DOEN Magazine #02 Zomer 2011 Van Omme & De Groot

doen nr 2

•

z o m e r 2 0 11

Het relatiemagazine dat verbindt en inspireert

project

KAAG RESORT Project: 34 appartementen en restaurant Kaag Resort Warmond Architect: Hans van Egmond Totaalarchitectuur te Noordwijk Opdrachtgever: Ontwikkelings- en Exploitatie Maatschappij Kaag Resort BV Wijze van aanbesteden: onderhands enkelvoudig Duur van het project: 2010-2011 Opleveringsdatum: 2011

project

doen • zomer 2011

3

voorwoord

4

doen • ZOMER 2011

voorwoord

doen We doen het anders.

En dat valt op.

Na het verschijnen van de eerste DOEN waren we uiteraard enorm benieuwd hoe het magazine zou aankomen. Wat dat betreft is het toch net alsof je aan een competentie meedoet. Je kunt er zelf wel helemaal achter staan en ervan overtuigd zijn dat je iets moois hebt bedacht, het laatste woord is altijd aan de ontvanger.

De eerste reacties kwamen al tijdens de presentatie van ons eerste nummer, op 13 januari jl., tijdens de Nieuwjaarsreceptie. ‘Mooie foto’s!’ ‘Ziet er strak uit!’

Suze van der Pol, onze directiesecretaresse, kreeg in de dagen daarna flink wat mailtjes binnen. ‘Verrassend.’ ‘Verfrissend.’ ‘Helemaal geen blad dat je van een bouwer verwacht.’ Dat was de teneur.

Iets doen dat helemaal niet van je wordt verwacht. Ik denk dat het daar in deze tijden op aankomt. Kopers van nieuwbouwwoningen, huurders van appartementen, bedrijven die op zoek zijn naar kantoorruimte – ze zijn echt nog wel in beweging te krijgen. Dan moeten wij van onze kant wel komen met oplossingen die echt iets toevoegen. In deze DOEN laten we zien hoe we dat in Overschie aanpakken. Dat is niet de eenvoudigste plek in Rotterdam om mensen weer voor te interesseren. Gelukkig trekken we daar schouder aan schouder op met partijen die ook hun nek willen uitsteken, zowel de gemeente als de woningcorporatie. Daardoor gebeurt er nu echt iets in Overschie. Mensen gaan er weer in geloven. Zien dat het verandert. Dat is mooi.

Die anders-dan-andere aanpak zorgt ervoor dat je boven het maaiveld uitsteekt.

Met die instelling hebben we samen met een aantal sterke partners Newport Nesselande gerealiseerd. Voor dat project ontvingen we onlangs de belangrijke NEPROM-prijs. Sterker: we kregen én de prijs van de vakjury én de publieksprijs.

Dat sterkt ons in de overtuiging dat we op het juiste spoor zitten.

Iets doen dat helemaal niet van je wordt verwacht. Die instelling zien we ook terug in ondernemende mensen als Roland Wondolleck, directeur van Rotterdam The Hague Airport. Zijn verhaal laat mooi zien dat je nooit genoegen moet nemen met standaardreacties als ‘Dat mag helemaal niet’ of ‘Dat past toch helemaal niet bij ons?’

Op de pagina’s 40-43 is die instelling wel erg mooi verbeeld en verwoord.

Daar maakt u kennis met een geheel andere kant van drie van onze medewerkers.

Ze laten zien wie ze óók zijn, naast uitvoerder of directiesecretaresse. Ik hoop dat ook al die andere artikelen in deze DOEN precies dát bereiken: laten zien dat wij het anders doen. En dat het aanslaat!

Guus de Groot

doen • ZOMER 2011

5

redac tie

10

CO L O F ON Redactie MAW Marloes Breederveld Van Omme & De Groot Annick Baur, Marco Dijkshoorn, Guus de Groot, Olivier Hoogveld, Vincent van Valen

Eindredactie Mirca Groenen

Vormgeving MAW Cary Da Costa

Tekst Henk de Kleine, Jaap van Rijn

26

Fotografie Martine van Eijk, Paul de Graaff, Jaap van Rijn

Aan dit nummer werkten mee Maarten Bolle, Familie Van Duin, Gerben in ’t Hout, Jan Markerink, Suze van der Pol, Jack van Roosendaal, Roland Wondolleck

Fotografie cover Fotografie Paul de Graaff Styling Frédérique van Gemert Visagie Kym van der Veeke Model Angela@Max Models Druk Grafisch Goed

Uitgever MAW Van Helmontstraat 97 3029 AA Rotterdam www.metanderewoorden.nl

In opdracht van Van Omme & De Groot Heemraadssingel 223 3023 CD Rotterdam www.vanomme-degroot.nl

© Auteursrecht voorbehouden Niets uit dit magazine mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotografie, microfilm of anderszins, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de hierboven genoemde personen en/of bedrijven.

6

doen • zomer 2011

16 44 20

inhoud

doen Het relatiemagazine dat verbindt en inspireert

40 36 6

6

Actualiteiten VAN OMME & DE GROOT

10

Interview Rotterdamse Doeners

16 20

Favorieten VAN OMME & DE GROOT

26

Mode Suite Surprise

36

Project Particulier Opdrachtgeverschap

40 44

Portret Rock & Rol

Project Overschie — Overnieuw

Project Het Groene Rotterdam

Hebben wij u met dit magazine weten te interesseren voor Van Omme & De Groot? Neem dan voor meer informatie over onze verschillende woonconcepten, mogelijkheden voor samenwerkingen, onze kantoorontwikkelingen en uiteraard onze brede kennis en ervaring op alle gebieden van ontwikkelen en bouwen contact met ons op!

Postbus 26033 3002 EA Rotterdam

Heemraadssingel 223 3023 CD Rotterdam

T 010 - 477 58 11 F 010 - 476 53 90 E info@vanomme-degroot.nl doen • zomer 2011

7

ac tualiteiten

In de vorige DOEN schreven we uitvoerig over Newport Nesselande.

Met deze ontwikkeling heeft Rotterdam er aan de Zevenhuizerplas een stukje badplaats bij. Catalaanse invloeden, Hollandse luchten, een Rotterdamse ontwikkelende bouwer – hier viel alles op z’n plaats. Dat vond ook de vakjury van de prestigieuze NEPROM-prijs, de prijs voor de beste projectontwikkeling van de laatste twee jaar. Newport Nesselande sleepte op 19 mei in Amersfoort naast de juryprijs ook de publieksprijs in de wacht. Die dubbelslag toont aan dat hier iets unieks is neergezet.

De NEPROM-prijs voor locatieontwikkeling is een tweejaarlijkse bekroning van de branchevereniging van projectontwikkelaars (NEPROM).

De prijs is bedoeld om de samenwerking tussen publieke en private partijen te stimuleren en te bekronen. Deze publieke partijen zijn bijvoorbeeld gemeenten of andere overheden. De private partijen zijn onder meer projectontwikkelaars en bouwondernemingen. Door ontwikkelingen samen op te pakken kan er vaak meer, zo bewijst Newport Nesselande. De gemeente Rotterdam zocht voor een ooit braakliggend terrein aan de Zevenhuizerplas een invulling die echt iets aan de regio en Nesselande zou toevoegen. Van Omme & De Groot, AM en Lithos (samen Newport Nesselande CV) namen de handschoen op, samen met Multi Vastgoed.

Er werd een plan ontwikkeld waarbij optimaal gebruik werd gemaakt van de aanwezigheid van de Zevenhuizerplas. Van Omme & De Groot tekende – naast de ontwikkeling van het project samen met Lithos in een bouwcombinatie – ook voor de realisatie. Wonen, winkelen, recreëren, het kan nu allemaal in Newport Nesselande.

Alle lof De vakjury schreef over Newport Nesselande: ‘Dit is échte projectontwikkeling: vanuit het niets een plek maken met identiteit en kwaliteit. Een plek bovendien die niet alleen voor de bewoners een prettige dagelijkse leefomgeving betekent, maar voor de gehele Rotterdamse regio een nieuwe bestemming vormt. Na het werk met de kinderen nog even naar het strand, dat kan

lang niet overal. De keuze voor een “badplaats”concept is gedurfd en door de crisis heen vastgehouden. Waarvoor alle lof.’ Dit jaar werd voor het eerst ook een publieksprijs uitgereikt. Via internet konden buitenstaanders vooraf hun stem uitbrengen en op 19 mei vond nog een laatste stemronde plaats. Newport Nesselande kon zo twee keer de gang naar het podium maken.

Vincent van Valen, projectontwikkelaar: ‘Het projectmanagement van de Newport Nesselande CV is en was grotendeels in handen van Van Omme & De Groot. We hebben daarmee een flinke bijdrage geleverd aan het behaalde succes. Na jaren van ontwikkelen en bouwen is het voor alle partijen en betrokken personen erg leuk om te merken dat de gehele branche heeft gezien dat Newport Nesselande een bijzonder uniek project is.’

Voortgang Newport Nesselande wordt gerealiseerd in twee fases. Twee bouwdelen Miami en Barcelona zijn al klaar. Het deelproject Barcelona is ontworpen door de Catalaanse architect Joan Busquets. Het deelproject Miami heeft een heel andere sfeer en is ontworpen door Meyer & Van Schouten.

Ten slotte zal het deelproject Kopenhagen, ontworpen door 3X Nielsen, hier nog aan worden toegevoegd. Zo ontstaat een geheel met veel variatie. Uiteindelijk omvat Newport Nesselande 464 woningen, 10.000 m2 winkelruimte en een parkeergarage voor 635 auto’s.

Fotografie: Jean van Lingen in opdracht van de NEPROM.

8

doen • zomer 2011

Arjen Knoester (Gemeente Rotterdam), Vincent van Valen (Van Omme & De Groot)

ac tualiteiten

Op 12 mei jl. verrichtte een kleine toekomstige bewoner van het nieuwbouwproject De Tuinen in Rotterdam-IJsselmonde een feestelijke handeling. Hij werd hierbij geholpen door de heer W. Boonzaaijer, portefeuillehouder ROBV van het dagelijks bestuur van de deelgemeente IJsselmonde. Samen plaatsten ze het laatste muurelement op de eerste verdieping van een woning. Ook is de straatnaam onthuld van de weg die een aantal woningen ontsluit.

Dorp en toch stad Het project De Tuinen ligt in Oud-IJsselmonde.

Dit is een historische wijk in de Rotterdamse deelgemeente IJsselmonde. De locatie heeft dorpse kwaliteiten en stadse genoegens.

De woningen hebben voor- en achtertuinen.

Besloten hofjes, een ouderwetse groene dijk

In een park horen bomen. Om die reden plantte wethouder Arbouw van de gemeente Breda de eerste boom in Digit Parc Breda. Op een gebied van 10 hectare wordt een modern businesspark gerealiseerd met een voor Nederlandse begrippen ongekend groene sfeer.

Slechts 25 procent van de totale oppervlakte wordt bebouwd. In zijn toespraak prees de wethouder de initiatiefnemers met hun visie, ondernemerschap en vooral ook hun standvastigheid.

en singels maken het tot een aangename plek.

In de nabijheid zijn winkels, sportvoorzieningen en het centrum van Rotterdam.

Ruim en uniek In het project De Tuinen worden vijftien ruime twee-onder-een-kapwoningen gebouwd. Elke woning heeft onder andere een privéparkeerplaats op eigen terrein en een grote, zonnige achtertuin met vrijstaande berging. Uniek: kopers kunnen kiezen voor erfpacht of op eigen grond kopen. Er zijn nog zes woningen te koop (mei 2011), vanaf € 233.426,00 vrij op naam. Deze vanaf-prijs is op basis van erfpacht.

Kijk voor meer informatie op www.wonenindetuinen.nl.

Duurzaam in alle opzichten Digit Parc, aan de noordoostkant van Breda, omvat circa elf kantoorvilla’s, twaalf kantoorachtige bedrijfsgebouwen en drie hoogwaardige bedrijfspaviljoens. Het gaat in totaal om 77.500 m2 BVO. In de stedenbouwkundige opzet van het plan staat duurzaamheid centraal. Bij 70 procent van de gebouwen zijn de gemeenschappelijke ruimten gericht op het zuiden. De kantoorruimten zijn zo veel mogelijk gericht op het koelere noorden.

Daardoor hoeft er in die ruimten minder te worden gekoeld. De parkeerplaatsen op maaiveld voor deze gebouwen worden grotendeels bedekt met een aardlaag die tevens dient als waterbuffer. Daar komt vervolgens weer groene beplanting op. Het binnenklimaat bij de eerste gebouwen wordt via het innovatieve

VRF-systeem geregeld. Dit is een energiezuinig systeem waarbij gebruikers per ruimte het klimaat naar wens kunnen inregelen. De grotere gebouwen worden voorzien van een systeem voor warmte-koudeopslag (WKO). Zo krijgen deze gebouwen op een energiezuinige manier warmte en koeling. Inmiddels zijn de bouwvergunningen voor de eerste duurzame kantoorvilla’s (1.000 tot 1.500 m2 per gebouw) verleend.

DTZ Zadelhoff vestiging Breda verwacht binnen afzienbare tijd de eerste verhuurcontracten te kunnen sluiten. Afhankelijk van de marktvraag is Digit Parc Breda in 2018 klaar.

doen • zomer 2011

9

ac tualiteiten

In de wijk Oosterheem in Zoetermeer realiseert een aantal ontwikkelaars en bouwers een omvangrijk centrumgebied. Van Omme & De Groot werkt hier aan het zogenaamde Centrumplan.

Dit plan omvat 340 woningen, circa 10.000 m2 winkels en een parkeergarage van zo’n 20.000 m2 met 340 bergingen en 570 parkeerplaatsen.

Momentopname De foto laat goed de contouren van de twee winkeldelen zien. Deze zijn elk ongeveer 5.000 m2 groot. In het midden zien we waar het paviljoen komt, met daarin de centrale toegang naar de parkeergarage. In de winkeldelen komen onder andere supermarkten, een bakker, een kapper en enkele horecagelegenheden. Tussen de twee winkeldelen komt een wintertuin. Daardoor kunnen bezoekers ook bij slecht weer van een terrasje genieten, met uitzicht op het Heempark en het winkelplein.

Metselen op hoog niveau Het Centrumplan omvat onder meer drie torens. Van de toren die nu nog volledig in de steigers staat, is het casco klaar. Hier wordt gewerkt aan het metselwerk op de Fotografie: CampKopter.nl

Vier vrijstaande villa’s in jaren ’30-stijl Ze zijn schaars, die fraaie klassieke notariswoningen uit de jaren ’30. Daarom is het Villaproject Kralingseweg een buitenkans voor de liefhebber. Dit exclusieve en kleinschalige nieuwbouwproject omvat vier vrijstaande, statige villa's op een toplocatie in Rotterdam. De architectuur is tijdloos en behoudt haar waarde, dat is wel bewezen. Het project ligt zeer gunstig. Het Kralingse Bos is om de hoek en het winkelcentrum Prinsenland ligt op loopafstand. Ook scholen, sportverenigingen, het IJsselland Ziekenhuis en de Erasmus Universiteit zijn vlakbij. Het openbaar vervoer is uitstekend, via de uitvalswegen zijn Utrecht, Den Haag en Breda snel aan te rijden. De verkoop wordt verzorgd door Hulstkamp Makelaars. Kijk voor meer informatie op www.hulstkampgroep.nl.

10

doen • zomer 2011

achtste verdieping. Deze toren telt dertien verdiepingen en biedt ruimte aan 68 appartementen. Goed is te zien hoe het betoncasco van de galerijwoningen aansluit op de toren.

Dit casco is voor 95 procent gereed en zal maximaal vijf verdiepingen hoog worden. In dit deel worden rondom een privédaktuin 62 galerijwoningen gerealiseerd. In het tegenoverliggende gedeelte komen nog eens 48 galerijwoningen plus een woonzorgcomplex.

Ook deze kijken uit op een besloten privédaktuin. De twee overige torens zijn nu zeven en twaalf verdiepingen hoog. Uiteindelijk hebben ze achttien verdiepingen. De ene toren telt dan 80 appartementen, de andere toren 82. Vanaf de bovenste verdieping bieden ze een weids uitzicht over Zoetermeer tot aan Den Haag en Rotterdam.

ac tualiteiten

Dag van de Bouw: meer dan 1.000 bezoekers bij Oosterheem Centrum in Zoetermeer Zaterdag 28 mei jl. was de Dag van de Bouw, een mooie gelegenheid om bezoekers uit te nodigen voor het project Oosterheem Centrum in Zoetermeer. Tijdens de Dag van de Bouw openen zo’n 220 bouwlocaties in Nederland eenmalig de deuren om het publiek kennis te laten maken met de vele boeiende en verrassende aspecten van de bouw. Vorig jaar trok dit evenement landelijk in totaal meer dan 100.000 bezoekers.

Uitgelezen kans Het was voor meer dan 1.000 bezoekers dé kans om de bouw van zo’n omvangrijk project eens van dichterbij te bekijken. Tijdens de uitgestippelde route konden zij nader kennismaken met de verschillende fasen van het bouwproces. De bezoekers met de meeste durf en stalen zenuwen lieten zich met de bouwlift optillen naar het tot dusver hoogste punt van

Op dinsdag 31 mei ging de bouw van het woongebouw Kreater in Rotterdam-Overschie officieel van start. De feestelijke handeling werd verricht door Willem Klos, bestuurder van Woonstad Rotterdam, Jan Markering, deelgemeentevoorzitter, en Guus de Groot, directeur van Van Omme & De Groot. Samen met andere betrokkenen werd getoost op een voorspoedige en veilige realisatie van het project.

Symbool voor vernieuwing Overschie Oost Kreater wordt een woongebouw met 32 huurappartementen, dat wordt gebouwd op de voormalige Kreater-locatie in RotterdamOverschie. Eerder dit jaar sloten Woonstad Rotterdam en Van Omme & De Groot Projectontwikkelaars en Bouwers een overeenkomst voor de ontwikkeling en realisatie van dit nieuwbouwproject. Het nieuwe gebouw Kreater telt zes bouwlagen. Er komen in totaal 32 drie- en vierkamerappartementen, bestemd voor gezinnen. Voor het ontwerp

het project. Vanaf die plek genoten ze van het weidse uitzicht over de wijk Oosterheem.

Kinderen konden zich vermaken op een springkussen. Bovendien was er op het toekomstige winkelplein (het Oosterheemplein) voor peuters en kleuters een speciale knutselhoek ingericht.

Tekst en uitleg Medewerkers van de gemeente Zoetermeer en betrokken makelaars vertelden over de woningen in het nieuwe project Oosterheem Centrum. Het totale project bestaat uit twee bouwdelen met verschillende functies: wonen, winkels, horeca, zorg en dienstverlening, plus nog een grote ondergrondse parkeergarage.

Dit plan gaat samen met de Centrumcampus, waar veel zorg-, welzijns- en dienstverlenende functies worden gehuisvest, die het centrum van Oosterheem vormen.

tekende Wim de Bruijn Bureau voor Stedenbouw en Architectuur. De oplevering is voorzien voor eind 2012. Met Kreater geeft Woonstad Rotterdam het startsein voor de verdere vernieuwing van de oostkant van Overschie. Deze bredere vernieuwingsoperatie richt zich op kwalitatief en betaalbaar woningaanbod in Overschie. Door eerst te bouwen alvorens te gaan slopen, krijgt de vernieuwing een positieve start.

doen • zomer 2011

11

interview

Roland Wondolleck en Guus de Groot: twee zielen, één visie Fotografie Paul de Graaff tekst henk de kleine

12

doen • zomer 2011

interview

‘We lijken die twee mopperende mannetjes uit de Muppet Show wel’, zegt Roland Wondolleck in de loop van een levendige ontmoeting met Guus de Groot. Onze gastheer is algemeen directeur en havenmeester van Rotterdam The Hague Airport. Het weidse uitzicht over de start- en landingsbanen inspireert tot bespiegelingen over verleden, heden en toekomst.

Roland Wondolleck en Guus de Groot hebben een kijk op de wereld die steunt op twee pijlers. Om te beginnen hebben ze allebei de nodige stormen doorstaan. En: ze delen hun typisch Rotterdamse levensinstelling, waarmee ze de hobbels, obstakels en uitdagingen te lijf gaan. Toen Roland Wondolleck 25 jaar geleden aan zijn functie begon, hingen er dreigende wolken boven de luchthaven. ‘We zaten op dat moment in een maatschappelijk klimaat waarin het sommigen wel goed uitkwam om de luchtvaartsector in z’n algemeenheid en het voortbestaan en nut van ons vliegveld in het bijzonder ter discussie te stellen. We waren er toch alleen maar voor rijke pleziervliegers. Het was vervuilend. Het gaf lawaai.

Weg met die luchthaven! Ik heb die handschoen met verve opgepakt.

Want stel je eens voor. Nederland moet het hebben van handel en distributie. Eén van de sterkste pijlers daaronder is de Rotterdamse haven en directe omgeving. Nederlanders zijn de transporteurs van Europa. En dan zou er in de directe nabijheid geen mogelijkheid zijn om op de snelst mogelijke manier – door de lucht – te vervoeren en te reizen? Gelukkig is dat nu helemaal gekanteld. Sterker nog: de gemeentes Rotterdam en Den Haag trekken de laatste jaren nadrukkelijker en op uiterst positieve wijze samen met hun luchthaven op. Daarbij is het besef doorgedrongen dat wij een uiterst belangrijke rol als vestigingsplaatsfactor in ZuidwestNederland spelen, met de daarbij behorende welvaart en werkgelegenheid. Dat doen we met zakelijk en recreatief verkeer. Maar zeker ook met al het vliegverkeer dat voortvloeit uit diplomatieke en internationale organisaties die in Den Haag zitten. We zitten nu als economische entiteit op een jaarlijkse omzet van rond de €1 miljard. Er werken hier zo’n 2.500 mensen, verspreid over allerlei luchtvaartmaatschappijen, bedrijven en organisaties. Het was trekken en sleuren, maar het is het waard geweest.’

Gelijkgestemd De revival van Rotterdam The Hague Airport is er de reden van dat Roland Wondolleck en Guus de Groot nader tot elkaar kwamen. Roland: ‘We leerden elkaar in zakelijk opzicht goed kennen toen Van Omme & De Groot enkele jaren geleden onze vertrekhal bijna dubbel zo groot maakte en van een heel nieuw, chic karakter voorzag. Daar vloeiden vervolgens nog andere opdrachten uit voort, zoals het traumahelikopter-

centrum en het tijdelijk uitzetcentrum. Ik kende Guus overigens al wat langer, want je treft elkaar regelmatig op de plekken waar ondernemende Rotterdammers van gedachten wisselen. Dat het denken en doen van iemand je dan aanspreekt, is natuurlijk prettig, maar aan het eind van de dag gaat het bij een zakelijke opdracht toch gewoon om het resultaat.

Die twee elementen zitten bij Guus wel goed. Daarom is er regelmatig contact, ook als er geen opdrachten uitstaan. We zijn allebei echte doeners en Guus is dan nog wat korter door de bocht dan ik. Als directeur van een luchthaven moet je meer balanceren op een dun koord, met zo’n lange stok in je handen. Je hebt je commerciële belangen aan de ene kant en aan de andere kant heb je rekening te houden met politieke bewegingen en maatschappelijk draagvlak. Net als Guus hou ik van een open en informele aanpak van de zaken. Vertrouwen hebben in de mensen om je heen. We moeten alleen samen ook vaak constateren dat helaas niet iedereen diezelfde invalshoek kiest. En daardoor worden dingen soms onnodig lastig.’

Betrokkenheid Guus de Groot haakt met graagte in op die laatste stelling. ‘Daar hebben we het al vaak over gehad, als we spraken over ondernemen, over dingen voor elkaar krijgen. Wij zijn een Rotterdams bedrijf, dus dan doe je dat op z’n Rotterdams. Hier zeggen we: “We gaan ’t doen.” En dan doen we het ook, linksom of rechtsom. Je geeft mensen vertrouwen. Rekent erop dat het goed komt. In vrijheid ontstaan de mooiste dingen. En daar doe je het toch voor: dingen beter, mooier maken. Dan helpt het niet als je bij voorbaat zegt dat iets niet kan. Of als je mensen in een keurslijf perst.

Ik herken dat bij Roland. De foto’s die we voor dit interview maakten, zijn symbolisch daarvoor. Want denk maar niet dat op veel andere luchthavens de directeur uitgebreid met wat mensen in een wagen stapt op zoek naar het mooiste plekje voor de mooiste plaat. Maar het resultaat is wel prachtig.’ Roland Wondolleck: ‘Kijk, dat bedoel ik nou. Nergens staat of het wel of niet mag. Afgezien van formele of juridische regels is dat in ons geval ook eigenlijk helemaal niet zo interessant. De vraag is namelijk – helemaal los daarvan – of wat je doet verantwoord is. In dit geval bepaal je dat op z’n veiligheidsmerites. In andere gevallen kijk je bijvoorbeeld naar ethische en/of integriteitsoverwegingen. Zo gezien kan

doen • zomer 2011

13

interview

‘We willen ons er niet zomaar bij neerleggen dat talent verloren gaat.’ het volstrekt ongewenst of verwerpelijk zijn om iets te doen of na te laten wat formeel uitdrukkelijk toegestaan is. Het omgekeerde geldt ook. Je kunt iets doen wat formeel niet is toegestaan, maar wat onder gegeven omstandigheden juist heel goed is om te doen! Het komt erop neer dat je naar mijn mening altijd de plicht hebt je gezonde verstand te blijven gebruiken. Zo’n opstelling of manier van handelen voorkomt overigens in het dagelijks leven heel wat ergernis en onnodige ellende.’

Verder komen Die levensinstelling neemt Roland Wondolleck graag als leidraad als hij initiatieven ontwikkelt. Zo kon het gebeuren dat hij enige jaren geleden een aantal dwarsverbanden in zijn hoofd legde. ‘Mijn kinderen hebben het goed, met kansen volop. Dat maakte me ervan bewust dat helaas nog altijd veel andere jonge mensen struikelen in een voor hen heel belangrijke fase. Daar hebben zij, en de samenleving trouwens ook vaak, een leven lang last van. Dus wat deden wij? We gingen er voor de verandering eens van uit dat motivatie soms belangrijker is dan wat iemand tot

Roland Wondolleck algemeen directeur van Rotterdam The Hague Airport

14

doen • zomer 2011

dat moment geleerd heeft. Die motivatie kan ook in jongeren zitten voor wie nu de ochtend om twaalf uur begint en die ontbijten met chips en cola. Maar dan moet je wel een paar knoppen in die koppen omzetten.

We hebben een basiscursus “Luchtvaartmedewerk(st)er” van zes weken opgezet, waarin onder anderen kansarme allochtone jongeren een aantal basisvaardigheden zouden kunnen leren. Op een computer werken.

EHBO. Om zeven uur op het werk verschijnen. The basics. Na elke week kregen ze een heus deelcertificaat, dat er imposanter uitzag dan mijn bul van de Erasmus Universiteit. Na zes weken kregen ze het eindcertificaat.

Dat had natuurlijk geen officiële waarde. Maar ik zei tegen degenen die het haalden: “Als iemand vraagt wat dit inhoudt, laat ze mij dan maar bellen. Dan zal ik je aanbevelen.” Later hoorde ik dat het voor een van die jongeren de opstap is geweest naar een geweldige carrière; hij is nu verkeersleider in Marokko. Zo hebben we er veel vooruitgeholpen. Ook die Antilliaanse moeder van vier kinderen, die hier met behoud van uitkering zes weken lang heel veel heeft geleerd. En nu komt het: later werd ik gebeld door een ambtenaar op het gemeentehuis. Hij vertelde me dat zoiets helemaal niet mag: een uitkering hebben én een cursus volgen. En of ik wist dat die certificaten eigenlijk ook verboden waren. Ik gaf hem de goede raad dit voor te leggen aan zijn baas, de burgemeester van Rotterdam. “Leg hem maar uit dat je het allemaal stil wilt leggen.” Nooit meer wat van gehoord, natuurlijk. Ik wil maar zeggen: als je nooit meer nadenkt en alleen naar de regels leeft, gebeurt er niets meer. Overigens, het was uiteraard allemaal afgestemd met de gemeente, maar dat wist die arme ambtenaar niet.’

Drempels Roland Wondolleck is, om het maar in luchtvaarttermen uit te drukken, iemand die graag dingen van de grond krijgt. Ook als het aanvankelijk kansloos lijkt. In Guus de Groot heeft hij zijn gelijke gevonden. ‘We lopen allebei al jaren rond met het idee voor nog zo’n maatschappelijk belangrijk project. Dat zou dan hier op het terrein van Rotterdam The Hague Airport gerealiseerd moeten worden. Het is een project waar verleden en toekomst op een bijzondere manier samenkomen. Vroeger had Rotterdam het Vliegveld Waalhaven. We spelen al lange tijd met het idee om het hoofdgebouw daarvan op deze plek na te bouwen. Dat willen we doen in de vorm van een opleidingsproject voor jonge mensen die nu moeite hebben om een goed vak te leren. Aan goede vakmensen hebben we nu al een schreeuwend tekort en dat wordt alleen nog maar nijpender. Aan de ene kant bewijzen we er dus onszelf, als werkgevers, een dienst mee. Aan de andere kant is het voor die jongeren een prachtige kans om een mooi (bouw!) vak te leren. Ik ben ervan overtuigd dat, wanneer de huidige economische perikelen definitief van de baan zijn,

interview

er weer heel goede jaren voor “de bouw” zullen aanbreken. Dan zal de vraag naar vakbekwame mensen toenemen. We willen ons er niet zomaar bij neerleggen dat veel talent verloren gaat. Helaas heeft de huidige recessie die plannen even doorkruist, maar we gaan dat zeker nog doen.’

Regels en angst De kans dat het project er ook daadwerkelijk komt, neemt toe. ‘Kijk maar naar buiten’, zegt Roland Wondolleck. ‘In de slechte dagen die achter ons liggen, stond het hier vol met vliegtuigen. Mooi voor het plaatje, maar slecht voor de inkomsten. Een bouwbedrijf heeft ook liever niet dat alle (kraan)wagens voor de deur staan. Het trekt dus weer aan.’ Guus de Groot kan het beamen. Een paar kilometer verderop, bij Overschie, is een aantal grote projecten aan de gang. Er gebeurt dus weer wat. En er zou in de optiek van beiden nog veel meer kunnen gebeuren als in Nederland vaker het gaspedaal dan de rem werd gehanteerd. ‘Wij zijn allebei jongens ut de jaren ’50. Dan heb je in je leven al heel wat uitersten voorbij zien komen. Op de strenge jaren ’50 volgden de vrijgevochten jaren ’60 en ’70. Ineens kon en mocht alles. Daar komt een samenleving op een gegeven moment ook weer van terug. Het is terecht dat op allerlei vlakken regels worden aangetrokken en dat er weer wordt gehandhaafd.

Maar er zijn nu te vaak voorbeelden waar het gezond verstand – kortweg: waarom doet iemand wat hij of zij doet, is dat van enig nut? – niet meer van belang lijkt.’ Guus de Groot begrijpt het ergens ook wel: ‘Als bijvoorbeeld een controleur van de Arbeidsinspectie even wat coulance zou willen tonen, dan weet hij dat hij problemen met zijn baas kan krijgen. En die is op zijn beurt weer als de dood voor iemand in de laag daarboven.’

Roland Wondolleck verwoordt het zoals een jurist betaamt: ‘Het ondernemerschap wordt moeilijker doordat de bevoegdheid tot het geven van boetes op een te laag niveau ligt. De angst om afgerekend te worden werkt direct door naar boven.’ Guus kopt vervolgens de voorzet in: ‘En op angst is het slecht bouwen.’

Blijven lachen Het gesprek neemt dan een vrolijke wending. In hoog tempo komen er soms hilarische voorbeelden van bureaucratie voorbij. Er is de herinnering aan de verbouwing van de vertrekhal door Van Omme & De Groot.

Guus: ‘Op een bouwplaats draag je een helm. Punt. Maar in het laatste stadium van die verbouwing waren onze mensen bezig met een parketvloer. Met nog altijd die helm op. Ook de man van de Arbeidsinspectie moest zich toen wel even achter de oren krabben.’ Roland Wondolleck gaat er gretig op in: ‘Stel je voor dat je op een snelweg in de file staat en een parkeerwacht dreigt je te bekeuren voor stilstaan op de snelweg.

Naar de letter van de wet zou hij nog gelijk hebben ook!’

Na een aantal anekdotes realiseert Roland zich: ‘We lijken die twee mopperende mannetjes op dat balkon uit de Muppet Show wel.’ Maar

dan serieuzer: ‘We doen allebei ons best en toch krijg je nu en dan een enorme boete aan je broek. Dat is lastig te verteren en vaak ook niet meer uit te leggen.’

Is ondernemen anno 2011 dan nog wel leuk? ‘Ontzettend leuk!’, is het eensluidende antwoord. ‘Uiteindelijk gaat het om de successen die je boekt. Om de adrenaline, af en toe. Om wat je voor anderen kunt betekenen. Het kan het binnenhalen van een grote order zijn, maar evengoed zo’n certificaat voor iemand die anders geen kans meer kreeg. Dat is het voordeel als je, zoals wij, echt van de lange adem bent. Dan weet je dat na minder leuke momenten ook altijd weer dagen komen waarop de zon schijnt. Zoals vandaag!’

Guus de Groot directeur van Van Omme & De Groot

doen • zomer 2011

15

project

Wateroever Project: 59 woningen Wateroever Zoetermeer-Oosterheem Architect: HDZ Architecten te Delft Opdrachtgever: eigen ontwikkeling Wijze van aanbesteden: eigen ontwikkeling Duur van het project: 2008-2010 Opleveringsdatum: september 2010

16

doen • zomer 2011

project

doen • zomer 2011

17

favorie ten

FAVORIETEN OMME DE GROOT Fotografie Paul de Graaff tekst henk de kleine

Als je dag in dag uit met details bezig bent, dan gaat dat op een gegeven moment in je bloed zitten.

Dit kan nog net even strakker. Dat nog net even mooier. Daar kan ’t nog ietsje fraaier. Elk project is, als je het goed bekijkt, de optelsom van heel kleine puzzelstukjes. En voor je het weet, is dat een tweede natuur. Je wordt alert op kleding. Op de aankleding van het kantoor. Op de attenties voor relaties. En kieskeurig als we zijn, gaan we dan niet zomaar met iedereen in zee. We hebben zo onze adresjes. Met zorg geselecteerd en gekoesterd.

In hogere sferen Je zou het zo niet zeggen, maar in de bouw valt er best nog vaak iets te vieren. Althans, als je Van Omme & De Groot heet. De eerste paal van Kreater. De NEPROM-prijs voor Newport Nesselande. Het zijn uitstekende gelegenheden om een fijne wijn, bijzondere whiskeys of ander aangenaam vocht te schenken. Daarvoor winkelen we natuurlijk bij een oud en gerenommeerd familiebedrijf. Wijnhandel Peeters is al sinds 1928 hét adres voor de connaisseur, de echte wijnliefhebber. De mooiste wijnen liggen hier rustig te wachten tot Moritz Peeters vindt dat ze goed genoeg zijn om aan de klanten te adviseren. Als je al sinds 1928 in het vak zit, dan heb je geen haast meer. En dat is te proeven. Want kwaliteit komt – net als verstand – met de jaren. Wijnhandel Peeters, Vasteland 56, Rotterdam www.wijnhandel-peeters.com

18

doen • zomer 2011

favorie t en

in de wolken Of we bij Van Omme & De Groot het heilige vuur nog hebben?

Nou en of. Een aantal van onze collega’s steekt maar wat graag de brand in een fijne Cubaanse sigaar.

De een geniet op zijn gemak van een geurige Cohiba, de ander van een Partagas of een Romeo y Julieta, om maar wat Cubaanse toppers te noemen. Ze worden met zorg uitgezocht en aangeschaft bij de gebroeders Van Dalen. Een bezoek aan deze familiezaak is een ware tijdreis. Het interieur herinnert aan 1928, het jaar dat Van Dalen voor het eerst de deuren opende. Alles hier ademt liefde en aandacht voor het oude ambacht.

In deze snelle tijden mogen we dat best wat meer waarderen.

Van Dalen Rookartikelen, Meent 17 t/o Botersloot, Rotterdam www.vandalen.com

doen • zomer 2011

19

favorie ten

in GEUREN De gemiddelde metselaar, timmerman of betonvlechter zal zich niet zo snel zorgen maken over een zachte huid. Wat hebben wij dan met cosmetica? Wel, in onze kring van relaties bevinden zich ook volop dames. Die verrassen we met kerst graag, met iets heerlijks van Skin Cosmetics. Hier vinden we altijd iets bijzonders, want Skin Cosmetics zoekt de hele wereld af naar speciale ingrediĂŤnten en producten. Een klassieke eau de toilette. Een pure parfum. Uiteindelijk vinden heel veel mannen dit toch ook erg prettig. Skin Cosmetics, Van Oldebarneveltstraat 137, Rotterdam www.skins.nl

in zaken Ooit een betonvlechter gezien die strak in het pak op de bouw verscheen? Wij ook niet. We dragen onze werkkleding niet voor het mooi. Wat niet wil zeggen dat we daar niets om geven.

Integendeel. Geregeld laten onze heren zich bij Vlasman Kleding een aantal pakken aanmeten.

Zo kan ieder als sharp dressed man bij een klant verschijnen.

Onze voorliefde voor juist deze speciaalzaak van eigenaar Hans van Drunen is niet toevallig.

We hebben nu eenmaal een voorliefde voor Rotterdamse bedrijven met een rijke historie.

Ouderwetse kwaliteit en service, gecombineerd met moderne techniek. Daar houden we van.

Anton Vlasman Herenmode, Mauritsweg 30, Rotterdam www.antonvlasman.nl

20

doen • zomer 2011

favorie ten

in stijl Vrouwen op een steiger, dat blijft een zeldzaamheid. Maar vrouwen in de bouw zien we steeds meer.

Kijk maar eens bij ons op kantoor, dan ziet u meteen dat ze uitstekend gekleed zijn. Dat is de verdienste van NAN Rotterdam. Onze dames genieten het voordeel van de NAN Business Club. Daardoor zijn ze welkom op besloten koopavonden en krijgen ze aantrekkelijke discounts. Bovendien krijgen ze professioneel kledingadvies, voor de juiste keuze uit die prachtige topmerken. En voor the finishing touch biedt de NAN Business Club persoonlijke stylingtips.

NAN, Van Oldebarneveltstraat 92, Rotterdam www.nansuits.com

in kleuren We zijn dan wel bouwers, maar we zijn niet van steen. Ook wij hebben oog voor de schoonheid van een boeket lelies, een bos gele brem of een vaas gevuld met lavendel.

Die bloemen zijn voor ons kantoor wat een maatkostuum is voor een uitvoerder: het kan zonder, maar het is fraaier mét! Ook hiervoor hebben we een uitgelezen adres: Zomers Bloemen. Hier laten René en Michael hun creatieve geesten los op alles wat groeit en bloeit.

Hun motto: ‘We willen de klant verrassen. Leg het maar bij ons neer, dan komt het goed.’ Alsof we ons zelf horen praten.

Zomers Bloemen, Van Oldebarneveltstraat 144, Rotterdam www.zomersbloemen.nl

doen • zomer 2011

21

project

OVERSCHIE Fotografie paul de graafF tekst henk de kleine

22

doen • zomer 2011

project

OVERNIEUW GROEN EN WATER. VOOR DE MEESTE MENSEN ZIJN DAT NIET DE BEELDEN DIE BOVENKOMEN ALS ZE AAN OVERSCHIE DENKEN. OVERSCHIE = RIJKSWEG A13 = ASFALT = STILSTAAN. EN WIE GELUK HEEFT, KAN ER MET 80 KILOMETER PER UUR LANGS. OP WEG NAAR ELDERS. DAT ZIJN DAN OOK NIET DE MENSEN DIE ONDER AAN KLEINPOLDERPLEIN DE MOEITE NAMEN OM DE BORDEN OVERSCHIE VOOR DE AARDIGHEID TOCH MAAR EENS TE VOLGEN. GEWOON EVEN RUSTIG EEN TIJDJE RONDKIJKEN, ZOALS WIJ DEDEN. MET GRATIS VERVOER IN EEN TUKTUK. ONDER BEGELEIDING VAN TWEE BIJZONDERE GIDSEN. DAN WORDT OVERSCHIE INEENS EEN PLEK OM VROLIJK VAN TE WORDEN.

doen • zomer 2011

23

project

Voorafgaand aan onze ontdekkingsreis hebben we op Wikipedia wat huiswerk gedaan. Daar valt te lezen dat de naam Overschie al voor het jaar 1000 genoemd wordt. Het was een handige plek om hier een nederzetting te beginnen, zo op het kruispunt van vier wateren.

Anno 2011 is dat verleden wel erg ver weg, als we onze reisgidsen ontmoeten voor het nagelnieuwe woon-winkelgebouw Hoge Schie.

We schudden de hand van Jan Markerink, voorzitter van de deelgemeente Overschie. Hij is voor Overschie wat Ahmed Aboutaleb is voor Rotterdam. We stellen ons vervolgens voor aan Gerben in ’t Hout, programmamanager Overschie namens woningcorporatie Woonstad Rotterdam. Gezamenlijk spelen zij een belangrijke rol in de gedaanteverwisseling van Overschie. Jan Markerink draait daarbij aan de politieke en bestuurlijke knoppen. De deelgemeente trekt bij alle ontwikkelingen schouder aan schouder op met de woningcorporatie Woonstad Rotterdam, die in Overschie bijna 3.600 woningen beheert en verhuurt. Overschie telt op dit moment rond de 16.000 inwoners, dus het overgrote deel van hen woont in een woning van Woonstad Rotterdam. Beide partijen hebben ambitieuze plannen met Overschie. Daar is enige rugwind bij nodig en die is er gelukkig dan ook. Enige jaren geleden werd Overschie tot Vogelaarwijk gepromoveerd. Dat bood nieuwe kansen. Bovendien vervullen marktpartijen als Van Omme & De Groot ook een vliegwielfunctie. De bouw van onder andere nieuwe koopwoningen helpt om Overschie weer bij een breder publiek op het netvlies te krijgen. Daarom vergezelt Marco Dijkshoorn, Hoofd Projectontwikkeling bij Van Omme & De Groot, ons op onze reis.

Overschie West

‘Overschie gaat weer terug naar de oude kernwaarden: groen en water.’

Groene entree Groen. ‘Dat’, zegt Gerben in ’t Hout, ‘is het woord dat van oudsher bij Overschie past.’ Hij vertelt het als we in een hagelwitte tuktuk onderweg zijn naar ons eerste reisdoel. ‘Overschie heeft een kleine bebouwde kom en een grote oppervlakte. Richting Zestienhoven hebben we veel polderen weidelandschap. Dus we zeggen niet zomaar wat. Toch is groen niet de eerste associatie die mensen met Overschie hebben. Daar gaan we hard aan werken. De tuktuk waar we nu in zitten, is daar één klein puzzelstukje in. Er rijden tien van deze elektrisch aangedreven wagentjes door heel de deelgemeente. Het is schoon én gratis openbaar vervoer voor iedereen die ergens binnen Overschie naartoe moet.’ Onze moderne variant op de taxi houdt halt naast het knooppunt Kleinpolderplein. We stappen uit en staan te midden van zand, steenhopen, asfalt en bulldozers. Jan Markerink legt uit waarom we juist hier beginnen.

TUKTUKS IN OVERSCHIE: WIT = GROEN Door Overschie rijden sinds oktober 2010 tien hagelwitte tuktuks rond.

Deze opvallende wagentjes vormen samen een bijzondere aanvulling op het bestaande openbaar vervoer in Overschie: Flex. Iedereen in Overschie kan zo’n tuktuk aanhouden en er gratis mee naar elke bestemming in Overschie rijden.

Zo worden bijvoorbeeld winkels, verenigingen, zorginstellingen en scholen goedkoper en makkelijker bereikbaar. Zeker voor ouderen is dit een uitkomst.

De tuktuks zijn elektrisch aangedreven, dus goed voor het milieu. Dat sluit aan bij het Actieprogramma Milieu Overschie. En er is meer. De tuktuks worden bestuurd door werkzoekenden die deelnemen aan het leerwerktraject van Stichting Arbeidsmarktmeester. Zo kunnen vooral jongere Rotterdammers weer een opstap krijgen naar vast en betaald werk. Ook in die zin helpen de tuktuks dus veel Rotterdammers vooruit.

24

doen • zomer 2011

project

NIEUWE ENTREE VOOR OVERSCHIE

‘Dit wordt de grootste zichtbare verandering voor mensen die (nog) niet in Overschie wonen. We staan hier onder de A13, de scheidslijn tussen Overschie West en Oost. Rijkswaterstaat is hier, samen met het Hoogheemraadschap, bezig om van het allerlelijkste stukje Overschie iets moois te maken. Het wordt omgetoverd tot een echt fraaie entree. Daar zijn we enorm blij mee. Hier komen waterpartijen en groen. Dit gaat ons enorm helpen. Want wij kunnen een paar honderd meter verderop wel heel mooie dingen doen, maar als dit zoals nu de eerste indruk blijft, dan staan we altijd al met 3-0 achter. Dat gaat ingrijpend veranderen.’

Weer fijn wonen Slechts een paar honderd meter verderop staan we aan de Burgemeester De Josselin de Jonglaan. Het geluid van de rijksweg is verstomd, we kijken uit over een vlakte die enigszins met gras begroeid is. ‘Groen en stil.

En toch niet in orde’, vertelt Jan Markerink. ‘Hier stonden ooit flats, die in de jaren negentig gesloopt zijn. Er lagen al lang plannen om dit weer fraai in te vullen, maar dat is nooit gebeurd. Inmiddels zijn we twintig jaar verder en nu kunnen we die oude plannen invullen, maar aangepast aan wat Overschie nu nodig heeft. Onze deelgemeente heeft behoefte aan een plek waar van die fraaie woningen in jaren ’30-stijl komen. Mooie eengezinswoningen, met een tuin. Ook hier wordt een waterpartij gecreëerd.

Er zijn in het verleden nogal wat mensen uit Overschie weggetrokken om dit soort woningen elders wél te vinden. Daar hebben we nu een antwoord op.’

De nieuwe groene entree van Overschie staat niet op zichzelf. Op korte afstand van knooppunt Kleinpolderplein – ver genoeg om nog iets van het verkeer te merken – komt een nieuwe woonwijk met de sfeer van de bekende tuindorpen uit de populaire jaren ’30. Het wordt een aantrekkelijk woongebied met grondgebonden eengezinswoningen met grote voor- en achtertuinen, fraaie groen- en waterpartijen en veilige speelplekken voor kinderen. Woonstad Rotterdam start begin 2012 met de verkoop van de eerste fase. Van Omme & De Groot volgt in een later deelplan.

16.000 mensen die hier nu wonen. Als er zoveel mensen verdwijnen, dan verdwijnen ook voorzieningen. Winkels. Scholen. Verenigingen. Het hangt allemaal met elkaar samen. Op het moment dat deelgemeente en woningcorporatie besluiten dat het roer om moet, sta je voor de vraag: “Waar te beginnen?” Kies je voor woningen, dan zijn die onaantrekkelijk, want er zijn geen winkels in de buurt. Kies je voor winkels, dan hebben die geen klandizie. Dan moet je gaan denken in en/en. Uit dat denken is de Hoge Schie voortgekomen.’ Dit woon-winkelgebouw werd ontwikkeld en gebouwd door Van Omme & De Groot in samenwerking met ASR Vastgoedontwikkeling. Het feit dat vrijwel alle woningen boven de winkels nu bewoond zijn, bewijst het gelijk van Jan Markerinks woorden. Het brede winkelaanbod, met de bekende landelijke ketens, heeft een aanzuigende werking. De Burgemeester Baumannlaan is nu een levendig gebied geworden, als moderne aanvulling op het oude hart van Overschie.

Kip én ei Op weg naar een volgende bestemming leidt de tuktuk ons nog even langs de Hoge Schie. Jan Markerink popelt om hier een verhaal te vertellen. ‘Ooit telde Overschie 42.000 inwoners. Dat is teruggevallen tot de

doen doen••winter zomer 2011

25

project

Camping Rotterdam

De mafste camping van Nederland: Camping Rotterdam Van 14 juli tot en met 17 juli is het Sidelingepark the place to be voor iedereen die én van kamperen én van heel veel fun houdt.

Vier dagen lang krijgen de bezoekers een afwisselend programma vol entertainment en theater voorgeschoteld. Optredens van onder andere Blaas of Glory, Crappy Circus, Real Centimeters, Merdan Taplak en Imca Marina maken Camping Rotterdam tot een waar feest voor jong en oud.

Camping Rotterdam is ook te bezoeken voor iedereen die wel wil feesten, maar daarna weer fijn thuis naar bed wil. Kaarten kopen? Wees snel, want vol is vol. Kijk op www.campingrotterdam.nl.

Terug op de kaart Via de sfeervolle Rotterdamse Rijweg bereiken we een groene oase.

We stappen uit op de Hoornsingel, waar een groot bouwbord van Van Omme & De Groot prijkt. Marco Dijkshoorn licht de plannen toe. ‘Op ruime kavels komen hier zes twee-onder-éénkappers, met uitzicht op – inderdaad – water en groen. De verkoop van deze woningen is onlangs gestart en mensen met interesse kunnen meer informatie vinden op www.hoornsingel.nl.’ De winkels van de Hoge Schie liggen op loopafstand. De A13 lijkt hier niet te bestaan. Gerben in ’t Hout en Jan Markerink zien ontwikkelingen zoals deze als bijna symbolisch voor het nieuwe Overschie. Gerben in ’t Hout: ‘In het verleden trokken mensen voor dit soort woningen weg naar andere deelgemeentes. Nu geven we hun weer alle reden om te blijven, of terug te komen. Overschie kan hun een bijna dorpse kwaliteit bieden. Want waar kun je wonen met zo’n park voor je voordeur?’ Ze wijzen op het naastgelegen Sidelingepark.

Jan Markerink: ‘Dit park is drie dagen per jaar het decor van Paradie Overschie. Dat evenement hebben we speciaal bedacht om mensen naar Overschie te halen. Dan kunnen ze met eigen ogen zien wat Overschie vandaag de dag werkelijk is. Parken. Relatief goedkope woningen. Vrijwel altijd rust. Vrijwel altijd, want in juni organiseren we hier ook weer het populaire outdoor dancefestival Music Republic. In juli is het park vier dagen het decor voor Camping Rotterdam. En aan de vooravond van Paradie Overschie hebben we ook nog eens het extra rockevenement The Rock Experience.’

Geen krater, maar Kreater De tuktuk brengt ons via een doorgang onder de A13 naar Overschie Oost. Hier verandert de omgeving van weldadig groen naar lage portiekflats uit de jaren vijftig. Daartussen staan al enkele nieuwe flats, die een beeld geven van de veranderingen die hier al zijn ingezet. Gerben in ’t Hout neemt ons mee naar nog een ontwikkeling van Van Omme & De Groot: Kreater. Het bouwbord laat een fraai appartementsgebouw zien en in de bouwput worden net de eerste betonnen funderingspalen ingebracht. ‘Die palen zijn ook een soort van mijlpaal. Ze laten de mensen in de buurt zien dat het ons ernst is met de vernieuwing die Overschie Oost hard nodig heeft. In het verleden begonnen we met slopen, dan bouwen en daarna maar hopen dat mensen weer terugkomen. Nu draaien we het om. We gaan eerst iets moois neerzetten. Dat werkt beter dan mooie verhalen op inloopavonden. Dit is een belangrijk onderdeel in ons einddoel: dat mensen weer een positieve keuze voor Overschie maken.’

Speelruimte Vrijwel aan de overkant van Kreater wandelen we een enorme nieuwe speeltuin in. Jan Markerink: ‘Dat is één van de voordelen die we hebben van ons label “Vogelaarwijk”. We hebben nu financiële ruimte waar we ongelooflijk goede dingen mee kunnen doen. In een speeltuin als deze treffen kinderen en hun ouders elkaar. Uit andere potjes hebben we het voor elkaar gekregen dat alle kinderen tussen de 4 en 18 jaar gratis lid mogen worden van sportverenigingen. Alle kinderen tussen 4 en 6

Paradie Overschie

Van vrijdag 12 augustus tot en met zondag 14 augustus wordt in het Sidelingepark in Overschie voor de vijfde keer Paradie Overschie georganiseerd. Grote artiesten en aanstormend talent treden op tijdens dit gratis festival. Niet alleen de muziek trekt duizenden bezoekers, dat doen ook de cultuur, sport en creativiteit – het wordt weer een veelzijdig feest.

Op vrijdagmiddag opent One Two Trio met een optreden speciaal voor kinderen. Die avond staan Van Velzen, Valerius en Ben Saunders op het podium. De zaterdag is een must voor liefhebbers van onder andere Nikki en Caro Emerald. Op zondagmiddag sluit onder andere Tim

26

doen • zomer 2011

Douwsma in stijl af: met muzikaal vuurwerk! Kijk op www.paradie2011.onsoverschie.nl.

project

Overschie, monumentenstad Overschie telt 41 rijksmonumenten. Een daarvan is de Grote Kerk, met de karakteristieke toren die al van ver te zien is. De kerk is gebouwd in 1900 en is een mix van bouwstijlen. Rond de kerk zijn allerlei historische huizen te vinden. In Café In Den BerkeBrom dronk niemand minder dan Napoleon Bonaparte ooit een biertje.

‘Overschie gaat weer terug naar de oude kernwaarden: groen en water.’

mogen gratis hun A-zwemdiploma halen. Dat betaalt zichzelf in heel veel opzichten terug. Meer sociale samenhang. Gezondere kinderen. Minder schooluitval. Minder taalachterstand. Door betere contacten onderling kunnen mensen makkelijker aan werk of zelfs een partner komen.

Overschie gaat echt overnieuw en Kreater is daar een mooi symbool van.’

Als we even doorsteken, komen we op een terrein waar nu het wilde gras nog heer en meester is. We staan op een open vlakte waar ooit een Melkunie-fabriek stond. Gerben in ’t Hout: ‘Hier kun je goed zien hoe een woningcorporatie kan meeliften op het werk van een onderneming als Van Omme & De Groot. Op dit terrein wil Van Omme & De Groot een aantal koopwoningen realiseren. Dat geeft ons weer alle aanleiding om de wat oudere flats direct naast het perceel ook weer te upgraden. Zo trek je schouder aan schouder op, en trek je Overschie weer overeind.’

Eindpunt. En nieuwe start...

We laten de tuktuk achter ons om nader kennis te maken met het water van Overschie. Op de Rotterdamse Schie stappen we over op de fraaie houten elektrisch aangedreven sloep, waar Marco Hendriks aan het roer zit. De boot blijkt deel uit te maken van een groter project. Marco Hendriks: ‘Dit is één van de projecten van Dok010, waarmee we mensen uit Overschie willen prikkelen om hun talent weer of beter te benutten.

Veel ambachtelijk talent is namelijk verloren gegaan of wordt niet opgemerkt. Dat pakken we met Dok010 op. En het aardige is: met deze en nog drie andere boten kunnen we vervolgens weer andere lokale activiteiten in gang zetten. Denk aan dagjes varen waarbij mensen een picknickmand meenemen, gevuld door een lokale winkelier. Zo geven we met z’n allen ook vanuit deze kant Overschie weer wat meer vaart.’

Kreater: startsein voor de vernieuwing van Overschie Oost

Appartementencomplex Kreater is het boegbeeld van het toekomstige Overschie Oost. Deze en nog zo’n twintig andere ontwikkelingen in Kleinpolder gaan voorzien in betaalbare huurwoningen van hoge kwaliteit. Kreater krijgt zes woonlagen en er komen 32 drie- en vierkamerappartementen.

doen • zomer 2011

27

MODE

Suite SURPriSE Fotografie Paul de Graaff Styling frédérique van gemert visagie kym van de veeke model angela@max models tekst henk de kleine

DE EERSTE GASTEN LIJKEN IETS TE VROEG GEARRIVEERD. DE SUITCASES EN CITYBAGS GEVULD MET DE ZOMERMODE VAN 2011. ROKJES EN JURKJES MOGEN WEER SUPERKORT. EN KLEUR, HEEL VEEL KLEUR. ORANJE, LIME, FRAMBOOS EN PAARS. COLOUR BLOCKING VEROVERDE DE INTERNATIONALE CATWALKS EN DRINGT NU DOOR TOT HET STRAATBEELD. CHIQUE RUCHES. TRANSPARANTE STOFFEN. JUMPSUITS DIE DE JAREN ’70 DOEN HERLEVEN. LOS, LUCHTIG EN KLEURRIJK ALS REACTIE OP EEN SOMS GRIJZE WERELD. MAAR DAT LATEN WE ACHTER ONS, ZEGGEN DE GROTE MODEHUIZEN. KLEUR! ZON! ZOMER! DE EERSTE GASTEN ZIJN ER KLAAR VOOR. WAT HEN BETREFT KAN DE BAR OPEN, HET ZWEMBAD GEVULD, DE TAFEL GEDEKT.

MAAR OOK: BIJZONDER LEKKER ONTSPANNEN

Er wordt haast gemaakt om de eerste bezoekers te ontvangen.

In Businesspark Amstelwijck in Dordrecht heeft het nieuwste Van der Valk-hotel de veertiende verdieping bereikt. Beneden wordt al gemetseld. Onze uitvoerder zegt dat we op koers liggen. En als hij het zegt, dan is dat ook zo. Als Van Omme & De Groot hier in de zomer van 2012 de spullen inpakt en weer verder trekt, is Nederland een viersterrenhotel rijker. Met 129 luxe kamers, 7 family rooms en 10 suites. Met een zwembad op de bovenste verdieping. Na de warme sauna even een frisse duik nemen en dan door naar de beautysalon. Geen wonder dat ze nu al staan te popelen om naar binnen te mogen.

Terwijl verderop een raad van bestuur spijkers met koppen slaat, leert in een van de keukens een groepje kinderen hoe je de lekkerste pannenkoeken bakt. Ook dat is hotel Van der Valk Dordrecht. Er komt een heel kinderprogramma waarin kinderen kennismaken met koken. Dat is niet alleen leuk, het is ook leerzaam en nuttig. Zelf je maaltijd bereiden, daar ga je beter van eten. Dat weet een kind. Wie eerst de kunst wil afkijken, is welkom in het Live Cooking-restaurant. Onder het oog van de gasten bereiden topkoks de gerechten. Een feest om naar te kijken, én om op te mogen eten.

Hotel Van der Valk Dordrecht ligt vlak naast een prachtig natuurgebied, Nationaal Park De Biesbosch. Daarom worden er straks ook arrangementen aangeboden om daar volop van te genieten. Overdag varen, omringd door water- en zangvogels.

Een beetje wandelen of fietsen. Pure ‘quality time’ met de kinderen beleven. En dan aan het eind van de dag nagenieten in de lounge van het hotel.

Om die prachtige natuur te bewaren wordt in hotel Van der Valk Dordrecht veel aandacht besteed aan milieu- en energievriendelijke systemen en technieken. Zo gaat de verlichting in een kamer pas aan als een gast ook in die kamer aanwezig is.

Gaat een raam open, dan gaat de airco automatisch uit.

Zo gaan maximaal comfort en duurzaamheid hand in hand.

ZAKENDOEN IN STIJL

Door z’n ligging is dit Van der Valk-hotel straks de ideale congres- en conferentielocatie. Dordrecht ligt op het kruispunt van de Randstad, Noord-Brabant, Zeeland en het Nederlandse achterland. Vandaar dat er maar liefst dertien zalen voor zakelijke meetings zijn ingepland. Uiteraard wordt elke nieuwe techniek ingebouwd. Een conference call met de collega’s in Amerika? Wat u wilt. En dan in stijl afsluiten in het à la carte-restaurant.

28

doen • zomer 2011

PUUR NATUUR

MODE Betoncasco tunnelbekisting Van Geest Betontechniek BV Prefab betonnen spouwbladen Newton Bouwsystemen BV Balusters met steigerdelen en randbeveiliging Kopgevelsteigers en vloerrandsteigers

zonnebril Trussardi € 359,jurkje Yaya € 69,95 schoenen van Rules by Mary via Blacksheeproad € 149,95

doen • zomer 2011

29

MODE Personen goederenlift in de liftschacht tijdens de bouwfase Leverancier: ANC Platforms & Hoists Specificaties: Type RX1525F Hefvermogen:1500 kg of 18 personen Kooiafmeting (B x L x H): 1,40 x 2,50 x 2,50 m Schachtmaat (B x L): 2,15 x 2,60 m Masthoogte 54 m Aantal stopplaatsen: 14 stops Hefsnelheid: 42 m/min Type stopplaatsen: Verdiepingsdeuren Verankeringen Standaard, inclusief Stroomvoorziening 400V-50Hz, 63A 5-polig traag afgezekerd

pilotenbril Ray-ban € 115,roze top van Snob via Iens lifestylestore € 59,95 portemonee van Fab via Sevenlands € 99,95 witte pantalon L'Altra Moda € 199,schoenen River Island € 94,-

30

doen • zomer 2011

MODE

Betoncasco tunnelbekisting Van Geest Betontechniek BV Prefab betonnen spouwbladen Newton Bouwsystemen BV Spouwbladen met stalen strippen bevestigd aan de betonwanden en vloeren De stelkozijnen voor de aluminium kozijnen in de prefab spouwbladen opgenomen Vloerranden met ankerrails voor de montage van geveldragers (opvangconstructie voor het gevelmetselwerk boven de kozijnen)

jurkje Filippa K â‚Ź 170,-

doen • zomer 2011

31

MODE

blouse Filippa K € 140,topje Snob via Iens lifestyleStore € 19,90

32

doen • zomer 2011

MODE Raamsparing in betonwand tpv de badkamers op de 9e, 10e en 11e verdieping

gestreept zijden jurkje Modstrom via Blacksheeproad â‚Ź 99,95

doen • zomer 2011

33

MODE

gilet River Island € 47,top River Island € 17,50 tas Wrangler via Sevenlands € 49,95

34

doen • zomer 2011

MODE Toekomstige hotelkamer Betoncasco, wanden en de bovenliggende vloer in één keer gestort blauwe elektradozen in de betonwanden en -vloeren 3 m³ kubel, waarmee de betonmortel getransporteerd wordt

zonnebril Trussardi € 199,bloementop Modstrom via Blacksheeproad € 59,95 ketting River Island € 17,50 shortje BZR via Iens lifestyleStore € 79,schoenen River Island € 94,-

doen • zomer 2011

35

project

VAN DER VALK DORDRECHT Project: viersterrenhotel 146 kamers, restaurants, wellnesscentrum en zwembad op de veertiende verdieping, vergaderaccommodaties en parkeergarage Architect: P.A.M. Theunissen Architectenbureau B.V. Opdrachtgever: Hotel Dordrecht BV Wijze van aanbesteding: meervoudige aanbesteding Duur van het project: 2010-2012 Stadium van het project: ruwbouw nagenoeg gereed, gevelafwerking in uitvoering, start afbouw na de bouwvak Opleveringsdatum: 2012

36

doen • zomer 2011

project

doen • zomer 2011

37

project

tekSt EN Fotografie : Jaap van Rijn

PARTICULIER OPDRACHTGEVERSCHAP TOEN WILLEM EN BARBARA VAN DUIN HET OOG LIETEN VALLEN OP EEN VERVALLEN BOERDERIJ AAN DE HAZERSWOUDSE RIJNDIJK, VOORVOELDEN ZIJ DAT HUN EEN FLINKE KLUS STOND TE WACHTEN. DE BOERDERIJ WAS OPGETROKKEN UIT VOCHTIGE STEENSMUREN EN STALEN KOZIJNEN VAN ENKELGLAS. ZE HADDEN DE KEUS OM HET GEBOUW COMPLEET TE RENOVEREN OF TE SLOPEN. HET WERD SLOOP MET BEHOUD VAN HET OUDE: DE NIEUWE BOERDERIJ IS VOOR EEN GROOT DEEL EEN KOPIE VAN HAAR VOORGANGER. DOEN LOOPT MET DE TROTSE BEWONER WILLEM VAN DUIN EEN RONDJE OM HET HUIS EN BESPREEKT IN HET OOG SPRINGENDE DETAILS.

38

doen • zomer 2011

project

‘Ik woon hier net, maar heb het gevoel hier al jaren te wonen.’

De familie Van Duin was hun huis aan het Leidse Rapenburg ontgroeid. Ze woonden al jaren met plezier aan deze schitterende Leidse gracht, waar ooit een studerende -toen nog-prinses Beatrix en prins Willem-Alexander woonden. Voor de vier kinderen en met één op komst was de Rapenburgse woning domweg te klein. De Van Duinen zochten een oud en vervallen huis tussen Leiden en Alphen aan den Rijn dat ze lekker naar hun zin konden verbouwen. Het werd een boerderij met losstaande stal aan de Hazerswoudse Rijndijk; de stal kon mooi dienst doen voor Willems bedrijf, Willem van Duin Assurantiën. In overleg met de in de arm genomen architect Paul Teunissen besloten Willem en Barbara het pand te slopen en de nieuwe boerderij zo veel mogelijk te laten lijken op de oude. Teunissen had de ervaring dat je bij renovatie van sterk vervallen gebouwen altijd tegen onvoorziene ellende aan loopt. Zo’n project is dan ook lastig begroten.

Verkeersbrug Als particulier opdrachtgever kon de familie vol aan de bak, zo was de verwachting. Maar dat viel mee. De boerderij stond op de lijst Monumenten Inventarisatie Project, maar dat bleek voor de gemeente geen beletsel te zijn om snel te schakelen. Tot hun verbazing kregen Willem en Barbara binnen drie weken het fiat voor het bouwproject. Da’s ongekend rap weten bouwmensen die langer in het bouwvak meelopen. De sloop werd toegestaan, mits de nieuwbouw hetzelfde volume kreeg als de oude boerderij. Er zat dan ook een addertje onder het gras. De familie Van Duin ontving al snel een brief waarin de gemeente aangaf dat zij voornemens was direct naast de boerderij een flinke verkeersbrug over de Oude Rijn te gaan bouwen.

Deze brug zou onderdeel worden van de ringweg van Alphen aan den Rijn. Na vele met buurtbewoners gevoerde rechtszaken wisten Willem en Barbara het onheil te keren, de brug ging niet door.

Grof riet De familie Van Duin vroeg drie aannemers een offerte op te stellen.

Na enig wikken en wegen besloten ze Van Omme & De Groot de bouw te gunnen vanwege de aanwezige ervaring. De bouw leek wel een militaire operatie, aldus Willem van Duin. Hij bedoelt dit als compliment: de bouw werd opvallend strak en goed georganiseerd. De bouwer bleek ontvankelijk voor opmerkingen en nam de opdrachtgever serieus. Van Omme & De Groot maakte het terrein eerst bouwrijp. De nieuwe boerderij kwam te staan op slappe, natte veengrond met hier en daar wat rivierklei. Het terrein kende nogal wat niveauverschillen die de bouwer eerst moest egaliseren, inclusief de oude gierput. Alleen zand zou een goede ondergrond voor de heistelling bieden. Zand kun je eenvoudiger dan grond aanstampen en het zet zich sneller. Na het heien volgde de bouw van de boerderij. Wat aan de boerderij opvalt, is dat de opdrachtgever niet beknibbelde op bouwdetails, waardoor het gebouw meer is dan de zoveelste boerderette. Willem van Duin bekeek woningen waarin de door de architect en Van Omme & De Groot voorgestelde bakstenen waren verwerkt.

De bouwer droeg de rietdekker aan die Willem en Barbara uitgevoerde projecten liet zien. Op voorspraak van de rietdekker kozen ze voor een kap van grof riet. Dit riet past qua uitstraling beter bij de grote bakstenen. Het riet is gesneden in de Nieuwkoopse Plassen, een waterrijk gebied niet ver van de boerderij. Een rietdak voert de rietdekker altijd zonder dakgoot uit: er is geen plek om gootbeugels aan te bevestigen. Om opspattend regenwater te minimaliseren werd een grindpad aangelegd. Bij het terras is gekozen voor natuursteen.

Voldoende afschot zorgt dat het regenwater naar een lange drain stroomt.

De familie Van Duin woont inmiddels een maand of vier in de boerderij. Ze willen niet meer weg, sterker nog: Willem van Duin heeft het gevoel of hij altijd al in de boerderij heeft gewoond. Een mooier compliment kunnen een architect en een bouwer niet krijgen. doen • zomer 2011

39

project WAAROM EEN RIETKAPPER? Plannen om een nieuwe vrijstaande woning te laten bouwen? Bespreek de mogelijkheden van een rietkap.

Riet is zo’n beetje het meest milieuvriendelijke bouwmateriaal voor een dak (milieuclassificatie NIBE).

Daarbij heeft een rietkap uitstekende isolerende eigenschappen en zorgt de ademende kap voor een comfortabel binnenmilieu. Het riet houdt stookwarmte binnen en zomerse warmte buiten. Je kunt alleen een rietkap laten plaatsen als het dak steil genoeg is, zodat het regenwater niet in het riet kan trekken en daar rot veroorzaken. Is de hellingshoek flauwer dan de minimaal voorgeschreven hoek, wat regelmatig bij een dakkapel het geval is, dan krijg je een beperkte garantie op dit deel van de kap. Een rietkap is geen voordelige oplossing, want echt handwerk. Al heeft de rietdekker tegenwoordig aardig wat hulpmiddelen ter beschikking, nog steeds gaat elk bosje riet door zijn handen.

Dakriet komt uit gematigde streken en groeit in zoet, arm water zoals dat van de Makkumerwaard in Friesland en de Nieuwkoopse Plassen bij Alphen aan den Rijn. Het bekendste rietproductiegebied is De Wieden rond Giethoorn. De Nederlandse rietgebieden leveren te weinig op om aan de vraag te voldoen. Veel riet wordt geïmporteerd uit onder meer Midden- en Oost-Europa. De kwaliteit kan flink verschillen, dus laat je goed voorlichten.

Veel mensen zijn huiverig voor een rietkap vanwege brandgevaar. Onterecht. Door toepassing van nieuwe technieken en de aanleg van een bliksemafleiding (let op: de koperen leidingen zorgen voor een flinke kostenpost) betaal je ongeveer dezelfde verzekeringspremie als voor een pannendak. De moderne rietkap ligt boven een dicht dakvlak dat 60 minuten brandwerend is. Daarbij heeft goed geïmpregneerd riet brandvertragende eigenschappen.

Hoe kies je een echte vakman? Je kunt dit aan de aannemer overlaten of zelf op pad gaan. Een goede rietdekker heeft verstand van zowel architectuur als bouwkunde en werkt volgens de normen van de Vakfederatie Rietdekkers. Een beetje rietdekker houdt van het dak, hij is er gewoon een beetje verliefd op.

Boerenvlechting De boerenvlechting, de schuine strek, en hier zichtbaar tussen de muurankers, is een metselverband dat architecten zelden toepassen bij nieuwbouwboerderijen. De 63-jarige metselaar moest diep in zijn geheugen graven. De laatste keer dat hij dit verband metselde, was dertig jaar geleden. Vroeger maakte de boerenvlechting deel uit van de constructie van puntgevels en diende als versteviging van de aflopende zijkanten. De puntvormige beëindiging van de vlechting wordt beitel genoemd.

De opdrachtgever liet gevelankers aanbrengen vanwege het aanzicht. Bij oude gebouwen maken deze ankers deel uit van de constructie en zorgen dat de binnenvloer deels op de gevel kan rusten.

40

doen • zomer 2011

project

Een beetje rietdekker houdt van het dak, hij is er gewoon een beetje verliefd op.

doen • zomer 2011

41

PORTRET

Rock Fotografie Paul de Graaff tekst henk de kleine

In het zakelijke leven hangen we labels aan mensen. Zo kan er ‘uitvoerder’, ‘projectontwikkelaar’, ‘werkvoorbereider’ of ‘directiesecretaresse’ op het visitekaartje staan. Dat is natuurlijk nooit het hele verhaal. Trekt iemand de deur van het kantoor achter zich dicht, dan verandert er iets. De een gaat naar huis en wordt daar begroet als ‘papa’. De ander ontpopt zich privé tot een fanatiek tennisser, vliegtuigspotter of verzamelaar van Delfts blauwe huisjes.

Zo hebben we allemaal meerdere kanten. Fotograaf Paul de Graaff keek eens met een andere bril naar drie medewerkers van Van Omme & De Groot.

42

doen • zomer 2011

PORTRET

Suze van der Pol Hoeveel Suzes zijn er? Minstens drie. Er is de Suze van der Pol die we kennen als directiesecretaresse van Guus de Groot. ‘Er is ook nog een stal-Suze. Mijn paard Kobalt ziet me met laarzen aan, met spijkerbroek en trui.’ En dan is er de optut-Suze.

‘De jaren ’50 vind ik helemaal te gek. De muziek. De kleding.

Alles was veel stijlvoller toen.

Shoppen bij Very Cherry op de Botersloot in Rotterdam of Bennies Fifties in Scheveningen.

En dan door naar een Burlesque Ballroom in het Grand Hotel Central aan de Kruiskade!’

doen • zomer 2011

43

PORTRET

Maarten Bolle ‘Voor mij geen tupperware-fiets’, zegt Maarten Bolle. Dat blijkt een motor te zijn die is opgebouwd met veel plastic. Als onze uitvoerder zo’n apparaat ziet, slaat hij zich op z’n knieën van het lachen. Het is maar goed dat zijn broek een bijna onverwoestbare Curtis is. Uitvoerders werken altijd onder druk. Als eerste op de bouwplaats, als laatste naar huis.

Dan is het lekker om op je Ducati Monster 1000 S.i.e. alles van je af te blazen. Rondje Zeeland. Of een weekendje Assen, met wat maatjes. De overeenkomst met z’n dagelijks werk? ‘Altijd vooruitdenken, anticiperen.’

44

doen • zomer 2011

PORTRET

Uitvoerder Jack van Roosendaal is absoluut iemand van de lange adem. Begonnen op z’n 25ste en nu, op z’n 61ste, still going strong. Nieuwbouw. Renovatie.

Jack gaat rustig door, het kenmerk van de wielrenner. Hij bedwong tweemaal de beruchte Mont Ventoux. Reed de Jan Janssen Classic, de Amstel Gold Race, de grote cols uit de Tour de France. ‘Zolang ik er lol in hou, ga ik door. Vanuit Bergen op Zoom rustig de polders in, de bossen door. Even zestig kilometer pakken. Het mag vreemd klinken, maar daar rust ik van uit.’

doen • zomer 2011

45

project

46

doen • zomer 2011

project

Fotografie martine van EIJK tekst jaap van rijn

WANDELEN VAN NATUURMUSEUM TOT WERELDMUSEUM EEN GROENE STAD, ROTTERDAM? AMMEHOELA, ZAL MENIG LEZER DENKEN. TOCH IS DE HAVENSTAD GEZEGEND MET OPVALLEND BEKOORLIJKE NATUUR, ZOALS IN HET UITGESTREKTE KRALINGSE BOS EN HET BERGSE BOS. EN WAT TE DENKEN VAN DE COMBINATIE VAN EEN DOOR DE STAD MEANDERENDE RIVIER MET AAN HAAR OEVERS BUCOLISCHE PARKTUINEN? LAAT U BIJ DE HAND NEMEN EN WANDEL MEE, VAN NATUURMUSEUM TOT WERELDMUSEUM.

doen • zomer 2011

47

project Vlak aan de oevers van de Nieuwe Maas, Europa’s belangrijkste slagader, liggen drie parken vlak naast elkaar: het van cultuur bolstaande Museumpark, Het Park met zijn monumentale bomen en de idyllische tuin van Park Schoonoord. Hier vind je midden in de stad landelijke rust.

Het groen is het ontdekken waard. Wandelt u mee?

De wandeling begint in het Museumpark. Dit park huisvest bekende culturele iconen als Museum Boijmans Van Beuningen en het Nederlands Architectuurinstituut. Toch was dit gebied tot diep in de twintigste eeuw een kale polder, omzoomd door het oude centrum en negentiende-eeuwse wijken. De familie Hoboken, de eigenaar van dit Land van Hoboken, bouwde tegen de zeedijk de neoclassicistische Villa Dijkzigt, het huidige Natuurhistorisch Museum.

Stadsparken evolueren overal in Nederland van destijds wandelgebieden voor de gegoede burgerij tot een openbare tuin voor iedereen.

Museumpark We kuieren via de straat Museumpark het Melkkoppad van het Museumpark op. Je ervaart de strakheid van zo’n 230 acaciabomen die het dak van een ondergrondse parkeergarage bezetten. We wandelen vervolgens langs de rozentuin van Museum Boijmans Van Beuningen en lopen door een tuin die wordt beëindigd door een wandelbrug. De ‘nutteloze’ brug – je passeert geen waterloop – geeft uitzicht op het plein voor de Kunsthal en het Natuurhistorisch Museum. De wandelaar vereert dit museum uiteraard met een bezoek: om de levende natuur voor een moment voor gestolde natuur te verruilen. Het gebouw van het museum verviel na het vertrek van de Volksuniversiteit tot een artefact uit een ver verleden, slechts bewoond door een zonderling met een troep katten. Hij mocht in 1986 plaatsmaken voor een natuurhistorische collectie die een eeuw lang

van gebouw naar gebouw door de stad zwierf. Later werd het gebouw met een glazen paviljoen uitgebreid, de grootste vitrine van Nederland, van waaruit de resten van een potvis de bezoeker welkom heten. Deze potvis spoelde tijdens de bouw van de uitbreiding aan in de Waddenzee.

Besloten werd het zeedier een laatste rustplaats in de vitrine te gunnen.

Na het bezoek aan natuur uit het verleden wachten twee bijzondere parken op bezoek van de wandelaar.

Park Schoonoord We nemen eerst de horde die Westzeedijk heet. Deze waterkering zorgt dat de stad bij hoogtij droge voeten houdt. We ‘klimmen’ via de hellingbaan van de Kunsthal de dijk op, lopen honderd meter naar rechts, steken de Westzeedijk over en wandelen de Kievitslaan in. Laat Het Park gerust nog even rechts liggen en ervaar met het passeren van de smeedijzeren hekken de bijzondere sfeer van rijksmonument Park Schoonoord. Deze historische tuin mag je een onbekend natuurfenomeen noemen, want de tuin is ook bij vele Rotterdammers onbekend.

De niet echt uitnodigende entree en de verscholen ligging dragen bij aan het misverstand dat Schoonoord een privétuin zou zijn. Het was in het verleden wel een privétuin, van de illustere bankiersfamilie Mees, oprichters van de bank Mees & Hope (nu: MeesPierson). Verwacht geen aangeharkt parkje: Schoonoord is een natuurtuin waar ook wilde planten mogen gedijen. Alles werkt hier mee om je te doen vergeten dat je midden in de stad bent: het gezoem rond de bijenkasten, de vele weelderige planten en bomen, zoals een trompetboom, moerascipressen en twee parapluvormige libanonceders uit 1860, de vogels in een volière, een kippetje dat tijdens de wandeling een eindje meeloopt, de oude tuinmanswoning, de vijver met fonteinen en de 200 jaar oude vruchtenmuur van IJsselsteentjes die Schoonoord het aanzien van een kloostertuin geeft.

Borden maken de wandelaar wegwijs.

48

doen • zomer 2011

project

VAN OMME & DE GROOT & HET MUSEUMPARK De stad Rotterdam, die postindustriële havenparel aan

vol uitdagingen. Een strakke doos van beton en een gla-

Na jaren van intensief gebruik werd duidelijk dat het

de Nieuwe Maas, kwam behoorlijk geschonden uit de

zen schil met stalen skelet naadloos laten aansluiten op

Museumpark meer een eenheid moest vormen. Daarbij

recessies in de jaren zeventig en tachtig. De stad moest

een oud en scheef gebouw met een kwetsbare fundering

presenteerde het Nederland Architectuurinstituut zich

de slag maken van industrie naar dienstverlening en

bleek geen sinecure. De nieuwbouw speelt ook goed in op

mede door een weinig uitnodigende entree te veel als

cultuur om voldoende werk te kunnen bieden en aantrek-

de eveneens door Van Omme & De Groot gerenoveerde

een te nemen bastion. Van Omme & De Groot werd de

kelijk te zijn als vestigingsplaats voor hoger opgeleiden

en verbouwde oude villa Dijkzigt, die in al zijn uitbundig-

opdracht van een grootscheepse verbouwing gegund. Het

en bedrijven. De bestuurders zetten destijds hun kaarten

heid volkomen in zijn waarde is gelaten. De villa komt

gebouw beschikt nu onder meer over een vriendelijke

dan ook op stadsvernieuwing en cultuur en lieten het

goed tot z’n recht sinds de oude ingang vervangen is door

entree, een nieuwe boekwinkel, een café en restaurant

oog vallen op de weinig glorieuze Vlakte van Hoboken.

een glazen pui die zich uitstrekt tot het glazen paviljoen.

met groot terras, een maquetteschatkamer en een doe-

Dit gebied werd gedoopt tot Museumpark en moest

In plaats van een los incident te maken, bracht de archi-

dek voor educatiedoeleinden. Het Museumpark kan mede

naast Museum Boijmans Van Beuningen plaats bieden

tect de zo nodige verbindingen aan die oud en nieuw,

door de inzet van Van Omme & De Groot er weer een

aan het Natuurmuseum, de Kunsthal en het Nationaal

natuur en steen, op vanzelfsprekende wijze tot een een-

paar decennia tegenaan. Beoordeel zelf of de verbouwing

Architectuurinstituut. De mouwen werden opgerold en

heid brengen. Architectuurcritici beschouwden de aanpas-

is geslaagd, en ervaar wat architectuur met je doet, met

begin jaren negentig van de vorige eeuw presenteerde de

sing als geslaagd en betitelden het museum als een zich

de nieuwe vaste tentoonstelling Stad van Nederland. Het

stad trots drie nieuwe cultuurpaleizen.

bescheiden presenterend kroonjuweel. Het paviljoen gunt

Nederlands Architectuurinstituut heropent op 1 juli 2011

Ook Van Omme & De Groot droeg bij aan het

het personeel en de bezoekers vanuit het museum zicht

als: NAi, museum voor architectuur.

Museumpark en tekende voor de uitbreiding van het

op het park, de glasgevel versterkt het ruimtegevoel van

Natuurhistorisch Museum. De aanpassing bleek een klus

de wandelaar door het park te weerspiegelen.

Veerhaven We verlaten Het Park en zetten koers richting Wereldmuseum en omliggende uitspanningen – wandelen maakt dorstig en stimuleert de trek – via de weidse groenstrook die vanaf de Kievitslaan tot aan het Westplein loopt. We kunnen ook kiezen voor de route van de in oude luister herstelde Westerkade met haar uitzicht op de rivier.

Waar kun je een natuurwandeling door cultuurparken beter afsluiten dan rond het gecultiveerde water van de oude Veerhaven? Hebt u nog zin in wat cultuur met een hoofdletter C, bezoek dan het schitterend gerestaureerde Wereldmuseum, of neem plaats op een van de terrassen, zoals die van Zenne pal aan de Maas of het terras van Loos, een vermaarde openluchthang-out van notabelen, juristen en ander hooggeschoold volk, en proost op het groene Rotterdam.

Het Park Park Schoonoord is een creatie van vader en zoon Zocher, die ook tekenden voor het tegenover deze natuurtuin gelegen Het Park, een in landschapsstijl ontworpen stadspark. Verlaat Schoonoord, loop Het Park in en ervaar dat de Zochers de wandelaar steeds wisselende uitzichten bieden door hoogteverschillen en ellipsvormen met open ruimten te laten omsluiten door paden, bosachtige randen en boomgroepen. Later aangelegde kleine tuinen voor de toenmalige Floriade dragen bij aan het gevarieerde karakter van Het Park. Het Park telt veel monumentale bomen. Een boom komt in aanmerking voor het predicaat ‘monumentaal’ als hij geplant is voor 1940, zeldzaam is en een standaardboomvorm heeft met een diameter van meer dan 115 cm.

Ontwaart u een scheve boom, weet dan dat de Zochers de boom met opzet zo lieten planten: de mannen wilden de grilligheid van de natuur nabootsen.

Stadsparken evolueren overal in Nederland van destijds wandelgebieden voor de gegoede burgerij tot inmiddels een openbare tuin voor iedereen. Je bakent je plek af met een deken, opent de picknickmand of installeert de barbecue – in de Barbecuezone, want ook Het Park is deel van regelzuchtig Nederland – en geniet van een lange twitterloze dag in het groen.

Verbaas je tijdens de wandeling over houten bouwsels als een chalet, neergezet tijdens de E55-manifestatie in 1955, en het Noorse zeemanskerkje. De bouwstijl van het kerkje is een goed voorbeeld van de nationalistische romantische beweging in Noorwegen. De Noren zaten ooit regelmatig onder de Zweedse en Deense knoet. Daarom wilden de Noren de pas verworven onafhankelijkheid ook in architectuur tot uitdrukking laten komen.

De historische tuin Park Schoonoord mag je een onbekend natuurfenomeen noemen, want de tuin is ook bij vele Rotterdammers onbekend. doen • zomer 2011

49

project

MUSEUMPARK Museum Boijmans Van Beuningen: Nederlandse en Europese topstukken: van Bosch, Rembrandt en Van Gogh tot Dali en Kandinsky - wisselende tentoonstelingen - www.boijmans.nl Nederlands Architectuurinstituut (NAi): Wisseltentoonstellingen over architectuur en planologie, zoals dwarsdesign; Chinese en Nederlandse ontwerpers met lef (1 juli t/m 20 november) en Testify! The Consequences of Architecture (1 juli t/m 13 november) - vaste tentoonstelling over volkshuisvesting - de schatkamer: topstukken in de door Jo Coenen en Rem Koolhaas ontworpen kelderruimte - leuk voor jong en oud: het DoeDek, waar iedereen met filmpjes, spellen en bouwmaterialen kan ontwerpen en bouwen - www.nai.nl Chabot Museum: Vaste tentoonstelling over de werken van schilder en beeldhouwer Hendrik Chabot - wisseltentoonstellingen - www.chabotmuseum.nl Villa Sonneveld: Uitmuntend voorbeeld van de architectuurstroming het Nieuwe Bouwen - te bezichtigen als museumwoning van het NAi - www.nai.nl Kunsthal: Door Rem Koolhaas ontworpen tentoonstellingsgebouw - wisseltentoonstellingen over uiteenlopende kunststromingen van (toegepaste) kunstvormen als schilderkunst, fotografie en design, zowel elitair als populair - www.kunsthal.nl Natuurhistorisch Museum Rotterdam (Natuurmuseum): Vaste tentoonstelling Nederlandse fossielen en wereldNatuur over biodiversiteit - wisselende tentoonstellingen over natuur, leefmilieu en levenswetenschap - www.nmr.nl Park Schoonoord: Openingstijden - Zaterdag, zondag en feestdagen van 11.30 tot 16.00 uur. Op alle andere dagen van 08.00 tot 16.00 uur. Het parkje is voorzien van informatieborden. Bel voor een gratis rondleiding 010 - 440 85 55

HET PARK Verpozing Parkheuvel: chic - gastronomisch - terras met uitzicht op de Nieuwe Maas The Harbour Club: trendy - grootsteeds - veel vis - serre - op zondag levende muziek - twee grote terrassen met uitzicht op Het Park De Ballentent: eetcafé - warme sfeer - doe-maar-gewoon-mentaliteit - ballen gehakt op zondag levende volkse muziek - serre en straatterras

VERMAAK Evenementen Zomerse Zondagen: Muziek, theater en een kinderprogramma - 3 en 10 juli - www. zomersedagen.nl Dag van de Romantische Muziek: Geniet van de sfeer van de negentiende eeuw.

Destijds speelde Franz Liszt in Het Park tijdens een internationaal muziekfestival.

De Dag zet de traditie voort met muziek én nostalgiekleding: veel bezoekers dragen romantische japonnen en jacquets. Gaat dat zien! - 14 augustus - www.dagvanderomantischemuziek.nl Midgetgolf: Lekker met de kinderen een balletje slaan in de slagschaduw van de Euromast - www.midgetgolfparkhaven.nl Meer informatie over de aanleg van Het Park: oud.ravb.nl

50

doen • zomer 2011

project

NATUURHISTORISCH MUSEUM, WESTZEEDIJK, ROTTERDAM

NEDERLANDS ARCHITECTUURINSTITUUT, MUSEUMPARK, ROTTERDAM

Opdracht: Verbouw Villa Dijkzicht met nieuwbouw hoofdentree en expositiehal Opdrachtgever: Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam Bouwjaar: 1994-1996 Architect: Erick van Egeraat, Mecanoo (later: EEA, nu: Designed by Van Egeraat), Rotterdam

Opdracht: Aanpassing Nederlands Architectuurinstituut, realisatie van een nieuwe hoofdentree, een nieuwe boekwinkel voor NAi Boekverkopers, een nieuwe horecaruimte met groot buitenterras, een maquetteschatkamer, een miniauditorium, een educatiedek (het DoeDek) en een workshopruimte Opdrachtgever: NAi (projectmanagement Toornend Partners) Bouwjaar: 2010-2011 Architect: Jo Coenen & Co Architecten, Maastricht

Bijzonderheden: De realisatie van de glazen parkgevel.

Voor de gevel zijn qua handelsmaat de grootst mogelijk leverbare glasplaten geplaatst. Achter de gevel legde Van Omme & De Groot een betonbalk in de kopgevel op en bouwde een dragende verdiepingsvloer zonder tussenkolommen. Het ontwerp van de nieuwbouw en later de verbouw komen van de tekentafel van Erick van Egeraat. Eerst als projectarchitect van Mecanoo, waar hij vervolgens net voor de start van de verbouw is weggegaan om voor zichzelf te beginnen. De verbouw is dan ook esthetisch begeleid door EEA (Erick van Egeraat Associated Architects). Het skelet van de potvis in het glazen paviljoen is tijdens de bouwperiode aangespoeld langs de kust van de Waddenzee. Van Omme & De Groot heeft de gevel destijds weer geopend en heeft met een autokraan het skelet opgehangen.

Bijzonderheden: Een bijzonder detail van het NAi is het prisma dat van noord naar zuid door het gebouw loopt. Het prisma is bekleed met strekmetaal. Dit metaal wordt gemaakt van een vlakke plaat waarin beitels openingen, de mazen, stansen. Door een plaat te strekken kan de producent de openingen verticaal en horizontaal uitrekken. Het dak en de vloer van het prisma bekleedde Van Omme & De Groot met strekmetaal met kleine mazen, de wanden zijn uitgevoerd met grotere mazen zodat de bezoeker zicht heeft op de buitenwereld. Toepassing van verlopend strekmetaal is op deze schaal in Nederland niet eerder toegepast. Het prisma huisvest onder meer het DoeDek, waar elke bezoeker met filmpjes, spellen en bouwmaterialen kan ontwerpen en bouwen. Het NAi is per 1 juli weer open voor publiek.

doen • zomer 2011

51

project

AANGENAAM ETEN EN DRINKEN ROND DE VEERHAVEN

zenne aan de maas

la pizza

wereldmuseum

KLEINE TREK

KINDERTREK

CHIQUE TREK

ZENNE AAN DE MAAS Turks-mediterrane keuken - zomergevoel — verfrissend - kadeterras langs de Nieuwe Maas - Willemskade 27 - T. 010 - 404 96 96 www.zenne.nl - dagelijks 11.00-24.00 uur

LA PIZZA Eenvoudig Italiaans eten - grootsteedse ambiance - trendy volk & ouders met kinderen met eventueel opa en oma - piepklein straatterras met verhoogde tafels Scheepstimmermanlaan 21 - T. 010 - 241 77 97 - www.lapizza.nl ma-do 17.30-22.30 uur, vr 17.30-23.00 uur, za 17.00-23.00 uur, zo 17.00-22.30 uur

WERELDMUSEUM Stijlvolle ambiance — beheerst creatieve gerechten — aangrenzend een heuse wijnbar Willemskade 25 — T. 010-270 71 85 — www.wereldmuseum.nl — di-zo 12.00-14.30 uur & 18.00-22.00 uur, za: geen lunch

Waar komt de oververhitte wandelaar het beste bij? Aan de oevers van het verkoelende water. Zenne zet de terrasstoelen tot aan de uiterste grens van de rivierkade, zodat je de opvarenden van de pleziervaartuigen bijna de hand kunt schudden. Als je daar de tijd voor hebt, want je komt tenslotte om te eten. Chefkok Recep Aluc verwent zijn gasten tijdens de lunch buiten of binnen in het glazen restaurant met zijn befaamde MEZzessss, de Turkse variant op de Italiaanse antipasti, en ook met Turkse pizza’s, broodjes met onder meer chorizo en sucuk, pittige Turkse worstjes. Tijdens het diner komen verse seizoensproducten op tafel.

Liever iets anders dan een Hollandse hap?

Bezoek dan de trattoria La Pizza. Een goede uitvoering van de Italiaanse keuken is de uitbaatster toevertrouwd. Ze deed eerder Italia-ervaringen op met haar gereputeerde restaurant Lux, na jaren nog steeds het beste antipastiadres van de stad. Negeer de op straat rook uitblazende Oost-Europese animeermeiden – we zijn hier in een havenstad, weet u nog? – en geniet van de grootsteedse atmosfeer van La Pizza. Hier valt altijd wat te zien. Zijn het niet de trendy meiden die aan de bar best een tijdje willen wachten op een houtgestookte pizza, dan boeit het uitzicht op de pizzaoven en de keuken wel. Voor kinderen die snel last hebben van geïrriteerd zitvlees, zijn aan de grote tafel beneden tekenpapier en stiften beschikbaar. De wandelaar doet er goed aan op tijd aan te schuiven, want reserveren is niet mogelijk.

Zin in een culinair avontuur? Wip na de wandeling of het bezoek aan het Wereldmuseum het restaurant van dit museum binnen. Het restaurant overstijgt waarschijnlijk al uw verwachtingen, het is voor vele insiders inmiddels hét adres van de stad. Hier geen bitterballen, tosti’s of appeltaart, voor u staan creaties klaar als geroosterde zeebaars op een groentemousseline met gekonfijte tomaat, witte tijgergarnaal, jus van tomaat en lapsang souchong. Besluit de maaltijd met een crémeux van chocolade met tropische vruchten, ananas, cherimoya, mango, banaan en passievrucht. Hoe krijgt de chef-kok dit alles in een toetje!? En reken maar dat ze echt eten op uw tafel neerzetten. Hier geen aanstellerige schuimpjes of zielloze geleitjes waar vele slaafs trendvolgende koks zich aan bezondigen. Chef-kok Wim Serverein heeft dan ook een goede opleiding genoten bij vakmensen als Henk Savelberg en Herman den Blijker.

Bijzonder: zondagslunch mogelijk!

52

doen • zomer 2011

project

Wonen in Oosterheem Centrum:

340 koop- en huurappartementen

44 koop-/huurappartementen

Woonoppervlakten van ca. 126 - 204 m2 2, 3 of 4 slaapkamers

De Elementen

Een parkeerplaats is inbegrepen

In het hart van de wijk Oosterheem in Zoetermeer verrijst een nieuw

Verkoop van ca. € 299.000 - € 515.000 v.o.n.

en compleet centrum dat tal van voorzieningen biedt, zoals winkels,

Verhuur van ca. € 915 - € 1.595 p/mnd

horeca en een CentrumCampus. Boven de voorzieningen wordt het woonproject De Elementen gerealiseerd: 340 ruime en comfortabele

Informatie verkoop

koop- en huurappartementen. Verdeeld over drie schitterende woon-

Atta Makelaars Zoetermeer

torens en twee galerijen. In verschillende grootten en prijscategorieën.

079 316 05 00 / www.atta.nl

Al uw woonwensen gaan in vervulling. De bouw is in volle gang en daarmee is de oplevering gegarandeerd!

Informatie verhuur Van ’t Hof Rijnland Vastgoedmanagement 079 329 66 66 / www.hof-rijnland.nl

296 huurappartementen

Woonoppervlakten van ca. 67 - 122 m2 1, 2 of 3 slaapkamers Een parkeerplaats is inbegrepen Verhuur van ca. € 482 - € 648 p/mnd

Informatie verhuur De Goede Woning 079 343 80 00 / www.dgw.nl

w w w. e l e m e n t e n o o s t e r h e e m . n l Realisatie:

doen • zomer 2011 53 www.oosterheem.nl

project

de Voorstraat Project: 30 appartementen met winkelruimte aan de Voorstraat te Dordrecht Architect: Lugten Malschaert Architecten te Dordrecht Opdrachtgever: eigen ontwikkeling Wijze van aanbesteden: eigen ontwikkeling Duur van het project: 2008-2009 Opleveringsdatum: november 2009

54

doen • zomer 2011

project

wij willen. wij kunnen. wij doen.

www.vanomme-degroot.nl