

de stichting te waarborgen. Als substantiële bedreiging van het voortbestaan van DOX geldt het afnemen van de structurele subsidie-inkomsten van het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten en de Gemeente Utrecht. Doordat DOX een minimale vaste personeelsbezetting kent en zoveel mogelijk mensen op projectbasis aantrekt, is de organisatie zeer flexibel en in staat om in voldoende mate te anticiperen op het risico van eventueel teruglopende subsidie-inkomsten. Fair Practice Code   Het is DOX’ wil in onze sector een gezondere, eerlijkere en duurzame manier van werken mede mogelijk maken. DOX betaalt haar medewerkers conform de afspraken die zijn vastgelegd in de CAO Toneel en Dans. Indien we opdrachten verstrekken aan zelfstandigen, hanteren we de richtlijn die daartoe in de CAO is opgenomen of is verstrekt door bijvoorbeeld de VVL. Specifiek voor DOX is dat we in de Clubs werken met performers die nog geen professioneel kunstenaar zijn, maar deelnemen in een leertraject-setting. Dit leertraject krijgen ze gratis. De makers/ trainers van de Clubs en de coaches worden betaald conform de CAO-richtlijnen. Bij DOX is steeds meer sprake van selfmaders: makers en performers die niet het klassieke pad via de kunstvakopleiding volgen, maar als auto­didact hun weg naar het podium vinden. Met de CAO en Fair Practice Code in de hand zoeken we verder naar een eerlijkere beloningswijze. In de totstandkoming van sectorale afspraken, zoals de CAO, maakt DOX, via haar actieve lidmaatschap van de NAPK, zich sterk voor de aanpassingen ten behoeve van de hedendaagse ontwikkelingen op het vlak van Fair Pay.

14


5 PRESTATIES

Ruimte voor performerstalent Ter verantwoording aan het FCP is het aantal gerealiseerde activiteiten en begeleide talenten gerelateerd aan de gestelde prestatieafspraken: Er werden in 2019 twee DOX Club gereali­seerd met elk drie club­trajecten en met een uitloop naar Festival Tweetakt. Aan dit parttime talent­ ontwikkelings­traject deden 98 talenten mee (tegenover de norm 50). Ook vond, zoals altijd, doorstroming plaats van geselecteerde DOX-talenten naar de diverse grotere en kleinere producties. In 2019 werden 38 talenten geselecteerd om als fulltimer deel te nemen aan vijf projecten (i.p.v. acht fulltimers in twee projecten), namelijk de coproducties Guerrilla, Bloedlink, Don’t wanna fight en Symphony of now (de internationale coproductie met Batalo East uit Oeganda en dans­collectief Artbeat), Dodenjaarsavond (voorstelling Theater Na de Dam) de voorstelling in de klas Outsiders en het HKU/ROC-project 100% WAAR. Er vonden in totaal 6 voorstellingen met DOX-talenten plaats, met 15.449 bezoekers.

Ten slotte trok de open trainingsavond gemiddeld tien urban dansers. Deze werd in 2019 totaal 40 keer georganiseerd.

“The Kulture of Hype&Hope staat voor het delen van mooie momenten met elkaar, de liefde voor dans en de aandacht voor elkaars talent.” Organisator en initiatiefnemer Giovani Vreede

Daarnaast kende DOX nog vier openbare projecten (manifestaties) waar tientallen jonge talenten en scholieren aan deelnamen (niet gecalculeerd in het kader van de prestatieverantwoording).

Ruimte voor makerstalent DOX is altijd op zoek naar de nieuwste ontwikkelingen en jong maaktalent, en naar hun verbinding met DOX en met meer ervaren makers in huis. We trachten met hen langere lijnen te maken over de loop van meerdere seizoenen. Zo hebben choreografen als Anne Suurendonk, Melvin Fraenk, Çağdas Gülum en componist en dj Tom van Wee van het danscollectief Artbeat, performance collectief ROTOR, rapper, emcee en zanger PAX (Hein Bal) en theatermaker, danser en beatboxer Abdelhadi Baadi, maar ook de in Oeganda gevestigde, choreografen Abdul Kinyenya, Lilian Nabaggala Maxmillian en componist en dj Faizal Ddamba van het danshuis Batalo East uit Oeganda meerdere DOX-projecten gerealiseerd. Te gast in de DOX Club waren Spoken word artist Mariana Hirschfeld, componist en basgitarist Marlon Penn, regisseur Silke van Kamp, schrijver Mick Lindo, choreograaf Jantien Fick en cinematographer Simon Meesters.

Het nieuwe urban event The Kulture of Hype&Hope alsmede de samenwerking met HKU en ROC Midden-Nederland werden gecontinueerd.

Tevens keerden regisseur Timothy de Gilde en choreograaf Dalton Jansen na een eerder clubtraject in 2018 terug voor de jaarlijkse DOX-productie, en heeft DIEHELEDING een

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

15


DOX Club geleid als onderzoek voor de nieuwe DOX-productie. Andersom constateren we dat performers die zich onder de vleugels van DOX hebben ontwikkeld nu geleidelijk uitstromen en op eigen benen verdergaan, zoals b-boys Liam McCall en Deion Holwijn van de crew Underdogz en performers Ali ‘Dimozii’ Zanad, Jeffrey ‘Creepashu’ Loewenicht, Gary ‘Duimalot’ Gravenbeek, Omar Elmecky, Aristo Mijnals, Frankly Joe Maulany van Mensja Collective. In 2019 heeft DOX wederom veel nieuw makers­talent aan boord gehaald. Met DIEHELEDING wordt de samenwerking gecontinueerd, choreograaf Dalton Jansen en het performance collectief Rotor (Koen van der Heijden & Hidde Aans-Verkade) zijn aan de slag gegaan, maar ook meer urban georiënteerde jonge makers als queer rapformatie LIONSTORM, danser en organisator Giovani Vreede, Onyx & Ivory, het collectief van broer en zus Felix en Anne-Fay Kops. Meerdere van deze mensen begeleidt DOX bij het aan­­ vragen van de regeling Nieuwe Makers van het FPK of een urban ontwikkelingstraject van het FCP. Ten slotte participeert DOX ook in 2019 actief in Standplaats Utrecht. DOX heeft hierin een specifieke rol omdat wij met nieuwe makers werken die ‘anders’ zijn wat betreft culturele achtergrond, hun selfmade karakter en een nieuwe vorm van autonomie werken. DOX fungeert hier als mentorinstelling voor het collectief DIEHELEDING. Verder werkt DOX samen met Theater Utrecht voor de voorstelling in de klas en Theater Na de Dam en met de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) en het ROC Midden-Nederland, onder andere aan het jaarlijks talentontwikkelingsproject.

“Dit is geen zoetsappige one love voor mede queers, het is een uitvergroting van het ongemak dat homoseksuele liefde (en vooral: homoseksuele seks) oproept bij hetero’s.” 3voor12 over LIONSTORM DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Publieksbereik DOX heeft het afgelopen jaar meer verdieping en verbreding gezocht in jonge publieks­ groepen. Door LIONSTORM bereiken we nu een groot gedeelte van de LGTBQAI-scene. Met de optredens van Anne-Fay Kops van Onyx & Ivory en de muziekperformance van Sinem Kavus zijn we nu ook te zien op grote poppodia en muziekfestivals zoals Paradiso, Lowlands en Festival Mozaïek. Vruchtbare samenwerkingen met NBprojects, HNTjong en YoungGangsters hebben we doorgezet waardoor we nieuw publiek bereiken. De speelperiode van eind oktober 2019 t/m januari 2020 voor Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) pakte minder goed uit dan gehoopt. Door de vele vakanties waren veel scholen verhinderd en we hadden veel concurrentie van andere jeugdgezelschappen. Wat betreft publieksbereik zet DOX haar impact voort, mede dankzij de vele samenwerkingen bereiken wij een hoge output: in 2019 speelde DOX 349 uitvoeringen voor 36.636 bezoekers. In 2019 hebben we vanwege de vele coproducties minder in Utrecht gespeeld dan in 2018. In 2020 spelen we meer in Utrecht en omgeving. Hierin zit in een stijging in het aantal vrije voorstelling en bijbehorende bezoekers ten opzichte van 2018 en 2017. In 2019 hadden we meer een uitschieter qua bezoekersaantallen bij de manifes­ taties omdat we deelnamen aan een grote manifestatie van het Utrechtse Uitfeest waar 8.500 bezoekers op afkwamen. De huisstijl en website hebben een rebranding gekregen. De nieuwe stijl is toegankelijk, jong en overzichtelijk. De producties, makers en performers vormen samen een verhaal. Foto’s en video’s worden prominent afgebeeld en sluiten aan bij de jonge doelgroep. In alle communicatiemiddelen van DOX (website, digitale media, affiches, flyers, programmabladen, brochures, tekstuitgaven) is ook in 2019 melding gemaakt van de gewaardeerde financiële ondersteuning van onze activiteiten door het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten, de Gemeente Utrecht 16


en de bijdrages van publieke- en private fondsen.

“Dit is een eigentijds en eigenzinnig collectief, dat we zeker in de gaten moeten houden.” Theaterkrant over DIEHELEDING

1001, DIEHELEDING — Fotograaf: Derk Stenvers

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

17


6 ORGANISATIE

De organisatie van DOX kent een directie, bestaand uit een artistiek- en zakelijk directeur, ondersteund door een bureau­ manager, en de afdelingen productie, marketing & communicatie, Clubs (voorheen Ateliers) en outreach. De afdeling outreach wordt gedeeld met Theater Utrecht. In aanloop naar het komende kunstenplan 2021-2024, waarin DOX zich verder hoopt te kunnen ontwikkelen als ontwikkelinstelling als onderdeel van de landelijke Basis Infra Structuur, breiden wij onze samenwerking met Theater Utrecht verder uit. Zowel in organisatie als in de productie van onze activiteiten zullen wij vaker met elkaar samenwerken en onze krachten bundelen. Team In 2019 werd de directie gevormd door artistiek directeur Hildegard Draaijer en zakelijk directeur Eric Japenga. In totaal bestaat het vaste team uit 8,1 fte. Op de vier afdelingen Productie, DOX Club, outreach en marketing & communicatie wordt gewerkt in bezettingen van medewerkers voor minstens drie à vier dagen per week, met als beoogd resultaat meer continuïteit en flexibiliteit in de bezetting van de organisatie. Het is voor veel jongere werknemers gewoon om zeer geregeld van baan te wisselen. Een dienstverband van een jaar wordt al snel als lang ervaren. Vanwege het belang van opbouw van kennis en ervaring in de organisatie heeft dit onze aandacht. In lijn met de Fair Practice Code is ons streven om medewerkers in de vaste organisatie na een jaar een contract voor onbepaalde tijd te bieden. Bij de afdelingen productie en outreach wordt jaarlijks voor gemiddeld twee stagiair(e)s een plek gevonden.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Code Diversiteit & Inclusie DOX onderschrijft het belang van het werken conform de principes van de Code Diversiteit en Inclusie. Wij werken met én voor mensen met cultureel zeer diverse achtergronden en brengen kleur en verhalen uit allerlei groepen van de Nederlandse samen­leving op het podium. Dat brengt het maken van podiumkunst vanuit de grootstedelijke jongeren­cultuur eigenlijk als vanzelf met zich mee. Bij het aannemen van nieuw personeel vormt culturele diversiteit een criterium. DOX-makers kennen veelal een bi-culturele achtergrond. Tegelijkertijd erkennen we dat het ook bij DOX beter kan en moet. DOX neemt als aanjager deel aan Pact-Utrecht, die ons helpt inclusief te werken. Ook landelijk, middels Theater Inclusief, worden stappen gezet om deze Code concreet invulling te geven. Het bestuur van DOX bestaat al voor 50 procent uit mensen met een niet Nederlandse afkomst, met heel diverse functies in de maatschappij. Bij komende vacatures zal ook naar diversiteit op andere vlakken worden gekeken.  De organisatie telt 40 procent mensen met een niet Nederlandse afkomst. Bij vacatures zal actief worden geworven op het vlak van diversiteit. Het openstellen van vacatures op de culturele vacaturesites blijkt niet voldoende. DOX heeft wel toegang tot cultureel diverse netwerken die we aanboren, voor netwerken die een bijdrage kunnen leveren een verdergaande diversiteit op andere vlakken, zullen we extern ondersteuning zoeken.

18


Bestuur Stichting DOX werkt met een bestuurs-­ directiemodel. Het bestuur stelt het beleid vast en delegeert de dagelijkse uitvoering ervan aan de directie. Het bestuur ontvangt geen vergoeding voor zijn werkzaam­heden. Het bestuur kwam in 2019 viermaal ter vergade­ring bijeen. Per 31/12/2019 is het bestuur als volgt samengesteld: Gilbert Isabella, voorzitter Sinds 20-02-2017 (Burgemeester van Houten, van 2014 tot 2018 rijksvertegenwoordiger voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba, daarvoor wethouder in de Gemeente Utrecht) Benno van Marum, penningmeester Sinds 27-11-2010 (hoofd bedrijfs­voering en Control bij Bureau Financieel Toezicht, daarvoor bij Onderzoeksraad voor Veiligheid) Willem van Berkel, bestuurslid P&O en marketing Sinds 24-09-2013 (psycholoog en senior adviseur) Nada Mounzer, bestuurslid artistieke inhoud Sinds 01-06-2016(editor-in-chief Pop & Jazz & Festivals bij NTR TV)

Code Cultural Governance Stichting DOX heeft het bestuursmodel met een artistiek- en een zakelijk directeur en werkt voor het grootste deel met publieke middelen. Daar gaan we verantwoord mee om en we leveren er veel artistieke en maatschappelijke waarde voor terug. Directie en medewerkers van DOX zien dit als hun taak, het bestuur ziet erop toe dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Het bestuur kent vier leden, die gezamenlijk een brede vertegenwoordiging vormen van de samenleving. Zij kent diversiteit op vele vlakken, zodat zij in staat is afwegingen te maken die rechtdoen aan de maatschappelijke doelstellingen van DOX en aan haar artistieke- en zakelijke beleid. Als vereiste geldt dat bestuursleden direct of indirect geen eigen belang hebben bij het functioneren van DOX. Het bestuur van DOX ontvangt voor haar inzet geen vergoeding. Leden kunnen hun reiskosten vergoed krijgen. Nevenfuncties worden gemeld. De leden hebben zitting voor drie jaar met verlengingsmogelijkheid van een tweede periode. Het bestuur kiest de accountant die de financiële bedrijfsvoering controleert en daarvan verslag doet. In 2019 is een rooster van aftreden opgesteld zodat wisselingen binnen het bestuur tijdig en gelijkmatig plaatsvinden. Jaarlijks evalueert het bestuur zijn functioneren en neemt daarbij de Code als uitgangspunt. Het bestuur staat de directie gevraagd en ongevraagd bij met advies om er zorg voor te dragen dat DOX zo optimaal mogelijk functioneert.

In 2020 neemt de huidige penningmeester afscheid en hopen wij een nieuw lid van het bestuur te verwelkomen. De Wet Normering Topinkomens wordt door het bestuur van DOX nageleefd. Bestuursleden wordt de mogelijkheid geboden de onkosten te declareren die zij moeten maken voor het uitoefenen van hun functie. Zij genieten geen vergoeding voor de door hen verrichte werkzaamheden.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

19


7 AANDACHTSPUNTEN

Samenwerkingen In 2019 hebben DOX en Theater Utrecht (TU) hun samenwerking geïntensiveerd en gezamenlijk vorm gegeven aan de plannen voor 2021-2024. We gaan onze werking en onze krachten koppelen en vormen een plek waar nieuw, opkomend en midcarreer talent zich kan ontwikkelen en kan doorstromen in producties in alle vormen en maten. Voor DOX betekent dit concreet dat wij onze performers en makers een nog rijkere werkplek kunnen bieden en dat wij onze productiekracht versterken. Ook het mede-gebruik van de Paardenkathedraal van TU biedt ons mogelijkheden om professioneler te werken en om andere makers, performers en publiek te ontvangen. We wachten niet tot 2021 en zijn al volop aan de slag: Sinds halverwege 2019 delen we niet alleen een hoofd outreach, de gehele afdeling, bestaande uit drie medewerkers, en de docenten werken voor zowel DOX als TU. We coproduceren en maken in 2020 onze eerste gezamenlijke grotezaalproductie. We delen faciliteiten en software-paketten. In 2020 gaan ook de afdelingen productie en marketing nauwer samenwerken. Aanvraagprocedure Kunstenplanperiode 2021-2024 In 2021 hoopt DOX een volgende stap te zetten en als Ontwikkelinstelling in de landelijke Basis InfraStructuur te worden opgenomen. Onze werkzaamheden op het vlak van talent­ ontwikkeling en participatie, gesteund door het Fonds voor Cultuurparticipatie zetten wij voort in DOX Club, een doorontwikkeling van de Ateliers. Van de Gemeente Utrecht vragen wij voor de volgende kunstenplanperiode een geïndexeerde bijdrage. Met de Provincie Utrecht zijn we samen met Theater Utrecht in gesprek om onze educatiewerking in de regio door hen gesteund te laten worden. Daar er enorm overvraagd wordt bij de BIS-regeling voor de Ontwikkelinstellingen, DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

hebben wij ook een aanvraag ingediend bij het FPK, voor als ons geen plek gegund wordt in de BIS en wij onze huidige werking op min of meer dezelfde voet zullen voortzetten. In 2019 heeft de planontwikkeling voor 20212024 veel tijd gevergd. Nu is plannen maken voor de toekomst een van de leukste onderwerpen in ons werk, maar dit keer heeft het veel tijd gekost om ons plan voor de toekomst af te stemmen op de beschikbare subsidieregelingen die daarvoor benodigd zijn. De diverse overheden hebben zich deze ronde weinig onderling afgestemd, waardoor het voor alle aanvragers een ware krachttour is geweest om hun beleidsplan te plooien naar de diverse inrichtingseisen. Zeker voor DOX, dat opereert op de grenzen van diverse regelingen, betekende dit veel werk naast onze reguliere activiteiten. Een betere afstemming tussen de verschillende overheden en fondsen had ons veel tijd bespaard. Huisvesting De huisvesting van DOX is al langere tijd een knelpunt. In 2019 hebben we Wat me niet breekt (maakt me niet noodzakelijk sterker) moeten repeteren in de repetitieruimte van De Dansers. Prettig dat dat mogelijk was, maar de afstand tot ons kantoor was dermate groot dat er te weinig binding mogelijk was tussen kantoor- en productiemedewerkers. Voor de montage van deze voorstelling moesten we zelfs een week uitwijken naar Amersfoort. Ook in 2020 zullen we pogingen ondernemen om binnen afzienbare termijn op dit knelpunt tot een oplossing te komen. Coronacrisis Het schrijven van dit bestuursverslag vindt plaats tijdens de Coronacrisis. De consequenties van deze crisis zijn op dit moment nog niet te overzien. Zeker is echter wel dat de gevolgen zeer groot zullen zijn, ook voor onze sector, ook voor DOX. Alle 20


zeilen worden bijgezet om onze makers en performers kansen te blijven bieden om zich te uiten en hun vak te beoefenen. Nieuwe maak-, repetitie-, workshop- en presentatie­vormen worden toegepast, de creativiteit blijft stromen. De prestaties zoals wij die hebben afgesproken in de diverse subsidie-­overeenkomsten zullen als gevolg van deze crisis niet allemaal gehaald worden. Hierover is reeds coulance toegezegd door de verschillende subsidiënten. Voor de financiële gevolgen worden door de rijksoverheid compensatiemogelijkheden opgesteld. Op dit moment is nog niet duidelijk welke dat zullen zijn en of dat al onze schade daarmee gedekt zal kunnen worden. Vooralsnog gaan wij er vanuit dat er voor de gevolgen van de crisis in goed overleg tussen de rijksoverheid en de sector afdoende oplossingen gevonden worden. Grote zorg gaat wel uit naar de inkomenssituatie van de vele zzp-ers in onze sector. Velen van hen dragen bij aan het succes van DOX.

Ten slotte 2019 was een succesvol jaar met veel waardering voor DOX en laat wederom goede bezoekersaantallen zien, beter dan in ons beleidsplan was beoogd. De voorstellingen zijn goed ontvangen door pers en publiek. Ook op het gebied van talentontwikkeling en educatie is er continuïteit en heeft DOX haar positie in de regio verstevigd. Wij danken de directie, de vaste en freelancemedewerkers, de DOX-ers, makers en andere betrokkenen bij DOX, voor hun inspanningen in 2019 en wij wensen hen voor 2020 veel succes en een goed resultaat op de aanvragen bij de diverse overheden en fondsen voor de komende kunstenplanperiode 2021-2024. Utrecht, 26 maart 2020 Namens het stichtingsbestuur, Gilbert Isabella, voorzitter

ROLE MODEL, DOX & NBprojects — Fotograaf: Anja Beutler

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

21


Activiteitenverslag


1

TALENTONTWIKKELING

Bij DOX loopt talentontwikkeling langs twee programmalijnen: nieuwe makers (1.1) en voor jonge performers (1.2). Deze komen veelal samen in de DOX Club (1.3), maar ook in losse DOX producties. Naast zes DOX Clubs vonden er in 2019 ook vier edities van het urban dance event The Kulture of Hype&Hope (1.4) plaats, evenals een wekelijkse open urban danstraining (1.5). Nieuwe makers DOX is een ontwikkelplatform waar makers daadwerkelijke steun ervaren. De nieuwe generatie krijgt tijd en ruimte om tot de eigen essentie te komen, een uitgesproken artistieke signatuur te ontwikkelen en werk te presenteren. Ook helpen wij bij het opbouwen van een professionele praktijk. Gevestigde makers die al even bezig zijn en soms al eerder bij DOX te gast zijn geweest, kunnen ook bij ons terecht om zich verder door te ontwikkelen. Sommige makers zijn gestart als performer in de DOX Club en de eigen producties van DOX. We vinden het belangrijk om een diverse groep makers aan ons te verbinden; de onderlinge uitwisseling blijkt vaak zeer verrijkend. In de programmalijn Talentontwikkeling nieuwe makers kunnen makers werken in de DOX Club, in residentie, in het tweejarige Nieuwe Makers-traject gesteund door het Fonds Podiumkunsten (FPK) of in het Urban talent-traject van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP). Makers in de DOX Club In 2019 werkte DOX in de DOX Club met de volgende makers en collectieven:

Hein Bal a.k.a. PAX rapper, mc en zanger

Abdelhadi Baadi

theatermaker, danser en beatboxer

ROTOR

Performance collectief

Anne van Suurendonk choreograaf en docent

Melvin Fraenk choreograaf en docent

Çağdas Gülum choreograaf en danser

Tom de Wee componist en dj

Abdul Kinyenya  (Batalo East, Oeganda) choreograaf en dans

Lilian Nabaggala Maxmillian (Batalo East, Oeganda) choreograaf en docent

Faizal Ddamba (Batalo East, Oeganda) componist en dj

Dalton Jansen choreograaf

Mariana Hirschfeld spoken word artist

Marlon Penn

componist en basgitarist

DIEHELEDING

hiphoptheatercollectief Annebel Overbeeke, Dalorim Wartes en Jip Vuik

Silke van Kamp Regisseur

Mick Lindo schrijver

Jantien Fick choreograaf

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

23


Simon Meesters cinematographer

Thibaud Delpeut regisseur

Makers in residentie Het gehele jaar door heeft DOX-makers in residentie. Makers werken in de studio’s en worden ondersteund op artistiek, zakelijk, productioneel en/of technisch gebied. Tijdens hun onderzoekstraject organiseren de makers presentatiemomenten bij DOX of in de publieke ruimte. De jonge talenten Kim Aikman en Geofri Bell werkten onder begeleiding van coach Victor Mentink aan Onafhankelijk van jou, een onderzoek naar het moment dat vele Surinamers, hoewel ze dat al jaren waren, moesten kiezen om Surinamer te worden of Nederlander te blijven. Welke keuzes hebben de gevolgen van hun ouders, grootouders gehad op het leven dat zij nu lijden. Acteurs en makers Bell en Aikman kropen in de huid van een Surinaams stel dat net voor die beslissing staat na de onafhankelijkheid in Suriname. Ze presenteerden de uitkomst van hun onderzoek tijdens de ClubSpecials op 13 en 14 december 2019. Het jonge makerstalent Sinem Kavus was bezig met onderzoek voor haar nieuwe multidisciplinaire theatertrip Nobody Told Me There’d Be Days Like These waarin ze zich als maker stort op muziektheater en het thema existentiële angst. Ze vond herkenning in de bluesmuziek, gedichten van Rumi en teksten van Sylvia Plath. Ze werd gecoached door Timothy de Gilde. In 2020 zal zij deze solo verder ontwikkelen en spelen op diverse festivals. Makers in het Nieuwe Makers-traject Met een aantal makers gaat DOX langer in zee. In 2018 werd bij het FPK het tweejarige Nieuwe Makers-traject aangevraagd met het hiphoptheatercollectief DIEHELEDING (vanuit Standplaats Utrecht), en het duo Onyx & Ivory DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

(samen met ParadisoMelkwegProductiehuis), in 2019 met choreograaf Dalton Jansen & The Double (samen met Productiehuis Theater Rotterdam). Met deze opkomende makers en collectieven zijn we intensieve ontwikkel­ trajecten gestart. DIEHELEDING De afgelopen twee jaar heeft DIEHELEDING de festivalvoorstelling 1001 gemaakt en gespeeld, daarnaast hebben zij de schoolvoorstelling 100% WAAR geregisseerd en gecreëerd met spelers uit de DOX Club en HKU studenten. De komende twee jaar maakt DIEHELEDING nog twee producties, met elk een festival- en een zaalvariant. Ze ‘sampelen’ hun eigen werk om telkens weer per publieksgroep de juiste insteek te vinden. Daarnaast ontwikkelen ze educatie­projecten onder de vlag van DOX en Theater Utrecht, en maken en spelen ze voorstellingen in de klas. Hierbij laten ze zich inspireren door de jongeren van DOX. Ook creëren ze feesten, videoclips en geven ze workshops. Onyx & Ivory In het project Reaspora doen Anne-Fay Kops en haar broer Felix onderzoek naar hun biculturele achtergrond. De diaspora van hun familie gaat terug van Nederland, via de Antillen naar Suriname en van Suriname naar China en Afrika. Gebaseerd op de reis die ze maakten in 2019 maken ze het muziekalbum Reaspora en een theatervoorstelling waarin de muziek, verhalen en visuals tot een geheel samen worden gebracht. In 2020 wordt de liveshow op passende festivals en in clubs gespeeld. Dalton Jansen Dalton krijgt begeleiding op maat in het ontwikkelen van een nieuwe taal waarbij spoken word en contemporary urban dans wordt geblend voor een jongeren doelgroep. De samenwerking met diverse maatschappelijke organisaties versterkt Dalton’s thematiek. Daarnaast ligt de nadruk op het versterken van het interdisciplinaire theatrale element van zijn muzikale- en bewegingstaal voor een diverse (jong)volwassen doelgroep. In 2019 maakte hij 24


hierin zijn eerste stappen. Hij maakte samen met spoken word artist Mariana Hirschfeld en DOX Club perfomers een presentatie waarin dans en spoken word samenkomen. Makers in het Urban talent-traject Het urban traject voor talentvolle makers, van waaruit The Kulture of Hype&Hope is ontstaan, heeft vier succesvolle events georganiseerd. The Kulture of Hype&Hope plaatst de artisticiteit van urban dans in het middelpunt. Het event is een opstap voor het werven van talentvolle dansers en potentiële jonge makers voor de DOX Club en producties van DOX. Daarnaast zijn we gestart met nieuwe ont­­ wikkeltrajecten van de jonge talenten: danser en docent Giovani Vreede, de vrouwelijke queer rapformatie LIONSTORM en muzikaal multitalent Michelle Chai Blaq. Deze trajecten zijn binnen de Urban arts regeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP) gehonoreerd. Giovani Vreede Giovani maakte een research-reis naar de meest relevante hiphopdansers en hiphopteachers van Japan. Hij volgde lessen, danste mee, sprak met dansers en choreografen en mocht alles filmen. Dat was een geweldige kans, niet alleen voor zijn persoonlijke ontwikkeling als danser, docent en producer, maar ook voor de ontwikkeling van de Nederlandse urban scene; wat Giovani in Japan zag en meemaakte, deelde hij ter plekke via vlogs en legde hij samen met een videographer vast in een documentaire. De kennis en ervaring die hij heeft op gedaan in Nederland, geeft hij door in zijn lessen en lectures. Michelle Chai Blaq Michelle werkt aan haar zelfstandig makerschap als muzikant. Michelle is multitalent en houdt zich momenteel bezig met drummen, zingen, produceren, componeren, schilderen, schrijven, regisseren en wereldmuziek. Michelle wil onderzoeken hoe haar show eruit moet zien mogelijk, met drums, songs, choreo en visuals. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Geïnspireerd door Japanse en Afrikaanse (rituele) dans gaat ze nieuwe technieken onderzoeken en aanleren, zoals gospelchops, taikoles en showdrummen. Het concrete resultaat van het ontwikkeltraject is een nieuw te creëren release (audio en visuals) en een show. LIONSTORM Gale Rama (Vuige Muis) en Sterresoet van Schooten (Skerrie Sterrie) vormen samen LIONSTORM, Nederlands eerste queer rap­­ formatie. In het ontwikkeltraject werken zij in 2019 en 2020 aan het vergroten van hun kennis over de relatie tussen tekst en muziek in hiphop, het schrijven en performen van tracks, treatment­ontwikkeling voor videoclips, beeldontwikkeling bij rapteksten, een betere stemtechniek en lichaamsexpressie, branding, marketing en zakelijk inzicht. Hiervoor werken ze samen met de volgende coaches: rapper Annina Lie-Atjam (NINA), filmmaker, Michael Middelkoop en manager hiphopartiesten en brandingdeskundige Irfan Er. Jonge performers De programmalijn Talentontwikkeling jonge performers wordt ondersteund door het Fonds voor Cultuurparticipatie. De werkvorm is de zogenoemde DOX Club (zie ook 1.3). In 2019 namen daar 98 uitvoerende talenten aan deel. Er waren twee blokken van elk drie clubtrajecten, ieder talent nam per blok deel aan één DOX Club. De clubtrajecten verschilden dus per persoon. Werving en selectie De werving en begeleiding van de jonge performers is een intensief onderdeel van het werk van DOX. De instroom van de talenten vindt plaats vanuit diverse landelijke kanalen, zoals onze partnerscholen, mbo-­opleidingen, jeugdtheaterscholen, vooropleidingen, kunstvak­opleidingen en alternatieve routes binnen het netwerk van collectieven, huizen en organisaties in het urban circuit. Dat laatste genereert een grote groep jonge selfmade artiesten die bij DOX doorgaans onderdak vinden en doorstromen naar de beroepspraktijk. Het artistieke team werft actief door 25


middel van verschillende activiteiten. Via onze producties, The Kulture of Hype&Hope, de outreachprogramma’s (educatie) en onze marketing worden jongeren gewezen op onze landelijke selecties en werksessies, deze vinden meerdere keren per jaar plaats. DOX is er voor jongeren tussen de 16 en 25 jaar die bovenmatig geïnteresseerd en gemotiveerd zijn om zich te ontwikkelen als kunstenaar. We selecteren op kwaliteit (wat niet altijd ‘ervaring’ betekent) en op inzet. Het selectieproces bestaat uit drie rondes: 1. Landelijke auditie: voor 2019 melden zich 267 deelnemers uit verschillende delen van het land. De selecties vonden plaats in drie delen in weekenden in juni 2019. 2. Tussentijdse zij-instroom en separate werksessies voor (co)producties. Hiervoor melden zich 130 deelnemers aan. Hiertoe scant DOX zijn netwerk en elke speelplek op aanwezig potentieel talent. 3. Individueel gesprek met de jonge talenten die mogelijk worden aange­nomen in de DOX Club en/ of producties. Op deze manier zijn we veel beter op de hoogte van elkaars verwachtingen en wordt de persoonlijke benadering al ingezet. Ook voor dit jaar is het gelukt om een groep samen te stellen met een grote culturele en sociale diversiteit. DOX Club DOX Club is een parttime leertraject voor uitvoerend podiumkunsttalent tussen 16 en 25 jaar. Er wordt op wekelijkse basis gewerkt, op woensdagavonden en zondagen. Van september t/m juni volgen de DOX performers een clubtraject met zowel opkomende als gevestigde makers uit verschillende disci­plines. In de clubs werken uitvoerende DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

talenten met makers (meestal in duo’s) uit verschillende disciplines binnen de podium­ kunsten. Beide groepen kunnen zo hun artistieke signatuur (verder) ontwikkelen, de makers kunnen bovendien (meer) ervaring opdoen in het werken met jongeren. De Clubtrajecten zijn een broedplaats voor talent, research, presentaties en producties. Er wordt vaak vertrokken vanuit een thema en de interesses van de makers en de jonge talenten. Het werkproces draait om wederzijdse inspiratie, het ontwikkelen van vaardigheden en eigen mogelijkheden plus het verwerven van inzichten. Inzichten in wat theater en kunst kan zijn en wat zich afspeelt in de wereld. Door wisselende invalshoeken, kunstvormen, groepssamenstelling en makersteam gedurende het seizoen, ontstaat een bruisende dynamiek. Om de doorstroom nog steviger te maken wordt er ieder jaar voor performers die auditie willen doen binnen het kunstvak­ onderwijs een AuditieClub aangeboden. In de DOX Club wordt getracht om elk seizoen minstens zes tot acht resultaatgerichte project­en (presentatie-momenten) op te zetten. De presentaties zijn te zien tijdens de ClubSpecials in ons eigen theater de Paardenkathedraal in Utrecht. Daarnaast spelen de performers in ProductieClubs tijdens de festivals Tweetakt, Afrovibes en Theater Na de Dam. Deze presentaties worden gevolgd door een evaluatie met de makers en coaches. Instroom en doorstroom in 2019 In bijlage A staan de talenten vermeld die in 2019 actief waren in de clubtrajecten van DOX. Hun geografische afkomst is getoond in bijlage B en hun doorstroom/uitstroom in bijlage C. Uit deze overzichten en grafieken valt op te maken dat de DOX-talenten in 2019 uit alle provincies afkomstig waren en voor het overgrote deel (70%) uit drie verschillende provincies: Noord- en Zuid-Holland en Utrecht. De man-vrouwverdeling was in 2019 gelijk­matig verdeeld vergeleken met de jaren ervoor: 55% vrouwen en 45% mannen. Ook in 2019 mag DOX zich weer beroepen op een 26


hoge mate van succes bij zijn talentontwikkeling. Van de DOX-talenten stroomde 99% procent door naar de praktijk, naar kunstvakopleidingen of naar DOX zelf. Sinds 2019 ontstaan er onder de DOX perfomers ook nieuwe collectieven. Slechts 1% stopte tussentijds met de clubs. Na het ontwikkeltraject kunnen de performers: Uitstromen naar de praktijk als performer (gesubsidieerde instellingen, commerciele partijen, TV en film). Uitstromen naar de kunstvak­ opleidingen als student. Doorstromen naar de DOX producties als performer/maker (vaak in co-­productie met Theater Utrecht en overige gezelschappen). Doorstromen naar de afdeling outreach van Theater Utrecht en DOX als docent educatie. Doorstromen naar DOX en Theater Utrecht voor een residentie waarbij ze hun makerskwaliteiten onderzoeken. Uitstromen door het vormen van collectieven, het creëren van eigen werk, of naar commerciële partijen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

27


AUDITIECLUB

PRODUCTIECLUB - TWEETAKT

Van januari tot april 2019

Voorstelling Rushing Faces

Aantal performers 16

Repetitieperiode januari tot mei 2019 Aantal voorstellingen 8

Docenten en makers Naomi van der Linden, Werner Kolf, Samora Bergtop, Casper Vandeputte, Bram Gerrits, Jaïr Stranders, Carole van Ditzhuijzen, Dwayne Toemere en International Casting Directors Network (ICDN), Casting Society of America (CSA) en The European Film Academy Performers Ayla Baart, Ciro Goudsmit, Elena Migo, Emillio Valentien, Emily Hengeveld, Janneke Luijten, Daan Achterberg, Josephine Borst, Lex Buskens, Alisa Cuuna, Mijntje Pronk, Lindy Bremer, Sjaid Foncé, Tijn Hoekzema, Chrys Michailidi, Joe Sinduhije

Aantal performers 17

Deze Club staat in het teken van de voorbereiding voor de audities van de kunstvakopleidingen en het werkveld in Nederland en daarbuiten. De DOX performers krijgen inzicht in wat het inhoudt om auditie te doen.

Performance Collectief ROTOR van Hidde Aans-Verkade en Koen van der Heijden maakte in co-creatie met DOX Club performers de locatievoorstelling Rushing Faces. De haast om ons heen lijkt zich te vermenigvuldigen. Als een racepaard schermen we onszelf af om zo snel mogelijk van punt naar punt te komen. Ingeplugd op onze telefoon trekken we ons niets aan van de buitenwereld. Gevallen mensen, onze buurman of een zonsondergang? We zien het niet meer. Rushing Faces is een performance city tour door de binnenstad van Utrecht met dans, parcours en performance. Als een horde mensen stroomt de voorstelling door de straten en gebouwen met de omstanders als decor.

Inhoudelijk focust deze club zich op twee ontwikkellijnen: 1. De performers komen in aanraking met verschillen stijlen, vormen en manieren van werken binnen het kunstenlandschap. 2. De performers ontwikkelen verschillende soorten skills. Denk hierbij aan tekst­ behandeling, hoe maak ik een solo, eigen ideeën vervormen tot theatraal materiaal, samenspelen in het hier en nu, schrijven vanuit een persoonlijke fascinatie, stemtraining, mime etc. Deze skills kunnen ze inzetten tijdens de audities en het brengt hen tegelijkertijd dichterbij hun eigen persoonlijke stijl van maken en spelen.

Makers Hidde Aans-Verkade & Koen van der Heijden (ROTOR) Performers Gercon Brahm, Fabienne van Eldik, Joey Mulder, Levi Rapaport, Mirjam Ravier, Quincy Otgaar, Ser Sebico, Yarmill Kromhout, Ayse Nur Salli, David van der Veen, Elisa Eicker, Gino Sanders, Jordy Jansen, Lara Valentic, Marko Šakić, Nadine Wijshoff, Tim Kromhout Geluidontwerp Krijn Moons

Ook bezoeken de performers diverse voorstellingen van DOX of collega-gezelschappen. De AuditieClub wordt gegeven door acteurs, docenten en makers die werkzaam zijn in het professionele werkveld. Daarnaast werken we samen met bekende castingbureaus. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

28


Rushing Faces, DOX & ROTOR — Fotograaf: Sjoerd Derine

“Een aangename exploratie op naar de bewegingsruimte van het individu binnen de massa.” Theaterkrant over Rushing Faces

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

29


STADSCLUB Theater Na de Dam / Stadsschouwburg Utrecht / Theater Utrecht Repetitieperiode januari tot mei 2019 Aantal voorstellingen 1 Aantal performers 25

Regie & spoken word PAX en Abdelhadi Baaddi Choreografie  Anne Suurendonk i.s.m. dansers Choreografen  Melvin Fraenk & Çağdas Gülum  Eindregie Thibaud Delpeut Muzikale begeleiding Tom van Wee, dj Kypski Performers spoken word Nikki Ong, Marlotte Frowijn, Omar Elmecky, Amber Fortuin, Lotte Suvée, Lodewijk van Dijk, Sol Vinken, Rebecca Wijnruit, Abdulaal Hussein, Liz Abels, Wytse Algra Performers dans David van der Veen, Marko Sakic, Melisa Diktas, Levi Rapaport, Jordy Jansen, Quincy Otgaar, Fabienne van Eldik, Tim Kromhout, Joey Mulder, Lara Valentic, Ser Sebico, Yarmill Kromhout, Tatiana Spiewak, Juersson Hermanus Op de avond van 4 mei toonden we de weg van herdenken naar vrijheid. DOX, Theater Utrecht en Stadsschouwburg Utrecht presenteerden een avondvullend programma met spoken word, dans, theater, muziek en eten & drinken. 

knallend af­­­gesloten door dj Kypski (werkte met Brainfeeder, Pete Philly & Perquisite en Caro Emerald). Dodenherdenking is op 4 mei. En op 5 mei vieren we de vrijheid. Terwijl de vrijheid die we vieren veel te maken heeft met alle doden die zijn gevallen. Zoals we met Oudejaarsavond stilstaan bij het oude voordat we het nieuwe tegemoet gaan, toont Dodenjaarsavond de weg van herdenken naar vrijheid. We her­ denken het herdenken met elkaar. Maar hoe moeten we herdenken als we de verhalen steeds minder vaak uit eerste hand kennen? Hoe herdenken we doden die we niet hebben gekend? Die ons misschien niet echt iets zeggen? Is twee minuten stilte dan nog de juiste vorm? Op de avond van 4 mei her­­ dachten we met het publiek en creeerden we een nieuwe vorm voor 4 mei. Niet om het oude los te laten, maar om het nieuwe samen te besluiten. De StadsClub is mede mogelijk gemaakt door Ministerie van OCW, Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht.

Een bijzondere samenwerking tussen spoken word artiest en rapper PAX (bekend van Kyteman Orchestra), theatermaker, performer en beatboxer Abdelhadi Baaddi (ISH, DOX), choreografe Anne Suurendonk (Artbeat Amsterdam), regisseur Thibaud Delpeut (Theater Utrecht) en jonge performers van DOX. Het programma was in het kader van Theater Na de Dam en werd muzikaal begeleid door Tom van Wee (Artbeat Amsterdam). De avond werd DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

30


Dodenjaarsavond — fotograaf: Anna van Kooij

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

31


CLUBSPECIAL DALTON JANSEN & CO

CLUBSPECIAL DIEHELEDING

Repetitieperiode september t/m december 2019

Aantal performers 15

Aantal performers 12

Presentaties DOXSpecials 13 en 14 december 2019, de Paardenkathedraal Utrecht

Presentaties DOXSpecials 13 en 14 december 2019, de Paardenkathedraal Utrecht

Choreografie Dalton Jansen & Giahan Koster Spoken word artist Mariana Hirschfeld Componist en basgitarist Marlon Penn Performers Aristos Iatrou, Delano Hanemaaijer, Gerinio Triebel, Gina Aussen, Kelsey van Oers, Lodewijk van Dijk, Lysanne van Berlo, Neila Pina, Noah Oost, Romy Stark, Vain Thurnim, Timsie Blyer Een onderzoek over de vrijheid om jezelf te durven zijn: over jongens en meisjes en iedereen die daar tussenin zit. Veel jongeren worstelen met de spanning tussen hun ont­­luikende persoonlijkheid, hun gender­ identiteit en het oordeel van hun omgeving. Om ze hierin te steunen gaat deze Club in op de thema’s gender, genderidentiteit en identiteits­ontwikkeling. Als diversiteit er mag zijn, wordt er een basis gelegd voor onderlinge acceptatie en het verminderen van discriminatie en uitsluiting. De Club stelt haar publiek de volgende vraag: Durf jij te zijn wie je bent? Ook met de normen en verwachtingen vanuit je omgeving? Met het doorbreken van de normatieve denkpatronen wordt ruimte gemaakt om na te denken over wie je eigenlijk zélf bent of wilt zijn, los van je omgeving. Een Club vol met dans, spoken word en muziek, waar ontmoeting en diversiteit centraal staan. De makers en dansers nemen je mee in hun verhaal en in hun zoektocht. De ClubSpecial is mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Repetitieperiode september t/m december 2019

Regie & composities DIEHELEDING Annebel Overbeeke, Dalorim Wartes en Jip Vuik Performers Carlo Kip, Clara van Bragt, Daan Achterberg, Elromeo Kidjo, Fee Reynaert, Hannah Rekveldt, Ino Mijland, Jo-Anne Bakboord, Josephine Borst, Julie Mughunda, Lotte Laurens, Noah van der Burgt, Ousmane Bangura, Tosca Sommerdijk, Yanna Notterman In het hiphop- en muziektheater clubtraject gaat DIEHELEDING met de DOX performers aan de slag met sampeling. DIEHELEDING maakt voorstellingen als muziek­albums. Met raps, personages, en muziek. Met als doel om een keihard dansfeest te creëren met dikke beats en intelligente taalspelletjes. In het clubtraject combineert de klassieke met de moderne en literaire wereld met de muzikale wereld. Met als thema rusteloosheid. We samplen onze persoonlijke onrust om onze toekomstdromen en angsten vorm te geven. Als mens samplen we constant en elke dag meningen van anderen, uitspraken van anderen en het uiterlijk van anderen. Onze onrust komt voort uit de zoektocht naar onze plek in de wereld en de samenleving. Met favoriete teksten, rolmodellen, kunstwerken, emoties, herinneringen, dromen, theatervoorbeelden, kleding en muziek van de DOX performers creeerde de groep een sample-medley van de rusteloosheid. Één grote droomachtige zoektocht naar de plek in ons leven. De ClubSpecial is mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie.

32


Dalton Jansen & Co — Fotograaf: Anna van Kooij

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

33


DIEHELEDIING, Ousmane — Fotograaf: Anna van Kooij

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

34


CLUBSPECIAL SILKE VAN KAMP & CO Repetitieperiode september t/m december 2019 Aantal performers 17 Presentaties DOXSpecials 13 en 14 december 2019, de Paardenkathedraal Utrecht

Regie Silke van Kamp Schrijver Mick Lindo Choreograaf Jantien Fick Cinematographer Simon Meesters Performers Anne-Fleur Verkade, Anthony Junior Senior, Danilo Nisi, Giari Knaapen, Jada Blagrove, John-James Hansen, Lisa Neef, Manizja Kouhestani, Matthijs Janssen, Melissa Nout, Mirte Weijers, Naomé Velazquez, Natasha Bambo, Oprah Diasawa, Pien Herik, Rick van Werd, Sjoerd Eltink Op een tussenstation tussen leven en dood, komt elke week een handvol recent over­ leden personen aan. Ondersteund door een aantal gidsen, kiezen ze de belangrijkste herinnering uit hun leven om mee te nemen naar het hiernamaals. De gidsen hebben na hun dood nooit een keuze kunnen maken, en werken daarom op het tussenstation. Deze maandag arriveert er weer een groep mensen. De newlydeads krijgen drie dagen de tijd om hun herinnering te kiezen, daarna wordt die zo goed mogelijk gereconstrueerd en vastgelegd op film zodat ze op vrijdag met hun herinnering de eeuwigheid in kunnen. De gidsen gebruiken alle cinematografische trucs, illusies en wat ze maar kunnen vinden om de herinnering zo levendig mogelijk te kunnen nabootsen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

All Life Is Quite Useless is geïnspireerd op de Japanse film After Life uit 1989. Regisseuse Silke van Kamp maakt in samenwerking met schrijver Mick Lindo, een script waar de input van de spelers in wordt meegenomen. Met dit verhaal als uitgangspunt geven zeventien jongeren hun eigen aanvulling op deze herinneringen en het reconstrueren daarvan. Ze verliezen zich in duizend mogelijkheden en keuzestress. Gedachtes over seks, vriendschap, misluk­kingen en geluk komen voorbij in hun zoektocht naar die ene herinnering voor eeuwige herbeleving. All Life Is Quite Useless is een ode aan de kracht van creatie, film, theater en leven. De ClubSpecial is mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie.

35


HIPHOP DANCE EVENT THE KULTURE OF HYPE&HOPE Datum

Locatie

Deelnemers

zaterdag 05.01.19

Theaterhuis de Berenkuil 334

zaterdag 20.04.19

Theaterhuis de Berenkuil

274

zaterdag 06.07.19

Theaterhuis de Berenkuil

192

zondag 07.07.19

Stadsschouwburg Utrecht

312

zaterdag 18.10.19

Theaterhuis de Berenkuil

191

Concept Giovani Vreede en Marsha Webster Productie Marieke de Waal DJ’s Joseph Waldu (Joseph Wu), Lucas Benjamin, Delano Jessy Jaïro (La No), Nobunaga Lewing (Nobunaga), Udo Sievering (Crash), Mykhailo Kushko (Kusha), Boudewijn Meijs (RebelNo1), Alexander Kinnen (Alex the cage), Miraldo Walden (Cutnice) Host Darren Faerber, Rajiv Bhagwanbali (Jivan) Media Eva Berten (Foto), Martijn Hut (Hutspot, foto), Thomas van Kalmhout (video), Rein Luuring (visual), Enrique arce Gutierez (visual) Judges Kevin Oelen, Zino Schat, Liam McCall, Alicia Fuentes, Mark Sheats (Brui5er/JNY5), Drosha Grekhov, Kieran Warner, Sjoerd Poldermans (Stepper, The Ruggeds), Franklin Dickson (Franky Dee), Ruben Verhoeven (Ruben Chi), Justen Beer, Simon Bus, Steve Nestar, Rhazan, Patrick Odametey (Pdog), Thanh Long Vu (Charmant The Cage), Fabrice Labrana (Fabbreezy), Jorge Cedric (Stylez C), Theodora Guermonprez, Gil Gomes Leal (Gil the Grid), Steen Koerner, Alexis Bust Stephens (Bust), Sam Corver, Menno van Gorp, Rowdy Lewing, Gonzy Vortex (Gonzy), Miracle Meckrell, Jur Bouterse (Jurskee), Kwame Ba

zin, maar ook een manier om de liefde voor de dans en de hiphopcultuur te vieren. In het hoofdprogramma zijn er crew battles en de 7 to smoke battles. In 7 to smoke strijden de acht beste dansers in korte één tegen één battles. De juryleden maken na elke ronde een snelle keuze. De danser die wint krijgt een punt, blijft staan en krijgt een nieuwe tegenstander. De danser die na 20 minuten de meeste punten heeft wint. The Hypest Cypher Naast de spannende battles kan het publiek ook genieten van The Hypest Cypher, de jamsessies waar hiphop ooit mee begon. In The Hypest Cypher draait het om skills en improvisatie. Tijdens The Hypest Cypher zijn er internationale dansscouts aanwezig die op zoek zijn naar de beste dansers voor het grootste hiphop evenement in Europa: I Love This Dance dat jaarlijks in Parijs plaatsvindt. Tevens werden er lectures gegeven door Alexis Bust Stephens, Fabrice Labrana, Jorge Cedric en Kwame Ba. Er waren theater­ optredens door Justin & Otion, Giovanni & Evelien. The Kulture of Hype&Hope is mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie.

Giovani Vreede en Marsha Webster or­­ganiseren in samenwerking met DOX een van de grootste hiphop events van Nederland. In vier voorrondes, verspreid over een heel jaar strijden dansers in verschillende categorieën om de eerste plek. In juli is altijd de grote finale. Het is geen wedstrijd in klassieke DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

36


The Kulture of Hype&Hope — Fotograaf: Hutspot

“The Kulture of Hype&Hope staat voor het delen van mooie momenten met elkaar, de liefde voor dans en de aandacht voor elkaars talent.” Organisator en initiatiefnemer Giovani Vreede

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

37


OPEN URBAN DANSTRAINING Aantal danstrainingen 37 Aantal deelnemers per training 15

Op 37 donderdagavonden kwamen urban dansers en ander jong danstalent uit de regio bij elkaar om samen te trainen en nieuwe dingen van elkaar te leren. Voor veel dansers is de open urban danstraining belangrijk om zich te blijven ontwikkelen en de eigenheid te vinden in hun dansstijl. Vanuit de urban community ontstaan er vriendschappen, dance crews en choreografieën. Sommige dansers eindigen op het open podium van The Kulture of Hype&Hope, of worden gescout voor een van de projecten van DOX. DOX organiseert de avonden in samenwerking met danscollectief 155 (éénvijfvijf) en danser Liam McCall (crew Underdogz) en stelt een studio in De Berenkuil beschikbaar. De avonden worden wisselend bezocht door tien tot twintig dansers. De toegang is gratis.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

38


3

DOX PRODUCTIES

In 2019 realiseerde DOX drie hernemingen – Role Model, Bloedlink en Outsiders (een outreach-project, zie hoofdstuk 4) – een eigen productie: Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) en twee nieuwe coproducties met één Nederlandse en één Oegandeese partner: Don’t wanna Fight (met YoungGangsters) en Symphony of now (met Batalo East). Daarnaast ondersteunden we drie nieuwe makers met hun werk: DIEHELEDING - 1001, LIONSTORM - LIONSTORM on tour, en Onyx & Ivory - Reaspora. Ook namen we deel aan enkele manifestaties.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

39


GUERRILLA - SUCCESREPRISE Coproductie met AYA Van 13 maart 2017 t/m 22 januari 2019 Première 2 maart 2017

Concept, choreografie en regie Wies Bloemen en Victor Mentink Muziek Kaveh Vares, René Thie Choreografische bijdrage Anne Suurendonk Dramaturgie Katja Hieminga Concept en advies Hildegard Draaijer Kostuums Nicky Nina de Jong Decor en licht Erik van Raalte Educatie Lost Project Performers Abdelhadi Baaddi, Laila el Bazi, Jagoda Bobrowska, Sjaan Flikweert, Deion Holwijn, Liam McCall, Lotte Rischen, Dionne Bakker, Melvin Aroma, Frankly Joe Maulany

De cast van Guerrilla is divers, danst en speelt op het toneel zonder angst, zonder verdeeldheid, tegen discriminatie, stigma’s, vrouwenhaat, tegen geld. Voor samen, voor delen, voor menselijkheid, voor kunst. Kunst die jongeren bereikt is onmisbaar in deze tijd. Je leert de waarde ervan als je er mee in aan­­ raking komt. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds 21, VSBfonds, Fonds voor Cultuurparticipatie, Gemeente Utrecht, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Fonds Podiumkunsten.  

Gevaarlijk woord, met dubbel r en dubbel l. Altijd klaar voor de aanval. Nee, geen gorilla. We bedoelen guerrilla. Spaans woord. Het betekent kleine oorlog. Tegen wat je maar wil. Muggen. Ouders. Onzekerheden. Tegen armoede. Stoplichten die te lang op rood staan. Of liefdesverdriet. Maar misschien moet je klein beginnen. Een oorlogje tegen de wereld. Durf je die in je eentje aan? Vol overgave? Of zwijg je netjes? Net zoals de rest? In Guerrilla onderzoeken AYA en DOX of je in verzet wil komen. Oh, wacht even. Er begint nou toch iets te bewegen. Daar, in de zaal! Er ontstaat rumoer. Jongeren staan op. Lopen naar voren en pikken de vloer in. OMG, is de revolutie uitgebroken? Een gevaarlijk woord, met drie letters: een w en een lange ij, is klaar voor de aanval. Wij.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

40


GUERRILLA, DOX & AYA — Fotograaf: Kamerich & Budwilowitz, EYES2

“Guerrilla is een felle oproep aan jongeren om betrokken te zijn bij de wereld.” de Volkskrant

“Een fraaie en maatschappelijk relevante voorstelling” Theaterkrant

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

41


DON’T WANNA FIGHT Coproductie met YoungGangsters Festivalvoorstelling Première 2019, Over ‘t IJ

Concept, regie & choreografie Annechien de Vocht & Guilherme Miotto Regie-assistent Rutger Remkes Artistieke coaching en advies Hildegard Draaijer & Timothy de Gilde Decorontwerp Lidwien van Kempen Kostuumontwerp Eva Krammer Elian Smits (KEES) Geluidsontwerp Tjalling Schrik & Jeroen Roelofsen Productie Ellen van Bunnink N’More, Wernard Zilver (stage) Performers Pom Arnold, Ali Zanad, Deion Holwijn, Noah van der Burgt, Liza Panjoel

YoungGangsters & DOX maakten samen een nieuwe fysieke splatter voorstelling over geweld. In deze festivalvoorstelling zetten vijf dansers een energieke, absurdistische geweld verheerlijkende dansshow neer. In de vechtchoreografie zoeken de dansers elkaars grenzen op, wat uiteindelijk losbreekt in een waanzinnig geweldsspektakel. YoungGangsters blikt terug op tien jaar voorstellingen over geweld. Dit in combinatie met de rauwe, ongepolijste en fysieke stijl van veelgeprezen choreograaf Guilherme Miotto (DOX) levert een tegendraadse benadering op die radicaal en interessant is. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

42


Don’t wanna fight, DOX & YoungGangsters — Fotograaf: Ben van Duin

“Naar de gewelddadige dans van DOX en YoungGangsters blijf je kijken.” Volkskrant “Uitstekende balans tussen verstilde scènes en energiek in-your-face­-theater.” Theaterkrant

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

43


1001 Coproductie met DOX Festivalvoorstelling Van 29 juli t/m 23 november 2019 Première 7 augustus 2019, Festival Boulevard Den Bosch

Concept en regie Jip Vuik Perfomers Steven Ivo, Annebel Overbeeke, Dalorim Wartes, Nick Livramento Silva, Merel Pauw

De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten (Nieuwe Makersregeling) en Gemeente Utrecht.

1001 is een ode aan verhalen vertellen. Met elementen uit Arabische hiphop, storytelling en spoken word tot een soft-­erotische oosterse broeinacht. Welk verhaal moet je vertellen om niet te sterven? Denk dikke beats en zachte matrassen: DIEHELEDING creëert een hiphopfeest als ode aan een van de mooiste verhalen uit de geschiedenis. Hiphoptheatercollectief DIEHELEDING blaast een nieuw leven in de oude Arabische verhalen van duizend-en-één-nacht. Ze gebruiken hierbij het oeroude verhaal van de koning Sjahriaar die, na bedrogen te zijn door zijn vrouw, elke nacht een andere vrouw huwt en haar daarna ter dood veroordeeld. Totdat hij de huwelijksnacht doorbrengt met de mooie Scheherazade: zij vertelt de koning een verhaal dat nooit af is en duizend-en-één nachten duurt, waardoor hij haar steeds laat leven om het einde van het verhaal te horen. In 1001 mixt DIEHELEDING elementen uit Arabische hiphop, storytelling en spoken word tot een soft-erotische oosterse broeinacht. Ze mixen de oorspronkelijke verhalen van prinses Scheherazade met eigen verhalen, en stellen de vraag: welk verhaal moet je vertellen om niet te sterven? DIEHELEDING gaat op zoek naar de verhalen ze stil laten vallen, die harten doen stoppen en die herwerken ze tot hiphop en samplen ze door de Arabische nachten heen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

44


1001, DIEHELEDING — Fotograaf: Derk Stenvers

“Trefzekere hiphophertaling van de verhalen van duizend-en-een-nacht.” Theaterkrant

“Dit is een eigentijds en eigenzinnig collectief, dat we zeker in de gaten moeten houden.” Theaterkrant

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

45


LIONSTORM ON TOUR Coproductie met DOX en ParadisoMelkwegProductiehuis Clubvoorstelling Van 4 juli t/m 18 december 2019 Première 4 juli 2019, Melkweg Galerie Amsterdam

Muziek, performance, concept Gale Rama, Sterresoet van Schooten Video Japan trip Muziek LIONSTORM, Zwart Licht Producer Hayzee Video-edit Thomas Bos Illustraties Rein Luuring Met dank aan Cathelijne Blok, Michael Middelkoop Clip Emo track Producer Josephine Zwaan Director Shannon Kanhai DoP Sacha Glastra van Loon Producer Salma Chafouk Idrissi Production Assistant Susanne Hagen 1st AD Ayu Lourenburg Styling concept Jessica van Halteren Stylist Vicenta Ferreira Pinheiro Art Direction Daylene Kroon

LIONSTORM is een rapformatie bestaande uit Gale Rama en Sterresoet van Schooten. Ze misten queer rolmodellen binnen de Nederlandstalige hiphop scene. Vanuit een gedeelde liefde voor dit genre is de droom geboren om een rapduo te vormen. Het duo heeft een unieke en herkenbare sexy agressieve stijl die terugkomt in lyrics, concertperformances en kleding die onder hetzelfde label wordt uitgebracht. LIONSTORM werkte samen met o.a. Patta, Neenah en Josephine Zwaan. Het duo werd geselecteerd voor Eurosonic Noorderslag. Afgelopen jaar hebben ze o.a. hun allereerste single en muziekvideo ‘NO H8ero’ uitgebracht, op­­getreden op Down the Rabbit Hole, Pride Amsterdam, hebben zij ‘Emo Track’, ‘Wacht Tot Je M’n Dick Ziet’ en ‘Vlies’ gereleased en zijn ze zelfs naar Japan geweest om tijdens het feministisch manifest op te treden. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds voor Cultuurparticipatie (urban arts regeling).

DOX & ParadisoMelkwegProducties (PMP) slaan de handen ineen om dit tweekoppige hiphop duo Lionstorm naar een hoger plan te tillen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

46


LIONSTORM — Fotograaf: Martina Fazekas

“Dit is geen zoetsappige one love voor mede queers, het is een uitvergroting van het ongemak dat homoseksuele liefde (en vooral: homo­ seksuele seks) oproept bij hetero’s.” 3voor12

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

47


REASPORA ON TOUR Coproductie met DOX en ParadisoMelkwegProductiehuis en Motel Mozaique Clubvoorstelling Van 18 april t/m december 2019 Première 4 juli 2019, Paradiso

Coaches producer Felow Artiest Cata Pirata, Karwan Fatah-Black (historicus Universiteit Leiden) Filmer en fotograaf Jefrim Rothuizen Muzikant Willem de Bruin, Andy Godschalk (reach visuals) Singer-songwriter Will Knox, Rob Stallinga (zangcoach) Regisseur Timothy de Gilde Strateeg/boeker Erfan Er (Topbillin) Publieksbenadering Marieke Samallo, Sinan Seyhan (D.O.L. HOUSE) Verkoop en branding/promotie Stip theaterproducties

kritische boodschap. Kleurrijk gebracht met liefde, passie en creativiteit, met als doel de wereld een stukje mooier te maken. Alle zelfgeschreven tracks zijn geproduceerd door de Rotterdamse producers Mihai Puscoiu, Mucky en producers van o.a. Sevdaliza, Akwasi en Fresku. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten (nieuwe makersregeling).

Onyx & Ivory is het kunstenaarscollectief van broer en zus Anne-Fay en Felix Kops. Vanaf de zomer van 2019 volgen Anne-Fay en Felix de diaspora van hun familie. Ze reizen door de slavernij ingezette diaspora (migratie) van hun voorouders af in tegenovergestelde richting (Nederland, Aruba, Curaçao, Suriname, China en Afrika). Hun project Reaspora is een zoektocht naar de verhalen van hun familie, hun landen, hun kunst en cultuur. Tijdens de reis maken ze samen met de mensen die ze ontmoeten nieuwe verhalen en muziek. Met haar EP-release in oktober maakte Anne-Fay een mooie start in haar makersproces: ‘Onyx & Ivory’ is een echte crossover tussen electronica, gospel, soul en hiphop. De tracks zijn stuk voor stuk voorzien van oogstrelende video’s en een maatschappij­ DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

48


Anne-Fay Kops in Paradiso — Fotograaf: Kaka Lee

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

49


ROLE MODEL – SUCCESREPRISE Coproductie met NBprojects Vlakke vloer & festivalvoorstelling Van 9 juni t/m 29 november 2019 Première 22 februari 2018, Stadsschouwburg Utrecht

Regie Nicole Beutler en Magne van den Berg Kostuums Jessica Helbach Scenografie & lichtontwerp Sascha van Riel Muziek Gary Shepherd (DJ Streamer) Coaching Hildegard Draaijer, Victor Mentink, Djahan Mazari (kalarippayat training), Amber Vineyard (voguing masterclass) Repetitor Anne Suurendonk Performers Anne-Fay Kops / Sophia Manson, Debbie Ruijter, Deschny Ira Rogers, Djinti Sullivan / Nicole Geertruida, Lucinda Mae Wessels en Tamara Robledo

Beutlers vaste componist Gary Shepherd / DJ Streamer, ontvouwt zich een energiek dansconcert dat je aan het denken zet. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht.

In ROLE MODEL staat een groep jonge vrouwen samen sterk. Mannelijk, vrouwelijk, onverschrokken, rauw, zacht. Door ook hun kwetsbaarheid te tonen, delen ze een ongekende kracht. Zo laten ze zien hoe mooi het is om trots te zijn op jezelf.   Zes heel verschillende performers met een achtergrond in urban dansstijlen als hiphop, housedance, waacking en voguing, komen terecht in de gestileerde, beeldende wereld van Nicole Beutler en compagnon Magne van den Berg. Virtuoze dansmoves in een zee van subtiele betekenis.  ROLE MODEL is een voorstelling die eigenheid en diversiteit viert. Met dans, zang, spoken word en een aantal rake karatekicks zetten deze dames een krachtig beeld van empowerment neer. Voortgestuwd door de sfeervolle en meeslepende soundtrack van DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

50


ROLE MODEL, DOX & NBprojects — Fotograaf: Anja Beutler

“Een urban dansexplosie van verscheidenheid.” Trouw

“Een aangenaam beeld van empowerment.” Theaterkrant

“Je raakt meteen geïntrigeerd door de toffe urban dansmoves die ze laten zien, en blijft dat tot het einde.” Scènes

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

51


WAT ME NIET BREEKT (MAAKT MIJ NIET NOODZAKELIJK STERKER) DOXProductie Vlakke vloervoorstelling Van 9 oktober t/m 20 december 2019 Première 7 oktober 2019, Stadsschouwburg Utrecht

Regie Timothy de Gilde Tekst Joachim Robbrecht i.s.m. Artun Alaska Arasli Choreografie Dalton Jansen Decor Janne Sterke Kostuums Rebekka Wörmann Lichtontwerp Tim van ’t Hof Muziek Bart Rijnink Coaching Hildegard Draaijer Performers Olaf Ait Tami, Nastaran Razawi Khorasani, Nimuë Walraven, Nadine Wijshoff, Shelley Bos, Bram Walter

In 2017 heeft hij met The Double Collective Hip Hop Games gewonnen: een grote, internationale wedstrijd in Frankrijk. Naast choreograaf werkt Dalton ook als begeleider in een woongroep voor jongeren. Schrijver Joachim Robbrecht sprak voor de toneeltekst diverse jongeren, professionals en ook Dalton Jansen als ervaringsdeskundige. Vijfvoudig Krekel winnaar Timothy de Gilde maakte alles tot een pakkend geheel. Hij heeft samen met Robbrecht al vele jeugd­theatervoorstellingen op zijn naam staan. Hij schuwt geen gevoelige onderwerpen zoals seksualiteit, gender­ fluïditeit of zelfmoord. De Gilde en Robbrecht wonnen in 2016 de Gouden Krekel voor de voorstelling Bromance. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Fonds voor Cultuurparticipatie, Lira fonds, Fonds 21 en Gemeente Utrecht.

Regisseur Timothy de Gilde en schrijver Joachim Robbrecht onderzoeken de wereld van de jongerenopvang in een energieke theater- en dansvoorstelling. De voorstelling gaat over Jimmy, een elfjarige jongen die opgroeit zonder ouders in de buurt. Een verhaal over vallen en opstaan met herkenbare situaties voor iedereen, zelfs als je geen moeilijke jeugd hebt gehad. Autodidact en upcoming choreograaf Dalton Jansen nam de choreografie voor zijn rekening. Hij groeide zelf op zonder ouders in de buurt en nam zijn ervaringen mee in het maken van de choreografie. Jansen heeft de afgelopen jaren met zijn choreografieën meerdere prijzen gewonnen. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

52


Wat me niet breekt (maakt me niet noodzakelijk sterker), DOX — Fotograaf: Kamerich & Budwilowitz, EYES2

“Door het jonge publiek steeds rechtstreeks – in de jij-vorm – aan te spreken, wordt het volop bij het spel betrokken, wat de voorstelling op momenten een mooie kwetsbaarheid geeft.” Theaterkrant

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

53


BLOEDLINK – SUCCESREPRISE Coproductie met HNTjong Vlakke vloervoorstelling Van 24 november t/m 17 december 2019 Première 24 februari 2018 Theater ‘t Spui, Den Haag

Regie Casper Vandeputte Dramaturgie Martine Manten Regie-assistent Loek de Bakker Kostuums Rebekka Wörmann Toneelbeeld Julian Maiwald Coaching Hildegard Draaijer en Noël Fischer Performers Carole van Ditzhuyzen, Gary Gravenbeek, Jennifer Muntslag, Lavinia Aronson, Dahiana Candelo, Sol Vinken en Juan Zyad

zware inhoudelijke thema’s. In Bloedlink duikt hij met een groep multi-getalenteerde spelers, dansers en performers in de wereld van de middelbare school.  Bij HNTjong maakte hij eerder de festivalhit The Summer of ’96 en de ontroerende monoloog Titus. Bloedlink won in Den Haag de Wijkjuryprijs en ontving een Zilveren Krekel van de Jeugdtheaterprijzen van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Fonds voor Cultuurparticipatie, Gemeente Utrecht, Ministerie van OCW en Gemeente Den Haag.

In een probleemklas heeft een lerares haar leerlingen totaal niet in de hand. Dan vindt ze een pistool in één van de schooltassen. Er ontstaat een broeierige sfeer in de klas waarbij de leerlingen en lerares tegenover elkaar komen te staan. Heftige discussies worden gevoerd over afkomst en gedrag, over afwijzing en erkenning, over wat nou eigenlijk belangrijk is in je leven. Met Bloedlink onderzoekt Vandeputte de vrijheid in denken en het krijgen en behouden van je plek in een groep met botsende culturen en waarheden. Hij laat zich inspireren door research en inspiratiebronnen als de Franse film Entre les Murs en de Berlijnse theaterhit Verrücktes Blut. Een humoristische, rauwe en muzikale voorstelling over hoe je doet en wie je eigenlijk bent. De talentvolle schrijver & regisseur Casper Vandeputte maakt energieke, humorvolle en eerlijke voorstellingen over soms DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

54


Bloedlink, DOX, HNTjong — Fotograaf: Bowie Verschuuren

“Urgent discussiestuk over de praktijk achter ongelukkig gekozen woorden en alarmerende statistieken.” Volkskrant

“Cultuurverschillen in de snelkookpan van een klaslokaal.” Theaterkrant

“Bloedlink laat vlijmscherp zien dat de samenleving een stuk zelfredzamer is.” NRC

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

55


4

MANIFESTATIES

Net als in andere jaren liet DOX zich in 2019 ook buiten de theaters en scholen zien aan (een vaak nieuw) publiek. We namen deel aan vier drukbezochte manifestaties. UITMARKT en UITFEEST (24, 25 augustus en 14, 15 september 2019) Eind augustus starten we het nieuwe seizoen op de Uitmarkt in Amsterdam en op het Uitfeest in Utrecht met optredens van ROLE MODEL, Onyx & Ivory en 1001 van DIEHELEDING, en een dansworkshop van choreograaf Dalton Jansen. ROLE MODEL en Onyx & Ivory waren te zien op 25 augustus op het Poppodium op het Museumplein in Amsterdam. DIEHELEDING en ROLE MODEL waren te zien op 15 september

in de Stadsschouwburg Utrecht. De dansworkshop van choreograaf Dalton Jansen was op 24 augustus in de Jeugdtheatertent op het Museumplein in Amsterdam en op 14 september op de Mariaplaats in Utrecht. Alle optredens en workshops waren gratis toegankelijk. Corrosia Danst Urban (14 september 2019) DOX & Corrosia Theater, Expo & Film presen­teren: Corrosia Danst Urban. Een battlefield voor hiphoppers, urban contemporary en contemporary dansers.  Een dag vol 2 vs 2 hiphop battles, een clinic en optredens door amateurs en professionals met MC Darren en DJ Jolani Jhones. Geprogrammeerd stonden de voor-

Corrosia Danst Urban, DOX — Fotograaf:

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

56


stelling ROLE MODEL van DOX en NBprojects, evenals het dubbelprogramma van de talentvolle choreografen/ dansers Shailesh Bahoran en Herrie de Robot. Het choreografen­­­collectief ArtBeat verzorgde het Music Movement Event, een dansperformance uitgevoerd in samenwerking met performers van DOX en drie dansscholen uit Almere. Daarnaast gaven zij een clinic die voor iedereen toegankelijk was. Het hiphop dance event The Kulture of Hype&Hope was aanwezig en organiseerden een battle met o.a. MC Darren en DJ Jolani Jhones. De winnaar van de battle ontving een geldprijs à €400,-. Gedurende het gehele programma waren er korte dansfilms te zien, vertoond in samenwerking met Cinedans, hét dansfilmfestival van Nederland. Het programma werd samengesteld door de artistiek directeur van DOX, Hildegard Draaijer. STIP-dag (4 november 2019, Houten) Op de jaarlijkse STIP-dag, waar ons impresariaat nieuwe projecten toont aan programmeurs en schouwburgdirecteuren, presenteerde DOX RECHT, het project dat regisseur Timothy de Gilde en choreograaf Dalton Jansen in 2020 bij DOX zullen maken. De opkomende makers DIEHELEDING en Onyx & Ivory presenteerden enkele scènes van 1001 en Reaspora onder de noemer Powered by DOX. Gala Nederlands Theater Festival (15 september 2019, Amsterdam) Tijdens het Gala van het Nederlands Theater van het Theater Festival was een deel van de voorstelling Role Model te zien. Op deze avond werden de toneelprijzen uitgereikt, waaronder de Regieprijs aan Naomi Velissariou voor haar voorstelling Permanent Destruction – The SK Concert bij Theater Utrecht. Het gala was een vlotte en stijlvolle avond, met diverse en multidisciplinaire entre’acts. Regisseur Timothy de Gilde voerde de regie over deze avond.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

57


5

INTERNATIONALE UITWISSELING

De danscultuur en de grootstedelijke cultuur zijn internationaal georiënteerd. Daarom vindt DOX het belangrijk om zich te laten inspi­reren door ontwikkelingen in andere landen en culturen, en zich daarmee actief te ver­binden. Dat kan op verschillende manieren, maar in 2019 stond internationale uitwisseling centraal. Die vond als vanzelf plaats tijdens het reeds genoemde urban event The Kulture of Hype&Hope. Daarnaast was er een nieuw partnership met makers uit Oeganda.

Symphony of Now, Artbeat — Fotograaf: Kamerich & Budwilowitz, EYES2

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

58


BATALO EAST (OEGANDA) & ARTBEAT COLLECTIEF In samenwerking met Afrovibes Van 4 t/m oktober 2019 Repetitieperiode september 2019 Première 4 november 2019, Compagnietheater Amsterdam Aantal performers 15

Choreografie Abdul Kinyenya (Batalo East, Oeganda), Lilian Nabaggala Maxmillian (Batalo East, Oeganda), Faizal Ddamba (Batalo East, Oeganda), Melvin Fraenk (DOX & founder Artbeat), Çağdas Gülum (DOX & Artbeat), Anne Suurendonk (DOX & Artbeat) en Tom van Wee (DOX & Artbeat) Artistiek advies Hildegard Draaijer Performers Aristos Latrou, Delano Hanemaaijer, Gerinio Triebel, Gina Aussen, Kelsey Van Oers, Lodewijk Van Dijk, Lysanne van Berlo, Maxime Abbenhues, Neila A.D Pina, Noah Oost, Vain Thurnim, Romy Stark, Lara Valentic, Joey Mulder, Dionne Bakker

Symphony of Now is een NederlandsOegandese dansvoorstelling over de techno scene in Oeganda & Nederland en de kracht van techno muziek. De voorstelling zet de nachtclub neer als een ruimte waarin mensen op de dansvloer zelfexpressie en samenhorigheid ervaren. Met constante muziek als motor wordt het publiek, met de dansers, in een hypnotiserende trance gebracht. De choreografen laten zien hoe dansen op techno transcendentie mogelijk maakt en leggen de link tussen dans en spirituele ervaringen. Dansers en choreografen Abdul Kinyenya, Lilian Nabaggala Maxmillian en Faizal Ddamb (tevens dj) Batalo East (een danshuis uit Oeganda) maken samen met ArtBeat choreografen en dansers Melvin Fraenk, Çağdas Gülum, Anne Suurendonk van en Tom de Wee (tevens dj) van DOX (Utrechts gezelschap en DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

talentontwikkelings­huis) in het uitwisselings­ project de performance Symphony of Now. Makers Tom de Wee en Faizal Ddamba zijn bijzonder geïnteres­seerd in de transformatieve kracht van technomuziek, die door haar herhalende ritmes de waargenomen lichaams­grenzen tijdelijk kan vervagen. Ze blenden verschillende Europese en Afrikaanse muziek­invloeden en richten zich op de ervaring van het lichaam. Met uiterst simpele middelen en met constante muziek als een motor wordt het publiek, samen met de dansers, in een hypnotiserende trance gebracht. In de performance wordt de nachtclub gezien als een ruimte waarin de mensen op de dansvloer zelfexpressie en samenhorigheid ervaren. De makers onderzoeken hoe dans toestanden van flow, heelheid en transcendentie mogelijk maakt en benadrukt de link tussen dans en para-religieuze ervaringen. In Oeganda is die spirituele link heel evident, maar hoe zit het met de scene in Nederland? Hoe verhouden de club scenes zich daar en hier? Wat is de aantrekkingskracht vanuit de ene of de andere kant? De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten (inter­nationale uitwisselingsprojecten), Fonds voor Cultuurparticipatie (internationale uitwisseling) en Gemeente Utrecht.

59


6

OUTREACH

Onder outreach verstaan we alles wat zich afspeelt in het gebied tussen kunst en toeschouwer, ofwel, tussen ons gezelschap en ons publiek. Daaronder vallen al onze inspan­ ningen op het vlak van talentontwikkeling, educatie en participatie. Outreach en publiekswerking ontwikkelen we deels samen met Theater Utrecht. Bij ons berust outreach op wederkerigheid, waarbij organisatie en publiek elkaar in een aanhoudend proces beïnvloeden. Oftewel, publieksontwikkeling en artistieke ontwikkeling gaan hand in hand. Kennisoverdracht en het delen van passie vormen een belangrijk uitganspunt bij onze educatie en participatie en in het bijzonder onze talentontwikkeling. Jongeren introduceren we stapsgewijs in de interdisciplinaire podiumkunst. We vertrekken vanuit hun eigen belevings­wereld en dagen hen uit stelling te nemen. Het principe ‘Each one teach one’, is diepgeworteld in de hiphopcultuur en gaat uit van collectieve kennisdeling. Dit vormt de leidraad in onze lessen en workshops. Ons educatieteam bestaat uit ervaren docenten en jonge professionals. Deze peer trainers zijn direct verbonden met de grootstedelijke jongerencultuur en vormen voor ons een brug naar de scholen. Op het vlak van educatie en participatie ontwikkelen we zowel schoolgebonden als niet-schoolgebonden activi­teiten. In het tweede geval stellen we ons open voor alle denkbare publieksgroepen. Schoolgebonden activiteiten Cultuur is belangrijk voor jongeren. Onderzoek wijst uit dat cultuureducatie op jonge leeftijd bijdraagt aan welzijn en kansen. Maar het levert ons als gezelschap ook iets op; omdat we met onze aanpak dicht op de doelgroep zitten, weten we wat er leeft. En daar doen we ons voordeel mee. Ook is educatie een manier om talenten te scouten. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

In de schoolgebonden educatie ontwikkelen we enerzijds stof die gerelateerd is aan onze voorstellingen en anderzijds generieke activiteiten, waarbij interdisciplinair werken centraal staat. Outreach activiteiten Lesbrieven en workshops op maat Rondom alle producties ontwikkelen we lesmateriaal en workshops voor scholieren van 12 tot 16 jaar. Scholen kunnen kiezen uit een programma van een uur (X Hour), dag (X Day), week (X Week) of een uitgewerkte lessenreeks. Voorstellingen in de klas We produceren schoolvoorstellingen voor het voortgezet onderwijs, van vmbo tot vwo, die in de intimiteit van het klaslokaal worden gespeeld. Door het directe publiekscontact vormt deze setting voor jong talent een waardevolle leerschool. Hierbij zoeken we enerzijds aansluiting bij de belevingswereld van de jonge toeschouwers en stimuleren we hen anderzijds over de grenzen van hun biotoop heen te kijken. Om dit te optimaliseren wordt de thematiek samen met docenten én leerlingen bepaald. Niet-schoolgebonden activiteiten Onze buitenschoolse activiteiten bieden alle publieksgroepen de mogelijkheid zich nader te verdiepen in cultuur en de thema’s die we behandelen. Dit is een combinatie van informatie, educatie en participatie. Het zorgt voor meer betrokkenheid bij, binding met en kennis van ons gezelschap. Dit doen we onder meer in samenwerking met Utrechtse scouts, onze ogen en oren in de stad.

60


Evaluatie Onze afdeling outreach is voortdurend in ontwikkeling en onze inspanningen worden permanent getoetst aan de doelgroepen en partners waar we mee werken. Ieder jaar vindt een bijeenkomst plaats met leerkrachten uit het onderwijs waarin we actuele vraagstukken bespreken en de thema’s van onze voorstellingen afstemmen. Met ons docententeam organiseren we vaste inspiratie-avonden, waarin we onze werkwijze aanscherpen en best practices uitwisselen. Het belangrijkst zijn de gesprekken die we voor, tijdens en na onze activiteiten voeren met leerlingen, bezoekers, partners en andere betrokkenen. Hieruit halen we in de regel relevante feedback. Samenwerking vmbo-scholen In 2018 besloten DOX en Theater Utrecht een nieuwe aanvraag in te dienen bij het Fonds voor Cultuurparticipatie voor een vmbo-regeling. Daarbij wilden we inzetten

op de connectie met de jonge makers en peer performers van de DOX Club Theater. De onderzoeken die daar worden gedaan, zouden gelijklopen aan de onderzoeken die er op school met leerlingen worden gedaan. Hierdoor is er een directe kennisoverdracht tussen verschillende generaties en jongeren op de partnerscholen mogelijk en kunnen we tijdens deze maakprocessen komen tot vorm en inhoud die kunnen terugvloeien naar DOX. Helaas veranderde het fonds de aanvraagprocedure, waardoor niet de culturele instellingen maar de scholen de aanvragende partijen moeten zijn. In de praktijk bleek het schrijven van zo’n omvangrijk plan teveel van scholen te vragen. Toch zijn we erin geslaagd om met een van onze intensieve partner­ scholen, het Gerrit Rietveld College, een nieuwe vmbo-aanvraag in te dienen, welke door het fonds gehonoreerd is. Dit driejarige traject is september 2019 van start gegaan.

Hang-out, DOX Theater Utrecht — Fotograaf: Maarten Mooijman

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

61


In een gezamenlijke missie en visie met het Gerrit Rietveld College willen we de leerlingen vmbo ‘Dicht op de kunst en de kunstenaar’ brengen. We zien het als onze missie om jongeren zichzelf te durven laten zien en daarmee te laten bouwen aan een toekomst vol perspectieven. De school is ook van mening dat we dit het allerbeste kunnen doen door langdurige verbanden aan te gaan met onze kunst en cultuurpartners in de stad. Enerzijds is de herkenbaarheid en hopelijk vanzelfsprekendheid voor leerlingen een impuls tot vele dingen te komen die kunst vermag. Anderzijds wil de school een klimaat en creatieve sfeer opbouwen waarin leer­ lingen, docenten en de verschillende culturele partners elkaar uitdagen. Uitdagen in talent­ ontwikkeling en uitdagen om van je droom je beroep te maken. We willen voor het vmbo de komende jaren de doorlopende leerlijn Kunst en Cultuur ver­diepen door lessituaties op locaties te geven en door projecten en workshops te maken met onze partners. Rolmodellen zijn voor de vmbo-leerlingen uiterst belangrijk, zeker in de grote stadsomgeving met zijn enorme diversiteit. We werken met de partners vooral aan herkenbaarheid, gelijkheid, kansen en ontspanning voor onze leerlingen. Partners zijn hierbij ondersteunend, prikkelend, aanvullend en meedenkend met het team kunst en cultuur docenten van het Gerrit Rietveld College die binnen de school het platform realiseren waarop projecten vorm krijgen.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

62


100% WAAR Coproductie met HKU & ROC Midden-Nederland Voorstelling in de klas september en oktober 2019 Tournee 8 t/m 18 oktober 2019 Aantal voorstellingen/nagesprekken 20 Bezoekers 729

Regie Merel Pauw (DIEHELEDING) Educatie Hanna Jansen Artistiek advies Hildegard Draaijer Productie en boekingen Charmaine Charlemagne Performers Steven Ivo (DIEHELEDING) Dian Beekhuizen, Romy Kwaks, Xander Lenders, Xiomara Pinas, Sarah van Leer (HKU Theater), Joy Bots, Juan Zyad, Daniel Kolf (DOX Club performers)

Al 12 jaar heeft DOX een succesvolle samenwerking met de HKU en ROC MiddenNederland. Jonge performers van DOX uit de DOX Club spelen samen met tweedejaars studenten Docerend theatermaker van de HKU en derdejaars ROC-leerlingen van het Creative College aan een Voorstelling in de klas, op verschillende ROC-locaties. Voor de tweede keer is het hiphoptheatercollectief DIEHELEDING (zij volgen het Nieuwe Makerstraject) gevraagd om deze voorstelling in de klas. Stel je mag alles zeggen wat je wilt in de klas, maar anderen vinden jouw mening extreem en heftig. Kan je daarna nog terug en wat zegt die mening over jou? DIEHELEDING, DOX & HKU maken speciaal voor ROC Midden Nederland de rapvoorstelling 100% WAAR vol keiharde beats, heftige teksten en dans. De voorstelling is exclusief te zien in de klas­lokalen van verschillende ROC’s in de regio Utrecht.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

In een klaslokaal worden rappend een aantal spreekbeurten gegeven over onderwerpen waar de meningen sterk over verdeeld zijn. Denk de documentaire over Michael Jackson, de conspiracy theory achter 9/11, de overwinningsspeech van Thierry Baudet of de komst van een nieuw AZC. Na elke spreekbeurt rijst de vraag: geloof ik dit of niet en wat zegt dit over mij? En wat betekent dit voor mijn identiteit? De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht.

“Wat een geweldige voorstelling van DOX en DIEHELEDING over identiteit bij ROC MN in Amersfoort op de Campus. Wat een krachtig en prachtig theater. Een echte aanrader, als je werk wilt maken van inclusief onderwijs. Mooi om mee te maken; ademloos en sprakeloos. Stof tot nadenken.” Eddy Pelsma - Directeur ROC Midden Nederland

63


100% WAAR — Fotograaf: Miriam Guttman

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

64


OUTSIDERS (REPRISE) Coproductie met Theater Utrecht Voorstelling in de klas van 16 september t/m 20 december 2019 Aantal voorstellingen/nagesprekken 93 Bezoekers 2.272 Workshops 27 Deelnemers workshops 652

Regie Eva Tijken Tekst Simon Weeda Kostuumontwerp Vita Mees en Clara van Kempen (assistent), met dank aan Rebekka Wörmann Geluidsontwerp Eva Tijken Techniek Shirley Versteeg, met dank aan Sander van der Werff Educatie Hanna Jansen Productie Paulien van der Avoird Boekingen Charmaine Charlemagne Performers Serge Hogenbirk, Gonca Karasu en Joe Sinduhije

Outsiders, een jongerenvoorstelling van Theater Utrecht en DOX was terug van 16 september t/m 20 december 2019 en speelde weer op verschillende scholen door Nederland. Een voorstelling over (zelf)uitsluiting, pesten, vriendschap en radicalisering.

klas rond het thema identiteitsvorming en vluchtelingenproblematiek die in 2015, 2016 en 2017 meer dan honderd keer werd gespeeld op vele voortgezet onderwijs scholen in de provincie Utrecht. Outsiders ging 21 september 2017 in première en speelde in 2017, 2018 en 2019 op verschillende scholen. Er komt een nieuwe leerling op school: David. Hij heeft elke andere school in de regio ver­­sleten en niemand lijkt te weten waarom. Terwijl zijn vader, zijn nieuwe klasgenoten en medewerkers van school hun best doen om te begrijpen wat er speelt, trekt David zich meer en meer terug. Iedereen wil hem helpen, maar David wil geen hulp. Iedereen zegt dat ze er voor hem zijn, maar hij is liever alleen. David begint te spijbelen en raakt gebiologeerd door het leven aan de randen van de stad. Daar is hij dan eindelijk alleen, en is er niemand die zeurt over wat er met hem aan de hand is. Dan ontmoet hij Sam, een jongen zoals hij. Doordat hij Sam kan helpen, helpt David uiteindelijk ook zichzelf. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door Ministerie van OCW, Fonds Podiumkunsten, Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht.

Simon Weeda schreef een nieuwe tekst hiervoor en de voorstelling is geregisseerd door Eva Tijken. Het thema dit keer is (zelf)uitsluiting. In de periferie van dit thema liggen onderwerpen als: pesten, vriendschap, broederschap, (on)gelijkheid, radicalisering en ‘spookjongeren’. Outsiders bouwt voort op het succes van Ibuka, de voorstelling in de DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

65


Outsiders, DOX, Theater Utrecht — Fotograaf: Anna van Kooij

“Je kunt je goed inleven in het toneelstuk, omdat je tijdens de voorstelling niet in een zaal voor een toneel zit, maar in een kring om de acteurs heen. Door de manier waarop je naar het toneelstuk kijkt, word je er erg bij betrokken.” Leerling Gerrit Rietveld College

“Het was een hele leuke, inspirerende en geestige voorstelling. Op het lijf geschreven van onze leerlingen. De sfeer tijdens de voorstelling was ook opvallend opgetogen.”

“Ik vond het thema aansprekend. Het gaat over een jongen die zich buitengesloten voelt en er niet goed mee kan omgaan. Ik denk dat veel pubers hier wel last van hebben en het dan ook wel fijn vinden om te zien dat zij niet de enige zijn.” Leerling Gerrit Rietveld College

Peggy van Renesse – docent OPDC

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

66


MAAKWEKEN EN CULTURAL HANGOUTS Aantal Hangouts 3 Leerlingen 165 Aantal workshops/trainers 5 Presentaties 1 Leerlingen/bezoekers 80

Concept en begeleiding Hanna Jansen Spelers Meron Grimay, Yanna Notterman, Thomas Klerks, Allan Hasan, Joel Kieong Shioe, Trude Spaanderman, Eva Kramer, Stiene van Diggele Tijdens een maakweek worden jonge mensen tussen de 16 en 25 jaar meegenomen in het universum van de voorstelling die op dat moment bij Theater Utrecht of DOX wordt gespeeld. Ze krijgen masterclasses van een dramaturg, choreograaf en regisseur. Aan het einde van de week spelen ze voor genodigden en de cast en crew van de voorstelling een eigen versie van het stuk in het originele decor. Daarna gaan ze zelf kijken naar de reguliere voorstelling. Maakweek Caligula Tussen 16 en 24 februari 2019 namen groep van 8 jonge makers hun intrek in de Stadsschouwburg Utrecht om te werken aan hun eigen versie van de voorstelling Caligula. Onder begeleiding van makers van DOX en Theater Utrecht maakten ze een performance over zin en waanzin. Deze eindpresentatie is gespeeld op zondag 24 februari in het decor van de voorstelling in de grote zaal van de Stadsschouwburg voor eigen publiek en als inleiding op de voorstelling voor vrij publiek.

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Hangouts 2019 Om De Paardenkathedraal meer open te stellen voor andere activiteiten dan alleen de reguliere voorstellingen, onze werkprocessen inzichtelijker te maken en ook om nieuw jong publiek te bereiken, hebben DOX en Theater Utrecht in 2017 besloten om ons huistheater De Paardenkathedraal een aantal keer per jaar om te toveren tot culturele hangout voor jongeren van verschillende scholen en wijken in Utrecht. Met voor elke hangout een andere kunstenaar als gasthost gingen docenten, makers en performers van DOX en Theater Utrecht in korte werksessies met jongeren de vloer op om te dansen, spelen en performen, en samen te onderzoeken hoe cultuur ons kan verbinden. In 2019 organiseerden we nieuwe Hangouts rond Permanent Destruction The HM Concert van Noami Velissariou met een speciaal traject van DOX talent dat in het kielzog van deze voorstelling een eigen performance maakten en speelden als afsluiting van de Hangout op 24 mei. We gaven een vervolg aan de Hangouts op 31 mei rond Immens van Casper Vandeputte en Vincent van der Valk. De laatste Hangout vond plaats op 29 november met DIEHELEDING als hosts, wederom met een extra traject van DOX talent dat in het kielzog van DIEHELEDING een eigen performance maakten over intimiteit en seksualiteit.

67


Cijfers outreach op scholen Naast de openbare outreach activiteiten realiseert DOX ook altijd een groot aantal educatieve activiteiten op scholen, met name op de partnerscholen in de regio, alsmede workshops rondom de reizende producties. Deze zijn voor 2019 hieronder gekwantificeerd. Aantal activiteiten standplaats

95

Aantal leerlingen standplaats

1.633

Aantal activiteiten regio

69

Aantal leerlingen regio

1.299

Aantal activiteiten rest Nederland

79

Aantal leerlingen rest Nederland

1.425

Totaal bereikte leerlingen

4.357

Totaal activiteiten

243

Aantal presentaties standplaats

11

Aantal bezoekers standplaats

1.819

Aantal presentaties regio

6

Aantal bezoekers regio

800

Aantal presentaties rest Nederland

5

Aantal bezoekers rest Nederland

364

Totaal aantal presentaties

22

Totaal aantal bezoekers presentaties 2.983

Aantal nagesprekken standplaats

43

Aantal bezoekers standplaats

1.603

Aantal nagesprekken regio

70

Aantal bezoekers regio

1.991

Aantal nagesprekken rest Nederland

27

Aantal bezoekers rest Nederland

2.159

140

Totaal bezoekers nagesprekken

5.753

Totaal nagesprekken

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

68


7

DOX AWARD

Op zaterdag 14 december vond de uitreiking van de DOX Award plaats. Makers die werken aan DOX projecten komen in aanmerking voor de felbegeerde DOX award, een kroon op het werk van het afgelopen jaar. De jury kiest uit de talentvolle poule van makers een gelukkige winnaar die een bijzondere prestatie heeft geleverd. Met deze prijs wordt talent gestimu­leerd. Aan de DOX Award is een geldprijs van het DOX fonds verbonden als investering in hun verdere ontwikkeling. In 2019 heeft hiphoptheatercollectief DIEHELEDING de DOX Award gewonnen. Uit het juryrapport: “DIEHELEDING is een collectief met een gezamenlijke fascinatie en liefde voor hiphop en zij ontwikkelen zich met grote stappen. Het moeiteloos schakelen tussen storytelling, rap, beatboxing, zang en spel in zalen, tenten en klaslokalen. Samplen,

teksten, rolmodellen, kunstwerken, emoties, herinneringen, dromen, kleding en muziek, alles kan! Dat inspireert!” De DOX Award bestaat uit een geldprijs van €5.000 die kan worden besteed aan een investering op het gebied van talent­ontwikkeling / (bij)scholing. De uitreiking vond plaats tijdens de ClubSpecial op 14 december 2019 in de Paardenkathedraal in Utrecht. De selectiecommissie 2019 bestond uit: Nada Mounzer (bestuurslid van DOX en programmamaker Pop&Jazz& Festivals bij de NTR), Victor Mentink (coach DOX), Carole van Ditzhuyzen (hoofd DOX Club) en Hildegard Draaijer (artistiek directeur). Hun keuze is gemaakt op basis van een reeks vastgestelde criteria en ter accordering voorgelegd aan het DOX-bestuur, in wiens handen het definitieve besluit (en het beheer over het DOX-fonds) ligt.

DOX Award, DIEHELEDING — Fotograaf: Anna van Kooij

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

69


8

SAMENWERKINGEN IN DE REGIO

Een stad verandert en beweegt voortdurend. Zij is een kloppende hartslag van ervaringen. De heipaal, de trein, het stoplicht. Maar ook de vogels, de wind en het water. Dan nog eens de mensen met hun instrumenten, verbeelding en elektronica. In telkens een andere frequentie vloeien haar ritmes, vormen en culturen samen. De stad is een centrale ontmoetings­ plek waar makers, artiesten, denkers en producenten zich telkens weer verzamelen om met elkaars invloeden tot nieuwe ideeën en invalshoeken te komen. Om een eigen gezicht te vormen en een plek te bemachtigen door het uitdragen van a message, a cause, a novelty. Met deze gedachten als leidraad heeft DOX een geheel eigen positie in de stad Utrecht opgebouwd en verbinden we actief de lokale partners om ons heen, zoals gezelschappen, podia, festivals, partner­scholen en een kunstvakopleiding. Theater Utrecht Theater Utrecht en DOX genieten sinds 2016 van de meerwaarde die onderlinge samenwerking oplevert. We hebben een gezamenlijke afdeling Outreach en rea­­ liseren gezamenlijke outreachprojecten, onder andere Voorstelling in de klas, maakweken en cultural hangouts. We proberen De Paardenkathedraal verder te benutten als werk- en speellocatie. Regelmatig vindt overleg op directieniveau plaats. Theaterkwartier In De Berenkuil en De Paardenkathedraal zijn vier instellingen gehuisvest, die in een heldere rolverdeling samen de belangrijkste producenten zijn van professioneel theater en dans in Utrecht: Theater Utrecht (theater voor volwassenen), DOX (dans/theater voor jongeren), Het Filiaal (muziektheater voor de jeugd) en De Dansers (dans/muziek voor de jeugd). Er bestaat een gezamenlijke website en flyer met activiteiten. DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Standplaats Utrecht Op 24 november 2018 werd Standplaats Utrecht gelanceerd, een nieuw ontwikkelings­ platform dat talentvolle theatermakers met een tweejarig traject begeleid vanuit een vaste thuisbasis op Fort Blauwkapel in Utrecht. Het platform zet in op artistieke ontwikkeling, ontmoeting met andere makers en verbinding met de stad. Duurzame inbedding van nieuwe makers en talentontwikkeling is langetermijndoel. Standplaats Utrecht is een initiatief van Het Huis Utrecht, Theater Utrecht, SPRING Performing Arts Festival, DOX en Het Filiaal in samenwerking met SWK030. Het project gaat in seizoen 2019-2020 van start en wordt de eerste drie jaar als pilot financieel ondersteund door de gemeente. De eerste makers van Standplaats Utrecht zijn Genevieve Murphy, Jan Fedinger en het hiphoptheatercollectief DIEHELEDING. DOX is de mentorinstelling van DIEHELEDING. Lokale podia en festivals DOX werkt nauw samen met de lokale podia en festivals. We beschouwen zowel Stadsschouwburg Utrecht, Theater Kikker/ Hoge Woerd, TivoliVredenburg als huis­theater voor reizende producties, maar ook voor het hiphop dance event als The kulture of hype&hope. Jaarlijks is DOX vaste partner in Tweetakt om in dat festival een of meerdere projecten te tonen. Ook werkt DOX samen met de festivals Afrovibes en Dancing on the Edge, en heeft het regelmatig contact met andere collega-producenten. Al deze partners ontmoeten elkaar op het Theateroverleg Utrecht. Partnerships onderwijs Op het gebied van scholen heeft DOX zich sterk verbonden aan de zes geselecteerde scholen van het vmbo-project, maar samen met Theater Utrecht ook aan veel andere scholen. Een uitbereiding naar de volgende 70


13 middelbare scholen is inmiddels ingezet: Kranenburg College, Pouwer, Internationale Schakelklassen, OPDC, Kromme Rijn, Amsfort College, Rientjes Mavo, Goois Lyceum, Griftland College, Bonifatius College, Farel College, Rembrandt College en ’t Atrium. Daarnaast willen we in de komende jaren nog meer scholen in de regio verbinden, zoals: Nifterlake, Vakcollege Maarsbergen, Corderius College, Openbaar Lyceum Zeist, Aeres, Amadeus Lyceum, Broklede. Dat doen we met steun van de provincie Utrecht en onze netwerk­partners KunstCentraal en Scholen in de Kunst. Daarnaast zijn zowel HKU en als ROC MiddenNederland (en dan in bijzonder Creative College) langdurige samenwerkingspartners.

Stichting Jongerenwerk Utrecht Jongeren zijn de toekomst. Het is dus belangrijk dat ze voldoende kansen krijgen om zich te ontwikkelen. Niet iedere jongere slaagt erin om deze kansen te pakken. Ongeveer 20 procent heeft daarbij in meer of mindere mate hulp nodig. Stichting Jongerenwerk Utrecht (JoU) biedt hen een steuntje in de rug. Ook legt JoU altijd de verbinding tussen jongeren en hun omgeving: ouders, school, de wijk. Outsiders speelde in najaar 2019 in het buurtcentrum Hoograven waar Stichting JoU actief is. Docenten van DOX en Theater Utrecht hebben daarnaast in deze wijk bij JoU verschillende workshops gegeven: theater, dans, spoken word, zang.

PactUtrecht Sinds 2017 is DOX verbonden aan PactUtrecht. PactUtrecht is een netwerk van Utrechtse cultuurmakers, die met elkaar en binnen de eigen organisaties zoeken naar strategieën om inclusiever te worden. Dat doet het netwerk vanuit de overtuiging dat Utrecht gebaat is bij meer contact tussen verschillende mensen, meer eigenaarschap van diverse groepen en een gedeelde cultuurbeleving. Het netwerk van Pact Utrecht bestaat uit medewerkers van Het Huis Utrecht, DOX, TivoliVredenburg, Museum Catharijne Convent, New Dutch Connections, Gemeente Utrecht, ZIMIHC, ROC Midden-Nederland, Insomnio, Operamakers, Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland, De Coöperatie, Theater Utrecht, Stadsschouwburg Utrecht, de Metaal Kathedraal en Catching Cultures Orchestra.

Netwerk zwerfjongeren in Utrecht Samen met: Back-Up, Enkeltje Zelfstandig (onderdeel van Leger des Heils), Singelzicht en crisisopvang De Dijk hebben we het educatie materiaal bij de DOX-productie Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) ontwikkeld.

Maatschappelijke partners In 2017 hebben DOX en Theater Utrecht de stap gezet om meer maatschappelijke organisaties te benaderen als gesprekspartner inzake voorstellingsthematieken. Hun kennis van kansarmere jongeren in achterstandswijken in Utrecht kan voor ons interessant zijn. Ons educatieaanbod raakt meer een meer bekend bij deze organisaties en dat resulteert hopelijk in duurzame verbindingen en nieuwe kansen voor deze jongeren.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Verwey-Jonker Instituut Sinds enige tijd zijn we in gesprek met het Verwey-Jonker Instituut, dat onderzoek doet naar maatschappelijke vraagstukken. Het idee is om kennis en expertise te delen ten aanzien van de maatschappelijke onderwerpen die er in de voorstellingen van DOX en Theater Utrecht worden aangesneden. Vanuit deze gesprekken en hun betrokkenheid bij de vorige Voorstelling in de klas Ibuka (Wat bepaalt wie je bent?) van Theater Utrecht, kwam Outsiders mede tot stand. Het Verwey-Jonker Instituut is gelinkt aan Movisie en KIS (Kennisplatfom Integratie & Samenleving), waardoor we een korte lijn hebben naar het onderzoek dat er wordt gedaan op het gebied van integratie, migratie en diversiteit. IMC Weekendschool – IMC On Tour Stichting IMC Weekendschool biedt aanvullend, motivatiegericht onderwijs aan jongeren van 10-14 jaar oud, op die plekken in Nederland waar dat het hardst nodig is.

71


Wie met volle overtuiging zijn interesses volgt, haalt het meeste uit zijn leven. Daarom laat IMC Weekendschool nieuwsgierige jongeren kennismaken met enthousiaste professionals en hun uiteenlopende vak­gebieden. DOX en Theater Utrecht werken sinds 2019 op regel­matige basis samen met IMC On Tour. Kinderen van vluchtelingen en arbeidsmigranten worden meestal in één jaar klaargestoomd op speciale opvang­ scholen die het onderwijs aan ‘nieuwkomers’ verzorgen. Om een snelle en succesvolle integratie te bevorderen is daarnaast IMC on Tour opgezet. Buiten de gewone schooltijden wordt een programma op maat aangeboden met lessen en excursies in verschillende beroepen. Daardoor maken de kinderen direct kennis met de Nederlandse samenleving. En met zichzelf. Jinc Ieder kind heeft talent. Ook de honderd­ duizenden Nederlandse kinderen die op­groeien in een omgeving met veel werkloosheid en weinig rolmodellen. Daarom strijdt JINC voor een maatschappij waarin je achtergrond niet je toekomst bepaalt. Waarin íeder kind kansen krijgt. JINC bestrijdt dit door het organiseren van bliksemstages. Hierbij worden kinderen van de basisschool en het vmbo naar bedrijven gestuurd voor een korte, krachtige kennismaking met een aantal beroepen. Daarbij steken ze de handen uit de mouwen: ze doen een ochtend lang echt ervaring op. Sinds 2019 organiseren we verschillende bliksem­stages i.s.m. Jinc.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

72


Bijlagen


A LANDELIJKE SPREIDING DEELNEMERS 2019 BIJLAGEN LANDELIJKE SPREIDING DEELNEMERS 2019

Groningen

Friesland

4

1

Drenthe

3

Noord-Holland

36

Overijssel

1

Utrecht

Zuid-Holland

16

Gelderland

8

18

Noord-Brabant

5

Flevoland

4

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

Limburg

2

74


B

DOORSTROOM DEELNEMERS 2019

BIJLAGEN SPREIDING DEELNEMERS 2019

Doorstroom performers Interne doorstroom DOX Club

Uitstroom kunstvakonderwijs

Uitstroom externe praktijk

Interne uitstroom DOX projecten

42 = 43% 24 = 24% Overig

1 = 1%

19 = 19% 12 = 12% Afgevallen

0 = 0%

Specificatie kunstvakonderwijs Muziektheater

1 = 5%

Beeldende kunst

1 = 5% Theater

6 = 32%

Dans

8 = 42% Mime

2 = 11%

Toneelschrijver

1 = 5%

Specificatie uitstroom externe praktijk Acteur

10 = 42% Eigen danscollectief

4 = 17%

Docent opera

1 = 4%

Maker eigen dansvoorstelling

2 = 8%

Docent dans

2 = 8%

Maker eigen theatervoorstelling

1 = 4% Danser

4 = 17% Specificatie overig Opleiding pedagogiek

1 = 100%

DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

75


C RECENSIES

Spannende vechtchoreo­ grafie onderzoekt grenzen van empathie Theaterkrant — Sander Janssens, 26 juni 2019 Gezien op 25 juni 2019 Parade, Rotterdam

‘Why does it feel so good when it hurts so bad?’ Deze spannende voorstelling van YoungGangsters en DOX begeeft zich op de fluïde grens tussen vechten en dansen, tussen geweld en esthetiek – en doet daarmee een indirecte uitspraak over ons kijkgedrag. Want dat we zoveel schoonheid uit zulk bruut geweld kunnen destilleren, is toch eigenlijk behoorlijk alarmerend? Waar voorstellingen van de YoungGangsters soms de neiging hebben om te veel in letterlijk­heid te vervallen, is deze coproductie met DOX een prachtige, elkaar versterkende combinatie van het concrete vechttheater en de meer abstracte danstaal – beide vertrekkend vanuit een lekker rauw en brutaal idioom. De gele speelvloer met de grote trap houdt het midden tussen showbizzdecor en stadsplein – twee arena’s die meer met elkaar gemeen hebben dan je op het eerste gezicht misschien zou denken.

Vanaf welk moment is een sequentie aan rake klappen ineens dans – en andersom? Hoe lang blijf je empathie voelen en hoeveel pijn moet er worden geleden voordat dat gevoel plaatsmaakt voor een abstracte, lege variant van waarnemen, waarderen zelfs? Hoeveel geweld kan een mens aan om naar te kijken? Wanneer bepalen we dat het dans wordt, en doen we dat niet vooral om onszelf te beschermen, zodat we er met een veilige afstand naar kunnen kijken? In een trefzekere, pijnlijke, humoristische vechtchoreografie confronteert Don’t Wanna Fight je op die manier met de grenzen van je eigen empathie en engagement.

De beeldende scènes vertrekken steeds vanuit herkenbare behoeftes of impulsen: imponeren, concurreren, overtroeven, overschaduwen. Dansers Pom Arnold, Ali Zanad, Deion Holwijn, Noah van der Burgt en Liza Panjoel smijten zich vol overgave op de speelvloer, elkaar en het publiek grommend opzwepend. Regisseur Annechien de Vocht (YG) en choreograaf Guilherme Miotto (DOX) vinden een uitstekende balans tussen verstilde scènes en energiek (letterlijk) in your face­-theater.

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

76


Trefzekere hiphop­hertaling van de verhalen van duizend-en-een-nacht Theaterkrant — Sander Janssens, 11 augustus 2019 Gezien op 25 juni 2019 Parade, Rotterdam

‘Wat blijft er over van een mensenkind als hij sterft? Niets dan zijn woord, en de rest waait mee met de wind.’ Dat woord – het verhaal – staat centraal bij DIEHELEDING, het jonge theater-hiphopcollectief dat nu voor Theaterfestival Boulevard anderhalf uur aan Arabische verhalen tot korte, theatrale hiphoptracks heeft hertaald. DIEHELEDING is een jong performance­collectief, bestaande uit Steven Ivo, Merel Pauw, Nick Livramento Silva, Annebel Overbeeke, Dalorim Wartes en regisseur Jip Vuik. De festival­ voorstelling 1001 is een aaneenschakeling van steeds weer andere korte verhalen, gebracht in een jasje van spoken word en rap, op opzwepende, sensuele of sluimerende beats met Arabische invloeden. De makers putten voor elke half uur durende voorstelling uit anderhalf uur aan verzameld materiaal, elke voorstelling is dus anders. Elk verhaal eindigt met een de aankondiging van een nieuw verhaal, zoals ook prinses Scheherazade zichzelf voortdurend met de belofte van een nieuw verhaal in leven wist te houden. Met zichtbaar plezier levert DIEHELEDING een strakke, gevarieerde set aan bekende en minder bekende vertellingen uit de Arabische verhalenverzameling af. Sommige tracks zijn ultrakort en draaien volledig om de vernuftige taal – zoals de razendsnelle rap-adaptatie van het verhaal van Sinbad, foutloos uitgevoerd door Dalorim Wartes, of het verhaal van de slangenbezweerder, dat nauwelijks uit meer dan een moraal bestaat.

sekse – bij vlagen mooi kwetsbaar gebracht door Steven Ivo en Merel Pauw. Die kwetsbaar­ heid – zeker in combinatie met de stoere, eigentijdse taal en de trefzekere voordracht – is een grote kracht van deze makers, daar had ik nog wel meer van willen zien. De informatiedichtheid is nu hoog. Bij deze dertigminutenvariant, in de context van tentjes­theater op het festivalhart van Boulevard, is de voortdurend hoge energie en het gebrek aan rust geen bezwaar, maar voor een langere boog en met een hogere kijk­ concentratie zal meer rust deze voorstelling ook naar een hoger niveau tillen. Het collectief is van plan om dit concept uit te bouwen tot langere voorstelling voor middelbare scholen: de combinatie van de stoere en kwetsbare benadering van de thema’s zal bij die doelgroep zeker aanslaan. DIEHELEDING speelt de voorstelling in een knus decor van diepblauwe satijnen doeken, dat met inventieve houtje-touwtje speelsheid wordt ingezet om de verhalen kracht en sfeer bij te zetten. Bij het verhaal van de visser en de djinn heeft dat een haast magisch effect, als alles ineens lijkt te tollen en te draaien. 1001 is een ode aan het vertellen van verhalen. Door oude verhalen op een nieuwe manier te vertellen houden ze de orale traditie in leven. Bovendien geven ze met hun inmiddels derde voorstelling een mooi visitekaartje af: dit is een eigentijds en eigenzinnig collectief, dat we zeker in de gaten moeten houden.  

Bij andere nummers is er wat meer inhoudelijke exploratie: bijvoorbeeld in het verhaal van prins Kamar en Boedoer, de twee geliefden die beiden worstelen met seks en DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

77


Dit is het eigenzinnige debuut van zangeres Anne-Fay VICE i-D, 5 oktober 2019

De kersverse solo-artiest vertelt over liefdesdilemma’s en waarom het soms belangrijk is een beetje streng voor jezelf te zijn. Zangeres Anne-Fay gaat graag haar eigen weg, en dat brengt haar op verrassende plekken. Eigenlijk was ze helemaal niet van plan om zangeres te worden en was ze vooral bezig met dans. Op haar zeventiende begon ze dan ook een vierjarige dansopleiding, maar de drang om te zingen hield aan. Uiteindelijk deed ze auditie bij ZO! Gospel Choir, het meest bekroonde gospelkoor van Nederland, waar ze werd aangenomen en uiteindelijk zes jaar zou blijven. “Mijn tweede concert was in een uitverkochte Heineken Music Hall met Shirma Rouse en Berget Lewis,” vertelt ze. Ook heeft ze onder andere een aantal keer met de Amerikaanse Oleta Adams gezongen, op North Sea Jazzfestival met Kamasi Washington opgetreden en drie maanden getourd met Alain Clark. “Het gospelkoor was echt mijn leerschool. Ik werd meteen in het diepe gegooid en mocht met verschrikkelijk talentvolle mensen werken.” Naast haar gospelavontuur richtte ze met haar broer Felix Kops de bombastische band Cookachoo op, wat een eigenzinnige ‘tropical bass’ geluid had. De broer en zus maakten alles samen: de base-geïnspireerde muziek, de video’s en de teksten. “Toch merkte ik de laatste tijd dat mijn teksten en muziek veel donkerder waren dan de dingen die we met Cookachoo deden,” zegt ze. “Dus voelde het als een logisch vervolg om een solo-stap te wagen.” Vandaag is haar debuutsingle Lioness uitgekomen, waarvoor Felix de video regisseerde. De single heeft qua energie, muziek en beeld veel weg van Beyonce’s Lemonade en Rihanna’s Bitch Better Have My Money, al zou Anne-Fay die vergelijking zelf niet zo snel DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

maken: “Het is een groot compliment, maar ik weet niet of ik mezelf in dat rijtje kan plaatsen,” zegt ze lachend. Zelf noemt ze haar muziekstijl eerder een ‘moksi’: een ongepolijste mix van gospel, soul en hiphop. Lioness gaat over de worsteling die je met jezelf kunt hebben als je een belangrijke beslissing moet nemen. “Stel dat je in een relatie zit met iemand van wie je veel houdt, maar je merkt dat het toch niet werkt,” vertelt Anne-Fay. “De clip beeldt het gevecht uit dat je dan met jezelf hebt. Uiteindelijk is het belangrijk om een beetje hard en streng voor jezelf te zijn, als je het meeste uit je leven en de liefde wilt halen.” “De eerste zin van de single gaat over wakker worden in een jungle en niet weten waar je bent, maar nog steeds je eigen kracht voelen en weten dat het goedkomt,” gaat Anne-Fay verder. “De jungle kan soms heel ongeorganiseerd lijken, het is een plek waarin alles chaotisch groeit. Maar als je beter kijkt zie je dat er zelfs in een jungle een systeem bestaat. Er is een reden waarom iets groeit en iets anders niet. Soms voelt een persoonlijke situatie net zo onoverzichtelijk, maar ook dan kun je erop vertrouwen dat alles een reden heeft en dat is bemoedigend.” Ook in haar toekomstige werk zal haar persoonlijke achtergrond belangrijk blijven. Op dit moment is ze bezig met het onderzoeken van haar afkomst, die behoorlijk gemixt is: de zangeres heeft Nederlandse, Surinaamse, Creoolse en Chinese roots. “Mensen vragen me vaak waar ik vandaan kom omdat ze aan mijn uiterlijk zien dat ik gemixt ben, maar het is niet helemaal duidelijk wat de mix is. Ik ben daar nu veel onderzoek naar aan het doen, door met mijn familie te praten en veel te lezen. Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat mijn overgrootoma de eerste Chinees was die in Suriname met een Creool trouwde en daardoor door haar familie verstoten werd. Dat zijn allemaal verhalen die wij in het nieuwe album mee zullen nemen. 78


Publiek hoofdpersoon in voorstelling over kwetsbare tiener Theaterkrant — Sander Janssens, 15 oktober 2019 Gezien op 14 oktober 2019 Theater De Krakeling, Amsterdam

In Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzake­lijk sterker) is het publiek de hoofdpersoon: Jimmy, opgegroeid in een klein huis in een edgy buurtje, moeder verslaafd, geen vader. Op zijn elfde wordt hij uit huis geplaatst en belandt hij in een gesloten opvang. Maar wat gepresenteerd wordt als een soort van oplossing, betekent in de praktijk gewoon nieuwe problemen. Regisseur Timothy de Gilde en toneel­schrijver Joachim Robbrecht staan bekend om hun jeugdtheater waarin ze kwetsbare, vaak onderbelichte perspectieven belichten. Zo maakten ze bijvoorbeeld Bromance (2016) over homoseksualiteit onder jongeren en intimiteit tussen jongens in het algemeen, en GTA5 (2015) over de steeds diffuser wordende grens tussen spel en realiteit en de daaruit voortvloeiende normalisering van geweld. Hun werk is rauw, transparant en dicht op de huid. Ditmaal dus het perspectief van de tiener die opgroeit zonder de dagelijkse zorg van een ouder. Iemand die net als ieder ander verliefd wordt, fouten maakt, zich tegen van alles verzet en ook gewoon op zoek is naar geborgen­heid. Met dat verschil dat hij voortdurend wordt geconfronteerd met het milieu waaruit hij komt. Psychologen die je voortdurend met vragenlijsten bestoken, een onbetrouwbare moeder die haar pijn op jou projecteert, een ‘normaal’ gezin dat jou altijd als afwijkende factor lijkt te zien – want óók als ze dat helemaal niet doen, voel je dat zelf wel. Afwisselend brengen de energieke performers Olaf Ait Tami, Nastaran Razawi Khorasani, Nimuë Walraven, Nadine Wijshoff, Shelley Bos en Bram Walter het verhaal, waarin ze voortdurend wisselen van rol en perspectief. Door DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

het jonge publiek steeds rechtstreeks – in de jij-vorm – aan te spreken, wordt het volop bij het spel betrokken, wat de voorstelling op momenten een mooie kwetsbaarheid geeft. Het is een mooie vondst om het publiek in de rol van Jimmy te manoeuvreren: het feit dat je letterlijk niets doet, maar mensen toch voortdurend met je aan de haal gaan, van alles op je projecteren en je in een hoek duwen, wordt op die manier goed invoelbaar. Wat Jimmy per saldo doet of laat is voor de instanties waar hij mee te maken krijgt en de omgeving waarin hij belandt, immers helemaal niet aan de orde. Murw geslagen door al die vooringe­ nomen perspectieven en onbetrouwbare beloftes, is het gaandeweg begrijpelijk dat hij zich distantieert van de mensen om hem heen. Niettemin blijft Jimmy kritisch naar zichzelf kijken, zich ontwikkelen en zelf ook hoop houden. Het is echter jammer dat de tekst, die Robbrecht samen met Artun Alaska Arasli schreef, zo rechtlijnig is. Zowel op anekdotisch als op emotioneel vlak wordt alles expliciet ingevuld, waardoor je als toeschouwer zelf achterover kunt leunen. Er zit bovendien weinig dynamiek in de opbouw, waardoor de voorstelling gaandeweg aanvoelt als een lange stroom expositie, versterkt door die volledige tweede persoon enkelvoud. De momenten waarop de choreografieën van Dalton Jansen de stemmenpartituur enigszins ontregelen, zijn te summier om echt betekenis­vol te worden. Eerst maken de makers de toeschouwers expliciet medeplichtig door hen als hoofdpersoon te bombarderen. Maar vervolgens krijgt het publiek niet de verantwoordelijkheid om zelf iets in te vullen. Daardoor heeft Wat me niet breekt (maakt mij niet noodzakelijk sterker) niet de impact die het pretendeert te hebben.

79


Getanzte Botschaft für Mädchen Rheinische Post — Henle Von Clemens, 7 juni 2019 Tanzhaus NRW, Düsseldorf

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

80


EN ACTIVITEITEN EN BEZOEKERS

D VOORSTELLINGEN- EN BEZOEKERSAANTALLEN Aantal activiteiten 400

300

150

0

2017

2018

2019 Vrije voorstellingen

Schoolvoorstellingen Manifestaties

Aantal bezoekers 80.000

60.000

40.000

20.000

0

2017

2018

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

2019

81


E

HET DOX-TEAM

DOX-team Hildegard Draaijer artistiek directeur

Eric Japenga zakelijk directeur

Barbara Kromkamp

bureaumanager

Timothy de Gilde coördinator artistiek

Carole van Ditzhuyzen coördinator DOX Club

Abdelhadi Baaddi coach DOX Club

Dwayne Toemere

coach DOX Club

Victor Mentink coach DOX Club

Hanna Jansen coördinator outreach

Charmaine Charlemagne medewerker outreach

Dorothy Blokland medewerker outreach

Priscilla Vaas

coördinator marketing & communicatie

Esmé Elbers

medewerker marketing & communicatie

Sharon Wezer

medewerker marketing & communicatie

Marja de Wit coördinator productie

Marieke de Waal medewerker productie

Hester Nawijn stagiaire productie

Judy Willems stagiaire productie

Docenten outreach Sharif Abdoelhak Dionne Bakker Kiki Boot Gary Gravenbeek Nina Haanappel Alexa Hakkenbrak Nahib Hamidi Sander Koning Ranike Motta Linar Ogenia Ryan Pinas Dietrich Pott Patrick Ribeiro Bjorn Romy Rosina Salihu Pamela Schaap Rashida Tauwnaar Barbara Willemsen Ali Zanad Juan Zayed Bestuur Gilbert Isabella Voorzitter

Benno van Marum Penningmeester

Willem van Berkel Bestuurslid P&O

Nada Mounzer Bestuurslid

Lou-Lou Sories medewerker productie

Elisia da Silva Martins Peças medewerker productie

DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

82


COLOFON

Redactie Hildegard Draaijer (artistiek directeur) Eric Japenga (zakelijk directeur) Priscilla Vaas (marketing) Fotografie Anna van Kooij Anja Beutler Ben van Duin Bowie Verschuuren Derk Stenvers Hutspot fotografie Kamerich & Budwilowitz, Eyes2 Kaka Lee Martina Fazekas Maarten Mooijman Miriam Guttman Sjoerd Derine Vormgeving Floor Weijs Met dank aan

DOX ontvangt structurele subsidie van de Gemeente Utrecht, Fonds voor Cultuurparticipatie en het Fonds Podiumkunsten. Daarnaast werden in 2019 de projecten en voorstellingen mede mogelijk gemaakt door: Ministerie van OCW, Fonds 21, VSBfonds, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Nieuwe Makersregeling van Fonds Podiumkunsten, Urban Arts regeling Fonds voor Cultuurparticipatie, Lira fonds, Fonds 21, Gemeente Den Haag, Internationale uitwisselings­­projecten Fonds Podiumkunsten, Internationale Uitwisseling Fonds voor Cultuurparticipatie In 2019 hebben wij gecoproduceerd en samengewerkt met Theater Utrecht, Het Huis Utrecht, Het Filiaal, De Dansers, HNTjong, NBprojects, ParadisoMelkwegProductiehuis, Motel Mozaïek, Corrosia Theater, Expo & Film, Batalo East, HKU Theater, ROC Midden-Nederland

Stichting DOX Biltstraat 166 3752 BP Utrecht 030-2333155 info@wijzijndox.nl DOX hét makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

83


DOX hĂŠt makersplatform voor theater, jongeren en alle (sub)culturen van nu

84

Profile for DOX

Jaarverslag 2019: Actueel verslag van de DOX-activiteiten  

Jaarverslag 2019: Actueel verslag van de DOX-activiteiten  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded