Jaarmagazine 2018

JAARMAGAZINE OVER TEWERKSTELLING IN DE SOCIOCULTURELE SECTOR

2O18

SOCIARE: VERBINDEN, ONDERSTEUNEN, VERSTERKEN

5 lidorganisaties nemen het woord

SOCIAAL ONDERNEMEN 2.0

Interview met Sociare-voorzitter Erwin De bruyn

ZAKELIJK ORGANISATIE­MANAGEMENT OP MENSENMAAT Scwitch blaast 2 kaarsjes uit

COLOFON EEN UITGAVE VAN

Sociare vzw Ravensteingalerij 28 bus 3 1000 Brussel 02.503.18.11 info@sociare.be Brussel, april 2018 BIJDRAGEN

Chloé Wolfs – Anke Grooten – Maarten Gerard FOTOGRAFIE

Sophie Nuytten (sophienuytten.allyou.net) & het team van Sociare Behalve: p.11 & 12: Stebo / p.16: Gil Plaquet / p.19 - 21: Elke Sengier De foto’s in de rubriek “Wij zijn Sociare” werden aangeleverd door de betrokken organisaties.

COÖRDINATIE & EINDREDACTIE

Chloé Wolfs VORMGEVING

Media Luna – Marc Provoost BEDANKT!

Voor hun medewerking aan dit nummer: Erwin De bruyn – Lieve Van Hoofstadt – Liesbeth De Winter - Lieve Vercauteren – Yves Segers – Kristel Janssens – Iris Verhoeven – Sofie Foets – Jolien Pauwels – Niels Kerkhofs – Yasmine Laaraj – Zohra Nidlahcen – Dylan Peere – Maarten Gerard Voor hun advies en feedback: Koen Vlaeminck – Joris Smeets – Karen Hiergens – Felix De Koninck

OP DE COVER Een leerlinge van de Hoofdstedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans speelt dwarsfluit tijdens “Brussel Blaast” – 7 februari 2018, Muntpunt (foto: Sophie Nuytten)

Beste lezer, Ook de werking in de sociale fondsen, zoals maribelfondsen en vormingsfondsen, versterkt onze sector. Door ondersteuning aan organisaties en medewerkers, door loonsubsidies voor bijkomende tewerkstelling en door het Startjobproject, dat een vervolg krijgt in 2018.

Socioculturele organisaties: dat zijn cruciale en noodzakelijke actoren voor een inclusieve, democratische, sterke en versterkende samenleving.

O

rganisaties actief in sociaal-­ ­cultu­reel werk met volwassenen, jeugdwerk, beroepsopleiding, sport, cultuur, samenlevings­ opbouw, milieu, ontwikkelingssamenwerking, minderheden, musea en erfgoed, toerisme, media en lokale diensteneconomie. Zij handelen in een strikt kader van subsidies, overheidsinvesteringen en ruime eigen inkomsten.

Het op de kaart zetten van die socioculturele identiteit is cruciaal voor de volgende jaren.

Dat is nodig opdat leden, bestuur, team, vrijwilligers en medewerkers de maatschappelijk doelstelling van de organisaties kunnen blijven realiseren. Dat is vooral nodig voor onze samenleving en voor elk afzonderlijk.

Sociare versterkt socioculturele organisaties door advies, vorming, netwerking en belangenbehartiging rond werkgeverschap en organisatiebeheer. Dat doet Sociare in een netwerk van sectorale en intersectorale partners, met sociale partners en sociale fondsen, en ten aanzien van

politieke instanties. En belangrijk ook, als medeoprichter en bezieler van Scwitch.

In 2017 legde Sociare een belangrijke traject af, met een ledenbevraging en een traject binnen de Raad van Bestuur. Na een interne structuurwijziging sloot Sociare dat traject met succes af met een nieuw samengestelde Raad van Bestuur en een nieuwe voorzitter in een uitgezuiverde relatie met onze belangrijke partners, de sectorfederaties. Met als resultaat: een versterkt Sociare dat voortbouwt aan adviesverlening en behartiging rond werkgeversmateries en, voor ruimere ondersteuning rond zakelijk beleid, mee haar schouders zet onder een sterk Scwitch.

2017 was ook de formele start van de VIA5-onderhandelingen. Binnen het beperkt kader vanuit de Vlaamse Regering werken we als Verso samen met de vakbonden aan een goed akkoord inzake loon- en arbeidsvoorwaarden voor de volgende jaren. Die voorwaarden moeten een antwoord bieden op tal van uitdagingen en zo mee zorgen voor een sterke socioculturele sector.

2017 was een jaar vol verandering, 2018 is dat ook. Net als elke individuele socioculturele organisatie innoveert Sociare voortdurend, intern en extern. Met kwalitatieve adviesverlening en vorming, met nieuwe initiatieven en ledenlunchen, en met vernieuwde bureaus. Ook dit jaarmagazine is nieuw, en geeft je als lezer een blik op 2017, 2018 en de jaren daarna.

Op 1 mei 2018 verlaat ik deze prachtige organisatie en ga ik, na bijna 13 jaar bij Sociare, een nieuwe uitdaging aan. Ik ben heel dankbaar voor de kansen en het traject dat we samen doorliepen en voor de werking die we samen met het team en het bestuur uitbouwden. Sociare staat er als kwaliteitsvolle en gevestigde waarde voor adviesverlening en belangenbehartiging voor socioculturele werkgevers.

De uitdagingen voor de sector zijn groot.

Maar met het sterke team, de vernieuwde werking, de nieuwe Raad van Bestuur en voorzitter Erwin De bruyn heb ik alle vertrouwen in de toekomst. Sociare is een warme organisatie in een essentiële sector.

Aan die sector wens ik een versterkte samenwerkende stem, over de verschillende behartigers van socioculturele organisaties heen. Enkel met vereende krachten zullen we erin slagen om onze socioculturele identiteit op de kaart te zetten.

Enkel zo komen we tot de noodzakelijke sterke socioculturele sector.

Veel leesplezier, veel succes en tot gauw.

Anke Grooten, afscheidnemend directeur

2018

•1

DIT NUMMER

6

MAKE IT COUNT! Onze werking & activiteiten in getallen

8

SOCIAAL ONDERNEMEN ANNO 2018 Erwin De bruyn (Stebo) benoemt de hefbomen en struikelblokken

2•

2018

16

HOE ZIT DAT MET…DE VZW-WETGEVING? De belangrijkste wijzigingen voor je opgelijst

19

WITTE KONIJNEN EN DE FLOU ARTISTIQUE Oud-voorzitter Lieve Van Hoofstadt over sociocultureel werkgeverschap vroeger en nu

23

WERKEN IN DE SOCIOCULTURELE SECTOR: SUPERDIVERS ÉN MAATSCHAPPELIJK RELEVANT Vijf lidorganisaties over hun werking en de band met Sociare

36

34

LES(S) IS MORE

LANG ZAL SCWITCH LEVEN! Onze zakelijke ondersteuner bestaat 2 jaar

Twee van onze docenten treden in de spotlights 2018

•3

Maak kennis met ons team

Een dozijn mensen dat zich elke dag met veel passie én kennis van zaken ten dienste stelt van de socioculturele sector.

Zit je met een praktische of inhoudelijke kwestie, maar heb je totaal geen idee aan wie je het op de man/vrouw af kan vragen? Niet meer na het bekijken van dit overzicht!

Anke Grooten

Maarten Gerard

Chloé Wolfs

AFSCHEIDNEMEND DIRECTEUR

ADVISEUR BELANGENBEHARTIGING

COMMUNICATIE & LEDENRELATIE

anke@sociare.be

maarten@sociare.be

chloe@sociare.be

Anke staat als opperhoofd van Sociare in voor de representatie en het financieel & intern management. Ook voor onze dienstverlening is zij de eindverantwoordelijke.

Na meer dan 12 jaar dienst bij Sociare gaat Anke vanaf het voorjaar andere professionele oorden verkennen.

Vragen over de tax shift of sociale maribel?

Maarten is jouw man! Daarnaast vertegenwoordigt hij Sociare ook in ­verschillende overlegorganen, en hij doet dat met verve.

Maarten woonde ooit een jaar in Brazilië, tegenwoordig is Schaarbeek zijn thuisbasis.

Chloé neemt de communicatie met leden en externe partners voor haar rekening en is verantwoordelijk voor de praktische organisatie van de vormingen van Sociare.

Als ze haar twee dochters op tijd in bed krijgt, rolt Chloé ’s avonds al eens graag haar yogamat uit.

Kristien Musch

Sarah Denoo

Zineb El Khattouti

LEGAL CONSULTANT SOCIARE & SCWITCH

ONTHAAL & SECRETARIAAT

CONSULENT

sarah@scwitch.be

zineb@sociare.be

kristien@sociare.be

Sinds het najaar van 2017 slaat Sarah als consultant met haar juridische kennis de brug tussen Sociare en Scwitch. Haar roots liggen in West-Vlaanderen, maar haar hart heeft ze verloren aan Gent.

Kwam je al eens langs in ons kantoor in de Ravensteingalerij? Heel waarschijnlijk was het dan Zineb die je op een kop koffie én een brede glimlach trakteerde. Onmisbaar vanwege haar orde en structuur, g­ elauwerd om de Marokkaanse zoetig­heden waarmee ze haar collega’s op tijd en stond verwent.

Kristien maakte als ancien de ­begin­dagen van het toenmalige FWSCW in de Brusselse Stevensstraat nog mee. Anno 2018 is ze onder meer de spilfiguur in onze contacten met de sociale secretariaten. Qua muziek houdt Kristien van het betere gitaarwerk van Queens of the Stone Age en Foo Fighters.

4•

2018

Pieter Vanheuverzwijn

Stefanie De Ridder

CONSULENT

CONSULENT

CONSULENT

pieter@sociare.be

stefanie@sociare.be

felix@sociare.be

Pieter weet zo goed als alles over preventie en welzijn en tovert je arbeidsreglement met een glimlach om tot een pareltje. En moesten we bij Sociare een award voor “het meest-in-het-oog-springende-kapsel” ­uitreiken, dan zou hij ’m zeker winnen.

GDPR en swt: het zijn maar twee voorbeelden van ingewikkelde dossiers die Stefanie met veel toewijding voor jullie in mensen– taal probeert te vertalen. Behalve op woensdag: dan maakt ze ’t Stad onveilig met zoon Maxim.

Griet Van Mol

Joris Van Win

CONSULENT

CONSULENT

CONSULENT

griet@sociare.be

joris@sociare.be

zohra@sociare.be

Wie regelmatig naar ons belt, kan het waarschijnlijk beamen: deze éminence grise van Sociare spaart doorgaans tijd noch moeite om je aan de telefoon verder te helpen. De momenten waarop ze niet aan het werk is, spendeert Griet het liefst in culturele centra of bij kleinzoon César.

Achter elke straffe tool staat er een straffe medewerker, en in het geval van Werktijd.be is dat Joris. Met ruime voorsprong het sportiefste teamlid: voor een marathon lopen of een fietstocht van en naar het werk draait Joris z’n hand niet om.

Felix De Koninck

Als benjamin van de hoop is Felix enthousiast over bijna alles wat op de werkvloer zijn pad kruist. In z’n vrije tijd staat hij op de planken met de lokale theatervereniging, een hobby die hem naar eigen zeggen soms van pas komt bij het lesgeven.

Zohra Nidlahcen

Dankzij haar Limburgse naturel weet Zohra zelfs workshops over kostenvergoedingen en freelancers boeiend te houden. Kom je haar ergens buiten Sociare tegen, maar reageert ze niet als je naar haar zwaait?

Niet persoonlijk nemen: Zohra heeft ook nog een tweelingzus rondlopen.

2018

•5

MAKE IT 815 COUNT!

15.OOO MEER DAN

WERKNEMERS

LIDORGANISATIES

Sociare in getallen

13

DEELSECTOREN Minderheden Toerisme

16

Musea & erfgoed

24

Ontwikkelingssamenwerking

17

Media

11 Lokale diensteneconomie 6 Sociaal-cultureel werk met volwassenen 189

41

Milieu

60

Samenlevingsopbouw

62

Jeugd

157

Cultuur

73

Sport

Beroepsopleiding

76

11O DAGDELEN

VORMING & NETWERKING 6•

2018

83

75

JONGEREN AAN DE SLAG IN DE SECTOR VIA STARTJOB 2016-2017

2O

VERTEGENWOORDIGING IN

VERSCHILLENDE

OVERLEGSTRUCTUREN (invulling eind 2017)

LEDENBEVRAGING LENTE 2017 werkgeversbarometer socioculturele sector

131 2O% RESPONSGRAAD

DEELNEMENDE ORGANISATIES

HOE VULLEN ZE HUN LIDMAATSCHAP IN?

97%

BELANGRIJKSTE THEMA’S BELANGEN­ BEHARTIGING

Financiering voor organisaties

1 OP 2 GEBRUIKT

SOCIAREINSTRUMENTEN ALS WERKTIJD.BE

1 OP 3

VERKREEG VAN SOCIARE

ADVIES OP MAAT VIA CONSULTING OF PROCESBEGELEIDING

1

3 BELANGRIJKSTE TRENDS IN DE SECTOR

Toenemende samenwerking tussen organisaties

De afbouw van subsidieenveloppes

1

3 PRIORITEITEN ALS WERKGEVER

VRAAGT REGELMATIG OM

ADVIES VIA MAIL OF TELEFOON

Intersectorale akkoorden – VIA

Het imago van de organisatie als werkgever

­Versterken van ­competenties van werknemers

1

3 PRIORITEITEN VOOR SOCIARE

­Belang van investeren in socioculturele sector benadrukken

3

Vormingen over sociaaljuridische thema’s

1

Subsidiestromen en mechanismen

2

Stijgende ­administratieve complexiteit

2

Het nieuwe werken – ­innovatieve arbeids­­ organisatie

2

­Proactieve belangen­ behartiging bij overheden en ­administraties

2 2018

•7

SOCIAAL ONDERNEMEN 2.O:

kersvers Sociare-voorzitter Erwin De bruyn (Stebo) laat in zijn kaarten kijken

E

en believer van de sector”, zo omschrijft Erwin De bruyn zichzelf. 20 jaar al staat de aimabele Limburger als directeur aan het hoofd van Stebo, een sociale onderneming die haar thuisbasis heeft in Genk. De kennis en

inzichten die hij daar opdeed, stelt hij sinds afgelopen najaar met plezier ten dienste van Sociare, waar hij Lieve Van Hoofstadt opvolgde als voorzitter van de Raad van Bestuur. Een uitgelezen moment voor een gesprek over sociocultureel werkgeverschap en wat daar anno 2018 allemaal bij komt kijken.

Eerst en vooral: proficiat met je benoeming tot voorzitter van Sociare, Erwin.

Vertel eens kort wat meer over jezelf.

Hoe ben jij in de socioculturele sector verzeild geraakt?

Erwin De bruyn: “Daarvoor moeten we terug naar begin jaren ’90. Ik studeerde af in de sociale pedagogiek en kon in 1995 aan de slag bij Stebo als buurtopbouwwerker. Ik beleefde er veel plezier aan het veldwerk: ik werkte er rond het thema allochtoon ondernemerschap en kon me ook toeleggen op een aantal Europese projecten. Al sinds m’n studentenjaren was ik geboeid door de sociale aspecten van economische thema’s, en dus breide ik er nog een postgraduaat bedrijfskunde aan vast terwijl ik al werkte.

Amper 3 jaar later, in 1998, ontstond er door omstandigheden een leemte

8•

2018

in de leiding van Stebo. Ik was jong en ambitieus, en kreeg van onze Raad van Bestuur de kans om directeur te worden.

Ik moet er wel bij vertellen dat ze mij als jonkie erg goed omringd hebben: onze vrijwillige gedelegeerd bestuurder was met zijn jarenlange managementervaring een gedroomde mentor. Samen hebben we Stebo kunnen uitbouwen tot de organisatie die ze vandaag is.”

die er al bestaan binnen de organisatie.

Daar proberen we consequent op verder te bouwen. Verder vinden we participatie belangrijk. Zelfstandige naamwoorden proberen we zoveel mogelijk om te buigen naar werkwoorden. Er is niet dé organisatie Stebo, wel: wij organiseren Stebo. Er is niet dé strategie, wel: het team van Stebo dat samen beslist om een bepaalde richting uit te gaan met de organisatie.

Als we goed kunnen rekenen, wil dat zeggen dat je in 2018 ook precies 20 jaar directeur bent. Wat typeert Stebo als werkgever volgens jou?

Dat team is trouwens heel divers, zowel qua opleidingsachtergrond als op vlak van de inhoudelijke projecten waar ze dagdagelijks mee bezig zijn. Als directeur is dat soms een hele uitdaging, dat geef ik toe. Maar het houdt het werk wel boeiend.

En die sterke onderlinge samenhang tussen onze mensen, die is er gelukkig wel.

Misschien ook omdat we bij Stebo niet doen aan decorum en flauwe hiërarchie, maar de structuur die er is wel consequent

Erwin De bruyn: “Ik durf echt te zeggen dat we het waarderend organiseren door de jaren heen toch wel in het DNA van Stebo hebben gekregen. We hebben de gewoonte om te vertrekken van de sterktes van onze mensen en van good practices

Controle is goed, maar vertrouwen is nog beter.

Alleen zo creëer je een sterke sector, waarmee het fijner samenwerken is dan met een wispelturige markt

”

2018

•9

toepassen? Gooi daar nog veel humor, zelfrelativering en een vleugje Limburgse gezelligheid tegenaan, en je hebt – in mijn ogen – de ideale werkplek! (lacht)” Hoe heb jij doorheen jouw loopbaan bij Stebo de samenwerking met Sociare ervaren?

Erwin De bruyn: “Tijdens mijn eerste maanden als directeur was ik vooral gefocust op wat er intern binnen de organisatie allemaal speelde. Eind jaren ’90 kregen we bij Stebo de versterking van een HR-manager, waarmee ik samen de verschillende vormen van sectorale vertegenwoordiging en het bestaan van de sectorfondsen ben beginnen uitpluizen.

En zo zijn we bij Sociare terecht gekomen.

Na een gesprek met jullie directeur Dirk Vermeulen aan het begin van het nieuwe millennium hebben we dan besloten om aan te sluiten via SLN (tegenwoordig: de Werkplekarchitecten, nvdr) in de vorm van een collectief lidmaatschap, en dat is ook 18 jaar later nog altijd het geval.

Vanaf dat moment ben ik als directeur alle werkgeversthema’s wat nauwer beginnen op te volgen, en ik had al snel door dat Sociare daarin over een ongelofelijke expertise beschikt. Niet alleen kunnen we altijd aankloppen bij jullie met specifieke vragen, we kunnen er ook zeker van zijn dat alle informatie specifiek afgestemd is op de sector. Als ze in de pers weer paniek zaaien, dan slagen jullie er altijd in om de gemoederen te bedaren door de nodige kanttekeningen te plaatsen.

Bovendien mogen we er op vlak van de vertegenwoordiging zeker van zijn dat jullie ons als sector uitgebreid raadplegen en informeren, iets wat ik als werkgever alleen maar kan appreciëren. Tenslotte nog een belangrijk aspect van jullie werking dat vooral bij kleinere organisaties in onze sector nog niet voldoende bekend is: de paritaire fondsen die jullie mee beheren en die toch wel voor een aantal sterke hefbomen zorgen. Je hoort het: ons lidgeld heeft de voorbije jaren zeker opgebracht.”

10 •

2018

e paritaire fondsen zijn een “ Dsterke hefboom, en dat geldt zeker voor kleine organisaties ” Ondertussen in de sector: van partner naar leverancier Je draait al even mee binnen het socioculturele werkveld. Wat zijn de meest in het oog springende evoluties waar je de voorbije 23 jaar getuige van bent geweest?

Erwin De bruyn: “Tijdens mijn eerste jaren als directeur heb ik in mijn eigen organisatie gezien dat er nog veel groeipotentieel was binnen onze sector. Dat hing uiteraard samen met de tijdsgeest: het was een periode van regionalisering van bepaalde bevoegdheden, er kwam ook een financieringswet aan die gunstig was voor de regio’s. Tijdens die jaren zijn we ons als social profit ook beter gaan organiseren, waardoor we ons imago konden versterken en onze zichtbaarheid is toegenomen. Het was en is daarbij niet altijd evident om de eigenheid van het sociocultureel werk goed in de verf te zetten, omdat we in die brede social profit met een aantal giganten zoals de ziekenhuizen en het welzijnswerk aan tafel zitten. Maar globaal gezien vind ik dat we als sector toch heel matuur geworden zijn.

Mensen maken meer en meer bewust de keuze om binnen het sociocultureel werk aan de slag te gaan. Dat merk ik toch in mijn eigen organisatie. Hoewel we altijd wel gemotiveerde menswetenschappers konden aantrekken, kunnen we nu meer dan ooit ook andere kenniswerkers tot bij ons krijgen: mensen met een juridische, economische of bouwkundige achtergrond, die allemaal bewust voor de sector kiezen.

Daar kan ik als werkgever alleen maar heel dankbaar om zijn.

Tegelijk is echt betekenisvol veldwerk verrichten er de laatste jaren niet makkelijker op geworden. Eerst en vooral opereren we tegenwoordig in een ideologisch klimaat waarbinnen er bij sommige beleids­ domeinen een regelrecht wantrouwen bestaat ten aanzien van onze sector. Nog niet zo lang geleden had ik het gevoel dat we ten volle erkend werden voor wat we waren: een belangrijke schakel tussen het beleid en de eindbegunstigden op het terrein. Maar toen brak de periode 2013-2014 aan, en zag je dat quasi elk beleidsdomein de besparingshandrem ging aantrekken. In de nasleep daarvan schoot er van dat oorspronkelijke vertrouwen in onze organisaties nog maar weinig over.

Dat is een veranderde context waar we als socioculturele werkgevers rekening moeten mee houden. Al moeten we er ons niet zomaar bij neerleggen: we mogen niet bang zijn om onze deskundigheid te tonen.

Alleen zo bereiken we dat beleidsmensen hun ideologisch gekleurde bril durven afzetten om opnieuw te kijken naar de concrete resultaten die we boeken.”

Valt sociaal ondernemen anno 2018 dan nog te vergelijken met de periode waarin jij begon bij Stebo?

Erwin De bruyn: “Ook daar is er inderdaad behoorlijk veel veranderd. In onze contacten met overheden merken we bijvoorbeeld meer dan ooit dat het minder evident geworden is dat een overheid en een sector afspraken maken en die vervolgens grondig uitvoeren, als evenwaardige partners. Meer en meer zijn we als socioculturele organisaties leveranciers aan het worden. En jammer genoeg moeten leveranciers veel meer in het gareel lopen: ze krijgen voorgeschreven wat ze moeten doen, hoe ze het moeten

doen en tegen welke prijs. Dat is een houding die fundamenteel is veranderd en die creativiteit en ondernemingszin op het terrein fnuikt. Je ziet dat ook terugkomen op elk beleidsniveau. Vroeger werkten overheden veel meer met subsidieoproepen of convenanten, met besteld beleid. Er was meer ruimte voor variaties op hetzelfde thema, voor onderhandelde oplossingen ook. Tegenwoordig verloopt in bepaalde deelsectoren zoals beroepsopleiding bijna alles via tendering of afgelijnde aanbestedingsformules, waardoor ook alle condities al op voorhand strak vast liggen. Maar soms laat de realiteit zich gewoon niet vangen in hokjes. Geen fijne evolutie, als je het mij vraagt.

Daar bovenop is er ook nog eens een toenemende hang naar audit en controle. Dat is niet alleen bij ons zo: ook de collega’s in het onderwijs en de zorg kunnen daarover meespreken. Jammer genoeg vreet dat energie, energie die we veel beter in de inhoudelijke aspecten van onze werking zouden kunnen steken. De overheden maken daar trouwens één grote denkfout: ze denken dat een maximale marktwerking automatisch gelijk staat aan een zo groot mogelijke resultaatgerichtheid. Pas op, ik vind het niet meer dan logisch dat overheden waar willen voor hun geld.

Maar de markt laten spelen zorgt niet altijd voor het best mogelijke resultaat, en overheden moeten de moed hebben om dat onder ogen te durven zien. Welke vorm van resultaatgericht werken is aangewezen om welk maatschappelijk vraagstuk op te lossen? Da’s een vraag die veel meer geval per geval zou moeten worden bekeken.”

Zijn er bepaalde misverstanden over onze sector waar je steeds opnieuw weer tegenaan loopt?

Erwin De bruyn: “Als je mensen vertelt dat je voor een vzw werkt, dan is hun eerste reactie vaak: “ha, maar jullie hebben het toch gemakkelijk, want jullie krijgen subsidies”. Dat beeld van de openstaande subsidiekraan die het geld als water richting onze sector doet vloeien: dat is gewoon pertinent onjuist. Ik vind het heel flauw dat wat men in de privé ‘investeringen’ of ‘marktwerking’ durft te noemen, dat daar

STEBO IN 5 TREFWOORDEN The eighties We schrijven Limburg in de jaren ’80. De sluiting van de verschillende mijnen in en rond Genk zorgt ervoor dat veel Limburgers noodgedwongen werkloos thuis zitten. Het is in die context dat Stebo het levenslicht ziet.

5 actieterreinen Als sociale onderneming actief in de deelsector beroepsopleiding focust Stebo zich op 5 verschillende domeinen: buurtopbouwwerk, energie, ondernemen, werken en wonen.

Elk domein wordt geleid door een afdelingscoördinator. Over alle activiteiten heen bereikt Stebo zo’n 7.000 burgers per jaar.

Duwolim (Duurzaam Wonen Limburg) De vzw speelt in Limburg een voortrekkersrol op het vlak van duurzaam en energiezuinig bouwen, wonen en werken. Stebo organiseert onder andere energiescans bij huishoudens en is medeoprichter van Duwolim, die goedkope leningen geeft voor energie-investeringen. Zelf geeft de organisatie graag het goede voorbeeld: de HomeBase van Stebo in Genk is een volledig energie-actief gebouw, dat 100% CO2-neutraal is en voldoende hernieuwbare energie opwekt om in de eigen behoeftes te voorzien.

Starterslabo Stebo richtte in 2005 ook mee de activiteitencoöperatie ‘Starterslabo Limburg’ op. Die geeft een veilig kader en professioneel advies aan werkzoekenden die een eigen onderneming opstarten.

KMO in de social profit Op de 6 verschillende locaties in Limburg werken intussen bijna 70 betaalde beroepskrachten voor Stebo. De organisatie kan ook terugvallen op de steun van een handvol vrijwilligers.

alle uitdagingen slagen we “ Oerndanks meer dan ooit in om kenniswerkers naar onze sector te trekken. ”

bij ons meteen het label ‘subsidieafhankelijk’ wordt op gekleefd. Als je consequent bent, dan kan je hetzelfde ook zeggen over een wegenbouwbedrijf dat 80% van haar opdrachten in de publieke sector uitvoert.

Het is gewoon de realiteit dat je als vzw in staat moet zijn om een positieve balans voor te leggen. Anders loop je het risico dat het beleid je niet au sérieux neemt.

Dat is soms wel een evenwichtsoefening: je krijgt al snel de stempel van ‘rijke vzw’, terwijl overheden tegelijk wel verwachten dat je als organisatie projecten mee prefinanciert of cofinanciert. Als je als gelijkwaardige partner aan de onderhandelingstafel wil zitten, dan vraagt dat gewoon een bepaalde zin voor ondernemerschap én een sterke financiële basis. In dat opzicht ben ik wel een voorstander van de hervormingen die minister Koen Geens voorstelt, waardoor de dubbelzinnigheid van vzw’s die officieel geen economische activiteiten mogen ondernemen zal verdwijnen.

Belangrijk is wel dat we ons blijven onderscheiden in waar die winst dan precies naartoe vloeit. Wordt die geherinvesteerd in een maatschappelijk doel of afgeroomd door aandeelhouders en bestuurders? Dat is net één van de sterktes van onze sector: dat elke euro die de overheid investeert

12 •

2018

niet weglekt, maar telkens opnieuw op een creatieve manier wordt aangewend.”

Laten we dan de omgekeerde denkoefening eens maken: wat kunnen ondernemers uit de profit leren van hun collega’s uit de social profit?

Erwin De bruyn: “Ik praat heel veel met andere werkgevers, ook buiten de sector.

Ik heb vaak genoeg gezien dat leidinggevenden in onze sector uit de privé kwamen.

Maar ik heb nooit één van hen horen zeggen dat het in de privé zoveel ingewikkelder was, wel integendeel. Vaak geven ze toe dat ze zich daar wat op hadden miskeken, dat ze na verloop van tijd vaststelden dat dit ook een sector is met eigen wetmatigheden en eigen onzekerheden. Want een sterk resultaat neerzetten wil in de social profit nog niet meteen zeggen dat je toekomst daarom verzekerd is. Wanneer ze merken dat subsidies geen gratuite bedoening zijn, maar dat ze volatiel zijn én gekoppeld worden aan een waslijst aan voorwaarden, dan zie je die oorspronkelijke blik toch wel veranderen.

Ik merk ook dat werknemers weer in toenemende mate kiezen voor zingeving, voor een betekenisvolle invulling van hun professionele loopbaan. Meer dan ooit

kunnen wij een beroep doen op kennis­ werkers, die met een enorme deskundigheid de bewuste keuze maken om iets te gaan doen wat volgens hen een maatschappelijke meerwaarde oplevert. Daar mispakken privébedrijven zich nog wel eens aan. Sollicitanten komen echt niet alleen af op een aantrekkelijk loonpakket en een bedrijfswagen als lokkertje. Nee, ze kiezen ook voor zingevend werk, werkzekerheid en een goed evenwicht tussen werk en privé, en dat kunnen wij als sector hen zeker bieden.”

Wat na de stembusgang?

We staan op politiek vlak voor belangrijke jaren: eind 2018 zijn het lokale verkiezingen en in 2019 trekken we opnieuw naar de stembus voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. Welke boodschap heb je als werkgever en sociaal ondernemer voor de politici van morgen en overmorgen?

Erwin De bruyn: “4 jaar geleden was ik namens Stebo te gast op een groot congres in Straatsburg over sociaal ondernemerschap. Veel volk, waaronder ook een paar

hoge Europese commissarissen en de voorzitter van het Europees parlement. De loftrompet ten aanzien van de social profit weerklonk daar toen erg luid. We werden de hemel in geprezen omdat onze ondernemingen tijdens de crisisjaren tussen 2008 en 2014 zo goed hadden standgehouden.

De sector heeft in die periode getoond dat ze weerbaar is, dat ze zelfs durft te blijven investeren, ook in financieel minder evidente tijden. Op vlak van jobs zijn er toen nauwelijks banen verloren gegaan, hier en daar zijn er zelfs bij gekomen. Ik kan niet ontkennen dat die woorden deugd deden.

Alleen vind ik het jammer dat de Europese verkozenen er achteraf bitter weinig naar gehandeld hebben. In de praktijk zie je dat wij als sector niet bepaald omarmd worden door het Europese beleid. Om maar één voorbeeld te geven: of je nu een kleine vzw bent of je bent een gigant zoals Facebook, de GDPR geldt voor iedereen op dezelfde manier. We worden daar voor een stuk gebombardeerd met regels die heel weinig speelruimte toestaan aan de eigenheid van de social profit. Niet dat ik vind dat we daarom grote uitzonderingen moeten bekomen, maar ik hoop in de toekomst toch een beetje meer op maatwerk voor onze sector, die er bij uitstek eentje is met heel veel kleine spelers.

Aan het adres van onze Vlaamse en federale politici wil ik pleiten voor meer vertrouwen ten aanzien van onze sector. Ik hoop dat het hen in de aanloop naar mei 2019 begint te dagen dat de resultaatgerichtheid die zij zo belangrijk vinden zich op het terrein op verschillende manieren laat vertalen. Controle is goed, maar vertrouwen is nog beter. Alleen zo creëer je een sterke sector, waarmee het fijner samenwerken is dat met een wispelturige markt.

Gemeentebesturen tenslotte moeten zich sterker bewust worden van hun rol als regisseur. Er tekent zich nu al een tendens af waarbij gemeentes inzien dat ze niet alles zelf kunnen doen, en dat het daarom beter is om voor sommige opdrachten een beroep te doen op deskundige partners. Ik hoop van harte dat die trend zich ook na de verkiezingen verder door gaat zetten.”

Het mag dan misschien niet te vergelijken zijn met een politiek mandaat, maar eind 2017 werd jij verkozen als nieuwe voorzitter van de Raad van Bestuur van Sociare. Op welke realisaties hoop je over 4 jaar te kunnen terugblikken?

Erwin De bruyn: “Eerst en vooral vind ik het belangrijk om voor een stuk continuïteit te kunnen bieden en zo zorg te dragen voor de erfenis van het vorige bestuur en voorzitter Lieve Van Hoofstadt. Dat Sociare de afgelopen jaren hele sterke inhoudelijke stappen vooruit heeft gezet en erin geslaagd is om een professioneel team uit te bouwen, is voor een groot stuk hun verdienste. Ook de inbreng van Anke als directeur is in dat verband heel belangrijk geweest. Want het is onder haar impuls dat Sociare is geëvolueerd naar de wendbare organisatie die ze vandaag is. Niet alleen leden adviseren over het nieuwe werken, maar het ook zelf in de praktijk brengen: dat verdient veel respect.

Dat gezegd zijnde: de uitdagingen die we nog op ons bord hebben liggen zijn talrijk. Zo zijn er bijvoorbeeld de VIA5onderhandelingen die eraan zitten te komen en de daaropvolgende sectorale onderhandelingen. Ik hoop oprecht dat de vakbonden zich kunnen inleven in de uitdagingen die op ons als werkgevers afkomen en dat we er samen in slagen om een goed en evenwichtig akkoord af te sluiten en uit te voeren. Een koopkrachtverhoging is wat ons betreft zeker ook belangrijk.

Op andere vlakken vind ik dan weer dat we samen met partners als Verso en unisoc meer een front moeten durven vormen.

Er zijn nog te veel overheidsmaatregelen waarbij wij als sector naast het net hebben gevist. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de Vlaamse doelgroepvermindering 55+ of de KMO-portefeuille: allemaal maatregelen waarvoor onze organisaties niet in aanmerking komen. We moeten op z’n minst een ernstige poging ondernemen om die onderhandelingen terug open te breken.

En dan is er nog de terugkerende boomerang van onze sector: de arbeidsvrijstelling voor oudere werknemers. Ik heb regelmatig gesprekken met werkgevers uit de brede social profit, en ik merk dat het een vraagstuk is dat hen allemaal bezig houdt. Het wordt dringend tijd om de lineaire toepassing van deze maatregel te her­bekijken. Want de tijden waarin we leven zijn nu eenmaal complexer geworden: zeker in onze sector gaat het principe van 1 overheid, 1 werkgever en 1 werk­ nemer niet langer op, en dus moeten we de moed hebben om dat verhaal te durven herbekijken.

Dat laatste geldt vandaag de dag trouwens voor alle sociale ondernemingen: zij worden allemaal geconfronteerd met een diversiteit aan beleidsniveaus die elkaar niet altijd versterken. Dat is nu eenmaal de realiteit. Maar we moeten als organisaties wel met al die beleidsniveaus om kunnen, want elke beslissing op elk niveau heeft een zekere impact op onze bedrijfsvoering.

Het is daar dat ik ook de komende jaren een belangrijke rol weggelegd zie voor Sociare en Scwitch. Zolang we kunnen terugvallen op jullie expertise en kennis hebben we op alle voorgaande vlakken alvast een belangrijk streepje voor.”

beleid is niet bepaald op maat “ Evanuropees kleine vzw’s gesneden. Of je nu een kleine garnaal of gigant zoals Facebook bent: de GDPR geldt voor iedereen op dezelfde manier

”

2018

• 13

2O17

dit was

JANUARI Wissel in het consulententeam

Ledenlunch in Muntpunt

Na ruim 9 jaar nemen we bij Sociare afscheid van consulente Katrien Van Overvelt. Tegelijk verwelkomen we met Felix De Koninck een nieuw gezicht binnen ons team.

FEBRUARI

In samenwerking met Marleen Denef (Curia) lichten we tijdens onze allereerste ledenlunch de ­highlights toe van de ­hervorming van het vennootschaps­recht die minister van Justitie Koen Geens plant.

APRIL Uw werk én uw leven

MAART Terugkomdag Startjob Dankzij het Startjob-project gingen in 2016 en 2017 zo’n 75 jongeren aan de slag in een eerste job binnen de socioculturele sector.

Op Start2Work – Start2coach wisselen zij en hun mentoren ervaringen met elkaar uit.

14 •

2018

“Organisaties moeten meer de focus durven leggen op de mensen die erin werken”. Dat is de rode draad die marketeer Krist Pauwels op onze Algemene Vergadering doorheen zijn keynote speech weeft.

MEI Workshops GDPR

MEI Inspiratiedag voor werkgevers in de socioculturele sector

1 jaar voor de invoering van de GDPR organiseren we samen met Curia een reeks drukbezochte workshops over het onderwerp.

We zetten onze deuren open voor potentiële leden: op onze inspiratiedag krijgen ze de kans om al hun vragen voor te leggen aan de verschillende Sociare-experten.

ZOMER Kantoren krijgen een opfrisbeurt Een likje verf tegen de muren, geluidsisolatie en desk bikes: meer is er niet nodig om van het Sociare-hoofdkwartier een nog fijnere werkplek te maken.

NOVEMBER

DECEMBER

Nieuwe Raad van Bestuur

Minister Koen Geens te gast

Onze leden kiezen een nieuwe Raad van Bestuur, en dus nemen we afscheid van Lieve Van Hoofstadt als voorzitter (zie ook pagina 19). nieuw deze bestuursperiode is de expliciete focus op werkgeverschap in de Raad van Bestuur aangevuld met twee vertegenwoordigers vanuit het overleg sectorfederaties.

De hervorming van het vennootschapsrecht lijkt intussen in een laatste rechte lijn te zitten.

En dus laten we graag de minister zelf aan het woord om op onze tweede ledenlunch de praktische implicaties voor onze sector te komen toelichten.

2018

• 15

DOSSIER DE HERVORMING VAN HET

VENNOOTSCHAPS- EN VERENIGINGSRECHT Wat zijn de implicaties

?

voor jouw organisatie

W

at ook hun kernactiviteiten mogen zijn: het staat buiten kijf dat organisaties in onze sector een gezamenlijke socioculturele aanpak delen. En dat is lang niet alles: ook de manier waarop ze zich orga-

niseren is een grote gemene deler. Want socioculturele organisaties, dat zijn over het algemeen verenigingen zonder winstoogmerk of vzw’s. Algemene ­vergaderingen, ledenregisters, statutenwijzigingen: ze maken een vast ­onderdeel uit van hun interne werking.

Doorheen de jaren is het regelgevend kader van de vzw erg stabiel gebleven. De laatste grote aanpassingen dateren van 2003. Anno 2018 staat er wel een grondigere wijziging van de vzw-wetgeving op het programma. Minister van Justitie Koen Geens hervormt immers volop het Belgische recht, waarbij alle basiswet­boeken worden gemoderniseerd. Dus ook een hervorming van het vennoot­schaps- en verenigingsrecht.

Gezien het grote belang van de vzw in onze sector volgt Sociare dat proces al vanaf het prille begin van heel dichtbij op. Het parlement keurde het eerste voorontwerp al goed in de zomer van vorig jaar, in de lente van 2018 volgt normaal de tweede lezing en de aanloop naar het parlement.

16 •

2018

Wat verandert er allemaal voor de sector?

We trappen af met een paar geruststellende woorden: de hervorming heeft niet als doel de bestaande wetgeving volledig om te gooien. Toch bevat het wetboek enkele belangrijke wijzigingen: • De meest fundamentele verandering zit ‘m in de definitie van de vzw. Deze zal in plaats van ‘geen winstoogmerk’ zich richten op ‘geen winstuitkering’. De kernboodschap is dat er strenger zal worden toegekeken op de rechtstreekse, maar ook onrechtstreekse toekenning van voordelen vanuit de vzw.

• De nieuwe definitie schrapt ook de beperking van vzw om economische activiteiten uit te bouwen. Tot op heden is het zo dat die bijkomstig moeten zijn aan de andere activiteiten.

Na de hervorming kan een vzw zich volledig op meer economische activiteiten storten, zolang er aan de voorwaarde van geen winstuitkering maar voldaan is. Op aandringen van onder meer Sociare bevat de definitie van de vereniging een duidelijke vermelding van het belangeloze doel van de organisatie. Dat geeft voorlopig het volgende resultaat: “Een vereniging wordt opgericht bij een overeenkomst tussen twee of meer personen, leden genaamd. Zij streeft een belangeloos doel na in het kader van één of meer welbepaalde activiteiten die zij tot voorwerp heeft. Zij mag, op straffe van nietigheid, rechtstreeks noch onrechtstreeks enig vermogensvoordeel uitkeren of bezorgen aan de oprichters, de leden, de bestuurders of enig andere persoon, behalve voor het in de statuten bepaald belangeloos doel.”

• Daarnaast voorziet de nieuwe wet een hele reeks verduidelijkingen en kleine aanpassingen. Zo wordt een vzw oprichten mogelijk met twee personen, zal coöptatie van bestuurders ­toegelaten zijn en zal het bestuur ook kunnen terugvallen op een schriftelijke besluitvorming. De vertegenwoordiging naar derden door niet-bestuurders zal ook enkel nog kunnen na uitdrukkelijke volmacht vanuit het bestuur.

• Goed nieuws is verder de vereenvoudiging van de procedure van statutenwijzigingen. In de toekomst zal de aanwezigheid van de helft van de leden voldoende zijn in plaats van de huidige twee derde aanwezigheid.

• Ook de vennootschap met sociaal oogmerk (vso) wordt in een nieuw kleedje gestoken.

SCWITCH is momenteel druk bezig met de uitbouw van een aanbod rond de nieuwe vzw-wetgeving. Daarmee willen ze jou als organisatie bijstaan om bijvoorbeeld je statuten vlot en goedkoop aan te passen.

Je leest er alles over op www.scwitch.be

Wat betekent dit nu concreet voor jouw organisatie?

De grote vraag is natuurlijk wat dit praktisch allemaal betekent. Voor de meeste organisaties zal het vooral business as usual zijn. Een organisatie kan binnen het aangepaste kader haar huidige werking gewoon verderzetten.

Elke organisatie zal wel bij de eerstvolgende statutenwijziging of ten laatste binnen de overgangstermijn van vijf jaar haar statuten moeten aanpassen conform de nieuwe wetgeving.

Organisaties die de hervorming gebruiken om hun activiteiten uit te breiden en nieuwe inkomsten aan te boren, moeten wel aandachtig blijven voor de gevolgen die dit gaat hebben op andere regelgeving. Meer inkomsten uit economische activiteiten kan immers een wijziging van fiscaal statuut betekenen zoals een intrede in de vennootschapsbelasting, wat dan weer gevolgen heeft voor het werken met vrijwilligers. Ook de verhouding met de subsidiewetgeving moet in dat kader goed worden bewaakt.

Samenvattend: de hervorming biedt de sector dus zeker kansen, maar voorzichtigheid is geboden.

2018

• 17

Maak je medewerkersbeleid GDPR-proof met ons stappenplan

Sociare & Scwitch zetten je op de goede weg met tools, templates en advies

Register verwerkingsactiviteit nodig? Start vanuit onze template

Nog bezig met je privacyverklaring?

Bekijk het model van unisoc

Hoe lang mag je gegevens bewaren?

Check het in onze tabel

Nog meer praktische info nodig?

Check onze FAQ

Twijfels, vragen, onzekerheden?

Bel of mail ons!

Nog een laatste tip: bekijk het aanbod van Scwitch

18 •

2018

Ik ben ervan overtuigd dat er op het kruispunt tussen de bedrijfswereld en onze sector mooie dingen te gebeuren staan

”

WISSEL VAN DE WACHT

oud-Sociare voorzitter

Lieve Van Hoofstadt

over heden, verleden en toekomst van sociocultureel werkgeverschap

2018

• 19

“A

ls het op professionalisering aankomt, hebben we als socioculturele werkgevers de afgelopen 30 jaar een enorm parcours afgelegd. De culturele autonomie onder impuls van de eerste staatshervorming in de jaren ’70 zorgde voor een gigantische subsidiestroom.

Geld dat voor 90% naar tewerkstelling ging. In één klap was de socioculturele sector dus een belangrijke werkgever geworden. Het waren spannende tijden, waarin het besef groeide dat een goed sociaal overleg nodig was en dat sterk werkgeverschap voor alle partijen voordelen had. Je mag ook niet vergeten dat we in een tijd van ideologische spanningen tussen de verschillende strekkingen leefden: de naweeën van de verzuiling waren nog goed voelbaar. Toch was er een draagvlak voor de oprichting van een pluralistische werkgeversorganisatie, iets wat ik zelf bijzonder fijn vond. We hebben tijdens die beginjaren echt moeten leren wat het betekent om werkgever zijn, om werkgeverschap binnen te brengen in de sector. Dat was echt wel pionierswerk.”

BIOGRAFIE Lieve Van Hoofstadt (°1961) studeerde in de jaren ’80 in Leuven af als sociologe en startte haar carrière in de socio­culturele sector bij KAV. Daarna stond ze als directeur 30 jaar lang aan het roer van CCV (Centrum Christelijk Vormingswerk). Na een sabbatjaar startte ze in 2015 als zelfstandige consultant: ze werkt op projectbasis samen met organisaties die bepaalde veranderingen willen doorvoeren of een interimmanager nodig hebben. In november 2017 nam Lieve afscheid als voorzitter van de Raad van Bestuur van Sociare.

Sociocultureel werk: de flou artistique

“

Wat is dat nu juist, werken in de socioculturele sector? Als ik iets geleerd heb in de voorbije 20 jaar, dan is het dat er zich weinig zo moeilijk laat benoemen als dat. Het is bijna onmogelijk om dat in een paar woorden te omschrijven, zonder dat je daarvoor meteen organisaties bij naam begint te noemen.

Onze grootste troef is meteen ook ons groot pijnpunt: sociocultureel werk situeert zich heel hard in de sfeer van vrije tijd en vrijwilligers, waardoor de perceptie dat we minder belangrijk zijn dan andere social profit sectoren ons parten speelt. Dat vormt een extra uitdaging op vlak van sociaal overleg: nog al te vaak denkt men dat er bijvoorbeeld voor cao’s gewoon een copy-paste van de voorstellen voor de zorg nodig is. Die sectorspecifieke invulling afdwingen, dat blijft een uitdaging.”

“Nog iets wat me opvalt, is dat er vanuit de bedrijfswereld heel veel is binnengesijpeld in het sociocultureel werk: bepaalde processen, professionalisering, kwaliteitsdenken, systematieken…Die hebben het niveau van onze sector onmiskenbaar naar omhoog getild. Maar tegelijk had onze sector iets uniek wat de ondernemerswereld nu begint te ontdekken: het waardegedreven ondernemen, het nastreven van een maatschappelijk

20 •

2018

doel, het werken vanuit inspiratie, bezieling en waarden.

Hetzelfde met innovatieve manieren van arbeidsorganisatie waar de HR-literatuur tegenwoordig mee vol staat: levenslang leren, work-life balance...Dat zijn allemaal dingen waar onze organisaties al jaren mee bezig zijn en die we als sector best wat meer zouden mogen claimen. Maar ik ben geen doemdenker: de hete adem die we vanuit de profit in onze nek voelen, gaat ervoor zorgen dat we onszelf blijvend gaan moeten heruitvinden. En ik ben ervan overtuigd dat er op dat kruispunt, tussen de bedrijfswereld en de socioculturele sector, heel mooie dingen kunnen groeien.”

Gezocht: wit konijn (m/v/x)

“

Een organisatie runnen is vandaag de dag een pak complexer geworden. Niet evident, in een context waarin organisaties op minder subsidies kunnen rekenen, terwijl de druk en complexiteit voor organisatieverantwoordelijken in stijgende lijn blijven gaan. We zien dat coördinatoren vaak inhoudelijk sterke mensen zijn, die het coördineren er ook nog eens ‘bijnemen’.

Dat gegeven is op zich niet uniek, maar in de zorg zie je

bijvoorbeeld wel dat ze werken met een managementtop waardoor die complexiteit gedeeld kan worden.

Maar dat is in kleine organisaties niet realistisch.”

“Om anno 2018 een coördinator of leidinggevende te zijn in onze sector moet je bijna een wit konijn zijn.

Je moet ongeveer alles kennen en kunnen. Gelukkig levert Sociare prachtig werk op vlak van ondersteuning en dienstverlening, en is recenter Scwitch in het leven geroepen. We hebben daar als sector lang over gedroomd, en ik ben fier om te zien dat die droom is uitgekomen. Maar tegelijk mogen we niet stoppen met dromen: om het allemaal haalbaar te houden, denk ik dat onze organisaties op termijn nog meer zullen moeten samenwerken en strategische partnerschappen zullen moeten aangaan, zodat ze zich meer kunnen focussen op wat echt belangrijk is: de inhoud.”

combinatie werk en gezin en waar werkgevers constructief meedenken als het even wat minder gaat op persoonlijk vlak. Werkgevers hebben hoge verwachtingen van hun mensen, maar er is ook veel clementie. Het is geen verhaal van aandeelhouders en werknemers die worden uitgeperst om nog meer dividend te kunnen uitkeren. Nee, het gaat om samen bouwen aan een verhaal dat zinvol is. Medewerkers staan dichtbij het beleid en krijgen letterlijk de ruimte om mee in de cockpit te zitten. Daarvan denk ik soms dat het onvoldoende op prijs wordt gesteld.”

“Bij werknemers leeft ook altijd de perceptie dat ze niet goed worden betaald in vergelijking met de privé. Dat klopt ten dele, en het is zeker iets dat we als werkgevers moeten durven vastpakken. Willen we overleven en vernieuwend blijven met onze sector, dan hebben we een constante instroom van goed opgeleide professionals nodig. Hoe hou je hun loon marktconform, zodanig dat je een aantrekkelijk loon- en arbeidsvoorwaardenpakket kan aanbieden? En vooral: hoe blijft dat haalbaar in een context waarin de subsidies niet toenemen? Rond de baremastructuur en de manier van verlonen is het momentum voor een innovatieve aanpak naar mijn mening aangebroken.”

Dromen & wensen voor de toekomst

“ Werknemer als co-piloot

“

Het gras is niet altijd groener aan de andere kant.

Mensen die er al lang in zitten, durven soms al eens vergeten hoe goed het is om in onze sector te werken. Wie het aandurft om met een kritische blik over de muur te kijken, zou wel eens kunnen schrikken van de werkdruk op een ander. Het is waar dat we hard werken, maar wel in een biotoop waar er veel empathie is, waar er enorm veel begrip bestaat voor de

Sociare lijkt in bijna niets meer op het FWSCW van 26 jaar geleden: de grote ideologisch-filosofische verhalen van weleer zijn compleet verdwenen. Nu is het de diversiteit tussen sectoren, tussen kleine en grote organisaties die veel meer speelt. Ik vind dat we er door de jaren heen goed in geslaagd zijn om Sociare uit te bouwen tot de professionele werkgeversorganisatie die ze vandaag is en die het werkgeverschap in onze sector een gelaat probeert te geven. Voor mij is het een prachtig praktijkvoorbeeld dat aantoont dat samenwerken over sectoren en strekkingen heen werkt, en ik vond het een eer om daar als bestuurder mijn steentje aan bij te dragen.”

“Ik hoop dat het nieuwe bestuur samen met het team met veel goesting de Sociare-kaart en de kaart van de sector blijft trekken. Als blijkt dat er voldoende slagkracht, energie en innovativiteit aanwezig blijft om de dynamiek van dat verhaal vol te houden, dan ben ik een tevreden mens.”

2018

• 21

Zin om je onder te dompelen in sociale wetgeving en de sectorale aandachtspunten & afspraken?

Volg dan een

opleiding bij Sociare!

ONZE TROEVEN • Praktijkgericht • Sectorspecifiek • Geen juridische hocus-pocus, wel mensentaal • Kleine groepen • Lage kostprijs • Veel ruimte voor interactie en vragen • Gegeven door Sociare-consulenten en externe specialisten • Vlot bereikbare leslocatie vlakbij station Brussel-Centraal

EEN GREEP UIT HET AANBOD • Basiscursus 329: 8 donderdagen lang, over alle aspecten van het arbeidsrecht • Snelcursus 329: 2-daagse opleiding met focus op sectorale regels en aandachtspunten • Actuasessie: helemaal mee met alle sociaaljuridische nieuwigheden op één voormiddag • Arbeidsreglement • Begroting • Sluiten van een arbeidsovereenkomst • Overheidsopdrachten • Schijnzelfstandigheid • Gratis infosessie werktijd.be • …

De volledige opleidingskalender kan je terugvinden op www.sociare.be Op de hoogte blijven?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief!

22 •

2018

800 leden, actief in 13 verschillende deelsectoren: het is voor hen Meer dan

dat we bij Sociare doen wat we doen.

In deze rubriek laten we je graag kennismaken met de ongelofelijke rijkdom van het socioculturele werkveld door een aantal van onze lidorganisaties zelf aan het woord te laten.

2018

• 23

24 •

2018

ToekomstATELIERdelAvenir (TADA)

WIE?

DEELSECTOR:

Jeugd

LID VAN SOCIARE SINDS:

2017

AANTAL WERKNEMERS:

27

WAT? Zaterdagschool organiseren voor maatschappelijk kwetsbare jongeren uit Molenbeek,

Kuregem en Sint-Joost-ten-Node: dat is in een notendop waar de organisatie ToekomstATELIERdelAvenir zich mee bezig houdt. Via de praktijklessen en contacten met enthousiaste professionals wil TADA haar leerlingen aanmoedigen om nieuwsgierig én k­ ritisch te durven zijn, om hun eigen talenten aan te boren én verder te ontwikkelen.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits is maar één van de vele fans van het informele Brusselse onderwijsnetwerk: zij gaf TADA begin dit jaar een financieel duwtje in de rug met een subsidie van 50.000 euro.

Sofie Foets (oprichtster TADA): “It takes a village to raise a child: het is een uitdrukking die we bij TADA tot ons motto gebombardeerd hebben. Onderzoek toont aan dat de ontplooiing van kinderen niet louter afhangt van factoren binnen het gezin of de school.

Ook succeservaringen, een motiverend netwerk en toegankelijke voorbeeldfiguren dragen bij aan je groeiproces als mens. Met onze zaterdaglessen willen we jongeren tussen 10 en 14 jaar uit de Brusselse aandachtswijken net dat extra duwtje in de rug geven.

Het concept van TADA is afkomstig uit Nederland. Ik kwam ermee in aanraking in 2011, toen ik als beleidsadviseur in het Europees parlement een conferentie rond informeel onderwijs bijwoonde. Ik woonde toen al in de hoofdstad en begon al snel te dromen over een Brusselse variant. En kijk, 5 jaar na de start bereiken we 640 jongeren en hun families en zijn we erin geslaagd om een team uit te bouwen van bijna 30 medewerkers. Dat was allemaal niet mogelijk geweest zonder de niet aflatende inzet van onze lesgevers. Of het

nu journalisten, verpleegkundigen, rechters of slagers zijn, met hun gepassioneerde praktijklessen maken ze de leefwereld van onze TADA’ers elke zaterdag een beetje groter. En we blijven ambitieus: in september openen we onze vierde weekendschool, en tegen 2020 zouden we ons bereik graag verdubbelen. Om dat te verwezenlijken zijn we nu al op zoek naar nieuwe vrijwilligers én werknemers.

Toetreden tot de Sociare-club deden we pas vorig jaar, maar we hebben het ons nog niet beklaagd. Sinds onze aansluiting heeft onze HR-verantwoordelijke al intensief contact met jullie gehad over uiteenlopende onderwerpen, gaande van ons arbeidsreglement over vergoedingen voor woon-werkverkeer tot nieuwe arbeidscontracten. Op jullie website vinden we bovendien al een schat aan informatie terug, die ons in staat stelt om gericht vragen te stellen. Als afsluiter nog een tip voor al wie net als wij erg begaan is met de verwerking van persoonsgegevens: de gratis GDPR-tools die Scwitch aanbiedt zijn zeker het ontdekken waard.”

MEER LEZEN, GASTDOCENT WORDEN OF DEEL UITMAKEN VAN HET TADA-TEAM?

www.tada.brussels 2018

• 25

BioForum Vlaanderen

WIE

DEELSECTOR milieu

LID VAN SOCIARE SINDS

2009

AANTAL WERKNEMERS

13

BioForum Vlaanderen is de sectororganisatie voor biologische landbouw en voeding. Vanuit hun hoofdkantoor in Antwerpen verdedigen ze de belangen van biologische bedrijven, voor deze doelgroep werken ze ook non-stop aan een goede dienstverlening en een interessant vormingsaanbod. BioForum voedt ook het maatschappelijk debat over landbouw en voeding. Je kent hen wellicht ook van het biogarantie-­ label, dat je op veel Belgische bioproducten kan vinden.

WAT

Lieve Vercauteren (directeur BioForum Vlaanderen): “Het is onze ambitie bij BioForum om mensen biologische landbouw en voeding steeds meer te laten kennen, waarderen en consumeren. We verenigen daarbij de hele keten: van bioboeren over verwerkende bedrijven tot grootdistributeurs.

Veilig, volwaardig en authentiek voedsel aan een eerlijke prijs is immers een basisrecht voor iedereen. In tijden waarin de kranten vol staan met nieuws over voedselschandalen willen we die boodschap luider dan ooit laten weerklinken.

MEER LEZEN?

www.bioforumvlaanderen.be www.biomijnnatuur.be www.biogarantie.be

26 •

2018

We hebben er dit jaar noodgedwongen voor gekozen om zoveel mogelijk te gaan besparen op onze overheadkosten. Daardoor zullen we niet langer specifiek iemand in dienst hebben die zich bezig houdt met de personeelsadministratie. Dat komt vervolgens bij mij als directeur terecht, maar ik merkt regelmatig dat mijn kennis op dat vlak ontoereikend is. Vaak gaat het ook over c­ omplexe wetgeving en procedures, waarbij je absoluut geen fouten mag maken.

Hoe pak je bijvoorbeeld een herstructurering best praktisch aan, of wat doe je met een werknemer die in landingsbaan wil gaan?

Ik ben heel dankbaar dat ik voor zulke

vragen altijd bij jullie kan aankloppen. Op de website van Sociare vind je een schat aan informatie terug. En als je nog meer wil weten, hoef je maar één telefoontje te plegen of een mailtje te sturen.

Ik ben ook een grote fan van jullie tijdsregistratiesysteem Werktijd.be. Daar heb ik al ettelijke uren werk en frustratie mee uitgespaard! Van ons vorige systeem kreeg ik af en toe grijze haren, maar deze tool is heel gebruiksvriendelijk, en ook de koppeling met ons sociaal secretariaat Acerta die recent werd doorgevoerd is superhandig.

Naast de tijdswinst sparen we dankzij jullie ook nog geld uit. Als kleine organisatie is je onderhandelingspositie met leveranciers niet zo sterk. Maar als vele kleintjes zich verenigen kunnen er mooie dingen gebeuren: daar is Scwitch het beste voorbeeld van. De mogelijkheden op vlak van samenaankoop hou ik nauwlettend in de gaten om te kijken of ze voor ons interessant zijn. In het geval van jullie aanbod loonadministratie was dat wel degelijk het geval. Ik zou het moeten narekenen, maar ik schat dat we sinds de overstap bijna de helft minder betalen dan ervoor.”

2018

• 27

WIE

JEF

DEELSECTOR Cultuurspreiding

LID VAN SOCIARE SINDS

2017

AANTAL WERKNEMERS

19

Jeugdfilms, festival, makerscollectief, medialabs, Antwerpen, stop de klok! Als Erik Van Looy in het volgende seizoen van “De Slimste Mens ter Wereld” een vraag over JEF wil stellen, dan krijgt hij bij deze al vijf mogelijke trefwoorden, gratis en voor niets. Sinds vorig jaar verenigt de organisatie vier vzw’s die allemaal gepassioneerd met jongeren en film bezig waren.

WAT

Iris Verhoeven (algemeen coördinator JEF): “JEF zag het levenslicht in oktober 2017 en is het resultaat van een fusie tussen Jeugdfilmfestival, Lessen in het donker, Jekino Educatie en Jekino Distributie. We bundelen onze krachten nu en leggen nieuwe klemtonen om kinderen en jongeren warm te maken voor cinema en alles wat daarbij komt kijken. En dat is véél, want filmbeleving is anno 2018 zoveel meer dan alleen maar films kijken. Dat zie je ook weerspiegeld in onze werking: niet alleen verdelen we jeugdfilms over heel Vlaanderen, tijdens de krokusvakantie organiseren we ook jaarlijks een groot filmfestival, dat in 5 verschillende steden zo’n 15.000 bezoekers trekt en waarvoor we kunnen rekenen op een team van 60 fantastische jonge vrijwilligers. Wij maken er een erezaak van om deze kinderen en jongeren voluit te betrekken in onze organisatie. Van programmatie tot eindredactie van ons lesmateriaal: alles mogen ze zelf uitproberen en ontdekken. Want het is hun input en feedback die ervoor zorgt dat we als organisatie relevant zijn en blijven.

MEER LEZEN EN BEKIJKEN?

www.jeugdfilm.be Check zeker ook eens het kanaal ‘JEF makers’ op Youtube

28 •

2018

In het onderwijs is er altijd al veel aandacht geweest voor leren schrijven en leren lezen, en terecht. Maar de realiteit is dat jongeren vandaag ook in een maatschappij leven waarin ze worden overspoeld door beelden,

en we merken dat ze niet altijd over de vaardigheden beschikken om daarmee om te gaan. Met onze workshops en medialabs probeert we bij JEF die blinde vlek weg te werken. We hebben daarbij één groot voordeel: de open blik en onbevangenheid waarmee jongeren naar de wereld om zich heen kijken. Laat hen spelenderwijs kennis­ maken met de technische aspecten die bij het maken van een animatiefilm komen kijken, en je ziet al snel hele mooie dingen ontstaan.

Ik weet niet wat we ten tijde van onze fusie gedaan zouden hebben zonder het advies en de dienstverlening van Sociare.

We stonden toen voor zoveel ingewikkelde keuzes: onder welk wettelijk stelsel zouden we best verder gaan? En hoe voeg je 4 bestaande arbeidsreglementen samen tot één geheel? Heel fijn dat jullie daarbij altijd goed aangeven wat de wet voorschrijft en binnen welk kader je jezelf als organisatie toch enige bewegingsvrijheid kan permitteren. Ook de verschillende sectorale fondsen hebben ons al goed geholpen. Zo kregen we deze week het goede nieuws dat we in aanmerking komen voor een sociale maribelverhoging. En dankzij jullie Startjobproject kunnen we een stagiaire waar we heel tevreden over zijn nog wat langer aan boord houden.”

2018

• 29

Alternatief vzw

WIE?

DEELSECTOR:

Beroepsopleiding

LID VAN SOCIARE SINDS:

1995

AANTAL WERKNEMERS:

150 (inclusief doelgroepwerknemers)

WAT? Al 30 jaar is Alternatief vzw een gevestigde waarde op de arbeids-

markt in Midden-Limburg. Hun missie? Mensen aan een job helpen die écht op hun lijf geschreven is, ook als hun professionele parcours er in het verleden één was met veel hobbels en scherpe bochten. Via opleiding, werkervaring en coaching matcht Alternatief vzw 1000 profielen per jaar met de juiste werkgever.

Yasmine Laaraj (verantwoordelijke ­communicatie Alternatief vzw): “Hoe dat verhaal precies begon, vraagt u zich af?

Daarvoor moeten we teruggaan naar de koude winter­maanden van 1985. We stuurden in die periode een groep klusjesmannen op ronde om bij senioren en hulpbehoevenden sneeuw te ruimen en kolen te scheppen.

Het is daar dat het zaadje voor het ontstaan van Alternatief is geplant. Gaandeweg hebben we onze actieterreinen verbreed en intussen runnen we onder meer zelf een strijkwinkel, een sociaal restaurant, een poetsploeg en een bouw- en renovatieteam.

We werken in opdracht van tal van stadsen gemeentebesturen in Midden-Limburg en hebben ook een samenwerking met de Universiteit Hasselt lopen waar we heel trots op zijn: 7 fietsenmakers en hun 2 begeleiders baten er een fietsatelier uit dat tweewielers verhuurt aan studenten. Die stellen ze helemaal van nul samen uit fietswrakken die ze krijgen van containerparken en stadsen politiediensten uit de regio. Vorig jaar waren dat er maar liefst 800. Op die manier dragen we als organisatie een mooi steentje bij aan het verkleinen van de afvalberg.

MEER LEZEN?

www.alternatiefvzw.be

30 •

2018

Werkgevers verwachten vaak dat de mensen die ze aanwerven meteen voor de volle 100% kunnen meedraaien op de werkvloer, maar dat is voor velen niet realistisch.

Onze dienst coaching voorziet daarbij extra begeleiding en gerichte opvolging doorheen hun verkennende stage en proefperiode. We vertrekken daarbij altijd van de vraag van de werkgever. Coaching kan bijvoorbeeld onder de vorm van een taalcoach, die de werknemer bijstaat en als het ware de brug slaat met de nieuwe werkvloer. En last but not least: we hebben ook een aanbod van praktijkgerichte opleidingen voor de bedrijven of organisaties zelf, waarin ze bijvoorbeeld kunnen leren om hun documenten zoals de onthaalbrochure op te stellen in klare taal.

Iedereen die bij ons op één of andere manier met personeelsbeleid bezig is weet het: als je met concrete vragen zit rond sociale wetgeving of arbeidsrecht, dan klop je best aan bij Sociare. Bij elk contact zijn we in positieve zin verbaasd over hoe goed jullie mensen de sector kennen en aanvoelen. Ook op vlak van vertegenwoordiging in de verschillende overlegstructuren weten we dat we op onze twee oren kunnen slapen: Sociare vervult er die rol van sectorale spreekbuis met verve.”

2018

• 31

32 •

2018

WIE?

DEELSECTOR:

Centrum voor Agrarische Geschiedenis Musea & erfgoed

LID VAN SOCIARE SINDS: 2018

AANTAL WERKNEMERS:

WAT?

8 Het Centrum voor Agrarische Geschiedenis is hét expertise­ centrum dat werkt rond landbouw, voeding en het landelijke leven in Vlaanderen en Brussel. Al dit materieel en immaterieel erfgoed wil het Centrum bestuderen, bewaren en ontsluiten voor het grote publiek. Om dat te realiseren onderhoudt het nauwe banden met musea, archieven, bibliotheken en private verzamelaars. Het CAG kan ook rekenen op de nodige wetenschappelijke ondersteuning vanuit het Interfacultair Centrum voor Agrarische Geschiedenis (ICAG) van de KU Leuven.

MEER LEZEN?

www.hetvirtueleland.be

Yves Segers (coördinator Centrum voor Agrarische Geschiedenis): “Anno 2018 verdient nog amper 1% van de Vlaamse gezinnen de kost met ‘boeren’. Maar wist je dat de kaarten een paar generaties geleden nog helemaal anders lagen? Toen vormde het platteland en de landbouw echt wel de kern van onze familiale en economische realiteit. Om de huidige actualiteit én de situatie van morgen beter te kunnen begrijpen vinden wij het essentieel dat we leren uit het verleden van onze voorouders. Op vlak van landbouw en voeding proberen wij als expertisecentrum daarin een sleutelrol te vervullen.

Bij geschiedenis en landbouw denken de meeste mensen meteen aan oude boerenkarren, klompen of historische boerderijen.

Maar het is zoveel meer dan dat. Zo merken we dat er opnieuw meer waardering ontstaat voor onze ambachten. Oude landbouwtechnieken en duurzame manieren van telen en oogsten: het zijn maar twee voorbeelden van thema’s waar mensen op een creatieve manier een hedendaagse invulling aan proberen te geven. Ook op de toegenomen interesse voor oude en nieuwe culinaire

tradities proberen wij als centrum in te spelen. En daarbij zijn we niet blind voor de internationale context. Zo organiseren we binnenkort in het BELvue museum in Brussel mee een festival waarbij een 15-tal gemeenschappen met een andere etnisch-culturele achtergrond het publiek zullen laten kennismaken met de typische gerechten waarmee zij de lente verwelkomen. Op die manier proberen we ons steentje bij te dragen aan een warmere samenleving.

Wij kwamen pas vorig jaar in aanraking met Sociare toen mijn collega Kristel bij jullie naar de kennismakingsdag voor nieuwe organisaties kwam. Het deed ons toen stilstaan bij het feit dat wij als vzw niet altijd op de hoogte zijn van alle specifieke regelgeving die er binnen paritair comité 329 bestaat. Omdat wij bij CAG maar met een klein team werken, is het fijn om te weten dat iemand dit allemaal in onze plaats opvolgt. Tel daarbij nog eens het feit dat we dankzij het aanbod van Scwitch een flinke korting kregen op onze loonadmini­ stratie bij Acerta, en je snapt dat we heel tevreden zijn over het feit dat Sociare ons pad heeft gekruist.”

2018

• 33

VOOR DE KLAS Aangesloten bij Sociare?

Dan is de kans groot dat we jou of één van je collega’s al eens in ons leslokaal in de Ravensteingalerij mochten verwelkomen.

Elk jaar kan je bij Sociare terecht voor 110 dagdelen praktijk­gerichte, ­specifieke vorming: helemaal toegespitst op de sector én met veel ruimte voor vragen en interactie. In deze rubriek stellen we met veel plezier twee van onze gepassioneerde ­Sociare-lesgevers aan je voor.

34 •

2018

INTERN

“ Een vorming volgen bij Sociare?

Niet alleen leerrijk, maar ook buitengewoon gezellig!”

WIE? Zohra Nidlahcen - Sociare-consulent

WAT? Geeft bij Sociare onder meer workshops over deeltijdse arbeid en losse medewerkers

“L

esgeven was voor mij een sprong in het diepe: toen ik 8 jaar geleden begon bij Sociare had ik nog nooit voor een klas gestaan en wist ik dus ook niet zeker of het wel iets voor mij was. Tijdens mijn eerste maanden als consulent gaf ik steeds samen les met een meer ervaren collega om de knepen van het vak te leren en me de verschillende inhoudelijke thema’s eigen te maken.

Daarna was het zoeken naar een eigen lesgeefstijl. Want die ene collega mag dan misschien wel een aangename stem hebben en de andere heeft misschien de gewoonte om z’n lessen te doorspekken met leuke voorbeelden, maar uiteindelijk is het belangrijk dat je ook voor de klas gewoon jezelf kan zijn.

“Al doende leert men” is een gezegde dat zeker ook opgaat voor lesgeven. Intussen slaag ik erin om workshops te geven én tegelijk inhoudelijke vragen te beantwoorden, maar dat was in de begindagen zeker niet evident. De topics waarover we lesgeven zijn ook vaak erg complex. Neem nu bijvoorbeeld de workshop rond losse medewerkers: daar zorgt de wetgeving rond verenigingswerk die eraan zit te komen voor een bepaalde mate van overlap, en dat kan voor veel mensen verwarrend zijn. Onze coördinatoren en medewerkers personeelsbeleid krijgen sowieso al veel op hun bord. Aan ons als consulententeam de taak om de materie duidelijk en behapbaar te houden.

Op onze workshops komen doorgaans mensen af die al over een zekere voorkennis beschikken, maar die meer willen weten over een specifiek thema. Dat is tijdens onze basiscursus wel anders: daar zitten regelmatig mensen in de zaal die nog maar een paar weken aan de slag zijn bij een nieuwe organisatie. Soms zie ik als lesgever de vraagtekens in hun ogen toenemen naarmate de les vordert.

EXTERN

“ Mijn missie?

Van droge leerstof entertainment maken!”

WIE? Dylan Peere - Beleidscoördinator financiën bij

CAW Oost-Vlaanderen & gastlector vzw-­wetgeving aan hogeschool VIVES in Kortrijk (opleiding bedrijfs­ management) WAT? Geeft bij Sociare workshops over begroting, ­jaarrekeningen en vzw-verplichtingen

“A

ls lector op de hogeschool geef ik les aan jonge gasten die vrij passief in de klas zitten en die bij wijze van spreken nog nooit van een vzw gehoord hebben. Ik moet hen er ook vaak op wijzen dat sociocultureel werk best een grote sector is, zowel qua aantal organisaties als op vlak van werkgelegenheid.

Ze weten vaak niet op welke vlakken hun vzw al in orde is of waar ze eerst moeten beginnen. Ik probeer die cursisten altijd gerust te stellen: kleine stappen zetten is ook vooruitgang boeken. En als ze op een bepaald domein aan de slag willen gaan, staan ze er uiteraard niet alleen voor.

Persoonlijk hou ik enorm van het informele karakter van onze vormingen. Het is altijd heel gezellig in onze lessen. Waarschijnlijk omdat de drempel om vragen te stellen erg laag ligt. Het is ook fijn om een gezicht te kunnen kleven op de stemmen die we zo dikwijls spreken aan de telefoon. Wanneer een opleidingsdag voor mij geslaagd is?

Als ik het gevoel heb dat de groep mee is en ik een antwoord heb kunnen geven op alle vragen, dan geeft dat enorm veel voldoening.”

Dat is hier bij Sociare wel anders. Elk jaar geef ik hier wel een aantal vormingen rond financieel beleid. Doorgaans gaan die over onderwerpen die al snel de stempel “ingewikkeld” krijgen. Ik zie het als mijn persoonlijke missie om die droge leerstof op een entertainende manier te brengen.

Ik probeer interactie zoveel mogelijk te stimuleren, omdat dat ook voedt waar het over gaat. Ook cases uit de dagelijkse praktijk helpen daarbij: zo creëer je herkenning én onthoud je als deelnemer ingewikkelde concepten ook beter.

Pas op: ik steek hier zelf ook nog geregeld nieuwe dingen op. Tijdens de workshop vzw-verplichtingen kreeg ik vandaag bijvoorbeeld de vraag of mensen die vanuit vzw A. in vzw B. actief zijn, vanuit die eerste vzw verzekerd zijn voor de daden die ze in die tweede vzw stellen. Ik antwoord dan eerlijk dat ik het niet weet, en moet het dan achteraf zelf ook uitpluizen. Ik vind het heel belangrijk om zelf ook te blijven bijleren. Het is niet omdat je voor het bord staat dat je daarom alle wijsheid in pacht hebt.

In de lessen hier begin ik in theorie van nul: ook iemand zonder voorkennis moet kunnen volgen. Voor mensen met meer ervaring is dat ook niet erg, ik merk dat een opfrissing soms meer dan welkom is. Typisch voor de sector is ook dat de mensen die verantwoordelijk zijn voor de administratie of de boekhouding daar doorgaans geen voorkennis van hebben.

Het zijn werknemers die er wel interesse in hebben of erin gerold zijn door intern door te groeien, maar daarom nog geen achtergrond in rechten of economie hebben. Ze weten wel ongeveer wat een balans is en wat statuten zijn, maar daar houdt het dan ook op.

Mijn doel na een halve of hele dag lesgeven? De mist in hun hoofd laten optrekken. Als ik merk dat ze na afloop van de les helemaal zeker weten waarvoor een jaarrekening dient of hoe je een balans leest, dan stap ik goedgezind op de trein naar huis.”

2018

• 35

Hoera, SCWITCH is jarig!

Focus op 2 jaar zakelijk organisatiemanagement in de socioculturele sector

D

e krachten bundelen om de toenemende complexiteit het hoofd te bieden én tegelijk te ontsnappen aan de wurggreep van een steeds commerciëler wordende markt: nog niet zo heel lang geleden was dat dé ultieme droom van onze sector. Dankzij de toewijding, inzet en het

harde werk van Sociare en De Federatie ging die droom in 2016 in vervulling en zag Scwitch het levenslicht. De sympathieke startup nestelde zich in een mum van tijd in de socioculturele hoofden én harten, en groeide op amper twee jaar tijd uit tot de referentie voor alles wat te maken heeft met het zakelijk beheer van een organisatie.

Liesbeth De Winter (adjunct-directeur De Federatie & voorzitter van Scwitch): “De tijd was er gewoon rijp voor. We merkten al langer dat de verantwoordelijken van onze lidorganisaties meer en meer tijd en energie spendeerden aan dingen die mijlenver van hun inhoudelijke werking verwijderd lagen: btw, fiscaliteit, de contacten met sociale secretariaten... Door de verminderende subsidies was de druk op de ketel in die periode ook enorm hoog: veel organisaties waren volop op zoek naar andere inkomsten of bekeken hoe ze intern konden besparen op de overheadkosten.

Brainstormen over zo’n plan is één ding, het concreet uitwerken is nog iets totaal anders. En dus vertrokken we op tweedaagse om daar met de hulp van externe experten aan een ondernemingsplan te schrijven. Vervolgens gingen we dat voorstellen bij een aantal andere federaties, die later de steraandeelhouders van Scwitch zijn geworden. Daar voelden we meteen dat er een grote gedragenheid

36 •

2018

bestond voor ons idee. Dat was heel fijn, het heeft die uitrol echt vleugels gegeven.

Die structuur blijft Scwitch ook twee jaar na de start nog inhoudelijk voeden. In nauw overleg met hun achterban komen onze steraandeelhouders regelmatig met bruikbare ideeën op de proppen, waarvan het team van Scwitch dan uitzoekt of ze haalbaar zijn of niet.

Ik moet dikwijls uitleggen wat Scwitch nu precies is en wat we doen, en zeker in het begin was dat niet makkelijk.

Zakelijk organisatiemanagement, het is nu eenmaal niet iets wat zich makkelijk laat vertalen. Ik begin mijn verhaal altijd met te vertellen dat we vertrokken zijn van het idee dat we als sector een betere, meer gespecialiseerde dienstverlening wilden bekomen tegen een scherpere prijs. In de periode voor Scwitch waren wij als sector met vele kleine spelers geen interessante doelgroep voor commerciële organisaties.

Dat is nu wel anders: samen staan we veel sterker, en merken we echt dat we

kunnen wegen op de markt. Nu we twee jaar verder zijn, kunnen we wat we doen ook vertalen in concrete voorbeelden en harde cijfers, wat veel meer tot de verbeelding spreekt.

We hebben als organisatie natuurlijk niet het monopolie op zakelijk organisatiemanagement. Het grote verschil is dat wij er bij Scwitch niet naar streven om alle expertise zelf in huis te halen. Ik zie eerder een verbindende rol voor ons weggelegd met interessante zakelijke partners: advocatenkantoren, boekhouders en consultants die zich willen specialiseren in onze sector of er al goed in thuis zijn. We kunnen daar echt een meerwaarde betekenen, daar ben ik van overtuigd.

Nu we onze tweede verjaardag vieren, zie je dat Scwitch als merk intussen goed gekend is en zelfs op bepaalde vlakken een referentie is geworden. De respons op ons aanbod loonadministratie was en is nog altijd overweldigend hoog.

Scwitch heeft een vacuüm gevuld: we kunnen als sector nu meer gewicht in de schaal leggen in onze contacten met commerciële spelers. Daar plukken onze organisaties de vruchten van

”

Dat ligt niet alleen aan de prijs: door de connectie met Sociare voor de expertise over de sociale regelgeving in PC 329 is ook de kwaliteit er sterk op vooruit gegaan. Ik ben ook tevreden dat we er de voorbije maanden in geslaagd zijn om ons te profileren op het GDPR-thema, op een moment dat niemand anders in de sector zijn nek durfde uitsteken. Daar moet je lef voor hebben.

Je hoort het: voor je zit een voorzitter die apetrots is op het feit dat we er met zoveel verschillende partners toch in geslaagd zijn om zo’n mooi verhaal uit de grond te stampen. Met Luk en Sarah heeft afgevaardigd bestuurder Dirk Vermeulen twee mensen aan boord kunnen halen die zich ten volle smijten op de dienstverlening, en dat is goud waard. Ook de komende maanden gaan we niet stil zitten. Zo lanceren we dit voorjaar een gloednieuwe samenaankoop, waarbij organisaties kunnen intekenen op ons aanbod voor verplichte en noodzakelijke

SCWITCH… verzekeringen. We garanderen je daarbij dat de waarborgen en voorwaarden van je polissen dezelfde blijven, maar dat je wel een pak geld bespaart. Ook de veranderende vennootschapswetgeving gaat bepaalde consequenties hebben voor onze organisaties: zo zullen ze bijvoorbeeld hun statuten moeten aanpassen. Dat is geen reden om ongerust te zijn: Scwitch is ermee bezig, en zorgt ervoor dat alles klaar staat om die overgang zo vlot en goedkoop mogelijk te laten verlopen.

Meer lezen over wat Scwitch voor je kan betekenen? www.scwitch.be tip: schrijf je in op de nieuwsbrief Volg Scwitch ook via de volgende kanalen:

… is een coöperatie met sociaal oogmerk van, door en voor de socioculturele sector. … levert tal van kosten-, tijd- en ­kopzorgenbesparende diensten. … speelt met succes de macht van het getal uit in haar benadering van marktspelers. … werkte samen met 3 grote aanbieders op de markt een aanbod loonadministratie uit, dat zowel financieel als inhoudelijk het ontdekken waard is. … erkent én versterkt socioculturele organisaties in hun sleutelpositie binnen de maatschappij. … draait niet om winsten of dividenden: alle opbrengsten – of dat nu geld, kennis of menselijke contacten zijn – vloeien terug naar de sector

2018

• 37

DE DAG VAN...

Maarten Gerard,

adviseur belangenbehartiging bij Sociare

9:00

12:00

BEGIN VAN DE DAG

EINDE VERGADERING

Nadat ik mijn zoon ’s ochtends heb afgezet op de crèche, stap ik op de metro richting Kunst-Wet

De vergadering is afgelopen. Ik praat nog even na met Nicole Crama, collega bij de Franstalige socioculturele werkgeversfederatie CESSoC, over lopende federale dossiers zoals de Reprobel vergoeding voor onze organisaties en het taakloon voor kunstenaars.

9:30

12:30

VERGADERING ADVIESGROEP SOCIAAL RECHT – UNISOC

ONDERWEG

In de Guimardstraat komen we samen met de adviesgroep sociaal recht van Unisoc. Dat is de werkgeverskoepel van de social profit in België, waar ik binnen de adviesgroep Sociare vertegenwoordig. In deze adviesgroep buig ik me samen met de collega’s uit de thuiszorg, maatwerk­ bedrijven, kinderopvang...over sociaal­juridische nieuwigheden en bekijken we wat de impact is op onze sector.

Alweer op de metro, dit keer richting ons kantoor in de Ravensteingalerij

38 •

2018

12:45 ADVIES VERLENEN Eén van onze leden wil graag weten of ze in aanmerking komen voor een tussenkomst van het fonds Sociale Maribel. We bekijken samen de details en ik neem uitgebreid de tijd om op al haar vragen te antwoorden.

13:30 TUSSENDOOR Ondertussen is het alweer middag. Na de lunch heb ik nog even tijd om een paar dringende telefoontjes te plegen...

14:00

16:30

OVERLEG STARTJOB

NOTA SEMI-AGORAAL STATUUT

...voor het overleg rond Startjob van start gaat. Dat is een project dat we als sociale partners voor de sector hebben binnengehaald. Socioculturele organisaties die een jongere onder de 26 jaar aanwerven, krijgen via die weg een deel van de loonkosten terugbetaald. Op die manier willen we kansen geven aan jonge mensen en hen meteen ook laten kennismaken met alle jobmogelijkheden binnen het socioculturele werkveld. Startjob is een samenwerking tussen Sociare, het sectoraal vormingsfonds VIVO en de vakbonden, dat in 2018 & 2019 al aan z’n derde editie toe is.

Mijn laatste wapenfeit voor deze werkdag: een nota over het semi-agoraal statuut afwerken. Die wil ik de dag erop versturen naar alle parlementsleden die in de Kamer in de commissie Sociale Zaken zetelen. Zo maken we de visie van Sociare over het onderwerp duidelijk en hopen we ook mee op het beleid dat tot stand komt te wegen.

2018

• 39

S TAND VA N ZAKEN Wat staat er

op de

SOCIALE AGENDA?

D

e belangen van onze leden verdedigen, dat doen we bij Sociare binnen de sociaaloverlegstructuren en in de intersectorale werkgeversorganisaties voor de socialprofitsector. We zetten ook sterk in op thema’s die te maken hebben

met werkgeverschap en organisatiebeheer. In deze rubriek geven we je graag een update over al deze activiteiten.

Welke topics stonden er in 2017 op de sociale agenda en op welke fronten zetten we ons in 2018 in?

1. VIA5-onderhandelingen: in 2017 starten de VIA5-onderhandelingen formeel. Binnen het beperkt kader vanuit de Vlaamse Regering werken we als Verso samen met de vakbonden aan een goed akkoord inzake loon- en arbeidsvoorwaarden voor de volgende jaren. Die voorwaarden moeten een antwoord bieden op tal van uitdagingen en zo mee zorgen voor een sterke socioculturele sector. Bij de opmaak van dit magazine onderhandelen we over de laatste contouren van dit akkoord.

Meer informatie vind je binnenkort op www.sociare.be.

2. Via-middelen 2017: anders dan in 2016 verloopt de uitbetaling van de via-middelen in 2017 vlot. Het gaat hier over via-middelen voor organisaties die hun tussenkomst krijgen vanuit het Departement Cultuur, Jeugd en Media of van VSPF. De bedragen stijgen ten opzichte van 2016 en worden tijdig gestort aan de organisaties, uiterlijk

40 •

2018

eind november. Het vlotte verloop is onder meer het resultaat van de afspraken die Sociare begin 2017 vastlegde met het Kabinet van minister Gatz, het Departement en vakbonden.

3. Maribelfondsen: Sociare beheert samen met de vakbonden de maribelfondsen voor onze sector. Ook in 2017-2018 kennen ze bijkomende loonsubsidies toe aan organisaties waarmee zij bijkomende tewerkstelling creëren en verhogen zij het maximale subsidiebedrag per vte. Zo worden de tax shift middelen die voor onze sectoren voor 50% naar de maribel gaan, effectief ingezet voor tewerkstelling.

4. Vormingsfondsen: via het vormingsfonds lde, VIVO en het fonds risico­ groepen krijgen organisaties en werknemers ondersteuning op vlak van opleiding en coaching. Door financiële bijpassing vanuit het fonds risicogroepen stijgt de tussenkomst voor opleidingsondersteuning in 2017 naar 50 euro per vte. Daarnaast blijft de ondersteuning voor Nederlands op de Werkvloer voor anderstalige werknemers een vaste waarde. VIVO zet ook tal van acties op naar werkgevers en werknemers toe, onder andere vanuit de nieuwe sector­convenant vanaf 2018.

Werknemers en werkgevers in organisaties met lde-erkenning genieten van gratis vorming en coaching vanuit het Vormingsfonds lde. Wil je hierover op de hoogte gehouden worden? Schrijf je

dan zeker in op de VIVO-nieuws­brief op www.vivosocialprofit.org.

5. Duaal leren: de socioculturele sector investeert al jaren massaal in duaal leren, deeltijds leren en deeltijds werken.

Dat gebeurt vanuit het fonds risicogroepen en vanuit het maribelfonds 329.01.

Om de goede praktijken verder te zetten en nog te verbeteren neemt Sociare het voortouw in het sectoraal partnerschap voor de sociaalprofitsector en neemt er de rol van voorzitter op. De investering in duaal leren zorgt bovendien voor Startjob 3.0, een project waardoor in 2018-2019 opnieuw tientallen jongeren onder de 26 jaar tewerkgesteld kunnen worden in onze sector.

6. Verso, unisoc, Bruxeo: de intersectorale werkgeversorganisaties voor de socialprofitsector kennen boeiende tijden.

Verso, unisoc en Bruxeo krijgen allemaal een nieuwe directeur en ondergaan elk een traject dat hen versterkt voor de toekomst. Zo blijven zij instaan voor de socialprofit en sociale ondernemingen op federaal, Vlaams en Brussels niveau, door te wegen op de intersectorale sociale agenda alsook door initiatieven in samenspraak met hun federaties, waaronder Sociare.

7. Cao’s in de sector: in 2017 sloot Sociare in de paritaire comités van de socioculturele sector verschillende cao’s rond onder andere: sectoraal aanvullend pensioen, tijdskrediet voor

zorg tot 51 maanden en landingsbaan vanaf 55 jaar bij lange loopbaan. Een overzicht van de sectorale cao’s kan je terugvinden op www.sociare.be.

8. Belangrijke thema’s: Sociare behartigt de stem van de socioculturele organisaties ook op tal van thema’s zoals de hervorming vennootschaps- en vzw-wetgeving (daarover kan je meer lezen op pagina 16).

Ook bij de optimalisatie van de vrijwilligerswet speelt Sociare haar rol.

Door de opmaak van het beroepscompetentieprofiel sociocultureel werker verzekeren we daarnaast ook dat in de toekomst de cvo’s de opleiding sociocultureel werker kunnen blijven aanbieden, wat essentieel is voor de tewerkstelling van werknemers met lagere kwalificaties in onze sector.

Een belangrijk thema waaruit de kracht van de vernieuwde samenwerking tussen Sociare en de sectorfederaties blijkt is het Verenigingswerk. Binnen het Zomerakkoord van 2017 roept de federale regering dat nieuw statuut in het leven waarbinnen particulieren 500 euro per maand en 6000 euro per jaar kunnen bijverdienen. We zijn tevreden dat het nieuwe statuut een antwoord biedt op bestaande noden in onder meer de sport en de amateurkunsten.

Toch uiten we ook onze bezorgd­ heden over het geheel van functies en activiteiten die binnen het nieuwe statuut kunnen. De omvangrijke lijst is te verwarrend, en bepaalde activiteiten bieden tewerkstellingskansen aan zwakkeren in het kader van het nieuwe decreet wijkwerken of bij lokale diensteneconomie. Ook benadrukken we het belang van de inzet van vrijwilligers, het nieuwe statuut is niet te verwarren met vrijwilligerswerk. Daarom vragen we samen met de sectorfederaties een gefaseerde invoering met start binnen de sportsector en amateurkunsten alsook een overleg met de betrokken sectoren voor de uitzuivering van de lijst.

NOG GEEN LID? 8 REDENEN OM JE AAN TE SLUITEN BIJ SOCIARE • Je ontvangt algemene én sectorgerichte informatie uit eerste hand.

• We bieden je snel advies op maat via telefoon en mail.

• Je krijgt toegang tot onze uitgebreide thematische databank op de website.

• We brengen je als eerste op de hoogte van relevante sociaaljuridische nieuwigheden.

• Je kan deelnemen aan sectorspecifieke vormingen en netwerksessies.

• We maken je professionele leven makkelijker met handige tools en modeldocumenten.

• Je geniet van superinteressante ledenvoordelen.

• Je bepaalt mee het standpunt dat we innemen als sector.

Interesse? Neem dan zeker een kijkje op onze website en vul snel ons aansluitingsformulier in! www.sociare.be

Sociare is de Nederlandstalige werkgevers­ federatie van de socioculturele sector, actief in Vlaanderen en Brussel. We verbinden, ondersteunen en versterken meer dan 8OO leden: kleine, middelgrote en grote organisaties die tot de paritaire comités 329.O1 of 329.O3 behoren. Dat doen we via adviesverlening, vorming, netwerking en belangenbehartiging.

Meer lezen over wie we zijn en wat we doen?

Volg ons via deze kanalen: www.sociare.be Schrijf je in op ons maandelijks E-zine @Sociarevzw en #sociocultureelwerk @sociarevzw Sociare

Onze leden zijn stuk voor stuk organisaties die elk op hun manier bouwen aan een inclusieve, democratische, sterke en versterkende samenleving. Ze zijn actief op tal van domeinen: sociaal-cultureel werk met volwassenen, jeugdwerk, beroepsopleiding, sport, cultuur, samenlevingsopbouw, milieu, ontwikkelings­ samenwerking, minderheden, musea en erfgoed, toerisme, media en lokale diensteneconomie. Anders dan het nastreven van een winstgevend doel, werken zij met hart en ziel aan het realiseren van hun maatschappelijke doelstelling.

Ze doen hiervoor een beroep op tal van medewerkers, vrijwilligers en werknemers. De financiële middelen die zij hiervoor inzetten komen van subsidies of overheidsinvesteringen en eigen inkomsten. Omdat er geen winstgevend doel is, zijn de organisaties die we vertegenwoordigen overwegend vzw’s, enkele organisaties hebben de vorm van een vennootschap met sociaal oogmerk.