West-Vlaanderen Ondernemers 2025 #5

Een uitgave van Voka WVL | Jaargang 32 – 7 maart 2025 |

Afgiftekantoor Kortrijk X • Verschijnt tweewekelijks (uitgezonderd juli en augustus) • P409071

EDITIE 05 - MAART 2025

Onder nemers magazine

Unilin blijft gaan voor topinnovatie

Blikvanger

Boplan zet nieuwe stappen

Dossier hr trends

“Langer werken wordt aandachtspunt voor hr-beleid”

De nieuwe volvo ex90 Stap in de wereld van elegantie en technologische vooruitgang

elektrisch rijbereik tot 625 km Vraag uw offerte of boek een proefrit www.automobilia.be

19,9-22 kWh/100 km|0 g CO2(WLTP) Contacteer ons voor alle informatie over de fiscaliteit van uw voertuig.

Milieuinformatie KB 19/03/2004 : www.volvocars.be Afgebeeld model ter illustratie.

STA N D P U N T

Monsters “Il vecchio mondo sta morendo. Quello nuovo tarda a comparire. E in questo chiaroscuro nascono i mostri.” Nooit gedacht dat ik hier een marxistische denker zou citeren, maar ik doe het toch. “De oude wereld is aan het sterven.

De nieuwe laat op zich wachten. En in dit schemergebied worden monsters geboren.” Dit citaat komt uit Antonio Gramsci’s Gevangenisschriften en verwijst naar perioden van crisis en transitie, waarin het oude systeem niet meer werkt, maar het nieuwe nog niet volledig is gevormd. Dit vacuüm kan leiden tot instabiliteit en de opkomst van extremen.

Herkenbaar anno 2025?

Antonio Gramsci (1891-1937) was een Italiaanse marxistische denker, politiek activist en medeoprichter van de Communistische Partij van Italië. Hij is vooral bekend om zijn concept van culturele hegemonie, waarin hij betoogde dat de heersende klasse niet alleen door economische en politieke middelen de macht behoudt, maar ook door de controle over ideeën, cultuur en waarden in de samenleving.

Maar monsters of niet. Wij zijn natuurlijk niet het type mensen dat bij de pakken blijft zitten, ook al voelt het huidige tijdsgewricht bij wijlen behoorlijk oncomfortabel aan. Ondernemers geloven in het eigen kunnen, zoeken permanent naar oplossingen en zien innovatie en vooruitgang als de enige garantie op welvaart. Ondernemers zijn de drijvende kracht achter verandering, de visionairen die durven te dromen én te doen, zelfs wanneer de toekomst

“De toekomst behoort toe aan degenen die de sprong durven te wagen.”

— BERT MONS - GEDELEGEERD BESTUURDER

onzeker is. In tijden van crisis tonen zij veerkracht, waar anderen aarzelen, zetten zij door. Zij bouwen bruggen tussen ideeën en realiteit, creëren werk, kansen en waarde voor de samenleving. Hun lef, creativiteit en doorzettingsvermogen vormen het fundament van groei en vernieuwing.

Ondernemerschap is niet alleen een vak, maar een levenshouding, een ontembare drang om steeds opnieuw grenzen te verleggen en een betere toekomst vorm te geven.

Dat DNA, die drang moeten we ook breed in onze maatschappij weten te injecteren. We bevinden ons in een periode van transitie, waarin bestaande structuren niet langer toereikend zijn en nieuwe modellen nog niet volledig zijn gevormd. In deze onzekere tijden bepaalt onze houding of we blijven vasthouden aan het oude of de kansen grijpen die de toekomst biedt.

Eind vorig jaar verscheen in de Financial Times het artikel Why America’s economy is soaring ahead of its rivals, waarin we lezen waarom de Amerikaanse economie haar rivalen achter zich laat. De Amerikaanse economie omarmt innovatie, toont meer risicobereidheid en past zich sneller aan veranderende omstandigheden aan. Terwijl Europa en andere regio’s worstelen met bureaucratie, rigiditeit en een zekere terughoudendheid ten opzichte van disruptieve technologieën, blijft de VS investeren in vooruitgang. Dit schept een duidelijk contrast: waar sommigen afwachten en aarzelen, zetten anderen door en nemen het voortouw.

Welvaart is geen vanzelfsprekendheid. Ze is het resultaat van flexibiliteit, durf en een cultuur waarin falen niet als een mislukking wordt gezien, maar als een noodzakelijk onderdeel van vooruitgang. Wie vasthoudt aan oude modellen, zal merken dat ze steeds minder werken in een wereld die sneller verandert dan ooit. De vraag is dan ook niet of verandering nodig is, maar hoe we ermee omgaan.

Blijven we steken in het schemergebied van Gramsci, waar stagnatie de deur opent voor instabiliteit en achteruitgang?

Of tonen we de ondernemingszin, de innovatiekracht en het lef om de toekomst actief vorm te geven?

De geschiedenis leert ons dat economische groei en maatschappelijke vooruitgang worden gedreven door degenen die durven te handelen. Dit is het moment om niet te blijven hangen in terughoudendheid, maar om volop in te zetten op een klimaat waarin creativiteit, ondernemerschap en vernieuwing worden beloond.

De toekomst behoort toe aan degenen die de sprong durven te wagen.

3

4

INHOUD

14 Beursgang ondersteunt groei en naamsbekendheid van je bedrijf

BOPLAN..........................................05 IN HET KORT ...................................07 WETWATCHERS.................................08 VRAAGHET@VOKA ............................09 MBA HIGHLIGHTS ADVANCED .............10 PLAN NODIG VOOR ONZE PROVINCIE ...12 SDG 6 .............................................13 DEWAELE VASTGOED EN BANK VAN BREDA..............................17 IT’S ALL IN THE FAMILY .....................18 HOWEST..........................................21 DELBOO...........................................22 WIELS..............................................23

<EDTECH/STATION>..........................31 KOKORO..........................................33 FEDERGON......................................34 ACCENT JOBS, TALENT ANGELS

24

Interview De eerste 365 dagen van Wim Messiaen, de opvolger van Bernard Thiers bij Unilin, zitten erop. Een zware erfenis, maar Messiaen leidt de bedrijvengroep alsof het nooit anders is geweest. Unilin staat voor een indrukwekkend conglomeraat met 5 aparte divisies, 8.000 medewerkers wereldwijd, 36 eigen fabrieken en een aanwezigheid op 104 locaties.

EN STIELMANN.................................36 DE SPORTINNOVATIEMOBIEL..............38 PERFORMANCE MANAGEMENT............39 ZIEKTEVERZUIM...............................40 HAVENNIEUWS.................................41 PROSIT ..........................................42 AGENDA ..........................................44 DE ESTAFETTE..................................46

28

Dossier Het eind januari gesloten regeerakkoord van de regering-De Wever I focust zich onder meer op de modernisering en flexibilisering van de arbeidsmarkt. Het is afwachten tot welke concrete maatregelen de uitgezette krijtlijnen de volgende maanden zullen leiden. Met juridisch expert Geert Vermeir van SD Worx lichten we er een aantal belangrijke aspecten uit.

Ondernemers verschijnt tweewekelijks en wordt gratis toegestuurd aan alle leden van Voka West-Vlaanderen. ISSN 1378-9511 Verantwoordelijke uitgever: Bert Mons, Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, redactie.ondernemerswvl@voka.be, www.voka.be/west-vlaanderen Maatschappelijke zetel: Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, info.wvl@voka.be - Hoofdredacteur: Joke Verbeke Redacteurs: Kenneth Oroir, Marte Plees, Conny Van Gheluwe - Vormgeving: Pieter Claerhout Mediaregie: Sven Van Ryckeghem Fotografen: Stefaan Achtergael, Michael Cambien, Dries Decorte, Kurt Desplenter, Filip Lanszweert, Sammy Sanders, Michel Vanneuville, Els Verhaeghe Journalisten: Karel Cambien, Stef Dehullu, Dirk De Moor, Roel Jacobus, Filip Lanszweert, Joyce Mesdag, Elise Noyez, Bart Vancauwenberghe, Dirk Vandenberghe Druk: INNI GROUP Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

BEDRIJVEN

Boplan zet nieuwe stappen Boplan schakelt, nog maar eens, een dubbele versnelling hoger.

De wereldspeler in aanrijdbeveiliging, vloermarkeringen en toegangspoortjes nam recent een toeleverancier in Frankrijk over én opende een eigen verkoop- en servicekantoor in Japan. “Nu we uitgroeien tot een volledig verticaal geïntegreerde organisatie, zetten we weer een grote stap vooruit”, weet CEO Xavier Ramon.

“Aanvullende knowhow cruciaal voor verdere productontwikkeling”

In de voorbije 25 jaar hebben ze bij Boplan al zoveel mogelijk aspecten uit het productieproces zelf in handen genomen. “Eigenlijk was de enige factor die we nog aan een toeleverancier toevertrouwden de transformatie van de door onszelf gecreëerde granulaatkorrels in profielen van de meest uiteenlopende groottes en diameters”, vertelt Xavier Ramon. “Daarvoor rekenen we al geruime tijd op de gespecialiseerde diensten van Celtiplast, gevestigd in Dijon. Nu we die partner eind december vorig jaar konden overnemen, kunnen we het integrale proces nog beter controleren.”

De overname verliep erg vlot. “We hebben gevoeld dat de regio rond Celtiplast open staat voor innovatie en groei. Ook de medewerkers hebben het nieuws erg positief onthaald: zij zijn blij terecht te komen in een sterke, inter-

5

6

BEDRIJVEN

nationaal actieve groep die van plan is om met gerichte investeringen in verdere automatisering en de aanwerving van goed gekwalificeerde medewerkers (‘high potentials’) de flow van hun processen nog te verbeteren. Het zal hun verdere professionalisering laten accelereren. Ze staan daar overigens al erg ver in: het is een kerngezond bedrijf dat erin slaagt om met een relatief beperkte groep medewerkers (24) een hoog omzetcijfer (12 miljoen euro) te realiseren.”

Met 12 extrusielijnen bedient Celtiplast niet alleen de industrie. De kunststof halffabricaten zijn ook belangrijk voor wijnen bosbouw (de bescherming van flora tegen weerelementen en andere gevaren) en mijnbouw (kunststoffen waar explosieven zoals buskruit in worden geplaatst).

“Die nichegerichte activiteiten vertegenwoordigen complementaire knowhow die we ook voor onze processen zullen

“Celtiplast transformeert de door onszelf gecreëerde granulaatkorrels in profielen van de meest uiteenlopende groottes en diameters.”

— XAVIER RAMON kunnen gebruiken. Frankrijk is, naast Duitsland en de Verenigde Staten, één van onze belangrijkste afzetmarkten. Vanuit onze vestiging in Biarritz bedienen we deze markt met een team van 34 mensen.”

Japan Boplan was al sterk actief in Europa en de Verenigde Staten. Nu zet het ook nog forser in op de Japanse markt. “We bedienden er al een drietal partners vanuit ons hoofdWielrennen kwartier in België. Door de grootte van die economie is het een land dat je onmogelijk kan negeren als je Intussen groeit het bedrijf ook met zijn voor ambitieus bent. Via ons netwerk de buitenwereld meest zichtbare product: hebben we kennisgemaakt met de oplossingen voor een betere signalisatie een Japanner die vanuit zijn en bescherming van renners en professioneel verleden de Eutoeschouwers tijdens wielerwedstrijden. ropese cultuur kent en over alle “Als pionier zijn we met onze producten capaciteiten beschikt om in zijn een beetje uitgegroeid tot de land een kantoor op te zetten dat hofleverancier van de koers: door de ons cliënteel een volledige service laagdrempeligheid stijgt de vraag ook kan garanderen: onderhandelen, vanuit het buitenland en kunnen opmeten, ontwerpen, installeren en zelfs organisatoren van kleinere dienst na verkoop. Daarbij houden wedstrijden hierop inzetten. Ook we maximaal rekening met de lokale in andere sporten (triatlon, lopen, cultuur, zoals we in al onze buitenlandG-sport) leren ze ons kennen.” se kantoren overigens doen.”

De sterke internationale strategie wapent Boplan ook tegen uitdagende economische periodes, zoals nu. “Een geopolitiek instabiel klimaat brengt ook nieuwe kansen met zich mee. Neem de situatie in de VS: de hogere invoertaksen kunnen vervelend zijn, maar daartegenover staat dat onze vestiging in het land zelf mee zal genieten van het gunstige investeringsklimaat voor de industrie. Ook tijdens de coronapandemie hebben we de voordelen van die internationale aanwezigheid gevoeld. Het zorgde ook toen voor risicospreiding: als er amper activiteit was in het ene land, trok het andere zich weer op gang. Globaal bekeken merken we nu wel dat bedrijven vaak langer wachten om te investeren, maar uiteindelijk doén ze die investeringen wel”, besluit Xavier Ramon.

Boplan telt nu circa 310 mensen, waarvan er 170 in Moorsele actief zijn en de rest in de 10 buitenlandse kantoren. Het bedrijf werkt ook samen met ruim 60 internationale distributeurs. (BVC - Foto Kurt)

www. boplan.be

Onder nemers

Restwarmte van PepsiCo verwarmt woningen in Veurne

BEDRIJVEN

magazine

In Veurne is een warmtenet in gebruik genomen dat de restwarmte uit de chipsovens van PepsiCo gebruikt om de wijk Suikerpark te verwarmen. Een primeur in België, want het is het eerste warmtenet dat restwarmte van een industrieel voedingsproces benut. Het project is het resultaat van een samenwerking tussen de stad Veurne, netbeheerder Fluvius, warmteleverancier Noven, grondeigenaar WVI en PepsiCo.

DUCO Ventilation & Sun Control wint BouwBeurs Award DUCO Ventilation & Sun Control uit Veurne heeft bij de BouwBeurs Awards de Publieksprijs gewonnen. Op de BouwBeurs in Nederland staan duurzame innovaties en baanbrekende technologieën centraal. Duco Natural Cooling werd er door professionals en bezoekers bekroond als favoriete innovatie.

Het product biedt een energiezuinige aanpak om oververhitting in gebouwen te voorkomen door vraaggestuurde zonwering te combineren met koeling via ventilatie.

1,2 miljard 2024 was een sterk jaar voor het internationale voedings- en drankenbedrijf Paulig, het bedrijf boven gekende merken als Santa Maria en Poco Loco. Paulig behaalde in 2024 een recordomzet van 1,2 miljard euro. Paulig België verwelkomt daarnaast Kaisa Lipponen als nieuwe Managing Director voor de Belgische vestiging Snack Food Poco Loco nv.

Sticomax neemt Nederlandse sectorgenoot over De West-Vlaamse machinebouwer Sticomax, de holding boven de ondernemingen IntOCon (BE), StuMaCo (BE), Romonta (NL), ViwateQ (NL) en DutchTecSource (NL), neemt de Nederlandse sectorgenoot FoodeQ Engineering over.

De strategische overname creëert belangrijke synergieën en verstevigt Sticomax’ positie als internationale speler.

Met de uitbreiding groeit de groep uit tot één van de grootste aanbieders van volledig geïntegreerde hygiënisch vervaardigde productielijnen voor de voedingsindustrie.

De overname, mede ondersteund door strategisch investeringspartner Vybros Capital Partners (VCP), stelt Sticomax in staat verder te bouwen aan een solide en toekomstbestendige organisatie. Met de fusie groeit de groep uit tot meer dan 200 medewerkers en overschrijdt de omzet de kaap van 100 miljoen euro. “Sticomax Holding streeft naar robuustheid door te focussen op sterke productpijlers en een brede geografische spreiding. Het gaat nooit in alle sectoren en overal ter wereld slecht.

Dankzij deze acquisitie versterken we onze leidende rol in de machinebouw voor de voedingsindustrie en behoren we tot de grote spelers in de Benelux”, zegt Lode De Boe, CEO van Sticomax.

7

8

VO B ED KR AN I JIVEEUNW S

Lancering WetWatchers Actie voor slanke en eenvoudige regelgeving Te veel wetten en regels bemoeilijken het ondernemen in Vlaanderen. De Vlaamse Ondernemers, een samenwerkingsverband tussen werkgeversen sectororganisaties, hebben 25 overbodige wetten en regels in kaart gebracht en roepen de Vlaamse regering op om werk te maken van slankere wetgeving. De Vlaamse Ondernemers hebben ook een Handvest voor minder en eenvoudige regelgeving opgesteld: 5 principes die de kwaliteitsnorm vormen voor elke overheid die regelgevend optreedt.

Op de website Wetwatchers.be zijn alle wetten en regels terug te vinden die het ondernemen in Vlaanderen hinderen. In eerste instantie ligt de focus op een lijst van 25 wetten en regels die zouden moeten verdwijnen of worden aangepast. De lijst bevat wetten en regels uit verschillende Vlaamse bevoegdheidsdomeinen die van toepassing zijn op ondernemingen uit tal van sectoren.

De initiatiefnemers zullen op de website Wetwatchers.be de vooruitgang opvolgen van de bijsturing of afschaffing van de wetten en regels. Elke onderneming kan via de website zelf een nieuwe regel signaleren die nog niet op de lijst staat.

Handvest voor minder en eenvoudige regelgeving Het Handvest voor minder en eenvoudige regelgeving reikt 5 principes aan waaraan elke nieuwe regel moet voldoen.

1.

2.

Competitiviteit en productiviteit als kompas: elke maatregel met impact op ondernemingen moet de competitiviteit en/of de productiviteit ondersteunen Geen gold plating: Vlaanderen is niet strenger en gaat niet sneller dan wat

3.

4.

5.

Europa voorschrijft Coherente regelgeving, adviezen en doelstellingen over beleidsniveaus heen: geen elkaar tegensprekende overheidsinstanties meer Focus op het doel, niet op het middel: technologieneutraliteit Voer een impacttoets uit op grote Europese wetgevingsinitiatieven: anticiperen op Europese wetgeving

Strijd tegen regulitis “Het verminderen van regeldruk geeft ondernemingen zuurstof. Toch zien we nog steeds het omgekeerde gebeuren: elk jaar komt er een recordaantal nieuwe regels bij.

Die regeldrift remt de productiviteitsgroei af en tast de competitiviteit van ondernemingen aan. We hebben bedrijven gevraagd welke wetten en regels hen vandaag het meeste hinderen. Het is nu aan de Vlaamse regering om die eerste 25 voorstellen ook effectief af te schaffen of bij te sturen. Met Wetwatchers zullen we de hele legislatuur lang blijven opvolgen of de Vlaamse regering vooruitgang boekt in de strijd tegen regulitis”, zeggen de Vlaamse Ondernemers, een samenwerkingsverband tussen 21 Vlaamse werkgevers- en sectororganisaties.

Op vrijdag 21 februari werd een delegatie van de Vlaamse Ondernemers ontvangen door de Vlaamse regering. Die laat weten de bezorgdheden van de Vlaamse Ondernemers rond administratieve overlast te delen en aan de slag te gaan met de voorstellen.

De Vlaamse Ondernemers Het initiatief Wetwatchers gaat uit van De Vlaamse Ondernemers, een samenwerkingsverband tussen 21 sector- en werkgeversorganisaties.

Concreet gaat het om: Agoria Vlaanderen (technologische industrie), Cimabel (tabaksproducten), Comeos (handel en diensten), Denuo (circulaire economie), Embuild Vlaanderen (bouw), Energia (raffinage en energieoplossingen), essenscia Vlaanderen (chemie en life sciences), FBAA (autobus- en autocarondernemers), Febeg (elektriciteits- en gasbedrijven), Febetra (transport en logistieke diensten), Febiac (gemotoriseerde wegvoertuigen), Federgon (HR-diensten), Fedustria Vlaanderen (textiel, hout en meubel), Fevia Vlaanderen (voeding), inDUfed (glas, papier en karton), Staalindustrie Verbond (staal), Traxio (mobiliteitsprofessionals), Vlaamse Havenvereniging (havengemeenschappen), Vlozo (private zorgondernemers), Voka (Vlaams netwerk van ondernemingen) en WF-FE (internationale handel, vervoer en logistiek).

V O K A -NNI EI EUUWWSS

Je hebt een vraag over ondernemen, een reglementering, een moeilijke managementbeslissing? Stop dan even met Googelen en laat ons helpen.

Vraag van de week

Wat zijn de nieuwe regels inzake interne bedrijfsonderzoeken?

Sinds 16 december 2024 is de wet inzake private opsporing van kracht. Die vervangt de oude wet tot regeling van het beroep van privédetective, die niet van toepassing was wanneer een werkgever een intern onderzoek voerde. Denk bijvoorbeeld aan 2 werknemers die met elkaar op de vuist gaan, waarbij vervolgens collega’s worden verhoord om de toedracht te achterhalen, of een onderzoek naar een werknemer die fraudeert met het badgesysteem, waarbij het badgesysteem wordt uitgelezen, of een vermoeden van diefstal door een werknemer, waarbij de werkgever onder meer camerabeelden analyseert. Al deze interne onderzoeken vallen nu onder de nieuwe wet.

Wanneer is de nieuwe wet van toepassing ?

In de hr-context zal het vooral gaan om het onderzoeken van feiten met het oog op een mogelijk ontslag om dringende reden. Een eerste vraag is of de onderneming een ‘interne dienst’ inzake private opsporing heeft. Daartoe volstaat het dat de activiteit vervat zit in de taken van minstens één werknemer. In dat geval moet de interne dienst een vergunning aanvragen bij de minister van Binnenlandse Zaken. Wanneer de activiteiten van private opsporing verricht worden door leden van de personeelsdienst, dan gelden de regels inzake vergunning en identificatiekaart niet. Het valt te betreuren dat deze uitzondering enkel geldt voor leden van de personeelsdienst en niet voor andere functies die vaak betrokken zijn bij een intern onderzoek, zoals de bedrijfsjurist of de financieel verantwoordelijke wanneer het bijvoorbeeld gaat om een vermoeden van boekhoudkundige fraude. De uitzondering voor leden van de personeelsdienst geldt enkel voor de vergunning en de identificatiekaart. De andere bepalingen van de wet zijn wel op hen van toepassing wanneer een intern onderzoek wordt gevoerd.

Ook een prangende vraag?

Wij antwoorden binnen de 2 werkdagen!

vraaghet@voka.be

Welke verplichtingen houdt de nieuwe wet in?

Wanneer een onderzoek op de werkvloer wordt gevoerd, moeten er heel wat documenten opgesteld worden die een aantal wettelijke verplichte vermeldingen moeten bevatten, meer bepaald een opdrachtenregister, een onderzoeksrapport en een onderzoeksdossier. Wanneer er interviews worden afgenomen, moet er een verslag van opgemaakt worden. Overtredingen van de wet kunnen leiden tot boetes.

Bovendien kan de rechter zelfs beslissen tot nietigheid van een ontslag om dringende reden.

Nieuwe regels inzake het ondervragen van werknemers in het kader van een intern onderzoek De nieuwe wet bevat verder ook een ganse reeks bepalingen inzake onderzoeksmiddelen en -methoden. We beperken ons hier tot een toelichting bij de in de hr-praktijk meest voorkomende, met name het interview.

Een interview kan maar plaatsvinden indien de bevraagde hiervoor schriftelijk toestemming heeft verleend. De ondervrager moet voorafgaandelijk ook heel wat zaken meedelen, bijvoorbeeld reden en doel van interview, zwijgrecht, recht op bijstand, … De ondervrager moet zich onthouden van elke vraag, suggestie, dreiging of andere handeling waardoor de bevraagde de indruk kan krijgen dat hij zijn antwoorden niet in volledige vrijheid kan formuleren. Van het interview moet vervolgens een schriftelijk verslag worden opgesteld.

Conclusie De nieuwe wet brengt heel wat formaliteiten met zich mee bij het voeren van een intern onderzoek, wat onder meer het geval is wanneer werknemers ondervraagd worden over bepaalde feiten. Worden deze formaliteiten niet nageleefd, dan riskeert de werkgever dat er niets kan aangevangen worden met de resultaten van het onderzoek. In de hr-context zal dit vooral van belang zijn in het kader van een ontslag om dringende reden, waarbij de werkgever de bewijslast van de feiten draagt.

Met dank aan Dieter Dejonghe (Claeys & Engels)

9

10

BO V ED KR A -I JNVI E U NW S

MBA Highlights Advanced

“Uitwerking case is grote meerwaarde” Stefaan Verhoyen, operationeel directeur bij Lecot, en Christl Dekimpe, designer binnen haar eigen meubelbedrijf, namen deel aan het MBA Highlights Advanced-traject. Ze werkten er samen aan een case, één van de sleutelonderdelen van het traject. “De ene persoon is analytisch sterk, de ander vooral creatief en ondernemend. Dat je met mensen samengezet wordt die een andere persoonlijkheid, kennis en ervaring hebben, is echt een meerwaarde.”

Stefaan Verhoyen is nu operationeel directeur bij Lecot, maar hij was er logistiek manager toen hij aan het MBA Highlights-traject deelnam. “Lecot is een groothandel met alle benodigdheden voor bouwprofessionals”, legt Verhoyen uit. “Er werken in totaal meer dan 800 medewerkers verspreid over meer dan 80 vestigingen in ons land en 6 in Nederland. Ik stuur de logistiek aan en ben ook verantwoorde-

BO V ED KR A -I JNVI E U NW S

11

Over MBA Highlights en MBA Highlights Advanced

lijk voor de customer service en facility.”

Verhoyen wilde zijn horizon verruimen via het MBA Highlights Advanced-traject.

“Ik werk al 28 jaar voor Lecot. Na zo’n tijd dreig je echter wat bedrijfsblind te worden.

Via dat traject wilde ik inspiratie opdoen, een bredere opleiding krijgen in thema’s waarmee ik niet dagelijks in contact kom en kijken hoe anderen uitdagingen aanpakken en daaruit leren. De docenten zijn stuk voor stuk toppers in hun vakgebied en brachten de topics op een zeer interactieve en boeiende manier.”

Christl Dekimpe nam het meubelbedrijf over van haar ouders en heeft zich daar ontwikkeld tot een creatieve designer.

“Ik ben een nieuwe richting ingeslagen vergeleken met mijn ouders. Ik ben mijn hele jeugd opgegroeid in een zaak waar prijs-kwaliteit voorop stond. Mijn ouders importeerden kwaliteitsvolle meubelen uit Italië en andere landen en verkochten die aan meubelwinkels in België. Zelf wilde ik echter een eigen maatwerklijn ontwikkelen, volledig geproduceerd in België. Mijn beslissing was al genomen toen ik me inschreef voor het traject. Ik was vooral op zoek naar wat begeleiding en steun bij de omslag die ik wilde maken. Het traject bevestigde dat mijn visie en aanpak helemaal normaal waren, wat me veel vertrouwen gaf.”

Verhoyen en Dekimpe zijn enthousiast over hun deelname. “Wie dat wil kan een case aanbrengen, een situatie waar hij of zij mee geconfronteerd wordt in zijn bedrijf. En dan kunnen deelnemers kiezen aan welke case

“Je werkt heel nauw samen met andere ondernemers, die elk een andere persoonlijkheid hebben. Dat zorgt voor een heel positieve dynamiek.”

— CHRISTL DEKIMPE

ze willen meewerken. Zo ben ik bij de case van Christl terechtgekomen: ‘hoe moet ik mij profileren, nu ik niet meer hetzelfde doe zoals ervoor?’ Deelnemers passen dan de leerstof daarop toe, wat de opleiding heel praktijkgericht maakt.” Christl vult aan: “Je werkt heel nauw samen met andere ondernemers, die elk een andere persoonlijkheid hebben. En dat zorgt voor een heel positieve dynamiek”. “Christl is bijvoorbeeld iemand die op het gaspedaal duwt, terwijl ik al sneller op de rem zou gaan staan”, zegt Verhoyen. “De combinatie is nodig: wie alleen maar afremt, of alleen maar gas geeft, verliest zaken uit het oog en maakt onvoldoende progressie. Een gezonde mix is aangewezen.”

In het MBA Highlights-traject is het luikje netwerken heel belangrijk, bevestigen beide. “Je hebt het nodig om elkaar ook buiten die officiële context te leren kennen, om tot een betere connectie te komen. Bij ons was dat zeker het geval: wij hebben na de case nog meerdere keren afgesproken om verder te sparren. Wij kijken heel positief terug op het traject.” (JM - Foto Kurt)

Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen organiseert i.s.m. Solvay Brussels School of Economics and Management MBA Highlights, een exclusieve opleidingsreeks op het vlak van ondernemerschap en management.

MBA Highlights combineert academische kennisoverdracht en ervaringsuitwisseling. Het programma heeft als doel om bedrijven op een duurzame manier te helpen groeien. Het traject start opnieuw in januari 2026. Wil je meer info? Kom dan naar het infomoment op 29 april in Voka | Brugge!

MBA Highlights Advanced bouwt verder op de MBA Highlights met als doel ondernemers en managers te begeleiden in de ontwikkeling van een digitale transformatie. Naast een sterk academisch en theoretisch gedeelte, schenkt het programma ook ruime aandacht aan praktische cases en situaties.

MBA Highlights Advanced start voor de vierde keer op 18 september 2025.

12

BO V ED KR A -I JNVI E U NW S

“Plan nodig voor onze provincie” De Vlaamse regering bereidt een reeks maatregelen voor om de concurrentiekracht van de industrie te versterken.

Ze wil het aanbod aan bedrijventerreinen opkrikken, de regeldruk voor vergunningen beperken en werk maken van een eigen defensie-industrie.

Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka West-Vlaanderen, roept daarnaast op tot een concreet plan voor onze provincie als reactie op de investeringsgolf in Noord-Frankrijk: “De structurele uitdagingen waarmee West-Vlaanderen al

jaren kampt, worden hierdoor nog verder aangescherpt en stellen onze bedrijven voor ingrijpende beslissingen.”

Noord-Frankrijk kent een ongeziene industriële heropleving. De regio rond Duinkerke verwacht tegen 2035 tot 20.000 extra banen in de industrie, een enorme aantrekkingskracht voor de 15.000 Noord-Franse werknemers die vandaag nog dagelijks in West-Vlaanderen actief zijn.

En dat zijn niet zomaar werknemers: zij vullen massaal knelpuntberoepen in, vooral in de maakindustrie – een sector die 16% van onze economie vertegenwoordigt en 90.000 mensen tewerkstelt.

Zonder deze arbeidskrachten dreigen onze bedrijven niet alleen te krimpen, maar zelfs te verdwijnen. De situatie is ronduit urgent. Als we niets doen, dreigt een leegloop van cruciale technische en industriële profielen, zoals lassers, onderhoudstechnici en machine-operators – beroepen waar we nu al met nijpende tekorten kampen. Zonder deze vakmensen dreigt onze maakindustrie te verzwakken, terwijl Noord-Frankrijk net sterker wordt.

BEDRIJVEN

De 17 Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties worden wereldwijd ingezet als doelstellingen voor duurzame ontwikkeling. In deze rubriek stellen we iedere keer een andere SDG voor.

SDG 6 focust op schoon water en sanitair, met het verzekeren van toegang tot en duurzaam beheer van water en sanitatie.

Wat publieke drinkwatermaatschappijen doen voor gezinnen, doet Azulatis voor de industrie: zorgen dat er altijd genoeg water voorhanden is en dat het de juiste kwaliteit heeft. Het waterbehandelingsbedrijf helpt ondernemingen ook hun waterverbruik duurzamer te maken, door bijvoorbeeld afvalwater te hergebruiken. Die activiteiten maakten vroeger deel uit van De Watergroep, maar sinds 2 jaar zijn ze ondergebracht in de aparte kmo Azulatis. Die kan zich nu helemaal toeleggen op dat luik.

Een noodzakelijke stap, want er zijn veel uitdagingen in de sector.

“Wij ontzorgen bedrijven rond hun waternood”, legt CEO Ann De Bal uit. “We werken daarbij helemaal op maat. We bekijken wat de noden zijn van een productiebedrijf: hoeveel water is er nodig en aan welke kwaliteitseisen moet dat water voldoen?

Welke alternatieve bronnen voor stadswater – grondwater, oppervlaktewater, hemelwater,… – zijn er beschikbaar? Daarna ontwerpen wij een installatie op maat.”

Azulatis bekijkt daarbij ook in welke mate afvalwater hergebruikt kan worden. “10, 15 jaar geleden zijn de eerste bedrijven daarmee begonnen, nu is dat principe bijna niet meer weg te denken. Dat betekent zowel economisch als ecologisch een grote stap vooruit, want soms kan op die manier pakweg 50 tot 80% van het water hergebruikt worden.” Maar Azulatis stelt duurzaamheid ook in andere zaken voorop. “We houden het energieverbruik van onze installaties zo

Nikki Janssens en Ann De Bal. .

BEDRIJFSCASE

Azulatis ontzorgt bedrijven rond hun waternood laag mogelijk. Dat kan bijvoorbeeld door de membranen die gebruikt worden bij het zuiveren van het water op het juiste tijdstip te vervangen en het juiste membraantype te selecteren. We gaan specifiek op zoek naar leveranciers die de milieu-impact van hun producten zo klein mogelijk houden, we beperken zelf zoveel mogelijk de chemicaliën die gebruikt worden bij de waterbehandeling, enzoverder.”

Platform “We nemen de exploitatie van de installaties volledig in eigen handen”, zegt Nikki Janssens, Technologiemanager. “Bij het ene bedrijf zijn we bijna altijd aanwezig op de werkvloer, bij het andere volstaan regelmatige controles. Bij Azulatis hebben we ook een platform waar alle data van op al onze sites wordt gemonitord. We implementeren ‘water as a service’, waarbij we streven naar de meest economische en ecologische oplossing.”

Het bedrijf stelt zo’n 30 mensen te werk, draaide vorig jaar een omzet van meer dan 10 miljoen euro en behandelde ruim 11 miljoen m³ water voor industriële bedrijven. “Onze mensen zijn onze grootste troef: hun technische kennis is bijzonder sterk. Een must, want de kwaliteit van het beschikbare water is op elke plek anders en de noden zijn ook voor elk bedrijf anders.

We bieden onze klanten ook een heel stevige service: we zijn 24/7 beschikbaar.

Dat moet ook, want water is een essentieel onderdeel van de meeste productieprocessen.” (JM - Foto Kurt) Meer weten? Contacteer ons gerust via 0476 02 59 42 of duurzaamondernemen.wv@voka.be

13

14

R E P O RTAG E

Introduceren we ons bedrijf op de beurs? Het is een vraag die bij heel wat ondernemingen vroeg of laat op tafel komt.

Een positief antwoord leidt meteen tot een intensief IPOproces (Initial Public Offering) dat de langetermijnvisie onderstreept. Benoît van den Hove en Sophie Stegen, respectievelijk CEO en Hoofd Noteringen bij Euronext Brussel, lichten de voordelen van een beursgang toe.

Beursgang ondersteunt groei en naamsbekendheid van je bedrijf “Krachtige hefboom voor verdere professionalisering”

Euronext is de grootste Europese beursmaatschappij, met beurzen op 7 Europese locaties. “Ze ontstond in 2000 door de fusie van de beurzen van Parijs, Brussel en Amsterdam”, legt CEO Benoît van den Hove uit.

“Intussen hebben we voor al onze locaties (ook Dublin, Lissabon, Milaan en Oslo) een gemeenschappelijk platform uitgerold waar alle beursmakelaars toegang toe hebben.”

Wie overweegt naar de beurs te gaan, gaat vanzelfsprekend niet over één nacht ijs. “A priori kan elke onderneming naar de beurs”, vervolgt Benoît. “Op zich zijn er eigenlijk weinig redenen om het niet te doen, tenzij je al een aantal jaren verlieslatend bent en amper nog groeipotentieel ziet. De ambitie tot verdere expansie is doorgaans de belangrijkste reden om naar de beurs te gaan. Wie uiteindelijk de stap zet, doet dat meestal vanuit de intentie om extra kapitaal op te halen, al hoeft dat zeker niet de enige motivator te zijn.”

Geloofwaardigheid verhogen “Klopt, anderen doen het in eerste instantie om hun visibiliteit en credibiliteit omhoog te stuwen”, pikt Hoofd Noteringen Sophie Stegen in. “Ook voor bedrijven die erg actief zijn op de overnamemarkt biedt het een meerwaarde, omdat ze dan aandelen als betaalmiddel bij die overnames kunnen inzetten. Last but not least trekt het ook spontane sollicitanten aan, zeker als de onderneming in kwestie aandelen aan medewerkers uitkeert.”

De beursgang an sich is uiteraard niet in één vingerknip gebeurd. “Aan de beursnotering gaat een intensieve voorbereiding – het IPO-proces – vooraf”, gaat Benoît verder. “Dat is een uitvoerig traject, waarbij je verschillende cruciale aspecten moet afvinken. Eerst en vooral moet je over een uitstekende beleggingspropositie (‘equity story’) beschikken: daarin vermeld je wat

“Een beursgang is een strategische beslissing die tot een intensief transformatieproces leidt.”

Infosessie op 6 mei: het IPO-proces, door Euronext Op dinsdagmiddag 6 mei geeft Euronext, de Brusselse beurs, Voka-leden een exclusieve kijk in het IPO-proces (Initial Public Offering). Overweeg je IPO’s? Ontdek tijdens deze sessie bij Voka WestVlaanderen in Kortrijk wat een beursgang inhoudt, waarom je als bedrijf zou kiezen voor deze stap en hoe het proces verloopt.

Sophie Stegen en Benoît van den Hove.

moet een onderneming ook een prospectus opmaken, die vooral belangrijk is om alles juridisch correct te laten verlopen.”

je bedrijf uniek maakt, waarom geïnteresseerde investeerders uitgerekend in jouw verhaal zouden meestappen. Die propositie bepaal je mee op basis van feedback van de huidige investeerders: hun kennis is belangrijk om te weten of de markt voldoende interesse heeft voor jouw type bedrijf.”

Eens je die propositie op orde hebt, komt er nog een uitgebreid administratief verhaal bij. “Ter voorbereiding van de beursgang

Nood aan gespecialiseerde begeleiding Voor het bestuur van een onderneming het IPO-proces op gang trekt, heeft het meestal al jaren over de beursgang nagedacht. De voorbereiding op zich neemt in het snelste geval 3 maanden in beslag, maar het kan even goed 9 maanden duren. “Tijdens dat traject is het essentieel dat alle stakeholders zich laten omringen door banken en/of advocatenkantoren met een sterke specialisatie in kapitaaltransacties. Zij hebben alle kennis in huis om de operationele uitvoering in goede banen te leiden, weten welke stappen je moet zetten, kennen de dynamiek en weten hoe de regulator (FSMA, de toezichthoudende autoriteit voor financiële diensten en markten, nvdr) werkt.

Idealiter stel je voor het IPO-proces een team samen, zodat iedereen voldoende tijd overhoudt om zijn of haar ‘gewone’ taken uit te voeren, zodat de kernactiviteiten op volle toeren blijven draaien en je groei blijft genereren”, aldus Sophie.

“Je moet over een uitstekende beleggingspropositie beschikken, iets wat jouw bedrijf uniek maakt.”

Een beursgang is het beste bewijs van de langetermijnvisie van een bedrijf. “Bovendien leidt deze strategische beslissing tot een intensief transformatieproces, dat sowieso een boost geeft aan je governance en de professionalisering. Het biedt een extra incentive om uitmuntend te presteren én zich transparant te presenteren. Automatisch beuk je op die manier de deur open richting meer sollicitanten en potentiële partnerships. Sowieso heb je daardoor meer contact met in jouw sector gespecialiseerde investeerders, waardoor je beter de polsslag van je bedrijf voelt én info krijgt die je zonder beursgang nooit zou hebben gekregen. Zeker als die contacten uitwijzen dat er voldoende interesse in jouw bedrijf en sector is, schrijf je met een beursgang gegarandeerd een positief vervolg aan je huidig verhaal”, besluit Benoît van den Hove. (BVC - Eigen foto)

samen groeien, samen ondernemen, samen duurzaam innoveren

www.openbedrijvendag.be volg ons op:

neem d open j eel en e deur en

BEDRIJVEN

Dewaele Vastgoed bundelt krachten met Bank Van Breda Dewaele Vastgoed en Bank Van Breda richten samen een nieuwe joint venture op. Partalis speelt in op de groeiende vraag naar kwaliteitsvol en onafhankelijk vastgoedadvies bij ondernemers en vrije beroepen. Door hun expertise en netwerken te combineren willen beide partijen uitgroeien tot de belangrijkste speler in de nichemarkt van patrimoniumvennootschappen.

De 50/50-joint venture tussen Dewaele en Bank Van Breda richt zich op het verstrekken van professioneel advies rond vastgoed en patrimoniumopbouw, het opstellen van uitgebreide vastgoedrapporten en de verkoop van patrimoniumvennootschappen.

“Vastgoed is en blijft een evergreen in België, ook bij ondernemers en vrije beroepen. De vraag naar onafhankelijk en duurzaam vastgoedadvies groeit. Met onze gecombineerde kennis kunnen we klanten nog beter ondersteunen met gepast advies,

Dirk Wouters en Sofie Spriet.

zowel op het vlak van roerend als onroerend vermogen. Net als Dewaele Vastgoed wil Bank Van Breda op sleutelmomenten in het leven van klanten het verschil maken, zowel professioneel als privé. Daarin hebben we elkaar heel snel gevonden”, zegt Dirk Wouters (CEO Bank Van Breda).

Sofie Spriet (CEO Dewaele) vult aan: “Beide ondernemingen hebben een familiaal DNA, bedrijfswaarden die perfect matchen en we delen dezelfde langetermijnvisie. Terwijl Dewaele als eerste vastgoedspeler het

certificaat van Great Place to Work wist te veroveren, voert Bank Van Breda de Great Place To Work ranking aan in België. Samen een joint venture oprichten voelt dan ook heel natuurlijk aan. Door onze krachten en expertise te bundelen, zullen we de klant in elke levensfase zeer gericht en gespecialiseerd vastgoedadvies kunnen bieden, waardoor we diens vastgoedpatrimonium optimaal ondersteunen en versterken.”

(JV - Eigen foto) www.dewaele.com

BUILDING BETTER BOARDS

We focus on making boards better.

1 2 3 4

Samenstellen

We streven naar een raad waar verschillende perspectieven samenkomen.

Screenen

Twijfelt u over de juiste bestuurskandidaten? Wij adviseren de beste profielen.

Evalueren

Regelmatige, onafhankelijke evaluatie biedt objectieve inzichten in bestuurskwaliteit.

Opleiden

We combineren theorie met praktijkvoorbeelden en bieden een interactieve leeromgeving.

17

18

BEDRIJVEN

In deze nieuwe rubriek zetten we ondernemende koppels van West-Vlaamse bedrijven in de kijker.

X A V I E B AT T E L G R A N O L A D I E S

“We begrijpen elkaar” Xavie Battel en Stijn Dekeyzer lopen al 15 jaar hand in hand. In 2013 begon Xavie zelf granola te maken. Dat resulteerde al snel in een uit de hand gelopen hobby, waar ze eerst haar bijberoep en vanaf 2017 haar hoofdberoep van maakte. Anno 2025 is het bedrijf al serieus opgeschaald, met 9 medewerkers, een stevig uit de kluiten gewassen productie die fabriceert voor klanten uit de retail én voor de populaire webshop.

“Uiteraard heb ik daar met Stijn destijds wel wat gesprekken over gevoerd. Waag je de sprong? Zet je de zekerheid van een mooie job met groeipotentieel opzij om je eigen verhaal te schrijven? Het was een sprong in het duister, maar het is de juiste stap gebleken.”

Af en toe gaan de onderlinge gesprekken wel over ondernemerschap, maar dagelijkse kost is dat niet. “Ik voel niet zoveel nood om daarover te ventileren. Als er belangrijke strategische stappen te nemen zijn, sparren we daar wel over. De vaste zaterdagse lunchafspraak met Stijns familie is in dat opzicht ook een meerwaarde: mijn schoonouders en -zussen leven mee met hoe XAVIES’ evolueert, maar ik heb van Stijn en zijn broers ook veel geleerd over hoe ze thema’s zoals hr en investeringen in het machinepark aanpakken.”

Als de deur van het bedrijf is afgesloten en die van de privéwoning opengaat, maken Xavie en Stijn ook een mentale switch. “Dan willen we er fysiek én mentaal zijn voor onze dochters van 6 en 4. Uiteraard gebeurt het wel eens dat er iets over het bedrijf ter sprake komt. Dat is niet erg, ze mogen daar zeker in meeleven en komen ook graag naar onze bedrijven.

Los daarvan vinden we het heerlijk om samen te ontkoppelen op de hoeve die we 15 jaar geleden kochten en die we nog altijd verder opknappen.

We wonen op circa één kilometer van de bedrijven, op een plek die natuur ademt en waar de meisjes wat graag buiten spelen. In principe is elk weekend volledig gereserveerd voor het gezin, al gebeurt het wel eens dat ik weg moet voor een beurs of zo. Dat kan allemaal: we begrijpen elkaar, beseffen dat er veel tijd kruipt in het runnen van een bedrijf en willen elkaar daar vooral geen extra stress over bezorgen.”

It’s

a ll i n

“We beseffen dat er veel tijd kruipt in het runnen van een bedrijf en willen elkaar daar vooral geen extra stress over bezorgen.”

— XAVIE BATTEL

BEDRIJVEN

STIJN DEKEYZER DEKEYZER-OSSAER

“Veel raakpunten” Stijn Dekeyzer leidt samen met zijn 3 broers het familiebedrijf Dekeyzer-Ossaer uit Koekelare, dat in 1980 door ouders Johan en Marie-Rose is opgericht. Het vleesverwerkend bedrijf legt zich toe op de productie en distributie van vlees- en gehaktbereidingen voor de foodservice. De passie voor het ondernemerschap inspireerde ook partner Xavie. Stijn ondersteunde haar ten volle in haar keuze om als ondernemer de stap te wagen. “Het maken van gezonde granola als vriendendienst evolueerde al snel tot een succesvolle bedrijfsvoering. We weten intussen allebei dat professionele zelfstandigheid veel verplichtingen en verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Anderzijds kunnen we onze dagelijkse planning volledig zelf invullen, zonder verantwoording aan iemand te moeten afleggen.

We hebben allebei een drukke agenda, maar geven elkaar de ruimte om onszelf professioneel volledig te ontplooien. Dat is een belangrijke waarde in onze relatie: we willen elkaar geen extra druk opleggen.”

ly

i m fa

e h t

“Als je alles tot de kern ontleedt, draait alles om dezelfde principes: voedingsproducten maken en commercialiseren op een berekende manier, waardoor je kan groeien.”

— STIJN DEKEYZER

Hoewel het product en de schaalgrootte van beide ondernemingen nogal verschillen, zijn er toch veel raakpunten. “Als je alles tot de kern ontleedt, draait alles om dezelfde principes: voedingsproducten maken en commercialiseren op een berekende manier, waardoor je kan groeien. Toen ik in het familiebedrijf stapte, stond er al een stevige basis. Xavie is van nul begonnen, moest het pad nog plaveien. Dat traject gaat gepaard met de juiste keuzes maken, risico’s durven nemen… dat zijn dingen die mij boeien en waar ik heel graag mijn ervaring in deel.”

Elke zaterdagmiddag komt de familie van Stijn samen in het privégedeelte bij het bedrijfsgebouw, met ouders, broers, schoonzussen en hun kinderen. “Dat creëert een fijne connectie, ook tussen de kinderen, die zo ook beseffen waarmee we bezig zijn. Het is geen vervan-hun-bed-show, maar ze voelen zich er helemaal thuis. Thuis nemen de gesprekken over onze bedrijven nooit de bovenhand en ligt de klemtoon echt op ons gezin. Pas als de meisjes in bed zitten, duik ik nog even mijn bureau in om nog wat dossiers te behandelen.

Xavie en ik hebben een goede balans tussen werk en privé gevonden, wat rustgevend werkt en veel dingen eenvoudiger maakt.”

19

Geef je werknemers een exclusief voordeel: Korting op de Private Lease van een auto!

Zo rijden ze helemaal zorgeloos voor een vast en all-in maandbedrag.

privatelease@vanmossel.be www.vanmossel.be/autolease

PRIVATE LEASE PRO

BEDRIJVEN

21

HOWEST

DIGITAL HEALTH LAB West-Vlaamse ondernemingen hebben zuurstof nodig om te blijven groeien. Daarvoor is onder meer de interactie tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven van groot belang. Hier laten we de hogeronderwijsinstellingen uit onze provincie aan het woord over hun opleidingsaanbod en onderzoeksprojecten. Met al jouw vragen over onderwijs kan je terecht bij joyce.simoens@voka.be.

Verbinden, inspireren en faciliteren zijn de 3 doelstellingen van het Digital Health Lab, dat dit najaar opent in Howest in Brugge. De hogeschool werkt samen met POM West-Vlaanderen om in het lab geavanceerde digitale tools te onderzoeken, demonstreren en helpen valoriseren. “We streven naar een goede kruisbestuiving tussen onderzoek en onderwijs, door onze studenten van diverse gerelateerde opleidingen hier nauw bij te betrekken”, zegt Sigrid Van den Branden, onderzoekcoördinator Active Health bij Howest.

Het nieuwe lab is een initiatief van de onderzoeksgroep Active Health van Howest en wordt uitgerold in samenwerking met POM West-Vlaanderen. “Zij hebben recent al een netwerk opgezet om kennis-, zorginstellingen en technologische bedrijven met elkaar te verbinden. Dat is nodig, want er is vanuit het werkveld een grote vraag naar ondersteunende digitale technologieën voor de zorgsector. De resultaten van het lab kunnen de hoge druk die de sector voelt door de combinatie van een grote zorgvraag en relatief weinig personeel helpen opvangen”, aldus Sigrid Van den Branden.

Het project is gefinancierd door VLAIO, de Europese Unie en de Provincie. Op dezelfde site in Brugge werken ook VIVES (ZorgLab, focus op zelfstandig thuiswonen) en KU Leuven (Bewegingslab, focus op revalidatie) mee aan zorgtoepassingen. Alle diensten die kennisinstellingen in dit kader aanbieden, komen nog dit voorjaar online op een Digital Health Platform.

Cocreatie “Als neutrale partner die op een objectieve manier onderzoek voert naar de werking van bestaande digitale tools en de ontwikkeling van nieuwe, willen we zorgorganisaties en tech-bedrijven met elkaar

“Hefboom voor ontwikkeling van nieuwe digitale zorgtools” verbinden”, zegt Sigrid Van den Branden.

“Dat doen we door informatieve sessies en workshops te organiseren waarbij ook cocreatie mogelijk is. Ten tweede willen we de markt inspireren, door te demonstreren wat nu al bestaat. Bezoekers zullen daarvoor bij ons kunnen langskomen, maar we kopen ook losse mobiele apparatuur aan om bij geïnteresseerde organisaties ter plaatse te gaan. Daarbij zullen we het aanbod geregeld updaten, want deze nichemarkt is continu in beweging.”

Door mogelijkheden voor cocreatie te bieden en vernieuwingen uit het bedrijfsleven te testen, speelt het Digital Health Lab een belangrijke faciliterende rol. “We kunnen ondernemingen ook helpen door evaluatieonderzoek en door het begeleiden van valorisatietrajecten. Dat aspect komt ook tot uiting in de ondersteuning van student-ondernemers, die heel wat mogelijkheden krijgen om de meerwaarde

“We zullen het aanbod geregeld updaten, want deze nichemarkt is continu in beweging.”

— SIGRID VAN DEN BRANDEN van door hen gecreëerde digitale tools te onderzoeken. Dat kan leiden tot de opstart van waardevolle spin-offs.”

De bouwwerken voor het lab zijn in volle gang. De opening is gepland voor dit najaar.

“Naar goede gewoonte verbinden we dergelijke onderzoeksprojecten naadloos met ons onderwijsaanbod. De resultaten van het Digital Health Lab kunnen ook leiden tot de creatie van nieuwe opleidingen voor wie al met beide voeten in het werkveld staat. Dat draagt dan weer bij tot ons aanbod levenslang leren”, besluit Sigrid Van den Branden.

(BVC - Foto Kurt)

22

B ENDDREIRJNV E M N ERS&CO O

DELBOO

Meerwaardebelasting op financiële activa De eindelijk gelande regering is erin geslaagd een meerwaardebelasting van 10% op financiële activa in te voeren. Al sinds het begin van mijn carrière, toch al 30 jaar geleden, spookte die vrees in het hoofd van veel ondernemers en het zal dan uiteraard zo zijn dat de meest rechtse regering sinds die tijd die belasting of solidariteitsbijdrage invoert.

Financiële activa en crypto-activa De kernpunten zijn door de meesten wel al gekend, maar ik herhaal ze in het kort. Voor aandeelhouders met een aanmerkelijk belang (20% of meer van een vennootschap) gelden specifieke bepalingen.

De invoering wordt verwacht begin 2026, waarbij de historische meerwaarde wordt vrijgesteld. Uiteraard wordt enkel de effectief gerealiseerde meerwaarde belast en er geldt ook nog een voetvrijstelling van 10.000 euro (jaarlijks geïndexeerd ) per belastingplichtige. Voor beursgenoteerde aandelen is dat makkelijk te berekenen, maar voor aanmerkelijke belangaandeelhouders niet. Minderwaarde is aftrekbaar van de meerwaarde binnen eenzelfde kalenderjaar.

Deze korte regeltjes uit het regeerakkoord roepen nog vele vragen op. Gaat de bank de meerwaardebelasting via een voorheffing moeten innen of gaat het een aangifteplicht worden? In het eerste geval, bij een voorheffing, stelt zich dan bijkomend de vraag hoe de voetvrijstelling moet worden toegepast, alsook hoe de verrekening van de minderwaarde met de meerwaarde moet gebeuren. Realiseer je in januari een meerwaarde van 15.000 euro, is dan op 5.000 euro onmiddellijk 10% belasting verschuldigd via een voorheffing?

Wat als je dan op het einde van het jaar 7.000 euro minderwaarde lijdt, krijg je dan teruggestort of moet dat dan wel via een aangifte? Wat over de verschillende banken heen? Wat met maatschappen waar er steeds 2 aandeelhouders moeten zijn, dus steeds 2 rekeninghouders? Is de voetvrijstelling dan onmiddellijk in functie van het aantal aandeelhouders van de maatschap?

Als je al deze vragen stelt, lijkt de enige logische oplossing via de aangifte te

werken, maar dat betekent natuurlijk wel dat de overheid nog een tijdje op haar belastinggeld zal moeten wachten, daar waar het met een voorheffing veel sneller zal binnenkomen. Via voorheffing zal het ook telkens noodzakelijkerwijs onjuist zijn, zelfs al bankier je maar bij één bank, zodat een correctie via de aangifte (dat zal dan een teruggave zijn, tenzij de voetvrijstelling als je bij meerdere banken belegt ten onrechte meermaals werd toegepast) aan de orde zal zijn.

Voor cryptobeleggers is het een bijkomende wake-upcall dat meerwaarde of minderwaarde niet enkel wordt gerealiseerd wanneer de cryptomunt terug naar euro wordt omgezet, maar ook wanneer er van de ene munt naar de andere wordt geswitcht of wanneer wordt verkocht en de gelden op de wallet of het platform blijven staan. Ook dan realiseer je een meer- of minderwaarde.

Dat zal sowieso via de aangifte moeten aangegeven worden; de diverse platformen zullen zeker geen Belgische voorheffing inhouden. Enkel degenen die gekocht hebben en nooit verkopen of tussen de munten traden, zullen dus niets moeten aangeven.

Aanmerkelijk belang Er is dus ook nog een bijzonder regime voor aandeelhouders met een aanmerkelijk belang van minstens 20%. Daar rijst nog de vraag of dit zal toegepast worden indien de aandeelhouders al langer dan 10 jaar eigenaar van die aandelen zijn. Aangezien men dit onder de noemer modaliteiten schuift, lijkt dit er toch op te duiden dat de vrijstelling van belasting na 10 jaar aandeelhouderschap effectief zal ingevoerd worden. Daarbij rijst ook nog de vraag wie aandeelhouder mag zijn om die 20%-grens te berekenen (koppels, kinderen, broers of zussen of kinderen van broers en zussen, enz…) en hoe de 10 jaar wordt berekend

(na schenking of erfenis bijvoorbeeld).

De belasting is geen 10% onmiddellijk, maar getrapt. Meerwaarde boven de 10.000.000 euro wordt wel belast tegen 10%. De historische meerwaarde is vrijgesteld, maar wat is die meerwaarde?

Het nu juist laten waarderen van het familiebedrijf in welke context dan ook, bijvoorbeeld in het kader van de balans van maatschap, lijkt dan ook geen slecht idee.

Besluit Alea iacta est, de meerwaardebelasting is een feit. De meeste ondernemers ondergaan het wat gelaten (“het moest ervan komen”) of zijn er zelfs nog zo tegen gekant, maar heel veel zal afhangen van de concrete invulling van die belasting (de modaliteiten) enerzijds en van het rechtszekere karakter ervan anderzijds. De oproep is om goede wetgeving te maken, die niet om de haverklap moet gerepareerd worden of aangepast, maar iets waar je kan op bouwen in de toekomst.

Mark Delboo

B ENDDREIRJNV E M N ERS&CO O

WIELS

Hoe ondernemers hun waterheffing kunnen optimaliseren In Vlaanderen betaalt elke onderneming die water verbruikt of loost een heffing. Voor ondernemingen die lozen op openbare riolering stijgt de heffing dit lozingsjaar met meer dan 40 %. Hoog tijd om deze heffing onder de loep te nemen.

Kom ik in aanmerking voor de minimumheffing?

Vlaamse ondernemingen betalen heffingen op waterverbruik en -lozing, zelfs als ze geen afvalwater lozen. De enige manier om volledig vrijgesteld te worden van de afvalwaterheffing is het bekomen van het nullozerstatuut. Dit houdt in dat een erkend deskundige bevestigt dat er geen afvalwater uit het productieproces wordt geloosd. Uiteraard mag het bedrijf niet beschikken over een vergunning voor het lozen van afvalwater.

Een voorbeeld hiervan is een betoncentrale die al het gebruikte water hergebruikt in het betonmengsel en installaties reinigt met gerecupereerd water. Dit bedrijf kan het nullozerstatuut aanvragen. Opgelet: dit statuut wordt toegekend voor een periode van 10 jaar en moet tijdig hernieuwd worden.

Hoe wordt de waterheffing berekend?

1. Berekening op basis van een meetcampagne Een erkend laboratorium meet de vervuilingsgraad van het afvalwater gedurende een aantal dagen. De keuze voor uitvoering van een meetcampagne moet de maand voordien gemeld worden aan de VMM. 2. Berekening op basis van omzettingscoëfficiënten Indien je geen meetcampagne hebt, wordt de heffing berekend op basis van zogenaamde omzettingscoëfficiënten. Je heffing wordt forfaitair berekend op basis van het opgenomen debiet en de sector waarin je actief bent.

Voor leiding-, grond- en oppervlaktewater wordt het opgenomen debiet vastgesteld via tellerstanden. Opgelet met hemelwater!

Indien je gebruik maakt van hemelwater, heb je er alle belang bij om een geijkte

en verzegelde teller te voorzien die het verbruik meet. Zoniet wordt de hoeveelheid hemelwater berekend op basis van de oppervlakte waarop hemelwater valt x 0,8 m³ per m² per jaar. Dit kan hoog uitvallen.

Jaarlijks heb je de keuze tussen deze 2 methoden om de heffing te bepalen.

Ondernemingen die geen sterk vervuild afvalwater lozen, hebben er alle voordeel bij om te werken met een meetcampagne.

Indien je beschikt over een registratie van de geloosde afvalwaterdebieten, kan je bijkomend de heffing baseren op het geloosde debiet en niet op basis van het opgenomen debiet. Ook dit geeft een belangrijk voordeel.

Significante stijging van de waterheffing in 2026 Ondernemingen die lozen op openbare riolering (de zogenaamde rioollozers) zullen bij de aangifte volgend jaar geconfronteerd worden met een significante stijging van de heffing. Deze tariefstijging geldt voor lozingen in 2025 die aangegeven worden in maart 2026.

• Het eenheidstarief stijgt van 65,3 €/VE (heffingsjaar 2025 – lozingsjaar 2024) naar 91,91 €/VE (heffingsjaar 2026 – lozingsjaar 2025). Dit betekent een verhoging van meer dan 40 %.

• Voor bedrijven die lozen op oppervlaktewater wordt enkel de gebruikelijke indexering toegepast: stijging van 44,29 €/VE naar 45,70 €/VE. Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Dit is hét moment om te evalueren of optimalisatie of investeringen in waterbeheer lonen, en te evalueren welke heffingsberekening de meest voordelige is.

• Bereken je toekomstige kosten: Kijk wat de tariefstijging betekent voor jouw bedrijf en bepaal jaarlijks de meest voordelige berekeningsmethode.

•

•

•

•

•

Check de aanwezige tellers: Zijn ze aanwezig en werken ze naar behoren?

Worden de tellerstanden periodiek opgevolgd en genoteerd? Zijn ze verzegeld?

Evalueer je waterverbruik: Zeker als je werkt met coëfficiënten zal een daling van het verbruik een groot verschil maken.

Overweeg investeringen in waterzuiveringstechnologie: Dit kan niet alleen de heffing verlagen, maar ook noodzakelijk worden om in de toekomst te mogen lozen. (Nog) strengere regels zijn op komst.

Tijdig inplannen van meetcampagne: Labo’s zijn drukbezet en de meetcampagne moet 10 dagen voor het begin van de maand waarin je de meetcampagne uitvoert, gemeld worden aan de VMM. Vermijd absoluut een lozing van afvalwater via een niet vergund lozingspunt: Hemelwater vervuild door een afvalcontainer dat wegloopt in een beek, hemelwater vervuild door een opslag van schroot dat wegloopt in een regenwaterafvoer, enz. zijn voorbeelden die meer voorkomen dan je denkt. Dergelijke niet-vergunde lozingen kunnen leiden tot zware heffingen en eventueel bijkomende boetes. Controleer of alle lozingen correct vergund zijn.

Conclusie Watergebruik en -lozing worden meer en meer aanzienlijke kostenposten, die met aandacht moeten bekeken worden.

De komende maanden worden we geconfronteerd met een nieuw en (nog) strenger lozingskader. Alle redenen dus om het hoofdstuk gebruik en lozing van afvalwater onder de loep te nemen.

Danny Wiels

23

24

IBNETDERRI VJ VI EEW N

Wim Messiaen — Unilin

“De drang om te innoveren zit in ons DNA” De eerste 365 dagen van Wim Messiaen, de opvolger van Bernard Thiers bij Unilin, zitten erop. Een zware erfenis, maar Messiaen leidt de bedrijvengroep alsof het nooit anders is geweest. Unilin staat voor een indrukwekkend conglomeraat met 5 aparte divisies (Unilin Panels, Unilin Flooring, Unilin Insulation, Unilin Technologies en het Australische Godfrey Hirst), 8.000 medewerkers wereldwijd, 36 eigen fabrieken en een aanwezigheid op 104 locaties.

INTERVIEW

25

26

INTERVIEW

Uw voorganger was alom bekend. Maar wie is Wim Messiaen?

“Ik ben een leven lang actief geweest in de bouwmaterialen en maakindustrie. Eerst bij Domo (Jan De Clerck), vervolgens bij Etex en VPK. In 2023 werd ik geheadhunt door Unilin om Bernard Thiers op te volgen. Tussen mij en Unilin was al veel langer contact.

Ik had altijd gezegd dat ze mij mochten contacteren voor een job aan de top, tot Bernard Thiers me effectief opzocht. Ik heb 4 maanden in zijn schaduw mogen meelopen om het bedrijf door en door te leren kennen. Een luxe. Er werd niet van mij verwacht dat ik een eigen businessplan zou schrijven; die 4 maanden werden integraal gebruikt om mij vertrouwd te maken met de visie en de strategie van het bedrijf. Ik ging uiteraard ook aan de praat met Jeffrey Lorberbaum, de CEO van onze Amerikaanse moedermaatschappij Mohawk. Ik denk te mogen zeggen dat de overgang een proces is geweest dat met zorg werd voorbereid. Ook vandaag nog heb ik contact met mijn voorganger voor strategische doelstellingen, want Bernard Thiers zetelt als bestuurder bij Mohawk.”

Hoe zou u die basisstrategie van Unilin zelf definiëren?

“De basisstrategie berust op de lijnen die Frans De Cock en Bernard Thiers hebben uitgezet, een hele ‘heritage’, een uniek pad dat tot op vandaag nog altijd wordt bewandeld. De basisprincipes zijn: altijd beter zijn dan de rest van de markt, vooroplopen, anticiperen met topinnovatie, de markt goed aanvoelen, zorgen voor voldoende schaalgrootte, voldoende diversifiëren en gezonde groei realiseren. Unilin is ook uniek in een ander opzicht. De innovatiespirit die inhouse heerst, slaat alles.”

Voor welk soort leadership staat u zelf?

“Het schip is het belangrijkste, niet ik. Ik ben maar de kapitein; ik moet er alleen voor zorgen dat het schip in de juiste wateren en naar de juiste bestemming vaart en dat middels een goed rendement. Ik beschouw het als mijn missie om de eigen mensen te ‘voeden’ richting passie, ondernemerschap en excellentie. Unilin staat voor een sterk

gedecentraliseerde organisatie. Zelf word ik bijgestaan door 5 divisiehoofden die me de weg helpen wijzen. Ik wijs er ook graag op dat wij ons vrij verregaand kunnen toeleggen op de business as such, het pure ondernemerschap zeg maar. De ‘corporate’ bevindt zich grotendeels in de VS bij onze moeder Mohawk. Dat voelt vrij comfortabel aan. Qua structuur zijn we hier dun bezet: een CFO, CIO, VP HR en een CTO die instaat voor sustainability en engineering. Dat is het zowat.”

Hoe kijkt u terug op uw eerste 365 dagen en wat brengt 2025? Het zijn, we drukken ons voorzichtig uit, geen hoogtijden.

“En toch blijven we voor onze organische groei investeren in al onze divisies, a rato van 130 à 140 miljoen euro per jaar. We houden dat tempo aan. Het is niet moeilijk: als je de ambitie hebt om vooraan in de klas te zitten, dan moet je gewoon blijven investeren in technologie of in vergroening, er is geen andere keuze. Wat wel waar is: we groeien momenteel minder door acquisities. De bouwsector heeft het in de hele EU moeilijk. De oorzaken zijn vooral de oplopende energieprijzen en de inflatie.

Ook de financieringskosten zijn de laatste jaren opnieuw danig opgelopen. Aan het einde van de rit is het helaas de consument die betaalt, maar die trekt ook zijn conclusies en consumeert minder. We merken dat duidelijk in de markt. Dat alles wil niet zeggen dat we geen opportuniteiten bekijken als het over overnames gaat. Kijk naar mijn bureau, daar liggen enkele dossiers te wachten op studiewerk.”

Unilin is sinds 2005 een onderdeel van de Amerikaanse groep Mohawk, de nummer 1 in vloerbekleding. In die 2 decennia mocht Unilin al altijd een vrij onafhankelijke koers varen. De vraag is of dat zo zal blijven nu er een nieuwe politiek-economische wind door de VS waait?

“Het klopt dat Unilin een eigen koers kon varen, zij het altijd ook in overleg met en goed geargumenteerd bij de hoofdaandeelhouder. Dat zal niet meteen veranderen.

“Vergroening en werk maken van nieuwe ecologische concepten, dat is de enige juiste weg voor deze planeet.”

Maar dat de geopolitieke context is gewijzigd, kan ik uiteraard niet ontkennen. Ik denk dat elke Amerikaanse investeerder die rendement nastreeft ook vindt dat Europa een reboot nodig heeft. Ik geef maar één voorbeeld: de Amerikaanse energiekosten bedragen één vierde van de Europese. Dan is het toch normaal dat daar vragen worden over gesteld en dat er bedenkingen worden geformuleerd. Dat heeft Mohawk ook al gedaan, daar is niets mis mee.”

Laat het mij dan zo formuleren: blijft Unilin voor eeuwig verankerd bij Mohawk?

“Ja, en ik heb daar een goede reden voor.

Onze beide bedrijven hebben zich altijd goed gevoeld bij grote principes als excellentie nastreven. Iemand als Trump zal ook geen wig drijven tussen onze bedrijven.

Wij zijn de behoeders van de vrije markt en zelfs van de democratie.”

Is Trump niet de ultieme en zelfs gedroomde wake-upcall voor Europa?

“Dat denk ik wel. Europa komt met de rug tegen de muur te staan en er zal een consensus moeten gevonden worden tussen ‘de 27’ om de rug te rechten. Ik zie terzake hoopvolle signalen. Ik stel vast dat wij, de maakindustrie, meer dan vroeger gecontacteerd worden vanuit Europa. Er is een grotere behoefte dan voordien om onze desiderata te kennen. De heren politici zullen willens nillens moeten leren dat er minder controle moet zijn, minder regeltjes en een beter energiebeleid. Op het terrein zie ik vanwege de EU ook hoopvolle signalen: critical raw materials die Europa niet heeft, zullen worden geborgd en de CBAM-regelgeving zal minder duurzame goederen die Europa dreigen te overspoelen onderwerpen aan hogere taksen of importtarieven, om de competitiviteit van de Europese bedrijven te helpen veiligstellen.”

Unilin zet enorm in op de nieuwste ecologische toepassingen. De rest van de wereld neemt het misschien niet altijd zo nauw met ecologie. Moeten we onze eigen weg blijven gaan of bijsturen?

“Vergroening en werk maken van innovatieve ecologische concepten, dat is de enige juiste weg voor deze planeet. Wie het anders zegt, heeft het fout voor. Trump zal ook wel tegenwind ondervinden, van de publieke opinie bijvoorbeeld. It will swing back. De EU, maar ook China, kiezen voor vergroening van de economie.”

BEDRIJVEN

Unilin heeft veel, zo niet alle patentoorlogen, gewonnen en juridisch in zijn voordeel afgedwongen. Maar copy-paste zal ook altijd blijven bestaan.

Bestaat er nog zoiets als het gele gevaar?

“Wij zijn op dat vlak superattent en zeer professioneel georganiseerd. Het voorbije jaar hebben we 70 nieuwe patenten toegekend gekregen, de vrucht van vrij fundamentele research. Het is dan ook niet meer dan logisch dat we die uitvindingen maximaal gaan beschermen. Om u een idee te geven: in China hebben we een team van 11 experten die niets anders doen dan de markt screenen om toe te zien op de naleving van onze patenten. Kopiëren is van alle tijden maar wij zijn nu veel beter georganiseerd om dat fenomeen te counteren. Inmiddels zetten wij onverminderd onze innovatiedrang verder, dit jaar goed voor een R&D-budget van 15 miljoen euro.”

Hoe en waar ontstaat en gedijt innovatie het best?

“Ik geloof het meest in een mix van het goed luisteren naar de klanten en de markt enerzijds en fundamentele research in eigen huis anderzijds. Unilin heeft sowieso een team van 100 mensen die met niets anders bezig zijn dan met innovatie. Verder plegen we op regelmatige basis overleg met grote klanten om hun bevindingen en eventuele adviezen ter harte te nemen. De drang om te innoveren zit in het DNA van onze medewerkers. Onze procesingenieurs zoeken permanent naar hoe ze producten sneller en beter kunnen maken. Finaal volgen we ook goed op wat de concurrenten doen.”

Peter De Keyzer hield op zijn gesmaakte keynote tijdens de nieuwjaarsreceptie van Voka een warm pleidooi om artificiële intelligentie te omarmen. Hoe ver gaat Unilin daar al in mee?

“Ook op dat vlak zetten we belangrijke stappen vooruit. Ik geef een concreet voorbeeld: een vrachtwagen die met grondstoffen of andere materialen bij ons binnenrijdt, werd vroeger gescreend door mensen in een labo. Nu hangen we een slimme camera boven die vrachtwagen en die zegt ons precies wat de inhoud is. We investeren dit jaar ook 1 miljoen euro in de verdere toepassing van AI binnen onze processen.

AI helpt ons bij het analyseren van onze eigen productieprocessen, het verbeteren van kwaliteitscontrole, het stroomlijnen van administratieve processen en het uitwerken van marketingconcepten. Het inzetten van

Wim Messiaen opent op 26 maart in aanwezigheid

van Ruben Desmet (President Unilin Flooring) en Vlaams minister-president Matthias Diependaele een state-ofthe-art laminaatproductielijn. Eerder dit jaar kondigde het bedrijf ook al de bouw aan van een nieuwe ultramoderne fabriek in Brazilië, een investering van zo’n 11 miljoen euro.

“Wij zetten onverminderd onze innovatiedrang verder, dit jaar goed voor een R&D-budget van 15 miljoen euro.”

AI heeft al voor snelle oplossingen gezorgd via datamining.”

Wordt de mens meer en meer overbodig?

“Daar geloof ik niet in. AI is afhankelijk van de opdracht die gegeven wordt en dus blijft de mens de zaken aansturen. Het voordeel van AI is vooral dat er slimmer en efficiënter kan gewerkt worden.”

Over mensen gesproken: werknemers worden wel eens het grootste kapitaal van bedrijven genoemd, en terecht. Hoe verenigen jullie verschillende profielen?

“Onze sterke bedrijfscultuur is hét cement.

We rekruteren op basis van een match met onze purpose en waarden. Als gepassio-

neerde ondernemers streven we naar excellentie en doen dat in de eerste plaats op basis van de creativiteit van onze medewerkers. Dat voel je hier sterk. We vinden het belangrijk om fysiek samen te komen, niet alleen om te werken, maar ook om onze verwezenlijkingen te vieren – en dat mag af en toe met een glaasje erbij.”

Wat is uw beste manier van ontsnappen aan de dagelijkse routine en stress?

“Ongeacht het weer ga ik ’s avonds bij mijn thuiskomst nog steevast een grote wandeling doen. Dat maakt het hoofd leeg.

En verder: geef me maar de tuin om aan de slag te gaan.”

(Karel Cambien - Foto’s: Stefaan Achtergael)

27

DOSSIER

hr trends

“Langer werken wordt aandachtspunt voor hr-beleid”

DOSSIER

29

Regeerakkoord koppelt flexibilisering van arbeidsmarkt aan lagere loonlasten voor bedrijven Het eind januari gesloten regeerakkoord van de regering-De Wever I focust zich onder meer op de modernisering en flexibilisering van de arbeidsmarkt. Het is afwachten tot welke concrete maatregelen de uitgezette krijtlijnen de volgende maanden zullen leiden. Met juridisch expert Geert Vermeir van SD Worx lichten we er een aantal belangrijke aspecten uit.

Eerst en vooral: een regeerakkoord is ‘maar’ een regeerakkoord. “Het is een document dat de politieke partijen sluiten om een consensus over de te varen koers te bereiken, maar het is nog geen concrete wetgeving. Over de gedetailleerde invulling zal in de nabije toekomst meer duidelijkheid komen. Positief is wel dat het een stuk concreter is dan het akkoord dat de Vivaldi-regering destijds sloot”, vindt Geert Vermeir.

Eén cruciaal aspect is de verlaging van loonkosten voor werkgevers. “In eerste instantie richt die zich op uitvoerende jobs (lager en middenkader, nvdr), zodat we op dat vlak onze internationale concurrentiekracht vergroten. Daarnaast komt er een plafond voor de RSZ-werkgeversbijdrage voor heel hoge lonen, met als referentie het loonniveau van de premier (jaarlijks 270.000 euro bruto). Het komt erop neer dat de regering de nettolonen wil laten stijgen zonder dat de loonkosten voor de werkgevers verhogen.”

De automatische loonindexering blijft behouden, al krijgen de sociale partners wel huiswerk. “Zij moeten tegen eind 2026 met een unaniem voorstel voor de fundamentele hervorming van het systeem komen, zodat we ook op dat vlak op termijn de loonkosthandicap met het buitenland kunnen verlagen. De toepassing van de automatische indexering in ons land is

namelijk vrij uniek en ondermijnt onze concurrentiepositie, wat voor werkgeversfederaties moeilijk te verteren is.”

Voor aanvullende voordelen, zoals maaltijdcheques, moeten de sociale partners het werkgeversmaximum in 2 fases telkens met 2 euro verhogen. “Die operatie is voor werknemers én werkgevers interessant, vermits ze vrij is van extra belastingen.”

Consensus op individueel niveau In de maatregelen voor arbeidsduur creëert de nieuwe federale regering meer mogelijkheden voor werkgevers en werknemers om onderling tot afspraken te komen.

“Uiteraard dienen ze daarbij wel de geldende EU-regelgeving te respecteren. Door de voorwaarden voor flexibiliteit minder in strikte procedures te gieten, kan de werkgever met zijn afzonderlijke werknemers vlotter tot regelingen komen die hem toelaten in te spelen op de toenemende nood aan flexibiliteit in de globale economie. De maatregel kan het bijvoorbeeld voor logistieke spelers uit de e-commerce interessanter maken om zich in België te vestigen.”

De uitbreiding van de vrijwillige overuren biedt kansen om vlotter te anticiperen op piekmomenten in de workflow. “Door ook flexijobs mogelijk te maken voor alle sectoren – tenzij die sector zelf beslist om daar niet op in te zetten – en het aantal toegelaten

“Door de voorwaarden voor flexibiliteit minder in strikte procedures te gieten, kan de werkgever met zijn afzonderlijke werknemers vlotter tot regelingen komen.”

— GEERT VERMEIR

Langer werken Geert Vermeir roept hrverantwoordelijken bij ondernemingen ook op om een beleid uit te dokteren dat langer werken faciliteert. “Als SWT (het vroegere brugpensioen) verdwijnt en mensen hun actieve carrière effectief verlengen, is het belangrijk om daar het nodige comfort voor aan te reiken, onder meer via technische ondersteuning, faciliteiten voor een verbeterde ergonomie, enzovoort.

Zeker nu onze economie niet langer beschikt over de luxe dat er zich automatisch voldoende kandidaten voor uitstromende arbeidskrachten aanbieden, wordt dat een essentieel aandachtspunt voor werkgevers.”

arbeidsuren voor studenten te verhogen naar 650 uren per jaar, krijgt de werkgever ook meer ademruimte om de continuïteit tijdens vakantieperiodes te verzekeren.”

Krapte op arbeidsmarkt De werkzaamheidsgraad in Vlaanderen hikt tegen de 80% aan, zeker in West-Vlaanderen: daar is zowat iedereen die werk zoekt, ook effectief aan het werk. “Brussel en Wallonië tellen meer langdurig werklozen.

Het is een prioriteit voor de nieuwe regering om niet-actieven (daartoe behoren ook de meer dan 500.000 langdurig zieken, nvdr) te activeren, onder meer via re-integratie. Om daar de nodige fondsen voor te verzamelen, moeten werkgevers die geen kmo zijn een extra bijdrage ophoesten: nadat ze zelf één maand gewaarborgd loon voor zieken hebben ingevuld, betalen ze in de 2 daaropvolgende maanden nog eens een bedrag dat correspondeert met 30% van de ziekte-uitkering.”

(BVC - Eigen foto) www.sdworx.be

64% d

s

werkg e d n . va dat pot eve n en rs ge f aan r e e e r vee tië m lei le werkne o se nder zijn gew Maar is dat ook echt zo?

Ontdek de resultaten van grootschalig onderzoek over hoe generaties de regels herschrijven op de werkvloer.

Download het nieuwste trendrapport van Accent hier:

accentjobs.be

DOSSIER

“Bedrijven kunnen talent maar beter koesteren en coachen” Educatieve technologie helpt upskillen en reskillen Talent is essentieel in elk bedrijf of organisatie en om het te ontwikkelen is een impactvolle aanpak nodig.

Daarin spelen upskilling en reskilling een essentiële rol. Net zoals educatieve technologie (EdTech), die bedrijven helpt om sneller te groeien en competitief voordeel te behalen. Een gesprek in het Kortrijkse Hangar K met Joris Vanholme, sinds 2023 voorzitter van <edtech/station>.

<edtech/station>, opgericht in 2018 door West-Vlaamse gevestigde bedrijven, behoort tot Hangar K, een co-creatiehub gehuisvest in het oud-spoorwegstation van Kortrijk. Start-ups in de digitale industrie stationeren in het ecosysteem voor innovatie, samenwerking en groei. <edtech/station> brengt Belgische bedrijven, start-ups, onderzoekers en professionals op het gebied van educatieve technologie samen. In België gaat dat om meer dan 400 bedrijven, waarvan ruim een derde lid is van <edtech/ station>. Voorzitter Joris Vanholme: “We brengen voor onze leden vraag en aanbod over EdTech samen. Tegelijk stimuleren en ondersteunen we innovatie en onderzoek en bevorderen we de internationalisering.”

Trends in de samenleving hebben het educatieve landschap sterk veranderd.

Met covid en telewerk als versnellers, is afstandsleren het nieuwe normaal. “Meer dan ooit zijn talent en menselijk kapitaal troeven voor groei in een onderneming, en niet alleen vanwege de war for talent. Het is belangrijk om aanwezig talent maximaal te ondersteunen en te coachen. Upskilling en reskilling zijn essentiële elementen voor de verbetering van vaardigheden van medewerkers. Bij upskilling verwerven ze nieuwe kennis en vaardigheden om in de job beter te presteren. Met reskilling bereiden ze zich voor op een andere job in het bedrijf.”

What’s Hot in Learning & Development Uitgebreid aanbod “Dankzij educatieve technologie als hefboom voor impactvol leren, kunnen opleidingen, trainingen en testen efficiënt en geografisch gespreid plaatsvinden. De technologie is bovendien snel, schaalbaar, gepersonaliseerd en afgestemd op wetenschappelijke inzichten. Tegelijk zijn de kennis, leerimpact en leerwinst meetbaar.

Het aanbod van EdTech is bijzonder uitgebreid, van online leer- en toetsplatformen, over immersieve leeromgevingen, tot AI-based content generators. In het federale regeerakkoord lees je 56 keer het woord ‘opleiding’, maar heel wat Vlaamse aanbieders van EdTech zijn al geruime tijd op dat vlak bijzonder actief”, zegt Joris Vanholme nog.

Jaarlijks organiseert <edtech/station> in samenwerking met Itec en imec het LearningBytes Festival. Dit jaar vindt het plaats op 28 maart in en rond Hangar K in Kortrijk. Het is voor L&D- en hr-managers een showcase van huidige ontwikkelingen rond EdTech en lopende of beginnende onderzoeksprojec-

Op vrijdagochtend 23 mei zijn we te gast bij Hangar K in Kortrijk, voor een What’s Hot over trends op vlak van Learning & Development (L&D). We ontdekken er hoe EdTech jouw L&Dbeleid kan versterken. Meer weten over hoe je als bedrijf kan inzetten op L&D en wat de voordelen ervan zijn? Of ben je zelf thuis in Edtech en wil je die kennis graag delen? Kom dan je netwerk en business uitbreiden tijdens deze What’s Hot.

ten. Met als thema ‘Factcheck: does your EdTech work?’. Voka-leden krijgen 20% korting (code – Lbf2025lovesvoka).

Tickets via www.learningbytesfestival.be.

(DDM - Foto Kurt) www.edtechstation.be

31

Zijn jouw medewerkers voldoende gemotiveerd?

De kracht van je bedrijf, dat zijn je medewerkers. Maar hoe vind je gemotiveerde mensen en zorg je dat ze graag komen werken? Wat met complexe selectieprocedures, marktconforme verloningen en opleidingen?

Een professioneel hr- of personeelsbeleid voor je kmo maakt alles helder, zowel voor jou als je hele team. Zo bouw je samen aan je groei. En wij bouwen graag mee.

Ontdek het in onze People Facts.

Advies, tips en tricks rond hr in kmo’s.

DOSSIER

“We zijn partner in gezond ondernemen” Kokoro zorgt voor fysiek en mentaal fitte medewerkers Kokoro uit Brugge zet met fitcoins, coaching, training en advies in op het welzijn van ondernemers en medewerkers in organisaties. De focus is steeds fysiek én mentaal. “CEO’s zeggen altijd dat hun mensen het belangrijkste zijn, maar zeker in moeilijkere tijden zoals nu merken we dat de investering daarin vaak achterblijft.

Nochtans hangen de resultaten sterk samen met de energie van mensen”, vertelt Tim De Vilder.

Iron Managers legde de basis. Onder die naam coachte kinesitherapeut De Vilder 20 jaar lang managers in 3 jaar tijd naar het afwerken van een volledige triatlon. In 2020 werd dit omgevormd tot een community van ondernemers die diverse sporten op allerlei niveaus willen doen. “We combineren bewegen, business en beleving in buitenlandse trips, deelname aan wedstrijden en 7 businessevents per jaar, telkens met een boeiende spreker. Omdat ik van in het begin ook samenwerkte met andere disciplines richtte ik 15 jaar geleden Peak Level op, waarin we individuele sporters (fiets, mtb, triatlon, lopen) voorbereiden naar een doel, met diverse coaches en experten onder 1 dak. We hebben ook een community waarbij we in groep lopen, fietsen en coretrainingen doen.”

Uit de vele contacten met individuele ondernemers kwam de vraag om ook hun bedrijven te coachen. “Daaruit ontstond Peak Level Business, maar omdat we te

veel een puur sportimago kregen, doopten we het om tot Kokoro, Japans voor ‘waar heart, mind en body samenvallen’. Bij ons is dat business, body en mind. Wij ondersteunen organisaties richting fysiek en mentaal fitte medewerkers. We kijken wat nodig is, coachen de ondernemer 1 op 1 of zorgen dat een team beter samenwerkt, en geven trainingen in aparte workshops of langere leiderschapstrajecten rond thema’s als verandering, werkdruk, productiviteit, persoonlijke groei en teamspirit.”

Fitcoins Naast training, coaching en advies waarbij Kokoro in het bedrijf van de klant of op locatie werkt, biedt het ook fitcoins aan als platform. “We merkten dat organisaties bij gezondheid vooral denken aan fysieke fitheid, sport, en toewerken naar fysieke challenges. Het zijn echter niet de 20% sportievelingen, maar de 80% anderen die je moet bereiken. Die fitcoins belonen mensen als ze zich inzetten voor hun gezondheid, fysiek, maar ook door een opleiding te volgen, of door samen yoga te doen met een collega. Dus connectie is ook belangrijk. Elke klant heeft zijn eigen community die samen beslist hoe je fitcoins kunt verdienen – wel altijd via beweging – maar ook aan wat je ze uitgeeft: een goed doel, een teambuilding of individuele cadeautjes. Ex-baskettopper Ann Wauters is ambassadeur van onze fitcoins, die in april een nieuwe naam en een meer personaliseerbare vorm zullen krijgen.”

“Fit word je door terug te gaan naar de basis: niet supplementen – de finetuning – of grootse prestaties – het tussenniveau – maar eenvoudig basis energy management: slaap, ademhaling, simpele beweging, voeding en social support.

Je kunt met kleine aanpassingen al veel doen. Bedrijven investeren vaak veel geld in timemanagementcursussen, terwijl het fundament niet goed zit. Bouw van daaruit op, en je gaat voor veel minder geld veel meer rendement hebben.” (SD - Foto MVN) www.kokorobusiness.com

33

34

R E P O RTAG E

Suzanne van Interlabor, kent u haar nog? Anno 2025 lijkt ze relevanter dan ooit voor uitzendkantoren. Het aantal spelers op die markt lijkt recht evenredig gestegen met de uitdagingen waarmee ze te kampen hebben. Dat neemt niet weg dat de sector een belangrijke toegevoegde waarde aan de arbeidsmarkt blijft leveren. “We waren, zijn én blijven een startpunt en een draaischijf voor de economie”, verklaart Paul Verschueren, Directeur Vlaanderen bij sectorfederatie Federgon.

“Krapte op arbeidsmarkt is monster met vele gedaanten” Uitzendarbeidkantoren zijn een draaischijf voor de arbeidsmarkt

Als federatie van hr-dienstverleners in België liet Federgon recent door HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van KU Leuven) de waarde van uitzendbureaus voor loopbaantrajecten onderzoeken. Dat leverde een aantal belangrijke inzichten op.

“Ten eerste betekenen wij voor veel mensen een instap naar de arbeidsmarkt. Het onderzoek volgde honderden mensen die in 2014 via uitzendarbeid ergens aan de slag gingen.

5 jaar later was 72% nog altijd aan het werk, voornamelijk buiten de uitzendsector. Ze stroomden dus door naar contracten van (on)bepaalde duur of werden zelfstandig. Amper 2% daarvan bleef langdurig als uitzendkracht aan het werk.

We vervullen die rol ook voor mensen met een ‘rugzakje’, die door hun voorgeschiedenis aanvankelijk misschien minder kansen op de arbeidsmarkt kregen. Doordat we erin slagen ook dergelijke profielen te laten instromen, is hun achtergrond op zich niet bepalend voor hun toekomstige loopbaan. Op die manier stimuleren we inclusie.”

Naast een startpunt is de sector ook een draaischijf voor de arbeidsmarkt. “20% van de mensen die hun carrière in een ander bedrijf of een andere sector willen verderzetten, gebruiken daarvoor uitzendarbeid als springplank.” Het onderzoek liep van 2014 tot 2019 en werd toen afgesloten, omdat de coronapandemie mogelijk een vertekend beeld van de realiteit zou geven.

Stevige groei Tussen 2013 (173 bedrijven) en 2023 (262) steeg het aantal merken die uitzendarbeid aanbieden met liefst 51%. “We zien dat veel van die nieuwe spelers voor een andere dynamiek zorgen. Door hun sterke lokale aanwezigheid en een bepaalde specialisatie, nemen ze een deel af van de koek die de top 10-spelers in deze sector onder elkaar verdelen.

In 2013 hadden die 10 2/3de van het marktaandeel, 10 jaar later is dat nog 57%. Dat komt onder meer doordat de instapdrempel in deze sector relatief laag is – je moet wel over een erkenning beschikken – en omdat een lokale veranke-

BEDRIJVEN

moeite hebben om kandidaten te vinden, op onze leden blijven rekenen. Bovendien zit er door de nakende vergrijzing – de uitstroom van de babyboomers – een demografische wissel aan te komen waarbij uitzendarbeid zeker voor toegevoegde waarde zal zorgen.”

“Door de schaarste aan kandidaten treden beschikbare profielen sneller vast in dienst.”

— PAUL VERSCHUEREN ring of een gespecialiseerd karakter snel een aantrekkelijke niche kunnen innemen.”

De sector boerde goed tot 2019, maar beleefde sindsdien een dip die hij nog niet helemaal te boven is gekomen. “De krapte op de arbeidsmarkt profileert zich als een monster met vele gedaantes. Door de schaarste aan kandidaten treden beschikbare profielen sneller vast in dienst. We zijn bovendien vooral actief in conjunctuurgebonden sectoren (bijvoorbeeld retail) die nu te maken hebben met een lichte terugval van de arbeidsgelegenheid. Door de inflatie is uitzendarbeid ook duurder geworden. Toch zit er zeker ook een positieve kant aan het verhaal, vermits bedrijven die

Kantoor van de toekomst In 2015 al maakte Federgon een oefening over de vereisten voor het uitzendkantoor van de toekomst. De 3 pijlers die toen cruciaal bleken, zijn actueler dan ooit. “Ten eerste is sourcing essentieel geworden. De tijd is voorbij dat uitzendkrachten zelf de kantoren afschuimden om zich overal te presenteren. Het is een kunst geworden om dergelijke kandidaten te vinden. Die ‘augmented’ sourcing gebeurt steeds meer via digitale kanalen.”

“Secundo moeten we sterker inzetten op arbeidsmarktintelligentie: regionale of sectorale specialisatie is de sleutel tot succes, omdat je er een bepaalde nichemarkt veel beter mee doorgrondt en daardoor aan de bedrijven correcte verwachtingen én een betere service biedt”, vervolgt Paul. “Last but not least wordt carrièrecoaching almaar belangrijker: een uitzendkantoor moet er ook zijn voor de werknemer.

Via begeleiding en opleiding moeten we hun vaardigheden verrijken, want zelfs voor de meest eenvoudige jobs heb je tegenwoordig digitale en andere extra vaardigheden nodig.

Een vaste begeleider of carrièrecoach, zoals de bekende Suzanne, dat is net wat een uitzendkantoor uniek en onmisbaar maakt.” (BVC - Eigen foto)

35

36

R E P O RTAG E

AANBIEDERS AAN HET WOORD

STIJN VANDERVORST — CEO ACCENT JOBS

“Inspelen op trend naar fluïde carrières” Met verschillende bedrijven zet Accent Groep sinds 1995 in op het plaatsen van talent. Dat doet het in België vanuit 300 kantoren met circa 1.200 medewerkers.

“Accent is als talent placement-bedrijf een cruciale schakel tussen talent en werkgevers. Verder verzorgen we gespecialiseerde dienstverlening via CTRL-F (jobs in engineering, science, finance, marketing en sales), NOWJOBS (voor studenten en flexijobs) en GIGHOUSE (matcht freelancers met bedrijven). We sponsoren ook initiatieven zoals JobRoad (voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt) en Sixie (verlengt de actieve loopbaan van 55-plussers)”, verduidelijkt CEO Stijn Vandervorst.

Hij verwacht dat de krapte op de arbeidsmarkt nog groter zal worden. “Dit jaar zal de instroom van 20- tot 65-jarigen voor het eerst lager liggen dan het aantal mensen dat de arbeidsmarkt verlaat. Ook het aantal knelpuntberoepen blijft schrikbarend snel stijgen. Daarom zetten we nog nadrukkelijker in om de afstand tussen mensen met werkgoesting en potentiële werkgevers te verkleinen, zelfs al is het op het eerste gezicht

geen ideale match. Dat doen we onder meer door begeleiding tijdens sollicitatiegesprekken en door mensen gedurende opleidingen van een week met Talent Lab beter voor te bereiden op een nieuwe functie. Met onze ‘Foreign’-werking willen we mensen uit buitenlandse gemeenschappen in ons land vlotter naar een job leiden, onder meer via consultants die hun taal spreken en hen ondersteunen bij administratieve processen.”

Het bedrijf speelt ook in op de stijgende trend naar flexiwerk. “Meer mensen gaan bijvoorbeeld voor een 4/5de-functie en vullen dat aan met flexijobs. Anderen verkiezen om via een freelancestatuut voor verschillende opdrachtgevers te werken. Het wordt nog meer onze rol om die populariteit van fluïde carrières te linken aan de behoeften van bedrijven.”

JENSI VERCRUYSSE — STIELMANN

“Vakmensen moeten we meer dan ooit koesteren”

“Sinds 2018 bouwden wij een pool van een 30-tal vakmensen op die doorgaans op lange termijn bij klanten aan de slag gaan. Het gaat onder meer om metselaars, vloerders, dak- en schrijnwerkers, HVAC-specialisten, plaatsers, elektriciens en andere installateurs”, legt Jensi uit.

met mensen die minstens 5 jaar ervaring hebben opgebouwd en perfect zelfstandig kunnen werken. Het gaat steeds meer om freelancers die zich voluit op hun specialisatie willen toeleggen en geen zin hebben in prospectie. Zij ervaren dit als een heel efficiënte manier om hun geliefkoosde activiteiten te kunnen uitvoeren. Ze opteren er bewust voor niet als werknemer bij een bedrijf in dienst te gaan. Door vooral voor ons te werken, beperkt het papierwerk zich voor hen tot het maken van één factuur per maand.”

Samen met vennoot Nico Roose ervaart hij dat het almaar uitdagender wordt om die profielen te vinden. “We werken uitsluitend

Bij Stielmann roepen ze op om dergelijke vaklui nog meer te koesteren. “De trend richting digitalisering en automatisering,

De vraag naar gekwalificeerde vaklui voor de bouw en de industrie is en blijft torenhoog. Gerichte outsourcing is een middel om die nood deels in te vullen, al beseft Jensi Vercruysse van Stielmann dat het in de toekomst nog moeilijker zal worden om dergelijke profielen te vinden.

waarbij almaar meer toestellen met elkaar ‘praten’, leidt ertoe dat loodgieters, elektriciens en anderen bijna halve ingenieurs moeten zijn om hun veranderende job professioneel te blijven uitvoeren. Op termijn zal er sowieso een tekort zijn aan profielen die in staat zijn om operationele technologie en het IT-luik op de juiste manier te verbinden. Daarom moeten we hen absoluut soigneren.”

NATHALIE CLAERHOUT — TALENT ANGELS

“Buikgevoel en ambassadeurschap blijven bepalend” Na heel wat ervaring in de uitzendsector te hebben opgedaan, richtte Nathalie Claerhout in 2011 Talent Angels op. “We omarmen nieuwe technologie, vanuit het besef dat die ondersteunend is en nooit het persoonlijk contact en gevoel kan vervangen dat cruciaal is bij aanwervingsprocessen.”

Talent Angels is gericht op de werving en selectie van bedienden en kaderleden. “Dat doen we met een team van 5 mensen, met een specifieke focus op de West-Vlaamse markt.” Het bedrijf maakt de laatste jaren meer gebruik van nieuwe technologieën. “Die maken het mogelijk om vlotter mensen te vinden en te screenen. Toch zullen zelfs de beste tools nooit kunnen vervangen waar het in deze sector om draait: zo goed mogelijk de bedrijfscultuur van onze klanten inschatten en daar de juiste kandidaten voor selecteren, op basis van persoonlijke contacten, buikgevoel en métier. Als

wervingskantoor treden we eigenlijk op als de ambassadeur van onze klanten. Die rol is het gevolg van een zorgvuldig opgebouwde langetermijnrelatie. Dat leidt tot wederzijds vertrouwen, zeker als de aangeworven mensen gedurende zeer lange tijd bij hun nieuwe werkgever actief zijn.”

Die kwaliteit is nodig om het kaf van het koren te helpen scheiden. “Dit is een branche waarin toch een aantal cowboys, de zogenaamde ‘cv-schuivers’, actief zijn. Die sturen, niet gehinderd door principes over de privacywetgeving, beschrijvingen van kandidaten door naar bedrijven die vrij snel bepaalde vacatures willen invullen. Ze strijken daar behoorlijke vergoedingen voor op, terwijl de kandidaat vaak niet eens weet dat zijn cv is doorgestuurd, laat staan dat er een grondige screening of matching is gebeurd. Spijtig dat zij de goede reputatie van de sector schaden.” (BVC- Foto’s DD)

38

DOSSIER

De Sportinnovatiemobiel combineert technologie en beweging Met steun van Automobilia In een wereld waar werkstress en zittend werk toenemen, wordt het belang van beweging op de werkvloer steeds crucialer. Een fitte werknemer is niet alleen fysiek gezonder, maar presteert ook beter. Voor bedrijven heeft dat een directe meerwaarde: minder ziekteverzuim, hogere productiviteit en een positieve werksfeer. Howest zet daarop in zowel in onderwijs als in onderzoek & dienstverlening. Zo reist de hogeschool door Vlaanderen met de Sportinnovatiemobiel, een sportcontainer op wielen die werknemers motiveert om meer te bewegen.

Regelmatige beweging heeft tal van voordelen. Fysiek versterkt het de gezondheid van medewerkers, wat zich vertaalt in minder arbeidsongeschiktheid en lagere medische kosten. Mentaal helpt beweging om stress te verlagen, de concentratie te verbeteren en de creativiteit te stimuleren.

Sociale voordelen zijn er ook: gezamenlijke sportactiviteiten versterken de band tussen collega’s en dragen bij aan een betere teamdynamiek. “Een actieve werkvloer heeft een domino-effect: vitale werknemers leiden tot een gezonde bedrijfscultuur en betere resultaten”, zegt Charlotte Van Tuyckom, projectmanager Sportinnovatie van Howest.

Veel bedrijven erkennen het belang van beweging, maar worstelen met de praktische uitvoering. Hoe integreer je beweging in een drukke werkdag? Hoe motiveer je medewerkers zonder dat het voelt als een

verplichting? Daar ligt een kans om innovatieve en speelse methoden te omarmen.

Technologie en creatieve tools maken het mogelijk om beweging toegankelijk en aantrekkelijk te maken.

Gamification Een mooi voorbeeld van zo’n innovatieve oplossing is de Sportinnovatiemobiel van de Sportinnovatiecampus (proeftuin van Howest & Sport Vlaanderen). De mobiele sportopstelling combineert technologie en beweging op een unieke manier. “Met interactieve virtualrealitygames, CycloBeat-fietsen en EXR-roeiers biedt de Sportinnovatiemobiel een moderne en leuke aanpak om fysieke activiteit te promoten.

Het concept is laagdrempelig en flexibel inzetbaar, bijvoorbeeld tijdens teambuildings, gezondheidsweken of bedrijfsdagen”, zegt Charlotte Van Tuyckom.

De Sportinnovatiemobiel wordt door Howest in concessie aangeboden voor Sport Vlaanderen en krijgt bovendien steun van Automobilia als sponsor. Het partnerschap versterkt de mogelijkheid om bedrijven te helpen hun medewerkers op een innovatieve manier te activeren. Dankzij de focus op technologie en gamification (het toepassen van spelelementen zoals punten verzamelen of leaderboards, nvdr) spreekt het een breed publiek aan, van sportliefhebbers tot mensen die minder gewend zijn aan fysieke activiteit. Tot 20 personen kunnen tegelijkertijd deelnemen, wat het perfect maakt voor groepsactiviteiten.

De mobiel komt gewoon naar het bedrijf toe, klaar voor gebruik. Recent maakten zowel Alstom als Automobilia gebruik van de Sportinnovatiemobiel. Medewerkers stapten even weg van hun bureau om deel te nemen aan interactieve uitdagingen.

Ze streden tegen collega’s in een VR-game of fietsten zich naar de top in een virtuele wielerwedstrijd. “Er waren volop enthousiaste reacties, meer energie op de werkvloer en een versterkte teamspirit. Deze ervaring toont hoe eenvoudig en effectief beweging kan worden geïntegreerd in het bedrijfsleven”, besluit ze. (JV - Eigen foto) www.sportinnovatiecampus.be/mobiel

DOSSIER

“Hoe is het met u, bij ons?”

Van evaluatiegesprekken naar feedbackcultuur Tijdens het jaar weinig of niet met de medewerkers over de job gebabbeld?

Maar voor de jaarwisseling wel netjes alle functioneringsgesprekken afgehandeld? Mooi zo… hoewel, volgens Kim Van Houtven pak je het beter anders aan, wil je je medewerkers efficiënt evalueren. Kim legt zich al geruime tijd op de materie toe en komt bij Voka West-Vlaanderen spreken over performance management. Een voorsmaakje.

Als leidinggevende is het goed om regelmatig even stil te staan en jouw medewerkers te evalueren. Deze gesprekken zijn niet altijd even geliefd, maar mits de juiste mindset zijn ze zeker waardevol. Motiverende gesprekken zorgen immers voor betere prestaties en groei van zowel individu, team als organisatie. Maar hoe stimuleer je nu leidinggevenden en medewerkers om deze gesprekken te voeren? Kim Van Houtven: “Evalueren is geen jaarlijks eenmalig gesprek in één richting. Slikten medewerkers dat vroeger wel, dan sinds pakweg 10 jaar niet meer. Ze willen aan het evaluatiegesprek deelnemen, wederwoord bieden en vragen stellen. Kortom, er iets uit leren voor hun toekomst in – of buiten – het bedrijf.”

Waar we volgens Kim Van Houtven heen moeten, is een feedbackcultuur waarbij leidinggevenden de gewoonte hebben om constructieve feedback te geven en medewerkers ongehinderd feedback kunnen vragen. Doe je dat geregeld, dan is een jaarlijks gesprek bij wijze van recapitulatie of als plan voor de toekomst zelfs aangewezen.

“Evalueren is geen jaarlijks eenmalig gesprek in één richting. Laat staan een dovemansgesprek van de baas met een ondergeschikte.”

— KIM VAN HOUTVEN het met u, bij ons?’ Want daar gaat het toch om? Voelen medewerkers zich goed in het bedrijf, leren ze bij, evolueren ze, kunnen en willen ze doorgroeien in het bedrijf? En wat

Betrek de hr-dienst Van Houtven: “Een mooie openingsvraag voor een leidinggevende kan zijn: ‘Hoe is

OPLEIDING

Performance Management

Op donderdagvoormiddag 13 maart organiseert Voka West-Vlaanderen een praktijkgerichte opleiding over de evolutie van evaluatiegesprekken naar een feedbackcultuur. Kim Van Houtven geeft concrete antwoorden op al jouw vragen over evaluatiegesprekken en de hele performantiecyclus.

kan volgens de leidinggevende beter, welke evolutie bij de medewerkers zou welkom zijn? Echte feedbackcultuur kan natuurlijk alleen als er vertrouwen heerst tussen medewerkers en leidinggevenden. Is het water echt te diep, betrek er dan de hr-dienst bij om te bemiddelen en een gesprek alle kansen te geven. Blijf ook niet hangen in het verleden, want de toekomst van medewerker en bedrijf zijn veel belangrijker.”

Tot slot citeert Kim Van Houtven een onderzoek over het belang van niet-toxisch leiderschap. “De stijl waarmee iemand leidinggeeft, bepaalt voor 32% het burn-outrisico van medewerkers. Slechts 33% van leidinggevenden heeft een stijl die burn-out helpt te voorkomen. Goede leiders bieden autonomie, zorgen voor verbondenheid en geven medewerkers mogelijkheden om zich competent te voelen (Securex, 2023).”

(DDM - Eigen foto) www.k-i-m.work

39

40

DOSSIER

West-Vlaanderen heeft laagste ziekteverzuim in België Nieuwe cijfers tonen aanhoudend lage afwezigheid door ziekte in de regio Uit de recentste gegevens van SD Worx blijkt dat WestVlaanderen opnieuw uitblinkt met het laagste ziekteverzuim in België. Het totale verzuimpercentage in de provincie bedraagt slechts 8,87%, wat aanzienlijk lager is dan het nationale gemiddelde.

% verzuim < 1 maand

% > 1 maand < 1 jr

% verzuim > 1 jr

Totaal

2023

3,24%

3,04%

3,63%

9,90%

2024

3,29%

3,25%

3,75%

10,30%

West-Vlaanderen

3,05%

2,78%

3,04%

8,87%

De analyse van SD Worx toont aan dat het kortdurend verzuim (minder dan een maand) in West-Vlaanderen 3,05% bedraagt. Het middellang verzuim (tussen één maand en één jaar) ligt op 2,78%, terwijl het langdurig verzuim (meer dan een jaar) 3,04% bedraagt. De cijfers bevestigen de aanhoudend lage afwezigheid door ziekte in de provincie. In vergelijking met andere regio’s blijft West-Vlaanderen opmerkelijk goed presteren op het gebied van ziekteverzuim. Uit het onderzoek van SD Worx blijkt het nationale kortverzuim 3,29% te bedragen, terwijl het middellang verzuim op 3,25% ligt. Het percentage langdurig verzuim ligt zelfs op 3,75%. Het totale verzuimpercentage in België bedraagt op die manier 10,30%. Meer dan 10% van alle werkdagen in de privésector gaat m.a.w. verloren door ziekte, opnieuw een stijging t.o.v. 2023. Een klein lichtpuntje daarbij is dat de stijgende trend kortverzuim al voor de zesde maand op rij wordt onderbroken.

“Hoe groter de organisatie, hoe groter het risico. Op 6 jaar tijd zien wij het totale verzuim in de privésector stijgen van 8,40% tot 10,30%. Relatief gezien is dat een stijging van 23%. De kostprijs is aanzienlijk.

Het gaat om miljoenen verloren werkdagen en dat is in het nadeel van zowel de individuele werknemer, de werkgever als de ganse maatschappij: het is een gedeelde verantwoordelijkheid”, concludeert Katleen Jacobs van SD Worx.

Mogelijke verklaringen voor het lage verzuim in West-Vlaanderen De aanhoudend lage verzuimcijfers in West-Vlaanderen kunnen worden toegeschreven aan verschillende factoren. De

regio heeft een sterke industriële en agrarische sector, waar fysieke aanwezigheid vaak essentieel is. Dat kan leiden tot een cultuur waarin werknemers minder snel geneigd zijn zich ziek te melden. Daarnaast kunnen lokale initiatieven gericht op welzijn op het werk en preventieve gezondheidszorg bijdragen aan het beperken van ziekteverzuim.

Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka - Kamer van Koophandel WestVlaanderen, reageert: “Deze cijfers verrassen ons niet. West-Vlaanderen staat gekend om het ‘deure doen’. Onze werkmentaliteit is sterk verankerd in de regio. Maar dat is

niet het enige: heel wat bedrijven zetten zich actief in voor het welzijn op de werkvloer. Preventieve gezondheidsprogramma’s, ergonomische aanpassingen en een goede balans tussen werk en privéleven zorgen ervoor dat werknemers langer en gezonder aan de slag blijven.”

Alle resultaten van het onderzoek van SD Worx kan je hier vinden:

HAVENNIEUWS

www.apzi.be

DP World opent finished vehicle hub in Zeebrugge Logistieke wereldspeler DP World geeft nog meer glans aan de positie van Zeebrugge als het mondiaal grootste overslagplatform voor nieuwe wagens.

In de westelijke voorhaven opende DP World een finished vehicle hub met een capaciteit van 7.000 voertuigen. “Met deze faciliteit bieden we naadloze multimodale oplossingen, vergroten we de capaciteit en verbeteren we de connectiviteit, voor minder congestie in de regio.”

of autowagon met het oog op efficiëntie en duurzaamheid”, zegt Hotine. Het lokale team wordt aangestuurd door ervaren operationeel manager Pascal De Roeck, die eerder in Zeebrugge actief was bij onder meer rorobehandelaars Wallenius Wilhelmsen en International Car Operators.

Intermodaal vervoer DP World zet daarbij sterk in op intermodaal vervoer. Hoewel de concessie zelf niet aan het water ligt, is er via de nabije kades toegang tot estuaire vaart en binnenvaart naar de Rijn en hinterlandhavens, en tot de frequente roroverbindingen met het VK, Ierland, Scandinavië, Spanje, Portugal en mediterrane havens. “Daarnaast zijn er dagelijkse spoorverbindingen naar Italië, Spanje, Roemenië en Hongarije, met flexibele opties voor transport per container

DP World is een echte wereldspeler met activiteiten op 6 continenten en een team van meer dan 100.000 medewerkers, waarvan meer dan 25.000 in Europa op ruim 250 locaties in 30 landen. De groep combineert wereldwijde infrastructuur en lokale expertise voor naadloze en innovatieve supply chains van de fabriek tot aan de deur van de klant. Dat gebeurt met een netwerk van havens en terminals voor maritieme en binnenlandse diensten, logistiek en technologie. (RJ - Foto Shutterstock)

“Met onze nieuwe finished vehicle hub in Zeebrugge bieden wij innovatieve en efficiënte oplossingen voor uitdagingen binnen de congestie en de hinterlandconnectiviteit”, zegt Tony Hotine, executive vice president Western Europe van DP World.

“Met een bekwaam team en uitgebreide ervaring in de logistiek van afgewerkte voertuigen, zijn we klaar voor verdere groei en een uitbreiding, inclusief overslagactiviteiten, als de marktvraag toeneemt.”

Dat gebeurt op een zone van 25 hectare langs de Engelandstraat. De concessie behoorde voorheen tot de oppervlakte die dochterbedrijf P&O Ferries gebruikt, maar werd recent door Port of Antwerp-Bruges apart in de markt gezet. De kandidatuur van DP World om er voluit te kaart van de autosector te trekken, won de selectie.

Het terrein biedt plaats voor 7.000 voertuigen en is strategisch gelegen in de voorhaven van Zeebrugge, het grootste autoplatform van Europa. Sinds begin dit jaar wordt de hub ingericht met diensten voor op- en overslag van wagens, laden en lossen van auto’s in containers, speed-gate, douaneafhandeling en end-to-end logistiek. De nieuwe concessie biedt ook flexibele bufferopties voor voertuigen, opslag van high & heavy en een container freight station. De site is uitgerust met een ISPS-beveiliging, 24/7 toegang, laadstations voor elektrische voertuigen, pre-delivery inspection en een digitaal customers management system.

41

42

PROSIT

Jong Voka visits Picobello Op bezoek in een magazijn vol feestmateriaal? Onze Jong Voka-community was in elk geval in de feeststemming bij Picobello Renting! Op dinsdag 11 februari kregen we een rondleiding door hun nieuwe HQ, showroom én magazijn. Via een boeiende keynote door CEO’s Julie-Pascale en Guillaume Ruant ontdekten we hoe de nieuwe generatie het familiebedrijf door 1 van de grootste crisissen van de laatste decennia loodste én hoe ze erin slaagden om alsnog de groei te realiseren waar ze naar streefden.

PROSIT

What’s Hot in Smart Engineering Op vrijdag 14 februari waren we te gast bij Dewilde Engineering in Ieper voor What’s Hot in Smart Engineering. Deze editie draaide niet enkel om technologie, maar ook om processen en tools die innovatie versnellen, efficiëntie verhogen en kosten reduceren. We ontdekten de innovatieve aanpak van Dewilde Engineering en breidden ons netwerk uit in een inspirerende setting.

Te gast bij ODAS Maatwerkbedrijf ODAS uit Brugge stelt mensen te werk met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. We kregen er op dinsdag 18 februari een unieke blik achter de schermen, ontdekten hun nieuwe kantoorgebouw en genoten van een afsluitend netwerkmoment.

Kick-off Lerend Netwerk Compensation & Benefits, Selectie & Rekrutering Op dinsdag 18 februari stond de kick-off van Lerende Netwerken Compensation & Benefits en Selectie & Rekrutering gepland bij Voka | Brugge.

Op het programma? Een inspirerende keynote van Brecht Buysschaert over het belang van een welzijnsbevorderende werkomgeving, kennismaking met de andere deelnemers en een brainstorm over de uitdagingen en kansen binnen hr. De kick-off zit erop, nog 7 sessies te gaan!

43

44

AGENDA

opleidingen

netwerking

OPLEIDING

OPLEIDING

Documenten van a tot z bij internationale handel Je hebt te maken met import of export van goederen zowel binnen als buiten de EU? Dan weet je al dat daar heel wat formaliteiten bij komen kijken. Tijdens deze opleiding werk je rond een aantal voorbeeldtransacties en leer je hoe je een efficiënte documentenfollow-up organiseert.

Workflows automatiseren met Microsoft Power Automate Wil je tijd besparen door repetitieve taken te automatiseren?

Tijdens deze opleiding ontdek je hoe je met Microsoft Power Automate workflows opzet die je werkprocessen slimmer en eenvoudiger maken.

Donderdag 13 maart 2025 van 13.00 tot 16.00 uur Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

Donderdag 13 maart 2025 van 9.00 tot 17.00 uur Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

INFOSESSIE

Lerende Netwerken Production & Operations bij Agrotopia Ben jij een leidinggevende in een productiebedrijf? Ben je benieuwd hoe andere bedrijven hun operationele processen verbeteren en krijg je graag een kijkje achter de schermen?

Tijdens deze infosessie gaan we langs bij Agrotopia en ontdek je wat een Lerend Netwerk voor jou kan betekenen.

Woensdag 19 maart 2025 van 8.30 tot 12.00 uur Agrotopia, Roeselare

OPLEIDING

VOKA ACTUA

Performance Management - Van evaluatiegesprekken naar een feedbackcultuur In deze opleiding bieden we concrete antwoorden op vragen die je hebt over evaluatiegesprekken en de hele performantiecyclus.

Motiverende gesprekken zorgen voor betere prestaties en groei van zowel individu, team als organisatie. Maar hoe stimuleer je leidinggevenden en medewerkers om deze gesprekken te voeren?

Donderdag 13 maart 2025 van 9.00 tot 12.30 uur Voka | Brugge, Oostkamp

Economische tendensen VOKA CONNECT

e-BO: Groeien door ... digitale innovatie e-BO Enterprises specialiseert zich in het ontwikkelen van veilige platformen voor de distributie van content en levert daarbij verschillende diensten. Ontdek in deze Voka Connect hoe e-BO Enterprises groeit in nichemarkten door digitale innovatie.

Dinsdag 18 maart 2025 van 18.30 tot 22.00 uur e-BO, Oostende

Wat brengt 2025 voor onze economie, voor de inflatie en de indexering? En wat valt er uit beleidshoek te verwachten? Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Voka, werpt een blik op de economische tendensen.

Woensdag 26 maart 2025 van 8.00 tot 10.00 uur Online

AGENDA

BEDRIJVEN

SAVE THE DATE

VOKA CONNECT WHAT’S HOT

What’s Hot in Family Business Deze What’s Hot bij Soria Bel staat volledig in het teken van familiebedrijven: krijg inzicht in de dynamieken binnen een familiebedrijf en leer hoe je de continuïteit kan waarborgen bij onverwachte gebeurtenissen.

Dinsdag 1 april 2025 van 8.00 tot 10.00 uur Soria Bel, Zedelgem

Stardekk: Groeien door … prijszettingsstrategie De juiste prijszetting van je product of dienst bepaalt de levensvatbaarheid en winstmarge van een project. In deze Voka Connect vertelt Stardekk hoe je een prijszettingsstrategie opzet en waarom het van cruciaal belang is voor een onderneming om hierin te investeren.

Dinsdag 29 april 2025 van 18.30 tot 22.00 uur Stardekk, Brugge

VOKA CONNECT

UnitronGroup: Groeien door … technologische innovatie en strategische partnerschappen

VOKA CONNECT

Citymesh: Groeien door … connectiviteit met impact

Ben je op zoek naar een community van ambitieuze ondernemers zoals jij om ervaringen uit te wisselen, dan is Voka Connect zeker iets voor jou! In deze Voka Connect ontdek je hoe UnitronGroup partnerships en innovatie combineert om duurzame groei te realiseren.

Connectiviteit vormt de ruggengraat van onze samenleving. Een goed ingerichte strategie op dit vlak kan het verschil maken voor bedrijven en organisaties. In deze Voka Connect laat Citymesh zien hoe connectiviteit bijdraagt aan jouw veerkracht én je een competitief voordeel oplevert.

Donderdag 24 april 2025 van 18.30 tot 22.00 uur UnitronGroup, Poperinge

Maandag 5 mei 2025 van 18.30 tot 22.00 uur Citymesh, Oostkamp

Ontdek

ALLE EVENTS EN OPLEIDINGEN Onze partners:

29/04/2025

Kick-off Innovation Community Maak kennis met de gloednieuwe Innovation Community, waar je een dynamisch netwerk opbouwt met nieuwe inzichten en kennis tot gevolg.

Verwacht expertenpresentaties, uitgebreide netwerkmogelijkheden, en topics als de impact van de VS op jouw import/export, de rol van innovatie daarin, efficiëntere producttesting,…

14/05/2025

Voka Ladies: Leading Ladies in Green Sinds de jaren 70 is Lauretum uitgegroeid tot een internationaal erkende kwekerij van laurieren en winterharde planten. In deze groene oase krijg je een exclusieve rondleiding en kom je alles te weten over hun duurzame en innovatieve aanpak. Tijdens het panelgesprek brengen we 3 inspirerende vrouwen samen die elk een indrukwekkende bijdrage leveren aan de groene sector.

23/05/2025 What’s Hot in Learning & Development Ontdek de laatste evoluties en trends in de wereld van Learning & Development! We nodigen je graag uit op een inspirerend ontbijtevent waar EdTech in L&D de hoofdrol speelt. Kom je netwerk en business uitbreiden tijdens deze What’s Hot in L&D bij Hangar K in Kortrijk.

45

46

D E E STA F E T T E

JULIE FOURNIER

Hoe zou je jouw managementstijl omschrijven?

“We werken in een omgeving met minimale hiërarchie. Ik sta graag tussen mijn medewerkers en dicht bij de klanten, zodat ik betrokken blijf bij zowel de interne samenwerking als de klantenservice die we aanbieden.”

Naar wie kijk je op en waarom?

“Ik kijk op naar ondernemers die met volle overgave extra waarde creëren op een innoverende manier en tegelijkertijd weten wanneer het tijd is om los te laten. Het evenwicht tussen passie en loslaten vind ik inspirerend.”

Waaruit haal je voldoening naast je werk?

“Ik haal vooral voldoening uit een geslaagd project op het werk. Naast mijn werk ligt mijn grote passie bij het buitenleven, zoals mijn moestuin en dieren.

In het weekend vind je me gegarandeerd met mijn handen in de aarde of met mijn voeten in de mest. ‘s Avonds geniet ik het liefst van goed gezelschap rond de tafel.”

Welk boek is een must-read voor ondernemers?

“Dream, Dare, Do van Conny Vandendriessche is een boek dat me is bijgebleven, mede door de bijhorende lezing. Een belangrijke boodschap in dit boek is dat je niet alles alleen hoeft te doen en dat je niet bang hoeft te zijn om met mensen aan boord te gaan die meer capaciteiten hebben dan jijzelf. Daarnaast benadrukt Vandendriessche meerdere keren het belang van uitbesteden, privé en professioneel.”

Fournier-Cavos Zaakvoerder

Aan welke West-Vlaming wil je de estafettestok doorgeven en waarom?

“Aron Vanneste van Alimentos in Menen heeft al op jonge leeftijd een mooi voedingsbedrijf uitgebouwd. Hij blijft op zoek gaan naar groeimogelijkheden en het creëren van extra waarde voor zijn onderneming.”

Voka | Brugge

Topinfrastructuur voor hybride leren

Leren, co-creëren en netwerken staan centraal bij Voka | Brugge. Om dat te faciliteren, beschikt de hub over stateof-the-art infrastructuur. De ruimtes zijn uitgerust met technologie die het mogelijk maakt dat een deel van de groep de opleiding ter plekke volgt, terwijl de anderen online deelnemen. Een groot voordeel voor deelnemers dus, die in functie van hun eigen agenda bepalen of ze de verplaatsing maken, of eerder thuis of op het werk meevolgen.

Nick Vandenabeele, Senior Manager Global Trade Advisory bij Deloitte, is alvast enthousiast: “In het lokaal staan stoelen voor de fysieke deelnemers en aan de wand hangen grote schermen waarop je de online deelnemers ziet. De camera is zo ingesteld dat iedereen mij als spreker door de ruimte ziet bewegen, zonder op de klankkwaliteit in te boeten. Ik kan een presentatie delen en live op een digitaal whiteboard tekenen.

Allemaal elementen die de interactie met deelnemers vergroten en het digitaal lesgeven aangenaam maken.”

Te huur voor Voka-leden

De infrastructuur van Voka | Brugge wordt ter beschikking gesteld voor leden van Voka.

De meetingrooms zijn uitgerust met high-end audiovisuele technologie. Ideaal dus om (video)conferenties, debatten, webcasts, persconferenties, jaarvergaderingen of businessfora te organiseren, fysiek of hybride.

Meer info en reserveren: voka.brugge@voka.be

ontdek meer op www.inofec.be/sym3

Deinsesteenweg 77 n 8700 Tielt n T. 056 61 52 04 n info@inofec.be n www.inofec.be