Page 1

Το περιοδικό της Astra Airlines The Astra Airlines in flight magazine


2 |


4 |


6 |


8 |


10 |


editorial

2008, Αεροδρόμιο «Μακεδονία»: το ξεκίνημα... 2008, «Makedonia» airport: the beginning…

Το καλοκαίρι που πέρασε συμπληρώσαμε 10 χρόνια στον αέρα! Τα χρόνια αυτά μας δώσατε την ευκαιρία να σας ταξιδέψουμε, μας εμπιστευθήκατε και μας στηρίξατε. Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι: Σας ευχαριστούμε που ήσασταν δίπλα μας σε αυτή την πορεία, σας ευχαριστούμε που μας οδηγήσατε εδώ. Θα συνεχίσουμε να πετάμε για σας ακόμα πιο πολύ!

This past summer marked our tenth anniversary of commercial flights. During this decade, you gave us a chance and then you trusted and supported us. All we can say is: Thank you for being on our side on this path, thank you for leading us here. We will continue flying for you, even more so!

Γιάννης Ζλατάνης, Χαρά Ζλατάνη

Yannis Zlatanis, Hara Zlatani

12 |


περιεχόμενα

περιεχόμενα | contents 12. Editorial 18. Περιπλανήσεις στον κόσμο 58. Betterfly & Better living 108. Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου 126. Σπιναλόγκα 132. Οικοτουριστικές διαδρομές γύρω από τη Θεσσαλονίκη 158. Οινοτουρισμός 168. Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς 172. Μάνος Χατζιδάκις 188. Συνδέσμος Γουνοποιών Καστοριάς 192. The betterfly list 204. Χάρτης προορισμών

contents

206. Ο στόλος της Astra Airlines

12. Editorial 18. Travel around the world 58. Betterfly & Better living 108. A Voyage to the The North Aegean Islands 126. Spinalonga 132. Routes of ecotourism around Τhessaloniki 158. Wine tourism 168. Kastoria Photo Club 172. Manos Hadjidakis 188. Kastorian Fur Association 192. The betterfly list 204. Destination map 206. The fleet of Astra Airlines

14 |


Ιδιοκτησία της Astra Airlines 12ο χιλιόμετρο Θεσσαλονίκης- Μουδανιών, περιοχή αεροδρομίου Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τ: 2310-489390, Fax: 2310-489393 Παραγωγή- έκδοση εντύπου: «Όψεις πολιτισμού» Κομνηνών 17, Θεσσαλονίκη, Τ: 2310-257218, Fax: 2310-257219 Διευθυντής: Θανάσης Κατσίκας (atha.kats@yahoo.gr) Διευθυντής Περιοδικών Εκδόσεων: Ελισάβετ Κελέση (elisavet54@gmail.com) Αρχισυντάκτης: Θάνος Δελλής (politismos33@gmail.com) Creative Art Director: Xρήστος Ματσικίδης Art director: Βίκη Σπανού Επιμέλεια Ύλης: Σάκης Ζήσης Επιμέλεια Περιοδικού: Νικολέτα Νικολιού Επιμέλεια Κειμένων: Παρασκευή Κατσίκα Σύμβουλοι Διαφήμισης: Κατερίνα Δάλλα, Ασπασία Δαϊνά, Βιβή Κατσαούνη, Βιολέτα Σελιώνη, Ρένα Τελλίδου, Βασίλης Ψαρόπουλος (periodikoastra@gmail.com) Οικονομική διαχείριση: Θανάσης Γούλας, Γιώργος Ψάρρης Λογιστήριο: Νίκος Ιατρού Mεταφράσεις: Μεταφραστικό κέντρο "Ξανθάκη" Γραμματεία: Xρύσα Αρβανιτίδου Eκτύπωση: Thessprint Ευχαριστούμε για τη διάθεση του φωτογραφικού υλικού: φωτογράφο Στέλιο Δεμερτζή, Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς, Διεύθυνση Τουρισμού Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Δήμο Βόλβης, Δήμο Λήμνου, Δήμο Χίου. Τα άρθρα και οι γνώμες που εκφράζονται στα κείμενα του περιοδικού δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά τις απόψεις της Astra Airlines. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση και η αποσπασματική μεταφορά κειμένων με τη γραπτή συναίνεση της Astra airlines. Το περιοδικό διατίθεται δωρεάν

16 |

Owned by Astra Airlines 12th km on the Thessaloniki-Moudania road, airport district Thermi, Thessaloniki T. +30 2310-489390, Fax: +30 2310-489393 Production-publication: «Opsis Politismou» 17 Komninon St., Thessaloniki T. +30 2310-257218, Fax: +30 2310-257219 Director: Thanasis Katsikas (atha.kats@yahoo.gr) Periodical Publications Director: Elisavet Kelesi (elisavet54@gmail.com) Editor-in-chief: Thanos Dellis (politismos33@gmail.com) Creative Art Director: Christos Matsikidis Art director: Viki Spanou Content Management: Sakis Zisis Magazine Editor: Nikoleta Nikoliou Copy editing: Paraskevi Katsika Advertising Consultants: Katerina Dalla, Aspasia Daina, Vivi Katsaouni, Violeta Selioni, Rena Tellidou, Vasilis Psaropoulos (periodikoastra@gmail.com) Financial Management: Thanasis Goulas, Giorgos Psarris Account office: Nikos Iatrou Translations: Translation Center "Χanthaki" Secretariat: Chrisa Arvanitidou Print: Thessprint We would like to thank for providing us with photographic material: photographer Stelios Demetzis, Photography club of Kastoria, North Aegean Region Tourist Directorate, Municipality of Volvi, Municipality of Limnos, Municipality of Chios. The articles and opinions expressed in the magazine's texts do not necessarily represent the views of Astra Airlines. The reproduction and fragmentary transposition of the texts is only permitted with the written consent of Astra airlines. Free press


Travel around the world

Σπάει τα ρεκόρ Η πιο επιτυχημένη χρονιά όλων των εποχών για τον ελληνικό τουρισμό Την πιο επιτυχημένη τουριστική χρονιά όλων των εποχών για την Ελλάδα επιβεβαιώνουν τα πλέον πρόσφατα επίσημα στοιχεία από την ΥΠΑ, την FRAPORT και το Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ), για το επτάμηνο Ιανουαρίου- Ιουλίου.

18 |

Συγκεκριμένα, καταγράφεται μεγάλη αύξηση 13,7% στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2018 στις αφίξεις επιβατών εξωτερικού στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η FRAPORT, σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2017. Επιπλέον 1,5 εκατ. ξένοι επισκέπτες πέταξαν με απευθείας αεροπορικές πτήσεις από αεροδρόμια του εξωτερικού προς 14 ελληνικούς προορισμούς (2018 - 12,1 εκατ. 2017 - 10,6 εκατ). Ακόμη μεγαλύτερη ήταν άνοδος για το ΔΑΑ «Ελ. Βενιζέλος» όπου οι αφίξεις επιβατών εξωτερικού ξεπέρασαν τα 9 εκατ. στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου 2018, καταγράφοντας αύξηση 15%. Περισσότεροι από 1,2 εκατ. επιπλέον ξένοι επισκέπτες πέταξαν από αεροδρόμια του εξωτερικού προς την Αθήνα το 2018 ως και το τέλος Ιουλίου (2018 - 9,03 εκατ. 2017 - 7,85 εκατ.). Την ίδια στιγμή για πρώτη φορά οι επιβάτες εξωτερικού στο αεροδρόμιο "Ν. Καζαντζάκης" του Ηρακλείου ξεπέρασαν στο επτάμηνο τα 1,85 εκατ. Συνολικά υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 3 εκατ. επιπλέον επιβάτες εξωτερικού διακινήθηκαν φέτος στην Ελλάδα ως και το τέλος Ιουλίου σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο στόχος των 32 εκατ. τουριστών που είχε θέσει το Υπουργείο, όπως γίνεται αντιληπτό θα υπερκαλυφθεί και οι συνολικές αφίξεις θα ξεπεράσουν τα 33 εκατ., καθώς, τόσο οι οδικές αφίξεις, όσο και η κρουαζιέρα κινούνται φέτος ανοδικά, συμπαρασύροντας έτσι τα έσοδα σε πολύ υψηλά επίπεδα. ΑΠΕ-ΜΠΕ


A record breaker The most successful year for Greek tourism The most successful touristic year in Greece confirm the first official reports from YPA, FRAPORT and Athens International Airport, “Eleftherios Venizelos” for the seventh-month period between January- July.

A big increase of 13.7% in the seven-month period between JanuaryMarch 2018 in tourism within the 14 regional airports that are managed by FRAPORT has been recorded, in comparison to the same time period of 2017. In addition, 1.5 million visitors flew with direct airlines from international airports to 14 Greek destinations (201812, 1 million. 2017-10.6 million) An even bigger increase is noted for the airport “Eleftherios Venizelos” where the passenger arrivals surpassed 9 million between January until March 2018, a recorded increase of 15%. More than 1.2 million extra visitors flew from international airports to Athens in 2018 until the end of July (2018-9.03 million. 2017- 7. 85 million). At the same time and for the first time the international passengers at “N. Kazantzakis” airport in Heraklion in a seven -month period, surpassed 1.85 million. The total amount is 3 million extra international passengers that traveled this year to Greece until the end of July in comparison to previous years. In conclusion, the aim of the 32 million tourists, which the Ministry set has more than just been met and the total number of arrivals will increase by 33 million, as well as the visitors travelling and an increase of cruise ships this year, marking this is a most profitable year. Athens-Macedonian News Agency


Travel around the world

Οι New York Times εξυμνούν την Αθήνα

Τhe Νew Υork Τimes glorifies Αthens

Εκτενές αφιέρωμα στην Αθήνα έκαναν οι New York Times, αναφερόμενοι στην εξαιρετική άνθιση που έχει σημειώσει η πόλη τα τελευταία χρόνια.

A lengthy tribute to Athens was made by the New York Times mentioning the outstanding growth of the city these past few years.

20 |


Travel around the world «Κανένα άλλο μέρος δεν έχει τέτοια επιρροή πάνω μου όσο η Αθήνα. Η Αθήνα είναι μια πόλη που την έχω δει να αλλάζει και να εξελίσσεται, να υπομένει την κρίση, το χάος και την οικονομική κατάρρευση και να γεννιέται από τις στάχτες της ως μια από τις πιο ζωντανές και σημαντικές πολιτιστικές πρωτεύουσες του κόσμου, έναν κορυφαίο τουριστικό προορισμό», υπογραμμίζει το αφιέρωμα, συμπληρώνοντας ότι «πέρυσι η Αθήνα σημείωσε ρεκόρ επισκεπτών, καλωσορίζοντας πέντε εκατομμύρια τουρίστες, διπλασιάζοντας τις επιδόσεις του 2012». Δώδεκα χρόνια μετά την πρώτη της επίσκεψη στην Αθήνα, η αρθρογράφος Charly Wilder είδε μία εντελώς διαφορετική πόλη, με ένα ζωντανό εμπορικό κέντρο, μία πληθώρα νέων εστιατορίων και bars, γειτονιές που στο παρελθόν ήταν παραμελημένες να αποτελούν πλέον κέντρα πολιτισμού, πολιτιστικά ιδρύματα διεθνών προδιαγραφών και το Μουσείο της Ακρόπολης να δεσπόζουν στο κέντρο της πόλης. Στο ρεπορτάζ της κάνει αναφορά σε όμορφα μπαρ, που έχουν ψηφιστεί ως κάποια από τα καλύτερα μπαρ του κόσμου και σε καλλιτεχνικά στέκια. Δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί στα πολιτιστικά κέντρα διεθνών προδιαγραφών, όπως το Σταύρος Νιάρχος και τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, που διοργανώνουν ενδιαφέροντες εκδηλώσεις όλο το

χρόνο, όπως και στην Ακρόπολη και το νέο μουσείο στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου. «Οι παραμελημένες γειτονιές έγιναν τα νέα καλλιτεχνικά στέκια της πόλης, όπως το Μεταξουργείο το οποίο ήταν γνωστό για τα ασιατικά παντοπωλεία, ενώ τώρα φιλοξενεί μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες γκαλερί της πόλης, πλήθος καφέ και είναι γεμάτο γκράφιτι από street artists που ομορφαίνουν την περιοχή», προσθέτει. Μιλώντας με επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους και άλλους ντόπιους, η Wilder τονίζει ότι τα τελευταία δύο χρόνια, η Ελλάδα έχει δείξει σημάδια ανάκαμψης. Η ανεργία, η οποία έφθασε το 30% το 2013, έπεσε δέκα ποσοστιαίες μονάδες και μειώνεται, ενώ η οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης προέρχεται από τον τομέα του τουρισμού, καθώς ο αριθμός επισκεπτών αυξήθηκε κατά την τελευταία δεκαετία, κυρίως εξαιτίας των αναταραχών στην Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στη ξέφρενη διασκέδαση της πόλης. «Το κρασί έρεε άφθονο και η μουσική έπαιζε δυνατά, από Bossa Nova μέχρι ρεμπέτικα καθώς άρχισε να ξημερώνει. Μέχρι τη στιγμή που έφυγα για το αεροδρόμιο, σχεδόν όλοι χόρευαν», καταλήγει η Wilder.

“There is no other place that has the same impact on me that Athens has. Athens is a city that I have witnessed changing and evolving, enduring the crisis, the chaos and the economical ruin and then being reborn from the ashes as one of the most vivid and important cultural capitals of the world. A top tourist destination” outlines the tribute, adding that “last year Athens made a record of visitors, it welcomed five million tourists, doubling the performance of 2012”. Twelve years after her first visit to Athens, columnist Charly Wilder saw a totally different city, with a vibrant shopping center, a plethora of new restaurants and bars, neighborhoods that in the past were left neglected now are the centers of civilization with cultural centers of international standards and the Acropolis Museum looming in the center of the city. In her commentary, she mentions beautiful bars which were voted some of the best bars in the world and about the artistic hangouts. She could not fail to mention the cultural centers of international standards such as The Stavros Niarchos Foundation, the “House of Letters & Arts” the Acropolis and the new Acropolis Museum.

“The neglected neighborhoods became the new artistic hangouts of the city, like the Metaxourgeio which was known for its Asian grocery stores and now is home to one of the most important contemporary galleries of the city. Metaxourgeio is also filled with cafes and graffiti by street artists who have taken it upon themselves to brighten the area” she adds. Speaking with business owners, artists, reporters and other locals Wilder stresses that over the last two years Greece has shown signs of recovery. The unemployment, which had peaked to 30% in 2013, fell ten percent and since then that percentage is decreasing, and the economy is constantly growing faster than the European average. A big part of this increase is due to the tourism, as the number of visitors increased over the last decade, largely due to the turmoil in Turkey and the Middle East. She did not fail to mention the wild fun of the city. “The wine was plenty and the music was playing loud, from Bossa Nova to rebetika as it started to dawn. By the time I left for the airport, almost everyone was still dancing” Wilder concludes.

22 |


Travel around the world

Lonely Planet Τα 10 καλύτερα μουσεία της Αθήνας Aφιέρωμα στα μουσεία της Αθήνας, τα οποία δεν πρέπει να χάσει κανείς εάν επισκεφθεί την ελληνική πρωτεύουσα, φιλοξενεί στην ιστοσελίδα του το Lonely Planet.

Lonely Planet 10 best museums of Athens Lonely Planet has a special tribute to the museums of Athens that should not be missed when visiting the capital. 24 |

Ο πολιτισμός, αναφέρει το δημοσίευμα, είναι αναμφίβολα το ισχυρότερο στοιχείο της Αθήνας καθώς η πόλη έχει ιστορία χιλιετιών στις τέχνες, τις επιστήμες, τη φιλοσοφία, τη μυθολογία, το θέατρο και τη Δημοκρατία. Τα μουσεία που παρουσιάζονται είναι τα ακόλουθα: 1. Μουσείο Ακρόπολης: Περιγράφεται ως το κόσμημα της ελληνικής πολιτιστικής σκηνής της Αθήνας και ως ένα από τα σημαντικότερα μουσεία στον κόσμο, που υποδέχεται πάνω από 1,5 εκατ. επισκέπτες ετησίως. 2. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Διαθέτει τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη συλλογή ευρημάτων από τη Νεολιθική περίοδο, την εποχή του Χαλκού, την Κυκλαδική, Μυκηναϊκή και Ρωμαϊκή εποχή. 3. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο: Πρόκειται για ένα πανέμορφο κτίριο στο Κολωνάκι, που στεγάζεται σε ένα γοητευτικό αρχοντικό με κήπο το οποίο κάποτε ανήκε στην γαλλοαμερικανίδα Δούκισσα της Πλακεντίας, ισχυρή υποστηρίκτρια της ελληνικής ανεξαρτησίας. 4. Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 5. Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 6. Μουσείο Μπενάκη 7. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο 8. Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης 9. Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών 10. Πολεμικό Μουσείο

Culture, says the article is unquestionably the most powerful asset of Athens as the city has a thousand –year-old history in arts, sciences, philosophy, mythology, theater and Democracy. The Museums are: 1. The Acropolis Museum which is described as the jewel of the Greek cultural scene of Athens and as one of the most important museums in the world that welcomes more than 1.5 million visitors annually. 2. The National Archaeological Museum has the biggest and most important collection of findings that dates back to the Neolithic Age, the Bronze Age, the Cycladic, Mycenaean and Roman period. 3. Byzantine and Christian Museum is a beautiful building in Kolonaki area which is housed in a charming mansion with a garden, which once belonged to the French-American Duchess of Plaisance, a strong supporter of Greek Independence. 4. National Museum of Contemporary Art 5. Goulandris Museum of Cycladic Art 6. Benakis Museum 7. National Historical Museum 8. Museum of Islamic Art 9. Museum of the City of Athens 10. War Museum


Travel around the world

Το Salonica Front WWI στα 10 καλύτερα war memorial tours Ως ένα από τα 10 καλύτερα war memorial tours στον κόσμο προτείνεται το “SALONICA FRONT WWI”, σύμφωνα με την εφημερίδα Daily Mail του Λονδίνου.

26 |

Τα μνημεία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου στη Θεσσαλονίκη και το Κιλκίς προσέλκυσαν το ενδιαφέρον Βρετανικών ταξιδιωτικών οργανισμών, που τα ενέταξαν στα προγράμματά τους. Ο tour operator της Αγγλίας PLANET HOLIDAYS, προτείνει με ολοσέλιδη παρουσίαση στην μπροσούρα του, ένα πρόγραμμα πέντε διανυκτερεύσεων, αντίστοιχων των θεματικών διαδρομών σε Θεσσαλονίκη και Κιλκίς, που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος των επισκέψιμων μνημείων του Α' Παγκοσμίου Πολέμου στην Κεντρική Μακεδονία. Στην μπροσούρα του PLANET HOLIDAYS, το “SALONICA FRONT WWI” αναφέρεται ως «μία από τις δέκα καλύτερες περιηγήσεις οι οποίες είναι κατάλληλες για να σηματοδοτήσουν την εκατονταετηρίδα της ανακωχής». Οι Βρετανικοί ταξιδιωτικοί οργανισμοί επιδεικνύουν μεγάλο ενδιαφέρον για τα ιστορικά μνημεία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, συμπεριλαμβανόμενου του “SALONICA FRONT WWI”. Πέρυσι, στο πλαίσιο της καμπάνιας WWI-Memorial Tourism in Greece που υλοποιούν από κοινού ο Οργανισμός Τουρισμού Θεσσαλονίκης και η Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, επισκέφθηκαν τη Θεσσαλονίκη και το Κιλκίς εξειδικευμένοι tour operators και δημοσιογράφοι, για να γνωρίσουν τις τουριστικές διαδρομές του προγράμματος. Η καμπάνια World War I -Memorial Tourism in Greece είναι μια ολοκληρωμένη δράση οργάνωσης, παρουσίασης και προβολής ενός προγράμματος που  διοργανώνεται από την PASS PARTOUT – Tourism Marketing και περιλαμβάνει επισκέψεις προσκυνητών και επισκεπτών σε πεδία μαχών και Συμμαχικά Κοιμητήρια του Α' Παγκόσμιου Πολέμου. Η Θεσσαλονίκη και το Κιλκίς, συνεχίζουν να αναπτύσσουν επιτυχώς τον Τουρισμό Ιστορικής Μνήμης, σε ώριμες τουριστικά αγορές που εκτιμούν την ιστορική κληρονομιά των μνημείων πολέμου.


The Salonica Front WWI of the 10 best war memorial tours One of the 10 best war memorial tours in the world is Salonica Front WWI, according to the Daily Mail in London.

The monuments of the First World War in Thessaloniki and in Kilkis attracted the interest of British travel organizations and included them in their programs. The tour operator of the British Planet Holidays suggests in a whole presentation in his brochure a program of 5 overnight stays similar to the thematic routes in Thessaloniki and in Kilkis that covers a large part of the monuments of First World War in Central Macedonia that can be visited. In the Planet Holidays brochure, The Salonica Front WWI is mentioned as “one of the best tours in capturing the centenary of truce�. British travel organizations show great interest for the historic monuments of the First World War, including that of Salonica Front WWI. Last year, during the WWIMemorial Tourism in Greece campaign which usually is planned by both the Thessaloniki Tourism Organization and the Regional Unit of Kilkis sponsored by the Region of Central Macedonia. Experienced tour operators and reporters visited Thessaloniki to get acquainted with the tourist routes of the program. The campaign World War I-Memorial Tourism in Greece is the completed organization action, presentation and promotion of a program organized by PASS PARTOUT-Tourism Marketing, and it includes visits from worshippers and visitors to fields of combat and Allied Cemeteries of the First World War. Thessaloniki and Kilkis continue to successfully grow and expand the Historical Memory Tourism, to mature tourist markets that appreciate the historical heritage of war monuments.


Travel around the world

Τα ελληνικά νησιά στη λίστα με τους κορυφαίους προορισμούς Λίμνες, ποτάμια, βουνά, άγρια τοπία, παραλίες, κρυστάλλινα νερά, θέα που κόβει την ανάσα. Αυτή η λίστα με τους κορυφαίους προορισμούς τα έχει όλα. Άλλη μια θέση κέρδισαν τα ελληνικά νησιά που κατάφεραν να βρεθούν στην λίστα του Flight Network με τα 50 καλύτερα ταξίδια που πρέπει να κάνει κάποιος στη ζωή του (World’s Best Journeys 2018), καταλαμβάνοντας την 9η θέση. Η λίστα αυτή συντάχθηκε στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Flight Network και 500 κορυφαίων δημοσιογράφων ταξιδιών, travel bloggers και ταξιδιωτικών πρακτορείων του κόσμου. Ακολουθεί η πρώτη δεκαπεντάδα των προτεινόμενων προορισμών: 1. Ταξίδι στην Ανταρκτική 2. Νησιά Γκαλαπάγκος 3. Υπερσιβηρικό 4. Μάτσου Πίτσου 5. Παραλιακό αυτοκινητόδρομο της ακτής του Ειρηνικού στις ΗΠΑ 6. Ring Road στην Ισλανδία 7. Κρουαζιέρα στην Αλάσκα 8. Camino de Santiago (Γαλλικά Πυρηναία, Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα) 9. Ελληνικά νησιά (Σύρος, Ύδρα, Κύθνος, Νάξος, Φολέγανδρος, Κρήτη) 10. Δαλματικές Ακτές 11. Road Trip στην Route 66 (Σικάγο, Ιλινόις, Σάντα Μόνικα, Καλιφόρνια) 12.Φιόρδ στη Νορβηγία 13. Κρουαζιέρα στον Αμαζόνιο 14. Ιταλική ύπαιθρο (Λούκα, Τοσκάνη, Montalcino) 15. Ταξίδι στο δρόμο του μεταξιού (Σιάν, Κίνα, Κωνσταντινούπολη).

The greek islands on the list of top destinations Lakes, rivers, mountains, rugged landscapes, and beaches with crystal waters, breathtaking views. This list with the top destinations has everything. The Greek Islands managed to win another place on the Flight Network List along with the 50 best trips that have to be taken once in a lifetime (World’s Best Journeys 2018), taking the 9th place. This list was compiled by Flight Network and 500 and more of the top travel reporters, travel bloggers, travel agencies of the world, etc. The first fifteen suggested destinations: 1. Antartica 2. Galapagos Islands 3. Trans-Siberian Railways 4. Matsu Pitsu 5. Coastal motorway on the Pacific coast of the U.S.A 6. Iceland Ring Road 7. Alaska Cruise 8. Camino de Santiago (French Pyrenees, Santiago de Compostela) 9. Greek Islands (Syros, Idra, Kythnos, Naxos, Folegandros, Crete) 10. Dalmatia 11. Road Trip on Route 66 (Chicago, Illinois- Santa Monica, California) 12. Norwegian Fjords 13. Amazon Cruise 14. Italian countryside (Lucca, Tuscany, Montalcino) 15. Traveling along the Silk Road (Sh’ian, China, Istanbul).

28 |


Travel around the world

Ανοίγει για τους επισκέπτες η κατοικία του Τσίλερ στη Μαυρομιχάλη Η ιδιωτική κατοικία του Έρνστ Τσίλερ, στην οδό Μαυρομιχάλη 6, θα είναι επισκέψιμη από τον Φεβρουάριο του 2019.

Ernst Ziller’s home, on Mavromixalis street, will be open to visitors The private home of Ernst Ziller on Mavromixalis 6, will be open to visitors from February 2019. 30 |


Travel around the world Το πολύπλοκο έργο συντήρησης και αναστύλωσης του πολύπαθου κτιρίου ολοκληρώνεται σε λίγους μήνες και παραδίδεται μετά από χρόνια εγκατάλειψης. «Στόχος μας είναι να ανοίξει για το κοινό και στη συνέχεια αφού ολοκληρωθούν οι μουσειακές μελέτες να στεγάσει τη βυζαντινή συλλογή Δ. Λοβέρδου» δήλωσε η πρώην υπουργός Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου. Το τριώροφο κτίριο χτίστηκε από το διάσημο Γερμανό αρχιτέκτονα το 1885 και έζησε σε αυτό με την οικογένεια του έως το 1912. Η αναπαλαίωση ξεκίνησε από τις Διευθύνσεις Συντήρησης και Αναστύλωσης το 2012 και αποκάλυψε με τρόπο υποδειγματικό τα αυθεντικά ντοκουμέντα του σπιτιού: ένα σχέδιο πρόσοψης κτιρίου ζωγραφισμένο με μολύβι από το διάσημο Γερμανό αρχιτέκτονα στον τοίχο του δωματίου που πιθανόν χρησιμοποιούσε ο ίδιος σαν γραφείο. Στην οροφή του υπνοδωματίου της γυναίκας του το μονόγραμμά της με τα αρχικά SEZ (Σοφία Έρνστ Τσίλερ). Περίφημες οροφογραφίες διακοσμημένες με φυτικό διάκοσμο που για χρόνια ήταν καλυμμένες με γύψινα διακοσμητικά ανάγλυφα, τα οποία είχε προσθέσει ο επόμενος ιδιοκτήτης, ο Κεφαλονίτης τραπεζίτης Διονύσιος Λοβέρδος, ιδρυτής της Ιoνικής και Λαϊκής Τράπεζας. Το αγόρασε το 1912 και το χρησιμοποίησε ως κατοικία του προχωρώντας σε προσθήκες και προεκτάσεις στο αρχικό κτίριο. Στα 500 τ.μ. που πρόσθεσε ο Δ. Λοβέρδος

έχτισε στο ισόγειο του οικήματος ένα παρεκκλήσι, όπου σήμερα μετά την αποκατάσταση αναδεικνύεται ο εντυπωσιακά διακοσμημένος με ψηφιδωτά θόλος του. Ο Δ. Λοβέρδος στέγασε εκεί τη συλλογή των βυζαντινών εικόνων, την οποία οι κληρονόμοι του δώρισαν το 1979 στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Το στοίχημα της αποκατάστασης του συνολικά 1.100 τ.μ. ιστορικού κτιρίου ήταν να αναδειχθούν και οι δύο φάσεις της ζωής του. Πυρκαγιά, πλημμύρες, ερείπωση ταλαιπώρησαν το κτίριο, το οποίο στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στέγασε και το βεστιάριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Κηρύχτηκε διατηρητέο το 1981 και παραχωρήθηκε με δωρεά στο ελληνικό Δημόσιο. Σε λίγους μήνες ανοίγει για τους επισκέπτες, προκειμένου να θαυμάσουν, μεταξύ άλλων, εκείνο το ιδιαίτερα εντυπωσιακό πομπηιανό σαλόνι», μία τεράστια αίθουσα με τοιχογραφίες σε λευκό φόντο, εμπνευσμένες από παραστάσεις κτιρίων της Πομπηίας. Είχαν καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς από τη μοιραία πυρκαγιά. «Μόνο όσοι δούλεψαν και επέβλεψαν το έργο γνωρίζουν τις μεγάλες δυσκολίες και κινδύνους που διέτρεξαν στη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης. Νομίζω δικαιώθηκαν από το αποτέλεσμα» ανέφερε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού.

The complex project in reviving the forgotten building will be complete and delivered after years of neglect. “Our aim is to reopen for the public and after the museum studies are complete we want the byzantine collection D. Loverdos to be housed there” stated the former Minister of Culture, Lydia Koniordou. The three-storey building was built by the German architect in 1885 and he lived with his family there until 1912. The redesign began by the Maintenance and Restoration Department in 2012 and revealed the authentic findings of the house: A design of a building façade drawn with pencil, by the hand of the famous German architect himself, on the wall of his room which most probably was also used as his study. On the ceiling of his wife’s room is her monogram with her initials SEZ (Sophia Ernst Ziller). Famous ceiling paintings with herbal decorations that for years were covered by decorative embossments were added by the next owner, banker Dionysios Loverdos, founder of the Ionian and Laiki Bank, from Kefallonia. He bought it in 1912 and used it as a home and added more rooms to the initial building. The 500m2 that D. Loverdos

added was a chapel on the ground floor on the estate, where today and after its restoration the impressively decorated dome stands out. D. Loverdos used the space to keep his collection of Byzantine icons which his heirs donated in 1979, both to the Byzantine and Christian Museum. The gamble in restoring the 1.100 m2 historic building was two show both phases of its life. Fires, floods, neglect had left the building in despair, which during the 80’s housed the café of the National Opera. It was declared habitable in 1981 and was donated to the Greek Public. In few months it opens for visitors, so they can marvel, among others, that impressive Pompeii salon; a huge room with wall paintings in white background inspired by buildings of Pompeii, which were completely ruined by the fatal fire. “Only those who worked on and oversaw the project know of the true hardships and risks that were involved in restoring this building. I think today that those hardships have been paid off” mentions the general secretary of the Ministry of Culture.

32 |


Travel around the world

Στις πολιτιστικές διαδρομές της Ευρώπης το ιστορικό Καφέ «Κήπος» στα Χανιά Αποτελεί ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για την πόλη των Χανίων και η φήμη του έχει ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας.

In the cultural routes of Europe is the historic café “Kypos” in Chania It is the highlight of the town of Chania and its reputation has crossed the borders of this country. 34 |


Το ιστορικό καφέ «Κήπος» βρίσκεται στην καρδιά του δημοτικού κήπου της πόλης των Χανίων και είναι μέλος του Συνδέσμου Ιστορικών Καφέ της Ευρώπης. Ένας σύνδεσμος που ουσιαστικά «γεννήθηκε» στο καφέ «Κήπος» στις 8 Απριλίου του 2014 όταν και υπογράφηκε η ιδρυτική πράξη του δικτύου ιστορικών καφέ το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 35 ιστορικά καφέ της Ευρώπης και έχει ως σύμβολο του το ρολόι της πόλης των Χανίων. Η επιλογή του συμβόλου δεν είναι τυχαία καθώς «συμβολίζει τη γέννηση της ιδέας για τη δημιουργία των ιστορικών καφέ αλλά και την αντοχή στο χρόνο των ιστορικών καφέ». Το Καφέ «Κήπος» από μόνο του είναι μια ιστορία που ο επισκέπτης-θαμώνας συναντά σε φωτογραφίες και κορνίζες από το 1870. Στο χώρο αυτό απολάμβαναν τη δροσιά και το καφεδάκι τους ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Πρίγκιπας Γεώργιος, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Κώστας Καρυωτάκης. «Ο Κήπος των Χανίων ομοιάζει με την Αίγλη του Ζαππείου, είναι η Αίγλη των Χανίων», ανέφερε σε σημείωμα του ο Καρυωτάκης. Από το καφέ Κήπος έχουν περάσει ακόμα ο Αριστοτέλης Ωνάσης, η Μαρία Κάλλας, η Σοφία Βέμπο, ο Μάνος Χατζηδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Κατράκης και ο μακαριστός Μητροπολίτης Ειρηναίος. Ακόμα

εκατοντάδες Έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες που μέσα από τον «Κήπο» πέρασαν τα μηνύματα του πολιτισμού και της τέχνης. Στον ίδιο χώρο οργανώνονται σε ετήσια βάση δεκάδες παρουσιάσεις βιβλίων και πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων. Ο χώρος που σήμερα υπάρχει το ιστορικό καφέ την περίοδο της Κρητικής πολιτείας λειτουργούσε ως «βουλεβάρτο» δηλαδή χώρος συνάντησης των βουλευτών της Κρητικής πολιτείας ενώ κατά την περίοδο της Γερμανικής κατοχής του νησιού το κτίριο είχε επιταχθεί και χρησιμοποιείτο ως χώρος δεξιώσεων. Σήμερα για τον « Κήπο» η ιστορία γράφεται με έναν διαφορετικό τρόπο καθώς με επίκεντρο το Ιστορικό Καφέ θα πραγματοποιηθεί το 2020 στα Χανιά, το 10ο διεθνές συμβουλευτικό Φόρουμ Πολιτιστικών Διαδρομών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Μια συνάντηση με διεθνές ενδιαφέρον που αναμένεται να συμβάλει στην προβολή της Κρήτης αλλά και της Ελλάδας στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα Χανιά αναμένονται περισσότεροι από 350 εκπρόσωποι 60 χωρών που θα ενώσουν τη φωνή τους εκπέμποντας το όραμα του Πολιτισμού.

The historical café “Kypos” is at the center of the municipal garden of the town of Chania and it is a member of the European Ηistoric Cafes Association. An association that was literally “born” in the café “Kypos” on April 8, 2014, where the founding act of the historic café network was signed and it consists of more than 35 historic cafes of Europe, and as its symbol is the clock tower of the town Chania. The choice of the symbol is not random as it “symbolizes the birth of an idea to create historic cafes but also the endurance of these historic cafes through the passing of time”. The café “Kypos” is a story in itself where the visitor-patron can view its history through photos and portraits from 1870. This is where Eleftherios Venizelos, Prince George, Nikos Kazantzakis, and Kostas Karyotakis enjoyed their coffee and time. “The Kypos of Chania reminds me of the Egli Zappeion, it is the Egli of Chania” mentioned Karyotakis in one of this notes. The café has also been visited by Aristotelis Onassis, Maria Callas, Sophia Vebo, Manos Xatzidakis, Mikis Theodorakis, Manos Katrakis and the Metropolitan

Irineos. Hundreds more Greek and foreign artists have passed by “Kypos” and have left messages of culture and art. In the same space, and on an annual basis, dozens of book presentations and a large number of cultural events take place. The historic café, during the Cretan State was used as a meeting place for the MPS of Crete and during the German Occupation of the island the building was used as a reception hall. Today, the history of “Kypos” is going to be rewritten in a different way, and with focus on the Historic Café, the 10th International Council Forum of Cultural Routes of the European Council will be taking place at Chania. A meeting with an international interest and one that is expected to contribute to the promotion of Crete and Greece, overseas. More than 350 representatives from 60 countries are expected to unite their voices to emit the vision of Civilization.

ΑΠΕ - ΜΠE

Athens-Macedonian News Agency


Travel around the world

Η Δυτική Ελλάδα τιμώμενη Περιφέρεια στην 34η Philoxenia Η Δυτική Ελλάδα θα αποτελέσει την τιμώμενη Περιφέρεια στην 34η διεθνής έκθεση τουρισμού Philoxenia, με πρωτοβουλία που ανέλαβε η ΔΕΘ-Helexpο, προκειμένου να αναδειχθούν τα τουριστικά πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης περιοχής. Το γεγονός αυτό θα αποτελέσει ένα ακόμη μεγάλο βήμα για την τουριστική προβολή της Δυτικής Ελλάδας, σημείωσε ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κ. Απόστολος Κατσιφάρας. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου ο κ. Κατσιφάρας ανακοίνωσε τον ορισμό της Δυτικής

Ελλάδας ως Τιμώμενης Περιφέρειας στην Philoxenia, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 9-11 Νοεμβρίου 2018 στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Ο Περιφερειάρχης παρέθεσε τις πρωτοβουλίες, που υλοποιούνται στο τουριστικό πεδίο στην Δυτική Ελλάδα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η αναβαθμισμένη συμμετοχή στην Philoxenia. Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της ΔΕΘ-Helexpo κ. Τάσος Τζήκας, υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας θα έχει την δυνατότητα ως Τιμώμενη Περιφέρεια να έρθει σε επαφή στο πλαίσιο της Philoxenia με hosted buyers και tour-operators, προκειμένου να διευρύνει τους τουριστικούς «ορίζοντες» της σε διεθνές επίπεδο και να αυξήσει την αναγνωρισιμότητά της. «Η Ελλάδα είναι μία παγκόσμια τουριστική δύναμη και η Philoxenia είναι το σημαντικότερο εκθεσιακό τουριστικό brand-name, μέσω του οποίου η Δυτική Ελλάδα μπορεί να προσεγγίσει αγορές όπως των Βαλκανίων, της Ν.Α. Ευρώπης, αλλά και της υπόλοιπης χώρας» τόνισε ο κ. Τζήκας. Ο Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας κ. Κωνσταντίνος Καρπέτας, επισήμανε ότι στην Δυτική Ελλάδα ενώνουν τις δυνάμεις τους η Περιφέρεια, η Ολυμπία Οδός, η Γέφυρα ΑΕ και η Ιονία Οδός, προκειμένου να ενδυναμωθεί και να προωθηθεί το τουριστικό αποτύπωμα της περιοχής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Western Greece the honored region at 34th Philoxenia Western Greece will be the Honored Region for 34th International Exhibition of Tourism Philoxenia, initiated by Helexpo in order to show the touristic advantages of this particular area. This event will be another big step for Western Greece, giving it the chance all of its tourist and cultural sights known to the world, noted Regional Governor of Western Greece Mr. Apostolos Katsifaras. During the press conference, Mr. Katsifaras announced what it means for Western Greece to be the Honored Region of Philoxenia,

36 |

which is scheduled for November 9-11, 2018 at the International Exhibition Center of Thessaloniki. The Regional Governor presented the initiatives, which are implemented to the touristic field of Western Green, and among them is also the improved participation of Philoxenia. The President of Helexpo Mr. Tasos Tzikas outlined that the Region of Western Greece, will have the opportunity as the Honored Region in Philoxenia, to get in contact with hosted buyers and tour operators, in order to broaden its touristic “horizons” on an international level and increase its recognition. “Greece is a global touristic force and Philoxenia is the most important tourist exhibition brand name, and through Philoxenia Western Greece will be able to approach markets in the Balkans, S.E Europe, and all the other countries” Mr. Tzikas stressed. The Deputy Regional Governor of Regional Development and Entrepreneurship, Mr. Kostas Karpetas pointed out that in Western Greece, The Region, Olympias Road, Gefyra S.A and Ionian Road, are joining forces to strengthen and promote the touristic imprint of the area both in Greece and overseas.


Travel around the world

Το ελληνικό ούζο κατακτά την υφήλιο Μια θέση στα τραπέζια όλου του πλανήτη φιλοδοξεί να κατακτήσει το ελληνικό ούζο και στην προσπάθεια να γίνει ευρύτερα γνωστό επιστρατεύονται από μουσεία έως και ιδιωτικές συλλογές. Ποτοποιίες της χώρας και λάτρεις του συγκεκριμένου ποτού συνεργάζονται στενά με στόχο την εξάπλωση του στην υφήλιο. Σε αυτό το πλαίσιο, λειτουργεί στο γραφικό Πλωμάρι της Λέσβου το Μουσείο Ούζου της οικογένειας Βαρβαγιάννη. Οι τουρίστες, Έλληνες και ξένοι, κατά τη διάρκεια των διακοπών τους κάνουν μία στάση στο χώρο προκειμένου να δουν από κοντά τα πρώτα εργαλεία που χρησίμευαν για την εμφιάλωση του ούζου και το πρώτο καζάνι που κατασκευάστηκε το 1858 στην Κωνσταντινούπολη. "Είναι το πρώτο μουσείο, ωστόσο είναι αξιοσημείωτο πως και άλλες ποτοποιίες κάνουν ανάλογη προσπάθεια. Για εμάς ήταν ευτυχής συγκυρία ότι κρατήσαμε όλα τα παλιά καζάνια και τους παλιούς αποστακτήρες από τη Σμύρνη, τη Θεσσαλονίκη και την Κωνσταντινούπολη. Υπάρχουν πολλά ιστορικά στοιχεία και το Μουσείο είναι πόλος έλξης, καθώς έρχονται πολλοί επισκέπτες για να γνωρίσουν την παράδοση", δηλώνει ο ποτοποιός, Στάθης Βαρβαγιάννης. Ο χώρος του Μουσείου διαθέτει κέντρο υποδοχής επισκεπτών, ενώ διεξάγονται γευσιγνωσίες ούζου και οπτικοακουστικές περιηγήσεις στα ελληνικά και τα αγγλικά, ενώ μετά από συνεννόηση μπορούν να γίνουν ειδικές ξεναγήσεις στα σουηδικά, δανέζικα και γερμανικά. "Οι Έλληνες πίνουν ούζο, καθώς είναι ένα προϊόν καθαρό, συνδεδεμένο με τις παραδόσεις του τόπου και της διασκέδασης", προσθέτει ο κ. Βαρβαγιάννης συνεχιστής της ποτοποιίας με παράδοση 150 χρόνων. Υπογραμμίζει, δε, πως εκτός από τη χώρα μας, το συγκεκριμένο ποτό έχει μεγάλη "πέραση" στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ πολύ καλές αγορές για εξαγωγές είναι οι ΗΠΑ, η Νότιος Αφρική, η Αυστραλία, το Ισραήλ και η Τουρκία. "Αρέσει και στους ξένους γιατί είναι ένα ποτό της παρέας, καθαρό, δεμένο με την Ελλάδα, τους μεζέδες, το τραγούδι και τη μουσική", συμπληρώνει.

38 |

The Greek ouzo conquers the world There is a place in each table all over the world, which is coveted by the Greek ouzo, and in an effort to become globally known, it is hired and advertised by museums and even private collections. Beverage manufacturers and lovers of ouzo work together with the goal of making ouzo a global brand name. In this capacity, Varvagiannis Ouzo Museum at Plomari is operated. During the summer holidays, Greek and foreign tourists stop at the Museum in order to see for themselves the first tools, which were used to manufacture ouzo, and the first cauldron crafted in 1858 in Constantinople. “It is the first museum, but credit must be due to other beverage manufacturers and their efforts to do the same. For us, it was a happy partnership that we kept the old cauldrons and distilleries from Smyrna, Thessaloniki and Constantinople. There are many historic elements and the Museum attracts many visitors that want to learn about this tradition” states Stathis Varvagiannis, beverage manufacturer. The Museum has a greeting lobby, and it also runs a number of ouzo tasting events and tours that are held, both with Greek and English audio and now by arrangement, certain tours in Swedish, Danish and German, take place. “Greeks drink ouzo as it is a clear product that is deeply rooted with tradition and good times,” Statis Varvagiannis says, continuing the 150-year old tradition. He outlines that ouzo is very popular in the European Union, with a lot of good exports in the U.S.A, South Africa, Australia, Israel and Turkey. “Foreigners love it too. It brings people together, and it is tied to our culture of meze, song and music with good company” he concludes.


Συλλέκτης ετικετών ούζου στη Σύρο Περισσότερες από 630 ετικέτες ούζου από 200 ποτοποιίες, μικρές και μεγάλες, σε Ελλάδα και Κύπρο έχει στην προσωπική του συλλογή ο Συριανός συλλέκτης, Χάρης Βεκρής και σε μια προσπάθεια να αναδειχτεί το παραδοσιακό ελληνικό ποτό και η ιστορία του προχώρησε και στη δημιουργία μιας ιστοσελίδας, την www.tsou.gr Η ιστοσελίδα, που θα μπορούσε να διαβαστεί και ως "τσού.γκρισε", δίνει τη δυνατότητα σε ενδιαφερόμενους με ένα "κλικ" μέσω διαδικτύου να μπορέσουν να βρουν και να παραγγείλουν από τις παρασκευάστριες εταιρείες το ούζο της αρεσκείας τους. "Στόχος της ιστοσελίδας είναι η δημιουργία ενός διαδικτυακού τόπου συνάντησης των φίλων του ούζου σε ολόκληρο τον πλανήτη. Διαθέτοντας μια τεράστια συλλογή παρουσιάζεται με ιδιαίτερα καλαίσθητο και λειτουργικό τρόπο το σύνολο των ποτοποιιών. Μέσα από την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του εθνικού μας ποτού, της ιστορίας του, αλλά και της προβολής των εξελίξεων του κλάδου της ποτοποιίας, φιλοδοξούμε να συμβάλουμε στη δημιουργία μιας σύγχρονης και αντάξιας του ούζου, εικόνας", δηλώνει ο κ. Βεκρής. Το διάστημα που βρίσκεται στον "αέρα" η σελίδα είναι αρκετοί οι Έλληνες και οι ξένοι που στέλνουν μηνύματα ζητώντας πληροφορίες για το ούζο της αρεσκείας τους. Χαρακτηριστικό είναι πως στο πλαίσιο προώθησης του ούζου σε ολόκληρο τον κόσμο το δορυφορικό κανάλι Deutsche Welle πραγματοποίησε ειδικό αφιέρωμα στο εθνικό μας ποτό, το οποίο προβλήθηκε σε τέσσερις γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά και αραβικά) σε ολόκληρο τον πλανήτη. ΑΠΕ-ΜΠΕ

A collector of ouzo labels in Syros Haris Vekris, a collector from Syros has more than 630 ouzo labels (big and small) from 200 beverage manufacturers in Greece and Cyprus in his personal collection, and in an effort to promote this traditional Greek drink and its history, he has created a new website www.tsou. gr . The website can also be read as the word τσού.γκρισε and it gives users the chance with a click of the mouse, to find and order from the manufacturing companies, the ouzo of their choice. “The website aims to create a network of people that love ouzo from all over the world. By offering a hue collection, all beverages are presented in a charming and functional way. In promoting our national drink’s good qualities, its history, and also the developments in the beverage manufacturing industry we aim to create a contemporary and worthy image that will do the ouzo justice” states Haris Vekris. When the website was still in the works, there were a number of messages from Greeks and foreigners asking for information. While promoting ouzo to the world, the satellite network Deutsche Welle made a special tribute to our national drink, and it aired in four languages (English, German, Spanish and Arabic) all over the world. Athens-Macedonian News Agency


Travel around the world

Ούζο Βαρβαγιάννη Το ούζο Βαρβαγιάννη ήταν ανάμεσα στις 33 επιχειρήσεις διαμάντια που βραβεύτηκαν από την New Times Publishing . Μετά την ένταξή του το 2016, το «Ούζο Βαρβαγιάννη - Πλωμαρίου Λέσβου» στην πρωτοβουλία «ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ», την κοινότητα των εταιρειών με πιστοποιημένη την ελληνικότητα και την επιλογή της στις κορυφαίες Εταιρικές επωνυμίες στην Ελλάδα για το 2016 στην κατηγορία αλκοολούχα ποτά, στο πλαίσιο διαγωνισμού του καταξιωμένου παγκόσμιου θεσμού των superbrands, μία νέα διάκριση έρχεται να προστεθεί στο ενεργητικό της με την επιλογή της στην λίστα των υγιέστερα αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων της Ελλάδας στο θεσμό Diamonds of the Greek Economy 2018, βραβείων επιχειρηματικής αριστείας που απονέμει εδώ και 15 χρόνια η εταιρεία New Times Publishing. Το βραβείο παρέλαβε η εκπρόσωπος της 5ης γενιάς Βάγια Βαρβαγιάννη που τόνισε ότι χάρη στο ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας και τις διαχρονικές αξίες του ιδρυτή της, που απαρέγκλιτα συνεχίζει και η 6η γενιά, το ούζο Βαρβαγιάννη στο Πλωμάρι προχωρά χωρίς απλοποιήσεις και εκπτώσεις στην ποιότητα, χωρίς να φείδεται κόπου και χρόνου, να παράγει ένα ούζο άριστης ποιότητας που τιμά την Ελλάδα και στο εξωτερικό, δικαιώνοντας τον τίτλο του βραβείου.

Ouzo Varvagiannis Ouzo Varvagiannis was among the 33 diamond businesses that were awarded by the New Times Publishing. After the unification of Ouzo Varvagiannis-Plomari, Lesvos to the initiative ELLA-DIKA-MAS in 2016, a community of companies that are certified Greek, and one that chooses top company names in Greece for 2016 in the category of alcoholic beverages in the context of competition of the established universal institution of superbrands, a new distinction is about to be added to its work as it is chosen for the list of the healthiest up and coming businesses of Greece in Diamonds of the Greek Economy 2018 , an award ceremony for business excellence, which has been awarded for 15 years now by the company New Times Publishing. The award was given to Vagia Varvagiannis 5th generation in line, who stressed that because of the work force of the company, and the timeless values of its founder, which unremittingly is continued by the 6th generation in line, ouzo Varvagiannis at Plomari continues its work without simplifications in quality without losing time and effort, and in the end an ouzo of fine quality, which honors Greece and the overseas, is crafted earning the title of the award.

40 |


Travel around the world

Το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου είναι ανάμεσα στα 11 καλύτερα μουσεία τροφίμων στον κόσμο Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN: Το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου Το μουσείο είναι αφιερωμένο στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η ελληνική βιομηχανία ελαιολάδου μετά τη χρήση μηχανικού εξοπλισμού, κάτι που είναι πιο ενδιαφέρον απ’ όσο ακούγεται. Το μουσείο που στεγάζεται μέσα σε ένα όμορφο πέτρινο σπίτι, επιτρέπει στους επισκέπτες του να μαθαίνουν για όλες τις φάσεις της παραγωγής ελαιολάδου, από την καλλιέργεια μέχρι την επεξεργασία, για την παραγωγή του στις εργοστασιακές εγκαταστάσεις και το διαχωρισμό του από το νερό. Η έκθεση διερευνά την επιστήμη πίσω από τα τεστ οξύτητας, που ελέγχουν την ποιότητα του ελαιολάδου.

The Museum of Industrial Olive Oil Production of Lesvos is among the 11 best food museums in the world Αccording by a publication of CNN: The Museum of Industrial Olive Oil Production of Lesvos The Museum is dedicated to the way in which the Greek olive oil production industry has changed after the use of mechanical equipments, something that is more interesting than it sounds. The museum is housed within a beautiful stone establishment, allowing visitors to learn all the oil production phases, from its craft to its development in the factory facilities, and its separation from water. The report investigated the science behind the acidity tests that control the quality of the olive oil.

Τα υπόλοιπα 10 μουσεία:

The other 10 museums:

Colman's Mustard Shop and Museum (Norwich, Ην. Βασίλειο) Η μουστάρδα Colman έγινε διάσημη για πρώτη φορά το 1901, όμως το πρώτο Colman's Mustard Shop άνοιξε το 1973 με το γειτονικό μουσείο να εκθέτει την ιστορία του brand.

Colman’s Mustard Shop and Museum (Norwich, U.K) The Colman mustard became famous for the first time in 190, but it was 1973 when the first Colman’s Mustard Shop opened, with the neighboring museum exhibiting the history of brand.

42 |


Travel around the world Shin-Yokohama Raumen Museum (Yokohama, Ιαπωνία) Το μουσείο αυτό είναι για εκείνους που δεν χορταίνουν τα κλασικά ζυμαρικά της Ιαπωνίας. Στον πρώτο όροφο υπάρχει μια έκθεση με επιδείξεις των παραδοσιακών μπολ μαζί με την πιο πρόσφατη εφεύρεση με την οποία είναι εξοικειωμένος κάθε φοιτητής, τα στιγμιαία νούντλς. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα αντίγραφο του πρώτου πιάτου νούντλς που ετοιμάστηκε στην ιστορία της Ιαπωνίας,το οποίο γεύθηκε ένας σαμουράι το 17ο αιώνα. Frietmuseum (Bruges, Βέλγιο) Προτείνεται επίσκεψη με άδειο στομάχι. Είναι το μοναδικό μουσείο στον κόσμο που είναι αφιερωμένο στις τηγανιτές πατάτες, και παρά την ονομασία του, οι Βέλγοι ισχυρίζονται ότι ήταν εκείνοι οι δημιουργοί του. Φαίνεται ότι οι ιδιοκτήτες, Cedric και Eddy Van Belle, έχουν αδυναμία στα περίεργα μουσεία καθώς έχουν ιδρύσει και το Domestic Lighting Museum του Βελγίου.  Udon Museum (Kyoto, Ιαπωνία) Ένα άλλο δημοφιλές ιαπωνικό πιάτο βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του μουσείου του Κιότο, το οποίο επιτρέπει στους επισκέπτες του να μαθαίνουν για τις διαφορετικές ποικιλίες των ιαπωνικών νούντλς από αλεύρι σίτου."Δεν υπήρχε κάποιο εστιατόριο Udon για να δοκιμάσετε όλες τις τοπικές ποικιλίες, οπότε άνοιξα ένα", εξηγεί ο ιδρυτής Tomoaki Takaya. "Υπάρχουν 35 είδη νούντλ, τα οποία μπορεί να δει κανείς στο μουσείο. Κάθε περιοχή στην Ιαπωνία έχει τα δικά της νούντλς και τον τρόπο της να τα τρώει". Dutch Cheese Museum (Alkmaar, Ολλανδία) Εδώ ο επισκέπτης μπορεί να βρει όλα τα είδη τυριών της Ολλανδίας που παραπέμπουν σε πόλεις της: Gouda, Edam, Leerdammer, Leyden, Maaslander, Maasdam. Σκοπός του μουσείου είναι να πληροφορήσει τον κόσμο για τα τυριά αυτά.

Shin-Yokohama Raumen Museum (Yokohama, Japan) This museum is for the ones who cannot get enough of the classic past of Japan. On the first floor there is an exhibition with traditional bowls with the most recent invention of every university student: instant noodles. Great interest has gathered around a copy of the first noodle dish which dates back to the 17th century, first tasted by a Samurai. Frietmuseum (Bruges, Belgium) Visitors are recommended to come on an empty stomach. It is the only museum that is dedicated to French fries. Despite its name Belgians swear that they are its creators. It seems that its owners, Cedric and Eddy Belle have a weakness for strange museums as they also founded the Domestic Lighting Museum of Belgium. Udon Museum (Kyoto) another popular Japanese dish is at the center of this museum in Kyoto. This museum educates its visitors on the different varieties of Japanese noodles made from wheat flour. “There wasn’t a restaurant Udon for you to try all the local varieties of noodles, so I opened one” founder Tomaki Takaya explains. “There are 35 kinds of noodles that can be viewed at the museum. Each area in Japan has different kinds of noodles and different kinds of ways of consuming them. Dutch Cheese Museum (Alkmaar, Holland) it is here that the visitors can find all kinds of Dutch cheese which comes from the towns: Gouda, Edam, Leerdamer, Leyden, Maaslander, Maasdam. The purpose of the museum is to inform the world of these kinds of cheeses.

44 |


Travel around the world York's Chocolate Story (York, Αγγλία) Αυτό το θεματικό μουσείο σοκολάτας αναδεικνύει πως η βιομηχανία της σοκολάτας διαμόρφωσε αυτή την όμορφη πόλη της βόρειας Αγγλίας. Παρότι πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία 300 χρόνια κατά τα οποία η πόλη αντλούσε τη φήμη της από τη σοκολάτα, το York παραμένει ως η αναγνωρίσιμη σοκολατούπολη του Ην. Βασιλείου. Currywurst Museum (Βερολίνο) Ένα αρωματισμένο δωμάτιο επιτρέπει στους επισκέπτες να μυρίζουν το αγαπημένο τους Currywurst, ενώ μέσα από ένα διαδραστικό παιχνίδι έχουν την ευκαιρία να προετοιμαστούν για τη δική τους εκδοχή πιάτων. Κανένα άλλο fast food δεν έχει αποτελέσει έμπνευση για τραγουδοποιούς, συγγραφείς, κωμικούς και καλλιτέχνες, δήλωσε η διευθύντρια του μουσείου Bianca Wohlfromm.Είναι μια έκφραση της κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας των Γερμανών, καθώς εκτιμάται ότι μόνο στο Βερολίνο ετησίως καταναλώνονται 70 εκατ. currywurst. Kimchi Museum (Σεούλ) Είναι το μοναδικό μουσείο της βόρειας Κορέας και περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι το έχουν επισκεφθεί από την έναρξη λειτουργίας του πριν από 20 χρόνια. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πιάτο kimchi και υπάρχει

York’s Chocolate Story (York, England) This thematic chocolate museum highlights how the chocolate industry shaped this beautiful town of North England. Despite the fact that many things have changed over the last 300 years in which the town got its reputation from chocolate, York remains as the most recognized chocolate town of the U.K. Currywurst Museum (Berlin) a fragranced room allows visitors to smell their favorite Currywurst, and through an interactive game they are given the chance to prepare their own dish. There is no other fast food that has been a source of inspiration for songwriters, authors, comedians and artists, stated the Director of the museum, Bianca Wohlfromm. It is an expression of the social and cultural identity of the German people, as it is noted that in Berlin alone, 70 million currywurst is consumed annually. Kimchi Museum (Seoul) it is the only museum of South Korea and more than 10.000 people visited from the day of its opening 20 years ago. The highlight of the museum is the kimchi dish and there is even a library with reports

46 |

ακόμα και μια βιβλιοθήκη με αναφορές και ακαδημαϊκά συγγράμματα για το προϊόν. Όσοι μένουν για πολλή ώρα στο μουσείο μπορούν να εγγράφονται σε μαθήματα μαγειρικής για την προετοιμασία του kimchi. Southern Food and Beverage Museum (Νέα Ορλεάνη) Το μουσείο έχει στόχο να αναδείξει τις κουλτούρες και τις παραδόσεις πίσω από τη κουζίνα των νότιων ΗΠΑ και οι επισκέπτες μπορούν σίγουρα να περιμένουν γνήσια νότια φιλοξενία. "Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μουσεία, επιτρέπουμε στους επισκέπτες μας να τρώνε και να πίνουν κατά την επίσκεψή τους στο μουσείο", δήλωσε η διευθύντρια του μουσείου, Liz Williams. Το μουσείο Αμερικανικού Κοκτέιλ αποτελεί προσθήκη στις εγκαταστάσεις του. Canadian Potato Museum (Prince Edward Island, Καναδάς)  Παρότι το νησί αυτό είναι φημισμένο περισσότερο για το φανταστικό ορφανό, την Anne of Green Gables, οι νόστιμες πατάτες του είναι λόγος για να το επισκεφθεί κανείς μόνος του. Οι ιδρυτές του μουσείου το περιγράφουν ως μια γιορτή για τους λάτρεις της πατάτας. Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη συλλογή μηχανών που σχετίζονται με την επεξεργασία πατάτας και το μεγαλύτερο γλυπτό πατάτας στον κόσμο.

and academic articles on the product. Visitors can enroll in cooking classes on the preparation of kimchi. Southern Food and Beverage Museum (New Orleans) this museum aims to introduce to the public the cultures and traditions of the Deep South of the United States, and the visitors are sure to expect classic Southern hospitality. “In comparison to the rest of the museum we let our visitors eat and drink during their visit here” stated the Director of the museum, Liz Williams. The Museum of the American Cocktail is an addition to the facilities. Canadian Potato Museum (Prince Edward Island, Canada) despite the island’s reputation with the fictional orphan, Anne of Green Gables, it’s for the delicious potatoes that some come to visit. The founders of the museum describe as a celebration for potato lovers; here is the biggest collection of machinery which is used to make the potato, and also the biggest potato sculpture in the world.


Travel around the world

National Geographic Οι εικόνες που μας «ταξίδεψαν» τη χρονιά που πέρασε

48 |

Οι νικητές του διαγωνισμού National Geographic Travel of the Year 2018 ανακοινώθηκαν και οι φωτογραφίες που διακρίθηκαν είναι για μια ακόμη χρονιά υπέροχες. Ο μεγάλος νικητής ήταν η Reiko Takahashi από την Ιαπωνία της οποίας το φωτογραφικό θέμα ήταν ένα μωρό φάλαινας. Οι συμμετοχές χωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες: Φύση, Πόλεις και Άνθρωποι. Στόχος του διαγωνισμού είναι να τιμήσει τους φωτογράφους των οποίων η δουλειά αποτυπώνει τον κόσμο μέσα από ταξίδια και εξερεύνηση.  


National Geographic The images that took us “on a journey� this past year

The winners of the National Geographic Travel of the Year 2018 competition have been announced and the distinguished photographs for yet another year are perfect The big winner was Reiko Takahashi from Japan, and the theme of his photograph was a baby whale. The participations were divided into three categories: Nature, Cities and People. The aim of the competition was to celebrate the photographers whose works are imprinted by travel and exploration.


Travel around the world

Η νύχτα και οι αμαρτίες της Νέας Υόρκης μέσα από τον φακό του Stanley Kubrick

Ο Stanley Kubrick πέρασε στην ιστορία ως ο σκηνοθέτης ακραίων ψυχογραφημάτων στη μεγάλη οθόνη, ωστόσο το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που παρήγαγε για το περιοδικό «Look» πολύ πριν γίνει το όνομά του γνωστό στο χώρο του κινηματογράφου, αξίζει ανάλογης αναγνώρισης με τα αριστουργήματά του.

The night and sins of New York as seen through the lens of Stanley Kubrick

Stanley Kubrick is written in history as the director of extreme psychographics in film. However, before making his name known in the film making business, he produced a lot of photographic material for Look magazine, and that is an achievement that is worth recognition.

50 |


Travel around the world Επιπλέον το αρχειακό υλικό που πλέον είναι στο φως έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς μαρτυρά τόσο την ανέκδοτη, άγνωστη πλευρά του ως φωτορεπόρτερ αλλά και τα θέματα που θα τον απασχολήσουν στη σπουδαία καριέρα του στον κινηματογράφο. Πριν το Κουρδιστό Πορτοκάλι ή την Οδύσσεια του Διαστήματος ο Kubrick σκηνοθετούσε την αμαρτωλή Νέα Υόρκη - ειδικά τη νύχτα. Ο Kubrick ξεκίνησε την καριέρα του στο περιοδικό «Look» σε ηλικία μόλις 17 ετών το 1945. Για τα επόμενα πέντε χρόνια ο γεννημένος στο Bronx, Kubrick αφοσιώθηκε στην απεικόνιση της καθημερινότητας της Νέας Υόρκης. Σύμφωνα με τον Reuel Golden, ο οποίος επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου «Through a Different Lens: Stanley Kubrick’s Photographs,» «το δραματικό στοιχείο είναι πολύ έντονο, υπάρχει μια ατμόσφαιρα εφιαλτική σαν από θρίλερ σε πολλές από τις φωτογραφίες του. Υπάρχει επίσης η αίσθηση ότι ο Kubrick μετέχει στη σκηνή, αλλά δεν τον βλέπεις. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για έναν σκηνοθέτη. Το να νιώθεις την παρουσία του, χωρίς όμως να τον βλέπεις». Το βιβλίο «Through a Different Lens: Stanley Kubrick’s Photographs» έγινε αφορμή για ομώνυμη έκθεση στο Μουσείο της Πόλης της Νέας Υόρκης στην οποία εκτίθενται 120 από τις καλύτερες φωτογραφίες του Kubrick. Το περιοδικό Look εκδόθηκε για τελευταία φορά το 1971 και το υλικό του δωρίστηκε στο Μουσείο. Στα αρχεία του περιλαμβάνονται πάνω από 12.000 από τα αρνητικά και τις φωτογραφίες του Kubrick, πολλά εκ των οποίων δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ. «Οι φωτογραφίες λένε μια ιστορία για τη μεταπολεμική Νέα Υόρκη και, μέσα από αυτές, κατάφερε να απεικονίσει την ενέργεια και τη διαφορετικότητα της πόλης» λέει ο Golden. Η πρώτη φωτογραφία του Kubrick δημοσιεύτηκε στο Look το 1945 και, μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο το 1946, το περιοδικό τον προσέλαβε ως μαθητευόμενο. Σύμφωνα με τον Golden, ο Kubrick ήταν ένα ξεχωριστό παιδί, πολύ κοινωνικός, φιλόδοξος και εργατικός και δημιουργούσε σε μια εποχή που οι περισσότεροι φωτογράφοι απέφευγαν να ασχοληθούν με την πόλη και τη ζωή της. Ο Kubrick έκανε την Νέα Υόρκη το θέατρο των στιγμών της. Οι σκηνοθετικές ικανότητες και η προσοχή στη λεπτομέρεια αποτελούν σήμα κατατεθέν και στη σκηνοθετική καριέρα του Kubrick. Ο Golden παρατηρεί και άλλες ομοιότητες ανάμεσα στο φωτογραφικό και το σκηνοθετικό του έργο, όπως το χιούμορ και ο κυνισμός. Επιπλέον υποστηρίζει ότι οι φωτογραφίες μαρτυρούν το ενδιαφέρουν του Kubrick για τις ανθρώπινες σχέσεις. Αφού έφυγε από το «Look» το 1950, ο Kubrick εστίασε την προσοχή του σε ταινίες μικρού μήκους. Παρότι η πρώτη του επιτυχία ήταν το «Το χρήμα της οργής» το 1956, το «Σπάρτακος», το οποίο κέρδισε τέσσερα Όσκαρ, ήταν αυτό που τον εκτόξευσε στο πάνθεον των μεγάλων σκηνοθετών ήδη από τη δεκαετία του 1960. Αργότερα, ο Kubrick επιμελήθηκε αρκετές ακόμα επιτυχίες, μεταξύ των οποίων «Λολίτα», «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» και το «Κουρδιστό Πορτοκάλι». Ο Kubrick πέθανε το 1999 σε ηλικία 70 ετών.

52 |

The archived material gives light to Stanley Kubrick’s unpublished and unknown life as a staff photographer as well as issues that will concern him during his great career in the cinema. Before Clockwork Orange or 2001: Space Odyssey, Kubrick’s lens was focused on sinful New York-especially at night. Kubrick began his career at Look magazine in 1945 when he was just 17 years old. For the next 5 years, Kubrick a native of Bronx dedicated himself to capturing the everyday life of New York. In the words of Reuel Golden, who acted as the editor on the book, Through a Different Lens: Stanley Kubrick’s Photographs. “The dramatic element is intense; there is a nightmarish atmosphere like a horror film in many of his photographs. There is also the sensation that Kubrick is in the scene, but you don’t see him. That is extremely important for a director; to feel his presence without him being there”. The book, Through a Different Lens: Stanley Kubrick’s Photographs became the reason for the exhibition in the Museum of the City of New York, which displays 120 of Kubrick’s best photographs. Look Magazine was published for the first time in 1971 and the material was donated to the Museum. In its archives there are over 12.000 of negatives from Kubrick’s photographs and most of them have never been developed. “The photographs tell the story of Post-War New York and through them he managed to transfer all of the city’s energy and uniqueness,” Golden says. Kubrick’s first photograph was published in Look in 1945, and after his graduation in 1946 the magazine hired him for an apprenticeship. According to Golden, Kubrick was a special boy; really bright, ambitious, and hardworking and he took photographs in a time where most photographers did not want to have anything to do with the city. Kubrick made New York the center stage. His directorial abilities and his attention to detail becomes his trademark even in his directing career. Golden observes other similarities between Kubrick’s photographic material and his directing, such as humor and cynicism. He therefore claims that Kubrick’s photographs displayed his interest in human relationships. After leaving the magazine in 1950, Kubrick turned his attention to short length films. Even though his first success came from The Killing in 1956, it was his movie Spartacus that went on to win four Oscars and already had become the biggest hit since the year 1960. Later, Kubrick made many more successes, among them Lolita, 2001: Space Odyssey, and Clockwork Orange. Kubrick died in 1999 age 70.


Travel around the world

Μαρία Κιουρί H γυναίκα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία Η βραβευθείσα με Νόμπελ επιστήμονας Μαρία Κιουρί υπήρξε η γυναίκα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία, κατέδειξε η δημοσκόπηση που διενήργησε το βρετανικό δίκτυο BBC, όπου τονίζεται ο ρόλος της στη θεραπεία του καρκίνου. Οι αναγνώστες του BBC History κατέταξαν τη Μαρία Κιουρί (γνωστή και ως Μαντάμ Κιουρί) στην κορυφή του καταλόγου των 100 γυναικών που άλλαξαν τον κόσμο, ψηφίζοντάς την με βάση κριτήρια όπως ότι υπήρξε η πρώτη επιστήμονας που τιμήθηκε με δύο βραβεία Νόμπελ αλλά και την έρευνά της για τη ραδιενέργεια. Τη δεύτερη θέση της λίστας καταλαμβάνει η Rosa Parks, η Αφροαμερικανίδα ακτιβίστρια που έδωσε μάχη για τα πολιτικά δικαιώματα, η οποία αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σε έναν λευκό. Ακολουθεί στην τρίτη θέση η Emmeline Pankhurst, η ηγέτιδα του κινήματος των σουφραζέτων στη Βρετανία, το οποίο συνέβαλε ώστε να αναγνωριστεί στις γυναίκες το δικαίωμα να ψηφίζουν. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ada Lovelace, που δημιούργησε αυτό που θεωρείται ως το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή. Ακολουθεί η Βρετανίδα χημικός Rosalind Franklin, η οποία συνέβαλε στην κατανόηση του DNA.

54 |

Marie Curie A woman with great influence in history Marie Curie a scientist was a Nobel Prize winner and a woman with great influence in history, which was recorded by a poll by the BBC, where her role in finding a cure for cancer is highlighted. The audience of the BBC History has placed Marie Curie, also known as Madame Curie, on the top of the list 100 Women that changed the world. Marie Curie was the first scientist that was awarded twice with the Nobel Prize and contributed to the study of radioactivity. Rosa Parks is second on that list. She was an activist who fought for political rights and denied giving up her seat for a white man. Emmeline Pankhurst is third on the list and she the leader of the British suffragette movement. In the fourth place of the list is Ada Lovelace who was known for her work on the proposed mechanical general-purpose computer, the Analytical Engine. She is followed by British chemist Rosalind Franklin who made contributions to the understanding of DNA.


Travel around the world

Johan Cruyff Η ζωή του ιπτάμενου Ολλανδού έγινε βιβλίο "Δεν είμαι κάποιος με διπλώματα ή πτυχία από κολέγια. Ό,τι έμαθα στη ζωή, το διδάχθηκα εμπειρικά. Μετά την απώλεια του πατέρα μου, στα 12 μου, η ζωή μου καθορίστηκε από τον Άγιαξ.

Πρώτα από τον πατριό μου, ο οποίος δούλευε στο σύλλογο, φροντίζοντας τον αγωνιστικό χώρο στο γήπεδό του και αργότερα από τους προπονητές μου, τον Jani Fan De Veen και τον Rinus Michels. Χάρη στον Άγιαξ δεν έμαθα απλώς με ποιο τρόπο θα γίνω καλύτερος ποδοσφαιριστής, έμαθα να συμπεριφέρομαι. Από τον πεθερό μου διδάχθηκα τα οικονομικά. Όταν ξεκίνησα, δεν υπήρχε ούτε ένας ποδοσφαιριστής στον κόσμο που να έχει ακουστά τι είναι το μάρκετινγκ. Οι διαπραγματεύσεις για συμβόλαια και οι μπίζνες εκτός ποδοσφαίρου ήταν κάτι εντελώς καινούργιο.Ευτυχώς, όμως, για μένα, τότε βρέθηκε κάποιος στη ζωή μου και με βοήθησε σε αυτό. Γιατί κάθε φορά που πίστευα ότι μπορούσα να το κάνω μόνος μου, τα πράγματα από μόνα τους πήγαιναν αυτόματα στραβά.Μα, όλο αυτό δεν έχει σημασία. Είναι μέρος της ζωής. Αυτό που μετράει στο τέλος και είναι το πιο σημαντικό είναι αν τελικά διδάχθηκες ή όχι. Θέλω να τονίσω εδώ πόσο σημαντική υπήρξε η οικογένειά μου. Όχι μόνο οι γονείς, τα πεθερικά, η σύζυγος, τα παιδιά και τα εγγόνια μου, αλλά επίσης όλοι οι άνθρωποι που με πήραν από το χέρι στον Άγιαξ σε μία φάση της ζωής μου όπου ήμουν τόσο εύθραυστος. Γι' αυτό και ο Άγιαξ είναι μία δεύτερη οικογένεια για μένα. Η οικογένεια που προσδιόρισε αυτό που είμαι σήμερα. Σε ό, τι αφορά το ποδόσφαιρο, ακολούθησα έναν μονόδρομο. Αδυνατώ να με φανταστώ κάπου αλλού, εκτός από την κορυφή.Είτε ως παίκτης είτε ως προπονητής δεν μπορώ να με φανταστώ να κάνω κάτι σε χαμηλό επίπεδο. Σκέφτομαι μόνο σε μία κατεύθυνση. Προς τα πάνω. Προσπάθησα να γίνω ο καλύτερος που μπορούσα. Και αυτός είναι τελικά και ο λόγος που αποσύρθηκα. Δεν ήμουν αυτός που έπρεπε από άποψη φυσικής κατάστασης για να βρίσκομαι στην κορυφή και όταν συμβαίνει αυτό, δεν υπάρχει πια κανένας λόγος για να βρίσκεσαι στο γήπεδο. Ωστόσο, επειδή ήμουν σε καλή πνευματική κατάσταση, έγινα προπονητής. Πάνω από όλα, όμως, θέλω να πω πως έζησα όλη μου τη ζωή, επιδιώκοντας να κάνω τα πράγματα καλύτερα, και αυτό το πέρασα σε ο,τιδήποτε και αν έκανα". Γιόχαν Κρόιφ, από τον πρόλογο της έκδοσης Εκδόσεις: MV Publications, Mετάφραση: Μηλιός Σωτήρης

Johan Cruyff The life of the “flying” Dutchman has become a book

I first saw AFC Ajax because of my stepfather, who worked for the association, and took care of the field, and later from my coaches, Jani Fan De Veen and Rinus Michels. Thanks to AFC Ajax I didn’t just learn to be a better football player. I also learned to act. I was taught Economics by my father-in-law. When I began, there wasn’t a football player in the world that knew about Marketing. The negotiations on contracts and all that business outside the field was something new. Fortunately, there was someone in my life to help me with all that. Because every time I believed I could have done it on my own things would always fall apart. But all that is not important. It’s part of life. In the end all that matters, and it is the most important thing, was and is whether or not you were taught something. I wish to speak here about how important my family is to me. Not just my parents, in laws, wife, children and my grandchildren, but also my extended family, the ones who believed in me and introduced me to AFC Ajax, in a time where I was my most vulnerable. AFC Ajax is my second family, which has shaped me into the man I am today. In regards to football it was a one-way street for me. I can’t imagine myself anywhere but the top, as a player and as a coach, I cannot accept anything less. I think in only one direction and that is upwards. I tried to become the best I could be. That is why I retired in the end. I was not in the best shape I needed to be in order to stay on top, and when that happens, there is no reason for a footballer to be on the field anymore. However, because I was in a fine emotional state I became a coach. Above all, I want to say that I lived my life trying to make things better, and that showed in everything I did".

“I am not someone who has college degree or diplomas. Whatever I learned in life, I learned through experience. After the loss of my father when I was 12 years old, my life was defined by AFC Ajax.

Johan Cruyff, from the prologue in the publication Publication: MV Publications, Translation: Milios Sotiris

56 |


Betterfly and better living

Ελληνικές Θάλασσες Ένα φωτογραφικό ταξίδι στο χρόνο στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών Η συνεργασία του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών με το Μουσείο Μπενάκη συνεχίζεται, με μια ακόμα ξεχωριστή έκθεση στο αεροδρόμιο, η οποία έχει τίτλο "Ελληνικές Θάλασσες: Ένα φωτογραφικό ταξίδι στο χρόνο".

Greek Seas A photographic journey in time at the Athens International Airport The cooperation between Athens International Airport and The Benaki Museum continues with yet another special exhibition at the airport, which is titled: "Greek Seas: A photographic journey in time". 58 |


Η έκθεση, προβολή φωτογραφικού υλικού από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη σε βίντεο, με τίτλο "Ελληνικές Θάλασσες: Ένα Φωτογραφικό ταξίδι" στο χρόνο περιλαμβάνει μια επιλογή από φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν στην ομότιτλη έκθεση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138, από τις 10 Οκτωβρίου 2013 έως τις 14 Ιανουαρίου 2014. Στο πέρασμα των αιώνων η ελληνική θάλασσα, άρρηκτα δεμένη με την ιστορία του τόπου και με τη ζωή των κατοίκων του, δεν έπαψε να εμπνέει ποιητές και καλλιτέχνες. Μετά την εφεύρεση της φωτογραφίας στα μισά περίπου του 19ου αιώνα προστέθηκαν αναρίθμητες φωτογραφικές εικόνες του ίδιου θέματος. Λιμάνια, νησιά, παράκτιες περιοχές, θαλασσογραφίες και σκηνές από τη ζωή των ναυτικών και των ψαράδων απαθανατίστηκαν μέσα από το φακό, άλλοτε με στόχους καταγραφικούς και άλλοτε με αξιώσεις καλλιτεχνικές. Οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται, σταχυολογήθηκαν

μετά από συστηματική αναδίφηση σε αρχεία και ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού. Στις τέσσερις χρονολογικές ενότητες της έκθεσης, οι εικόνες «μελετούν» τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες φωτογράφοι και οι ξένοι συνάδελφοί τους προσέγγισαν και ερμήνευσαν τις ελληνικές θάλασσες, από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Οι ενότητες της έκθεσης στο αεροδρόμιο: • Η θάλασσα στη φωτογραφία του 19ου αιώνα. • Η θάλασσα ως αντανάκλαση της ανθρώπινης δραστηριότητας στις αρχές του 20ού αιώνα. • Η φωτογραφική αποτύπωση της θάλασσας στον Μεσοπόλεμο. • Η στροφή προς το θαλασσινό τοπίο τα μεταπολεμικά χρόνια. Η έκθεση παρουσιάζεται στον εκθεσιακό χώρο «Τέχνη & Πολιτισμός» – Επίπεδο Αφίξεων – Είσοδος 1, πρόσβαση ελεύθερη σε 24ωρη βάση.

The exhibition, a projection in video of photographic material from the collection of the Benaki Museum, titled : Greek Seas- A Photographic journey in time includes a selection of photographs presented to an exhibition under the same name, which took place at the Benaki Museum, Piraeus 138, Athens, from October 10, 2013 until January 14, 2014. Over the centuries, the Greek sea which is tightly knitted with the history of the land and its inhabitants never stopped inspiring poets and artists. After the invention of photography in the middle of the 19th century countless photographic images of the same subject have been added. Harbors, islands, coastal areas, seascapes and scenes from the lives of sailors and fisherman were immortalized through the lens either for recording purposes or for artistic claims. The presented photographs were post-systematically recovered from archives and private collections in Greece and abroad.

In the four chronological sections of the exhibition, the images “study” the way Greek photographers and their foreign colleagues approached and captured the Greek seas from the 19th century until today. The sections of the exhibition at the airport: • The sea in 19th century photography • The sea as a reflection of human activity in the beginning of the 20th century • The photographical imprint of the sea in the Interwar period • Τhe shift towards the sea landscape in the Post-War years The exhibition is held in the exhibition space “Art and Culture”-Arrival level-Entrance 1. Free access on a 24 hour basis.


Betterfly and better living

9η BIENNALE ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ

Μουσείο Μπενάκη

Πειραιώς 138 Εγκαίνια: 26 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 20:00 Διάρκεια έκθεσης: 21 Σεπτεμβρίου - 25 Νοεμβρίου 2018

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του για την ανάπτυξη της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής, διοργανώνει την 9η Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων, τον Σεπτέμβριο του 2018 στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138 οδού Πειραιώς. Η θεσμοθέτηση της Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων ήταν μία από τις πρώτες δραστηριότητες του νεοσυσταθέντος Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής το 1995. Στην εικοσαετή πορεία του, έχουν συμμετάσχει αρχιτέκτονες που γεννήθηκαν το 1949 (στην 1η Biennale) μέχρι και αρχιτέκτονες που γεννήθηκαν το 1990 (στην 8η Biennale), δηλαδή αρχιτέκτονες με διαφορά μεγαλύτερη από μία γενιά. Η 9η Biennale θα αναδείξει τα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής στην περίοδο της κρίσης και για αυτό το λόγο θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη φετινή 9η Biennale, το Ε.Ι.Α. αποφάσισε να αναβαθμίσει τον ρόλο της επιτροπής επιλογής η οποία αποτελείται από τον Πρόεδρο του Ε.Ι.Α., Ηλία Κωνσταντόπουλο και τους αρχιτέκτονες, Κωνσταντίνα Κάλφα, Θεώνη Ξάνθη, Πάνο Τσακόπουλο και Κώστα Τσιαμπάο. Διοργάνωση: ΕΙΑ και Μουσείο Μπενάκη

9th BIENNALE OF NEW GREEK ARCHITECTS The Benaki Museum

Piraeus 138 Opening: September 26, 2018, 20:00 Duration of exhibition: September 21 - November 25, 2018

The Hellenic Institute of Architecture, in its curriculum of events for the advancement of the contemporary Greek architecture, is organizing the 9th Biennale of New Greek Architects in September 2018 at The Benaki Museum/Piraeus 138, Piraeus street. The institutionalization of the Biennale of New Greek Architects was a priority of the newly constituted Hellenic Institute of Architecture back in 1995. In its 20 year-long service, both architects who have been born in 1949 (1st Biennale) and architects who have been born in 1990 (8th Biennale) have participated in exhibitions, the gap between them being more of a generation. The 9th Biennale will promote the contributors of the Contemporary Greek Architecture amid Greek financial crisis which makes it even more compelling. At this year’s 9th Biennale, The Hellenic Institute of Architecture (EIA) has decided to enchance the role of the selection committee, which consists of the President of the Institute Ilias Konstantopoulos and architects Kostantina Kalfa, Theoni Xanthi, Panos Tsakopoulos and Kostas Tsiampaos. Organization: The Hellenic Institute of Architecture (EIA) and The Benaki Museum

60 |


Betterfly and better living

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ Πειραιώς 138 Εγκαίνια: 19 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 20:00 Διάρκεια έκθεσης: 20 Σεπτεμβρίου 2018 – 5 Ιανουαρίου 2019 To 2016 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τη γέννηση του ζωγράφου Γιάννη Μόραλη (1916-2009), μιας από τις σημαντικότερες και δημοφιλέστερες καλλιτεχνικές φυσιογνωμίες του ελληνικού 20ού αιώνα: πρωτοπόρος ζωγράφος, ταλαντούχος χαράκτης, προικισμένος σκηνογράφος, εξέχων ακαδημαϊκός δάσκαλος, εμβληματική

YIANNIS MORALIS Piraeus 138 Opening: September 19, 2018, 20:00 Duration of exhibition: September 20, 2018-January 5, 2019 In 2016, marks 100 years since the birth of the painter Yiannis Moralis(1916-2009). One of the most important and most popular artistic figures of the Greek 20th century: a pioneer painter, a talented carver, a gifted scenographer, a brilliant academic lecturer and an emblematic individual. Tο honor the artist, who is no longer with us

62 |

προσωπικότητα. Για να τιμήσουν τον καλλιτέχνη, που έφυγε από κοντά μας το 2009, το Μουσείο Μπενάκη, η Εθνική ΠινακοθήκηΜουσείο Αλ. Σούτζου, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και η Γκαλερί Ζουμπουλάκη, με τη σύμφωνη γνώμη και τη συμπαράσταση της οικογένειας του ζωγράφου, αποφασίζουν για πρώτη φορά να συμπράξουν στη διοργάνωση μιας μεγάλης αναδρομικής έκθεσης, που θα περιλαμβάνει το σύνολο του έργου του ιδωμένο από μια νέα σκοπιά. Η παρουσίαση, η οποία θα συνοδευτεί από πλούσια εικονογραφημένη έκδοση και θα πλαισιωθεί από παράλληλες εκδηλώσεις (οπτικοακουστικό υλικό, ομιλίες, εκπαιδευτικές δραστηριότητες κτλ), δίνει στο ελληνικό κοινό την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με μοναδικά έργα ζωγραφικής και σκηνογραφίας. Την έκθεση και την έκδοση επιμελείται ο κ. Νικόλαος Παΐσιος, επιστημονικός συνεργάτης της Πινακοθήκης Γκίκα. Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη, ΕΠΜΑΣ, ΜΙΕΤ, Γκαλερί Ζουμπουλάκη

since 2009, the Benaki Museum, the National Art Gallery-Alexandros Soutzos, the National Bank of Greece Cultural Foundation and Zoumboulakis Galleries with the agreed opinion and support of the painter’s family, decided to collaborate in the organization of a great retrospective exhibition that will include all of the artist’s work in a new perspective. The presentation will be accompanied by a rich illustrated publication and will be furnished by multiple events (audio- visual material, speeches, educational activities, etc) giving the opportunity for the Greek visitors to familiarize themselves with his unique paintings and scenography work. Both the exhibition and the publication are curated by Mr. Nikolaos Paisios, professional associate of The Ghika Gallery. Organization: The Benaki Museum, NAGAS(ΕΠΜΑΣ),NBGCF(ΜΙΕΤ), Zoumboulakis Galleries


Betterfly and better living

"ΣΤΗ ΝΥΧΤΑ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ"

ΓΝΩΣΤΑ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΟΥΛΙΑΡΑ

Πινακοθήκη Γκίκα Εγκαίνια: 18 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 20:00 Διάρκεια έκθεσης: 19 Σεπτεμβρίου – 24 Νοεμβρίου 2018

THE NIGHT OF PAPER

KNOWN AND UNKNOWN DRAWINGS BY NIKOS HOULIARAS The Ghika Gallery Opening: September 18- 2018, 20:00 Duration: September 19- November 24, 2018

64 |

Το σχέδιο πρόσφερε στον Νίκο Χουλιαρά (1940-2015) την αυτονομία που πάντα επιδίωκε στη ζωή και στο έργο του, γιατί τον απελευθέρωνε από τους περιορισμούς ενός συγκεκριμένου τόπου και χρόνου της ζωγραφικής πράξης. Τα σχέδια του Χουλιαρά αποτελούν αυτόνομες δημιουργίες και διακατέχονται από τις ίδιες εμμονές με τα ζωγραφικά έργα του: η μνήμη των τοπίων και οι τόποι της μνήμης, οι λέξεις και η γραφή, η βία του έρωτα, το ερημικό ζώο, η σκιά και η νύχτα, η εικόνα του εαυτού εικονίζονται ολοένα στο χαρτί του.

Drawings gave Nikos Houliaras (1940-2015) the autonomy that he always sought in his life and work, as they liberated him from the limitations of a particular time and frame of the painting. Houliara’s drawings are autonomous creations carrying though the same obsessions found in his paintings: the memory of landscapes and the places of memory, the words and the scripts, the violence of love, the lonely beast, the shadow and the night, the image of the self is depicted constantly on his paper.


Betterfly and better living Αρχικά αφαιρετικά, όπως και τα ζωγραφικά έργα του, τα σχέδια κατακλύζονται μετέπειτα από την ανθρώπινη παρουσία, που εμφανίζεται άλλοτε πιο γραμμική και άλλοτε πιο περίτεχνη. Τα σχέδια του Νίκου Χουλιαρά αποτελούν επίσης, ιδιαίτερα κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, ένα είδος προσωπικού ημερολογίου όπου αποτυπώνονται ο φιλικός και καλλιτεχνικός του περίγυρος, η πρώιμη ενασχόλησή του με τη σκηνογραφία και το τραγούδι, τα σπίτια όπου έζησε, η ματιά του στην πολιτικοκοινωνική καθημερινότητα, οι γυναικείες φιγούρες και τα ταξίδια του. Ο Χουλιαράς εξερεύνησε πολυάριθμες τεχνικές και είδη χαρτιού: από τη σινική μελάνη, τον υαλογράφο, το κολάζ και το μεθοδικό κάψιμο με αναπτήρα, μέχρι το πισσόχαρτο, το χαρτόνι συσκευασίας, τα φύλλα από τυπωμένα ημερολόγια και τη συνθετική φόρμα των κόμικς. Αφορμή για την τωρινή έκθεση στάθηκε η πρόσφατη ανακάλυψη άγνωστων σχεδίων στο αρχείο του εκλιπόντα καλλιτέχνη, τα οποία χρονολογούνται από τα χρόνια του στην ΑΣΚΤ μέχρι τις τελευταίες δημιουργικές του στιγμές. Η έκθεση θα πλαισιωθεί από εικονογραφημένο κατάλογο, καθώς και από εκδηλώσεις. Επιμέλεια: Ελισάβετ Πλέσσα Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη

Ιnitially abstract, like his paintings, then his drawings are flooded by the human presence, appearing either in linear or in elaborate forms. Nikos Houliara’s drawings, particularly between 1960 and until 1970 is a sort of personal diary, where his intimate and artistic surroundings are imprinted; his early avocation with the stage design and the song, the houses where he lived in, and his thoughts on the political and social everyday life along with his travels and the women figures in his life. Houliaras explored multiple techniques and different kinds of paper: Indian ink, stained glass, collage, methodical burning with the lighter, tar paper, cardboard paper, pages of a journal and synthetic form of comics. The occasion for the present exhibition is the recent discovery of unknown drawings in the archives of the late artist dating back to his early years at the Athens School of Fine Arts up to his last creative moments. The exhibition will be furnished with an illustrated catalogue and with events. Curation: Elisavet Plessa Organization: The Benaki Museum

66 |


Betterfly and better living

Με τίτλο «Αιωρήσεις» Το εικαστικό έργο που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην 58η Biennale Βενετίας

Entitled “Suspensions” The visual art that will represent Greece at the 58th Venice Biennale

H εικαστική πρόταση των καλλιτεχνών Ζάφου Ξαγοράρη, Εύας Στεφανή και Πάνου Χαραλάμπους με τίτλο «Αιωρήσεις» σε επιμέλεια της Κατερίνας Τσέλου, θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας στην 58η Διεθνή Έκθεση Τέχνης της Biennale Βενετίας (11 Μαΐου – 24 Νοεμβρίου 2019). Η τελική απόφαση για την ανάθεση ανήκει στην πρώην Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λυδία Κονιόρδου, μετά τη σχετική γνωμοδότηση της επιτροπής. Τι θα περιλαμβάνει η Eλληνική πρόταση Η επιλεχθείσα πρόταση, όπως αναφέρουν οι συντελεστές, «επιθυμεί να δημιουργήσει τη συνθήκη ενός ενεργού παρόντος». «Φωνές και ιστορίες αναδύονται στο παρόν, αιωρούνται στο χώρο, τον στοιχειώνουν και δημιουργούν νέες σχέσεις και πιθανότητες για το μέλλον. Τρεις σημαντικοί σύγχρονοι Έλληνες καλλιτέχνες, η Εύα Στεφανή, ο Πάνος Χαραλάμπους και ο Ζάφος Ξαγοράρης θα δημιουργήσουν μία πολυφωνική και πολυεπίπεδη εκδοχή ενός εναλλακτικού αλλά ενεργού παρόντος» καταλήγει η ανακοίνωση των τριών εικαστικών. iefimerida.gr

The visual art proposal of artists Zafos Xagoraris, Eva Stefani and Panos Charalompopoulos entitled Suspensions- curated by Katerina Tselou- will represent our country at the 58th International Arts Exhibition of the Venice Biennale (May 11-November 24, 2019). The final decision for the assignment belongs to the former Minister of Culture and Sports, Lidia Koniordou, after the relevant opinion from the board. What will be included in the Greek proposal? The chosen proposal, according to the coefficients, “wishes to create a condition of an active present”. “Voices and stories rise up in the present; they float in the space, they haunt it and create new relationships and possibilities for the future. Together three contemporary important Greek artists, Eva Stefani, Panos Charalampous, and Zafos Xagoraris will create a polyphonic and multifaceted version of an alternative but active present” concludes the announcement on the three visual artists. iefimerida.gr

68 |


Betterfly and better living

80 χρόνια Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου: ιστορίες με άρωμα μαστίχας Έκθεση στο Μουσείο Μαστίχας Χίου Με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από την ίδρυση της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, σε συνεργασία με την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου παρουσιάζουν την περιοδική έκθεση με τίτλο «80 χρόνια ΕΜΧ: ιστορίες με άρωμα μαστίχας».

80 years of Gum Mastic Growers Association of Chios: stories fragranced with the aroma of mastic gum An Exhibition at The Chios Mastic Museum On the occasion of the 80 years since the foundation of the Gum Mastic Growers Association of Chios, the Piraeus Bank Group Cultural Foundation in cooperation with the Gum Mastic Growers Association present the periodic exhibition titled: "80 Years of Gum Mastic Growers Association: stories fragranced with the aroma of mastic gum".

70 |


Στην έκθεση παρουσιάζονται τεκμήρια για την ίδρυση και τη λειτουργία της Ένωσης, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την παραγωγή και το εμπόριο της μαστίχας. Πρωταγωνιστής είναι το αρχειακό υλικό της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, τη συντήρηση, ταξινόμηση και διαφύλαξη του οποίου ανέλαβε από το 2017 το ΠΙΟΠ. Τα αρχειακά τεκμήρια, είτε ως εκθέματα είτε ως υλικό, αναδεικνύονται μέσα από πλούσιο φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό αλλά και πρωτότυπα αντικείμενα. Η έκθεση αυτή ρίχνει, για πρώτη φορά, φως στα χρόνια πριν από το 1938, που υπήρξαν καθοριστικά για την ίδρυση της Ένωσης. Στα χρόνια που πέρασαν, η Ένωση πέτυχε να συστηματοποιήσει την καλλιέργεια, επεξεργασία, μεταποίηση και τυποποίηση της μαστίχας, και να την καθιερώσει ως προϊόν με παγκόσμια φήμη και αναγνώριση.

H επιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση βασίστηκε σε δεδομένα του Ερευνητικού Προγράμματος για τη δημιουργία του Μουσείου Μαστίχας Χίου. Το εποπτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε παραχωρήθηκε από την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, τη Mediterra Α.Ε., τα Γ.Α.Κ. Αρχεία Νομού Χίου, τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Περιφερειακής Ενότητας Χίου, τη Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Χίου «Κοραής», τα Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη, το Αρχείο Άρη Παπατζήκα, και από τους φωτογράφους Μαντώ Βασίλη, Δημήτρη Κοιλαλού, Θανάση Κοττά, Ισίδωρο Λοΐζο.

At the exhibition, findings on the foundation and function of the Association are presented, as also ways in which the production and sale of the mastic gum was implemented. The main feature is the archived material of the Gum Mastic Growers Association of Chios; the maintenance, classification and safekeeping of the material has been taken over from 2017 by PBGCF. The archived findings both as exhibits and as material are shown through rich photography, audiovisual and unique objects. The exhibition sheds light for the first time to the years before 1938 which were definitive to the foundation of the Association. In the following years, the Association has succeeded in systemizing cultivation, processing, remaking and labeling of the mastic gum, and establishes it as a product with worldwide reputation and recognition.

The scientific research and documentation was based on data from the Research Program for the creation of the Chios Mastic Gum Museum. The prudential material that was used was granded by the Gum Mastic Growers Association of Chios, Mediterra S.A, the GSAChios Prefecture, the Regional Section of Chios- General Directorate of Rural Economy and Veterinary, the Public Central Historical Library Korais, the Photographic Archives of The Benaki Museum, the Archives of Aris Papatzikas, and from photographers Mado Vassili, Dimitris Koilalos, Thanasis Kottas, and Isidoros Loizos.

Διάρκεια έκθεσης: έως 20 Ιανουαρίου 2019

Duration of exhibition: until January 20, 2019


Betterfly and better living

Επαναλειτουργεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Λήμνου Από την Κυριακή 15 Ιουλίου επαναλειτουργεί το αρχαιολογικό μουσείο της Λήμνου.

The Archaeological Museum of Lemnos reopens On Sunday ,15th July 2018, the Archaeological Museum reopens. 72 |

Το μουσείο είχε υποστεί σοβαρές ζημιές μετά το σεισμό του 2014 και μετά από απόφαση του υπουργείου δρομολογήθηκαν οι διαδικασίες για την επισκευή του κτιρίου. Για το λόγο αυτό τα εκθέματα του β΄ ορόφου απομακρύνθηκαν προσωρινά και αποθηκεύτηκαν, ενώ κρίθηκε ότι το Μουσείο χρειαζόταν ανανέωση, βάση σύγχρονων μουσειακών αντιλήψεων, καθώς είχαν παρέλθει τότε 23 χρόνια από την τελευταία έκθεση. Το κτίριο που σήμερα βρίσκεται το Μουσείο Λήμνου κατασκευάστηκε τον 19ο αι. και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας στέγαζε το τουρκικό διοικητήριο. Η ιδέα να στεγαστεί στο κτίριο αυτό το Αρχαιολογικό Μουσείο συζητήθηκε για πρώτη φορά στα 1930. Οι προσπάθειες όμως σταμάτησαν εξαιτίας της αναταραχής που προκάλεσαν τα προμηνύματα του Β’ παγκοσμίου πολέμου. 

The Museum suffered serious damages after the earthquake of 2014. Following a decree from the Ministry, restoration works were underway. For that reason the exhibits on the 2nd floor were temporarily removed and stored, the Museum needed reconstruction based on the contemporary museums’ standards for 23 years had passed since its last exhibition. It was build in 19th century and it housed the Turkish Government during the years of Turkish Domination. The idea for the Archaeological Museum to be housed in this building was discussed in 1930. The efforts stopped because of the turmoil caused by the foreshadowing of the World War II.


Betterfly and better living Στα 1939 το κτίριο πουλήθηκε από την κοινότητα Κάστρου (σημερινός Δήμος Μύρινας) στο Παλλημνιακό Σχολικό Ταμείο, με τον όρο να δοθεί στο Δημόσιο για να στεγάσει το Αρχαιολογικό Μουσείο Λήμνου. Το κτίριο του Μουσείου επισκευάστηκε το 1956. Στα χρόνια του Β’ παγκοσμίου πολέμου τα αρχαιολογικά ευρήματα της Λήμνου μεταφέρθηκαν στο Μουσείο Μυτιλήνης και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, για να φυλαχθούν και επέστρεψαν στη Λήμνο το 1961, μετά την ολοκλήρωση των επισκευών. Οι εργασίες επανέκθεσης τελείωσαν το 1961. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 επισκευάστηκε ξανά το κτίριο και το 1993 άνοιξε η νέα επανέκθεση. Το Αρχαιολογικό Μουσείο

Λήμνου βρίσκεται στη Μύρινα, στη θέση Ρωμέικος Γυαλός. Είναι σε μικρή σχετικά απόσταση από το Κάστρο της πόλης, γειτνιάζει με τον προϊστορικό χώρο της Μύρινας και μαζί μ’ αυτόν αποτελούν ένα ενιαίο αρχαιολογικό χώρο. Στο Μουσείο πλέον θα εκτίθενται ευρήματα της προϊστορικής Λήμνου προερχόμενα από τις ανασκαφές στην προϊστορική Πολιόχνη και τη Μύρινα καθώς και μυκηναϊκά εκθέματα από το Κουκονήσι, λίθινα εκθέματα, όπως γλυπτά, επιγραφές, καθώς και επιτύμβιες στήλες όχι μόνον από τη Λήμνο, αλλά και από την Ίμβρο. Ακόμα θα εκτεθούν ευρήματα από το Καβείριο, την Ηφαιστία, τη Μύρινα και άλλες σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις του νησιού.

In 1939 the building was sold by the Τownship of Kastro (currently the Municipality of Myrina) to the Pallemnian School Fund, under the provision to be returned to the Municipality to house the Archaeological Museum of Lemnos. The building of the Museum was restored in 1956. During the World War II, the archaeological findings of Lemnos were transported to the Museum of Mytilene and to the National Archaeological Museum of Athens to be stored. They were returned to Lemnos in 1961, after all the repairs were done and the re-exposure work was finished in 1961 too. Early in 1990 the building was yet again restored and in 1993 the building was

reopened to the public. The Archaeological Museum of Lemnos is in Myrina, at the Romaikos Gialos. It is in in close proximity with the Castle that towers Myrina and it neighbors with the prehistoric area of Myrina forming together a single archaeological site. In the Museum prehistoric findings of Lemnos will be exhibited originating from the digs of Poliochni and Myrina along with the Mycenaean findings from Koukonissi. Stone exhibits such as sculptures, inscriptions and headstones will be exhibited there from both Lemnos and Imbros. Findings from Kaveirion, Hephestia, Myrina and other important archaeological sites of the island, will be on display too.

74 |


Betterfly and better living

Γράμμα σε ένα παιδί Letter to a Child Βασισμένο στο βιβλίο της Oriana Fallaci Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι από το βιβλίο της Oriana Fallaci και είναι αυτό που μας δημιούργησε έντονα την ανάγκη να ανεβάσουμε ξανά το “Γράμμα σε ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ”. Μέσα από μια καινούργια ματιά, μια νέα διασκευή που θα σχολιάσει – μοιραίως - όλα αυτά που συμβαίνουν και στις μέρες μας. «Τι σόι άνθρωποι είναι αυτοί που καίνε ανθρώπους; Νόμιζα ότι με τα κρεματόρια είχαμε τελειώσει. Έχουμε μπει σε μια σκοτεινή στενωπό χωρίς κανείς να είναι ακόμη σε θέση να “δει” τι μας επιφυλάσσει το μέλλον. Κινούμενη άμμος η χώρα, κινούμενη άμμος και όσα συμβαίνουν έξω από αυτήν. Αν ερχόσουν στον κόσμο θα μάθαινες τι είναι τα συναισθήματα, τι κάνει τους ανθρώπους να είναι άνθρωποι. Θα μάθαινες τι είναι ο φόβος (πόσο φοβήθηκε άραγε ένα παιδί παλεύοντας με τον καπνό και τη φωτιά;) Θα μάθαινες τι είναι αγωνία, τι είναι αγανάκτηση, τι είναι οργή και τι θυμός, πως νιώθουν χιλιάδες άνθρωποι που φωνάζουν το δίκιο τους ανεβαίνοντας αργά και συντεταγμένα το δρόμο που απέκτησε τελικά τη δική του ιστορία, τη δική σου ιστορία. Η πραγματικότητα μας έχει ξεπεράσει. Τώρα βλέπουμε καθαρά ότι “ο Βασιλιάς είναι γυμνός”. Αν ζούσες και η μανούλα σου, σου διάβαζε το παραμύθι, θα γελούσες όπως όλα τα παιδιά όταν το πρωτακούν. Εμείς τώρα το συνειδητοποιήσαμε αλλά δεν μπορούμε να γελάσουμε, γιατί δεν είμαστε πια παιδιά». Συντελεστές Σκηνοθεσία: Μάνος Πετούσης, Διασκευή: Μάρω Μπουρδάκου Παίζει: Ζέτα Δούκα, Μουσική: Γιώργος Χριστιανάκης Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού (A-Priori), Διεύθυνση παραγωγής: Ντίνος Λέλος, Οργάνωση παραγωγής: Όψεις Πολιτισμού, Διάρκεια παράστασης: 76’ χωρίς διάλειμμα, Είδος παράστασης: Κοινωνικό

76 |

Based on the book by Oriana Fallaci The following excerpt is from Oriana Fallaci’s book and it is the one that made me feel the need to re-stage Letter to a Child Never Born. By another angle and perspective this new adaptation confronts the issues that trouble us today. “Who are these people that burn other people? I thought that we were done with the crematoriums. We have entered a dark tunnel and no one is in a position to see what the future holds. This country is like quick sand, and so are the things happening outside of it. If you were born you would be taught about emotions and what makes people humane. You would learn what fear is (how scared must have been a child fighting among the flames and the smoke?). You would learn about agony, despair, rage and anger, and how do thousands of people feel when they cry out for their rights, while they slowly ascend integrated on the path to their history that will eventually become your history. Reality has overcome us. Now we can see clearly that the “Emperor is naked”. If you were born and your mommy was reading you the tale, you would have laughed like most children do when they hear it for the first time. We as adults just realized it but we cannot laugh as we are not children anymore”. Collaborators Directing: Manos Petousis, Adaptation: Maro Bourdakou Actress: Zeta Douka, Music: Giorgos Christianakis PR: Angie Nomikou (A-priori), Production Management: Dinos Lelos Production Organization: Opseis Politismou, Duration of performance: 76 minutes (no intervals), Genre: Social Drama


ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΚΕΤΟΣ ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΠΟΝΟ Από την αρχαιότητα, το στοιχείο του νερού πάντα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της γέννας. Γυναίκες των λαών του Νότιου Ειρηνικού γεννούσαν τα παιδιά τους στις όχθες του ωκεανού, ενώ και οι Φαραώ της Αιγύπτου έρχονταν στον κόσμο μέσα στο νερό. Σε ορισμένες χώρες στη Νότια Αμερική, οι γυναίκες εξακολουθούν να πηγαίνουν σε μια ιδιαίτερη τοποθεσία σε ένα κοντινό ποτάμι για να γεννήσουν. Στην Ευρώπη και στην Αμερική, όλο και συχνότερα η μέθοδος του τοκετού στο νερό, που είναι και η πιο φυσική, αποκτά περισσότερους θιασώτες.

«Ο ρόλος μου είναι υποστηρικτικός στη γυναίκα και την οικογένειά της, κατανοώντας ότι τελικά η εμπειρία της εγκυμοσύνης και της γέννησης τους ανήκει. Θεωρώ ότι οδηγός κατά τη διάρκεια αυτής της φυσικής διαδικασίας είναι η ίδια η γυναίκα που έχοντας την αρμόζουσα ιατρική καθοδήγηση και συμβουλή μπορεί να προσδιορίσει, μέσα στη λογική, τη δικιά της μοναδική εμπειρία, βλέποντας την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα σαν φυσική διαδικασία και όχι σαν "αρρώστια" που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί ιατρικά.»

Τι ακριβώς είναι ο τοκετός στο νερό και ποια τα οφέλη του Τοκετός στο νερό είναι η φυσική διαδικασία γέννησης σε μια μπανιέρα με νερό σε θερμοκρασία σώματος. Μέσα στην ηρεμία του νερού, και όταν η χρήση του συνοδεύεται και από ένα ανάλογο ήρεμο περιβάλλον με ησυχία και χαμηλό φωτισμό, το σώμα της γυναίκας παράγει λιγότερες ορμόνες του στρες, όπως είναι η αδρεναλίνη και μεγαλύτερη ποσότητα της ορμόνης του τοκετού, της ωκυτοκίνης. Το χλιαρό νερό προσφέρει χαλάρωση, καθώς και μείωση του άγχους και του πόνου, με αποτέλεσμα ο τοκετός να εξελίσσεται πιο εύκολα και γρήγορα. Παράλληλα, λόγω της άνωσης που προκαλεί το νερό, επιτρέπεται στη μητέρα να πάρει στάσεις του σώματος που την ανακουφίζουν. Η μείωση του άγχους κατά την διάρκεια των ωδίνων εξομαλύνει και τυχόν επιπλοκές του εμβρύου καθώς οι συνθήκες της μπανιέρας μοιάζουν με εκείνες της μήτρας. Έτσι, η μετάβαση ενός μωρού στην εξωμήτρια ζωή είναι περισσότερο ομαλή και λιγότερο τραυματική. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός πως τα μωρά που γεννιούνται μέσα στο νερό είναι πιο ήρεμα και κλαίνε λιγότερο συγκριτικά με αυτά που γεννιούνται πατροπαράδοτα. Η ηρεμία και η πιο ομαλή διαδικασία του τοκετού μειώνει την ανάγκη για φάρμακα και άλλες ιατρικές παρεμβάσεις. Η πλευστότητα βοηθά στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος στην κάτω κοιλιακή χώρα, δεν επιβαρύνει τυχόν αιμορροΐδες ή φλεβίτιδα κάτω άκρων, προάγει αποτελεσματικότερες συστολές της μήτρας και βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος με αποτέλεσμα την καλύτερη οξυγόνωση των μυών, λιγότερο πόνο για τη μητέρα και περισσότερο οξυγόνο για το μωρό. Η θερμοκρασία του νερού βοηθά τη διαστολή του δέρματος και αυξάνει την ελαστικότητα του περινέου με αποτέλεσμα τη μείωση του ποσοστού τραυματισμών, μειώνοντας τον κίνδυνο διάστασης κατά τη στιγμή της εξώθησης. Οι περισσότεροι τοκετοί στο νερό εξελίσσονται ομαλά και σπάνια εμφανίζουν επιπλοκές. Η επιλογή της κατάλληλης ομάδας γιατρού-μαίας έχει μεγάλη σημασία για να νιώθει η γυναίκα ασφάλεια και να αφήσει το σώμα της να εκπληρώσει το σκοπό κάθε εγκυμοσύνης, τη γέννηση του παιδιού της.

ΑΝΔΡΕΑΣ Ε. ΤΖΙΟΒΑΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΣΤΟΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ. ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΣΤΟ KASSEL ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ & ATLANTA Η.Π.Α. ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ, ΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ

www.tziovas.gr

Μητρ. Ιωσήφ 17, Θεσσαλονίκη | Μεγ. Αλεξάνδρου 36, Γρεβενά K. 6944942588


Betterfly and better living

Παζολίνι Σημείωμα σκηνοθέτη: «Καλά να πάθει ο πούστης ο κίναιδος, η παλιαδερφή, αυτός και τα ψωνιστήρια του θα πουν». «Ακόμα και νεκρός δίκες θα προκαλώ, θα πει ο ίδιος» Ποιητής ή Ζωγράφος; Κινηματογραφιστής ή Διανοούμενος; Συγγραφέας ή Ομοφυλόφιλος; Δάσκαλος ή Άγιος; Θεός και Δαίμονας, μια αλογόμυγα σαν τον Σωκράτη που τάραξε τα λιμνάζοντα νερά μιας Ιταλίας, μιας Ευρώπης και εν γένει ενός ολόκληρου κόσμου. Η άγρια δολοφονία του, 43 χρόνια μετά παραμένει άλυτο μυστήριο, μπλεγμένοι σ' αυτό το έγκλημα ένα αγόρι που ψώνισε, ο Πελόζι, το παρακράτος, μαφιόζοι, ναζί και κυβέρνηση στο πάζλ του εγκλήματος. Ο επιθεωρητής κοιτάζει το άψυχο σώμα του Παζολίνι και η παράσταση ξεκινά. Μέσα σε μία ώρα ο Θεατής θα βρεθεί στην Όστια Ντελ Μάρε στο σημείο όπου βρέθηκε άγρια δολοφονημένος ο Μέγας Παζολίνι, ξετυλίγοντας το κουβάρι της ζωής όπου σαν τα πλάνα των ταινιών του αφηγούνται την πορεία του αιρετικού καλλιτέχνη. Θραύσματα και αναμνήσεις, οι έρωτες, οι ταινίες, τα γραπτά του, η μητέρα και ο πατέρας, οι δίκες του, αναρίθμητες και πάντα εκείνος αθώος. Ποιός σκότωσε τον Πιερ Πάολο Παζολίνι αναρωτιόμαστε όλοι μαζί. Στη παράσταση παρελαύνουν οι σημαντικότερες στιγμές του Δημιουργού, οι εχθροί, οι φίλοι του, η Κάλλας, η Μπέτι, η Μαγκάνο, η Σουσάνα, ο Νινέττο, ο Σβέν όλοι τους καλεσμένοι και ταυτόχρονα παγωμένοι να αναρωτιούνται ποιος σκότωσε τον Πιερ Πάολο. Ένας ύμνος και μια ωδή σε έναν βαθιά μαρξιστή και Άνθρωπο ταυτόχρονα, μια ελεγεία για έναν Ποιητή και ξέρετε οι χώρες που σκοτώνουν τους Ποιητές τους είναι χώρες που νοσούν. Μια ευαίσθητη, τρυφερή αλλά και μια πικρή ιστορία ενός παιδιού που έγραφε ποιήματα για αγόρια που παίζουν ποδόσφαιρο και κλείνουν σε σπιρτόκουτα τζιτζίκια... «Η Αριστερά με κατηγορεί για ιδεολογικό παραλήρημα ότι περιφρονώ  τους ανθρώπους, οι νέοι με θεωρούν ξεπερασμένο, η Δεξιά με κατηγορεί για χυδαιότητα, η Εκκλησία με κατακρεουργεί, με θεωρεί αμαρτωλό. Τι ξέρετε εσείς από αμαρτία, από αγνότητα; Τώρα αποκτήσατε ύπαρξη επειδή υπάρχει ο Παζολίνι, αν υπάρχει κόλαση θα συναντηθούμε και θα σας μάθω να αντέχετε τη φωτιά» «Φυσάει πολύ σήμερα εδώ στην Όστια ντελ Μάρε, κρυώνω. Είναι θέμα ηθικής που θα τοποθετήσεις την κάμερα. Μοτέρ: πάμε! Ας αρχίσει η παράσταση».

78 |

Pasolini Director’s Note: “Serves him right, the faggot, the queer, the dirty old pansy, he and his boys will say” “Even when I am dead I will provoke prosecution, he will say”. A poet or an Artist? A cinematographer or an Intellectual? A writer or a Homosexual? A Teacher or a saint? A God or a Demon, a «horsefly» like Socrates who disrupted the stagnant Italian and European waters and eventually the whole world. His brutal murder remains unsolved 43 years later. Entangled in the crime is a boy he cruised named Pelosi, the deep state, mobsters, Nazi and the Government. The inspector examines the lifeless body of Pasolini and the performance begins. Within the hour, the audience will travel to Ostia near the beach, at the same spot where the Great Pasolini was murdered, unraveling the thread of the Heretic Artist’s life. Fragments and memories, his lovers, his films, his scripts, his mother and father, his countless trials where he was always found innocent. We are puzzled on who killed Pier Paolo Pasolini. In the play the audience will witness the significant moments of the Αrtist’s life: his enemies, and his friends Maria Callas, Betty, Mangano, Suzanna, Ninetto, Sven are all invited; dumbfound and bewildered they are speculating on who might have killed their friend. An ode to the man with strong Marxist and humane convictions, and a lament for the Poet. The countries that assassinate their Poets are countries gravely ill. A sensitive, tender but also bitter story of a child who wrote poetry about boys playing football and trapping grasshoppers in matchboxes… “The Leftist party accuses me of an ideological rant and says that I scorn people, the youth think I am outdated, the Rightist party accuses me of vulgarity, and the Church condemns me and calls me a sinner. What do you know about sin and virtue? Now you come into existence because I exist. If there is a hell we shall meet there and I will teach you to withstand fire” “It is windy here on the beach in Ostia. I am cold” It is a matter of principle where the camera will be placed. Camera, lights, action!


Μια παράσταση βασισμένη στο βιβλίο του Γιάννη Σολδάτου « Όταν ο Παζολίνι συνάντησε το αγόρι που του πρόσφερε το θάνατο» και σε ντοκουμέντα, αρχεία, κείμενα και συνεντεύξεις του ίδιου του Παζολίνι. Στις 2 Νοεμβρίου του 1975, μια ομάδα παιδιών που πήγαιναν να παίξουν ποδόσφαιρο στην περιοχή της Όστιας, εκεί που βρίσκονταν οι εργατικές συνοικίες της Ρώμης, ανακαλύπτει το κατακρεουργημένο σώμα του Πιερ Πάολο Παζολίνι. Ένας σημαντικός διανοούμενος, συγγραφέας, κινηματογραφιστής, πολιτικά στρατευμένος, πληρώνει με την ίδια του τη ζωή το δικαίωμα να μιλάει καθαρά και να λέει την αλήθεια. Οι φήμες οργιάζουν: ποιος σκότωσε άραγε τον Παζολίνι; Ένα νεαρό αγόρι, ο Πίνο Πελόζι, ομολογεί και φυλακίζεται, όμως η Ιταλία ξέρει ότι πρόκειται για μια πολιτική δολοφονία. Χρόνια μετά ο Πελόζι βγαίνει από τη φυλακή και αποκαλύπτει τελικά τις συνθήκες θανάτου του μεγάλου δημιουργού, όμως το ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος όπλισε το χέρι των δολοφόνων; Ξεκινώντας από τη στιγμή του θανάτου, και ενώ ένας επιθεωρητής βρίσκεται στον τόπο του εγκλήματος μαζεύοντας τα κομμάτια ενός

νεκρού σώματος, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι στο δικό του «καθαρτήριο» εξομολογείται τη ζωή του από τα παιδικά του χρόνια, την πολιτική του θέση, τη σχέση του με την τέχνη και την ποίηση, αναζητά τα πρόσωπα που τον σημάδεψαν, ομολογεί τις αντιφάσεις που τον βασάνιζαν και οδηγεί το θεατή να ανακαλύψει την αλήθεια, ενώνοντας τα κομμάτια ενός πάζλ που ακόμα ψάχνει μια λύση.

This is a performance based on the book When Pasolini met the Boy who Offered him Death” written by Yannis Soldatos. It is also based on documentaries, archives, interviews and texts of Pasoloni himself. On November 2, 1975 a group of children who went out to play football in Ostia, where the worker flats are in Rome, there laid the butchered body of Pasoloni. The genius author, the cinematographer, the activist, has paid with his life for the right to speak openly and clearly of his truth. The rumors go rampant about of who might have killed Pasolini. A young boy, Pino Pelosi confesses to the murder and is convicted, but Italy is convinced that it is a politically driven murder. Years later, Pelosi is released from prison and reveals the circumstances of Pasolini’s death. But the question remains: who handed the weapon to the murderers? Starting from the death scene and while the inspector is on the crime scene picking the parts of a dead body, Pasolini confesses in

his own “purgatory” about his childhood, his political convictions, his relationship with art and poetry, the people who scarred him; he confesses the controversies that torture him and leads the audience to the truth, by piecing together the puzzle which is still in need of an answer.

Στοιχεία παράστασης Δραματουργική επεξεργασία - σκηνοθεσία: Αγγελική Καρυστινού Σκηνικά - Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης Φωτισμοί: Σεμίνα Παπαλεξανδρόπουλου Βίντεο: Σπύρος Παπαρούλιας Βοηθός σκηνοθέτη: Δάφνη Γιαννάκη Παραγωγή: Όψεις Πολιτισμού Ερμηνεύει ο Ένκε Φεζολλάρι Διάρκεια: 70’

Play: Dramatization-directing: Aggeliki Karystinou Scenography-costumes: Giorgos Lyntzeris Lighting: Semina Papalexandropoulou Video: Spiros Paparoulias Assistant Director: Daphne Yannaki Production: Opseis Politismou Αctor: Enke Fezollari Duration: 70 minutes


Betterfly and better living

Οι Cure έρχονται στην Αθήνα Είναι γεγονός! Το θρυλικό συγκρότημα από τη Βρετανία έρχεται στην Αθήνα στις 17 Ιουλίου του 2019 για μια μοναδική συναυλία στην Πλατεία Νερού, στο πλαίσιο του Ejekt Festival.

Το κορυφαίο εναλλακτικό ροκ συγκρότημα έρχεται για να γιορτάσει την επέτειο των 15 χρόνων του δημοφιλούς Ejekt Festival. Το γκρουπ έχει έρθει στο παρελθόν ξανά στην Ελλάδα. Ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του ’70 με τον πρώτο τους δίσκο Three Imaginary Boys (1979). Με τον δίσκο αυτό, το συγκρότημα του Robert Smith θεωρήθηκε μέλος του Post Punk και Νew Wave κινήματος που είχε εξαπλωθεί στην Αγγλία με την Punk Rock επανάσταση. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο σκοτεινός τους ήχος τους καθιέρωσε στο gothic rock είδος. Μέχρι το 2004 είχαν πουλήσει 27 εκατομμύρια άλμπουμ , ενώ από το 2010 δουλεύουν το 14ο άλμπουμ τους.

The Cure in Athens It is happening! The legendary British band is coming to Athens on July 17, 2019 for an exceptional concert, which will take place at the Water Plaza, during Ejekt Festival. 80 |

The top alternative rock band will be here to celebrate the 15th anniversary of the popular Ejekt Festival.The group has been in Greece before. They were formed by the end of the 70’s and their first album was the Three Imaginary Boys (1979). That album launched the Robert Smith’s band to the Post-Punk and New-Wave movement already spread in Great Britain with the Punk Rock Revolution. In early 1980, their dark tones defined them as a band of Gothic Rock music. Until the year 2004 they had sold 27 million albums and since 2010, they have been working on their 14th album.


Betterfly and better living

Το Roma του Alfonso Cuaron στο 59ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης To αριστουργηματικό Roma του Alfonso Cuaron, μεγάλου νικητή του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας, έρχεται στο 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το Φεστιβάλ εξασφάλισε άδεια από το Netflix για να παρουσιάσει την ταινία σε ειδική φεστιβαλική προβολή για την Ελλάδα τον Νοέμβριο στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για μια σημαντική επιτυχία για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το οποίο εξασφαλίζει την προβολή του Roma, ύστερα από μια φεστιβαλική πορεία σε κορυφαία φεστιβάλ στον κόσμο. Αποθεώθηκε στο Φεστιβάλ Βενετίας, όπου κέρδισε το Χρυσό Λιοντάρι. Η ταινία θα διανεμηθεί στην πλατφόρμα του Netflix, ενώ θα προβληθεί και σε επιλεγμένες αίθουσες σε ορισμένες χώρες στον κόσμο με την προϋπόθεση ότι θα έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν υψηλές προδιαγραφές, ανάλυση εικόνας 4Κ και σύστημα ήχου Dolby Surround 7,1. Γι' αυτό το λόγο, το Φεστιβάλ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναβάθμισης του συστήματος ήχου στο Ολύμπιον, προκειμένου να απολαύσει το κοινό την συγκλονιστική Roma όπως ακριβώς την οραματίστηκε ο δημιουργός της. Ο Alfonso Cuaron μας χαρίζει ένα βαθιά προσωπικό, ημιαυτοβιογραφικό, ασπρόμαυρο βραδυφλεγές δράμα για τους αφανείς ήρωες της ιστορίας. Γυρίζουμε στις αρχές του ’70, στη συνοικία Ρόμα του Μεξικό και ζούμε έναν χρόνο από τη ζωή μιας οικογένειας που γίνεται μάρτυρας των πολιτικών αναταραχών της εποχής. Εμπνευσμένο από τις γυναίκες της παιδικής του ηλικίας ο Cuaron παραδίδει μια ωδή στον άνθρωπο και με την ταινία του βάζει δυναμικά το Netflix στην κούρσα για τα Όσκαρ.

Roma by Alfonso Cuaron at the 59th Thessaloniki International Film Festival Roma, the masterpiece by Alfonso Cuaron is this year’s top prize winner at the Venice Film Festival, and it is coming to the 59th Thessaloniki International Film Festival. The Festival has acquired permission from Netflix to present the film in November in a special cinematic viewing in Thessaloniki, Greece. It is an important achievement for the Film Festival Thessaloniki to ensure Roma after its festive journey at some of the top festivals in the world. The film was glorified at the Venice Film Festival and has received the Golden Lion. The film will be streamed by Netflix while it will also be doing a theatrical run in certain countries across the world, at cinemas with high standards, such as high definition 4k and Dolby Surround 7.1. Therefore the Film Festival is already in the process of upgrading the audio systems of Olympion Cinema, so that the audience can enjoy the film in its full scale, exactly as its creator envisioned it. Alfonso Cuaron delivers us, a deeply personal, semi-autobiographical, highly charged drama in black and white, take about the inconspicuous heroes in history. We are transferred to the beginning of the 70’s in the residential area Roma of Mexico, and through Cuaron’s lens we follow a year in a life of a family who become witnesses to the political turmoil and violent unrest of the era. Inspired by the women of his childhood, this film is an ode to people and paves the way to an Oscar for Netflix.

82 |


Betterfly and better living

Η πεντάμορφη και το τέρας δια χειρός Μαριάννας Τόλη στο Θέατρο Βασιλάκου 14 Οκτωβρίου - 30 Δεκεμβρίου 2018 Την χειμερινή περίοδο 2018-2019, «Η Πεντάμορφη και το Τέρας», το θρυλικό παραμύθι της Γαλλίδας μυθιστοριογράφου Gabrielle Suzanne Barbot de Villeneuve, θα παρουσιαστεί στην Παιδική Σκηνή του Νέου Θεάτρου Βασιλάκου, σε διασκευή, δραματοποίηση και σκηνοθεσία Μαριάννας Τόλη. Το δημοφιλέστατο μιούζικαλ σχεδιάστηκε με αγάπη και μεράκι, μια φαντασμαγορική υπερπαραγωγή, με αυθεντικά κουστούμια από το Τιρόλο, πλούσια σκηνικά, 3D animation και πολλές εκπλήξεις. Μια ιστορία όμορφη και συγκινητική, για κάποιον πρίγκιπα περήφανο και αλαζονικό, που η ζωή του επιφυλάσσει σκληρή τιμωρία! Έπρεπε να μάθει να κάνει το καλό, να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να γίνει  ήρωας, να θυσιαστεί και επειδή αγάπησε να σωθεί. Οι ήρωες του παραμυθιού, μας  μαθαίνουν να βλέπουμε τον κόσμο με τη ψυχή και όχι με τα μάτια. Πρωταγωνιστούν: Ο βαρύτονος Νικόλας Καραγκιαούρης, Άννα Φιλιππάκη, Ίαν Στρατής, Άντεια Ολυμπίου(Εύα Σταμάτη), Σταύρος Βόλκος, Στέλλιος Κέλλερης, Βαγγέλης Κρανιώτης, Αρετή Πασχάλη, Γιάννης Μανιατόπουλος, Λητώ Αμπατζή, Κέλλυ Γιακουμάκη, Γιάννης Πλιάκης, Μαρία Κοσμάτου. Στο πιάνο ο Αλέκος Μπαζάνης

Beauty and the beast directed by Marianna Toli at Vasilakou Theater October 14 - December 30 2018 During the winter season 2018-2019 the tale of Beauty and the Beast will come alive. The legendary fairytale written by French novelist, Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve will be presented on the Children Stage at Vasilakou Theater in an adaptation, dramatization and direction by Marianna Toli. The popular musical has been planned with love and a cheerful spirit; it is a sparkling production, with authentic costumes from Tyrol, plush settings, 3D animations and other surprises. A beautiful and emotional story of a prince who is proud and arrogant, and the punishment that life inflicts upon him! He had to learn to do good, to love and to be loved in return, to become a hero, to sacrifice himself for love, and eventually be saved. The heroes of the fairytale teach us to see the world with our souls and not with our eyes. Players: Nikolas Karagiaouris (baritone), Anna Filippaki, Ian Sratis, Anteia Olympiou (Eva Stamati), Stavros Volkos, Stelios Kelleris, Vaggelis Kraniotis, Areti Paschali, Yannis Maniatopoulos, Leto Ampatzi, Kelly Giakoumaki, Yiannis Pliakis, Maria Kosmatou Playing the piano: Alekos Bazanis

84 |


Betterfly and better living

Μια ταινία και ένα μουσείο για το σπήλαιο Tham Luang της Ταϊλάνδης H απίστευτη επιχείρηση απεγκλωβισμού στην Ταϊλάνδη θα γίνει ταινία με πιθανό σκηνοθέτη τον Jon M Chu, ενώ το σπήλαιο θα μετατραπεί σε ζωντανό μουσείο.

A film and a museum for the Tham Luang cave of Thailand The unbelievable rescue mission in Thailand is set to become a film and is possibly going to be directed by Jon M Chu, and the cave will be turned into a museum. 86 |


Betterfly and better living Με κομμένη την ανάσα, ένας ολόκληρος πλανήτης παρακολουθούσε για μέρες την επιχείρηση απεγκλωβισμού 12 νεαρών αγοριών και του 25χρονου προπονητή τους, οι οποίοι για 18 ολόκληρες ημέρες έμειναν εγκλωβισμένοι μέσα στο σπήλαιο Tham Luang στην Ταϊλάνδη, λόγω μιας ξαφνικής βροχής που έφραξε την είσοδο. Η απίστευτη ιστορία επιβίωσης και διάσωσης που είχε αίσιο τέλος, κίνησε όπως ήταν αναμενόμενο το ενδιαφέρον πολλών καλλιτεχνών και παραγωγών, οι οποίοι σχεδιάζουν τη μετατροπή του σπηλαίου σε Μουσείο και την αληθινή ιστορία του απεγκλωβισμού σε κινηματογραφική ταινία. Ήδη δύο κινηματογραφικές εταιρείες παραγωγής έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους, μεταξύ των οποίων η Pure Flix Entertainment. «Η γενναιότητα και ο ηρωισμός των οποίων έγινα μάρτυρας ήταν συγκλονιστικά, οπότε, ναι, αυτή είναι μια ταινία για μας» δήλωσε ο συνιδρυτής της Pure Flix Entertainment, Michael Scott, που ζει στην Ταϊλάνδη. Τα αμερικανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης αναφέρουν ότι την ταινία πρόκειται να σκηνοθετήσει ο Jon M Chu. Αναφορικά με το μουσείο, οι υπεύθυνοι της διάσωσης δήλωσαν ότι θα παρουσιάζει στοιχεία από τον τρόπο με τον οποίο εκτυλίχθηκε η επιχείρηση και αναμένεται να είναι “μεγάλο τουριστικό αξιοθέατο” για τη χώρα. “Η περιοχή θα γίνει ένα ζωντανό μουσείο, για να μαθευτεί πως εκτυλίχθηκε η επιχείρηση. Θα υπάρχει μια διαδραστική βάση δεδομένων. Θα γίνει ένα ακόμη σημαντικό αξιοθέατο της Ταϊλάνδης”, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο πρώην κυβερνήτης και επικεφαλής της αποστολής διάσωσης, Narongsak Osotanakorn. Δεν είναι ακόμα σαφές αν το μουσείο θα λειτουργεί όλο το χρόνο, αφού την Ταϊλάνδη πλήττουν συχνά πλημμύρες την εποχή των μουσώνων, η οποία διαρκεί από τον Ιούνιο ως τον Οκτώβριο. Από την άλλη, ο πρωθυπουργός Prayout Chan-o-Cha, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας ότι θα πρέπει να ληφθούν προληπτικά μέτρα, τόσο εντός όσο και εκτός του σπηλαίου, για την ασφάλεια των τουριστών.

88 |

With bated breath, the entire planet, watches for days the rescue mission of 12 young boys and of their 25-year old coach, who for 18 whole days remained trapped inside the cave in the rural area of Chiang Rai of Thailand, because of rain pour that sealed off their entrance. This amazing tale of survival and rescue, which ended well, gained a lot of interest from artists and producers who are planning to turn the cave into a museum and the story into a cinematic film. The film production companies have openly expressed interest; among them is Pure Flix Entertainment. “The bravery and heroism in which I have become witness to is compelling, so yes that is our film” stated co-founder of Pure Flix Entertainment, Michael Scott, who lives in Thailand. The American media mentions that the film will be directed by Jon M Chu. In regards to the museum, the ones that were in charge of the rescue mission stated that the museum will exhibit elements from the way the rescue mission was carried out and is awaited to be “a big touristic attraction” for the country. “The area will become a live museum, to raise awareness of the rescue mission that happened here. There will be an interactive database. There will be another important attraction of Thailand” stated former Governor and Head of the rescue mission, Narongsak Osotanakorn, in a press conference. It is not yet certain if the museum will be operating all through the year, as Thailand is frequently devastated by floods during the monsoon season between June until October. On the other hand, Prime Minister Prayout Chan-o-Cha has sounded the alarm bell, saying that extreme measures shall be taken, in and out of the cave, for the safety of the tourists.


Betterfly and better living

Επιστρέφει στους κινηματογράφους η Λίστα του Schindler Η «Λίστα του Schindler» επιστρέφει στις κινηματογραφικές οθόνες 25 χρόνια μετά την πρώτη προβολή της.

Schindler’s List returns to the cinema Schindler’s List returns to the cinema 25 years after its first release. 90 |

Η επαναπροβολή της ταινίας θα ξεκινήσει στις 7 Δεκεμβρίου και θα πραγματοποιηθεί προκειμένου να τιμηθεί η 25η επέτειος του κινηματογραφικού αριστουργήματος. Το κινηματογραφικό έργο, ουσιαστικά, ακολουθεί τη ζωή του Oskar Schindler, ενός Γερμανού βιομηχάνου που έσωσε τις ζωές περισσότερων από 1.100 Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μιλώντας, στο αμερικανικό μέσο Entertainment Weekly, ο Spielberg συζήτησε για την ιστορική ατάκα στην αφίσα της ταινίας «Η ιστορία θάρρους που ο κόσμος χρειάζεται τώρα περισσότερο από ποτέ». «Η ταινία έδωσε τη δυνατότητα στο κοινό να εξερευνήσει, να σταθεί ενάντια σε κάθε μορφή μίσους και τελικά να δει τι μπορεί να συμβεί στον κόσμο αν δεν επαγρυπνεί» κατέληξε ο σκηνοθέτης. Η «Λίστα του Schindler» είχε 225 εκατομμύρια δολάρια έσοδα ενώ είχε κερδίσει 7 όσκαρ, μεταξύ αυτών και της καλύτερης ταινίας της χρονιάς.

The re-showing of the movie commences on December 7 in honor of its 25th anniversary. The cinematic masterpiece follows the life of Oskar Schindler, a German industrialist who saved the lives of more than 1.100 Jews from the Holocaust during WW II. Interviewed by Entertainment Weekly, Spielberg discussed the tagline on the rerelease poster. “A story of courage that the world needs now more than ever”. “The film gave the audience the chance to explore it, to be moved in such a way to want to stand against all hatred, and know it is real and what can shockingly happen in the 20th and now the 21st centuries if we are not vigilant.” the director concludes. Schindler’s List was a box office hit and brought in 225 million dollars and has won 7 awards among them the Academy Award for Best Picture.


Betterfly and better living

Ταινία με θέμα τη ζωή της Helena Rubinstein Η ζωή της πρωτοπόρου επιχειρηματία καλλυντικών του 20ού αιώνα Helena Rubinstein θα είναι το θέμα της ταινίας μεγάλου μήκους με τίτλο «Helena» που θα χρηματοδοτηθεί από ειδικό ταμείο της Studiocanal Australia. Την παραγωγή της ταινίας έχει αναλάβει ο Antony Waddington και τη σκηνοθεσία η Katherine Thomson. Η Helena Rubinstein, η οποία έφερε την επανάσταση στη βιομηχανία των καλλυντικών στις αρχές της δεκαετίας του 1900 γεννήθηκε στην Κρακοβία της Πολωνίας και έζησε στην Αυστραλία και στην Αμερική. Έχτισε μία αυτοκρατορία με σαλόνια ομορφιάς στο Λονδίνο, το Παρίσι, τη Μελβούρνη και τη Νέα Υόρκη. Ήταν επίσης καλλιτέχνης και φιλάνθρωπος. Η ταινία αφηγείται την ιστορία της από το 1928 όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με το δίλημμα να εγκαταλείψει τον έλεγχο της αυτοκρατορίας της ή να θυσιάσει το γάμο της με τον Edward Titus και τα παιδιά της. Η παραγωγή της βιογραφικής ταινίας θα ξεκινήσει το 2019.

Α film on the life of Helena Rubinstein The life of trailblazer business woman in 20th century cosmetics, Helena Rubinstein will be the theme of the full length feature film titled "Helena". The movie will be funded by Studiocanal Australia, and the production of the film will be taken over by Antony Waddington and the director is going to be Katherine Thomson. Helena Rubinstein brought on a revolution in the cosmetics industry in the early 1900’s and she was born in Krakow, Poland. She resided in Australia and America. Helena Rubinstein built an empire with beauty salons in London, Paris, Melbourne and New York. She was also an artist and philanthropist. The film takes us to 1928, when Helena Rubinstein is confronted with a dilemma to give up control of her empire or to sacrifice her marriage with Edward Titus and her children. Production of the biographical film will begin in 2019.

92 |


Betterfly and better living

Ο «Χοντρός και Λιγνός» επιστρέφουν

Το κωμικό αυτό δίδυμο πρωταγωνίστησε από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 ως τα μέσα του 1940 σε μία σειρά από ταινίες και απέκτησε φανατικό κοινό. Την κινηματογραφική βιογραφία με τίτλο «Σταν και Όλι» θα σκηνοθετήσει ο John S. Baird («Filth»). Η ταινία ακολουθεί το διάσημο ζευγάρι στην τελευταία του περιοδεία στο Ην. Βασίλειο και πιο συγκεκριμένα σε μια περιήγηση στο θέατρο της μεταπολεμικής Βρετανίας, καθώς οι Σταν και Όλι προσπαθούν να αναζωπυρώσουν τις κινηματογραφικές τους καριέρες. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους θα δούμε τον Steve Coogan και τον John C. Reilly. Μαζί τους οι: Danny Huston, Shirley Henderson και Nina Arianda.

Ο Stan Laurel και ο Oliver Hardy, αλλιώς «Χοντρός και Λιγνός» όπως έμειναν γνωστοί στο ελληνικό κοινό, επιστρέφουν στη μεγάλη οθόνη.

"Laurel and Hardy" return Stan Laurel and Oliver Hardy, otherwise known as "Laurel and Hardy", as they are commonly known to their audience, return to the big screen. 94 |

This comic duo has been acting from the end of 1920 until the mid 1940’s in a series of films, and gained a dedicated audience. The biographical picture Stan and Ollie (2019) will be directed by John S. Baird, the same director of the film Filth. The film follows the duo’s last tour in a theater of Post-War Britain and it is there that both Stan and Ollie try to revive their film careers. In the leading roles we will see Steve Coogan and John C. Reilly with fellow actors Danny Huston, Shirley Henderson and Nina Arianda.


Betterfly and better living

«Making Her Self Up» Μία έκθεση για An exhibition on τη συναρπαστική the fascinating life ζωή της Frida of Frida Kahlo The fascinating and very personal Kahlo life of Frida Kahlo is reflected in the Τη συναρπαστική και πολύ προσωπική ζωή της Frida Kahlo αντικατοπτρίζει η έκθεση που σχεδίασαν στο μουσείο Victoria & Albert στο Λονδίνο οι Tom Scutt και Gibson Thornely.

96 |

exhibition designed by Tom Scutt and Gibson Thornely at the Victoria & Albert Museum in London.


Η έκθεση «Frida Kahlo: Making Her Self Up» παρουσιάζει μια σειρά αυτοπροσωπογραφιών της Μεξικάνας σουρεαλίστριας ζωγράφου και υπερμάχου των δικαιωμάτων των γυναικών, δίπλα σε φορέματά της, ιατρικούς κορσέδες (που υποχρεώθηκε να φορέσει), κοσμήματα, αξεσουάρ, φωτογραφίες και επιστολές που έγραψε. Περιλαμβάνει αντικείμενα από την Γαλάζια Οικία – την κατοικία της στα περίχωρα της Πόλης του Μεξικού, όπου γεννήθηκε, έζησε και, τελικά, πέθανε - που ποτέ πριν δεν είχαν επιδειχθεί εκτός Μεξικού. Το βασικό θέμα είναι ο δυισμός της εικόνας μιας πολύ ισχυρής γυναίκας που προέβαλε η Frida προς τα έξω και της αναπηρίας της. Καθώς επίσης και τον δυισμό της μεξικανικής ταυτότητάς της και των ευρωπαϊκών καταβολών της. Στην πρώτη αίθουσα, δίνεται το περιβάλλον της ζωής της μέσα από μια σειρά όλο και πιο μικρών αψίδων, οι οποίες «αναφέρονται» στα μοτίβα του περίφημου φορέματός της, Tehuana. Σε μία άλλη έχουμε το Μεξικό όπως το κατέγραψαν μέσα από τον φωτογραφικό φακό τους η Tina Modotti, ο Edward Weston, καθώς και ο σπουδαίος μεξικανός ζωγράφος, Diego Rivera (μεγάλος έρωτας, συζύγος και «σταυρός του μαρτυρίου» της). Σε άλλη αίθουσα, οι προθήκες είναι σε σχήμα κρεβατιού, ένα μοτίβο που επανέρχεται στα έργα της Frida. Εκτίθενται όλα τα βοηθήματα της ανάπηρης, μαζί με μεϊκάπ, αρώματα και φάρμακα: η καθημερινότητά της. Η έκθεση κορυφώνεται σε ένα βάθρο, στο οποίο εκτίθενται 19 κούκλες στις οποίες έχουν φορέσει φορέματα της Frida Kahlo. Η έκθεση «Frida Kahlo: Making her self up» θα διαρκέσει έως τις 4 Νοεμβρίου

The exhibition, Frida Kahlo: Making Her Self Up, presents a series of self-portraits painted by the Mexican surrealist painter and fervent activist οf the women’s rights, paired with dresses, hospital corsets (that she was required to wear), jewelry, accessories, photographs and letters she wrote. It includes objects from the Blue House (La Casa Azul)-her residence on the outskirts of the City of Mexico, where she was born, lived and eventually died- that have never been shown before outside of Mexico. The sense of duality is the central theme of the retrospective, the one of the strong woman she projected on the outside, and of her disability. Αlso the dualism of her Mexican identity and her European origins. In the first room, the nature of her life is shown through a series of even smaller arches that are etched in the motifs of her famous dress, Tehuana. In another room, we see Mexico as seen through the photographic lens of Tina Modotti, Edward Weston and the great Mexican painter, Diego Rivera; her great love, husband and “cross to bear”. In another room the additions are mimicking beds, as a motif that keeps reappearing in Frida’s works. Exhibited are all her disability aids, along with her makeup, fragrances and medicine: her everyday life. The exhibition reaches its end on a pedestal, on which are exhibited 19 mannequins wearing Frida Kahlo’s dresses. The exhibition, Frida Kahlo: Making Her Self Up, will last until November 4,2018


Betterfly and better living

Rebel Women Μόνο οι επαναστάτριες φορούσαν κόκκινα παπούτσια Αντικείμενα, παλιές φωτογραφίες, ενδύματα, αφίσες και ποιήματα απεικονίζουν τη ζωή των γυναικών ακτιβιστριών της Νέας Υόρκης. Μια νέα έκθεση στη Νέα Υόρκη γιορτάζει τις γυναίκες και την ποικίλη συνεισφορά τους σε μια εποχή που η κυρίαρχη αρσενική κοινωνία δε μπορούσε να τις αποδεχθεί. Η κοινωνία όχι μόνο δεν ήταν έτοιμη αλλά αντιδρούσε σθεναρά προσπαθώντας να τις εκτοπίσει. Με ένα περιοριστικό νομικό σύστημα η βικτοριανή εποχή δεν ήταν αυτό που θα αποκαλούσαμε σήμερα, φιλική για τις γυναίκες. Έτσι, το Μουσείο της Πόλης της Νέας Υόρκης αποφάσισε να φωτίσει μια σειρά από ξεχασμένες φιγούρες: τις ηρωίδες του 19ου αιώνα που έσπασαν όλους τους κανόνες, και στην εποχή τους είχαν θεωρηθεί ακόμα και «άσχημες γυναίκες». Αντικείμενα, παλιές φωτογραφίες, ενδύματα, αφίσες και ποιήματα απεικονίζουν τη ζωή των γυναικών ακτιβιστριών της Νέας Υόρκης που αγωνίστηκαν για ίσες αμοιβές, ψήφο, αμβλώσεις, διαζύγιο και «ελεύθερη αγάπη». Ανάμεσα στις γυναίκες της έκθεσης φιγουράρουν προσωπικότητες όπως αυτή της Elizabeth Jennings Graham, μιας αφροαμερικανής Νεοϋορκέζας δασκάλας που επέμενε να μπαίνει στο τραμ που ήταν ιδιωτικό εκείνη την εποχή, το 1854, με τους επιβάτες να διαχωρίζονται φυλετικά. Η μοναδική της αντίσταση οδήγησε δέκα χρόνια αργότερα, το 1855 στην κατάργηση των διαχωρισμών σε όλα τα συγκοινωνιακά δίκτυα της Νέας Υόρκης. Οι χρηματιστές της Νέας Υόρκης την αποκαλούσαν «μάγισσα της Wall Street». Η Hetty Green ήταν μια ιδιοφυΐα στις επενδύσεις, πλούσια επιχειρηματίας που έχτισε μια περιουσία δυο δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μια αντίξοη για

Rebel Women Only rebellious women wore red shoes Objects, old photographs, garments, posters and poems reflect the lives of the women activists of New York A new exhibition in New York celebrates women and their various contributions in a time where the dominant male society could not and would not tolerate them. Society was not ready and reacted strongly trying to uproot them. With a new legal system that restrained them, the Victorian Era was not friendly towards women. Therefore, the Museum of the City of New York decided to illuminate a series of forgotten figures: the heroines of the 19th century who broke the rules, having been considered as “ugly women” in their time. Objects, old photographs, garments, posters and poems reflect the lives of the women activists of New York who fought for equal pay, voting rights, abortion, divorce and the right to “free love”. In the exhibition are featured personalities as of Elizabeth Jennings Graham, the African-American New York teacher who insisted on boarding the segregated trolley in 1854. Her rebel action led to the desegregation of all New York city transit systems by 1865. “The Witch of Wall Street” stockbrokers of New York called her. Hetty Green (her real name) was a genius in investments, a rich businesswoman who

98 |


τις γυναίκες εποχή. Η Green ήταν μια θρυλική φιγούρα που ντυνόταν πάντα στα μαύρα και δε δαπανούσε χρήματα παρά για τα απολύτως απαραίτητα. Παρά τη μεγάλη ακίνητη περιουσία της έμενε πάντα σε νοικιασμένα σπίτια και στα εστιατόρια παζάρευε πάντα τον λογαριασμό. Η Victoria Woodhull ήταν μια από τις προδρομικές μορφές του φεμινισμού στις ΗΠΑ με απόψεις εξαιρετικά ριζοσπαστικές. Η Woodhull έγινε παγκοσμίως γνωστή εξαιτίας της υποψηφιότητας που έθεσε για το αξίωμα του προέδρου σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν είχαν καν ψήφο.Η ίδια είναι υπεύθυνη για την πρώτη δημοσίευση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου στις ΗΠΑ. Το όνομα της Adah Isaacs Menken ήταν το πιο διάσημο στην Αμερική του 19ου αιώνα. Αμερικανίδα ηθοποιός, ζωγράφος και ποιήτρια η Menken κέρδιζε τα περισσότερα χρήματα από κάθε άλλο καλλιτέχνη της εποχής της. Στο μελόδραμα Mazeppa, εμφανιζόταν γυμνή πάνω σε ένα άλογο στη σκηνή. Η καταγωγή και η ζωή της ήταν πάντα καλυμμένες με πυκνό μυστήριο. Ως συγγραφέας είχε δημοσιεύσει 20 δοκίμια, 100

ποιήματα που εξέφραζαν ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων και ιδεών για τη θέση των γυναικών στον κόσμο. Η Helen Jewett ήταν απλώς μια πόρνη,όμως η υπόθεση της δολοφονίας της την έκανε διάσημη καθώς άνοιξε και ζητήματα σχετικά με την απονομή της δικαιοσύνης και της ισότητας και αξιοπιστίας των πολιτών. Το 1836 η Jewett βρέθηκε νεκρή στο πορνείο που δούλευε χτυπημένη στο κεφάλι με ένα αιχμηρό αντικείμενο. Ο δολοφόνος της έβαλε στη συνέχεια φωτιά στο κρεβάτι της. Ο ύποπτος για τη δολοφονία της 19χρονος Richard Robinson, ένας πελάτης της αθωώθηκε καθώς ανήκε στην «καλή κοινωνία» και οι μάρτυρες της υπόθεσης ήταν απλώς «αναξιόπιστες πόρνες». Ο δικαστής αγνόησε τις μαρτυρίες τους. Η Jewett έγινε ένας χαρακτήρας στο μυθιστόρημα Burr του Gore Vidal. Αξιομνημόνευτη στην έκθεση είναι η παρουσία και οι κινητοποιήσεις των μοδιστρών της Νέας Υόρκης οι οποίες οργάνωσαν το 1832 την πρώτη απεργία, την Tailoresses Strike, την οποία καθοδηγούσε η Sarah Munro. Οι γυναίκες σε αυτή την ιστορική πρώτη

διαδήλωση ζητούσαν ίσες αμοιβές. Στη Νέα Υόρκη του 19ου αιώνα των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών αλλαγών, η θέση της γυναίκας ακόμα και με την άνοδο της μεσαίας τάξης ήταν στο σπίτι και μόνο εκεί. Γιαυτό και όταν βλέπουμε αυτές τις γυναίκες που διεκδίκησαν επαγγελματικές σταδιοδρομίες όπως η Dr Susan Smith McKinney-Steward, η πρώτη γυναίκα Αφροαμερικανή γιατρός με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στη Νέα Υόρκη, η περίφημη ερευνήτρια δημοσιογράφος  “Nellie Bly“, η Ann Trow Lohman που ως γιατρός συνταγογραφούσε αντισυλληπτικά παρά την τεράστια αντίδραση που αντιμετώπιζε αλλά και η πρώτη τρανσέξουαλ για την οποία έχουμε μαρτυρίες, η Mary Jones, που γεννήθηκε ως Peter Sewally, και υποστήριξε σθεναρά το δικαίωμα να φορέσει γυναικεία ενδύματα, αντιλαμβανόμαστε πως κοιτάζουμε  μια συναρπαστική στιγμή της ιστορίας. Η έκθεση Rebel Women στο Μουσείο της Πόλης της Νέας Υόρκης θα διαρκέσει μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2019.

built an empire of 2 billion dollars in a time when women were not valued as equals to men. Green was a legendary figure, always dressed in black and never spent her money except on the absolute necessities. Despite her huge property value, she always stayed in rented houses and when dinning in restaurants she always bargained the bill. Victoria Woodhull was one of the forerunners of feminism in the U.S.A. Her opinions were exceptionally radical. Woodhull became globally known through her candidacy for President at a time when women did not even get to vote. She is also responsible for the first publication of the Communist Manifesto in the U.S.A. Adah Isaacs Menken was the most famous name in the 19th century in America. She was an actress, painter and poet, and she earned the most money than any other artist of her time. In the drama Mazeppa, she was appearing naked on stage riding a horse. Her origins and her life were always covered

by a veil of mystery. As an author she had published 20 essays, 100 poems which expressed a broad spectrum of emotions and ideas about the position of women in the world. Helen Jewett was simply a courtesan but it was her murder case that made her famous as she brought up matters on justice, equality, and reliability of civilians. In 1836, Jewett was found dead at the brothel where she worked. She was struck in the head by a sharp object. The murderer then set her on fire. The suspect was 19-year old, Richard Robinson, client of hers but he was acquitted because he belonged to the “good society” and because the witnesses in her case were just “unreliable prostitutes”. The judge ignored the claims. Jewett later become a character in the novel Burr written by Gore Vidal. Worth mentioning in the exhibition is the introduction and the demonstrations of the seamstresses of New York, back in 1832 when they organized their first strike, Tailoresses Strike, led by Sarah Munro. The

women in that historical first demonstration were demanding equal pay. In New York during the 19th century, albeit of social, economical, cultural changes and albeit the rise of the middle class, the woman’s position was in her household. When we see women who sought out career paths- like Dr. Susan Maria McKinney Steward, the first licenced African-American doctor in New York, Elizabeth Cochrane Seaman, the famous researcher and reporter also known as “Nellie Bly”, Dr. Anne Trow Lohman, who prescribed birth control pills despite the huge reaction which she faced, and Mary Jones who was born Peter Sewally, a transsexual who passionately supported the right to wear woman’s clothes - we realise that we are looking into an exciting time of human history. The Rebel Women exhibition will last until January 6, 2019 in The Museum of the City of New York.


Betterfly and better living

Η αυτοβιογραφία μιας πρώην πρώτης Κυρίας

The autobiography of a former first Lady

"Becoming", το βιβλίο της Michelle Obama: Από τις φτωχογειτονιές του Σικάγο στο Λευκό Οίκο.

"Becoming", Michelle Obama’s Book: from the slums of Chicago to the White House.

Τα απομνημονεύματα της πρώην Πρώτης Κυρίας Michelle Obama θα κυκλοφορήσουν στις 13 Νοεμβρίου σε όλο τον κόσμο και σε 24 γλώσσες, ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος Penguin Random House. «Στο βιβλίο με τίτλο "Becoming" μιλώ για τις ρίζες μου, διηγούμαι πως ένα κοριτσάκι που μεγάλωσε στο South Side του Σικάγο βρήκε το δρόμο του και αρκετή δύναμη» για να προχωρήσει μπροστά. Η Obama αφηγείται τα χρόνια που πέρασε στον Λευκό Οίκο έχοντας γίνει μητέρα δύο παιδιών και «η πρώτη Αφροαμερικανίδα Πρώτη Κυρία», όπως εξηγεί στην ανακοίνωση των εκδόσεων Fayard που θα αναλάβουν τη γαλλική έκδοση. «Η συγγραφή του "Becoming" ήταν μια βαθιά, προσωπική και μοναδική περιπέτεια. Γράφοντας το βιβλίο, είχα για πρώτη φορά τη δυνατότητα να αφιερώσω το χρόνο για να αναλογιστώ ειλικρινά την τουλάχιστον απρόσμενη διαδρομή της ζωής μου», προσθέτει αυτή που έζησε οκτώ χρόνια στον Λευκό Οίκο. Η προτεινόμενη τιμή πώλησης του βιβλίου στις ΗΠΑ είναι 32,50 δολάρια για την έντυπη έκδοση και 14,99 για την ψηφιακή.

Τhe memoirs of the former First Lady, Michelle Obama will be released on November 13 to all the world and in 24 languages, Penguin Random House announced. “In the book titled Becoming, I talk about my roots, I tell a story of how a little girl who grew up on the South Side of Chicago found her way and a lot of strength to move forward”. Mrs. Obama narrates the years that she spent at the White House having become a mother of two children and “the first African-American First Lady” as explained in the announcement of the Fayard Publications, which will take over the French version. “The writing of Becoming was a deep, personal and unique adventure. As I was writing the book, I had the chance for the first time to dedicate my time on reflecting openly and honestly about the unexpected course of my life” adds the woman who for 8 years lived at the White House. Suggested selling in the US, is $32.50 for the printed and $14.99 for the digital versions.

100 |


Betterfly and better living

Ένα κόμικ στη λίστα των βραβείων Booker 2018

A graphic novel on the man Booker prize 2018 list

Ο Nick Drnaso είναι ο πρώτος συγγραφέας κόμικ, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στην πιο περίοπτη λίστα των βρετανικών γραμμάτων.

Nick Dranso is the first author of graphic novels who is included in the prestigious list of British words.

Η Sabrina είναι ο τίτλος του κόμικ και έχει επαινεθεί από συγγραφείς όπως η Zadie Smith, η οποία το θεωρεί αριστούργημα και αφορά την εξαφάνιση μιας νεαρής γυναίκας. Η εξαφάνιση της Sabrina εξετάζεται σε σχέση με την επίπτωση που έχει ο πιθανός θάνατός της στον περίγυρό της, τον αδερφό της και το φίλο της και θέτει τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας, από την ψηφιακή απομόνωση μέχρι τις θεωρίες συνωμοσίας και τη χρήση των όπλων, θέματα που οι παραδοσιακοί συγγραφείς αποφεύγουν να σχολιάσουν. Το κόμικ έχει το ρυθμό μιας ταινίας και ανοίγει ένα κουτί της Πανδώρας στη σύγχρονη εποχή. Ο συγγραφέας  που ήδη έχει κερδίσει το βραβείο νέου συγγραφέα στο φεστιβάλ κόμικς Angoulême, ζει στο Σικάγο και είναι ένας από τους τρεις Αμερικανούς συγγραφείς της λίστας υποψηφίων, οι άλλοι δυο είναι οι Richard Powers και Rachel Kushner.

102 |

Sabrina is the title of the novel and it has been praised by authors such as Zadie Smith who considers it a masterpiece, and it’s about the disappearance of a young woman. Sabrina explores the impact that her disappearance has for the people around her; her brother and her boyfriend. It addresses the big issues of our time, from digital isolation to conspiracy theories and gun usage. They are topics that traditional authors shy away from.The graphic novel follows the same pace as a film and it opens up a Pandora’s Box in today’s age. The author, who was already won a prize for Best New Writer at the Angouleme Festival, resides in Chicago and is one of the three American authors on the candidate list; the other two are Richard Powers and Rachel Kushner.


Tα 13 βιβλία της μακράς λίστας Booker είναι τα παρακάτω: The 13 books of the Man Booker Prize List: Belinda Bauer (UK) Anna Burns (UK) Nick Drnaso (USA) Esi Edugyan (Canada) Guy Gunaratne (UK) Daisy Johnson (UK) Rachel Kushner (USA) Sophie Mackintosh (UK) Michael Ondaatje (Canada) Richard Powers (USA) Robin Robertson (UK) Sally Rooney (Ireland) Donal Ryan (Ireland)

Snap (Bantam Press) Milkman (Faber & Faber) Sabrina (Granta Books) Washington Black (Serpent’s Tail) In Our Mad And Furious City (Tinder Press) Everything Under (Jonathan Cape) The Mars Room (Jonathan Cape) The Water Cure (Hamish Hamilton) Warlight (Jonathan Cape) The Overstory (William Heinemann) The Long Take (Picador) Normal People (Faber & Faber) From A Low And Quiet Sea (Doubleday Ireland)

Η βραχεία λίστα για το Booker θα ανακοινωθεί στις 20 Σεπτεμβρίου και ο νικητής στις 16 Οκτωβρίου. The Man Booker Prize List will be announced September 20 and the winner on October 16.


Betterfly and better living

Η «Μαφάλντα» έγινε άγαλμα και οι περαστικοί τη λατρεύουν

Το κοριτσάκι από το Μπουένος Άιρες έγινε διάσημο σ' όλον τον πλανήτη. Η εξάχρονη ανησυχεί για το «που πάει ο κόσμος». Και απεχθάνεται τις σούπες. Συχνά αναρωτιέται και προβληματίζεται για μεγάλα προβλήματα του κόσμου όπως ο πόλεμος και η πείνα, ενώ άλλοτε τα αντιμετωπίζει με ειρωνεία και χιούμορ. Το κόμικ μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, και οι χαρακτήρες του είναι κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας της Αργεντινής. Στη συνοικία San Telmo του Μπουένος Άιρες έφτιαξαν ένα υπέροχο άγαλμα προς τιμήν της, στο οποίο η ηρωίδα κάθεται σε ένα παγκάκι.

Η «Μαφάλντα» ένα από τα πιο αγαπημένα κόμικς, δημιουργήθηκε από τον Joaquin Salvador Lavado (Quino) και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1964.

Mafalda has become a statue and passers-by love it Maflada one of the most beloved comics created by Joaquin Salvador Lavado (Quino) was published for the first time in 1964. 104 |

The little girl from Buenos Aires became famous all over the planet. The six-year old worries about the state of the world. She also hates soup. She often wonders and troubles herself with life’s big problems such as war and hunger and sometimes addresses them with sarcasm with humor. The comic has been translated in many languages and its characters are very much part of the folk culture of Argentina. In the residential area of San Telmo in Buenos Aires, they have erected a charming statue of Maflada sitting on a bench.


106 |


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands

Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Γράφοντας αυτές τις γραμμές θα πρέπει να ξεκαθαρίσω εξ αρχής ότι διεκδικώ ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα να έχω επισκεφτεί με πολλές ιδιότητες τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια και νομίζω και όλες τις εποχές του χρόνου. 108 |


A Voyage to the The North Aegean Islands Writing down these few words, I should specify that I have a certain advantage and that is that I have visited the islands of the Northeast Aegean Sea, season to season, in numerous times, over the past few years.


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands Εντάξει σχεδόν όλα τα νησιά, αν θέλω να κυριολεκτήσω, μια και δεν έχω καταφέρει ακόμη να εντάξω σε κάποιο από τα οδοιπορικά μου τον Άη Στράτη και τους ξεχωριστούς μα και απομονωμένους Φούρνους. Υπ’ αυτή την προϋπόθεση, έχω την αίσθηση ότι απομονώνοντας και ταξινομώντας εικόνες και εμπειρίες μπορώ να συνθέσω ένα νοερό ταξίδι, να χαράξω μια ακτοπλοϊκή ρότα που να περιλαμβάνει όλη αυτή την αιγαιοπελαγίτικη συστάδα με τα πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τόσο στη μορφολογία της, όσο και στην ιδιοσυγκρασία των γηγενών κατοίκων της. Με την ιστορική διαδρομή να χάνεται στα κατάβαθα των αιώνων, με πολύ ενδιαφέρουσες στάσεις σε γεγονότα, σε δημιουργήματα, σε τέχνες και τεχνικές. Την ανάδειξη πρόδρομων πολιτισμών εκεί στα σύνορα του μύθου και της ιστορίας, θρησκευτικών συνειδήσεων που μέχρι σήμερα ποδηγετούν ενδιαφέρουσες εξελίξεις, ηθών και εθίμων, ένα αμάλγαμα του κοινωνικού και πολιτικού status των διαφόρων λαών που συνυπήρξαν εδώ πολλές χιλιετίες τώρα. Σε τούτο το οδοιπορικό δεν μπορεί εύκολα να υπάρξει αφετηρία παρά

μόνον ίσως μια κάποια με γεωγραφικό προορισμό. Και μάλλον είναι στην διακριτική ευχέρεια του γράφοντος αν ξεκινήσει το ταξίδι του από νότια, ανεβαίνοντας προς το βορρά, οπότε Ικαρία και Σάμος θα αποτελέσουν την αφετηρία του ταξιδιού ή εκ διαμέτρου αντίθετα από τα πιο βορινά και με κατεύθυνση το σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων, οπότε η Λήμνος θα διεκδικήσει τούτο το προνόμιο. Αν και μικρή σημασία έχει όλο αυτό, όπως και να’χει… Η Λήμνος μοιάζει να μεταμορφώνεται κυριολεκτικά τα τελευταία χρόνια από τη σταχτοπούτα του παραμυθιού σ’ έναν πολύ cool προορισμό, διατηρώντας όμως τα «γήινα» χαρακτηριστικά της. Με αξιόλογα πέτρινα αρχοντικά, λιτά αγροτόσπιτα με χρωματιστά παράθυρα και κατακόκκινες στέγες, με χωριά που διατηρούν αναλλοίωτες από το χρόνο τις μινιμαλιστικές τους πλατείες, με παλιομοδίτικα μπακάλικα και γραφικά καφενεδάκια, αλλά και ανθρώπους φιλόξενους και αληθινούς, με γαστρονομικό πλούτο ανεκτίμητο και οινική παράδοση που χάνεται στο διάκενο μεταξύ μύθου και ιστορίας και παραλίες γεμάτες μορφολογικούς

In all honesty, I have not visited all the islands, I have yet to add to my travels Agios Stratis and the special but secluded Fourni. I have the impression that by collecting images and experiences, I have the ability to create a mental picture of my journey; a journey that encompasses all this Aegean beauty, with its many interesting qualities, as well as the hospitality of the inhabitants of the islands. As I walk along this centuries-old historic route, I make a lot of interesting stops in artifacts, creations, arts and techniques. Myth meets legend with religious tones that until today drives important developments of morals and customs; a mixture of both social and political status of the different people that have lived here together for thousands of years. Traveling here, one is liable to get lost in all these sights, but alas, a geographical destination has to be reached; Either Ikaria and Samos will be the starting point to this voyage or it will be the polar opposite point, from the more northern islands towards the cluster of the

Dodecanese. Lemnos is straight ahead… Lemnos is an island that has been transforming lately to a hip destination, while still retaining its natural and earthly qualities. Once on the island, the traveler will notice the tasteful stone mansions, minimal country houses with villages that maintain their town squares untouched against time, the old-fashioned deli shops and quaint coffee shops , and the people who love being hospitable. Lemnos has a vast gastronomical and vine culture tradition that combines both myth and history, and beaches with exotic morphological formations. Lemnos is transforming constantly especially in the summer. Its people have their own way in making their island a unique destination for the rest of the year too. They host various theater productions at the theater Maroula, local musical events that take place in the mainland during the winter festivals, completed by a vigorous nightlife -for the young at heart- at the atmospheric bars in Myrina.

110 |


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands εξωτικούς σχηματισμούς, η Λήμνος διεκδικεί μια καινούργια ταυτότητα. Απογαλακτισμένη από ταμπού χρόνων και ετικέτες του παρελθόντος, διαμορφώνει μια έντονη, μα καθόλου «δήθεν» τουριστική προσωπικότητα όλο το χρόνο θα έλεγα και ας είναι «αιχμή του δόρατος» η καλοκαιρινή περίοδος. Οι Λημνιοί έχουν τον τρόπο τους να κάνουν το νησί τους ενδιαφέρον προορισμό για εναλλακτικούς ταξιδευτές και τους υπόλοιπους πιο ανήλιους μήνες του χρόνου. Εκδηλώσεις στο θέατρο «Μαρούλα» από τις δραστήριες θεατρικές ομάδες του νησιού, ντόπιες μουσικές κομπανίες που «ηχοχρωματίζουν» τα χειμωνιάτικα πανηγύρια στην ενδοχώρα, νεολαιίστικες παρέες που σφυρηλατούν τις μετεφηβικές ανησυχίες τους στα ατμοσφαιρικά μπαράκια της Μύρινας, φροντίζουν με το παραπάνω γι’ αυτό. Και για να μη ξεχνιόμαστε από φέτος μέχρι και ομάδα στην Α1 του μπάσκετ κατεβάζουν οι «δαιμόνιοι» Λημνιοί! Τον δικό τους φιλόδοξο «Ήφαιστο Λήμνου». Η Λέσβος εκ των πραγμάτων είναι all exclusive προορισμός. Με μια εξαιρετική εναλλαγή φυσικών τοπίων και με ανθρώπινες αυθεντικές δημιουργίες που φαίνεται ότι αβαντάρονται, όπως και νάχει, από έναν

Extra bonus for any basketball lovers: Lemons has started its own basketball club, Hephaestus Lemnos. Lesvos is an all-exclusive destination with a wonderful selection of natural landscapes and authentic creations, highlighting the friendliness of the island. Lesvos is, without a doubt, the headliner of the Northeast Aegean Sea. The architecture of the towns and of the surrounding villages is a successful blend of elements both old and new. In this sustainable landscape famous for its olive trees, the blessed tree that is a sight worth seeing, gives the island a valuable source of wealth. Lesvos’ inhabitants are filled with boundless energy and their theatrical gestures intensify when conversing. The island’s festivals and Christian celebrations all year round attract much attention, making Lesvos a very popular destination, both for local and European travel guides. Another great feature of the island is the combination of the residential areas and the sparse traditional houses. The capital, Mytilene is also known as the “Lady” of the Aegean.

112 |


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands

φιλικότατο προς το νησί δημιουργό, η Λέσβος είναι αναμφισβήτητα η πρωταγωνίστρια του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Με πόλεις και χωριά που διατηρούν αναλλοίωτα στοιχεία του παρελθόντος, σ’ ένα μάλλον επιτυχημένο αλισβερίσι με τις αρχιτεκτονικές γραμμές της νησιώτικης οικιστικής κουλτούρας. Με μια αειφόρα ύπαιθρο χώρα, που η ελιά, τούτο το ευλογημένο δέντρο κλέβει ουσιαστικά τις εντυπώσεις, χαρίζοντας μια αέναη πηγή πλούτου στο νησί. Με κατοίκους γεμάτους ενέργεια στην καθημερινότητά τους, με μια θεατράλε παραστατικότητα στις κινήσεις τους να συνοδεύει την έντονη κάποιες φορές ντοπιολαλιά. Με διονυσιακά πανηγύρια και γιορτές της Χριστιανοσύνης σε μια ιδιότυπη αλληλουχία όλο το χρόνο «ατάκτως ερριμμένη», το νησί της Λέσβου δεν περνά σίγουρα απαρατήρητο από κανέναν σοβαρό τουριστικό οδηγό, εγχώριο ή και ευρωπαϊκό. Εξίσου όμως αβανταδόρικος παράγοντας είναι για το νησί και τα πολυάριθμα αστικά του κέντρα και οι διάσπαρτοι παραδοσιακοί οικισμοί. Η πρωτεύουσα Μυτιλήνη η αποκαλούμενη και "Αρχόντισσα" του Αιγαίου, ο Μόλυβος που παραμένει, σε πείσμα των καιρών, μια έκπληξη αισθήσεων, το Πλωμάρι η πατρίδα του ούζου και του σαπουνιού, η Ερεσσός η γενέτειρα της αρχαίας ποιήτριας Σαπφούς, η Αγιάσος, η αποκαλούμενη μικρή Ελβετία της Λέσβου, η Πέτρα με την εκκλησία της Παναγιάς της Γλυκοφιλούσας χτισμένη πάνω στον βράχο, ο Πολυχνίτος με την πολύ ενδιαφέρουσα ντόπια αρχιτεκτονική, ο Μανταμάδος με τα γραφικά σοκάκια και το μοναστήρι των Ταξιαρχών, ακόμη και η Καλλονή, με τον περίφημο κόλπο της, υπάρχουν και αποτυπώνονται στον επισκέπτη σαν τέλειες κατοπτρικές εικόνες περισσότερο, παρά σαν απλοί γεωγραφικοί προσδιορισμοί. Μουσεία ούζου, του Βαρβαγιάννη, του Ισίδωρου Αρβανίτη, το βιομηχανικό μουσείο ελαιουργίας, το παγκοσμίου ενδιαφέροντος μουσείο απολιθωμένου δάσους στο Σίγρι, το μουσείο του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου και το σύγχρονο αρχαιολογικό μουσείο στο Κιόσκι, θα μπορούσαν να αποτελούν αυτοτελείς προτάσεις αντί για έναν τυπικό επίλογο σ’ αυτή τη βραχύβια αναφορά στη Λέσβο, αυτόν τον τόπο τον γεμάτο εκπλήξεις που όσες φορές και αν τον επισκεφτεί κανείς πάντα θα αποτελεί terra incognita.

114 |

Go-to places of Lesvos Molyvos or Mithymna- is a town that remains standing against the test of time and gives you a surprising sensation. Plomari- is the home of ouzo and soap manufacturing Eressos- is the birthplace of the poet Sappho Αgiassos- is sometimes referred to as “The Little Switzerland” Petra- is a few kilometers away from Molyvos. Its church of Panagia Glykophillousa, the Loving Kindness icon, is housed on top of a rock. Polichnitos- has interesting local architecture Mandamos- has idyllic alleyways and the Taxiarchis monastery Kalloni- is a famous bay on the west-central part of the island But wait there are more things to see… The Greek Ouzo Museums of Barbayianni and Arvanitis The Museum of Industrial Olive-Oil Production The Natural History Museum of Petrified Forest -of international interest at Sigri. Theophilos Museum-of the famous folk painter and Τhe Contemporary Archaeological Museum, both at Kioski area Going where the water takes me, I continue my journey to Oinousses, an island in the east of Chios; just 45 minutes by a boat on a scheduled route. Τhe village is built on a hill and it stands out because of its clean, paved streets. Oinousses is picturesque, with many captains’ houses and beautiful two-floor houses, which give Oinousses an aristocratic flair; it is the birthplace to a lot of ship owners, who during the winter live in London and New York, and in the summer revisit their roots. The Naval Museum which was found in 1991 by Nikolaos Lemos, is the gem of the island; among the exhibits there is a rare and worthy collection, consisting of intricate ship models, which were designed by French prisoners during the Napoleonic Wars. There are also naval equipment, many important paintings of the folk marine painter Aristidis Glykas, ship crafting tools , old pictures, marine art collections of the 18th and 19th century and Geometric Period sculptures. In Psara, the Mavri Raxi (Black Ridge), the island seems to have stayed in the nostalgic cusp of the 60’s and 70’s; time here moves slow and sweet. The local restaurant Spitalia, in the past, served as a hospital for the returning seamen. Interesting facts about Psara


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands Ακλουθώντας την ίσαλο γραμμή της ρότας μου η επόμενη στάση είναι οι Οινούσσες στα ανατολικά της Χίου, περίπου 45 λεπτά με το καραβάκι, που σχεδόν νωχελικά εκτελεί το συγκεκριμένο δρομολόγιο κάθε μέρα. Ο οικισμός είναι χτισμένος πάνω σε λόφο και ξεχωρίζει για τα πεντακάθαρα πλακόστρωτα δρομάκια του. Είναι εξαιρετικά γραφικός, έχει πολλά αρχοντικά καπετανόσπιτα και όμορφα πέτρινα διώροφα σπίτια, που προσδίδουν στις Οινούσσες μία αριστοκρατική φινέτσα, καθόλου, μα καθόλου δήθεν, μια και από τούτο τον τόπο κατάγονται μερικοί από τους μεγαλύτερους εφοπλιστές της γης, που το χειμώνα ζουν στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη και το καλοκαίρι επισκέπτονται την γενέτειρά τους, μεταφέροντας την κοσμοπολίτικη αύρα τους και μπόλικο συνάλλαγμα εννοείται. Ένα αληθινό κόσμημα του νησιού είναι το ναυτικό μουσείο το οποίο ιδρύθηκε το 1991 από το Νικόλαο Λαιμό. Ανάμεσα στα εκθέματα περιλαμβάνεται και μία αξιόλογη και σπάνια συλλογή, μοναδική στην Ελλάδα, αποτελούμενη από περίτεχνα μοντέλα πλοίων που κατασκεύαζαν οι Γάλλοι αιχμάλωτοι των ναπολεόντειων πολέμων.

Επίσης υπάρχουν ναυτικά όργανα, πολλοί και σημαντικοί πίνακες του λαϊκού Χιώτη θαλασσογράφου Αριστείδη Γλύκα, εργαλεία καραβομαραγκών, παλιές φωτογραφίες, συλλογή όπλων του 18ου και 19ου αιώνα και γλυπτά της Γεωμετρικής Εποχής. Στων Ψαρών την «ολόμαυρη ράχη» τίποτα δεν μοιάζει συμβατικό. Απλό, στα όρια ίσως του απέρριτου, νοσταλγικό , ξεχασμένο εκεί στις παρυφές του '60 και του '70, το νησί σου δημιουργεί από την πρώτη στιγμή που θα πατήσεις το πόδι σου εδώ, την αίσθηση ότι ο χρόνος ξέμεινε από δυνάμεις και κυλά απρόσμενα αργά, μαιανδρίζοντας ανάμεσα από τα λιγοστά αρμυρίκια στις παραλίες σε μια αντιστρές, αυτόνομη διαδικασία. Με το μεταποιημένο σε εστιατόριο «Σπιτάλια», το λοιμοκαθαρτήριο δηλαδή όπου παρέμεναν οι Ψαριανοί γυρνώντας από τα υπερπόντια ταξίδια τους, να μοιάζει αφετηρία και τερματισμός συνάμα. "Ψυρίη" το αναφέρει ήδη ο Όμηρος σε μια μικρή αναφορά στην Οδύσσεια, γι'αυτή τη Ράχη έγραψε ο Σολωμός, γι'αυτό το νησί ωδή και ο Κάλβος, εδώ γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Κωνσταντίνος Κανάρης, ο ναύαρχος Νικόδημος και ο Παπανικολής.

Homer, referred to it as Psirri, in the Odyssea Raxi is mentioned by the poet, Solomos Homage has been paid to island by the poet, Andreas Kalvos Constantinos Kanaris was born and raised here, and the admirals Nicodimos and Papanikolis Psara may be a small speck of land but it played an enormous part in the events during the Greek War of Independence of 1821 with a huge symbolic tribute to the meaning of the word patriotism. I highly recommend this trip to this island

when you visit the Northeast Aegean. I come back to Chios, an island full of fragrances. Songs have been sung about this island and it has a strong historic background. It is here that is the birthplace of the mastic gum; an indisputable brand name and it is synonymous to the island. It is a holistic tourist destination. Anyone could live here forever without regretting it (and I speak from experience). Chios has been mentioned in various articles. Below I will insert an editorial, written by me in 2000, which I believe is still relevant today:

116 |


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands Μια μικρή κουκίδα γης με τεράστια συμβολή στον αγώνα του '21, με τεράστια συμβολή στη διαμόρφωση μιας απαραίτητης συνείδησης του όρου πατρίδα. Ανεπιφύλακτα συμπεριλάβετέ το σε κάποια από τις επόμενες επισκέψεις σας στο βορειοανατολικό Αιγαίο. Η Χίος, η μυροβόλος, η χιλιοτραγουδισμένη έχει και δυνατό ιστορικό backround και πολυδιαφημισμένη είναι σε παγκόσμιο επίπεδο και ας ακούγεται και λίγο πομπώδες το τελευταίο. Η μαστίχα γαρ, αδιαφιλονίκητο brade name, συνώνυμο μ’ ένα νησί που εκ του ασφαλούς θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς πως πρόκειται για έναν από τους πιο ολοκληρωμένους τουριστικούς προορισμούς. Ίσως-ίσως και προορισμός για να ζήσει κανείς για πάντα εδώ, με απειροελάχιστες πιθανότητες να μην υπάρξει δικαιωμένος από την επιλογή του. Και πιστέψτε με μιλάω εξ εμπειρίας…

118 |


“It takes a lifetime for someone to discover Chios but it only takes an instant to fall in love with her�. I hope Henry Miller will forgive this small intervention on what he has said or has written about Greece, as it does not really matter. What does matter is that Chios can easily meet the standards that were set by the American author in his conclusion about Greece. So, let’s get back to Chios. Stories that have been taken out of time and stories that haunt places and people even today; an everyday civilization with its arts and its creators, who the local land has birthed so generously; customs and traditions which are unique in Greece and in the world. We will speak about the essences of the Aegean Sea, filled with grievances, memories and nostalgia.


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands Για την Χίο έχουν γραφτεί χιλιάδες πράγματα, θα αναπαράγω εδώ ένα editorial μου για το νησί σε κάποιο αφιέρωμα για λογαριασμό κάποιου περιοδικού εκεί στην δεκαετία του 2000. Εκτιμώ ότι είναι διαχρονικό και πάντα επίκαιρο: "Για να γνωρίσει κάποιος την Χίο θα χρειαστεί μια ζωή, αλλά για να την ερωτευθεί χρειάζεται μόνο μια στιγμή. Ας με συγχωρήσει ο Henry Miller για τη μικρή παρέμβαση μου σε ό,τι για την Ελλάδα είχε πει κάποτε ή είχε γράψει, δεν έχει και πολύ σημασία. Σημασία έχει ότι η Χίος μπορεί άνετα να ανταποκριθεί και με το παραπάνω θα έλεγα στις οποίες προδιαγραφές είχε θέσει ο διάσημος Αμερικανός συγγραφέας για να έχει ένα τέτοιο συμπέρασμα όπως το παραπάνω. Ξανά στη Χίο λοιπόν. Ιστορίες βγαλμένες μέσα από το χρόνο, ιστορίες που στοιχειώνουν ακόμη και σήμερα πρόσωπα και τόπους, πολιτισμός στην καθημερινότητα του, τέχνες και δημιουργοί που τόσο απλόχερα η ντόπια γη έχει γεννοβολήσει, συνήθειες, ήθη και έθιμα μοναδικά στην Ελλάδα και τον κόσμο. Θα μιλήσουμε για τη θάλασσα του Αιγαίου πάνω εδώ στις εσχατιές του, γεμάτη θρήνους και θύμησες και νοσταλγία. Για τις πατρίδες απέναντι, τις πατρίδες που χάθηκαν για πάντα ίσως, αλλά δεν ξεριζώθηκαν ποτέ. Σφηνωμένη, μαρμαρωμένη εικόνα θαρρείς σε κάποια ανήλια γωνιά στις καρδιές και στο μυαλό μας. Στη Χίο είναι το ταξίδι όμως, ανάμεσα στις περιβόλες του κάμπου, στα μεσαιωνικά χωριά του νότου, τις ανάκατες μυρωδιές της μαστίχας και του μανταρινιού και την άγρια ομορφάδα της φύσης. Στη Χίο. Στις εκκλησίες και τα μοναστήρια της, στα Καστροχώρια στον Ανάβατο, στα σπήλαια των Ολύμπων και του Αγίου Γάλα και στο παλιό φρούριο στο λιμάνι". Την Σάμο την επισκέφτηκα πολύ πρόσφατα νομίζω για πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια. Αποτελεί για μένα έναν πολύ γοητευτικό προορισμό, ο οποίος διαθέτει όλα εκείνα τα ποιοτικά στοιχεία που θα μπορούσα να ζητήσω για να ερωτευτώ έναν τόπο.

120 |

We will remember the lands across, the lands that were lost maybe forever, but not forgotten. An image cemented in the dim corners of our hearts and minds. Strolling in Chios among the orchards set on the lowlands, the medieval villages of the south and the fluid smells of the mastic gum, of the mandarin and the wild beauty of nature; in the churches and the monasteries, in the medieval settlements of Anavatos, in the caves of Olympus and Agio Gala and in the old Castle of Chios in the harbor.


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands

Και τη Σάμο, είναι αλήθεια πως την έχω ερωτευτεί. χω ερωτευτεί να παρακολουθώ την υπέροχη ανατολή του ήλιου, πίνοντας τον βαρύ «ελληνικό» μου στα café της πλατείας στο Βαθύ, έχω ερωτευτεί το αγνάντεμα στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου απ' το «μπαλκόνι» στις Μανωλάτες-τι διαδρομή και αυτή αλήθεια-,έχω ερωτευτεί τα μαγευτικά ηλιοβασιλέματα στο Πυθαγόρειο, μ’ εκείνο το αέναο κρυφτούλι των τελευταίων ακτίνων του ήλιου ανάμεσα στα αγκυροβολημένα μοδάτα γιότ και στις ντόπιες ψαρόβαρκες με τα ευφάνταστα ονόματα, έχω ερωτευτεί τις στιγμές με καλή παρέα, συντροφιά με παγωμένες «Ψηλές Κορυφές», τη ναυαρχίδα των λευκών μοσχάτων του συνεταιρισμού της Σάμου, στην γραφική πλατεία στο χωριό Παγώνδας, στο «Πανόραμα» στους Κουμαδαραίους, στον δροσερό Πλάτανο, στον «Διόνυσο» στο Καρλόβασι, το Μεσαίο Καρλόβασι αν δεν κάνω λάθος, στους ιδιαίτερους Μυτιληνιούς. Με εξιτάρει ιδιαίτερα η ομορφιά της Σαμιακής φύσης, η επιβλητική εικόνα του Μαραθόκαμπου από ψηλά, οι καταρράκτες στον «Ποταμό», τα αρμυρίκια που «ξενδιάντροπα» φλερτάρουν με το κύμα εκεί στη «Ψιλή Άμμο» και την Κέρβελη, όπως επίσης και το ξεχασμένο λιμανάκι στην Αγία Παρασκευή με τους ράθυμους ρυθμούς του σχεδόν όλη τη μέρα. Και το πολύβουο Κοκκάρι είναι ερωτεύσιμο σε μια πιο ροκ εκδοχή είναι αλήθεια. Και τέλος οι Σαμιώτες που είναι «όλα τα λεφτά», έχουν τον τρόπο τους να σε «σκλαβώνουν».

122 |


I visited Samos quite recently. It remains a charming destination, which has all the right qualities I look for when falling in love with a place. I have fallen in love with Samos; the way the sun rises, as I drink my coffee, seated in a cafĂŠ in the Vathy town square. I have fallen in love with the Aegean Sea, that stretch of infinite blue, from my view here in Manolates, and it is a journey worth taking. I have fallen in love with the magnificent sunsets in Pythagoreio; those last rays of sun that hide between the yachts and the local fishing boats, down at the harbor. I have fallen in love with the good company, here in the naval white of Samos; the colorful town square of the village Pagondas, the Panorama at the Koumaradei, down to the refreshing Platanos, and the Dionysos at Karlovasi. I am invigorated by the beauty of nature here at Samos; the grand silhouette of Marathokambos from above, the Potami Waterfalls, the Kerveli beach, where the tamarisk dances with the waves, and the harbor of Agias Paraskevis, which stands forgotten and listless.


Oδοιπορικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου | A Voyage to the The North Aegean Islands Ουσιαστικά και μεταφορικά, όπως το δει κανείς… Η Ικαρία ζούσε και θα ζει τον προσωπικό της μύθο, αυτόν που την έκανε και παγκόσμια γνωστή τα τελευταία χρόνια. Και που δεν είναι άλλος από τον «αλλοπρόσαλλο» εναλλακτικό τρόπο ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών της. Εναλλακτικό και λίγο τρελούτσικο προφανώς. Αλλά και πηγή μακροζωίας ταυτόχρονα. Στην Ικαρία ή Ικαριά όλα μοιάζουν εντελώς αντισυμβατικά. Και μάλλον είναι δύσκολο να περιγραφούν, αν δεν αποτελούν βιώματα που έχουν και μια σχετική επαναληψιμότητα. Μια και στην Ικαρία είναι δεδομένο ότι δεν πάει κανείς μόνο μια φορά. Που να προλάβει εξ άλλου να επισκεφτεί τα δεκάδες θορυβώδη, μέχρι τελικής πτώσης, πανηγύρια της, με τον Ικαριώτικο να λυγίζει από την κούραση, εκεί στο χάραμα και τους πιο μυημένους και γυμνασμένους ακόμα. Η καινοτομία των ανοιχτών καταστημάτων τα βράδια, με απόντες τους ιδιοκτήτες τους εκεί στη Ράχη, είναι μια επίσης αχτύπητη καινοτομία. Κοινωνικές και διατροφικές ασυνήθεις

συνήθειες έρχονται να συμπληρώσουν την εικόνα, σαν ένα πελώριο ανθρωποκεντρικό και συνάμα αλληγορικό γκράφιτι του Bansky με πολύ έντονους χρωματισμούς. Ακτές άγριες στο σύνολό τους, για ψαγμένους, συμπληρώνουν την εικόνα, οι «Σεϋχέλλες» είναι μια απ’ αυτές, αν και εν τέλει η Ικαρία σε καμιά συνείδηση επισκέπτη της δεν έχει καταγραφεί για τις παραλίες της και όσα συνεπάγονται σ’ αυτές. Μπιτσόμπαρα, ξαπλώστρες, αντηλιακά κτλ δηλαδή. Τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, έχουν, όπως και να έχει, πολλά καλά κρυμμένα μυστικά να αποκαλύψουν στους επισκέπτες τους. Χωρίς να έχουν εστιασμένους τους φακούς της τουριστικής βιομηχανίας επάνω τους, χαρτογραφούν το δικό τους αυθεντικό στίγμα στον τουριστικό χάρτη, διεκδικώντας το μερίδιο της πίτας που τους αναλογεί. Και θα πρέπει να τους αναλογεί ένα πραγματικά μεγάλο κομμάτι, είναι αλήθεια. Γιατί το αξίζουν σε τελική ανάλυση!

I have also fallen in love with the village of Kokkari for its upbeat rhythm. In addition, the people of Samos have a reputation for their open-hearted hospitality, which left me feeling I was home away from home. Icaria will always be a legend, with the alternative lifestyle of its inhabitants; some say they have discovered the key to a lengthy life. The people here are vital and energetic. They are boisterous with their many festivals and traditional dances. Icaria is an island that never sleeps; a picturesque location with a

collection of vivacious colors. Seychelles Beach, Icaria’s famous beach, with its crystal blue green waters, completes the tableau to this exotic location, which surpasses the imagination. The islands of the Northeast Aegean have many well hidden secrets to reveal to their visitors. Although the tourist industry is not focused on them, the islands claim their share of the map. For they are worth it.

124 |


Σπιναλόγκα | Spinalonga

Σπιναλόγκα το πρώτο σε επισκεψιμότητα νησάκι της Κρήτης 126 |


Spinalonga the little island in Crete with a lot of visitors


Σπιναλόγκα | Spinalonga Σε έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στην Κρήτη, προσελκύοντας Έλληνες και ξένους επισκέπτες, αναδεικνύεται η νησίδα Σπιναλόγκα στην περιοχή του Λασιθίου που για περισσότερα από 50 χρόνια αποτελούσε χώρο μεταφοράς και παραμονής λεπρών. Τα χρόνια πέρασαν και η Σπιναλόγκα της απομόνωσης έχει γίνει σήμερα ο δεύτερος σε επισκεψιμότητα αρχαιολογικός χώρος της Κρήτης μετά από την Κνωσό και από τους πρώτους σε εισπράξεις. Όπως δηλώνει ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Αγίου Νικολάου Χάρης Αλεξάκης, «τους μήνες αιχμής κυρίως Ιούλιο και Αύγουστο, το νησί επισκέπτονται σε ημερήσια βάση περίπου 4000 άτομα». Το μικρό νησί που επί 50 ολόκληρα χρόνια αποτελούσε σημείο αναφοράς του ανθρώπινου πόνου, σήμερα συμβάλλει στην τουριστική και οικονομική ανάπτυξη του τόπου. Η πρόσβαση στη Σπιναλόγκα γίνεται με τουριστικά σκάφη από τον Άγιο Νικόλαο, την Ελούντα και την πολύ κοντινή στο νησί Πλάκα καθώς και με ιδιωτικά πλωτά μέσα. Τα δρομολόγια είναι καθημερινά και οι πληρότητες των πλοιαρίων πολύ υψηλές. Η ιστορία της νησίδας πάνω στην οποία από την Ελληνιστική περίοδο υπήρχαν οχυρώσεις άρχισε να γράφεται από την εποχή της Ενετοκρατίας όταν και χτίστηκε εκεί ένα από τα πλέον ισχυρά κάστρα της εποχής.

Spinalonga, one of the more popular destinations, with an archaeological interest to Crete, attracts many foreign and Greek visitors. Spinalonga is a small island in the area of Lasithi, and for more than 50 years it was used as a leper colony. The years passed and solitary Spinalonga today is the second most visited archaeological site in Crete, after the island of Knossos, and it is the most profitable. As the Deputy Mayor of Culture in the Municipality of Agios Nicolaos, Haris Alexakis states. “In our peak periods, mainly the months between July and August, the island is visited, on a daily basis, by over 4000 people”. The small island that for 50 years was a landmark for human suffering, today contributes to the touristic and economical growth of the land. Access to the island can be made by the tourist boats from Agios Nicolaos, Elounda, and the closest is from the island Plaka, as well as private water ferries. The routes are scheduled for everyday visits to the island, and the ship’s occupancy is very high. The history of the island, from the Hellenistic period, where there were forts, began from the Venetian period, where one of the most powerful castles during that time was built.

128 |


Σπιναλόγκα | Spinalonga Το 1715 με την κατάληψη από τους Τούρκους δημιουργείται ο πρώτος οικισμός. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα στη νησίδα συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός κατοίκων, στην πλειονότητά τους έμποροι και ναυτικοί. Από το 1897 στο νησί και για περίπου ένα έτος στη Σπιναλόγκα εγκαταστάθηκαν γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις. Από την περίοδο της Κρητικής πολιτείας το νησί αλλάζει μορφή. Από το 1903 έως και το 1957 η ιστορία του είχε γραφτεί με το μελάνι του πόνου και με ιστορίες ανθρώπων που βίωναν τη βαριά για την εποχή ασθένεια καθώς είχε αναγνωρισθεί ως Διεθνές Λεπροκομείο. Ενδεικτικό της απομόνωσης του νησιού είναι ότι κατά την περίοδο της γερμανικής και ιταλικής κατοχής της Κρήτης, πάνω σε αυτό δεν πάτησε η μπότα του κατακτητή και η παρακολούθηση του νησιού γινόταν από το κοντινό χωριό της Πλάκας. Ωστόσο ακόμα και εκείνη την δύσκολη περίοδο μέσα από το νησί βγήκαν φωτεινά πρόσωπα που με το πνεύμα τους αντανακλούσαν και έστελναν το μήνυμα της ελπίδας.

130 |

In 1715 and with the Turkish conquest the first housing estate was built. In the middle of the 19th century on the island, a large number of inhabitants would gather; among them were merchants and sailors. From the year 1897 and for a year on the island, French troops settled. It is in the time of the Cretan State, that the island starts to change. In 1903 until 1957, the island’s story has been written with focus on the pain and human torment of the people afflicted by this serious and dangerous, for that time, disease, and thus was officially called the International Leper Colony. During the period of both the German and Italian occupation, the island was left in isolation, as the enemy was too scared to set foot there. Alas, they kept a watchful eye from the island of Plaka. Even in that difficult time on the island, the inhabitants chose to hope and dream.


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism

Οικοτουριστικές διαδρομές γύρω από τη Θεσσαλονίκη Μια ανάσα δρόμος από το κέντρο της «νύφης του Θερμαικού», στη σκιά μιας ιδιαίτερα σαγηνευτικής πόλης που «αιχμαλωτίζει» στον αστικό ιστό της τους επισκέπτες της, σαν μια σύγχρονη Κίρκη, τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να την ανταγωνίζεται, χωρίς βέβαια και να την αμφισβητεί, μια όμορη περιαστική ύπαιθρος χώρα στον ευρύτερο νομό της Θεσσαλονίκης.

132 |


Routes of ecotourism around Τhessaloniki A breath away from the center of the “bride of Thermaikos” under the shadow of the particularly beguiling city that “captures” her visitors in her urban web like a contemporary Circe, the beautiful suburban area in the Regional Unit of Thessaloniki has started to compete with her, without doubting her.


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism Η ύπαιθρος αυτή αναπτύσσει μια αυτόχθονη τουριστική συνείδηση, εστιάζοντας στις φυσικές ομορφιές ενός σχετικά «παρθένου» τοπίου με πολλές δυνατότητες τουριστικής εκμετάλλευσης, ιδίως σε τομείς θεματικού τουρισμού, όπως ο φυσιολατρικός, ο οινικός, ο αγροτουριστικός και ο οικοτουριστικός τουρισμός. Οι περιοχές οι οποίες φιλοδοξούν να χαρτογραφηθούν σε αυτές τις κατηγορίες είναι αρκετές. Εκτιμώ ότι οι παρόχθιες περιοχές των λιμνών Βόλβης και Κορώνειας, το Δέλτα του ποταμού Αξιού και του ποταμού Αλιάκμονα, υπό προϋποθέσεις και το Δέλτα του Λουδία, η περιοχή του Λευκοχωρίου, όπως επίσης η Όσσα και ο Βερτίσκος, ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία. Και ίσως αυθαιρετώντας να συμπεριλάβω και τον ιστορικό χώρο του σπηλαίου των Πετραλώνων, που ναι μεν διοικητικά ανήκει στο νομό Χαλκιδικής, δεν παύει όμως να απέχει ελάχιστα χιλιόμετρα από την πόλη της Θεσσαλονίκης και να αποτελεί εν δυνάμει μια εξαιρετική επιλογή για τους ξένους και ντόπιους επισκέπτες της όλο το χρόνο. Η λίμνη Κορώνεια ή λίμνη του Αγ. Βασιλείου από το ομώνυμο χωριό που βρίσκεται στις όχθες της, ανήκει γεωγραφικά στη λεκάνη της

134 |

This suburban area develops an indigenous tourist consciousness, focusing on the natural beauties of a relatively “virgin” land with many tourist possibilities, specifically in areas of the thematic tourism, such as natural, wine, agro, and eco tourism. The areas that aspire to be mapped in these categories are numerous. I reckon that the riparian areas of the Lakes Volvi and Koroneia, the Delta of the rivers Axios and Halyacmon (under conditions), the Delta of the river Loudias, the areas of Lefkochori, Ossa and Vertiskos belong to that category. I should include the historical site of the Petralona Cave since it is very close to Thessaloniki -although it belongs to the Regional Unit of Chalkidiki, which is an excellent choice for both foreign and local visitors all year round. The lake Koroneia also known as Agios Vassileios’ Lake, from the titular village located at its shores belongs geographically to the Mygdonian Basin in the broader region of the Langadas province. It would be sensible to talk about Lake Koroneia, beginning several years back until today. I would like to explain why I chose to include this lake in my article, for its general outlook today is far from idyllic.


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism Μυγδονίας, στην ευρύτερη περιοχή της επαρχίας Λαγκαδά. Λογικό θα ήταν να περιγράψω τη λίμνη Κορώνεια με ετεροχρονισμένες διαδικασίες σε δυο διαφορετικούς χρόνους, με αφετηρία της περιγραφής κάποια χρόνια πίσω και στην συνέχεια να αναφερθώ στη κατάσταση που αυτή βρίσκεται σήμερα. Και προφανώς να δικαιολογήσω την επιλογή μου να την συμπεριλάβω σε τούτο το άρθρο, αν και φαινομενικά μπορεί να θεωρηθεί παράδοξο να έχει θέση σ’ αυτό, μια και η γενικότερη εικόνα της σήμερα απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ειδυλλιακή. Εκτιμώ όμως ότι η δυναμική που αναπτύσσεται σχετικά με την επαναφορά της λίμνης και της γύρω περιοχής στην προγενέστερη κατάστασή της είναι σοβαρή και σύντομα θα αποδώσει καρπούς αλλάζοντας τη σημερινή αλλοτριωμένη εικόνα. Για το πως ήτανε αυτή η εικόνα αντιγράφω μια παλαιότερη περιγραφή ενός ντόπιου κάτοικου στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων που θυμάται τη χαρά, με την οποία ο ίδιος, μαζί με την οικογένεια και τους φίλους του, πήγαιναν στη λίμνη. «Θυμάμαι πως ο πατέρας μου άπλωνε τον γρύπο, ένα μεγάλο δίχτυ, και έβγαζε ψάρια

για να γεμίσουν δυο βάρκες. Αφού, συχνά, όταν πήγαινε φορτωμένη τη βάρκα στην Απολλωνία, για να τα πουλήσει στη δημοπρασία που γινόταν εκεί, πετούσε πίσω στη θάλασσα αρκετή ποσότητα από τα ολόφρεσκα αλιεύματα ώστε να ελαφρύνει η βάρκα και να φθάσει έγκαιρα στον προορισμό του» Δεν ήταν μόνο, όμως, πηγή χαράς η λίμνη για τους μικρούς και μεγαλύτερους σε ηλικία επισκέπτες της, αλλά και πηγή ζωής και βιοπορισμού για πολλούς κατοίκους των γύρω χωριών. Η Κορώνεια, σε απόσταση 20-25 χλμ. από την πόλη της Θεσσαλονίκης ήταν μια από τις παραγωγικές λίμνες της χώρας σε αλιεύματα. Κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής κάλυπτε τις ανάγκες της Θεσσαλονίκης στα 3/4 της κατανάλωσης ψαριών. Είναι χαρακτηριστικό ότι, πριν από 40 χρόνια, οι κάτοικοι της λίμνης και των γύρω χωριών συντηρούνταν μόνο από τα αλιεύματά της (γριβάδια, γουλιανούς,τσιρόνια,λιπαριά, τούρνες, χέλια κ.λπ.) Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια η λίμνη έχει προβλήματα έντονης αποξήρανσης. Πριν εμφανίσει σημαντικές απώλειες υδάτων ήταν η

I reckon that the reconstructing forces developing in the area are sincere and persistent and will shortly bring the area back to its previous state. To give you an idea of its previous state, I quote an older description of a local resident recalling the joy of his, his family and friends when going to the lake: “I remember my father tossing a big net and catching so many fishes that he could fill up two boats. Then he would take the catch for auctioning at Apollonia village but before he would have to throw a lot of them back in the lake so the boat could become lighter so he could get there on time ” (via Athens News Agency). The lake was not just a place of joy for the visitors but also the livelihood source for the inhabitants of the surrounding villages. Lake Koroneia, within a 20-25km distance from the city of Thessaloniki was one of the most productive lakes of the country οn fish catches. During the German Occupation the residents of Thessaloniki were fed by the fish brought from the lake. The residents

of the lake and its surrounding villages, 40 years ago were sustained by the catches of the lake: carps, catfish, chubs, shads, pikes, eels, etc. Unfortunately, lately the lake has shrunk to about 1/3 of its original area. Before showing signs of this dramatic loss of water it was the 5th biggest lake in the country with an expansion of 42.5 sq km. Very many years ago, Lake Koroneia along with Lake Volvi and the entire Mygdonian basin made up one large lake. Its expansion steadily decreased, and the distance between the lakes was becoming longer, shaping into the form that we know of today. A notable fact is that the lake during the 1950’s had the lead in fish catches. The area of Lake Koroneia-as the neighboring Lake Volvi- due to its high ecological value has been recognized as a wetland of international importance (Ramsar Convention), and a special protection zone for the dwelling of wild birds, for the conservation of natural habitats, for the wild flora and fauna, and a shelter for wild life.

136 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism 5η μεγαλύτερη λίμνη της χώρα με έκταση με 42,5 τ. χλμ. Η ιστορία της λίμνης είναι μακρόχρονη, αφού μαζί με τη γειτονική λίμνη Βόλβη και τη λεκάνη της Μυγδονίας, συνέθεταν μια πολύ μεγάλη λίμνη. Η έκτασή της, σταδιακά, μειωνόταν και η απόσταση των δυο λιμνών μεγάλωσε για να πάρουν τη μορφή όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Αξιοσημείωτο γεγονός είναι η πρωτιά της λίμνης σε αλιεύματα τη δεκαετία του 1950. Η περιοχή της Κορώνειας -όπως και της γειτονικής Βόλβης- λόγω της υψηλής οικολογικής της αξίας- έχει χαρακτηριστεί υγρότοπος διεθνούς σημασίας (Συνθήκη Ramsar), ζώνη ειδικής προστασίας για τη διαβίωση άγριων πουλιών, τη διατήρηση φυσικών οικότοπων, καθώς και της άγριας χλωρίδας και πανίδας, αλλά και καταφύγιο άγριας ζωής. Σε μικρή απόσταση από την πόλη της Θεσσαλονίκης επίσης δεσπόζει ένας πραγματικός περιβαλλοντικός θησαυρός, η λίμνη Βόλβη, η οποία βρίσκεται μόλις 39 χιλιόμετρα ανατολικά του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη στην Ελλάδα με έκταση 70,8 τετ. χλμ. και ακτογραμμή σχεδόν 55 χλμ. Το όνομα Βόλβη προέρχεται από τη μυθολογία, καθώς Βόλβη ονομάζονταν η νύμφη με την οποία ο Ηρακλής απέκτησε έναν γιο, τον Όλυνθο. Ο Ξενοφών την αναφέρει ως Βολυκή ενώ κατά την οθωμανική εποχή ονομάζονταν Λίμνη Μπεσικίων. Η λίμνη Βόλβη μαζί με την παρακείμενη λίμνη Κορώνεια είναι προστατευόμενη περιοχή με τεράστια οικολογική σημασία καθώς μεταξύ άλλων φιλοξενεί 24 διαφορετικά είδη ψαριών και 254 είδη πτηνών, αξίζει δε να σημειωθεί ότι ένα από τα 24 είδη ψαριών, η λιπαριά, συναντάται μόνο στην Βόλβη παγκοσμίως. Οι ντόπιοι παστώνουν τη λιπαριά και την απολαμβάνουν μαζί με συνοδεία ντόπιου τσίπουρου.

Within a short distance from the city of Thessaloniki stretches out a real environmental treasure: the Lake Volvi is about 39km east of the city of Thessaloniki and is the second largest lake in Greece with an expansion of 70.8 sq km and a shoreline of almost 55km. The name Volvi originates in mythology, as it was nymph Volvi who bore Hercules’ son Olynthos. It is referred to as Volyki by Xenophon, while during the Ottoman Rule it was called Becik Golu. The Lakes Volvi and Koroneia are protected areas of enormous ecological importance, as they are both home to 24 different types of fish and 254 types of bird. It is worth mentioning that the lipari fish (shad) is found only in the Lake Volvi. The locals salt the fish and enjoy it with a glass of local tsipouro (grappa). The easiest way to enjoy the lake is to visit the municipal refreshment bar-restaurant that can be found at Loutra Volvi (Thermal springs) at Nea Apollonia where you can enjoy fresh fish and a panoramic view of the lake. Lake Volvi offers a wide variety of extreme activities: windsurfing, canoe-kayaking, archery, cycling, while the bird-watching of the aquatic birds is particularly popular. Occasionally, lessons on the above activities are organized to entice the visitor to the beauty of ecotourism. Part of the major wetland system is the lakeside forest of Apollonia stretching on the south bank of Lake Volvi. It is one of the last remaining forests of such type and it is referred to as the “Kingdom of the Grey Herons”. It is the only area in Greece that has mixed colonies of herons and white storks and there is a prominent presence of predators over the last years. The wetland system of the area is completed by the Rihios River.

138 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism Ευκολότερος τρόπος να απολαύσετε τη λίμνη είναι να επισκεφτείτε το δημοτικό αναψυκτήριο - ρεστοράν που βρίσκεται στα Λουτρά Νέας Απολλωνίας, όπου και μπορείτε να απολαύσετε φρέσκο ψάρι της λίμνης, με πανοραμική θέα την ίδια τη λίμνη. Στη Βόλβη προσφέρεται πλούσια extreme δραστηριότητα με windsurfing, κανόε-καγιάκ, τοξοβολία και ποδηλασία, ενώ ιδιαίτερα δημοφιλής είναι η ορνιθοπαρατήρηση των υδρόβιων πουλιών της λίμνης. Κατά καιρούς διοργανώνονται μαθήματα στους παραπάνω τομείς που “μυούν” τον επισκέπτη στην ομορφιά του οικοτουρισμού. Τμήμα τώρα του σημαντικού αυτού υγροτοπικού συστήματος αποτελεί και το παραλίμνιο δάσος της Απολλωνίας, το οποίο βρίσκεται στη νότια όχθη της Βόλβης. Πρόκειται για ένα από τα τελευταία εναπομείναντα δάση αυτού του τύπου στην Ελλάδα και χαρακτηρίζεται ως « το βασίλειο των γκρίζων Ερωδιών», αφού είναι η μοναδική περιοχή στην Ελλάδα που φιλοξενεί μεικτές αποικίες γκρίζων Ερωδιών και λευκοπελαργών, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει και η έντονη παρουσία σπάνιων αρπακτικών τα τελευταία χρόνια. Το υγροτοπικό σύστημα της περιοχής συμπληρώνεται από το Ρήχιο ποταμό. Ο ποταμός διασχίζει τα στενά της Ρεντίνας και λειτουργεί ως φυσικός εκχειλιστής

της λίμνης Βόλβης. Τα στενά της Ρεντίνας ή αλλιώς «Μακεδονικά Τέμπη» χαρακτηρίζονται από μεγάλο πλούτο πανίδας και φιλοξενούν πολλά σπάνια είδη αρπακτικών, θηλαστικών, ερπετών και αμφίβιων καθώς και προστατευόμενα είδη φυτών. Η πολύ πλούσια βλάστηση στα στενά της Ρεντίνας συνθέτει ένα πολύ όμορφο οικολογικό τοπίο και η περιοχή είναι χαρακτηρισμένη ως «Ειδικά Προστατευόμενη Μεσογειακή Περιοχή» και «Περιοχή Ιδιαίτερου Φυσικού κάλλους». Εντός της περιοχής του Εθνικού Πάρκου, ανάμεσα στις δύο λίμνες, συναντάμε ένα μοναδικό «Μνημείο της Φύσης» στη χώρα μας. Πρόκειται για τους δύο υπεραιωνόβιους πλάτανους στο χωριό Σχολάρι που στα κλαδιά τους φωλιάζουν περίπου 100 ζεύγη ερωδιών (σταχτοτσικνιάδες). Κοντολογίς όλη η περιοχή αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό οικοσύστημα της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης και προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, δίνοντας καινούργιες προοπτικές τόσο στις τοπικές κοινωνίες, όσο και ευρύτερα. Δυτικά της πόλης της Θεσσαλονίκης στις παρυφές του Καλοχωρίου , ξεκινά η περιοχή του Δέλτα των ποταμών Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, μία προστατευόμενη περιοχή με ιδιαίτερη οικολογική αξία τέτοια, ώστε να κατατάσσεται στους πιο διαδραστικούς και σημαντικούς υγρότο’πους

The river cuts through the Rentina valley and acts as a natural ejector of Lake Volvi. The Rentina Valley or “the Macedonian Tempi”, with its rich fauna, it is home to rare kinds of predators, mammals, reptiles, amphibians and endangered plants. The biodiversity of the Rentina valley composes a beautiful ecological landscape and the area is designated as “Specially Protected Area of Mediterranean Importance” and “Area of Outstanding Natural Beauty”. Within the National Park and between the two lakes there is a unique sight, a monument of nature in our country; the two perennial platanus trees in the village of Scholari that in their foliage are nested almost 100 pairs of herons (ash crowns). In short, the whole region is an extremely important ecosystem of Greece and Europe attracting thousands of visits every year, giving new prospects to the local communities and to its wider area. West to the city of Thessaloniki, on the outskirts of Kalochori begins the region of Delta with the rivers Axios, Loudias and Halyacmon. It is a protected region with special ecological value ranking among the most collective and significant wetlands of Europe due to the infestation of the hosted birds, called the “Delta of life” by

the locals. Despite its proximity to the city, the area remains terra incognita for the most. Some got acquainted with the area thanks to the quaint “underground” little taverns located on the banks of Kalochori: Bangladesh and the popular Imia, which surrendered to the constant evolution of our time. Over the last years, the area advances to a dynamic openness; more and more nature-lovers visit it for hiking, as it is a short distance from the city. The regulars are also the bird watchers who do not spare time or money “chasing” to capture an image of a rare bird on camera. The area is indicated for bird watching, since here can be observed 297 species, which is around 65% of the bird species found in Greece today. In this ecosystem there is a continuous change of stunning images that their beauty cannot be described on paper. The phrase: “An image is worth a thousand words” finds its perfect fit because it mirrors reality. The images can be classified by the seasons of the year; here there are rare birds all over the wetland from the outskirts of Thessaloniki up to Alykes Kitrous at Pieria, wild horses that graze and run free along the brinks of Axios River and water buffalos,

140 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism της Ευρώπης, εξ αιτίας και του εύρους της ορνιθοπανίδας που φιλοξενεί, το Δέλτα της ζωής όπως αποκαλείται από τους ντόπιους που κατοικούν σ’ αυτό. Παρό,τι τόσο κοντά στην πόλη, η περιοχή παραμένει terra igognita για τους περισσότερους Θεσσαλονικείς. Οι υπόλοιποι, είναι αλήθεια, την γνώρισαν εκεί στα αχαρτογράφητα όρια της, χάρη στα γραφικά underground ταβερνάκια που υπήρχαν στο Καλοχώρι «παρά θίν’ αλός», το «Μπαγκλαντές» και τα δημοφιλή «Ίμια» τα οποία δυστυχώς παραδομένα στην όποια εξέλιξη, σήμερα δεν υπάρχουν. Όπως και να έχει όμως τα τελευταία χρόνια η περιοχή αποκτά μια δυναμική εξωστρέφεια, όλο και πιο πολλοί φυσιολάτρες την επισκέπτονται για πεζοπορία , εξ άλλου βοηθάει σ’ αυτό και η κοντινή απόσταση από την πόλη. Συστηματικοί επισκέπτες της είναι επίσης και οι λογής ορνιθοπαρατηρητές, οι λεγόμενοι birdwatchers, που δεν φείδονται χρόνου και χρήματος «κυνηγώντας» να αποτυπώσουν εικόνες σπάνιων πουλιών στον φακό της φωτογραφικής τους μηχανής ή στο βάθος του αμφιβληστροειδή τους, δεν έχει και πολύ σημασία. Και είναι αλήθεια ότι η περιοχή ενδείκνυται για κάτι τέτοιο μια και εδώ ενδημούν, ούτε λίγο ούτε πολύ 297 είδη πουλιών, περίπου το 65% των ειδών που έχουν παρατηρηθεί έως σήμερα στον Ελλαδικό χώρο. Σ’ όλο το οικοσύστημα οι εναλλαγές των εικόνων είναι συνεχείς και μιλάμε για εικόνες εντυπωσιακές που εκ των πραγμάτων δύσκολα μπορούν να αποτυπωθούν λεκτικά στο χαρτί.

142 |


impressive in size, that splash around in the stagnant waters of the Gallikos River especially during summer months when the river almost “dries out”. At the right season, the visitor may watch the impressive flamingos, the delicate avocets called the “Princesses of the swamp”, the black-winged stilts with their thin long red legs. If the visitor runs into some luck he may see a white-tailed eagle -out of the six or seven pairs remaining in Greece- which also habitats at the Halyacmon Delta. The visitors may start their tour from the Information Center of Axios Delta at Chalastra where they can be briefed by the existing exhibition and request information and helpful material. Kalochori, which we already mentioned, is a few kilometers away from the city of Thessaloniki, and for the people who do not initiate ventures away from the busy life of Thessaloniki, it is a probably a misunderstood territory. For those who dare to venture it is an unpredictable entrance that leads into another world, a world shaped in avant-garde style where the nature, being the artist, flirts with all the techniques but chooses to remain stern in her color rigor, and the result is a cinematic, two-dimensional image which sometimes surpasses reality. The tour begins from the “red path” that aligns with the Kalochori lagoon for about a kilometer.


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism Νομίζω ότι εδώ το « μια εικόνα χίλιες λέξεις» προφανώς και καθρεφτίζει την πραγματικότητα σ’ όλο της το μέγεθος. Και θα μπορούσαν να ταξινομηθούν αυτές ανάλογα και με την εποχή του χρόνου , σπάνια πουλιά σχεδόν σε όλη την έκτασή του υγρότοπου, από τις παρυφές της Θεσσαλονίκης ως και τις Αλυκές Κίτρους στην Πιερία, άγρια άλογα που βόσκουν ελεύθερα στα παρόχθια λιβάδια του Αξιού αλλά και εντυπωσιακοί σε όγκο νεροβούβαλοι που τσαλαβουτούν στα λιμνάζοντα νερά του Γαλλικού, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες που το ποτάμι σχεδόν «στεγνώνει». Ανάλογα τώρα και με την εποχή θα μπορέσει ο επισκέπτης να δεί τα εντυπωσιακά φλαμίνγκο, τις λεπτεπίλεπτες αβοκέτες, γνωστές και ως «πριγκίπισσες του βάλτου», τους καλαμοκανάδες με τα λεπτά, μακριά, κόκκινα πόδια. Αν ίσως είναι

τυχερός, θα δει και το ένα από τα έξι – επτά εναπομείναντα ζευγάρια θαλασσαετών στην Ελλάδα, το οποίο και ενδημεί στο Δέλτα του Αλιάκμονα. Σε κάθε περίπτωση, ο επισκέπτης μπορεί να ξεκινήσει την περιήγησή του από το Κέντρο Πληροφόρησης Δέλτα Αξιού, στη Χαλάστρα, όπου μπορεί να ενημερωθεί από την ενημερωτική έκθεση που υπάρχει εκεί και να ζητήσει πληροφορίες και ενημερωτικό υλικό. Το Καλοχώρι, όπως προαναφέρθηκε βρίσκεται σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από την πόλη της Θεσσαλονίκης και για τους μη μυημένους πρόκειται μάλλον για μια σχετικά παρεξηγημένη περιοχή. Για τους υπόλοιπους όμως απλά αποτελεί την απρόβλεπτη είσοδο που οδηγεί σ’ έναν άλλο εν δυνάμει κόσμο. Σ’ έναν κόσμο σμιλεμένο αβανταδόρικα από μια φύση καλλιτέχνη που μπορεί να ερωτοτροπεί με το σύνολο σχεδόν των τεχνοτροπιών,

επιλέγει όμως να επιδεικνύει μια χρωματική αυστηρότητα, σ’ ένα αποτέλεσμα που παραπέμπει σε κινηματογραφική δυσδιάστατη εικόνα, κάποιες φορές πολύ ξεχωριστή από τη πραγματικότητα.. Η περιήγηση εδώ ξεκινάει από το «κόκκινο μονοπάτι» που περίπου για ένα χιλιόμετρο ακολουθεί σε παράλληλη πορεία τη λιμνοθάλασσα του Καλοχωρίου. Κατά την διάρκεια της διαδρομής ακόμη και με γυμνό μάτι μπορεί κανείς να δει με ευκολία τους μεγάλους πληθυσμούς παρυδάτιων, υδρόβιων και αρπακτικών πουλιών, ανάλογα βέβαια και πάλι με την εποχή του χρόνου. Το τοπίο έχει μία ιδιάζουσα μελαγχολική ομορφιά, η ανθρώπινη δραστηριότητα εδώ μάλλον δεν είναι και πολύ οικολογική, εμένα τούτη η διαδρομή ιδίως όταν ο καιρός είναι βροχερός με παραπέμπει σε κάποιον από εκείνους τους αλλόκοτους

Along the route, it is easy to see with the naked eye the large populations of aquatic, waders and predatory birds, depending on the season. The landscape has a particular melancholic beauty. The human interaction might disturb the ecology of the area. But this route -especially in rainy weather- makes me think of the eerie fearful paintings of Edvard Munch. At times, I feel like a cast member (as an extra or lead, it does not really matter) on a remake of the 79’ Mad Max. This scenario for I do not wish to be misunderstood by the subjectivity of my description, is unable to diminish the allure of the scenery and its allotropic singular

beauty. Following the coastal route – with Thessaloniki to my left, the visitor reaches the North Section of Axios Delta, where one of the most important colonies of herons in Europe inhabits. The visitor then can make his way to the salt evaporation ponds at the area of Kitros, where the second largest salt manufacturing unit in Greece is. The ponds are an important habitat for all kinds of birds, plants and reptiles. In the dunes there has been spotted the biggest gathering of the Mediterranean turtle in Europe. Also the sea lilies survive here; one of the worlds’ endangered plant species. Going North ,close to the borderline with the Regional

Unit of Serres, for horse riding, hiking in the lush mountains, canoeing in the lake, and getting acquainted with the farm life . Its stories and fairy tales could be used as screenplays for Spaghetti Western films despite being so far away from the actual Far West. Where can you find all that? The answer lies in Lefkochori, an agro touristic village in the Regional Unit of Thessaloniki at the Municipality of Lagadas at 571m altitude above sea level. At its site www.lagadas. gr one can be informed about the four agro touristic units operating around the village, giving an impetus to the area. The start will be at the “Ziogas Western City” (mob.

144 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism φοβικούς πίνακες του Edvard Munch, σε κάποιες περιπτώσεις, δεν το κρύβω, ένιωσα ότι αποτελώ μέρος του καστ σε κάποιο ριμέικ της ταινίας του 79 «ΜΑD ΜΑX». Κομπάρσος ή πρωταγωνιστής, δεν έχει και πολύ σημασία. Όλο αυτό το σκηνικό όμως και για να μην παρεξηγηθώ με την υποκειμενικότητα της περιγραφής, δεν είναι ικανό να μειώσει τη γοητεία τούτου του σκηνικού, αυτή την αλλοτροπική, ιδιόμορφη ομορφιά του. Ακολουθώντας λοιπόν αυτή την παράκτια διαδρομή, έχοντας για θέα τη «νύφη του Θερμαϊκού» στα αριστερά, ο επισκέπτης φτάνει στο βορινό τμήμα του Δέλτα του Αξιού όπου υπάρχει μία από τις σημαντικότερες αποικίες ερωδιών στην Ευρώπη. Και όπου από εκεί μπορεί να κατευθυνθεί στις αλυκές της περιοχής του Κίτρους, όπου βρίσκεται η δεύτερη μεγαλύτερη σε παραγωγικότητα μονάδα παραγωγής αλατιού στην Ελλάδα. Οι αλυκές αποτελούν σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη πουλιών, αλλά και φυτών και ερπετών. Στην αμμοθινική ζώνη τους έχουν παρατηρηθεί οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μεσογειακής χελώνας σε όλη την Ευρώπη, ενώ επίσης επιβιώνει ο κρίνος της θάλασσας, ένα από τα παγκοσμίως απειλούμενα είδη φυτών. Αλλαγή ρότας πιο βόρεια στη συνέχεια και στα σύνορα σχεδόν με το νομό Σερρών για βόλτες με άλογα, πεζοπορία σε ορεινά κατάφυτα μονοπάτια, κανό σε λίμνες και μια πλούσια δόση από τον αγροτικό τρόπο ζωής Και πολλές ιστορίες ή και παραμύθια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σαν μαγιά για σενάρια σε μεταχρονολογημένα σπαγγέτι γουέστερν. Έστω και τόσες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Φαρ Ουέστ. Που μπορείτε να τα βρείτε όλα αυτά; Μα φυσικά στο Λευκοχώρι, το πιο «αγροτουριστικό»

146 |

6932 619113 & www.horses.gr). The Ziogas Western City is an exact replica of a small Far West town and within is located the “Experiential Education Park” (tel. 2310 261696 & www. sportshowtravel.gr), where the visitor can join in on activities such as archery, target practice, cycling, paintball, mini golf, rides on a 8x8 vehicle along with educational programs for children on the importance of recycling, water, energy and environment. In close proximity is the Ktima Likno (mob. 6942409410 & www.ktimalikno. gr), an agro touristic unit with restaurants, cafes, sport fields, a climbing wall and bikes for cycling, all within a very well kept space. On the road to Melantheio is the Ktima Papaioannou or Mileonas (mob. 6945 518849 & www.ktimamileonas.gr) within an apple orchard of 150 acres. The owners produce wine from their vines which is offered with lunch, apple cider which tastes like ouzo, composts and jams. The property also has a riding school. Lastly, there is the agro touristic unit Agnanti (mob. 6944 776258 & www. aloga.gr) offering an array of activities like horseback riding, cycling in the forest, archery, sport shooting, canoeing in an artificial lake, rides on four-wheel motorbike, and lunch in the restaurant. Ossa is a beautiful resort village and one of the oldest and most historic


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism χωριό του νομού Θεσσαλονίκης και του δήμου Λαγκαδά. Το Λευκοχώρι έχει υψόμετρο 571 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και από το site www.lagadas.gr μπορεί να πληροφορηθεί κανείς ότι στην περιοχή δραστηριοποιούνται τέσσερις αγροτουριστικές μονάδες που λειτουργούν γύρω από το χωριό, δίνοντας μια ξεχωριστή πνοή στον τόπο. Η αρχή γίνεται με το «Αγρόκτημα Ζιώγα» ή Western City (τηλ. 6932 619113, www.horses.gr), που αποτελεί μια πιστή αναπαράσταση κωμόπολης του Φαρ Ουέστ. Μέσα στο χώρο του αγροκτήματος Ζιώγα βρίσκεται και το «Πάρκο βιωματικής εκπαίδευσης» (τηλ. 2310 261696, www.sportshowtravel.gr), όπου μπορείτε να ασχοληθείτε με δραστηριότητες όπως τοξοβολία, σκοποβολή, ποδηλασία, paint ball, μίνι γκολφ, βόλτες με όχημα 8x8, αλλά και παιδαγωγικά προγράμματα για την ανακύκλωση, το νερό, την ενέργεια και το περιβάλλον. Σε απόσταση αναπνοής βρίσκεται το «Κτήμα Λίκνο» (τηλ. 6942 409410, www.ktimalikno.gr), μια αγροτουριστική μονάδα με εστιατόριο καφέ, γήπεδα, τοίχο αναρρίχησης και ποδήλατα για βόλτες, σε έναν πολύ περιποιημένο χώρο. Στο ίδιο ύφος κινείται και το «Κτήμα Παπαϊωάννου» ή Μηλεώνας (τηλ. 6945 518849, www.ktimamileonas. gr), που βρίσκεται στο δρόμο προς Μελάνθειο, μέσα σε ένα μηλεώνα 150 στρεμμάτων. Οι ιδιοκτήτες του κτήματος παράγουν από τα δικά τους αμπέλια κρασί, που προσφέρουν μαζί με το γεύμα σας, όπως και μηλίτη (φτιάχνεται από μήλα και θυμίζει ούζο), κομπόστες και μαρμελάδες. Το κτήμα διαθέτει και σχολή ιππασίας. Τέλος, υπάρχει και η αγροτουριστική μονάδα «Αγνάντι» (τηλ. 6944 776258, www. aloga.gr), όπου μπορείτε να ασχοληθείτε με ποικιλία δραστηριοτήτων, όπως ιππασία, ποδηλασία στο δάσος, τοξοβολία, σκοποβολή, κανό

σε τεχνητή λίμνη, βόλτες με μηχανοκίνητη «γουρούνα» και γεύμα στο εστιατόριο. Η Όσσα είναι ένα πανέμορφο χωριό-θέρετρο θα έλεγα, ένας από τους παλαιότερους και ιστορικότερους οικισμούς της επαρχίας Λαγκαδά, του νομού Θεσσαλονίκης. Χτισμένη στις κατάφυτες από βελανιδιές πλαγιές του όρους Βερτίσκος σχεδόν στα 650 μ. υψόμετρο μοιάζει να αγναντεύει από ψηλά τις καλλιεργημένες εκτάσεις κάτω στον εύφορο κάμπο του Λαγκαδά. Από τον Άγγελο Β. Μήτσα ο οποίος είναι συντηρητής αρχαιοτήτων πληροφορούμαστε ότι η Όσσα κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ονομαζόταν Βισόκα ή Βυσσώκα και οι άνδρες κάτοικοί της ήταν φημισμένοι παπουτσήδες, τσαγκάρηδες, ταμπάκηδες (βυρσοδέψες), έμποροι μαλλιών και μάλλινων υφασμάτων, ενώ από τα δίπατα πέτρινα μακεδονικά σπίτια της ακουγόταν ο ήχος του αργαλειού, με τη χρήση του οποίου οι άξιες γυναίκες της Όσσας κατασκεύαζαν πανέμορφα και πολύχρωμα μάλλινα υφαντά. Οι κάτοικοί της είναι ντόπιοι γηγενείς Μακεδόνες, ενώ πολλές οικογένειες έλκουν την καταγωγή τους από την Ήπειρο. Μετά το 1922 καταφθάνουν εδώ μερικές οικογένειες από το Αλμαλί της Αν. Θράκης. Έντονη και ακμαία υπήρξε η εκπαιδευτική δραστηριότητα κατά τον 19οαιώνα, με τη λειτουργία Ελληνικών Σχολείων και «Αστικής Σχολής», η φήμη της οποίας προσελκύει μαθητικό δυναμικό από τα περίχωρα, ακόμα και από τον Λαγκαδά. Σήμερα, η Όσσα είναι ένα όμορφο, παραδοσιακό και γραφικό χωριό, με φυσικά χαρακτηριστικά και υπέροχες κλιματολογικές συνθήκες που ευνοούν την τοπική παραγωγή γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, με κυρίαρχη την παραγωγή υψηλής ποιότητας κερασιών . Τις τελευταίες δεκαετίες η Όσσα διαθέτει έναν από τους ομορφότερους βιολογικούς αμπελώνες της χώρας μας,

settlements in provincial Lagada in the Regional Unit of Thessaloniki. Built on a verdant slope of Mount Vertiskos, which is full of oaks, at the altitude of 650 m above sea level, it gazes down below at the cultivated expansions of the fertile plains of Lagada. Aggelos V. Mitsas, a restorer of antiquities, informs that during the Turkish Rule, Ossa was called Vissoka and its male inhabitants were famed cobblers, tanners, shoe makers, and wool sellers. From the two-story stone houses the sound of the loom was heard and the capable women of Ossa made splendid multicolored textiles. Ossa’s residents are mostly native Macedonians while there are a lot of families that originate from Epirus. After 1922 few families from Almali of Eastern Thrace arrived here. The educational activity during the 19th century was thriving because of the opening of Greek Schools

and especially of the “Urban School” which attracted students from the vicinity and Lagada. Today, Ossa is a beautiful, traditional and picturesque village with natural characteristics and beautiful climate that favors the local production of agricultural and livestock goods as its famed high quality cherries. Over the last decades, Ossa has one of the most beautiful biological vineyards in our country with an excellent return quality and production of wine baring its origin name PGI Slopes of Vertiskos. Ossa’s vineyard (owned by Anestis Babatzimopoulos) has joined efforts with the productive network: Wine Roads of Northern Greece. Anestis Babatzimopoulos is famous for his unique spirits. Ηis astounding domain at the slopes of Mount Vertiskos includes a biological vineyard of 300 acres and the wine selection is among the top wines in the country.

148 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism

με εξαιρετική ποιοτική απόδοση και με παραγωγή κρασιών που φέρουν την ένδειξη καταγωγής «Τοπικός Οίνος Πλαγιών Βερτίσκου». Ο Αμπελώνας της Όσσας (του Ανέστη Μπαμπατζιμόπουλου) είναι ενταγμένος στο αναπαραγωγικό δίκτυο των «Δρόμων του Κρασιού της Βόρειας Ελλάδας». Ο Ανέστης Μπαμπατζιμόπουλος μπορεί να έχει γίνει διάσημος για τα ανεπανάληπτα αποστάγματά του, όμως διαθέτει ένα απίστευτο κτήμα εδώ στις πλαγιές του όρους Βερτίσκου, με ιδιόκτητο βιολογικό αμπελώνα 300 στρεμμάτων. Τα κρασιά του Κτήματος Όσσας συγκαταλέγονται μεταξύ των κορυφαίων ελληνικών οίνων. Άλλα προϊόντα που μπορείτε να βρείτε στο χωριό είναι τα αγνά παραδοσιακά ζυμαρικά και χειροποίητα σαπούνια από γάλα κατσίκας και αιθέρια έλαια. Με βασική πηγή πληροφοριών το site της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος επιχειρούμε μια περιήγηση στο σπήλαιο των Πετραλώνων, που θα αποτελέσει και τον επίλογο τούτου του οδοιπορικού. Το καταστόλιστο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες σπήλαιο Πετραλώνων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του βουνού Κατσίκα (αρχ. Κάλαυρος) και σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας. Εντοπίστηκε το 1959 από τον κάτοικο Πετραλώνων Φίλιππο Χατζαρίδη και έγινε παγκόσμια γνωστό το 1960 όταν βρέθηκε το κρανίο τού Αρχανθρώπου από έναν άλλο συγχωριανό του, το Χρήστο Σαρρηγιαννίδη.

150 |

At the village, the visitor may find a selection of traditional products such as traditional pasta, handmade soaps, goat’s milk and essential oils. Having as the main source of information the site of the Anthropological Association of Greece (www.aee.gr) we will attempt a tour of the Petralona Cave which will conclude this journey. The Petralona Cave bejeweled with stalagmites and stalactites is on the western foothills of mount Katsika (ancient Kalavros) at an altitude of 300 m. above sea level. It was discovered accidentally in 1959 by a resident of Petralona, Phillipos Hatzaridis, and became globally known in 1960 when the skull of an Archanthropus was found by his fellow villager, Christos Sarrigiannidis. The systematic excavations of the cave began in 1965 by Aris Poulianos, an anthropology professor and the founder of the Anthropological Association of Greece. His research proved that the Archanthropus is about 700.000 years old, the oldest known European Hominid. His chronology was based on the detailed analysis of the stratigraphy (to this day 34 geological layers have been revealed), on the study of the primitive Paleolithic tools and on types of paleofauna found in almost all layers. Among the fossils of extinct animals found in the cave, also fossils of lions, hyenas, bears, panthers, elephants,


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism

152 |


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism Οι συστηματικές ανασκαφές του Σπηλαίου ξεκίνησαν το 1965 από τον ιδρυτή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος, καθηγητή ανθρωπολόγο Άρη Πουλιανό. Οι έρευνές του απέδειξαν ότι ο Αρχάνθρωπος είναι 700.000 περίπου ετών, γεγονός που τον καθιστά τον αρχαιότερο ευρωπαιοειδή. Η ηλικία αυτή στηρίχθηκε στη λεπτομερή ανάλυση της στρωματογραφίας (μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί 34 γεωλογικά στρώματα), καθώς και στη μελέτη τόσο των αρχέγονων παλαιολιθικών εργαλείων, όσο και των ειδών της παλαιοπανίδας που ανακαλύφθηκαν σε όλα σχεδόν τα στρώματα. Ανάμεσα στα απολιθώματα των εξαφανισμένων ζώων συγκαταλέγονται λιοντάρια, ύαινες, αρκούδες, πάνθηρες, ελέφαντες, ρινόκεροι, μεγάκεροι, Βίσονες και διάφορα είδη ελαφιών και ιπποειδών, όπως επίσης 25 είδη πουλιών, 16 είδη τρωκτικών και 17 είδη νυκτερίδων. Σημαντική, για την επαλήθευση της ηλικίας, είναι η συμβολή της αρχαιομετρίας. Τα υλικά που χρονολογήθηκαν είναι οστά, άργιλος, σταλαγμίτες και ίχνη φωτιάς (στάχτες, καμένα οστά) - τα αρχαιότερα που άναψε ποτέ ανθρώπινο χέρι πάνω στη Γη. Με οδηγό το www.halkidiki-web.gr θα επιχειρήσουμε μια μικρή ξενάγηση τόσο στο χώρο του σπηλαίου, όσο και στο παρακείμενο ανθρωπολογικό μουσείο. Κατά την είσοδό σας στο σπήλαιο, δεξιά και αριστερά στα τοιχώματα του τούνελ υπάρχουν προθήκες, οι οποίες περιέχουν πέτρινα και οστέινα εργαλεία, καθώς και οστά, σιαγόνες και δόντια διαφόρων ζώων. Η εσωτερική θερμοκρασία παραμένει σταθερή

γύρω στους 17 (+ 1) βαθμούς Κελσίου χειμώνα-καλοκαίρι. Λίγα βήματα και θα δείτε αναπαράσταση του αρχανθρώπου. Πως ζούσαν οι προ-προγονοί μας εντός του σπηλαίου. Δεξιά, στην ίδια αίθουσα, κάτω από ένα διαφανές πλαστικό, έχουν αποκαλυφθεί και παραμείνει στη θέση τους οστά αλόγου, μία σιαγόνα ελαφιού, μία σιαγόνα άγριου όνου και ένα παλαιολιθικό εργαλείο από χαλαζία. Στην "Αίθουσα του Αριστοτέλη", αφιερωμένη στον Σταγειρίτη φιλόσοφο, βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές πολλά απολιθωμένα οστά αρκούδας. Είναι πιθανό οι Αρχάνθρωποι να τις έβρισκαν ενίοτε σε χειμερία νάρκη μέσα στο σπήλαιο, να τις σκότωναν και στη συνέχεια να τρέφονταν με το κρέας τους, χρησιμοποιώντας επίσης το δέρμα για ένδυση, τα κόκαλα για την παραγωγή οστέινων εργαλείων κλπ. Εδώ θα δείτε και ένα ομοίωμα αρκούδας. Στην κεντρική και μεγαλύτερη αίθουσα του σπηλαίου, σε βάθος 30 μέτρων, βρέθηκε τμήμα κρανίου νεαρού Αρχανθρώπου. Στην "Αίθουσα της Μεσογείου", στα αριστερά βρίσκεται η αναπαράσταση μίας εστίας. Εκεί βρέθηκαν ίχνη φωτιάς από καμένα κόκαλα και στάχτες που χρονολογούνται και αυτές στα 700.000 χρόνια πριν και αντιπροσωπεύουν την αρχαιότερη φωτιά που έχει ανάψει ανθρώπινο χέρι πάνω στη Γη (οι αυθεντικές στάχτες εκτίθενται στο Ανθρωπολογικό Μουσείο). Στο σημείο αυτό, ο επισκέπτης του σπηλαίου μπορεί επίσης να παρατηρήσει, γύρωγύρω στα τοιχώματα του σπηλαίου και ψηλότερα από το σταλαγμιτικό δάπεδο, πολλές πέτρες συγκολλημένες με σταλαγμιτικό υλικό. Το

rhinoceros, bighorns, bison, various types of deer and horses, 25 types of birds, 16 types of rodents and 17 types of bats are included. To validate the chronology, the application of archaeometry is an important aid. The dated materials include bones, clay, stalagmites and traces of fire (ashes and burnt bones) the oldest ever lit by human hand. With the site www.halkidiki-web.gr as a guide we will venture on a small tour of the cave and to the adjacent Anthropological Museum. Entering the cave on both the right and left walls of the tunnel there are displays of stone and bone tools and bones, jaws and teeth from different types of animals. The temperature inside is kept

at 17 (+1) degrees Celsius all year round. A few paces further inside stands the representation of the Archanthropus.

154 |

How our Pre-ancestors lived inside the cave. To the right of the same hall, under a transparent plastic, has been uncovered and kept intact, the bones of a horse, the jaw of a deer, the jaws of a wild donkey and materials from a Paleolithic tool made of quartz. In the “Aristotle Hall”, dedicated to the philosopher born in the city of Stageira, during the excavations bone fossils of a bear were found. The Archanthropii might have found the bears in hibernation,


Οικοτουριστικές διαδρομές | Routes of ecotourism τελευταίο επισκέψιμο τμήμα είναι το "Μαυσωλείο", που είναι η πιο στεγνή και πιο ζεστή αίθουσα του σπηλαίου. Εδώ βρέθηκε το κρανίο και ο σκελετός του Αρχανθρώπου, ο οποίος ήταν άντρας και είχε ύψος 155157 εκατοστά. Πέθανε σε ηλικία περίπου 30-35 ετών, ήταν δηλαδή πολύ ηλικιωμένος για την εποχή του, αφού η μέση ηλικία κυμαινόταν τότε ανάμεσα στα 18 και τα 20 χρόνια. Γύρω του βρέθηκαν διάσπαρτα οστά ζώων, τα περισσότερα υπολείμματα τροφής, πολλές οστέινες βελόνες και ίχνη φωτιάς. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου του Αρχανθρώπου των Πετραλώνων μαρτυρούν τον αρχαιότερο πρόγονο των Ευρωπαίων που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. Ο κύριος όγκος των ευρημάτων του σπηλαίου εκτίθεται στην αίθουσα εκθεμάτων του Ανθρωπολογικού Μουσείου που έχει ανεγερθεί δίπλα στο σπήλαιο. Το μουσείο εντυπωσιάζει με τον πλούτο του. Στο κέντρο της αίθουσας υπάρχει η πιστή αναπαράσταση του χώρου όπου βρέθηκαν το κρανίο και τα οστά του Αρχανθρώπου. Συνολικά εκτίθενται 400 προθήκες με δίγλωσσες επεξηγηματικές ευανάγνωστες πινακίδες για περισσότερα από 2500 ευρήματα. Μπαίνοντας ο επισκέπτης αντικρίζει στον προθάλαμο μία τοιχογραφία, η οποία απεικονίζει την κλίμακα της εξέλιξης της ζωής κατά τον Αριστοτέλη. Στην αίθουσα εκθεμάτων,

156 |

υπάρχουν απολιθώματα από τις ανασκαφές της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος, που προέρχονται από υπαίθριες θέσεις (Τρίγλια, Εορδαία κλπ), όπου εντοπίζονται ίχνη των προγόνων των Αρχανθρώπων της προσπηλαίας περιόδου. Ακολουθούν τα ευρήματα που προέρχονται από το ίδιο το σπήλαιο (μεταξύ άλλων, λίθινα και οστέινα εργαλεία, απολιθωμένα οστά, τα ίχνη της αρχαιότερης φωτιάς που άναψε ποτέ χέρι ανθρώπου στη Γη), καθώς και για σύγκριση παλαιολιθικά, μεσολιθικά και νεολιθικά εργαλεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, αλλά και ορισμένα ανάλογα ευρήματα και εκμαγεία από άλλες χώρες. Κλείνοντας τούτο το σημείωμα-οδοιπορικό σε μια σειρά γεωγραφικούς προσδιορισμούς κοντά στην πόλη της Θεσσαλονίκης, θέλω να πιστεύω ότι αυτός ο συγκερασμός προσωπικών βιωμάτων και περιγραφών μιας σειράς περιηγητών που διηγούνται τις εμπειρίες τους σε ταξιδιωτικά έντυπα και ιστοσελίδες, ξεδίπλωσε τις ιδιαιτερότητες μιας σχετικά αχαρτογράφητης ευρύτερης τουριστικά περιοχής πολύ κοντά και περιμετρικά θα έλεγα στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Μιας περιοχής που όμως αποκτά ταυτότητα και φαίνεται να μπαίνει ενεργά και γιατί όχι και δυναμικά στο παιχνίδι της τουριστικής προοπτικής. Με τον άνεμο να είναι πολύ ούριος για τούτη την προσπάθεια.


killed them and fed from their meat, used their skins for clothing, and used the bones to make tools, etc. Ηere stands a model of a bear. In the central and biggest hall of the cave was discovered part of a skull of a young Acrhanthropus at 30m in depth. To the left side of the “Mediterranean Hall” is a replica of a fireplace. There were found traces of fire from burnt bones and ashes that are dated back 700.000 years (the authentic ashes are exhibited in the Anthropological Museum). Above the dripping floor and around the walls of the cave are stones glued together by the dripping material. The last visiting area is the “Mausoleum” which is the driest and warmest hall of the cave. In here the skull and skeleton of the Archanthropus were found, a man of 155-157 cm tall and 30-35 years old (average lifespan at that period was 18-20 years). Around his skeleton were scattered animal bones, bone needles and traces of fire. His facial features reveal the oldest European ancestor that has ever been found until today. The main mass of the findings of the cave are housed at the Anthropological Museum built next to the cave. The Museum’s rich collection of findings is impressive. In the center of the hall is the

realistic reproduction of the area where the skulls and bones of the Archanthropus were found. There are 400 displays with bilingual, easy-to-read, explanatory captions for each of the 2.500 findings. The wall mural upon entering depicts the scale of evolution of life according to Aristotle. In the exhibition hall there are fossils from the open site excavations of the Anthropological Association of Greece (Triglia, Eordaia, etc) where traces of the ancestors of the Archanthropus can be found. Following are the findings from the Cave (stone and bone tools, fossil bones, traces of the oldest fire on Earth lit by man), and Paleolithic, Mesolithic and Neolithic tools from different regions of Greece and from other countries for comparison purposes. Closing up this note/travelogue of a series of geographical destinations near the city of Thessaloniki, I would like to think that this mixture of personal experiences and descriptions of tours narrated in travel brochures and websites will unravel the uniqueness of a large uncharted touristic area next to the city of Thessaloniki. An area that gradually is gaining an identity and is robustly pushing forward for a touristic prospect, and the winds are blowing swiftly…


Οινοτουρισμός | Wine tourism

Οινοτουρισμός Ταξιδεύοντας σε ένα μαγικό, παράλληλο τοπίο

Wine tourism Traveling in a magical, parallel landscape

Προφανώς ακούγεται λίγο ακραίο το να προγραμματίσει κανείς να ταξιδέψει από τη μία άκρη της Γης στην άλλη για να δοκιμάσει ένα καλό τοπικό κρασί. Για να γνωρίσει μια σειρά οινοποιεία με τις γεωλογικές, γεωγραφικές και τεχνικές ιδιομορφίες τους, αλλά και την ιστορική διαδρομή τους στο χωροχρόνο.

It sounds a bit extreme for someone to be planning a trip from one corner of the world to another so they can taste a good bottle of wine, to visit various wine manufacturing companies with their geological, geographical and technical particularities, but also their historical course in time and place.

158 |


Οινοτουρισμός | Wine tourism Όμως οι τάσεις της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας διαμορφώνονται ραγδαία και οι θεματικές μορφές τουρισμού, όπως ο οινοτουρισμός, διαμορφώνονται σε έναν από τους πιο δυναμικούς βραχίονες αυτής της εξέλιξης. Ειδικά για τον οινοτουρισμό οι προοπτικές είναι ιδιαίτερα ευοίωνες μια και η οινική περιπλάνηση ανά τον κόσμο είναι κάτι παραπάνω από μια επί μέρους ξενάγηση σε ένα ιστορικό ή και νεότερο οινοποιείο- πολλά απ΄ αυτά διαθέτουν και εξαιρετικά μουσεία οινοποίησης- είναι μια ολοκληρωμένη ταξιδιωτική εμπειρία. Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που υπάρχει γύρω από τον οινοτουρισμό είναι ότι περίπου 27 εκατομμύρια ταξιδιώτες στις ΗΠΑ και 5 εκατομμύρια στην Ιταλία εντάσσουν τα τελευταία χρόνια την επίσκεψη σε κάποιο οινοποιείο στο ταξίδι τους. Ήδη στην Μ. Βρετανία, τα δυο μεγαλύτερα τουριστικά γραφεία που ασχολούνται με αυτό (Grape Escapes and Smooth Red ) ανακοίνωσαν αύξηση των επισκεπτών για το 2018 κατά 30%. Η δομή της τουριστικής αγοράς αλλάζει», λέει η Jenna Jones από το φημισμένο Grape Escapes. Ακόμα και η Unesco έχει συμπεριλάβει στους καταλόγους της ολόκληρες αμπελουργικές περιοχές που αξίζει να επισκεφτεί κανείς και αυτές είναι, αναπαράγοντας ένα άρθροπαρουσίαση της Άννας Ποδάρα από το krasia.gr, οι εξής: Tokaj, Ουγγαρία Η appellation Tokaj στην Ουγγαρία, χαρακτηρίζεται από μικρούς καταπράσινους λόφους και είναι η πρώτη περιοχή στην Ευρώπη που απέκτησε προστατευόμενη ονομασία προέλευσης. Η παράδοση οινοποίησης χάνεται χίλια χρόνια πίσω και όμως παραμένει ακόμα μια ενεργή οινοπαραγωγική ζώνη που προφανώς βρέθηκε μέσα στις επιλογές της Ουνέσκο, ως προστατευόμενο μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς. Το Tokaj είναι η πατρίδα του περίφημου επιδόρπιου οίνου Tokaji-Aszu, ο οποίος χαρακτηρίζονταν από τον Λουδοβίκο τον 16ο ως ο βασιλιάς των κρασιών. Το Tokaj φημίζεται επίσης και για τα κελάρια σε σχήμα λαβύρινθου, εκεί όπου αποθηκεύονται και παλαιώνουν τα ιστορικά κρασιά.

160 |

But the trends of the global tourism industry develop quickly and the thematic forms of tourism, such as wine tourism, are developing in one of the most dynamic branches of this evolution. Especially for wine tourism, the prospects are favorable as this wine wandering around the world is something more than just an individual tour to a historic or more contemporary wine manufacturing company-most of them also have excellent wine museums- but an integrated travel experience. Indicative of interest on the topic of wine tourism is that approximately 27 million in the U.S.A and 5 million travelers in Italy, over the last years, have scheduled a visit to some wine manufacturing company within their travels. In Great Britain already, the two biggest travel agencies that are involved with that, Grape Escapes and Smooth Red, have announced an increase of visitors in 2018 by 30%. “The structure of the tourist market is changing,” says Jenna Jones from the reputable Grape Escapes. Even UNESCO has included in their catalogues whole wine-growing areas that are worth visiting and they are, as follows: The following list is a reproduction from an article/presentation of Anna Podara from krasia.gr: Tokaj, Hungary The appellation Tokaj in Hungary is made up of small bright green hills and it is the first area in Europe that has gained a protected designation of origin(PDO). The wine manufacturing tradition dates back a thousand years, it is still an active wine production zone and- obviously- among the choices of UNESCO as a protected world heritage site. Tokaj is home to the famous liqueur wine Tokaji-Aszu, which was characterized as the “king of wines” by Louse XVI of France. Tokaj is also famous for its wine cellars in shapes of labyrinths, where the historic wines are stored to age.


Οινοτουρισμός | Wine tourism

Loire Valley, Γαλλία Η περιοχή αυτή με τους μεγάλους αμπελώνες, περιτριγυρισμένους από χωράφια με σιτάρια έχει μέσα της διάσπαρτα διάφορα παλάτια που φτιάχτηκαν την περίοδο της Αναγέννησης. Η περιοχή Loire ή Λιγήρας ελληνιστί είναι μια ζωντανή απόδειξη της χρυσής εποχής της ανθρωπότητας. Η προστατευόμενη περιοχή από την Ουνέσκο περιλαμβάνει 164 πόλεις και χωριά ( μεταξύ άλλων Chinon, Samur and Anger). Όλα αυτά βρίσκονται ανάμεσα σε δυο λόφους που συνορεύουν με τους ποταμούς Sully-sur-Loire (Loiret) και Chalonnessur- Loire (Maine-et-Loire). Douro Valley, Πορτογαλία Οριοθετημένο το 1756, το Douro είναι ένα από τα παλαιότερα οινοπαραγωγικά μέρη του κόσμου και αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό τοπίο. Περισσότερα από 2.000 χρόνια οινοποίησης έχουν διαμορφώσει ένα όμορφο οινοτουριστικό προορισμό, γεμάτο αμπελώνες και πεζούλες. Το πολύ όξινο terroir είναι αμείλικτο, γεμάτο σχιστόλιθους, που οι οινοποιοί έχουν ραγίσει και συνθλίψει για να μπορέσουν να βάλουν πάνω του αμπέλια. Οι απότομες καμπύλες του βουνού απαιτούσαν την κατασκευή πεζουλιών και την τεχνητή διαχείριση των υδάτων. Μερικά αμπέλια έχουν ρίζες που φτάνουν τα 20m βάθος. Η καλλιέργεια σταφυλιών απαιτεί εδώ θάρρος και τόλμη!

162 |

Piedmont, Iταλία Το Piedmont προστέθηκε στη λίστα με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της Ουνέσκο, μόλις το 2014. Ο κατάλογος περιλαμβάνει τις πόλεις του Barolo, Castiglione Falletto Grinzane Cavour, La Morra, Monforte d'Alba, Novello και Serralunga d'Alba στο Barolo, καθώς και Barbaresco και Neive στο Barbaresco. Κατά την αίτηση καταχώρησης η ιταλική κυβέρνηση δήλωσε ότι στην περιοχή έχουν βρεθεί αμπέλια, που χρονολογούνται από τον 5ο αι. π.Χ. Middle Rhine, Γερμανία Ο Ρήνος έχει υμνηθεί από πολλούς συγγραφείς και ποιητές αλλά ο λόγος που κέρδισε το καθεστώς της Ουνέσκο είναι ο ρόλος που είχε το ποτάμι, ως μείζονα εμπορική αρτηρία, στην εξέλιξη της ιστορίας και της ανθρώπινης ανάπτυξης. Το Riesling ευδοκιμεί σε απόκρημνες πλαγιές της περιοχής, αλλά απαιτεί μεγάλη προσοχή και δεξιότητα κατά τη διάρκεια της συγκομιδής (κάποια αμπελοτόπια έχουν κλίση σχεδόν 45 μοίρες!). Ο ιδανικός τρόπος για να εξερευνήσετε την περιοχή είναι με καραβάκι. Ως έδρα χρησιμοποιήστε το Boppard, μια πόλη 2000 ετών, στην οποία κάθε τελευταία Κυριακή του Απριλίου διοργανώνεται ένα μεγάλο οινοτουριστικό event.


Loire Valley, France This area with the large vineyards, surrounded with fields of wheat, encompasses the sparse different palaces that were built during the Renaissance period. The area of Loire or Ligiras in Greek is the living proof of the golden age of mankind. The protected area by UNESCO has 164 towns and villages, including Chinon, Saumur and Anger. They are nestled between two hills that border with the rivers Sully-sur-Loire (Loiret) and Chalonnessur-Loire (Maine-et-Loire). Douro Valley, Portugal Delimited in 1756, Douro is one of the oldest wine production places in the world and is a UNESCO world heritage site due to the human intervention to the natural landscape. More than 2.000 years of wine manufacturing has structured a beautiful wine tourism destination, filled with vineyards and terraces. The acidic terroir is relentless and filled with shale which the wine manufacturers have cracked and crushed so they can grow the vines there. The steep curves of the mountain required the construction of terraces and artificial water management. Some vines have roots that reach 20m in depth. Here the cultivation of grapes needs courage and boldness! Piedmont, Italy Piedmont was added to the list with the other UNESCO world heritage sites, recently in 2014. The catalogue includes the towns of Barolo, Castiglione Falletto, Grinzane Cavour, La Morra, Monforte d’Alba, Novello and Serralunga d’Alba in Barolo county, as well as Barbaresco and Neive in Barbaresco county. During the registration, the Italian government stated that in the area there have been found vines that date back to 5th century B.C. Middle Rhine, Germany The Rhine has been paid homage by many authors and poets, but the reason it won the UNESCO status is because of the river which as a major commercial artery played a significant role to the progress of history and human growth. The Riesling thrives on the steep slopes of the area and requires great care and dexterity during the harvest for some vineyards have a 45 degree slope! The ideal way for anyone to explore the area is by boat. The headquarters are in Boppard, a 2.000-year old town, in which every last Sunday of April, a big wine tourism event is organized.


Οινοτουρισμός | Wine tourism Bordeaux, Γαλλία Δεν χρειάζεται να σας συστήσουμε το Μπορντό. Σύμφωνα με την UNESCO, ο ρόλος που έπαιξε αυτή η παγκοσμίου φήμης οινοπαραγωγική περιοχή στην πολιτιστική κληρονομιά είναι παράδειγμα προς μίμηση. Εκτός από τους αμπελώνες, η πόλη είναι εξίσου όμορφη και ενδιαφέρουσα, όπως και τα κάστρα της περιοχής. Κατά την τελευταία δεκαετία τα περισσότερα από τα κτίρια (που ήταν καλυμμένα με στρώματα βρωμιάς και καυσαερίου) έχουν καθαρισθεί στην πρόσοψη, προσθέτοντας επιπλέον αίγλη στην όμορφη πόλη.

Bordeaux, France No introduction to the Bordeaux is needed. According to UNESCO, the part that this famous worldwide wine production area played to the cultural heritage is an example to be followed. Αpart from the vineyards, the town is equally beautiful and interesting, as well as the castles of the area. During the last decade most of the buildings’ facades , which were covered in dirt and pollution, have been cleaned , adding extra glamour to the beautiful town.

164 |

Pantelleria, Ιταλία Αν ψάχνετε ένα απομακρυσμένο μέρος της Ουνέσκο για να εξερευνήσετε επιλέξτε την Pantelleria, 88 χλμ ανοιχτά από την νότια ακτή της Ιταλίας. Εκεί το αμπέλι μεγαλώνει σε θαμνώδη μορφή, με μια αμπελουργική παράδοση που μεταφέρεται εδώ και αιώνες από γενιά σε γενιά. Το νησί μπήκε στη λίστα με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς στο τέλος του 2014. Το Passito di Pantelleria είναι ένα γλυκό κρασί που παράγεται από τη σταφιδιασμένα σταφύλια της ποικιλίας Zibibbo ή Μοσχάτο Αλεξανδρείας. Είναι κρασί ΠΟΠ για την Ιταλία, όπως και το κρασί Moscato di Pantelleria.

Pantelleria, Italy If you are looking for a remote UNESCO’s site to explore, choose the island of Pantelleria, 88km off the south coast of Italy. There the vine grows in a bushy form, with a viticulture tradition that is carried for centuries from generation to generation. The island entered the list of the world heritage sites by the end of 2014. Passito di Pantelleria is a sweet wine that is produced by the dried up grapes from Zibibbo or Muscat of Alexandria varieties. It is a PDO wine for Italy, like the wine Moscato di Pantelleria

Μουσείο κρασιού Bordeaux Είναι χαρακτηριστικό επίσης της ανάπτυξης του οινοτουρισμού ότι στο Bordeaux την Μέκκα του κρασιού στην Ευρώπη άνοιξε η Cite du Vin, ένα νέο μουσείο οίνου το οποίο και ήδη χαρακτηρίζεται ως η ««Disneyland του κρασιού» προσελκύοντας εκατομμύρια επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο. 

Wine Museum in Bordeaux A characteristic of the development of the wine tourism is that in Bordeaux, the Mecca of wine production in Europe, La Cite du Vin Wine Museum opened, characterized as the “Disneyland of wine”, and it is attracting millions of visitors from all around the world.


Οινοτουρισμός | Wine tourism Αντίστοιχα και στην Ελλάδα το ενδιαφέρον των οινόφιλων αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας πλέον μια περισσότερο συνειδητή τουριστική επιλογή για τους Έλληνες. Στον Ελλαδικό χώρο όπως άλλωστε και στις υπόλοιπες χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, η αμπελοοινική παράδοση χάνεται στα βάθη της ιστορίας και είναι ιδιαίτερα πλούσια. Το κρασί δεν είναι συνδεδεμένο μόνο με τις διατροφικές συνήθειες του Έλληνα, αλλά και με τη θρησκευτική και λαϊκή παράδοση, όπως και με την πολιτιστική του κληρονομιά.  "Το κρασί είναι εμφιαλωμένη ποίηση". Robert Louis Stevenson, 1850-1894, Σκωτσέζος συγγραφέας «Οινοτουρισμός δεν είναι μόνο το οινοποιείο, τα αμπέλια και το κρασί. Στο σύνολό της η οινογευστική εμπειρία είναι πολυδιάστατη και συμπεριλαμβάνει το φαγητό που σερβίρεται και την αρχιτεκτονική του οινοποιείου, το φυσικό περιβάλλον, τους υπαλλήλους, τους επισκέπτες, τη γοητεία της οινοπαραγωγού περιοχής και την πολιτιστική κληρονομιά της», σημειώνει η Μαριάννα Σιγάλα, καθηγήτρια Τουρισμού στο Business School του University of South Australia. Η τελευταία έρευνά της για τον οινοτουρισμό επαληθεύει ότι σημασία έχει η αλληλεπίδραση των επισκεπτών με τον τόπο και το τοπίο, δηλαδή ο τρόπος που βιώνουν το γεγονός. Αυτή η μυσταγωγική εμπειρία θα συμβάλει τελικά στη διαμόρφωση ενός γοητευτικού οινοπροορισμού. Αν και η επισκεψιμότητα των ελληνικών οινοποιείων απέχει ακόμη, από το να έχει χαρτογραφηθεί επαρκώς στους παγκόσμιους οινοποιητικούς προορισμούς, είναι αλήθεια όμως ότι υπάρχουν πολλά αξιόλογα οινοποιεία τόσο στην ηπειρωτική χώρα, όσο και στα νησιά τα οποία τα τελευταία χρόνια επενδύουν συνεχώς τόσο σε τεχνολογικές καινοτομίες οινοποίησης όσο και σε υποδομές υψηλής αισθητικής προκειμένου να προσελκύσουν το οινόφιλο κοινό. Και είναι δεδομένο ότι πέρα από την προσέλκυση κοινού, όλες αυτές οι επενδύσεις βοήθησαν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού κρασιού το οποίο συνεχώς και κερδίζει έδαφος στις αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής.

Respectively in Greece the interest of wine enthusiasts increases by a geometrical progress in recent years, becoming more of a conscious tourist choice for Greeks. In Greece as in many countries in the Mediterranean Basin, the wine-growing tradition is lost in the depths of history and is especially rich. The wine is not connected only with the nutritional values of Greeks but also with the religious and folk traditions and with their cultural heritage. "Wine is bottled poetry". Robert Louis Stevenson, Scottish author 1850-1894 “Wine tourism is not only the wine manufacturing companies, the vines and the wine. As a whole the wine-tasting experience is multidimensional and it includes the food served, the architecture of the winery, the natural environment, the employees, the visitors, the charm of the wine production area and its cultural heritage” notes Marianna Sigala, lecturer of Tourism in the Business School of the University of South Australia . Her last research on wine tourism validates the importance of the interaction of the visitors with the landscape and the area; meaning the way in which they experience the event. This mystagogical experience will contribute in shaping of an attractive wine destination. Although the traffic to the Greek wine manufacturer companies is still far from being sufficiently mapped at the worldwide wine manufacturer destinations, it is true that there are a lot of worthwhile wine manufacturing companies on the mainland and on the islands that over the last years continuously invest both in technological wine manufacturing innovations and in highly aesthetic infrastructures in order to attract more wine enthusiasts. And it is a given that beyond attracting wine enthusiasts, all these investments have helped the competitiveness of Greek wine, that is constantly gaining commercial ground in the markets of Europe and America.

166 |


Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς | Kastoria Photo Club

Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς Η Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς είμαστε μια ομάδα ερασιτεχνών φωτογράφων που δραστηριοποιούμαστε τα τελευταία χρόνια στην πόλη μας.

Kastoria Photo Club We at the Kastoria Photo Club are a group of amateur photographers that have been active these last few years in our town of Kastoria. 168 |


Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς | Kastoria Photo Club

Είμαστε μέλη στο Σύλλογο «Αθανάσιος Χριστόπουλος». Ξεκινήσαμε το 2011. Tην οργάνωση και διεκπεραίωση των δράσεων αναλαμβάνουμε εθελοντικά τα μέλη της Λέσχης. Οι εβδομαδιαίες συναντήσεις ξεκινούν τον Οκτώβριο και διαρκούν έως τέλη Ιουνίου κάθε έτους. Έχουμε blog και σελίδα στο Facebook με το όνομα Φωτογραφική Λέσχη Καστοριάς.  Μας συνέδεσε η αγάπη για τη φωτογραφία και σιγά σιγά μάθαμε ο ένας τον άλλο, δεθήκαμε, γίναμε ομάδα. Ανοιχτήκαμε, αναλάβαμε κοινές δράσεις με άλλες πολιτιστικές και κοινωνικές ομάδες της πόλης, όπως το «Σπασμένο Ρόδι»,τους σύλλογο υς εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς, τον «Σύλλογο Ατόμων με Σκλήρυνση κατά Πλάκας Καστοριάς», τη «Συμβουλευτική Γυναικών» του Δήμου μας. Οργανώσαμε εκθέσεις φωτογραφίας, φιλοξενήσαμε ενδιαφέροντες ανθρώπους, ταξιδέψαμε… φωτογραφίσαμε…!  Από το έτος 2011 οργανώνουμε κάθε χρόνο τουλάχιστον μια έκθεση φωτογραφίας με συγκεκριμένη θεματική ή ελεύθερο θέμα. Το 2017 εκδώσαμε φωτογραφικό λεύκωμα-ημερολόγιο με φωτογραφίες των μελών μας. Οργανώνουμε ανοιχτές προς τον κόσμο παρουσιάσεις καταξιωμένων φωτογράφων όπως οι: Σταματίου, Κοτζαμπάσης, Αβ. Παυλίδης, Μαχαίρα, Δαζάνης, Βρεττάκος, Μπόικου, Καρκατσέλης, Χαντζάρας, Παλέντζα κ.α . Από το 2015 είμαστε μέλη της Πανελλήνιας Oμάδας “PHOTO SUNDAY” και συμμετέχουμε στις δραστηριότητές της κάθε μήνα με μεγάλη συμμετοχή μελών και επιτυχία. Σήμερα λοιπόν βρισκόμαστε εδώ για να συνεχίσουμε το φωτογραφικό μας ταξίδι και είμαστε ανοιχτοί σε νέα μέλη. Πιστεύουμε ότι η γνώση υπάρχει παντού και ότι όλοι έχουμε τη δυνατότητα να την προσεγγίσουμε και να την επικοινωνήσουμε με τους άλλους. Αναζητάμε και ενθαρρύνουμε την έκφραση των μελών. Πιο πάνω και από τη Φωτογραφία για εμάς είναι ο καθένας μας και από τον καθένα μας η ΟΜΑΔΑ. Θέλουμε να μάθουμε ΠΩΣ φωτογραφίζουμε! Διερευνάμε να μάθουμε ΓΙΑΤΙ φωτογραφίζουμε! kastoriaphotoclub.blogspot.com www.facebook.com/groups/photolk

170 |


We are members of the Cultural Association Athanasios Christopoulos. We commenced in 2011. The organization and the planning of events are run by our volunteer members. Weekly meetings began in October and last until the end of June of every year. We have a blog and a Facebook business page under the name Kastoria Photo Club. Our shared love for photography is what brought us together and gave us the idea for this Club and slowly we stared to learn from one another, we bonded and eventually became a team. We branched out and organized mutual efforts with other cultural and social teams of the city such as The Broken Pomegranate, the Regional Directorates of Primary and Secondary Education of Kastoria, the Multiple Sclerosis Association of Kastoria and The Women’s Counseling Center of the Municipality of Kastoria. We organized photography exhibitions, we hosted many fascinating people, we have traveled‌ we took pictures! Since 2011 we organize on a yearly basis at least one photographic exhibition either with a specific or with an open subject. In 2017 we published a photography album-journal with photographs by our members. We organize presentations with renowned photographers, such as Stamatiou, Kotzambasis, Avraam Pavlidis, Nikos Machairas, Dazanis, Vrettakos, Anastasia Boykos, Karkatselis, Chantzaras, Palenza, etc. which are open to the public. Since 2015 we have been members of the Greek group Photo Sunday , and we monthly participate in their activities and events with a big engagement from our members and great success. We are here today to continue our photographic journey and to attract new members. We believe that knowledge is everywhere, we all have the power to harness it and communicate it with others. We seek and encourage expression of our members. More than photography we value each member and above all we value our team. We aim to learn HOW to take photographs! We explore the reasons behind WHY! kastoriaphotoclub.blogspot.com www.facebook.com/groups/photolk


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis

172 |


Μάνος Χατζιδάκις Γράφει ο Γιάννης Καϊµακτσίδης Ένα από τα σηµαντικά πρόσωπα που επηρέασαν βαθιά και µε πολλούς τρόπους τον νεοελληνικό µας κοινό βίο είναι ο Μάνος Χατζιδάκις. Αυταπόδεικτα µουσικό ταλέντο «φυσικής ροής», αν µου επιτρέπεται την εισαγωγή αυτού του λιγάκι ανορθόδοξου όρου, άρχισε τα πρώτα µαθήµατα πιάνου από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Δασκάλα του µια Αρµένισσα, η Αλτουνιάν. Είναι λίγο πολύ γνωστά τα βιογραφικά του στοιχεία. Γεννήθηκε στη Ξάνθη το 1925. Πολύ µικρός και λόγω της

Manos Hadjidakis As written by Yannis Kaimaktsidis Manos Hadjidakis was an important figure that deeply touched our contemporary Greek life. He was a proven musical talent with a “natural flow” if you will allow me to use this slightly unorthodox term in my introduction. He started piano lessons at the age four with an Armenian teacher named Altounian. His origins are well known; he was born in Xanthi in 1925. His parents separated in 1932 and

δουλειάς του πατέρα ήρθε µαζί µε όλη την οικογένεια στην Αθήνα. Το 1938 χάνει τον πατέρα του σε αεροπορικό δυστύχηµα. Οι γονείς του ήδη είχαν χωρίσει από το 1932. Η οικογένεια τώρα έχει άµεσα οικονοµικά προβλήµατα. Ξεσπάει ο Β’ Παγκόσµιος πόλεµος. Ο Μάνος εργάζεται ως φορτοεκφορτωτής, παγοπώλης, εργάτης στου Φίξ, υπάλληλος στο φωτογραφείο του Μεγαλοοικονόµου, βοηθός νοσοκόµου στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκοµείο. Παράλληλα παρακολουθεί ανώτερα θεωρητικά µαθήµατα µουσικής µε τον Μενέλαο Παλλάντιο και σπουδές Φιλοσοφικής στο Πανεπιστήµιο Αθηνών. Τα εγκαταλείπει και τα δύο. Γνωρίζεται µε καλλιτέχνες και διανοούµενους του µεσοπολέµου, όπως ο Γκάτσος, ο Ελύτης, ο Σικελιανός, ο Σεφέρης, ο Τσαρούχης. Ο Γκάτσος ιδιαίτερα υπήρξε ο µεγάλος δάσκαλος και φίλος. Η πρώτη επαφή τους ανάγεται στα 1943.

he moved to Athens with his mother. In 1938, his father was killed in an airplane accident leaving the family in dire financial situation worsened by the beginning of WWII. Manos started working as a truck loader, an ice seller, a worker at Fix Brewery, an employee in Manolis Megalokonomos’ photography shop, and as an assistant nurse at the 401 Military Hospital. He managed to attend advanced music theory lessons with Menelaos Pallantios and Philosophy at Athens University. He gave up on both and became acquainted with artists and intellectuals of the interwar period, such as Gatsos, Elytis, Sikelianos, Seferis and Tsarouchis. It was Gatsos, however, that became his greatest mentor and friend. They first met in 1943.


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis «…Μέσα σ΄αυτό το νταβατούρι µια µέρα µας έπεσε από τον ουρανό ένα νούµερο που δεν το περιµέναµε. Ένας νέος λεπτός, µε κοντό σγουρό µαλλί και µεγάλα µαύρα µάτια, που, φυσικά, έγραφε κι εκείνος στίχους ελεύθερους, όταν όµως είδε ότι τα χειρόγραφα του δεν προξενήσανε την εντύπωση που προσδοκούσε, το γύρισε αµέσως αλλού. Ήτανε λέει µουσικός. Μουσικός; Απορήσαµε όλοι µας. Δηλαδή τι µουσικός; Βιολιστής; Πιανίστας; Όχι, όχι, µας εξήγησε. Ήταν συνθέτης. Όµως τι σχέση µπορούσε να έχει η µουσική µε τη µοντέρνα ποίηση; Μεγάλη, µας αποκρίθηκε. Απόδειξη ότι είχε κάνει µουσική για την Αµοργό και τις "Παραλλαγές πάνω σε µια Αχτίδα…» περιγράφει την πρώτη γνωριµία ο Οδυσσέας Ελύτης και αυτό το µικρό ψέµα που οδηγεί τον νεαρό στη συντροφιά της πιο ενδιαφέρουσας ίσως ιντελιγκέντσιας που θα γνωρίσει ο τόπος. Πρώτη εµφάνιση του ως συνθέτη το 1944 µε τον «Τελευταίο Ασπροκόρακα» του Αλέξη Σολωµού στο Θέατρο Τέχνης. Θέλει να γίνει ηθοποιός. Παρακολουθεί µαθήµατα υποκριτικής από τον Κουν ο οποίος στη συνέχεια θα τον αποτρέψει. Στο Παγκράτι που έµενε ο Χατζιδάκις έµενε και η Ελένη Γλύκατζη. Χρόνος οπισθοχώρηση, µετά τα Δεκεµβριανά, η ίδια θυµάται:

174 |


“…in all this commotion, we didn’t see it coming; a young thin man with short curly hair and big black eyes, he wrote lyrics too , but when he realized that his work did not get any attention, he offered another angle. I am a musician, he said. We all asked what kind of musician, a violinist or a pianist? He explained. No, I am a composer. But what does music have to do with modern poetry? Plenty, he replied. His proof was the composition for Amorgos, and for the Variations on a Sunbeam, as Odysseas Elytis described their first meeting, and that little lie of Manos brought him into the circle of the best intellectuals this land has ever seen. His introduction as a composer was in 1944 with The Last Asprokorakas by Alexis Solomos at The Art Theater of Karolos Koun. He wanted to become an actor and he started taking lessons by Koun himself who later deterred him. In Pangrati, both Hadjidakis and Helene Glykatzi lived. The time frame was during the Retreat and after the December Riots. She remembers:


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis «…Είχαµε τόσα προβλήµατα στην Κατοχή, την Αντίσταση. Ήµουν µαζί µε τον Μάνο Χατζιδάκι. Μου είχε βάλει µια κουβέρτα που έσερνε από την Κυψέλη, στον ώµο του και χωριστήκαµε κάπου κοντά στη Θήβα. Μέναµε µε τον Μάνο στην Κυψέλη κάµποσο καιρό µε τον Συνοδινό, τον αδελφό της Άννας. Τότε ο Μάνος είχε γράψει το πρώτο ορατόριο του που το τραγουδούσανε τα παιδιά της γειτονιάς λίγο πριν την απελευθέρωση. Τη στιγµή που είµαστε στην ΕΠΟΝ είµαστε όλοι αριστεροί. Δε νοµίζω ότι το σωτήριον έτος 1944 ο Μάνος δήλωνε δεξιός.Τότε στις ανατολικές συνοικίες που µέναµε, το µόνο που στεκόταν στα πόδια του ήταν αυτό που λέµε αριστερές οργανώσεις. Όλη η παρέα που σας λέω (εγώ, ο Μάνος, η Αννούλα Συνοδινού, ο Λιάππης, ο Ξενάκης, ο Καρούµπαλος), δεν είχε παρά να ενταχθεί σε αυτές. Γίναµε όλοι αριστεροί και δεξιοί µετά τα Δεκεµβριανά». Με το τέλος της Κατοχής η τραγωδός Μαρίκα Κοτοπούλη τολµάει πρώτη να του αναθέσει τη σύνθεση της µουσικής για τον Αγαµέµνονα και τις Χοηφόρες (1950) του Αισχύλου. Γνωριµία µε το Μίκη Θεοδωράκη. Μεσολαβητής ο Μίµης Δεσποτίδης, ο Πέτρος ΕΠΟΝ.

«…Στο βάθος της κεντρικής αίθουσας, ήταν καθισµένο ένα χλωµό αδύνατο αγόρι. Όταν πλησιάσαµε µε τον Πέτρο, σηκώθηκε ευγενικά. Είχε µεγάλη συστολή, που πρόσθετε στη φυσική οµορφιά του. «Ο συναγωνιστής Μάνος. Ο συναγωνιστής Μίκης». Δώσαµε τα χέρια και κοιταχτήκαµε βαθιά και διερευνητικά στα µάτια. Κρατούσε ένα φάκελο µε νότες. «Σας έφερα να δείτε αυτό». Είχα τότε σχηµατίσει τη χορωδία της ΕΠΟΝ και έψαχνα για νέο ρεπερτόριο. «Θα γράψεις τη µουσική στους Ενωµένους Καλλιτέχνες» µου λέει µια µέρα ο Πέτρος. «Το ξέρεις ότι είµαι πνιγµένος. Δεν έχω καιρό να κοιµηθώ». Αργότερα µου ζήτησαν τη χορωδία για την πρεµιέρα. Ήταν το έργο «Το καλοκαίρι θα θερίσουµε», του Αλέξη Δαµιανού, µε πρωταγωνιστή το Μίµη Φωτόπουλο. Μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Ένα από τα χορωδιακά που διηύθυνα –τον καλαµατιανό-τον έβαλε αργότερα ο Μάνος στην «Αχιβάδα» του…». Λέει ο Χατζιδάκις σ΄ένα άρθρο του στο Τέταρτο. «…οι αντιστασιακοί της κατοχής προσπαθούν να µας πείσουν πως σαν τρελαίνεσαι από τον πόνο των δοντιών, η ίδια εκείνη στιγµή είναι η κατάλληλη να περιγράψεις ή να καταγράψεις δια παντός τον πόνο των δοντιών.

“We had a lot of problems with the Occupation and the Resistance. I was with Manos, he placed a blanket he had dragged from Kypseli on my shoulders and we parted near Thebes. We both lived at Kypseli with Synodinos, Anna’s brother, at that time. Τhat period, Manos wrote his first oratorio which was sung by the neighborhood children before the Liberation of Greece. Since we were all at UPOY (United Panhellenic Organization of Youth) we were all leftists. I do not remember him stating that he was right-winged in 1944. At the Eastern city quarters, where we lived, there were only left-winged organizations. Our company (myself, Manos, Anna Synodinou, Liappis, Xenakis, Karoubalos) did not have a choice but to join the leftists. It was only after the December Riots that we all became rightists”. At the end of the Occupation, the tragedienne Marika Κotopouli

employed him in 1950 to compose the music for Agamemnon, and Choephorae (Aeschylus’ tragedies). Mimis Despotidis (a.k.a. Petros while in UPOY) introduced him to Mikis Theodorakis. “…at the back of the main room a pale thin boy was seated. When Peter and I approached he kindly rose from the chair. He was reserved which only added to his natural beauty. “Comrade Mikis meet Comrade Manos”. We shook hands and looked each other deeply in the eyes. Manos held an envelope with his works in it. “I brought this for you to see” Manos said. At that time I had formed the choir of UPOY and was looking for new material. Peter said to me one day “You should write the music for the United Artists troupe”. “You know that I am swamped. I don’t even have time to sleep”. Later, they asked of me the choir for the premiere. It was for the play In Summer

176 |


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis Κι αυτό το ονόµασαν «τέχνη για τον λαό». Χωρίς να ανακαλύπτουν βέβαια, ότι ψεύτιζαν ανεπανόρθωτα τις έννοιες και του λαού και της τέχνης. Είτε το θέλετε είτε όχι, η τέχνη υπήρξε πάντοτε ένα αποτέλεσµα ευαίσθητων λεπτών διεργασιών µέσα στο χρόνο και όχι εντυπώσεων µιας οποιαδήποτε ιστορικής στιγµής, και εκπροσωπεί την ευαισθησία µας και όχι τις συνήθειες µας ή τις καθηµερινές µας ανάγκες…». Και επειδή οι αντιφάσεις µας περιµένουν όλους στη γωνία και ο πειρασµός µεγάλος για να δούµε το ζήτηµα από τη µεριά όσων αφέθηκαν να κυλήσουν στα γεγονότα και στη µέγκενη της εποχής µετά την Κατοχή. «Μέσα στο γραφείο του ο Ποιητής, µιλά αργά στον ευγενικό επισκέπτη του για την αποστολή της ποίησης στον καιρό µας, για την αδιαφορία των νέων προς τη γλώσσα, για την πολυπλοκότητα των πνευµατικών προβληµάτων στην αντιφατική εποχή µας. Να φανταστείς ένα άλλο δωµάτιο µε τέσσερις καθόλου ευγενικούς επισκέπτες, να µαστιγώνουν τον Ποιητή, να τον ξεγυµνώνουν, να του σβήνουν αναµµένα τσιγάρα στα χέρια, να του ρίχνουν κουβάδες νερό να συνέλθει για να ξαναρχίσουν. Μέσα σε ποιο δωµάτιο βρίσκεται ο Ποιητής ο αληθινός;

178 |

We Will Reap, by Alexis Damianos with Mimi Fotopoulos as the lead and music by Manos Hadjidakis. One of the dances I was conducting -the kalamatianos - was implemented later to Manos’ Seashell…” Quoted from an article of Hadjidakis in To Tetarto (the Quarter) magazine: “The dissidents are trying to convince us that when you are driven crazy by toothache that is the right moment to describe and record the pain. They named it with charming hypocrisy “art for the people”. Without disclosing, of course, that they have irrevocably falsified the notion of both art and people. Whether you like it or not, art was always the result of a sensitive, fine process in time and not the impressions of a specific historic period; art reflects our sensitivities and not our habits or our everyday needs”. Controversies await everyone around the corner and the temptation to look into the matter from the perspective of those who let themselves be carried by the events and the clasp of the post-Occupation period, is far too great...: “Inside his office, the Poet speaks slowly to his polite guest about the mission, about the indifference of young people towards the language, about the complexities of spiritual problems in our conflicting period.


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis Τι θα σκεφτόταν άραγε τότε για την αποστολή της ποίησης, για τη γλώσσα, για την πολυπλοκότητα των προβληµάτων της εποχής; Κάτω από ποιο φορτίο λύγισαν οι δικοί σου ώµοι και κάτω από ποιο οι δικοί µου; Ποια ζυγαριά θα µας µετρήσει; (Μ. Αναγνωστάκης, Περιθώριο ’68-’69). Το 1945 γνωρίζει τη Μελίνα Μερκούρη που παίζει στο «Πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα». Το 1946 αρχίζει να γράφει µουσική για τον κινηµατογράφο «Αδούλωτοι σκλάβοι». Το 1947 αρχίζει να γράφει το έργο «Για µια Μικρή Λευκή Αχιβάδα». «…Στην δεκαετία του ‘ 50, είχε γίνει ο απόστολος και προπαγανδιστής του λαϊκού τραγουδιού, βγάζοντας από την αφάνεια τους τον Τσιτσάνη, τον Βαµβακάρη, τον Παπαϊωάννου. Ρίχνοντας τους προβολείς πάνω στο µπουζούκι και τον µπαγλαµά. Όργανα που είχαν ταυτιστεί µε αρνητικές έννοιες. Δεν έχει παρά να ακούσει κανείς τους διαλόγους στις παλιές ελληνικές ταινίες. «Αυτός, παιδί µου, είναι µπουζούκι» ή «Σώπα, ρε µπαγλαµά». Δε θα ξεχάσω τα βράδια στις Τζιτζιφιές, όταν για πρώτη

φορά αντίκρισα πάλκο στη ζωή µου. Μια σειρά λαµπιόνια να κρέµονται, λες και τα 'χε ζωγραφισµένα ο Τσαρούχης, και οι µουσικοί, βλοσυροί, ντυµένοι µε τα ντρίλινα παντελόνια τους, σταυροπόδι να παίζουν τις πενιές τους. Οι βραδιές στα µπουζούκια ήταν εκκλησία. Το κέφι, η έξαψη, η µεταρσίωση µ΄ αυτή τη µουσική πραγµατοποιούταν το ίδιο θρησκευτικά, όσο η περιφορά του Επιταφίου –και το ίδιο ερωτικά. Η λέξη «ερωτικός» ήταν µία λέξη µονίµως στο λεξιλόγιο του Μάνου. Δική του πατέντα, κυριάρχησε στις δεκαετίες του ΄50 µε ’60 σε κάθε µορφή. Έγινε τραγούδι, κύκλος τραγουδιών, όπως ο «κύκλος του C.N.S.», χορικό στους «Όρνιθες», µιούζικαλ στην οδό Ονείρων», leader στο «Μεγάλο Ερωτικό», και αµαρτία στις «Μπαλάντες της οδού Αθηνάς». Πέρασε από χείλι σε χείλι και όπως όλες οι λέξεις οι φορτισµένες µε νόηµα, παρεξηγήθηκε και φθάρηκε ανεπιστρεπτί…», αναφέρει ο Μένης Κουµανταρέας. Το 1949 γίνεται η περίφηµη διάλεξη για το Ρεµπέτικο τραγούδι και το 1951 παρουσιάζει τις «Έξι Λαϊκές Ζωγραφιές», µεταφορά στο πιάνο έξι ρεµπέτικων τραγουδιών.

Imagine another room with four not so kind visitors flogging the Poet, ripping off his clothes, extinguishing cigarettes on his arms, throwing buckets of water at him so they can repeat the torture. In which room is the real Poet? Would he been thinking about the meaning of poetry, of language and of the complex issues of that time? Under what load did your shoulders bend, and under what load did mine? Which scale will weigh us?” (M. Anagnostakis, The Margin 1968-69) In 1945, he met Melina Mercouri who played the lead role on stage in Mourning Becomes Electra. In 1946, he composed the music for the movie, Unsubdued Slaves. In 1947, he started working on A Small White Seashell. “…during the 50’s, he had become an advocate and a promoter of the folk music and he brought us Tsitsanis , Vamvakaris, and Papaioannou from obscurity . He shed light on the instruments bouzouki and baglamas. The instruments have been correlated

with negative connotations; the negative connotations can be heard today in old Greek films. “Oh, he is such a bouzouki” or “Shut up, you baglama”. Τhe nights at Tzitzifies Ι will never forget, I saw a stage there for the first time with a series of lamps hanging down, as if Tsarouchis had painted them, the musicians were sturdy-faced, dressed in cheap trousers, cross legged playing their notes. The nights at the bouzoukia were solemn. The merriment, the excitement and the elevation of the music, were equally religiously and erotically carried out. The word erotic was always in Manos’ arsenal and during the 50’s and the 60’s was used in all its forms; it became a song, a circle of songs as The C.N.S cycle, a coral piece in the play Τhe Birds, a musical in Dream Street, a lied in Magnus Eroticus, a transgression in The Ballads of Athena Street; the word was spread from mouth to mouth, and as all charged words, it was misconceived and then faded”

180 |


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis Αργότερα έλεγε ο ίδιος ο Χατζιδάκις στα σχόλια του Γ΄ Προγράµµατος. «…Πάλι ζητώ συγγνώµη απ΄ τους ερευνητές. Τόση προσπάθεια τόση συλλογή, πάθος στη λεπτοµέρεια και στη καταγραφή, για ένα αποτέλεσµα αφελές; Και σωµατεία και επιχορηγήσεις και προδιαγραφές και ανακοινώσεις και γιορτές, όλα για το ρεµπέτικο, για τη ψυχή του Έλληνα, που µάγκας εγεννήθηκε και θ΄ αποθάνει µάγκας. Το λαϊκό σηµαδεύει το χρόνο και περιφρονεί τους ερασιτέχνες της κουλτούρας. Το µάγκικο πάλι, έγινε βιοµηχανικό ντύσιµο ακριβής κατασκευής που χρηµατοδοτεί πολυτελή καταστήµατα στην οδό Τσακάλωφ. Και το παλιό ρεµπέτικο, έγινε αφίσα, µυροπωλείο ινδικών αρωµάτων, πέρασµα πληκτικών ενηλίκων και νεαρών κολυµβητών, σκοτεινό µαγαζί, όπου ενεδρεύει η οριζόντια πτώση και εξουθένωση πτηνών και ποιητών. Το λαϊκό δεν είναι πια το µάγκικο και το παλιό ρεµπέτικο. Γιατί αυτά δεν µας αποκαλύπτουν τίποτα πια. Και συνεπώς δεν έχουν θέση…» Μεγάλες επιτυχίες του υπήρξαν τα µπαλέτα που γράφει για το ελληνικό χορόδραµα της Ραλλούς Μάνου «Μαρσύας», «Έξι Λαϊκές Ζωγραφιές», «Το καταραµένο Φίδι», και «Ερηµιά». Έχει προηγηθεί η συνεργασία του µε το θέατρο Τέχνης που θα διαρκέσει δεκαπέντε χρόνια. Θαυµαστά πράγµατι τα αποτελέσµατα της. «Γυάλινος κόσµος», «Αντιγόνη», «Ματωµένος γάµος», -έργο ορόσηµο στην εργογραφία του Χατζιδάκι, «Λεωφορείο ο Πόθος», «Όρνιθες». Έρχεται η σειρά του Εθνικού θεάτρου. «Όνειρο Καλοκαιρινής νύχτας, «Βασιλιάς Λήρ», «Δόνια Ροζίτα», «Μήδεια», «…Ένα τετράγωνο πιο πάνω, η Αµερικάνικη Υπηρεσία Πληροφοριών είχε εγκαταστήσει ένα καµαράκι µουσικής. Μια νέα δραστήρια κυρία µας έβαλε στο πικάπ ολοκαίνουργιους δίσκους Αµερικανών συνθετών. Είναι περίεργο, µα δεν θυµάµαι τον Χατζιδάκι την εποχή εκείνη ν΄ αναφέρεται στον Σοστακόβιτς.

mentioned Menis Koumandareas. Manos, in 1949 gave his most renowned lecture on the Rebetiko music and in 1951 he presented the Six Folk Paintings, an adaptation for piano of six rebetika songs. Later, Hadjidakis himself commented at the Third Radio Program: “I again apologize to the researchers. Such passionate detailed planning, collecting and listing for such a naïvely done outcome; all Unions, funds, specifications, announcements, celebrations for the sake of Rebetiko, for the soul of the Greek, which was born tough and will die tough. Folk music puts its own mark on time and looks down on the amateurs of culture. The tough-style has become an industrial garment of fine quality, financing the upscale shops on Tsakalof Street. The old Rebetiko has become a poster, a fragrance shop of Indian aromas, a passage of boring old people and of young divers, a dark shop where the fall and the exhaustion of birds and poets alike is lurking. The folk song is no longer the tough song or the old rebetiko for it reveals nothing to us and therefore has no place...” Τhe music he wrote for the ballet Marsyas (choreographed by Rallou Manoυ), the Six Folk Paintings, The Accursed Snake, Solitude were very popular and successful. His collaboration with the Art Theater

182 |


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis Ίσως γιατί ο Ντµίτρι τότε ανήκε στη δικαιοδοσία του Μίκη. Τι δεν πρωτοακούσαµε σ΄ εκείνο το σαλονάκι της οδού Μάνου… αναφέρει ο νεανικός φίλος του Χατζιδάκι Μένης Κουµανταρέας. «Έχω µεγάλο θαυµασµό για τα ελαττώµατά του. Πάντα τον θαύµαζα που αυτός, ο σπουδαίος, έγραφε τραγούδια και τραγουδάκια για το χατίρι ενός λαού που ακόµα δεν ξέρει αν τον αγαπάει ή τον σιχαίνεται. Τον θαύµαζα –και τον θαυµάζω-γιατί από τα χαρακτηριστικά της φυλής, διάλεξε να κάνει δικά του όλα µας τα κουσούρια. Τη ραθυµία, τη φλυαρία, την αυταρέσκεια, τη φιληδονία κ.α. Μ΄αρέσει γιατί είναι επιθετικός, χωρίς κακία και απλώνει το κεντρί του επί δικαίων και αδίκων, µε οδηγό το ένα, µοναδικό και αµάχητο δικό του κριτήριο. Τον θαυµάζω που µια ολόκληρη ζωή τα κατάφερε να µην πάει ποτέ στα ραντεβού του. Τον θαυµάζω που αυτός, ο φιλάρεσκος σαν γυναίκα, έµεινε κοντά τριάντα χρόνια µε σπασµένα τα µπροστινά του δόντια, προκλητικός και σ΄αυτό, χωρίς λόγο, έτσι, γιατί βαριότανε να καθίσει µ΄ανοικτό το στόµα στην καρέκλα του οδοντογιατρού. Μ΄αρέσει γιατί µιλάει µε το «γο» ο δάσκαλος ηθοποιών και τραγουδιστών. Μ΄αρέσει ακόµα που χωρίζει τους ανθρώπους σε δύο κατηγορίες. Στους φίλους του και τους «άλλους». Και ακόµα που αγαπούσε τον Καραµανλή όταν όλοι τον µισούσαµε. Που εξευτελίζει τον πολυµιληµένη πολιτική συνείδηση του Ρωµιού, δηλώνοντας µε αφοπλιστική αθωότητα «δεξιός». Μ΄αρέσει ακόµα γιατί λέει τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη χωρίς κανένας να τον ρωτήσει, έτσι, από αντριλίκι και από αγάπη γι΄αυτή την κοινωνία, που δεν µπορεί να την τινάξει από πάνω του. Μ’ αρέσει για την αισιοδοξία του και για την χωρίς όρια αντοχή του και για τον Ισπανό

κονκισταδόρ που σέρνει µέσα του…», αναφέρει ο άλλος παιδικός του φίλος, Ν. Κούνδουρος. Παράλληλα µε το θέατρο θα συνθέσει µουσική για πολλές ταινίες: «Κάλπικη Λίρα», «Στέλλα», «ο Δράκος», «Μαγική Πόλη», «ΑµέρικαΑµέρικα», «Blue», «Sweet Movie», «Το ταξίδι του Μέλιτος», «Memed my Hawk», «Ήσυχες µέρες του Αυγούστου». Το 1959 ενορχηστρώνει τον Επιτάφιο του Μίκη Θεοδωράκη σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Ιστορική η αντιπαράθεση των δύο επιταφίων αυτού µε την Νανά Μούσχουρη και η άλλη µε το Γρηγόρη Μπιθικώτση. Αργότερα το 1962 η ευγενής άµιλλα των δύο συνθετών θα συνεχιστεί µε το ανέβασµα δύο θεατρικών έργων την «Οδό Ονείρων» και την «Όµορφη πόλη», Βέβαια αυτή η σχέση µε τις σχετικές δηµιουργικές αντιπαραθέσεις θα συνεχιστεί ως το τέλος και θα εγγράψει δύο διαφορετικούς δρόµους που άλλοτε ταυτίζονταν, τέµνονταν, πήγαιναν παράλληλα ή αντίθετα. Σε κάθε περίπτωση δρόµους δηµιουργίας µε εµφανή τα γνωρίσµατα της πιο βαθιάς αλληλοεκτίµησης και αναγνώρισης. Γράφει ο ίδιος ο Χατζιδάκις στο πρόγραµµα της 4ης Συναυλίας από τον Α’ κύκλο της Ορχήστρας των Χρωµάτων. "Με τον Μίκη Θεοδωράκη - συνοµήλικοι - ζήσαµε µιαν ίδια Ελλάδα, ιδιαίτερα απ' την Απελευθέρωση και µετά. Η Ελλάδα αυτή είχε τρία πρόσωπα. Το ένα αποτυπώθηκε στις ταινίες της Finos Film και το γνωρίζετε από την τηλεόρα­ση. Το άλλο πρόσωπο ήταν το επίσηµο. Αστυνοµο-κρατία, ανελευθερία, ψευτοηθική και κοµπασµός για µια Αρχαία κληρονοµιά.

preceded and lasted fifteen years. The collaboration produced excellent works of his: Glass World, Antigone, Blood Wedding (his pinnacle work), A Streetcar Named Desire, The Birds. The National Theater took turn: Midsummer’s Night Dream, King Lear, Dona Rosita, Medea. “…a block down the street, the American Intelligence Agency installs a music chamber. A young active woman played records by American composers for us. It is funny, but I don’t recall Hadjidakis ever mentioning Shostakovich, as Dmitri was considered Mikis’ domain. We listened to all sorts of music in that little salon” recalled his childhood friend Menis Koumandareas. “I have a big admiration for his flaws. I always admired that he wrote songs for common people who had not decided if they loved or hated him. I admired him-and I still do- because he assimilated our flaws as his own; the indolence, the verbosity, the egotism, the eroticism. I like that he was aggressive without malice and flexed his wit –regardless of right or wrong- based on his judgments only. I admire him that he had never made it to any single appointment and although he

was vain as a woman, he refrained for thirty years to fix his two front broken teeth for he was too bored to go to the dentist. I like that he could not pronounce the letter R he who was an acting and music teacher. I even like that he labeled people: the friends and the rest ; I like him even when he loved Karamanlis, when we all hated him; that he made a mockery of the controversial political consciousness of the Greek and with disarming innocence he declared himself “rightist”. I like that he was not afraid to speak his mind and to give his opinion without being asked for, because of his unshakable love for this country. I like him for his optimism and his tireless endurance of the Spanish Conquistador that he carried inside him” mentioned Nikos Koundouros, a childhood friend of Manos. Besides theater he composed music for films: The Counterfeit Coin, Stella, The Dragon, Magic Town, America-America, Blue, Sweet Movie, The Honeymoon, Memed-My Hawk, and Quiet Days of August. In 1951, he orchestrated The Epitaph by Mikis Theodorakis based on the poem by Yiannis Ritsos. Ιt remains historical the comparison between the

184 |


Μάνος Χατζιδάκις | Manos Hadjidakis Το τρίτο και αληθινό ίσα µ' ένα σηµείο, ήταν η ερωτική µας αλή­ θεια στις γειτονιές των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης και οι εξαιρετικές πνευµατικές µας φυσιογνωµίες, καταδιωκόµενες πότε από την Ασφάλεια και πότε από την κρατούσα επίσηµη θέση και άποψη. Οι κυβερνήσεις µας υπήρξαν πάντα αντιπνευµατικές. Κείνο που κυριάρχησε, πέρα από κάθε βούληση των κυβερνώντων, ήταν µια διαφυγούσα ελευθερία στην ευαισθησία µας και στον προαιώνιο ερωτισµό µας. Αυτά δεν ήταν δυνατόν να αστυνοµευθούν ούτε να καθοδηγη­θούν από παντοδύναµους δηµοσιογραφικούς κονδυλοφόρους. Αυτό το τρίτο ελληνικό πρόσωπο κείνου του καιρού µας έθρεψε, εµένα και τον Μίκη, εµένα στο Παγκράτι και εκείνον εξόριστο στην Ικαρία, και αυτό το πρόσωπο περιείχε η µουσική µας που ήδη είχε ποτιστεί απ' τον Τσαρούχη, τον Μόραλη, τον Ελύτη, τον Γκάτσο, τον Ρίτσο και κάθε άξιο χλευαζόµενο των καιρών. Ίσαµε που ο τόπος µας απέκτησε τουριστική συνείδηση και γέµισαν τις δύο µεγάλες πόλεις µας οι τυχοδιώκτες της επαρχίας". Πνεύµα ανήσυχο χρηµατοδοτεί –µε τα λεφτά που πήρε από το όσκαρ για τη µουσική του «Ποτέ τη Κυριακή» -τον Διαγωνισµό Πρωτοποριακής Σύνθεσης. Το πρώτο βραβείο παίρνει ο Ιάνης Ξενάκης. Ιδρύει την Πειραµατική Ορχήστρα Αθηνών. Το 1966 βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τη θεατρική διασκευή του Ποτέ την Κυριακή µε τον τίτλο Illya Darling. Επηρεάζεται από το κίνηµα της pop music. Αποτέλεσµα ο δίσκος Pefrections. Στη Νέα Υόρκη ήδη από το 1965 έχει ηχογραφήσει «το Χαµόγελο της Τζοκόντας». Το 1972 επιστρέφει στην Ελλάδα. Ιδρύει το Πολύτροπο, ένα είδος µουσικού καφεθέατρου όπως το ονοµάζει. Μετά την πτώση της δικτατορίας διορίζεται Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Λυρικής Σκηνής (1975-77), Διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (1975-82) και Διευθυντής του κρατικού Γ΄προγράµµατος (1975-81). Συνεργάζεται µε νέους και ταλαντούχους δηµιουργούς. Ιστορικά θα µείνουν τα Σχόλια του που µεταδίδονταν από τη συχνότητα του Γ΄ προγράµµατος κάθε Κυριακή και που κράτησαν από το 1978 έως τον Απρίλιο του 1980. Διοργανώνει τις Μουσικές Γιορτές στ΄Ανώγεια, τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο, τους Μουσικούς Αγώνες της

186 |

two Epitaphs , one performed by Nana Mouskouri(Hadjidakis) and the other by Grigoris Bithikotsis (Theodorakis). The fair play between the two composers continued when in 1962 each of them staged a play: Dream Street (MH) and Beautiful City(MT). Their relationship went on amid its creative controversies recording two different paths which sometimes collided, related, and differentiated. Both creative paths held deep mutual appreciation and recognition until the end. Hadjidakis himself wrote in the program of the 4th Concert–1st Part, of the Orchestra of Colors: “With Mikis Theodorakis, being both the same age, we have experienced Greece similarly after the Restoration of Democracy. Greece had three faces then. The first one was captured by the movies of Finos Films and the T.V. The second was the official one with restrains on freedom, with police enforcement practices and the glorification of our ancient ancestry. The third was relatively more real; our truth lived within the neighborhoods of Athens and Thessaloniki and in our intellectual countenances who were usually being prosecuted by the Security and the State. Our governments have been always anti-intellectual. But despite the will of the government, freedom, sensitivity and everlasting romanticism prevailed. These cannot be contained or regulated by the media. That period nurtured myself and Mikis (myself living in Pagrati, Mikis being deported at Ikaria island) and was seized by our music which was soaked in Tsarouchis, Moralis, Elytis, Gatsos, Ritsos and others, until our country grew a touristic consciousness and our two big cities were flooded by peasant opportunists”. With the awarded amount from the Oscar Never on Sunday, he funded the Competition of Original Composition. The first prize awarded to Iannis Xenakis. Ηe established the Athens Experimental Orchestra. In 1965 in New York he recorded Gioconda’s Smile, and in 1966 adapted for stage his Never on Sunday screenplay, titled as Illya Darling. His album, Perfections was influenced by the pop-music. In 1972, he returned to Greece and he established Polytropon, a music café-theater. After the fall of the Military Dictatorship (junta) in 1974, he was appointed


Κέρκυρας και αργότερα της Καλαµάτας. Το 1985-86 εκδίδει το πολιτιστικό περιοδικό «Το Τέταρτο». Συστήνει τη δισκογραφική εταιρεία «Σείριος» µε πρώτες εκδόσεις τον «Διόνυσο» και την «Φαίδρα» δύο εξαιρετικά έργα του Μ. Θεοδωράκη. Στις 23 Νοεµβρίου του 1989 δίνεται η πρώτη συναυλία της Ορχήστρας των Χρωµάτων µε µαέστρο τον ίδιο σε έργα Vivaldi, J. Chr. Bach, W.A. Mozart, J. Brahms και σολίστ στο πιάνο την Ντόρα Μπακοπούλου. Έργα αυτής της περιόδου: «Ο Μεγάλος Ερωτικός» «ο Οδοιπόρος, το Μεθυσµένο Κορίτσι και ο Αλκιβιάδης», «Τα παράλογα», «η Εποχή της Μελισσάνθης» - ίσως το κορυφαίο έργο του Χατζιδάκι- «οι Μπαλάντες της οδού Αθηνάς», «Πορνογραφία», «Για την Ελένη», «Σκοτεινή Μητέρα», «Χειµωνιάτικος Ήλιος», «Τα τραγούδια της Αµαρτίας» κ.ά. Εχθρός της σοβαροφάνειας και των παγωµένων αντιλήψεων αµφισβητίας έως τα όρια κάποτε της πρόκλησης. Η απόφανση ότι συνέδεσε τη λόγια µε τη λαϊκή µουσική ακούγεται κοινότοπη και ίσως βαρετή. «…Οι σάµπες, οι ρούµπες, το τσιφτετέλι χρησιµοποιούνται την κατάλληλη στιγµή. Κατέχει το µεγάλο στυλ της µουσικής που συχνά δίνει την οικουµενικότητα. Με καντάδες επτανησιακές µπορεί να δώσει την εντύπωση του αττικού µέλους του 5ου αιώνα π.Χ. µε κινέζικη µουσική να µας πείσει ότι είναι εκπρόσωπος του Βάγκνερ. Ο Χατζιδάκις, µε οποιαδήποτε µέλος, µπορεί να σου δώσει την ατµόσφαιρα που θέλεις». Τάδε έφη Γιάννης Τσαρούχης: "Και έτσι κύλησαν τα πράγµατα του κόσµου ανάµεσα σε πτήσεις και πτώσεις πτηνών και ποιητών (και τεχνητών υπερυψώσεων και ερπετών αυλής, θα συµπλήρωνε ο υπογράφων προβοκάροντας, προσωρινά όµως, την κατάσταση). Έως το θλιβερό απόγευµα της 15ης Ιουνίου του 1994, όπου µπήκε το «τέλος» στο βίο του µουσικού. Από την άλλη, το ταξίδι των σπάνιων ηχητικών δηµιουργηµάτων του, συνεχίζεται…. διαγράφοντας τις πιο παράξενες τροχιές αποσπώντας εθελοντές συνεπιβάτες από τις άχαρες στιγµές του σύγχρονου κοινωνικού µας βίου".

as Deputy General Director of the Νational Opera house (1975-1977), as Chief Director of the Athens National Orchestra (1975-1982) and as Director of the National Radio’s Third Program (1975-1981). He cooperated with young talented artists, and his commentary on the Third Program, every Sunday between the years of 1978-1980, are classic. Ηe organized Musical Festivities at Anogeia (Crete), the Musical August in Herakleion (Crete), the Musical Competitions in Corfu and later in Kalamata. He was publishing during 1985-1986 the cultural magazine, The Tetradio (the Notebook). Τhe first two works of his record company Seirios, were Phaedra and Dionysos both by Mikis Theodorakis. In 23rd November 1989, the Orchestra of Colors performed its first concert and the conductor was himself with piano soloist Dora Bakopoulos, on works of Vivaldi, Bach, Mozart and Brahms. His works of that period were Magnus Eroticus, The Wayfarer- The drunken Girl and Alcibiades, Ta Paraloga, The Era of Melissanthi –maybe his most pronounced work- The Ballads of Athena Street, Pornography, For Helen, Dark Mother, Winter Sun, Songs of Sin and many others. He has been an enemy of demureness and of rigid convictions and has even been provocative at times. The criticism on his works for combining the art with folk music is becoming mundane and boring. “…Samba, rumba, tsifteteli dances should be used at appropriate situations. Therefore universal is the strong point of his music style. Ηe could use an Ionian Serenade and make it sound like a 5th century BC music or a Chinese music piece to sound like Wagner. Hadjidakis could use all kinds of music to form his desired outcome”. The below quote belongs to Yannis Tsarouchis: “As so the matters of the world rolled, in between flights and falls of birds and poets, until a sad afternoon of the 15th June 1994 where the end of life met with the musician. The journey of his unique acoustic creations will go on uninterrupted… with its unusual rotations, pulling intentional riders out of their unpleasing moments of our contemporary social life.”


Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς | Kastorian Fur Association Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς Το ενδιαφέρον χιλιάδων καταναλωτών κέντρισε το περίπτερο του Συνδέσμου Γουνοποιών Καστοριάς στην 83η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η οποία βάσει επισκεψιμότητας και οργάνωσης αποτέλεσε μία Έκθεση – ορόσημο για τη χώρα μας, με το στοιχείο της διεθνικότητας να είναι πιο έντονο από ποτέ. Στόχος της παρουσίας του Συνδέσμου στην μεγαλύτερη εμπορική Έκθεση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας του με τη διοίκηση της ΔΕΘ – HELEXPO από το 2016, - οπότε οι δύο φορείς υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας - ήταν η εντατική προβολή του 3rd Fur Shopping Festival, που θα πραγματοποιηθεί στην Καστοριά 1-3 Νοεμβρίου, καθώς και της ελληνικής βιομηχανίας γούνας γενικότερα, σε ένα ευρύ κοινό πολλών εθνικοτήτων. Στρατηγικής σημασίας ήταν η παρουσία του Συνδέσμου στην Θεσσαλονίκη και σε σχέση με την τιμώμενη χώρα της Έκθεσης, που φέτος ήταν οι Η.Π.Α., καθώς αποτελούν μια πολύ μεγάλη αγορά για τον κλάδο της γούνας. Στο πλαίσιο της Έκθεσης, μάλιστα, δόθηκε η ευκαιρία στα μέλη της διοίκησης του Συνδέσμου να κάνουν επαφές με επιχειρηματίες της οικονομικής υπερδύναμης, εστιάζοντας

Kastorian Fur Association The Kastorian Fur Association (KFA)stand attracted thousands of consumers at the 83rd Thessaloniki International Fair this September. Based on the number of visitors and the impeccable organization, this fair was a landmark as it had a more international scope than ever. As part of its close collaboration with TIF-HELEXPO management since 2016 when the two organizations signed their collaboration memorandum, the Association’s aim at the largest trade fair of southeastern Europe was to actively promote the 3rd Fur Shopping Festival, which is to take place in Kastoria on 1-3 November, as well as the Greek fur industry in general, to visitors from all over the world. The Fur Association’s dynamic presence at the TIF was of strategic importance this year as the Honored Country was the USA, a huge fur market. In fact, members of the Association’s management had the opportunity to make contacts with entrepreneurs of the financial super power, focusing on developing trade relations. Equally significant were the contacts made with members of the Greek

188 |

στην ανάπτυξη εμπορικών σχέσεων. Εξίσου σημαντικές ήταν οι επαφές που έγιναν με τον πολιτικό κόσμο της χώρας μας, με τον πρόεδρο του Σ.Γ.Κ., Γιάννη Κορεντσίδη, να θέτει τα ζητήματα του κλάδου της γούνας, αλλά και της ανάπτυξης της περιοχής μας στον πρόεδρο της Ν.Δ. Κυριάκο Μητσοτάκη, στην υπουργό Τουρισμού, Έλενα Κουντουρά, στον αναπληρωτή υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης, Στέργιο Πιτσιόρλα, στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Κατρούγκαλο και τον πρώην υπουργό, Δημήτρη Μάρδα, με τους οποίους πραγματοποίησε ολιγόλεπτες συναντήσεις. Παράλληλα, το περίπτερο του Συνδέσμου στην 83η ΔΕΘ επισκέφθηκαν η νέα υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Ολυμπία Τελιγιορίδου, ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, ο ευρωβουλευτής Ν.Δ., Θοδωρής Ζαγοράκης, η βουλευτής Ν.Δ. Καστοριάς, Μαρία Αντωνίου, ο αντιπρόεδρος του Ελληνοκινεζικού Επιμελητηρίου, Νίκος Γιαννίδης, καθώς και άλλες προσωπικότητες της πολιτικής και επιχειρηματικής σκηνής. Με το πέρας της 83ης ΔΕΘ, το Δ.Σ. του Συνδέσμου Γουνοποιών Καστοριάς αισθάνεται την ανάγκη να συγχαρεί και να εκφράσει δημόσια της ευχαριστίες του προς τη διοίκηση της ΔΕΘ-HELEXPO, που για άλλη μία φορά πραγματοποίησε μια άψογη διοργάνωση παγκόσμιας εμβέλειας, καθιστώντας την επιχειρηματικότητα της χώρας μας διεθνή υπόθεση!

political arena. President of the KFA Yannis Korentsidis discussed matters of the fur industry and the development of the Kastoria region with president of the New Democracy Party Kyriakos Mitsotakis, with Minister of Tourism Elena Kountoura, Deputy Minister of Economy and Development Stergios Pitsiorlas, Deputy Minister of Foreign Affairs Yorgos Katrougalos, and former Minister Dimitris Mardas. In addition, the KFA stand at the 83rd TIF was visited by the new Minister of Rural Development Olympia Teliyoridou, former Alternate Minister of Finance Christos Staikouras, Member of the European Parliament for New Democracy Thodoris Zagorakis, New Democracy MP for Kastoria Maria Antoniou, Vice-President of the Hellenic-Chinese Chamber of Commerce Nikos Yannidis, as well as other personages from the political and business world. With the closing of the 83rd TIF, the KFA’s Board of Directors feels the need to congratulate and publicly voice its gratitude to the TIFHELEXPO management, which once again organized an impeccable international event, establishing Greek entrepreneurs as a global players!


Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς | Kastorian Fur Association Το Fur Shopping Festival επιστρέφει δυναμικά για το 2018!

Μοναδικές ευκαιρίες για αγορές της τελευταίας στιγμής προσφέρει και φέτος το 3rd Shopping Festival, που θα πραγματοποιηθεί στο Εκθεσιακό Κέντρο Γούνας Δυτικής Μακεδονίας από τη 1 έως τις 3 Νοεμβρίου 2018! Η γνώριμη πλέον γιορτή της γούνας και της Καστοριάς επιστρέφει δυναμικά για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, συγκεντρώνοντας τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίες θα διαθέσουν στο κοινό τα εγγυημένης ποιότητας εμπορεύματά τους. Το 3rd Fur Shopping Festival είναι το ιδανικό εκθεσιακό γεγονός για μεμονωμένες αγορές, αλλά και για τη συμπλήρωση των παραγγελιών σε είδη γούνας που θα κοσμήσουν τις βιτρίνες των καταστημάτων και θα προσελκύσουν το βλέμμα των καταναλωτών. Μία μεγάλη ποικιλία ειδών ένδυσης από γούνα, δερμάτινων ειδών, αλλά και αξεσουάρ σε προνομιακές τιμές σας περιμένει! Επωφεληθείτε από το εορταστικό τριήμερο και κάντε άμεσα τις αγορές σας από την πηγή παραγωγής γούνας, την Καστοριά. Fur Shopping Festival: Τα πρώτα βήματα  Ο θεσμός του Fur Shopping Festival ξεκίνησε το 2016, οπότε έθεσε τις βάσεις του για μια επιτυχημένη πορεία. Το 1ο Fur Shopping Festival πραγματοποιήθηκε στις 3-6 Νοεμβρίου 2016 στο Κέντρο Γούνας Δυτικής Μακεδονίας, με τη συμμετοχή 63 Εκθετών. Κατά τη διάρκειά του οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να προμηθευτούν επώνυμα, εγγυημένης ποιότητας προϊόντα γούνας, να παρακολουθήσουν ένα λαμπερό FASHION SHOW, αλλά και να απολαύσουν όμορφες μουσικές βραδιές τις οποίες πραγματοποίησαν οι διοργανωτές. Η καρδιά της γούνας χτυπά στην Καστοριά Η επιτυχία του νέου θεσμού φάνηκε τη δεύτερη χρονιά της διεξαγωγής του (3-5 Νοεμβρίου 2017), οπότε εκατοντάδες επισκέπτες από 29 χώρες πέρασαν τις πύλες του Εκθεσιακού χώρου. Ο αριθμός των εκθετών έφτασε τους 101, ανάμεσά τους οι μεγαλύτερες γουνοποιητικές επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας. Κατά τη διάρκεια του τριημέρου πραγματοποιήθηκε σημαντικός αριθμός άμεσων πωλήσεων, ενώ συνάφθηκαν και πολλές εμπορικές συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων επιχειρήσεων και των εμπορικών επισκεπτών. Παράλληλα, οι επισκέπτες και οι εκθέτες, είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν δύο πολύ όμορφες μουσικές εκδηλώσεις στο φαντασμαγορικό σκηνικό που στήθηκε στο Lounge Area του εκθεσιακού χώρου. Τις εντυπώσεις έκλεψε το αερόστατο σε σχήμα καρδιάς, που είναι το σήμα «κατατεθέν» του Fur Shopping Festival και το οποίο πέταξε πάνω από την πόλη των γουναράδων, όπου για τρεις ημέρες χτυπούσε η καρδιά της γούνας. Διοργάνωση: Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς, ΔΕΘ - HELEXPO Facebook: @kastoriafurfair | Instagram: @kastoriafurfair_official | Twitter: @kastoriafurfair

The Fur Shopping Festival returns for its third year in 2018! A unique opportunity for last minute shopping will be available again this year at the 3rd Fur Shopping Festival at the International Exhibition Center of Kastoria from 1 to 3 November, 2018. The now established festival of fur in the town of Kastoria dynamically returns for its third consecutive year, gathering together the largest fur business in Greece and abroad, which will make their guaranteed quality merchandise available to the public. The 3rd Fur Shopping Festival is the ideal exhibition event for individual purchases as well as supplementing orders in fur garments and accessories, which will grace shop windows and draw the consumer’s eye. A wide range of fur garments, leather goods, and other accessories at competitive prices await you! Take advantage of this three-day festival and make your purchases from the source of fur production: Kastoria. Fur Shopping Festival: The first steps The first Fur Shopping Festival took place in 2016, when it laid the foundations for its booming expansion. It was held on 3-6 November at the International Fur Exhibition Center with the participation of 63 exhibitors. For the duration of the Festival, visitors had the opportunity to procure guaranteed top-quality designer-label fur products, to attend a glamorous fashion show as well as enjoy concerts, scheduled by the organizers of the Festival. The heart of fur beats in Kastoria The success of the new event became even more apparent the second year. Held from 3 to 5 November, 2017, hundreds of visitors from 29 countries passed through the exhibition venue’s entrance gates. The number of exhibitors shot up to 101, among them some of the major fur-making businesses of Western Macedonia. Over the three days of the Festival, a considerable number of direct sales were made, while numerous trade deals were struck between the participating exhibitors and the commercial buyers. At the same time, both visitors and exhibitors had the opportunity to attend two very enjoyable music events on the fantastic stage set up in the lounge area of the exhibition venue. Particularly impressive was the heart-shaped hot-air balloon—the Fur Shopping Festival trademark—which flew over the city of furriers, where the heart of fur beat for three days. Organized by the Kastorian Fur Association and TIF-HELEXPO Facebook: @kastoriafurfair | Instagram: @kastoriafurfair_official | Twitter: @kastoriafurfair

190 |


The betterfly list

Η ENKA MOISIADIS στο Attica Riviera των Dolce Hotels & Resorts

Η ΕΝΚΑ Moisiadis χειρίζεται και δίνει την ομορφιά του ξύλου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, για πάνω από 65 χρόνια. Η υψηλή ποιότητα των προϊόντων της, η οποία τόσο στην αναπτυγμένη τεχνογνωσία όσο και στο μοναδικό σχεδιασμό και τη μεγάλη συλλογή σε έπιπλα, έχει χαρίσει στην ΕΝΚΑ διεθνή αναγνώριση. H Wyndham Hotel Group μετά την απόκτηση του Mare Nostrum στη Βαυρώνα της Αττικής και σε συνεργασία με το καταξιωμένο γραφείο αρχιτεκτονικών μελετών schema 4 architects, προχώρησε σε ριζική ανακαίνιση. Έτσι πλέον το Attica Riviera κάτω από την ομπρέλα των Dolce Hotels & Resorts αποτελεί ένα ειδυλλιακό θέρετρο για στιγμές χαλάρωσης, στην ιστορική περιοχή της Βραυρώνας, μόλις 40χλμ από το κέντρο της Αθήνας. Η αποστολή της ENKA Moisiadis σε συνεργασία με την schema 4 architects - πάντα με την ποιότητα και τον ιδιαίτερο σχεδιασμό που την κάνει ηγέτη στο χώρο τα τελευταία 65 χρόνια- ήταν να προσδώσουν την αίγλη της ιστορικής περιοχής και στην διαμονή των επισκεπτών. Οι ειδικές κατασκευές στα deluxe δωμάτια για την άνετη διαμονή των επισκεπτών, τα νέα σύγχρονα έπιπλα με το ιδιαίτερο χρωματικό παιχνίδισμα στο lobby και το εστιατόριο από την ENKA Moisiadis προσδοκούν στην απόλυτη αναπαυτική διαμονή και χαλάρωση. Ένα υπέροχο καταφύγιο, για εκλεπτυσμένες απαιτήσεις. www.enka.gr

ENKA MOISIADIS

in Attica Riviera of Dolce Hotels & Resorts Group ENKA Moisiadis, handles and gives the beauty of wood with the best way possible, for more than 65 years. The high quality of its products, attributed as much to the developed expertise and use of ultramodern machinery as to the unique designs and variety in furniture, has offered ENKA Moisiadis international recognition. Wyndham Hotel Group, following the acquisition of Mare Nostrum in Vauron, Attica and in collaboration with the renowned architectural design studio schema 4 architects, underwent a radical renovation. So the Attica Riviera under the umbrella of Dolce Hotels & Resorts is an idyllic resort for moments of relaxation in the historic area of ​​Vravrona, just 40 km from the center of Athens. The mission of ENKA Moisiadis in collaboration with the schema 4 architects - always with the quality and special design that has made it a leader in space over the last 65 years - was to give the glamor of the historic area to the visitor's stay. The special constructions in the deluxe rooms for the comfortable stay of the guests, the new modern furniture with the special colorful play in the lobby and the restaurant by ENKA Moisiadis expect the absolute comfortable stay and relaxation. A great retreat for sophisticated requirements.

Mια υπέροχη αγοραστική εμπειρία στον κόσμο της ομορφιάς, της μόδας και του στυλ στις καλύτερες τιμές της πόλης! Your ultimate shopping experience for beauty, fashion and style in the best prices in town!

192 |


Πολυκλινική Αργυρούδη "Ελευθώ" Multiclinic Argyroudi “Eleftho” Η πολυκλινική Αργυρούδη «Ελευθώ» είναι μια εξαιρετικά λειτουργική δομή, πρότυπο για τα δεδομένα της Χίου αλλά και της Ελλάδας. Η κλινική μας περιλαμβάνει Γυναικολογικό, Μαιευτικό, Χειρουργικό, Ορθοπεδικό, Ακτινοδιαγνωστικό και Μικροβιολογικό τμήμα. Εκτελούνται επίσης επεμβάσεις ουρολογικές, αγγειοχειρουργικής και πλαστικής χειρουργικής, καθώς και βρογχοσκοπήσεις. Διενεργούνται αμνιοπαρακεντήσεις και λήψεις τροφοβλάστης, υπερηχογράφημα πρώτου και δευτέρου επιπέδου, Dopplers και αυχενικές διαφάνειες. Το άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό μας βρίσκεται στη διάθεση κάθε ασθενούς για την καλύτερη εξυπηρέτησή του 24 ώρες το 24ωρο. Όλα τα παραπάνω προσφέρονται σε πολύ καλές τιμές, προσαρμοσμένες στις παρούσες οικονομικές συνθήκες. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους παρέχονται πακέτα προσφορών. Η Κλινική είναι συμβεβλημένη με τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες.

The Multi clinic Argyroudi “Eleftho” is a significantly functional structure, an exemplar for the standards in Chios as well as in Greece. Our clinic includes Obstetrics - Gynecology Department, Maternity Department, Surgery Department, Orthopedics Department, Radiodiagnostic Department and Microbiology Department. Also, urological, vascular surgery and plastic surgery operations are carried out here, as well as bronchoscopies. Amniocentesis Tests and Chorionic Villus Sampling, first and second level ultrasounds, Dopplers and Nuchal translucency are also carried out. Our excellently trained personnel are at the disposal of every patient, 24 hours a day, for their best care. All the above are provided in great cost, adjusted to the current financial conditions. Offer packages are provided during the whole year. The Clinic is contracted with the largest insurance companies.

Γ. Βερίτη 49, Βαρβάσι, Χίος, Τ. 22710 29777 info@eleftho.gr, eleftho.gr

49 G. Veriti str., Varvasi, Chios, T. +30 22710 29777 info@eleftho.gr, eleftho.gr ISO 9001:2008 Αρ. Πιστ.: 17-Q-0411017-TIC

"Το πατροπαράδοτο" Η παραγωγή παστελιού από την οικογένεια Πρωάκη έχει τις ρίζες στον 18ο αιώνα. Το 1995, ιδρύθηκε η εταιρεία της Μαρίας Δ. Πρωάκη με την ονομασία «ΤΟ ΠΑΤΡΟΠΑΡΑΔΟΤΟ». Το 2006 μεταφερθήκαμε στις νέες και άρτια εξοπλισμένες  εγκαταστάσεις, 500 τ.μ. Από το 2013 η εταιρεία συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του προτύπου

"To patroparadoto" The pasteli by the Proakis family has roots that go all the way back to the 18th century. In 1995, the company of Maria D. Proaki was established under the name To Patroparadoto. In 2006, we moved to our new fully equipped facilities (500 sq m). By 2013, the company complies with the requirements of the proprietary and commercial

ISO 22000:2005 που διασφαλίζει την ποιότητα των τροφίμων. Τέλος, από το Νοέμβριο του 2015 οριστικοποιείται ως ΑΦΟΙ ΠΡΩΑΚΗ Ο.Ε. με διακριτικό τίτλο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΑΣΤΕΛΙΑ ΧΙΟΥ «ΤΟ ΠΑΤΡΟΠΑΡΑΔΟΤΟ». Πιστεύουμε ότι οι πρώτες ύλες κάνουν τη διαφορά γι' αυτό και στα περισσότερα προϊόντα θα βρείτε τη μοναδική μαστίχα Χίου, μέλι και ξηρούς καρπούς πρώτης ποιότητας. Νεοχώρι, Χίος, Τ. 22710 32760

standards value ISO 22000:2005 that ensures food quality. By November of 2015, it is finalized as PROAKI BROS. with the distinguished title TRADITIONAL PASTELIA OF CHIOS TO PATROPARADOTO. We believe that the best quality ingredients make all the difference and that is why in most of our products you will find the special Chios Mastic, honey and an assortment of fine quality nuts. Neochori, Chios, T. +30 2271032760


The betterfly list

Οπτικά Ζωγράφος Δείτε τον κόσμο με άλλα μάτια, με γυαλιά οράσεως και οπτικών Ζωγράφος. Το επιστημονικό προσωπικό θα φροντίσει για την κάλυψη της ιατρικής συνταγής και θα αναλάβει το service των γυαλιών σας με συνέπεια και προσοχή στη λεπτομέρεια. Επισκεφτείτε το κατάστημα Ζωγράφος και επιλέξτε τα επόμενα γυαλιά σας μέσα από την ολοκαίνουργια και ενημερωμένη γκάμα της νέας παραλαβής Ερμού 77, Θεσσαλονίκη, Τ: 2310 281 456 

Zografos optical See the world diffirently, with prescriptions and sun-glasses from Zografos optical. Our scientifically trained personnel will fill out your prescription and will also service your glasses with care and attention to detail. Visit Zografos Optical and choose your next glasses from our brand new and always up-to- date range of new arrivals 77 Ermou, Str, Thessaloniki , Τ: +30 2310 281 456

194 |


The betterfly list

Ζαχαροπλαστείο "Βιενέζα" Από το 1981 μέχρι και σήμερα, το ζαχαροπλαστείο ΒΙΕΝΕΖΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ βρίσκεται στο Ακρωτήρι Μυτιλήνης με παραδοσιακά γλυκά ποιότητος. Με τα άριστα επιλεγμένα υλικά, τις προσιτές τιμές, αλλά και την καθημερινή προσπάθεια για την άψογη εξυπηρέτηση των πελατών στο πέρασμα των χρόνων, κέρδισε

"Vieneza" Patisserie From 1981 until today Vieneza Patisserie of Charalambis Panagiotis is situated on the Akrotiri of Mytilene(Lesvos) offering traditional desserts and pastries of high quality. With its pastries made of top quality products, affordable prices, its continuous excellent customer service, Vieneza Patisserie has won over thousands of loyal friends, and has received many distinctions.

Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Λέσβου Α.Ε. με το διακριτό τίτλο ΚΤΕΛ Λέσβου, ιδρύθηκε το 1959. Έχει στόλο 38 Λεωφορείων. Δεν είναι υπερβολή να αυτοχαρακτηρισθούμε ως η «Λεωφόρος του νησιού μας», καθώς αποτελούμε το μέσο που ενώνει το νησί και αυτό γιατί έχουμε καθημερινή πρόσβαση σε όλα τα απομακρυσμένα και μη χωριά της ακριτικής Λέσβου.

196 |

χιλιάδες πιστούς φίλους και αμέτρητες διακρίσεις. Εδώ θα βρείτε γαλακτομπούρεκο, μιλφέιγ, καταΐφι κρέμα, προφιτερόλ, τσουρέκι, αλλά και όλα τα υπόλοιπα παραδοσιακά γλυκά, τα οποία έχουν φέρει το ζαχαροπλαστείο ΒΙΕΝΕΖΑ πρώτο στις προτιμήσεις σας. Παράλληλα, αναλαμβάνει τα γλυκά και την τούρτα για γάμο ή βάπτιση, αλλά και για όποια άλλη κοινωνική σας εκδήλωση. Ακρωτήρι Μυτιλήνη, Τ. 2251029308

In Vieneza Patisserie the customer will find the galaktoboureko, millefeuille, kantaifi with cream, profiterole, tsoureki (Greek sweet bread), and other traditional desserts which made it our first choice! Vieneza Patisserie caters the wedding and baptism banquets and other social events with cakes and sweets. Akrotiri, Mytilene (Lesvos), Τ. +30 2251029308

Στην πολυετή μας δράση έχουμε ιδρύσει και γραφείο γενικού τουρισμού με την επωνυμία «Lesvos Tours» από το 2012. Το ταξιδιωτικό γραφείο Lesvos Tours στην καρδιά της Μυτιλήνης, στην πλατεία των Υπεραστικών ΚΤΕΛ είναι ο καλύτερος συνεργάτης σας για την οργάνωση του ταξιδιού σας, αεροπορικώς, ακτοπλοϊκώς και οδικώς με τα πολυτελή και ιδιόκτητα λεωφορεία μας.


The betterfly list Lidra Hotel is located in an enchanting location in the Prefecture of Pella, next to the Thermal Springs of Pozar and nearby the skiing center Kaimaktsalan, two of the most favorite destinations for nature lovers, mountain climbers, skiers and many others. It offers relaxation and a pleasant stay every season of the year. 26, Kyprou str., Aridaia, Τ. +30 2384022900, www.lidrahotel.gr

Lidra Hotel Βρίσκεται σε μια μαγευτική περιοχή του Ν. Πέλλας, δίπλα στα Ιαματικά Λουτρά Πόζαρ, κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο Καϊμακτσαλάν, αγαπημένους προορισμούς φυσιολατρών ορειβατών, σκιέρ και όχι μόνο, προσφέροντας ξεκούραση, χαλάρωση και ευχάριστη διαμονή όλες τις εποχές του χρόνου. Κύπρου 26, Αριδαία, Τ. 2384022900, www.lidrahotel.gr

Ξενώνας Λαζάρου

Guest House Lazarou

Ο ξενώνας Λαζάρου είναι ένας παραδοσιακός ξενώνας χτισμένος σε ένα από τα πιο γραφικά χωριά της Μακεδονίας την Όρμα, σε απόσταση αναπνοής από τα θερμά ιαματικά λουτρά Πόζαρ και το Λουτράκι Αριδαίας. Ιδανικός προορισμός για όσους θέλουν να συνδυάσουν την απόλαυση του φυσικού τοπίου με τη φιλοξενία μιας αξέχαστης διαμονής. Ανακαλύψτε τη γοητεία της παράδοσης και της άνεσης, σ' ένα χώρο με ξεχωριστό ύφος, στυλ και αρχοντιά! Δωμάτια με τζάκι, διακοσμημένα με ξύλο και πέτρα και στοιχεία της τοπικής αρχιτεκτονικής. Πολλά δωμάτια έχουν Jacuzzi για ατέλειωτες στιγμές χαλάρωσης και απόλαυσης. Μαγευτική θέα στο βουνό Βόρρας με την πλούσια βλάστηση και την άγρια φυσική ομορφιά.

Guest House Lazarou is a traditional facility built in Orma, one of the most picturesque villages of the Region of Macedonia, and in short distance to the Pozar hot springs and to Loutraki, Aridaias. It is an ideal destination for those who like to combine the beauty and calmness of the natural landscape together with the hospitality of an unforgettable stay. Discover the charm of tradition and of comfort in a place with a unique vibe, style and graciousness. At Guest House Lazarou you will find rooms with fireplace, decorated with wood and stone and with elements of the local architecture. Many rooms are equipped with a Jacuzzi, where the guest can spend endless hours of relaxation and peace, and with an enchanting view of the rich with vegetation landscape of the Voras Mountain.

Όρμα Αριδαία, Τ. 2384094170 Orma, Aridaia, Τ. +30 2384094170

198 |


The betterfly list

Fish restaurant "Ντινόρης" Οι φωνές των ιπποτών... αντηχούν ακόμα σε κάθε του γωνιά! Το κτίριο αυτό όμως είναι υπερήφανο... για τα τελευταία του κατορθώματα! Η ιστορία του... από τον 14ο αιώνα! Η φήμη του… από το 1967! Χάρη σε μια οικογένεια... που με αγάπη και μεράκι άλλαξε το γευστικό χάρτη του νησιού! Έδωσε και δίνει αριστουργήματα... με βάση το ολόφρεσκο ψάρι! Δημιουργεί νόστιμους ψαρομεζέδες... που έχουν τιμήσει κατά καιρούς πολλές διάσημες προσωπικότητες! Συνεχίζει την ιστορία με αφοσίωση... και σας περιμένει στην παλιά πόλη... Πλατεία Μουσείου 14Α, Ρόδος, Τ. 2241025824

"Dinoris" Fish restaurant The voices of the knights still echo in its every corner. This establishment is proud for its last achievements; its history dates back to the 14th century, and its reputation from 1976. All thanks to one family that with a lot of love and cheer decided to add a new flavor to the island! The restaurant still makes fishes dishes that can be described as masterpieces. It creates delicious delicacies from fresh fish, which have been tasted by many celebrities, over the years! The restaurant continues its story with dedication and enthusiasm in the Old Town of Rhodes. Museum Sq. 14 A, Rhodes, T. +30 2241025824

Ροδόσταμο

Rodostamo

Η ταβέρνα “Ροδόσταμο” είναι κατ' αρχήν ένας χώρος που νιώθεις όμορφα. Η σάλα φροντισμένη στην εντέλεια, αποπνέει άρωμα ανατολής, τα ζεστά χρώματα στα τραπέζια και τις κουρτίνες, οι γκραβούρες στους τοίχους από το Βόσπορο και την Πόλη ξυπνάνε τις αισθήσεις, προδιαθέτουν να γευτείς τη ζωή και να αποζητήσεις την απόλαυση μέσα από τη συντροφικότητα και την καλή παρέα. Νιώθεις όμορφα! Ανοίγεις τον κατάλογο και τότε μερικά από αυτά που αισθάνεσαι μέσα σου σαν κρυφές επιθυμίες σάμπως να παίρνουν το όνομά τους: Πιλάφι του Σουλτάνου, Γιουβέτσι του Πασά, Οσμάν Κεμπάπ, Πάτλικαν Εσμεζί, Πλιγούρι με καρύδια του Πόντου, Σμυρναίικοι κεφτέδες με κους κους, αλλά και Γιουβέτσι της Άννας. Θες να τα δοκιμάσεις όλα.

‘Rodostamo’ tavern is mainly a place where you feel nice. The hall is perfectly decorated bringing to mind the Orient. The warm colors on the tables and the curtains, the engravings on the walls from Bosporus and Istanbul rouse the senses, make you want to taste life and seek for pleasure through a good company. You feel good! You open the menu and then some of the things that you feel inside, like a secret desire, take their name. Sultan’s pilaf, Pasha’s roast meat with pasta, Osman Kebab, Patlikan Ezmesi, hulled grain with nuts from Pontos, Meat balls from Smyrna with couscous but also Roast meat with pasta by Anna. You want to taste them all.

Αιγαίου & Αγίας Βαρβάρας 13 Δράμα, Τ. 25210 33889 Π. Μελα 4 Καβάλα, Τ. 2510 228294

13, Aigaiou & Agias Varvaras str. Drama, T. +30 25210 33889 4, P. Mela str. Kavala, T. +30 2510 228294

200 |


The betterfly list

Petrides Travel & Car Rental 50 χρόνια εμπειρίας στις ενοικιάσεις αυτοκινήτων στη Λήμνο 50 years of experience in Car Rentals in Limnos

Η Petrides Travel & Car Rental προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες μεταφορών, έχοντας πάντα ως κύρια προτεραιότητα την άνεση και την ασφάλεια των πελατών της. Φροντίζουμε όλοι οι πελάτες μας να απολαμβάνουν VIP εξυπηρέτηση ώστε οι μεταφορές σας στην Λήμνο να αποτελέσουν μια αξέχαστη εμπειρία.

Petrides Travel & Car Rental offers complete transport services. Its main priority is the comfort and safety of its customers. We ensure that all our customers enjoy VIP service so that your transportation to Limnos will be an unforgettable experience.

"Kotetsi" The Kotetsi grill, located in the town of Kozani, is where you can try delicious dishes with chicken and an array of different kinds of meat. The Kotetsi grill is a family-friendly environment, where all the dishes are made from local products, and Mrs. Agni welcomes you and caters you like you are home. Κ. Drizi 3, Kozani, T. +30 2461021421

"Το Κοτέτσι" Το ψητοπωλείο Κοτέτσι στην πόλη της Κοζάνης είναι εκεί για να δοκιμάσετε υπέροχες γεύσεις από κοτόπουλο και μεγάλη ποικιλία διαφόρων κρεάτων. Σε ένα οικογενειακό περιβάλλον, όπου όλα τα πιάτα είναι από ντόπια προϊόντα της περιοχής. Η κυρία Αγνή σας περιμένει για να σας περιποιηθεί και να αισθανθείτε σαν το σπίτι σας. Κ. Δρίζη 3, Κοζάνη Τ. 2461021421

202 |


204 |


206 |


208 |


betterfly  
betterfly  
Advertisement