Page 1

Το περιοδικό της Astra Airlines The Astra Airlines in flight magazine


2 |


4 |


6 |


8 |


10 |


editorial

Στην αρχή του καλοκαιριού του 2017 , ελπίζαμε ότι ο σχεδιασμός του θερινού προγράμματός μας θα ανταποκρινόταν στις ανάγκες σας και θα οδηγούσε σε μια καλή σεζόν. Το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες μας, με αύξηση πάνω από 20% στην επιβατική κίνηση και 6 ποσοστιαίες μονάδες στις πληρότητες των πτήσεων. Οι στόχοι μας για την επόμενη περίοδο περιλαμβάνουν μία μείωση, μία πιστοποίηση και μία επέκταση: ήδη, σε σχέση με το 2016, έχουμε μειώσει τις καθυστερήσεις των πτήσεων κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες και στοχεύουμε να συνεχίσουμε την προσπάθεια αυτή. Το καλοκαίρι του 2018 αναμένουμε πιστοποίηση IOSA και, επίσης, αναμένουμε τα νέα αεροσκάφη μας. Μέχρι τότε συνεχίζουμε το χειμερινό μας πρόγραμμα πτήσεων, προσφέροντας όπως κάθε χρόνο και την ευκαιρία για εορταστικές αποδράσεις στους αγαπημένους σας ευρωπαϊκούς προορισμούς στην Αυστρία, Τσεχία, Ουγγαρία, Ελβετία και Γερμανία. Καλές πτήσεις! Γιάννης Ζλατάνης, Πρόεδρος Δ.Σ. At the beginning of the summer 2017, we hoped that the seasonal schedule we prepared would meet your holiday needs and result to a good season. The result exceeded our expectations, with an increase of more than 20% in passenger traffic and 6 percentage points in load factors. Our targets for the next period include a reduction, a certification and an extension: already, as compared to 2016, we have reduced flight delays by 5 percentage points and we are aiming to continue this effort. In the summer of 2018 we expect to become IOSA certified and we also expect the arrival of our new aircraft. Until then, we continue our winter flights schedule, offering, as we do every year, the opportunity to celebrate getaways at your favorite European destinations in Austria, Czech Republic, Hungary, Switzerland and Germany. Enjoy your flight! Yannis Zlatanis, President

12 |


περιεχόμενα | contents

12. Editorial 18. Betterfly & Better living 62. Περιπλανήσεις στον κόσμο 104. Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας 120. H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη: «ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία»

contents

περιεχόμενα

136. Made in... Χίος 146. Φωτογραφική ομάδα Σάμου 154. Σαμιώτικα αμπελοτόπια: Πεζούλες και Μοσχάτο 158. Πεντοζάλι, ο πολεμικός χορός της Κρήτης 162. Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται 176. Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία 186. Νεράιδα 196. Σπήλαιο Δράκου 198. 6 χιλιόμετρα από την Αρχαία Δίολκο στην Διώρυγα της Κορίνθου 204. Kastoria 2nd Fur Shopping Festival 210. The betterfly list 220. Χάρτης προορισμών 222. Ο στόλος της Astra Airlines

12. Editorial 18. Betterfly & Better living 62. Travel around the world 104. Vineyards and winery of Μacedonia 120. Ermou street, Mytilene: "the road had its own history" 136. Made in...Chios 146. Samos photography group 154. Samian vineyards: Pezoules and Moschato 158. Pentozali, the war dance of Crete 162. Heraklion is re-introduced to us 176. Corfu and its alternative museums 186. Neraida 196. Cave of the Dragon 198. 6 kilometers from the Ancient Diolkos to the Corinth Canal 204. Kastoria 2nd Fur Shopping Festival 210. The betterfly list 220. Destination map 222. The fleet of Astra Airlines

14 |


Ιδιοκτησία της Astra Airlines 12ο χιλιόμετρο Θεσσαλονίκης- Μουδανιών, περιοχή αεροδρομίου Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τ: 2310-489390, Fax: 2310-489393 Παραγωγή- έκδοση εντύπου: «Όψεις πολιτισμού» Κομνηνών 17, Θεσσαλονίκη, Τ: 2310-257218, Fax: 2310-257219 Διευθυντής: Θανάσης Κατσίκας (atha.kats@yahoo.gr) Διευθυντής Περιοδικών Εκδόσεων: Ελισάβετ Κελέση (elisavet54@gmail.com) Αρχισυντάκτης: Θάνος Δελλής (politismos33@gmail.com) Creative Art Director: Xρήστος Ματσικίδης Art director: Βίκη Σπανού Επιμέλεια Ύλης: Σάκης Ζήσης Επιμέλεια Περιοδικού: Νικολέτα Νικολιού Επιμέλεια Κειμένων: Παρασκευή Κατσίκα Σύμβουλοι Διαφήμισης: Κατερίνα Δάλλα, Ασπασία Δαϊνά, Βιβή Κατσαούνη, Ρένα Τελλίδου, Βασίλης Ψαρόπουλος (periodikoastra@gmail.com) Οικονομική διαχείριση: Θανάσης Γούλας, Γιώργος Ψάρρης Λογιστήριο: Νίκος Ιατρού Mεταφράσεις: Μεταφραστικό κέντρο "Ξανθάκη" Γραμματεία: Xρύσα Αρβανιτίδου Eκτύπωση: Thessprint Ευχαριστούμε για τη διάθεση του φωτογραφικού υλικού: Φωτογραφική ομάδα Σάμου, Δήμο Κρήτης, Φωτογραφική Εταιρεία Μυτιλήνης - Τσουλέλλης Στρατής Τα άρθρα και οι γνώμες που εκφράζονται στα κείμενα του περιοδικού δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά τις απόψεις της Astra Airlines. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση και η αποσπασματική μεταφορά κειμένων με τη γραπτή συναίνεση της Astra airlines. Το περιοδικό διατίθεται δωρεάν

16 |

Owned by Astra Airlines 12th km on the Thessaloniki-Moudania road, airport district Thermi, Thessaloniki T. +30 2310-489390, Fax: +30 2310-489393 Production-publication: «Opsis Politismou» 17 Komninon St., Thessaloniki T. +30 2310-257218, Fax: +30 2310-257219 Director: Thanasis Katsikas (atha.kats@yahoo.gr) Periodical Publications Director: Elisavet Kelesi (elisavet54@gmail.com) Editor-in-chief: Thanos Dellis (politismos33@gmail.com) Creative Art Director: Christos Matsikidis Art director: Viki Spanou Content Management: Sakis Zisis Magazine Editor: Nikoleta Nikoliou Copy editing: Paraskevi Katsika Advertising Consultants: Katerina Dalla, Aspasia Daina, Vivi Katsaouni, Rena Tellidou, Vasilis Psaropoulos (periodikoastra@gmail.com) Financial Management: Thanasis Goulas, Giorgos Psarris Account office: Nikos Iatrou Translations: Translation Center "Χanthaki" Secretariat: Chrisa Arvanitidou Print: Thessprint We would like to thank for providing us with photographic material: Samos photography group, Municipality of Crete, Photographic Society of Mytilene - Tsoulellis Stratis The articles and opinions expressed in the magazine's texts do not necessarily represent the views of Astra Airlines. The reproduction and fragmentary transposition of the texts is only permitted with the written consent of Astra airlines. Free press


Betterfly and better living

Η ιστορία των αδελφών Wright ταυτίζεται με το «Aμερικανικό όνειρο» Στο συναρπαστικό βιβλίο «Αδελφοί Ράϊτ» (εκδ. Key Books) ο βραβευμένος δύο φορές με Pulitzer David McCullough καταγράφει τα έργα και τις ημέρες του Willber και του Orville που δεν το έβαλαν ποτέ κάτω και πραγματοποίησαν το όνειρό τους.

18 |


The story of the Wright brothers is identified with the “American Dream” In the fascinating book ‘Wright brothers’, [publ. Key Books] David McCullough, the awardwinning Pulitzer twice, records the works and the days of Willber and Orville, who never gave up and realized their dream.


Betterfly and better living Οι αδελφοί Wright (Orville και Wilbur Wright) έχουν μείνει στην ιστορία ως αυτοί που κατόρθωσαν να δημιουργήσουν και να πετάξουν το πρώτο αεροπλάνο. Το εντυπωσιακό είναι ότι τα κατάφεραν όλα μόνοι τους, με δικά τους έξοδα και χωρίς καμία στήριξη (κρατική ή ιδιωτική). Οι αδελφοί Wright ξεκίνησαν την πορεία τους ως κατασκευαστές ποδηλάτων στο Dayton του Ohio. Τα ποδήλατά τους απέκτησαν φήμη και η μικρή βιοτεχνία τους άρχισε να αποφέρει κέρδη, τα οποία χρησιμοποίησαν για να εκπληρώσουν το μεγαλύτερο όνειρό τους, την κατασκευή της πρώτης πτητικής μηχανής. Το πάθος τους να καταφέρουν να πετάξουν τους οδήγησε στη μελέτη όλων όσων είχαν αποπειραθεί να πετάξουν πριν από αυτούς, αλλά δεν βρήκαν κάτι χρήσιμο και συνειδητοποίησαν ότι κανείς δεν είχε πάρει το σωστό δρόμο. Περισσότερα έμαθαν από την παρατήρηση των πτηνών, καθώς προσπαθούσαν να αποκωδικοποιήσουν τι ακριβώς χρειάζεται για να μπορεί ένα σώμα να πετάξει. Στο ξεκίνημα του 20ου αιώνα, έχοντας κάνει τα πρώτα βήματα (δουλεύοντας στον ελεύθερο χρόνο τους), αποφάσισαν να προχωρήσουν στην πρακτική εφαρμογή. Έψαξαν και βρήκαν το πλέον κατάλληλο μέρος, έναν απομακρυσμένο χερσότοπο στο Kitty Hawk της Βόρειας Καρολίνας, όπου τα επόμενα χρόνια κατόρθωσαν να βελτιώσουν τη μηχανή τους και τελικά, το 1903, να πετύχουν την πρώτη πτήση με αεροπλάνο, έστω και για λίγα δευτερόλεπτα. Προς απογοήτευσή τους, κανείς δεν έδειξε ενδιαφέρον: όλοι τους θεωρούσαν σχεδόν τρελούς, οι εφημερίδες τους αγνοούσαν, το ίδιο και η Αμερικανική κυβέρνηση.

20 |

Wright brothers (Orville and Wilbur Wright) are generally credited with inventing, building, and flying the world’s first successful airplane. The most impressive is that they did all their own, at their own expense and without any support (public or private). The Wright brothers began their career as bicycle manufacturers in Dayton, Ohio. Their bicycles became famous and their small industry began to make profits, which they used to fulfill their biggest dream, the construction of the first flying machine. Their passion to fly led them to the study of all those who attempted to fly before them but did not find anything useful so they realized that no one had taken the right way. They learned more by observing birds trying to decode what exactly needs a body to fly. At the beginning of the 20th century, having made the first steps (working in their free time), they decided to move on to the implementation. They searched and found the most appropriate place, a remote waste land in Kitty Hawk, North Carolina, where, in the years to come, they succeeded in improving their engine, and finally, in 1903, to get the first airplane flight, even for a few seconds. To their disappointment, nobody was interested in: people thought that they were almost mad, the newspapers ignored them, and the US Government too. Without being hurt, they continued their work. The continued indifference of the American government led them to Europe, where the proposals from the states and individuals were enough but required a lengthy period of negotiations.


Betterfly and better living

Χωρίς να πτοούνται, συνέχισαν το έργο τους. Η συνεχιζόμενη αδιαφορία της Αμερικανικής κυβέρνησης τους οδήγησε στην Ευρώπη, όπου οι προτάσεις από κράτη και ιδιώτες ήταν αρκετές, αλλά απαιτούσαν χρονοβόρες διαπραγματεύσεις. Ώσπου, στο τέλος της δεκαετίας, οι σχεδόν παράλληλες επιδείξεις των δυνατοτήτων του αεροπλάνου τους σε Γαλλία και Αμερική, έπεισαν και τον τελευταίο θεατή. Τότε, οι δύο «τρελοί» έγιναν διάσημοι, η ζωή τους άλλαξε ριζικά και οι τραπεζικοί λογαριασμοί τους επιτέλους άνθισαν. Το βιβλίο παρουσιάζει τις ζωές τους. Γιοι ενός ανοιχτόμυαλου ιερέα που τους δίδαξε τη σκληρή δουλειά αλλά και τους πρόσφερε μια πλούσια βιβλιοθήκη, οι αδελφοί Wright μεγάλωσαν με αρχές που ακολούθησαν πιστά σε όλη τη ζωή τους. Έζησαν μετρημένα, δεν παντρεύτηκαν ποτέ και όλα περιστρέφονταν γύρω από τη δουλειά τους και το δίδυμο του πατέρα και της αδερφής τους. Χωρίς να έχουν σπουδάσει μηχανικοί ή κάτι αντίστοιχο, χρησιμοποίησαν τις γνώσεις που αποκόμιζαν από την κατασκευή των ποδηλάτων τους και την έμφυτη εξυπνάδα τους και κατάφεραν να αλλάξουν την ανθρώπινη ιστορία, κυριολεκτικά μέσα από το μηχανουργείο τους! Η ικανότητα του David McCullough στις βιογραφίες είναι γνωστή, αφού και τα δύο βραβεία Pulitzer που έχει κερδίσει ήταν για τις βιογραφίες του John Adams και του Harry Truman, των 2ου και 33ου Προέδρων των ΗΠΑ αντίστοιχα. Στο βιβλίο του«Αδελφοί Wright» αναγνωρίζει ότι η ιστορία των πρωταγωνιστών του είναι το απόλυτο «αμερικανικό όνειρο». Έτσι, σωστά επιλέγει να αφήσει τις περιπέτειές τους να μιλήσουν από μόνες τους, καθώς είναι τόσο εξωφρενικά απίστευτο το επίτευγμά τους, ώστε δεν χρειάζεται να προσθέσει τίποτα για να το «στολίσει». Η έρευνα που έχει κάνει είναι διεξοδική και καλύπτει πολλές πηγές, από τις επιστολές της οικογένειας ως τον Τύπο της εποχής, αλλά και τις παράλληλες προσπάθειες των ανταγωνιστών τους. Αυτό που κυριαρχεί στην αφήγηση είναι η εξαιρετική ακεραιότητα των χαρακτήρων τους, η θρησκευτική αφοσίωσή τους στη δουλειά αλλά και η ακράδαντη πίστη τους στην επιτυχία του έργου τους. Τέλος, μια ενδιαφέρουσα πληροφορία: οι εφευρέτες του αεροπλάνου αποκόμισαν περί τα 1.000.000 δολάρια (τα οποία σήμερα θα αντιστοιχούσαν σε 10.000.000), ποσό σημαντικό για την εποχή, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έγιναν πλούσιοι.

By the end of the decade, the parallel demonstrations of their airplane capabilities in France and America convinced even the last viewer. Then, the two “madmen” became famous, their lives changed radically and their bank accounts finally flourished. The book presents their lives. Sons of an open-minded priest who taught them to work hardly, offering them a rich library, the Wright brothers grew up with principles that followed faithfully throughout their life. They lived frugally, they were never got married, and everything centered on their work, their father and their sister. Without having studied engineers or something similar, they used the knowledge for the bicycle construction and their innate intelligence and managed to change human history, literally through their machine shop! David McCullough’s ability to biography is well known, since both Pulitzer Prizes he won were for the biographies of John Adams and Harry Truman, the 2nd and 33rd Presidents of the United States, respectively. In his book “Wright Brothers”, he recognizes that the story of the protagonists is the absolute “American dream”. So he prefers to let their adventures speak for themselves as it is so incredibly unbelievable their achievement that they do not need to add anything to “decorate”. He did a thorough investigation using many sources, from the letters of the family to the press of that time, as well as the parallel efforts of their competitors. What dominates the narrative is the exceptional integrity of their characters, their religious dedication to work, and their firm belief in the success of their work. Finally, an interesting information: the inventors of the airplane received about $ 1,000,000 (which today would correspond to 10,000,000), an important amount for that time, but they did not become rich.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books.

Key Books publications.

22 |


Betterfly and better living

Magnum το φωτογραφικό πρακτορείο θρύλος! Το Magnum είναι ένας θρύλος του φωτογραφικού κόσμου. Οι φωτογράφοι του θεωρούνται οι "rock-star" της δημοσιογραφίας.

Magnum the Prestigious Photo Agency! Magnum is a legend of the photographic world. Its photographers are considered as the rock-star of journalism.

24 |

Πρόκειται για μια κοπερατίβα φωτογράφων που ιδρύθηκε το 1947 και άλλαξε για πάντα τους κανόνες και την αισθητική στο φωτορεπορτάζ και την καλλιτεχνική φωτογραφία . Τα μέλη αυτής της κοινότητας ήταν ρεπόρτερ και καλλιτέχνες, με κυριότερο χαρακτηριστικό την ανεξάρτητη φύση. «Το Magnum είναι μία κοινότητα σκέψης, μία μοιρασμένη ανθρώπινη αρετή, η περιέργεια για το τι συμβαίνει στον κόσμο, ο σεβασμός απέναντι στα πράγματα και η επιθυμία να τα μεταγράψεις σε εικόνες». Αυτός είναι ο ορισμός του κατά τον Henri Cartier Bresson, ιδρυτή του πρακτορείου μαζί με τους φωτογράφους Robert Capa, David “Chim” Seymour, George Rodger και William Vandivert. Η ομάδα μεγάλωσε μέσα σε λίγα χρόνια, συμπεριλαμβάνοντας και Έλληνες, όπως ο Νίκος Οικονομόπουλος. Η φωτογραφική είδηση της δεκαετίας ήταν η πώληση του φωτογραφικού αρχείου του Magnum στον ιδιοκτήτη της Dell, με σκοπό να το παραχωρήσει στο Πανεπιστήμιο του Texas στο Austin. Πρόκειται για ένα αρχείο 200.000 φωτογραφιών, που καταγράφουν τις σημαντικότερες στιγμές του 20ου αιώνα, από το σκάνδαλο Watergate, μέχρι προσωπικές στιγμές διασημοτήτων και πολιτικών. Το Magnum επικρίθηκε για την εμμονή του στον τρίτο κόσμο και ιδιαίτερα για τις εξαθλιωμένες του εικόνες ή ακόμα και για την πολύ αυστηρή αισθητική του. Όμως, κανείς δεν αμφισβητεί ότι μας χάρισε κάποιες από τις πιο σημαντικές και όμορφες φωτογραφίες, όπως το Afghan Girl του Steve McCurry.

It is a cooperative of photographers founded in 1947 and changed forever the rules and aesthetics in photojournalism and artistic photography. The members of this community were reporters and artists, their main feature is the independent nature. “Magnum is a community of thought, a shared human quality, a curiosity about what is going on in the world, a respect for what is going on and a desire to transcribe it visually”. This is the definition according to Henri Cartier Bresson, the founder of the agency along with the photographers Robert Capa, David “Chim” Seymour, George Rodger and William Vandivert. The team grew in the last few years, including Greeks, such as Nikos Economopoulos. The photographic news of the decade was the sale of Magnum’s photographic archive file to the Dell owner, in order to grant it to the University of Texas at Austin. This is an archive of 200,000 photos documenting the most important moments of the 20th century, starting from the Watergate scandal, until the personal moments of celebrities and politicians. Magnum was criticized for his obsession with the Third World and especially for his impoverished images or even for its very strict aesthetic. In any case, no one doubts that it gave us some of the most important and beautiful photos, as the Afghan Girl of Steve McCurry.


Betterfly and better living

Απίστευτο και όμως αληθινό: δύο robot συνομιλούν στο facebook στη δική τους γλώσσα Δύο chatbots του Facebook κατάφεραν να επικοινωνήσουν δημιουργώντας μια νέα γλώσσα, αλλάζοντάς την Αγγλική, ώστε να είναι πιο εύκολη η χρήση της. Το νόημα της επικοινωνίας αυτής παρέμεινε άγνωστο στους ανθρώπους, οι οποίοι είχαν αναλάβει τη συντήρηση των chatbots. Τα chatbots είναι εφαρμογές οι οποίες είναι προγραμματισμένες να απαντούν σε ερωτήσεις και να αποκρίνονται σε δηλώσεις, ώστε ο συνομιλητής τους να λάβει τις πληροφορίες που θέλει. Όσο ανώτερο τεχνικά είναι το chatbot και όσο πιο πολύπλοκα προγραμματισμένο, τόσο πιο «ανθρώπινη» φαίνεται η αντίδρασή του. Τα τελευταία χρόνια, οι κολοσσοί της τεχνολογίας έχουν ριχτεί στον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης και τα chatbots αποτελούν έναν από τους τομείς στον οποίο βλέπουμε ραγδαίες βελτιώσεις, κάτι που συνδέεται με τις εμπορικές χρήσεις τους. Πλέον μπορούμε να βρούμε για παράδειγμα πολλά chatbots σε θέση πωλητή σε πολλές ψηφιακές εφαρμογές ή ιστοσελίδες. Τα δύο chatbots του Facebook είναι αποτελέσματα έρευνας επιστημόνων της εταιρείας, όπου εξετάζεται η ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας. Οι περίεργες συνομιλίες μεταξύ τους εμφανίστηκαν ύστερα από προγραμματισμό των ερευνητών οι οποίοι στόχευαν να «διδάξουν» τα chatbots πως να διαπραγματεύονται την ανταλλαγή αγαθών, όπως καπέλα, μπάλες και βιβλία, με συγκεκριμένη αξία. Σύντομα τα δυο bots άρχισαν να συνομιλούν με φράσεις ακατανόητες για τους ερευνητές. Τα chatbots έπρεπε να μάθουν να παζαρεύουν μεταξύ τους μέχρι να βρουν λύση. Δεν είχαν εντολή όμως να χρησιμοποιήσουν Αγγλικά, τα οποία θα μπορούν να καταλάβουν οι άνθρωποι και έτσι δημιούργησαν τη δική τους στενογραφία. Φανερό είναι ότι υπάρχουν κάποιοι κανόνες στον παραπάνω διάλογο. Για παράδειγμα, οι αντωνυμίες που χρησιμοποιούν πολλές φορές σε κάθε πρόταση φαίνεται να έχουν το ρόλο τους στο παζάρι και δεν είναι κάποιο glitch (λάθος του συστήματος). Μερικοί από αυτούς τους διαλόγους έληξαν με επιτυχία, παρά την περίεργη αυτή γλώσσα. Τα chatbots έμαθαν να παζαρεύουν με πολύ «ανθρώπινο» τρόπο. Ο Dhruv Batra, ερευνητής στο τμήμα της τεχνητής νοημοσύνης του Facebook, ανέφερε τα εξής: «Τα δύο chatbots δημιούργησαν μια ακατανόητη για εμάς γλώσσα και εφηύραν κωδικοποιημένες λέξεις για τη μεταξύ τους επικοινωνία. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται μια λέξη πέντε φορές για να αντιληφθεί ο συνομιλητής μου ότι εννοώ πέντε αντικείμενα. Δεν διαφέρει και πολύ από τις συντομεύσεις που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι. Σύμφωνα με το γλωσσολόγο Mark Liberman, η γλώσσα αυτή δεν αποτελεί κάποια πρώιμη μορφή του ανθρώπινου λόγου». Για αρχή, πρόκειται για γλώσσα που χρησιμοποιείται καθολικά σε γραπτή μορφή, ενώ οι ανθρώπινες γλώσσες χρησιμοποιούνται κατά βάση προφορικά ή νοηματικά, ενώ τα κείμενα είναι το τεχνικό κομμάτι τους», αναφέρει στο blog του. Το Facebook σταμάτησε τη συγκεκριμένη έρευνα, καθώς «ο σκοπός της ήταν να δημιουργήσουν chatbots που μπορούν να μιλήσουν σε ανθρώπους».Δεν είναι αλήθεια ότι το πρόγραμμα σταμάτησε λόγω φόβου της ανεξέλεγκτης εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης. Φυσικά, δεν αναιρείται το γεγονός ότι υπήρξε ραγδαία εξέλιξη στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και το ότι ερευνητές για πρώτη φορά βρέθηκαν μπροστά σε τέτοιο γεγονός. Αξίζει να αναφερθεί ότι πριν λίγους μήνες είχαμε ένα παρόμοιο περιστατικό, όπου η τεχνητή νοημοσύνη της Google χρησιμοποίησε το εργαλείο μετάφρασης για να δημιουργήσει μια κωδικοποιημένη γλώσσα.

26 |


Unbelievable but true: two robots are chatting on facebook in their own language Two chatbots of Facebook were able to communicate by creating a new language, changing the English language in order to be easier its use. The meaning of this communication remained unknown to the people who had undertaken the maintenance of chatbots. Chatbots are applications that are programmed to answer questions and respond to statements so that their interlocutor can get the information he wants. Chatbot, the more advanced, regarding the technical part, and the more complex, regarding its programming, its reaction appears more “human”. In recent years, the giants of technology have been involved in the improvement of the artificial intelligence, and chatbots are one of the areas where we can see rapid improvements that are linked to their commercial uses. Now we can find, for example, many chatbots in vendor position in many digital applications or websites. Facebook’s two chatbots are the results of a company’s scientific research, which examines the development of this technology. The bizarre conversations between them emerged following the programming of the researchers who planned to ‘teach’ the chatbots how to negotiate the exchange of goods, such as hats, balls and books, of a certain value. After a short time of period, the two bots began to talk with phrases incomprehensible to the researchers. The chatbots had to learn to haggle between them in order to find a solution, but they had no order to use English, which people could understand and thus they created their own ... shorthand. It is obvious that there are some rules in the above dialogue. For example, the overuse of the pronouns in each sentence seems to have their role in the haggle and it is not a glitch. Some of these dialogues ended successfully despite this odd language. The chatbots learned to haggle in a very "human" way. Dhruv Batra, a researcher in the department of the artificial intelligence of Facebook, mentioned the following: “The two chatbots created an incomprehensible language for us and they invented coded words to communicate between them. For example, a word is used five times to make sense to my interlocutor that I mean five objects. It does not make great difference from the shortcuts that people use.” According to the linguist Mark Liberman, this language is not an early form of human speech. “To begin with, it is a language that is universally used in written form, while the human languages are basically spoken or written, as the texts are their technical part.”, says in his blog. Facebook stopped this research, as “its purpose was to create chatbots that can talk to people.” It is not true that the program stopped because of the fear of the uncontrolled development of artificial intelligence. Certainly, it is not negated that there has been a rapid evolution in the development of the artificial intelligence and that, for the first time, the researchers had to face such an event. It is interest to mention also that a few months ago, there was a similar incident where Google’s artificial intelligence used the translation tool to create a coded language.


Betterfly and better living

Γκράφιτι του Banksy το πιο αγαπημένο Graffiti of Banksy έργο των the most beloved Βρετανών work of the British people Το "γκράφιτι" του διάσημου καλλιτέχνη του δρόμου Banksy (Robin Gunninham)  το οποίο δείχνει ένα μικρό κορίτσι την ώρα που αφήνει ελεύθερο ένα μπαλόνι σε σχήμα καρδιάς, αναδείχθηκε το έργο τέχνης που προτιμούν περισσότερο οι Βρετανοί, σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 2.000 ερωτηθέντων.

"Το κοριτσάκι με το μπαλόνι" που ο βρετανός καλλιτέχνης αποτύπωσε με στένσιλ πάνω στην πρόσοψη ενός καταστήματος στο Sord, στο ανατολικό Λονδίνο, το 2002, ήρθε πρώτο στην κατάταξη ανάμεσα στα 20 καλύτερα βρετανικά έργα τέχνης. Το γκράφιτι αφαιρέθηκε από τον τοίχο του μαγαζιού και πωλήθηκε σε δημοπρασία το 2014 αντί 500.000 στερλινών (σχεδόν 560.000 ευρώ). Η ελαιογραφία “The cart with the hay” του John Constable (1821) είναι στη δεύτερη θέση, ενώ ακολουθεί τρίτος ο πίνακας "The Singing Butler" (1992) του Jack Vetriano. Το "Τhe Fighting Temeraire" (1839) του Joseph Mallord William Turner, έρχεται τέταρτο στις προτιμήσεις των Βρετανών. Τρία εξώφυλλα δίσκων περιλαμβάνονται στον κατάλογο με τα 20 καλύτερα βρετανικά έργα τέχνης.

28 |

The graffiti of the famous street artist, Banksy, which shows a young girl while leaving a heart-shaped balloon, has become the work of art most preferred by the British, according to a poll conducted on a sample of 2.000 respondents. “The little girl with the balloon” that the British artist stitched on the front of a store in Sord, East London, in 2002, came first in the ranking among the 20 best British artworks. The graffiti was removed from the shop wall and sold in 2014 at an auction for 500.000 pounds (almost 560.000 euros). The oil painting “The cart with the hay” by John Constable (1821) in second place, followed by a third table “The Singing Butler” (1992) by Jack Vetriano. The “Τhe Fighting Temeraire” (1839) by Joseph Mallord William Turner, is in the fourth place in British preferences. Three album covers are included in the list of the 20 best British artworks.


Παρουσίαση | Presentasion

Marea Sea Spirit Το Marea Sea Spirit είναι μία από τις πρόσφατες αφίξεις στο γαστριμαργικό χάρτη της πόλης της Θεσσαλονίκης.

Από τους δημιουργούς του πολυσυζητημένου Γλυκάνισου, έρχεται να ταράξει τα νερά στην ψαροφαγία με τα μοντέρνα του πιάτα που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα, την άριστα ενημερωμένη οινική λίστα, την έμφαση στην υψηλή ποιότητα και το άψογο service. Ο χώρος, minimal με ήπια classy αισθητική και σύγχρονη διακόσμηση, ενδείκνυται για επαγγελματικές συναντήσεις και γεύματα αξιώσεων τόσο τη μέρα όσο και το βράδυ. Από το χταπόδι στη σχάρα με φινόκιο και μελάνι σουπιάς, το καπνιστό χέλι με ταραμά wasabi και το ταρτάρ καραβίδας μέχρι τα χειροποίητα νιόκι με τις γαρίδες και τον μπακαλιάρο πρασοσέλινο, όλα τα πιάτα που δοκιμάσαμε ήταν άψογα στη γεύση και την εμφάνιση. Λώρη Μαργαρίτη 13 & Στρατηγού Καλλάρη, Θεσσαλονίκη T. 2310 257 696, info@mareaseaspirit.gr

Marea Sea Spirit is Thessaloniki’s new innovative fresh fish & seafood restaurant brought to you by the owners of Glykanisos which we all know and love. Marea is all about fresh fish and seafood, delicious appetizers & salads, tasteful atmosphere and godly wines. Embark upon a culinary journey through Mediterrenean flavors and discover delectable and mouthwatering experiences that can satisfy even the most demanding palate. 13, Lori Margariti & Str. Kallari str., Thessaloniki T. +30 2310 257 696, info@mareaseaspirit.gr

30 |


Έναντι 125.000 δολαρίων πουλήθηκε φωτογραφία του Einstein

125.000 δολάρια πουλήθηκε η πρωτότυπη εμβληματική φωτογραφία του Albert Einstein, στην οποία βγάζει έξω τη γλώσσα του. Η φωτογραφία είχε τραβηχτεί στις 14 Μαρτίου 1951 στο πάρτι γενεθλίων για τα 72 χρόνια του στο Πανεπιστήμιο Prinston. Η αστεία φωτογραφία δημοπρατήθηκε από τον οίκο Nate Sanders του Λος 'Αντζελες και αποκτήθηκε από αγοραστή που κράτησε την ανωνυμία του. Μια ομάδα φωτογράφων έπεισαν τον κορυφαίο επιστήμονα να ποζάρει την ώρα που έφευγε από το πάρτι και αυτός τους «αποζημίωσε» με αυτή τη χαριτωμένη πόζα. Ο ίδιος αγαπούσε πολύ αυτή τη φωτογραφία του και είχε ζητήσει από το πρακτορείο UPI να του δώσει εννέα αντίγραφά της για να τα χαρίσει ως κάρτες σε φίλους του. Η δημοπρατημένη φωτογραφία (διαστάσεων επτά επί δέκα ιντσών) είναι υπογεγραμμένη από τον «πατέρα» της θεωρίας της σχετικότητας. Ο,τιδήποτε ανήκε στο μεγάλο φυσικό «πιάνει» μεγάλα ποσά στις κατά καιρούς δημοπρασίες.

Einstein’s photo was sold for $ 125,000 The original emblematic photograph of Albert Einstein in which he pulls out his tongue was sold for $ 125,000. This photo was taken on March 14, 1951, at his 72-year birthday party at Princeton University.

The funny photo was auctioned by Nate Sanders, in Los Angeles, and was acquired by an anonymous buyer. A group of photographers convinced the famous scientist to pose as he was leaving the party and he “compensated” them with this cute pose. He loved this photo very much and had asked the UPI agency to give him nine copies to offer them as cards to his friends. The auctioned photo (seven to ten inches) is signed by the “father” of the theory of relativity. Everything that belonged to the great scientist “catches” large sums at occasional auctions.


Betterfly and better living

Η «βασίλισσα των πουά» απέκτησε μουσείο στο Τόκιο Τα πουά της είναι σίγουρα τα πιο διάσημα στον κόσμο. Το ίδιο και οι κολοκύθες της. Η ίδια είναι ίσως η πιο ακριβή "εν ζωή" γυναίκα καλλιτέχνης. Ο λόγος για την εκκεντρική 88χρονη Γιαπωνέζα Yayoi Kusama, τη «Βασίλισσα των πουά» που δεν σταματά να δημιουργεί παρά την ευαίσθητη υγεία της. Κάθε πρωί πηγαίνει στο στούντιό της, το οποίο απέχει μόνο λίγα μέτρα από την ψυχιατρική κλινική στην οποία ζει οικειοθελώς, από το 1977, στο Kyoto. Η Yayoi Kusama δημιούργησε ένα μουσείο αφιερωμένο στα έργα της, στην περιοχή Shinjuku του Τόκιο, το οποίο ολοκληρώθηκε το 2014. Το πενταόροφο κτίριο, είναι μια εντυπωσιακή λευκή κατασκευή με μεγάλα παράθυρα και ξεχωρίζει σαν πυρσός τέχνης στην πιο εμπορική περιοχή του Τόκιο. Ο δεύτερος και τρίτος όροφος φιλοξενούν τα ζωγραφικά έργα, τα γλυπτά και τις εγκαταστάσεις της, ενώ ο τέταρτος όροφος τα διάσημα «Infinity Rooms» της και άλλα πολύ γνωστά installations της. Στον τελευταίο όροφο υπάρχει αναγνωστήριο και αρχειακό υλικό.

The “queen of polka dots” acquired a museum in Tokyo Her polka dots are definitely the most famous in the world. So do her pumpkins. It is probably the most expensive living artist woman. We are talking about the eccentric 88-year-old Japanese woman, Yayoi Kusama, the Queen of polka dots, who does not stop creating despite her sensitive health. Every morning she goes to her studio, which is only a few meters far from the psychiatric clinic in Kyoto where she has been living voluntarily since 1977. Yayoi Kusama, created a museum dedicated to her works in Shinjuku, Tokyo, which was completed in 2014. The five-storey building is an impressive white structure with large windows and stands out in the most commercial area of Tokyo. The second and third floor host the paintings, sculptures and facilities, while the fourth floor is the famous Infinity Rooms and other well-known installations. On the top floor there is a reading room and archive material.

32 |


Betterfly and better living

Εντυπωσιακό "γκράφιτι" μείωσε την εγκληματικότητα σε πόλη του Μεξικό

Impressive graffiti reduced crime in Mexico City

Εδώ και κάτι μήνες ο δήμος και οι κάτοικοι της μικρής μεξικανικής πόλης Palmita συμμετέχουν σε ένα καλλιτεχνικό project που θα φέρει την κοινότητα πιο κοντά.

For some time now, the municipality and the residents of the small Mexican city of Palmita have been involved in an artistic project that will bring the community closer together.

Μια ομάδα καλλιτεχνών του δρόμου ονόματι Germen Crew έχουν ξεκινήσει εργασίες προκειμένου να δημιουργήσουν ένα έργο τέχνης που να φαίνεται από διάφορα σημεία της πόλης, χρησιμοποιώντας την αρχιτεκτονική της. Η Palmita είναι τώρα διακοσμημένη με "γκράφιτι" που ακολουθούν τους παραδοσιακούς συμβολισμούς της πόλης. Το έργο επεκτείνεται σε 20.000 τετραγωνικά μέτρα, καλύπτει 209 σπίτια και έχει γίνεις μέρος της ζωής 450 οικογενειών. Κατά τη διάρκεια του project οι κάτοικοι έκαναν συναντήσεις προκειμένου να συμφωνήσουν στις αλλαγές που γίνονταν στα σπίτια. Οι αλλαγές που ήρθαν δεν είναι μόνο αισθητικές, καθώς μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό η εγκληματικότητα των νέων.

A group of street artists, called “Germen Crew”, began to create a work of art that can be seen from different parts of the city using its architecture. Palmita is now decorated with graffiti that follow the traditional symbolism of the city. The project extends to 20,000 sq. m., it covers 209 homes and has become part of the life for 450 families. During the project, the residents held meetings to agree on the changes that were perfomed to the homes. The changes are not only aesthetic, as there is an important reduce of the young people criminality.

34 |


Betterfly and better living

Ο Κlimt σε νέες δημιουργίες Οι πίνακες του γνωστού ζωγράφου αναπνέουν. Ο Κlimt ζωντάνεψε.

Klimt new creations The paintings of the well-known painter breathe. The painted personages of Gustav Klimt are brought to life. 36 |

Η φωτογράφος Inge Prader κάνει ένα μοναδικό αφιέρωμα στον Gustav Klimt, αναδημιουργώντας πίνακές του, συνθέτοντας ένα σκηνικό που θυμίζει ενδιαφέρον project μόδας. Οι φωτογραφίες της Prader χρησιμοποιούν έργα ζωγραφικής από τη xρυσή περίοδο του Klimt (1899-1910), όπου συχνά ενσωμάτωνε στους πίνακές του φύλλα χρυσού. Tα πιο γνωστά έργα αυτής της περιόδου είναι το "Kiss" (1907-08) και το πορτρέτο της Adele Bloch-Bauer (1907).

The photographer Inge Prader makes a unique tribute to Gustav Klimt, recreating his paintings, composing a scenery that reminds of an interesting fashion project. Prader’s photographs use paintings from the Golden Age of Klimt (1899-1910), where he often embedded sheets of gold in his paintings. The best known works of this period are the ‘Kiss’ (1907-08) and ‘the portrait of Adele Bloch-Bauer’ (1907).


Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης διαθέτει ψηφιακό αρχείο περίπου 440.000 εικόνων υψηλής ανάλυσης

The Metropolitan Museum of Art in New York disposes a digital archive of approximately 440,000 extra high resolution images

Τo Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Metropolitan Museum of Art) της Νέας Υόρκης, έδωσε πρόσφατα στο ευρύ κοινό τη δυνατότητα ηλεκτρονικής πρόσβασης σε ένα ψηφιακό αρχείο περίπου 440.000 εικόνων υψηλής ανάλυσης. Πλέον είναι εφικτή η αποθήκευση των εικόνων αυτών και η χρησιμοποίησή τους για μη εμπορικούς σκοπούς. Το αρχείο αυτό είναι πλούσιο και παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Από μια αυτοπροσωπογραφία του Rembrandt του 1660, έως πάνω από 18.000 φωτογραφίες που τραβήχτηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες.

The Metropolitan Museum of Art in New York, has recently given to the public access to a digital archive of approximately 440,000 extra high resolution images. It is now possible to save these images and use them for noncommercial purposes. This file is rich and of great interest, from a self-portrait of Rembrandt dated 1660, to over 18,000 photos taken over the last two centuries.


Betterfly and better living

Αφροαμερικανίδα μπαλαρίνα είναι η νέα μούσα της Estee Lauder Η Misty Copeland είναι η πρώτη αφροαμερικανίδα πρίμα μπαλαρίνα στην ιστορία του American Ballet Theatre, που πριν από λίγες μέρες έγινε το νέο πρόσωπο της καμπάνιας της διάσημης φίρμας καλλυντικών Estée Lauder για το άρωμα Modern Muse. Η 34χρονη χορεύτρια δεν αποτελεί φυσικά κάποια τυχαία περίπτωση. Γεννημένη στο Κάνσας, η Copeland άρχισε να μαθαίνει χορό στα 13 της, κάπως αργά δηλαδή για τα δεδομένα αυτής της τέχνης, όμως το πάθος και η πειθαρχία της τη βοήθησαν να φτάσει στην κορυφή. Η όμορφη μπαλαρίνα έχει γίνει εξώφυλλο στο TIME, έχει γράψει ένα best seller με θέμα τη ζωή της - στην οποία έχει βασιστεί ένα επιτυχημένο ντοκιμαντέρ - και έχει χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο για τη δημιουργία μιας Barbie.

African-american ballerina is the new muse of Estee Lauder Misty Copeland is the first AfricanAmerican woman to become a principal dancer at American Ballet Theater and who, a few days ago announced to be the public face of the cosmestics Estée Lauder, for the fragrance Modern Muse. The 34-year-old dancer is not of course a random case. Born in Kansas, Copeland began to learn dancing at the age of 13, a little bit late for this kind of art, but her passion and discipline helped her reach the top. The beautiful ballerina has been a cover at TIME, her personal story has been told in best-seller book and a documentary film and she has been used as a model for creating a Barbie.

38 |


Betterfly and better living

Ραδιόφωνο λειτουργεί με τον ιδρώτα του σώματος Μηχανικοί στις ΗΠΑ δημιούργησαν ραδιόφωνο που μπορεί να λειτουργεί για δύο μέρες, χρησιμοποιώντας τον ιδρώτα του σώματος στη θέση της μπαταρίας. Οι ερευνητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Νανομηχανικών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια , με επικεφαλής τον Joseph Wang, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ενεργειακής και περιβαλλοντικής επιστήμης «Energy & Environmental Science». Πρόκειται για ένα είδος βιολογικής μπαταρίας με τη μορφή ενός εύκαμπτου επιθέματος (τσιρότου) μεγέθους λίγων εκατοστών, το οποίο προσκολλάται στο δέρμα. Το τσιρότο -μπαταρία περιέχει ένζυμα που αντικαθιστούν τα μέταλλα της συμβατικής μπαταρίας και με τον ιδρώτα παράγουν ηλεκτρισμό. Η τεχνολογία αυτή αναμένεται στο μέλλον να δώσει νέες δυνατότητες στις ηλεκτρονικές συσκευές που δεν είναι απλώς φορητές (mobile) αλλά φορετές (wearable). Μεταξύ άλλων, τέτοιες συσκευές και αισθητήρες θα παρακολουθούν το σώμα και την ανθρώπινη υγεία σε πραγματικό χρόνο. Ο ιδρώτας του χρήστη θα παράγει αρκετό ρεύμα για να στέλνονται τα δεδομένα των αισθητήρων στο κινητό τηλέφωνό του μέσω ασύρματης σύνδεσης Bluetooth.

40 |

Radio powered by the body sweat Engineers in the US created a radio that can run for two days, using body sweat, eliminating the need for battery. Researchers at the Department of Electrical and Nanomechanics of the University of California, headed by Joseph Wang, published the journal “Energy & Environmental Science”. It is a kind of organic battery in the form of a flexible patch of a few centimeters, which is adhered to the skin. The patch-batter contains enzymes that replace the metals of the conventional battery and, by using the sweat, they produce electricity. This technology is expected to give new possibilities in the future to electronic devices that are not just mobile but wearable too. Among other things, such devices and sensors will monitor body and human health in real time. The user’s sweat will generate enough power to send the sensor data to his mobile phone via a wireless connection Bluetooth.


Betterfly and better living

Οι ομορφότερες κινητές βιβλιοθήκες του κόσμου

The most beautiful mobile libraries in the world

Όλοι γνωρίζουμε όμορφες και μικρές κινητές βιβλιοθήκες σε όλον τον κόσμο που μας έχουν εντυπωσιάσει, όπως πάνω σε ποδήλατα και σε μικρά φορτηγάκια.

We all know beautiful and small mobile libraries all over the world that have impressed us, such as on bikes and small vans.

42 |


At the beginning, mobile libraries were to make it easier for people living in villages and far away from big urban cities. Today, even with the existence of the internet, they still exist and are more of a “retro” style.

The most beautiful mobile libraries:

The bicycle of Portland The purpose of this bike-library is to provide books to the homeless in the Portland area. The artist, Laura Moulton, goes all around the town to find the right places to “park” and share her books. She gives the books only to those who are written on her list and gives them a week to read them. At first, she was alone, but since 2011 there is a group of seven people and they have been performing this project all together. "Tell a Story" in Portugal This cute blue van turns all around Lisbon offering Portuguese classical literature books translated into many languages, such as English, French, Italian, German and Spanish. ‘Tell a story’, as this mobile library is called, is a nice way to promote Portuguese culture in the most inexpensive way.

Αρχικά, οι κινητές βιβλιοθήκες ξεκίνησαν για να διευκολύνονται οι άνθρωποι που ζούσαν σε χωριά και μακριά από τις αστικές μεγαλουπόλεις. Σήμερα ακόμα και με την ύπαρξη του διαδικτύου, συνεχίζουν να υπάρχουν και ας είναι πιο πολύ θέμα «ρετρό».

Οι ομορφότερες κινητές βιβλιοθήκες:

Το ποδήλατο στο Portland Σκοπός αυτού του ποδηλάτου-βιβλιοθήκης είναι να προσφέρει βιβλία σε άστεγους στην περιοχή του Portland. Η καλλιτέχνιδα Laura Moulton, γυρίζει όλη την πόλη για να βρει τα κατάλληλα σημεία για να «παρκάρει» και να μοιράσει τα βιβλία της. Δίνει τα βιβλία που μεταφέρει μόνο σε όσους είναι γραμμένοι στον κατάλογο της και τους δίνει το περιθώριο μιας εβδομάδας για να τα διαβάσουν. Στην αρχή ήταν μόνη της, αλλά από το 2011 υπάρχει μια ομάδα που αποτελείται από επτά άτομα, που κάνει μαζί της αυτή τη δουλειά. «Πες μια ιστορία» στην Πορτογαλία Αυτό το χαριτωμένο μπλε van γυρίζει όλη τη Λισαβόνα και έχει στα ράφια του βιβλία κλασικής πορτογαλικής λογοτεχνίας, που έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, όπως στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά αλλά και ισπανικά. Το «Πες μια ιστορία», όπως ονομάζεται αυτή η κινητή βιβλιοθήκη, είναι ένας όμορφος τρόπος για να προωθηθεί η πορτογαλική κουλτούρα με όσο το δυνατόν ανέξοδο τρόπο. «Il biblio moto carro» στην Ιταλία Μετά από 42 χρόνια διδασκαλίας σε σχολεία στην Ιταλία, ο Antonio La Cava αγόρασε ένα μεταχειρισμένο φορτηγό και το τροποποίησε για να στεγάσει 700 βιβλία. Ταξιδεύει την ιταλική ύπαιθρο με το φορτηγό του που μοιάζει σαν τα παλιά παγωτατζίδικα. Στο ταξίδι του κάνει οκτώ στάσεις και διανύει περισσότερα από 400 χιλιόμετρα την εβδομάδα και δίνει τα βιβλία δωρεάν.

“Il biblio moto carro” in Italy After 42 years of teaching in schools of Italy, Antonio La Cava bought a used Ape motorbike and heavily modified it to house 700 books. Ever since he has been travelling the Italian countryside with the truck that looks like the old ice cream parlors. On his trip he makes eight stops and travels more than 400 kilometers a week, while giving the books for free.


Betterfly and better living

«Beep Beep Books» στις Φιλιππίνες Η «Beep Beep Books» είναι μια κινητή βιβλιοθήκη η οποία προσφέρει βιβλία στα παιδιά σε περιοχές που έχουν πληγεί από καταστροφές. Το φωτεινό πολύχρωμο παλιό λεωφορείο διαθέτει νέα και μεταχειρισμένα βιβλία και προσπαθεί να βοηθήσει τις σχολικές βιβλιοθήκες να λειτουργήσουν και πάλι. Κιμωλίστες - Κίμωλος Η εθελοντική ομάδα Κιμώλου, «Κιμωλίστες», αποφάσισαν να δημιουργήσουν την πρώτη κινητή βιβλιοθήκη του νησιού! Όλα αυτά, με την βοήθεια του Μελέτη του γαϊδαράκου, που θα κάνει τις μεταφορές των βιβλίων σε όλες τις παραλίες του νησιού το καλοκαίρι! Ο φίλος μας θα κάνει βόλτες στα στενάκια του γραφικού Χωριού της Κιμώλου δύο φορές κάθε εβδομάδα και θα σταματάει σε συγκεκριμένες στάσεις, όπως πλατείες και κεντρικά σημεία του Χωριού, μοιράζοντας βιβλία για να δανειστούμε και να διαβάσουμε εντελώς δωρεάν στις πανέμορφες παραλίες της Κιμώλου. Τα βιβλία θα επιστρέφονται σε οποιαδήποτε από τις τέσσερις ανοιχτές βιβλιοθήκες (μια κασέλα, μια πιατοθήκη και δύο κρεμάστρες από ξύλα της θάλασσας), που είναι εγκατεστημένες σε κεντρικά σημεία του Χωριού.

“Beep Beep Books” in the Philippines “Beep Beep Books” is a mobile library that offers books to children in disaster-hit areas. The bright, colorful old bus has new and used books and tries to help school libraries operate again. Kimolistes - Kimolos The Kimolos volunteer group, “Kimolistes”, decided to create the first mobile library on the island! All this along with the donkey Meletis, who will make book transfers to all the beaches of the island during the summer! Our friend, will walk all around the narrow streets of the picturesque village of Kimolos twice a week, and will stop at certain places, such as squares and central parts of the village, offering books to borrow and read for free on the beautiful beaches of Kimolos. The books will be returned to any of the four open libraries (a chest, a platter and two hangers made of sea wood) located in central places of the village.

44 |


Καμήλα - βιβλιοθήκη στη Μογγολία Η μογγολική παιδική κινητή βιβλιοθήκη, βρίσκεται πάνω σε μια καμήλα (!) και φέρνει πολλά παιδικά βιβλία στα παιδιά των νομάδων στα απομονωμένα χωριά και τις περιοχές της ερήμου Gobi. Η βιβλιοθήκηκαμήλα έχει ταξιδέψει 80.000 χιλιόμετρα, μέσα από κάθε επαρχία της χώρας, τα τελευταία 20 χρόνια! Βιβλιοθήκη-λεωφορείο στη Νέα Ορλεάνη Η Laurence Copel είχε αρχικά ένα τρίκυκλο-βιβλιοθήκη για να προσφέρει βιβλία στα παιδιά γύρω από την 9η περιφέρεια, στη Νέα Ορλεάνη. Τώρα, έχει εξελιχθεί και έχει πάρει ένα κίτρινο φορτηγό, με την ελπίδα να δώσει στα παιδιά πρόσβαση σε ακόμη περισσότερα βιβλία. Βιβλιοθήκη στάση λεωφορείου Αυτή η βιβλιοθήκη είναι σταθερή, αλλά βοηθά εκείνους που περιμένουν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Υπάρχουν περίπου 47 βιβλιοθήκες σε στάσεις λεωφορείων στη Bogota και σε άλλες πόλεις της Κολομβίας. Είναι βασισμένες αποκλειστικά σε εθελοντές και η αποστολή τους είναι απλή: να προσφέρουν μόρφωση στους κατοίκους με κάθε δυνατό τρόπο. Οι εθελοντές είναι διαθέσιμοι να προτείνουν βιβλία σε κάθε ενδιαφερόμενο και να βοηθήσουν τα παιδιά στις σχολικές εργασίες τους.

Camel Library in Mongolia The Mongolian children’s mobile library, is ocated on a camel (!) and brings a lot of children’s books to the children of nomads in remotest villages and areas of the Gobi desert. The camel library has traveled 80,000 kilometers, through each province of the country, over the last 20 years! A Library-bus in New Orleans Laurence Copel originally had a tricycle - library to offer books to children around the 9th district in New Orleans. Now, she has been evolved and she has bought a yellow truck hoping to give to the children access to even more books. A Bus-stop Library This library is stable, but helps those who are waiting for the public transports. There are approximately 47 libraries at bus stops in Bogota and other Colombian cities. They are based solely on volunteers and their mission is simple: to provide education to the inhabitants in every possible way. Volunteers are available to offer books to anyone interested in, but also to help children in their schoolwork.


Betterfly and better living

Ducati των 97.000 απέκτησε Έλληνας Στην εξωπραγματική τιμή των 97.000  πουλήθηκε στην Ελλάδα μία από τις πιο σπάνιες μοτοσυκλέτες.

Ducati of 97.000 acquired by a Greek At the unrealistic price of 97,000  sold in Greece one of the most rare motorcycles. 46 |

Πρόκειται για την Ducati Panigale 1299 Superleggera. Μόλις 500 Panigale 1299 Superleggera έχουν παραχθεί στον κόσμο. Η Panigale 1299 Superleggera έχει βάρος μόλις 163 κιλά λόγω της χρήσης ανθρακονημάτων. Είναι χαρακτηριστικό πως ακόμα και οι εξατμίσεις που φορά είναι ίδιες με το μηχανάκι που τρέχει στα Super Bikes με τη διαφορά να επικεντρώνεται στη χωρητικότητα του κινητήρα (στα Super Bikes είναι 1.200 κ.εκ.). Τη συλλεκτική μοτοσυκλέτα απέκτησε Έλληνας που έχει αδυναμία σε σπάνια οχήματα. Η συλλογή του είναι ίσως η κορυφαία στην Ελλάδα και μία από τις πιο ξεχωριστές στον κόσμο ενώ αξίζει να σημειώσουμε πως πριν από ένα περίπου χρόνο είχε αποκτήσει ακόμα μία, περιορισμένης παραγωγής, Panigale.

This is the Ducati Panigale 1299 Superleggera. Only 500 Panigale 1299 Superleggera are produced in the whole world … Panigale 1299 Superleggera weighs just 163 kilos due to the use of carbon fiber frame. It is characteristic that even the exhausts wearing out are the same as the bike running on the Super Bikes, while the difference is being focused on the engine capacity (at the Super Bikes it is 1.200 c.c.). This vintage motorcycle was acquired by a Greek, who has weakness in rare vehicles. His collection is probably the best in Greece and one of the most distinguished all over the world, and it is worth referring that, one year ago, he had acquired one Panigale more, of limited production.


Betterfly and better living

270 φωτογράφοι προβάλλουν την Ελλάδα σε ένα λεύκωμα Η Ελλάδα αποτυπώνεται για πρώτη φορά μέσα από το βλέμμα 270 φωτογράφων, φίλων του Instagram, σε ένα υπέροχο φωτογραφικό λεύκωμα που είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας ανάμεσα στην πιο δραστήρια κοινότητα Ελλήνων Instagramers, την ομάδα Greek Instagramers Events, και τις εκδόσεις BELL. Το φωτογραφικό λεύκωμα με τον τίτλο «my_greece» που κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 2017 είναι μια περιήγηση στα τοπία, τους ανθρώπους, τον πολιτισμό, την ιστορία, τις παραδόσεις, τα χρώματα και τις στιγμές που συνθέτουν τη ζωή της Ελλάδας. Οι 270 φωτογραφίες των Instagramers που συμμετέχουν σε αυτή την πρωτότυπη συλλογική προσπάθεια προβάλλουν τις ομορφιές της Ελλάδας σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ μέρος των εσόδων από την πώληση του βιβλίου διατίθεται για τη στήριξη του έργου του Εθελοντικού Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού Ειδικής Μέριμνας και Προστασίας Μητέρας και Παιδιού, "Η Κιβωτός του Κόσμου". Την έκδοση αυτού του λευκώματος συνοδεύει και η ομώνυμη έκθεση φωτογραφίας «my_ greece» η οποία φιλοξενείται σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ενώ το ίδιο το λεύκωμα διατίθεται στους χώρους που φιλοξενούν την έκθεση ανά την Ελλάδα, σε βιβλιοπωλεία, τουριστικές περιοχές, αλλά και μέσω internet.

48 |

270 photographers promote Greece in an album Greece is captured for the first time through the eyes of 270 photographers, friends of Instagram, in a wonderful photo album that is the result of collaboration between the most active community of Greek Instagramers, the group Greek Instagramers Events, BELL publications. The photo album titled “my_greece”, issued in August 2017, is a tour of landscapes, people, culture, history, traditions, colors and moments that compose the life of Greece. The 270 photos of Instagramers participating in this original collective effort present the beauties of Greece around the world while part of the earnings from the book sale is available to support the work of the Volunteer Nonprofit Organization for Special Care and Protection of Mother and Child, ‘The Ark of the World’. The publication of this album accompanies the photo exhibition “my_greece”, which is hosted in various cities of Greece, while the album itself is available in the exhibition halls around Greece, in bookstores, tourist areas and in internet.


Betterfly and better living

«Χίος: το νησί του Ομήρου» Αφιέρωμα της ισπανικής εφημερίδας La Razοn

Η μακραίωνη ιστορία της Χίου, τα γραφικά χωριά, τα παρθένα τοπία και η αρωματική μαστίχα πρωταγωνιστούν σε εκτενές ταξιδιωτικό αφιέρωμα της κορυφαίας ισπανικής καθημερινής εφημερίδας La Razοn.

“Chios: the island of Homer” Tribute of the Spanish newspaper La Razοn

The long history of Chios, the picturesque villages, the virgin landscapes and the aromatic mastic are the leading travel tribute of the top Spanish daily newspaper La Razοn.

50 |

Το δισέλιδο αφιέρωμα με τίτλο «Χίος: το νησί του Ομήρου» υπογράφει ο ταξιδιωτικός συντάκτης Julio Castro και επικεντρώνεται στην πλούσια ιστορία της Χίου. Ο δημοσιογράφος, γοητευμένος από το νησί, επισημαίνει ότι η Χίος είναι ένας ανεξερεύνητος ταξιδιωτικός προορισμός που προσφέρει στους επισκέπτες ηρεμία και απομόνωση. Επιπλέον, παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο τα μεσαιωνικά χωριά, τα οποία βρήκε ιδιαιτέρως εντυπωσιακά και συγκεκριμένα τα Μεστά και το Πυργί, ενώ ξεχώρισε την παραλία Μαύρα Βόλια για τη μοναδικότητά της. Τέλος, ο δημοσιογράφος εξηγεί τη διαδικασία καλλιέργειας της μαστίχας και αναφέρει τη μοναδική γεύση και τις θεραπευτικές της ιδιότητες που βοηθούν στην αναγέννηση του δέρματος, τη στοματική υγιεινή και τις πεπτικές διαταραχές.

The two-page tribute titled “Chios: the island of Homer” is signed by the travel author Julio Castro and focuses on the rich history of Chios. The journalist, captivated by the island, points out that Chios is an unexplored travel destination that offers visitors tranquility and isolation. In addition, he presents in a brilliant way the medieval villages, which he found particularly impressive, namely the villages Mesta and Pirgi, and Mavra Volia for the uniqueness of the beach. Finally, the journalist explains the cultivation process of mastiha and mentions the unique taste and healing properties that help in skin regeneration, oral hygiene and digestive disorders.


Betterfly and better living

«Δένδρα της Μεσογείου» Ειδική Σειρά γραμματοσήμων “Euromed 2017” Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία κυκλοφόρησαν στις 27 Ιουνίου 2017 την ειδική σειρά γραμματοσήμων «EUROMED 2017». Η φετινή έκδοση EUROMED έχει θέμα τα «Δένδρα της Μεσογείου» και η ελληνική του απόδοση προβάλλει τα μαστιχόδενδρα της Χίου. Ο αειθαλής αυτός θάμνος - σχίνος ευδοκιμεί αποκλειστικά στη Χίο και είναι γνωστός από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Στο ελληνικό γραμματόσημο απεικονίζεται επίσης «το δάκρυ της Φύσης», το προϊόν του μαστιχοφόρου σκίνου, που προκύπτει από την παραδοσιακή διαδικασία του «κεντήματος», δηλαδή της χάραξης του κορμού και των κλαδιών του δένδρου. Η μαστιχοκαλλιέργεια εγγράφηκε το 2014 στον κατάλογο της «Άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας».

“Mediterranean Trees” Special Stamp Series “Euromed 2017” On June 27th 2017, the Hellenic Post launched the special stamp series “EUROMED 2017”. The subject of this year’s edition of EUROMED is “Mediterranean Trees” and its Greek issue presents the mastic trees of Chios. This evergreen shrub is thriving exclusively in Chios and has been known since antiquity for its healing properties. The Greek postage stamp also depicts the “tear of Nature”, the product of mastic skin, which is produced by the traditional process of “embroidery”, the carving of the tree trunk and its branches. Mastic cultivation was recorded in 2014 in the list of “Intangible Cultural Heritage of Humanity”.

52 |


Betterfly and better living

Άrtεις Fest

"Οι νύφες" της Ικαρίας διηγούνται ιστορίες έρωτα & αγάπης

"The brides" of Ikaria tell stories of eros and love

«Με τον έρωτα δε μπορείς ποτέ να είσαι σίγουρος.

“With Eros you can never be sure.

54 |


Και η Ικαρία δεν είναι μόνο έρωτας για εμάς αλλά είναι και ο τόπος όπου έχουμε ζήσει και ζούμε ακόμα όλες τις φάσεις του», λέει ο Κωνσταντίνος Βατούγιος, καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ «àrtεις;», θεατρολόγος και επαγγελματίας στο χώρο της διαφήμισης, για το κεντρικό θέμα της φετινής διοργάνωσης που θα πραγματοποιηθεί από τις 21 έως τις 24 Δεκεμβρίου 2017 στον πολιτιστικό χώρο Metamatic:taf. Το Φεστιβάλ Σύγχρονης Ικαριακής Δημιουργίας ξεκίνησε το 2012, όταν οι συντελεστές του διαδικτυακού περιοδικού Ikariamag, επιθυμούσαν να προβάλουν στο κοινό έναν διαφορετικό χαρακτήρα της Ικαρίας, πέρα από τα στερεότυπα και με μια διαδραστική μορφή. H ομάδα του «àrtεις;» για την επιλογή της κάθε θεματικής, συζητάει, σχεδιάζει σε συνεργασία με τους καλλιτέχνες και στη συνέχεια προχωράει στην υλοποίηση των ιδεών που ταιριάζουν στη φιλοσοφία του θέματος. Το «àrtεις; fest», όνομα που προήλθε από την ερώτηση «α 'ρτεις;» που στα καριώτικα σημαίνει «θα έρθεις;», πραγματοποιείται ανά δύο χρόνια στην Αθήνα και παρουσιάζει μια σειρά από εικαστικά, προβολές, video art, θεατρικές παραστάσεις, παρουσιάσεις, εγκαταστάσεις, live performances, ικαριώτικα προϊόντα και εκδηλώσεις για παιδιά. Η ανταπόκριση του κοινού στα τρία προηγούμενα φεστιβάλ ήταν εντυπωσιακή και αυτό αποδεικνύει το ενδιαφέρον για γνωριμία με παραδόσεις και έθιμα.«Χωρίς να έχουμε όσα από τα ικαριώτικα προσελκύουν συνήθως τον πολύ κόσμο όπως για παράδειγμα τα πανηγύρια, έχουμε καταφέρει να περνάνε από το φεστιβάλ χιλιάδες επισκέπτες που είτε έχουν, είτε δεν έχουν, είτε θα ήθελαν πολύ να έχουν σχέση με την Ικαρία», λέει ο Κωνσταντίνος Βατούγιος. Αφορμή για την εστίαση της τέταρτης διοργάνωσης "Ημερών Σύγχρονης Ικαριακής Δημιουργίας", υπήρξαν ιστορίες και στιγμές έρωτα μέσα από τον τρόπο ζωής και το χιούμορ των Ικαριωτών. «“Το “Άrtεις Έρωτα;” είναι ερώτηση, εκκρεμεί η απάντηση. Είναι κι αυτό μια απόπειρα όπως καθετί που κάνουμε, μακριά από μανιφέστα, βεβαιότητες και αυτοεπιβραβεύσεις», συνεχίζει ο καλλιτεχνικός διευθυντής. Ανάμεσα στα βιώματα που θα πρωταγωνιστήσουν στο χώρο είναι και ο Έρωτας, η Αγάπη, το Φλερτ, ο Γάμος, η Απιστία και ο Πόθος. Το πλήρες περιεχόμενο του φεστιβάλ βρίσκεται σε στάδιο διαμόρφωσης, ενώ δεν θα παρουσιαστεί κάποια απόλυτη καταγραφή του «Έρωτα στην Ικαρία», μόνο απόπειρες.“Οι Νύφες Της Ικαρίας” θα είναι μια δημιουργική, τεχνολογική εγκατάσταση με δυο μέρη, όπου ο επισκέπτης θα “ταξιδεύει” στο χρόνο συναντώντας τις Ικαριώτισσες Νύφες», συμπληρώνει ο Κωνσταντίνος Βατούγιος. Για την καλλιτεχνικά απαιτητική και ενδιαφέρουσα εγκατάσταση, οι διοργανωτές ζητούν από τους αναγνώστες του ikariamag.gr και τα μέλη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να ανατρέξουν στα οικογενειακά τους αρχεία και να βρουν φωτογραφίες από νύφες της Ικαρίας, συνοδευόμενες από μια μικρή ή μεγαλύτερη ιστορία αγάπης, μέχρι το Νοέμβριο του 2017. Οι παρευρισκόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις εικόνες που θα προβληθούν κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ. Oι ιδρυτές, παρά τις δυσκολίες για τη διεξαγωγή ενός τέτοιου εγχειρήματος και με σύμμαχο το μεράκι και την αγάπη τους για το νησί, βρίσκονται σε συνεχή αναζήτηση ιστοριών, προσώπων, εικόνων, ήχων ώστε να μοιραστούν την ιδιαιτερότητα της Ικαρίας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. 

And Ikaria is not only love for us but it is also the place where we have lived and we still live all its phases”, says Konstantinos Vatougios, artistic director of the festival “àrtεις;”, a theatrologist and a professional in the field of advertising, for the central theme of this year’s event that takes place between 21 and 24 December 2017 in the art area Metamatic:taf. The Festival of Contemporary Icarian Creation began in 2012 when the Ikariamag Internet Journalists wished to show the public a different character of Ikaria beyond stereotypes and in an interactive form. The team of “àrtεις;” for the choice of each thematic, discusses, draws in collaboration with the artists and then proceeds to the realization of the ideas that fit the philosophy of the subject. The “àrtεις; Fest”, a name that came from the question “a’rtis?” which in the language of Ikaria means “will you come?”, takes place every two years in Athens and presents a series of arts, projections, video art, theatrical performances, presentations, installations, live performances, products of Ikaria and events for children. The response of the audience to the previous three festivals was impressive and this proves the interest in getting acquainted with traditions and customs. “Without having all those things that attract many people to Ikaria, like festivals, we have managed to get thousands of visitors from the festival who either have or do not have, or would like to have a relation with Ikaria”, Konstantinos says. The occasion for focusing on the fourth organization of Days of Contemporary Icarian Creation, were the stories and moments of Eros through the way of life and the humor of the Icarians. “The Άrtεις Έρωτα? is the question, the answer is pending. That is an attempt like everything we do, far from the manifesto, certainties and self-rewards”, continues the art director. Among the experiences that will be the protagonists in the area are Eros, Love, Flirting, Wedding, Faithfulness and Desire. The full content of the festival is in the process of being formed and there will not be a complete description of the “Eros in Ikaria”, only attempts. “The Brides of Ikaria” will be a creative, technological installation with two places where the visitor will “travel” forwards in time meeting the Icarian brids”, adds Konstantinos. For the art demanding and interesting installation, the organizers ask the readers of ikariamag.gr and the members of the social media to look in their family archives and find pictures of brides from Ikaria, accompanied by a short or a big love story, until November 2017. Attendees will have the opportunity to watch the pictures that will be projected during the festival. The organizers, despite the difficulties of conducting such a project, with their passion and love for the island, are in constant search of stories, persons, photos, sounds in order to share the particularity of Ikaria in the best possible way.


Betterfly and better living

Η αισθητική και οι... καμπύλες των αρχαίων

The aesthetics and the... curves of the ancients

Αν σήμερα η μόδα επιμένει στις αδύνατες γυναίκες, κάποτε οι παχουλές εκπροσωπούσαν το ωραίο.

If fashion in our days insists on weak women, once the plumps represented the beauty.

Στη νεολιθική εποχή οι έντονες καμπύλες στο μπούστο και τους γοφούς χαρακτήριζαν τα μαρμάρινα γυναικεία αγαλματίδια. Οι «γεμάτες» γυναίκες ήταν σύμβολο «ευμάρειας» σε μια περίοδο που οι άνθρωποι είχαν βασική ασχολία την αναζήτηση της τροφής. Έντονες είναι οι καμπύλες και στα κυκλαδίτικα "ειδώλια" όπως είναι τα «βιολόσχημα». Από τους αρχαϊκούς χρόνους και έπειτα, αναζητείται περισσότερο η συμμετρία στις αναλογίες. Όλα αυτά, καθώς και πολλά μυστικά για την ομορφιά, αποκαλύπτονται στη νέα περιοδική έκθεση με τίτλο «Αμέτρητες όψεις του ωραίου στην αρχαία τέχνη», που ετοιμάζει το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο την ερχόμενη άνοιξη, διερευνώντας και καταγράφοντας τις διαφορετικές εκφράσεις αισθητικής σε ετερογενή κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα.

In the Neolithic era, the intense curves at the bust and hips featured the marble statuettes. The “stout” women were a symbol of “prosperity” at a time when people were basically engaged in the search for food. There are curves at the Cycladic figurines like the “violoncello”. From the Archaic times onwards, they research the symmetry in analogies. All this, as well as many secrets of beauty, are revealed in the new periodic exhibition titled “Countless aspects of the beautiful in ancient art”, which will be launched in the spring ahead at the National Archaeological Museum, exploring and recording the different expressions of aesthetics in heterogeneous social and cultural environments.

56 |


Betterfly and better living

Επιλέγουν τη Χαλκιδική για αποκατάστασή τους Ρώσοι κοσμοναύτες

Russian cosmonauts choose Chalkidiki to recover

Στη Χαλκιδική φιλοξενήθηκε με την οικογένειά του ο διάσημος Ρώσος κοσμοναύτης Yuri Malenchenko, επιλέγοντας τη Σιθωνία ως το μέρος της αποκατάστασής του μετά το τελευταίο διαστημικό του ταξίδι.

The famous Russian cosmonaut, Yuri Malenchenko, was hosted with his family in Chalkidiki, choosing Sithonia as the place for his post-flight rehabilitation after his last space travel.

Ο Ρώσος κοσμοναύτης, ο οποίος έχει καταγράψει περί τις 900 μέρες παραμονής στο διάστημα φιλοξενήθηκε συνολικά για δέκα μέρες στη Χαλκιδική, τρεις στο Άγιο Όρος και επτά στο ξενοδοχείο Πόρτο Καρράς. O κ. Malenchenko είναι σήμερα υποδιοικητής του Κέντρου Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών, από τους θερμούς φίλους και υποστηρικτές του προγράμματος αποκατάστασης αλλά και προετοιμασίας Ρώσων κοσμοναυτών στην Ελλάδα, που ξεκίνησε το 2015 από την Κρήτη, με τη συμβολή του γνωστού Έλληνα δημοσιογράφου Θανάση Αυγερινού. Ο Malenchenko, που έχει φιλοξενηθεί επίσης για την αποκατάστασή του στη Χερσόνησο και τη Γεωργιούπολη Χανίων είναι πλέον θερμός υποστηρικτής της ιδέας επέκτασης του προγράμματος σε ολόκληρη την Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Χαλκιδική πέρασε τη δεύτερη φάση της αποκατάστασής του. Η πρώτη γίνεται πάντα στα περίχωρα της Μόσχας στο Διαστημικό Κέντρο. Όπως είχε εξηγήσει ο ίδιος σε περσινή συνέντευξή του στο news247.gr, με την ειδική τεχνογνωσία και τη βοήθεια προσωπικού στην πρώτη φάση αποκαθίστανται οι βασικές λειτουργίες. Η δεύτερη φάση της αποκατάστασης, γίνεται είτε σε κάποιο άλλο θέρετρο της Ρωσίας είτε του εξωτερικού (φέτος στη Χαλκιδική) και είναι η λεγομένη αποκατάσταση - ανάπαυση. Στην ουσία είναι ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει ασκήσεις, γυμναστική, SPA θεραπείες, φυσιοθεραπείες, μασάζ ή άλλες θεραπείες που ενισχύουν τη φυσική κατάσταση του οργανισμού των κοσμοναυτών. Σημαντικοί παράγοντες σε αυτή την πορεία αποκατάστασης είναι επίσης η καλή διατροφή, οι καλές βιοκλιματικές συνθήκες, το κολύμπι, ο ήλιος και προπαντός το ζεστό κλίμα συναναστροφής - στοιχεία που προσφέρει απλόχερα η Χαλκιδική.

58 |

The Russian cosmonaut, who recorded about 900 days of stay in space, was hosted for ten days in Chalkidiki, three days at Mount Athos and seven days at the Porto Carras Hotel. Mr. Malenchenko Yury Ivanovich is currently the Deputy Head of the “Gagarin Research & Test Cosmonaut Training Center”, among the warm friends and supporters of the rehabilitation and preparation program of Russian cosmonauts in Greece, which began in Crete in 2015, with the contribution of the well-known Greek journalist Thanasis Avgerinos. Malenchenko was, also, hosted for his rehabilitation in Chersonissos and Georgioupolis, is now a warm supporter of the idea of extending the program across Greece. In Chalkidiki he passed the second phase of his rehabilitation. The first is always at the surroundings of Moscow at the Space Center. As he explained in last year’s interview at news247.gr, during the first phase of rehabilitation, the main functions are recovered with the special know-how and the help of the personnel. The second phase is either in another resort in Russia or abroad (this year was in Chalkidiki) and it is the so-called rehabilitation - relax. In fact, it is a program that includes exercises, gymnastics, SPA treatments, physiotherapy, massage or other treatments that enhance the physical condition of the cosmonaut’s body. The good nutrition is also very important during this rehabilitation, as well as the good bioclimatic conditions, swimming, sunshine and above all the warm ambiance of communication - elements that are offered generously in Chalkidiki.


Betterfly and better living

Η Ιθάκη του Καβάφη μετατρέπεται σε κόμικ Ο cartoonist Gavin Aug Than μετέτρεψε την Ιθάκη του Κ.Π. Καβάφη σε μία φανταστική, εικονογραφημένη ιστορία, δίνοντας νέα πνοή στο διαχρονικό και αγαπημένο ποίημα. Η ποίηση του Καβάφη δεν γνωρίζει ούτε σύνορα, ούτε περιορισμούς, καθώς πραγματεύεται το μεγάλο ταξίδι και την περιπέτεια της ανθρώπινης ύπαρξης που αναζητά τη γνώση, την ευτυχία, την ουσία της ζωής. Αυτό που έχει αξία είναι το ταξίδι...

Cavafy’s Ithaca turns into a comic book The cartoonist Gavin Aug Than turned Ithaka of K. P. Cavafy into a fantastic, illustrated story, giving new breath to the timeless and beloved poem. There are neither boundaries nor limits for Cavafy’s poetry as he deals with the long voyage and the adventure of human existence which is searching for knowledge, happiness, the meaning of life. What is worth is the voyage!

60 |


Travel around the world

«Όταν το φως χορεύει, μιλάω δίκαια» Ο Σεφέρης των ζωγράφων και των φωτογράφων Ζωγραφικά και φωτογραφικά έργα αφιερωμένα στο μεγάλο Έλληνα νομπελίστα ποιητή. Η έκθεση «Όταν το φως χορεύει, μιλάω δίκαια», το ερχόμενο φθινόπωρο, περιλαμβάνει έργα Ελλήνων δημιουργών που βασίζονται στο μεγάλο νομπελίστα Γιώργο Σεφέρη και την ποίησή του, αλλά και 60 φωτογραφίες που τράβηξε ο ίδιος από τα φοιτητικά του χρόνια ως τα τελευταία του ταξίδια. Την πόρτα στον προσωπικό κόσμο του Γιώργου Σεφέρη υπόσχεται να ανοίξει η μεγάλη έκθεση που ετοιμάζει για το φθινόπωρο το Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη υπό τον τίτλο «Όταν το φως χορεύει, μιλάω δίκαια» - στίχος που ανήκει στο «Μόττο για ένα ηλιακό ρολόι στη Σκαρδαμούλα» από το «Τετράδιο γυμνασμάτων β΄». Περισσότερα από 300 εκθέματα - ανάμεσά τους περί τα 150 έργα ζωγραφικής, γλυπτικής και φωτογραφίας με τις υπογραφές 40 εκ των σημαντικότερων Ελλήνων εικαστικών δημιουργών και 60

αντιπροσωπευτικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έβγαλε ο ίδιος ο Σεφέρης από τα φοιτητικά του χρόνια ως τα τελευταία του ταξίδια εντός και εκτός συνόρων και οι οποίες προέρχονται από τις συλλογές του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης - θα βρουν τη θέση τους στους τρεις ορόφους του Ιδρύματος Θεοχαράκη, μαζί με το βραβείο Νόμπελ, τα χειρόγραφα, τις πρώτες εκδόσεις και τα προσωπικά αντικείμενα του ποιητή. Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν ως τον πρώτο Έλληνα που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας και ήρθαν σε επαφή με την ποίησή του μέσα από τα σχολικά βιβλία. Ο ποιητής, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και διπλωμάτης Γιώργος Σεφέρης υπήρξε μια εκπληκτική προσωπικότητα που είχε ακόμη μία αγάπη. Τη φωτογραφία!

“When the light dances, I speak fairly” Seferis of the painters and photographers George Seferis and his poetry through the art of painting and photography. The thematic exhibition “When the light dances, I speak fairly” will be held in autumn, includes Manuscripts, personal objects, works and objects that painted himself, as well as original works by leading Greek painters inspired the great Nobel Prize winner Giorgos Seferis or by his poetry as well as 60 photographs taken by himself during his student years to his last journeys. The door to the personal world of George Seferis promises to open in autumn the great exhibition prepared by the Vasilis and Marina Theocharakis Foundation under the title “When the light dances, I speak fairly” - verse belonging to “Motto for a sun clock in Skardamula” from the “Book of exercises β’”. More than 300 exhibits - among them 150 paintings, sculptures and

62 |

photographs with the signatures of 40 of the most prominent Greek visual artists and 60 representative black and white photographs taken by Seferis himself from his student years to his latest travels in Greece and abroad from the collections of the National Bank Cultural Foundation - will be exhibited at the three floors of the Theocharakis Foundation, together with the Nobel Prize, the manuscripts, the first publications and the personal belongings of the poet. Most people know him as the first Nobel Prize-winning Greek, and have come into contact with his poetry through the school books. The poet, essayist, translator and diplomat George Seferis was an astonishing personality who loved something else too. The photo! The great Greek


Travel around the world Ο μεγάλος Έλληνας νομπελίστας δεν αποχωριζόταν σχεδόν ποτέ τη φωτογραφική του μηχανή και έβγαζε εκ πεποιθήσεως μαυρόασπρες φωτογραφίες, αφού ο ίδιος πίστευε ότι έτσι αναδεικνύεται σωστότερα το θέμα του. Οι φωτογραφίες του παίζουν συνειδητά με το φως και τη σκιά δημιουργώντας άπειρες διαβαθμίσεις του γκρι πάνω σε τοπία, μνημεία, ανθρώπους. Εκείνο που τον ενδιέφερε και στη φωτογραφία είναι «να μιλήσει απλά», όπως είχε γράψει από το 1942 σε ποίημά του. Η έκθεση βρίθει από ζωγραφικά έργα αφιερωμένα στον μεγάλο μας ποιητή. Έργα του Παναγιώτη Ζωγράφου, έργα του Θεόφιλου - αναφορά και στους δύο έχει κάνει στα δοκίμια του ο Σεφέρης - δύο πορτρέτα του ποιητή διά χειρός Παναγιώτη Τέτση, η προτομή του με την υπογραφή του Θόδωρου Παπαγιάννη, έργα του Γιάννη Ψυχοπαίδη, ο οποίος επί τρεις δεκαετίες τουλάχιστον καταπιάνεται με την ποιητική κληρονομιά του νομπελίστα μέσα από τη δουλειά του, αλλά και δημιουργίες πολλών ακόμη εικαστικών. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους: Χρίστο Καρά, Κώστα Τσόκλη, Αλέκο Φασιανό, Γιώργο Ρόρρη, Στέφανο Δασκαλάκη και Γιάννη Αδαμάκο. Στα άδυτα του κόσμου του Γιώργου Σεφέρη θα μυήσουν τους επισκέπτες και έργα που δημιουργήθηκαν ειδικά για την έκθεση όπως εκείνα του Θανάση Μακρή, του Μιχάλη Αρφαρά και της Λήδας Κοντογιαννοπούλου, η οποία επί δύο χρόνια είχε «κατασκηνώσει» στο διαμέρισμα της οδού Άγρα και έχει μεταφέρει στον καμβά της απόψεις του, επιτρέποντας έτσι στους θεατές να δουν γωνιές από τον προσωπικό του χώρο.

Ξεχωριστή στιγμή θα είναι η ευκαιρία που θα έχουμε να δούμε τόσο πως ζωγράφιζε ο ίδιος ο ποιητής – πάνω σε πέτρες ή σε ένα ντουλάπι – αλλά και ποια έργα είχε επιλέξει να κοσμούν τους προσωπικούς του χώρους, τα οποία θα ενταχθούν στην έκθεση χάρη στη γενναιοδωρία της κληρονόμου του Άννας Λόντου. Χαρακτηριστικά είναι τα πορτρέτα του από τον χαράκτη Α. Τάσσο και το ζωγράφο Σωτήρη Σόρογκα, οι «Τσιγγάνες» του Γιώργου Σικελιώτη, ένα τοπίο του Σπύρου Βασιλείου με αφιέρωση, μια ταπισερί του Γιάννη Μόραλη και δυο εικονίσματα: ένα που του χάρισαν οι συνάδελφοί του όταν αποχώρησε από το υπουργείο Εξωτερικών και ο Άγιος Γεώργιος φουστανελάς που βρισκόταν πάνω από το κρεβάτι του. Η έκθεση εφιστά την προσοχή και σε μία ακόμη ξεχωριστή φιλία του Γιώργου Σεφέρη, σε εκείνη με τον Γιάννη Τσαρούχη που τεκμηριώνεται στην έκθεση με ένα έργο του ζωγράφου που περιέχει έναν στίχο του ποιητή καθώς και με το φωτογραφικό πορτρέτο του ζωγράφου από το φακό του Σεφέρη, το οποίο θα παρουσιαστεί πλάι σε εκείνα της Μάρως Σεφέρη, του Χένρι Μίλερ, κ.α. Πολλά καρέ ωστόσο εστιάζουν σε τοπία και καθημερινές σκηνές - «αποδοσμένες κρυστάλλινα και στοχαστικά όπως η ποίησή του» - από τη Μικρά Ασία ως το Κάιρο και από τη Βενετία ως την Κύπρο και την Αθήνα.

Nobel laureate almost never left his camera and always loved black and white photos, because he believed that the theme was presented more accurately. His photos ‘play’ consciously with the light and the shadow, creating infinite grayscales over landscapes, monuments, people. The important for him was that the photo is “to speak simply”, as he had written in his poem in 1942. The exhibition is full of paintings dedicated to our great poet. Works by Panagiotis Zografos, Theophilos - Seferis has made a reference to both of them in his essays - two portraits of the painter Panagiotis Tetsis, his bust with the signature of Theodoros Papagiannis, works by Yannis Psychopaidis, who has been working for at least three decades on the poetic heritage of the Nobel Prize winner through his work, as well as the creations of many other artists. We should mention: Christos Karas, Kostas Tsoklis, Alekos Fassianos, Giorgos Rorris, Stefanos Daskalakis and Yannis Adamakos. Visitors will have the chance to introduce themselves to the world of the poet through the works created specifically for the exhibition, such as those of Thanassis Makris, Michalis Arfaras and Leda Kontogiannopoulou, who has been camping out in his apartment, in Agra str., for two years, transferring his views on her canvas, thus allowing viewers to see his personal space from the

house. Furthermore, we will have the opportunity to see how the poet painted on stones or on a cupboard, but also which works he had chosen to decorate his personal spaces, which will be included in the exhibition thanks to the generosity of his heir, Anna Lontou. We should also mention his portraits by the engraver A. Tassos and the painter Sotiris Sorogas, the “Gypsies” by Giorgos Sikeliotis, the landscape of Spyros Vassiliou with dedication, a tapestry by Yannis Moralis and two icons: one offered by his colleagues when he left the Ministry of Foreign Affairs and St. George [wearing a Fustanella] lying on the wall above his bed. The exhibition points out another unique friendship of George Seferis, his friendship with Yannis Tsarouchis, which was documented in the exhibition with a work of the painter containing a verse of the poet as well as portrait of the painter, which will be presented alongside those of Maro Seferi, Henry Miller, etc. Many frames, however, focus on landscapes and everyday scenes - from Asia Minor to Cairo and from Venice to Cyprus and Athens.

64 |

Από τις 8 Νοεμβρίου στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη

From November 8, Vasilis and Marina Theocharakis Foundation


Travel around the world

6η Biennale 6th Thessaloniki σύγχρονης τέχνης Biennale of Θεσσαλονίκης contemporary art Μετά από δέκα χρόνια, πέντε επιτυχημένες διοργανώσεις, με εκθέσεις διεθνούς κύρους από εικαστικούς καλλιτέχνες τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό, συμπράξεις με φορείς, παρεμβάσεις στο δημόσιο χώρο κ.τ.λ., η Biennale Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης μας συναντά στην έκτη της διοργάνωση, σε τέσσερις διαφορετικούς, εναλλακτικούς χώρους της πόλης με συμμετοχή 95 καλλιτεχνών. Ένα ταξίδι σε τέσσερις ηπείρους και 35 χώρες υπόσχεται στους επισκέπτες της η 6η Biennale Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης με θέμα «Φαντασιακές Εστίες - Ιmagined Homes», μέσα από τα έργα των 95 μεμονωμένων καλλιτεχνών και ομάδων, που συμμετέχουν στη φετινή κεντρική έκθεση και το φεστιβάλ εικαστικής  performance  της διοργάνωσης. Όλοι τους καλούνται να πραγματευθούν τη φετινή θεματική, η οποία ξεκινώντας από την παρούσα συγκυρία της έξαρσης του μεταναστευτικού προβλήματος, επικεντρώνεται στη ρευστότητα και το συνεχή επαναπροσδιορισμό του σπιτιού, της εστίας. Από 30 Σεπτεμβρίου 2017 έως 14 Ιανουαρίου 2018 www.thessalonikibiennale.gr

66 |

The Thessaloniki Biennale of Contemporary Art, after ten years, five successful events, with exhibitions of great international prestige of artists from Greece and abroad, partnerships with institutions, interventions in the public venues etc., meets us in its sixth event, in four different, alternative areas of the city through the works of 95 artists. The 6th Thessaloniki Contemporary Art Biennale promises to the visitors a travel to four continents and 35 countries under its title “Imagined Homes”, through the works of 95 individual artists and groups participating in this year’s Central Exhibition and Plastic Arts Festival of the event. They are all invited to deal with this year’s theme, which, starting with the current serious immigration problem, focuses on the fluidity and constant redefinition of the house, the ‘home’. From September 30, 2017 to January 14, 2018 www.thessalonikibiennale.gr


Travel around the world

Αναδρομική έκθεση ζωγραφικής του Δημήτρη Φατούρου στο ΜΙΕΤ

Retrospective painting exhibition by Dimitris Fatouros at the ΜΙΕΤ

Για γνωριμία με το ζωγραφικό έργο του Δημήτρη Φατούρου, προσκαλεί η αναδρομική έκθεση «Εικαστική δίοδος - Αρχείο 1966» που εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 6 Σεπτεμβρίου 2017 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης. Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 120 ζωγραφικά έργα, καθώς και συμπληρωματικό υλικό σε προθήκες, που αποτελείται από 95 σχέδια, λάδια και σκίτσα. Ένα μεγάλο μέρος αυτού του έργου περίπου τα δύο τρίτα - εκτίθεται για πρώτη φορά, έχοντας παραμείνει έως σήμερα άγνωστο, ακόμα και σε συνεργάτες του καλλιτέχνη. Ένα αρχείο επιφυλάσσει εκπλήξεις και, πράγματι, σύμφωνα με τον επιμελητή της έκθεσης, Χριστόφορο Μαρίνο, «τα έργα που ανασύρονται από το αρχείο του Φατούρου, κυρίως τέμπερες και σχέδια σε χαρτί, ξαφνιάζουν με τη ζωντάνια του χρώματος, την ευαισθησία και τη φρεσκάδα της σκέψης που περιέχουν». Σύμφωνα με τον επιμελητή, «ο πλουραλισμός που διακρίνει τα έργα της έκθεσης αντικατοπτρίζει την πολύπλευρη προσωπικότητα του δημιουργού τους και πιστοποιεί μια παραγνωρισμένη αλήθεια: εκτός από αρχιτέκτων και πανεπιστημιακός που ασχολήθηκε με την τεχνοκριτική, την επιμέλεια εκθέσεων και την ποίηση, ο Δημήτρης Φατούρος υπήρξε ένας από τους σημαντικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, στην οποία ανήκουν, μεταξύ άλλων, ο Βαλέριος Καλούτσης, ο Νίκος Κεσσανλής, ο Βλάσης Κανιάρης, ο Δημήτρης Κοντός». 

In order to approach the work of Dimitris Fatouros, the retrospective exhibition “Art Dialogue - Archive 1966”, which was inaugurated on Wednesday, September 6th, 2017, invites you at the Cultural Center of Thessaloniki of the National Bank of Greece Cultural Foundation. The exhibition includes more than 120 paintings, as well as supplementary material in showcases, consisted of 95 drawings, oils and drawings. A great part of this work - about two-thirds - is being exhibited for the first time, having remained unknown until today, even to artists’ collaborators. An archive has surprises in store and, according to the curator of the exhibition, Christoforos Marinos, “His paintings, mainly tempera and drawings on paper, surprise by the vividness of color, the sensitivity and the freshness of thought included”. According to the curator, “the pluralism that distinguishes the works of the exhibition reflects the multifaceted personality of their creator and certifies an unrecognized truth: apart from architects and academician who dealt with art criticism, exhibition curator and poetry, Dimitris Fatouros was one from the important artists of his generation, among others as Valerios Kaloutsis, Nikos Kessanlis, Vlassis Kaniaris, Dimitris Kontos”.

68 |


Travel around the world

Διεθνής Έκθεση Αφίσας: Αφιέρωμα στον Toulouse Lautrec στο Μουσείο Μπενάκη To 2001 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από το θάνατο του Henri de Toulouse Lautrec. 70 |

International Poster Exhibition: Hommage to Toulouse Lautrec at the Benaki Museum On the occasion of the 100-year anniversary from the death of Henri de Toulouse Lautrenc, in 2001.


Με αφορμή την επέτειο αυτή, εκατό κορυφαίοι γραφίστες από όλο τον κόσμο σχεδίασαν από μια αφίσα, τιμώντας τον ίδιο και το έργο του. Οι αφίσες αυτές παρουσιάστηκαν στην έκθεση Le Nouveau Salon des Cent, στο Centre Pompidou, στο Παρίσι, το χειμώνα της ίδιας χρονιάς και έκτοτε σε πολλές πόλεις της Ευρώπης, της Ασίας και στην Αμερική. Δεκαέξι χρόνια μετά η έκθεση παρουσιάζεται στην Αθήνα, εμπλουτισμένη με πέντε πρωτότυπες αφίσες του Henri de Toulouse Lautrec και μια του Pierre Bonnard από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείου Αλέξανδρου Σούτζου και δεκαέξι αφίσες που δημιουργήθηκαν από ισάριθμους Έλληνες δημιουργούς, με τις ίδιες προδιαγραφές της έκθεσης του 2001. Τέλος, την έκθεση πλαισιώνουν προσωπογραφίες του Toulouse Lautrec που δημιουργήθηκαν σε sketchbooks από σπουδαστές της Σχολής Βακαλό. Aπό 28 Σεπτεμβρίου έως 12 Νοεμβρίου www.benaki.gr

One hundred renowned graphic designers from around the world designed one poster each, paying tribute to the artist and his work. These posters went on display at the exhibition Le Nouveau Salon des Cent, at the Centre Pompidou, in Paris, in the winter of 2001. The exhibition has since traveled to many cities around Europe, Asia and America. Sixteen years later, the exhibition goes on display in Athens, with the following additions: Five original posters by Henri de Toulouse Lautrec and one by Pierre Bonnard, from the National Gallery - Alexandros Soutzos Museum’s collection.Sixteen posters produced by sixteen Greek artists, along the lines of the 2001 exhibition. Finally, the exhibition is accompanied by portraits of Toulouse Lautrec, produced by students of the Vakalo College of Art & Design in sketchbooks, in different techniques. From September 28 to November 12 www.benaki.gr


Betterfly and better living

72 |


Οι θεατρικές σκηνές του ΚΘΒΕ προτείνουν Ύστερα από απαίτηση του κοινού, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσιάζει για δεύτερη χρονιά τις μεγάλες επιτυχίες της προηγούμενης θεατρικής περιόδου. Η «Οικογενειακή Γιορτή», το «Γκιακ» και τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» επιστρέφουν στις θεατρικές σκηνές του ΚΘΒΕ και δίνουν την ευκαιρία σε όσους δεν πρόλαβαν να τις παρακολουθήσουν και σε όσους τις λάτρεψαν να τις δουν ξανά. www.ntng.gr

The National Theater of Northern Greece proposes At the request of the public, the National Theater of Northern Greece presents, is going into its fourth year, the great successes of the previous theatrical period. “The Celebration”, “Gkiak” and “Wuthering Heights” return to the theatrical stages of the NTNG and provide an opportunity to those who did not attend the performances and to those who loved to see them again. www.ntng.gr


Travel around the world

Η «Πλατεία Αμερικής» του Γιάννη Σακαρίδη

"America square" by Yannis Sakaridis

Η ελληνική πρόταση για Oscar ξενόγλωσσης ταινίας.

Τhe Greek candidate for the Oscar of foreign language film.

Η αρμόδια Επιτροπή επέλεξε την ταινία «για το ρυθμό, το σκηνοθετικό ρεαλισμό και τους ζωντανούς χαρακτήρες». Η ταινία «Πλατεία Αμερικής» («Amerika Square») του Γιάννη Σακαρίδη θα συμμετάσχει στις διαδικασίες της 90ης διοργάνωσης των Βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, διεκδικώντας το Βραβείο Oscar ξενόγλωσσης ταινίας. Μετά από διεξοδική συζήτηση, η αρμόδια Επιτροπή επέλεξε κατά πλειοψηφία την ταινία, «για το ρυθμό, το σκηνοθετικό ρεαλισμό και τους ζωντανούς χαρακτήρες». Διανομή ρόλων: Γιάννης Στάνκογλου, Μάκης Παπαδημητρίου, Βασίλης Κουκαλάνι, Θέμις Μπαζάκα, Ερρίκος Λίτσης, Αλέξανδρος Λογοθέτης, Ξένια Ντάνια, Ρέα Πεδιαδιτάκη, Σουλτάν Αμίρ, Πέτρος Σαντοβίτο, Αχιλλέας Κυριακίδης.

74 |

The competent committee voted the film “for the rhythm, directional realism and live characters”. The film “Amerika Square” by Yannis Sakaridis will participate in the proceedings of the 90th American Academy of Film Awards, claiming the Oscar of foreign language film award. Following a thorough discussion, a majority of the competent committee voted this film, “for the rhythm, the directional realism and the live characters”. Cast: Yannis Stankoglou, Makis Papadimitriou, Vassilis Koukalani, Themis Bazaka, Errikos Litsis, Alexandros Logothetis, Xenia Dania, Rea Pediaditaki, Sultan Amir, Petros Santovito, Achilleas Kyriakidis.


Travel around the world

Η πρωτόγονη έλξη του Jean Michel Basquiat

The primitive attraction of Jean Michel Basquiat

Η πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση του Jean Michel Basquiat έρχεται το φθινόπωρο στο Barbican, στο Λονδίνο.

The first large-scale exhibition of Jean Michel Basquiat will open in fall in Barbican, London.

Από το 1960 που γεννήθηκε στο Μπρούκλιν, μέχρι το 1988 που πέθανε από υπερβολική δόση σε ηλικία μόλις 27 χρόνων, ο Jean Michel Basquiat κατάφερε να αφήσει το στίγμα του στον χάρτη της τέχνης. Αυτοδίδακτος, χωρίς επίσημες καλλιτεχνικές σπουδές, με μυαλό και τεχνική του "δρόμου", ο Basquiat ξεκίνησε στα 17 του με τα γνωστά γκράφιτι του στο μετρό της Νέας Υόρκης, υπογράφοντας ως SAMO. Λίγα χρόνια αργότερα είχε ήδη αποκτήσει μέντορα του τον Andy Warhol και πραγματοποιούσε εκθέσεις σε μουσεία και γκαλερί σε όλο τον κόσμο. Το Barbican του Λονδίνου, με αφορμή την επερχόμενη μεγάλης κλίμακας έκθεση, τον χαρακτηρίζει ως ένα «φαινόμενο» της αστικής νεοϋορκέζικης σκηνής. Στην έκθεση «Basquiat: Boom for Real» υπάρχουν πάνω από 100 έργα του από όλο τον κόσμο προκειμένου να γίνει μία πλήρης παρουσίαση του αυτοδίδακτου και πηγαίου αυτού καλλιτέχνη, ο οποίος εμπνεόταν από ανατομικά σχέδια μέχρι και την jazz. Αυτή είναι και η πρώτη έκθεση που επικεντρώνεται στη σχέση του Basquiat με τη μουσική, το κείμενο, τις ταινίες και την τηλεόραση, προσφέροντας μία νέα έρευνα στο κοινό για μια καινούργια κατανόηση των έργων του.

Jean Michel Basquiat, born in 1960 in Brooklyn and he died from a heroin overdose at the age of 27, definitely managed to make his mark on the art map. Self-taught, without any formal artistic studies, minded and street-based, Basquiat began at the age of 17 painting the well-known graffiti on the New York Metro, signing as SAMO. A few years later he had already acquired his mentor, Andy Warhol, and made exhibitions in museums and galleries all over the world. Barbican of London, on the occasion of the upcoming large-scale exhibition, characterizes him as a “phenomenon” of the urban New York scene. The exhibition “Basquiat: Boom for Real” features over than 100 works from all around the world to make a complete presentation of the self-taught and original artist, who was inspired by everything around him, from the anatomical drawings to jazz. This is also the first exhibition focusing on the relationship between Basquiat and music, text, films and television, offering to the public a new research furthering the understanding of his phenomenal works.

Aπό τις 21 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 28 Ιανουαρίου του 2018.

76 |

From September 21 to January 28, 2018.


Travel around the world

Ai Weiwei Στα ίχνη των ακτιβιστών του κόσμου Πολιτικός ακτιβιστής, εξαιρετικά παραγωγικός καλλιτέχνης, ανήσυχο γενικά πνεύμα, ο βραβευμένος δημιουργός και πάντα μαχητής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο Κινέζος Ai Weiwei είναι παγκοσμίως γνωστός για τις πολιτικοποιημένες παρεμβάσεις του, είτε με την καλλιτεχνική του δημιουργία είτε με τη φυσική παρουσία του σε όλα τα σημεία του πλανήτη. Όλοι μας τον θυμόμαστε στη χώρα μας τον περασμένο χρόνο να παρεμβαίνει υπέρ των προσφύγων και των μεταναστών σε Λέσβο και Ειδομένη. Γεννημένος στο Πεκίνο το 1957 έχει περάσει σχεδόν τέσσερις δεκαετίες της ζωής του στην εξερεύνηση της σχέσης της τέχνης με την κοινωνία και τις ατομικές εμπειρίες και ελευθερίες του ατόμου. Στο πρόγραμμα συνεργασίας του καλλιτέχνη με το Smithsonian Hirshhorn Museum της Ουάσινγκτον εντάσσεται και η έκθεση «Trace at Hirshhorn», παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ τη μνημειακή εγκατάσταση «Trace» (Ιχνος) που απεικονίζει εικόνες ανθρώπων απ’ όλο τον κόσμο που ο καλλιτέχνης θεωρεί ότι είναι ακτιβιστές, κρατούμενοι συνείδησης, κ.τ.λ. και τάσσεται δυναμικά υπέρ της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών τους. Το τεράστιο έργο περιλαμβάνει 176 πορτρέτα, συναρμολογημένα στο χέρι με 1,2 εκατομμύριο LEGO τουβλάκια και τοποθετημένα στο πάτωμα του 2ου ορόφου του μουσείου. Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2018  www.hirshhorn.si.edu

Ai Weiwei The traces of the world’s activists A political activist, a highly productive artist, an inquiring mind, the awardwinning creator and always a human rights fighter, the Chinese Ai Weiwei is world-renowned for his politicized interventions, either through his artistic creation or his physical presence all around the world. We all remember him, in our country last year, to intervene in favor of refugees and immigrants in Lesbos and Edomeni. Born in Beijing in 1957, he spent almost four decades of his life exploring the relationship of art to society and individual experiences and personal freedoms. In the collaboration program of the artist with the Smithsonian Hirshhorn Museum in Washington is also included the exhibition “Trace at Hirshhorn”, presenting for the first time in the US East Coast the monumental installation of “Trace” that depicts images of people from all over the world which the artist considers them to be activists, prisoners of conscience, etc. and is actively in favor of the free movement of their ideas. The enormous work includes 176 portraits, which he created using 1.2 million LEGO bricks and placed on the 2nd floor of the museum. Until January 1st, 2018 www.hirshhorn.si.edu

78 |


Travel around the world

80 |


Louise Bourgeois: An Unfolding Portrait Η Louise Joséphine Bourgeois γεννήθηκε στο Παρίσι στις 25 Δεκεμβρίου1911 και πέθανε στη Νέα Υόρκη στις 31 Μαΐου 2010. Louise Joséphine Bourgeois was born in Paris on December 25, 1911 and died in New York City on May 31, 2010.


Travel around the world Τα «κελιά» είναι τα έργα που έκαναν τη γλύπτρια πασίγνωστη τη δεκαετία του '90 ακόμη και σε εκείνους που δεν πολυασχολούνται με την τέχνη Οι βιογραφικές και ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις βρήκαν το δρόμο τους στο έργο της Louise Bourgeois, καθώς το προσωπικό παρελθόν της, αλλά και ο γυναικείος ψυχισμός δημιούργησαν τις βάσεις ενός περίπλοκου και τρομακτικά όμορφου έργου. Είναι γνωστό ότι η Louise Bourgeois δεν είχε καθόλου καλές σχέσεις με τον πατέρα της και μάλιστα λέγεται ότι σε τρυφερή ηλικία αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει πέφτοντας στα νερά του Bievre, έξω από το Παρίσι, όπου είχε εγκατασταθεί η οικογένεια μαζί με την επιχείρηση συντήρησης ταπισερί που είχαν. Αντίθετα η Γαλλίδα γλύπτρια (που έχει πολιτογραφηθεί Αμερικανίδα λόγω της μακρόχρονης παραμονής της στις ΗΠΑ) θαύμαζε και αγαπούσε υπερβολικά τη μητέρα της, στην οποία μάλιστα αφιερώνει τη σειρά των έργων με θέμα την αράχνη. Στα αντίθετα αισθήματα που έτρεφε για τον πατέρα και τη μητέρα θα έπρεπε ίσως να αναζητήσει κανείς την εμμονή της για την προβολή της διαφοράς του αρσενικού

και του θηλυκού, μια εμμονή που εκφράστηκε είτε χιουμοριστικά είτε επιθετικά είτε ταπεινωτικά και πάντοτε με διάθεση πειραματισμού στα υλικά και στη φόρμα. Σήμερα το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης ετοιμάζει μία έκθεση που εστιάζει τόσο στα σχέδια και στα εικονογραφημένα βιβλία της Bourgeois, όσο και στη δημιουργική διαδικασία της. Στην έκθεση «Louise Bourgeois: An Unfolding Portrait» που πραγματοποιείται στο ΜΟΜΑ τα σχέδια και τα εικονογραφημένα βιβλία της θα γίνουν το κεντρικό αντικείμενο ενδιαφέροντος και θα συσχετιστούν με τα γλυπτά, τα έργα ζωγραφικής και τις ποικίλες θεματικές της (όπως τα μοτίβα αρχιτεκτονικής, το σώμα και η φύση). Επίσης, θα δοθεί έμφαση στις καταστάσεις που εκφράζουν τα έργα της (περίπου 220 έργα) στις διάφορες παραλλαγές τους, προκειμένου να αποκαλυφθεί η δημιουργική σκέψη της Bourgeois.

The “cells” are the works that made the sculptor well known in the 90s even to those who are not interested in this kind of art. Biographical and psychoanalytic approaches found their way into the work of Louise Bourgeois, as her personal past, as well as the female psyche, created the basis of a complex and terribly beautiful work. It is well known that Louise Bourgeois, had no good relationship with her father, and, it is said that, at the tender age she committed suicide by falling into the waters of Bievre, outside Paris, where the family had been installed, owning their own tapestry business. On the contrary, the French sculptor (who became an American citizen because of her long stay in the U.S.A.) admired and loved her mother too much, to whom she devoted the series of spider-themed works. The opposite feelings that she had for her parents, could be her insistence on showing the difference between male and female, an obsession expressed either humorously or aggressively or humiliatingly, and

always with experimentation on materials and form. Today, the New York City Museum of Contemporary Art prepares an exhibition that focuses both on the plans and the illustrated books of Bourgeois, as well as on the creative process of. The “Louise Bourgeois: An Unfolding Portrait” which takes place at MoMA [Museum of Modern Art], her drawings and her illustrated books will become the central subject of interest and will be associated with sculptures, paintings and various themes (such as architectural motifs, body and nature). What is more, the focus will be on her works (about 220 works) in their various variants in order to uncover the creative spirit of Bourgeois.

82 |

Από 24 Σεπτεμβρίου 2017 έως 28 Ιανουαρίου 2018 www.newmuseum.org

From September 24, 2017 to January 28, 2018 www.newmuseum.org


Travel around the world

84 |

Van Gogh Alive - the experience

Θέτοντας την τεχνολογία στην υπηρεσία της τέχνης και έχοντας μαγέψει περισσότερους από 10.000.000 θεατές σε όλο τον κόσμο, το μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός της χρονιάς, η μοναδική τρισδιάστατη εικαστική πρόταση «Van Gogh Alive - the experience», μετά από 35 μητροπόλεις του κόσμου, έρχεται στην Αθήνα για τέσσερις μήνες.

Van Gogh Alive - the experience

Putting technology in the service of art and having enchanted more than 10,000,000 viewers all around the world, the great artistic event of the year, the unique three - dimensional art proposal “Van Gogh Alive - the Experience”, after 35 capitals around the world shall present for the first time in our country, the new international ways to approach the art.


Travel around the world Η απόλυτη αυτή βιωματική εμπειρία, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στη χώρα μας τους νέους διεθνείς τρόπους προσέγγισης της τέχνης, θα πραγματοποιηθεί στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, από τις 7 Νοεμβρίου 2017 έως και τις 5 Μαρτίου 2018. Η μεγαλειώδης έκθεση «Van Gogh Alive - the experience» είναι μία μοναδική παρουσίαση όλων των έργων του μεγάλου Ολλανδού ζωγράφου Vincent van Gogh, σε μία και μόνο φορά, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί. Και μάλιστα, όχι με τον καθιερωμένο συνήθη τρόπο, κάτι που για πολλούς θεωρείται πλέον ξεπερασμένο, αλλά με μία μέθοδο που αναδεικνύει νέες οπτικές γωνίες και προοπτικές, που αφηγείται ταυτόχρονα την ιστορία του δημιουργού τους, περιγράφει το ιστορικό, κοινωνικό, αλλά και πολιτισμικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο μεγαλούργησε, καταγράφει και αναλύει τις δημιουργικές του περιόδους και αλληλοεπιρροές, διεισδύει και αγγίζει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του, προβάλλει, δηλαδή, ολόκληρο τον κόσμο του. Στην έκθεση, 3.000 πίνακες, σκίτσα, αλλά και κινούμενες εικόνες προβάλλονται από το φημισμένο σύστημα υψηλής τεχνολογίας SENSORY4™ παντού: στους τοίχους, τις κολόνες, τις οροφές, το πάτωμα. Σε χώρο 1.500 m2, 40 και πλέον πολυκάναλοι προβολείς υψηλής ευκρίνειας με ήχο υψηλής πιστότητας, δημιουργούν μία εκπληκτική τριασδιάστατη απεικόνιση στις πολλαπλές αυτές επιφάνειες, σε μία πολλαπλά υποσχόμενη οπτική, αλλά και αλληλεπιδραστική εμπειρία. Οι ρέουσες εικόνες, που γίνονται ένα σώμα με τους ψηφιακούς ήχους, γεμίζουν το χώρο, δημιουργώντας μία μαγευτική και καθηλωτική ατμόσφαιρα που συνεπαίρνει τον επισκέπτη.

This absolute experience will take place in Athens from November 7th, 2017 to March 5th, 2018, in the exhibition area of the Megaron Athens Concert Hall. The magnificent exhibition “Van Gogh Alive - the Experience” is a unique presentation of all the works of the great Dutch painter, Vincent van Gogh, which has never happened before. The presentation will not be in the usual way, which is considered to be outmoded for many, but under a method that reveals new viewing angle and perspectives, which simultaneously tells the story of their creator, it describes the historical, social and cultural environment, in which he overcame, describes and analyzes his creative periods and influences, penetrates and touches his thoughts and feelings, hence, he projects his whole world. In the exhibition, 3.000 paintings, sketches and animated images are displayed everywhere by the renowned SENSORY4™ high-tech system: on the walls, the pillars, the ceilings, and the floor. In an area of 1.500 m2, more than 40 high-definition multi-channel projectors, create a stunning threedimensional display on these multiple surfaces in a multi-promising visual and interactive experience. The flowing images, through the mass of projectors, create a magical atmosphere that impresses the visitor and saturate the space in a breathtaking immersive display. www.megaron.gr

86 |


Travel around the world

Elvis on Tour - The Exhibition Κοστούμια και κιθάρες του Elvis σε μια έκθεση αφιέρωμα Μια νέα έκθεση με πάνω από 200 αντικείμενα από τα αρχεία της Graceland θα παρουσιαστούν στην αρένα Ο2 της Peninsula Square, του Λονδίνου το Νοέμβριο, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της ζωής του Βασιλιά της Rock n Roll. Η έκθεση έχει τίτλο «Elvis On Tour: The Exhibition»  εστιάζει στην περίοδο από το1969 έως το1977 και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μερικά από τα πιο εξαντρίκ κουστούμια που συνήθιζε να φοράει στη σκηνή, καθώς και την Gretsch Country Gentleman κιθάρα που κράτησε στο Las Vegas το 1969.  Αυτή είναι η δεύτερη έκθεση με θέμα τον Elvis που φιλοξενείται στον χώρο του Ο2. Η προηγούμενη, με τίτλο «Elvis At The O2», πραγματοποιήθηκε το 2014 και προσέλκυσε πάνω από 200.000 επισκέπτες, αποδεικνύοντας τη μεγάλη απήχηση αυτού του εμβληματικού καλλιτέχνη που πούλησε πάνω από 1 δισεκατομμύριο δίσκους στην καριέρα του, έκανε 33 ταινίες και έμελλε να γίνει ο πρώτος σουπερστάρ του rock & roll, για τον οποίο χαρακτηριστικά ο John Lennon είπε «πριν από τον Elvis δεν υπήρχε τίποτα». Η έκθεση θα κάνει τα εγκαίνιά της στις 3 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει τρεις μήνες. www.theo2.co.uk

88 |

Elvis’ personal items shipped to a tribute exhibition. A new exhibition, including more than 200 artifacts, from the Graceland archives will be presented to the O2 Arena at Peninsula Square, in London in November, illuminating unknown aspects of the life of the King of Rock n Roll. The title of the exhibition is “Elvis On Tour: The Exhibition” focuses on the period from 1969 to 1977 and includes, among others, some of the most exquisite costumes that he used to wear on stage, as well as the Gretzch Country Gentlemen Guitar used by Elvis on stage in Las Vegas in 1969. This is the second exhibition for Elvis hosted at the O2. The previous one, entitled “Elvis At The O2”, took place in 2014 and attracted over 200,000 visitors, proving the great appeal of this emblematic artist who sold more than 1 billion discs in his career, made 33 films and was the first superstar of rock and roll, about whom John Lennon had said “before Elvis there was nothing”. The exhibition will be inaugurated on November 3rd and will last three months. www.theo2.co.uk


Travel around the world

Nick Cave & The Bad Seeds Όπως είναι φυσικό κάθε εμφάνιση του Nick Cave και της μπάντας του στην Ελλάδα αποτελεί αναμφισβήτητα μουσικό γεγονός.

Nick Cave & The Bad Seeds It is quite natural, that every appearance of Nick Cave and his band in Greece is undoubtedly a musical event. 90 |

Last but not least, η live εμφάνιση που περιμένουμε περισσότερο από όλες είναι εκείνη του Nick Cave & The Bad Seeds στο Γήπεδο Tae Kwon Do, στις 16 Νοεμβρίου. Tελευταία φορά που είχε δώσει συναυλία στη χώρα μας ο Αυστραλός μουσικός, ήταν το 2011 με τους Grinderman. Tο 2006 εμφανίστηκε στον Λυκαβηττό με τους μισούς Bad Seeds και το 2008 παρουσίασε το άλμπουμ του «Dig Lazarus dig». Φέτος, με αφορμή τον περσινό δίσκο «Skeleton Tree» ο Nick Cave πραγματοποιεί περιοδεία, εντάσσοντας στους σταθμούς του και την Ελλάδα.

Last but not least, the live appearance we expect most of all is the one of Nick Cave & The Bad Seeds in the Stadium Tae Kwon Do, on November 16th. The last concert of the Australian musician in our country was in 2011 along with the Grinderman. In 2006 he appeared in Lycabettus with the half band of Bad Seeds and in 2008 he released his album “Dig Lazarus dig”. This year, on the occasion of last year’s “Skeleton Tree”, Nick Cave is touring, including Greece.


Travel around the world

Η Αγία Πετρούπολη πρωτεύουσα της Διεθνούς Ημέρας Jazz για το 2018

St. Petersburg the capital of International Jazz Day in 2018

Η Αγία Πετρούπολη θα βρεθεί στο επίκεντρο των εκδηλώσεων που θα διοργανωθούν για τον εορτασμό της «Διεθνούς Ημέρας Jazz» το 2018, όπως αναφέρεται σε δελτίο τύπου της UNESCO.

St. Petersburg will be at the center of the events to be celebrated as “International Jazz Day” in 2018, as reported in a UNESCO press release.

«Τη διοργάνωση των βασικών εκδηλώσεων της Ημέρας Jazz διεκδίκησαν 18 χώρες, η απόφαση των κριτών να επιλέξουν την Αγία Πετρούπολη ως πρωτεύουσα της τζαζ για το 2108 ελήφθη με γνώμονα την αποκλειστική συμβολή της Ρωσίας σε αυτό το είδος τέχνης», αναφέρεται στην ανακοίνωση του οργανισμού. Η διεθνής Ημέρα Jazz καθιερώθηκε από την UNESCO το Νοέμβριο του 2011, με απόφαση της 36ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης της UNESCO. Οι εορτασμοί γίνονται κάθε χρόνο στις 30 Απριλίου σε δεκάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο, με σκοπό «να αναβαθμίσουν την πληροφόρηση της διεθνούς κοινής γνώμης για τον παιδαγωγικό ρόλο της Jazz ως δύναμης που μπορεί να συμβάλει στην ειρήνη, στην ενότητα, στο διάλογο και στη διεύρυνση των επαφών μεταξύ των ανθρώπων». Το Παρίσι ήταν η πρώτη πρωτεύουσα όπου διοργανώθηκε η Διεθνής Ημέρα Jazz, το 2012. Διοργανωτές της ίδιας εκδήλωσης που θα πραγματοποιηθεί στην Αγία Πετρούπολη το 2018, είναι ο Δήμος της Αγίας Πετρούπολης και η Επιτροπή της Ρωσικής Ομοσπονδίας της UNESCO. Την ευθύνη της διοργάνωσης θα έχει ο γνωστός Ρώσος σαξοφωνίστας Igor Butman.

“The organization of the main events of Jazz Day was claimed by 18 countries, the decision of the international jury chose St. Petersburg to be the capital of jazz in 2108, recognizing Russia’s exclusive contribution to the development of this genre art”, referred to the announcement of the Organization. International Jazz Day was established by UNESCO in November 2011, according to the decision of the 36th session of the UNESCO General Assembly. The celebrations take place every year on 30th April in a thousand cities around the world to “raise public awareness of the educational role of jazz in facilitating peace, unity, dialogue and human contacts”. Paris was the first capital where was held the International Jazz Day in 2012. The Organizers of this event are the Municipality of St Petersburg and the Committee of the Russian Federation of UNESCO. The wellknown Russian saxophonist, Igor Butman, will be in charge for this organization.

92 |


Travel around the world

Ο Rami Malek θα υποδυθεί τελικά τον θρυλικό frontman των Queen Ποιοι θα είναι οι συμπρωταγωνιστές του στο biopic «Bohemian Rhapsody» Η μεταφορά της ζωής του στη μεγάλη οθόνη συνοδεύτηκε την τελευταία χρονιά με έντονες φήμες και πολύ παρασκήνιο. Και δικαίως αφού πρόκειται για μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες της μουσικής σκηνής παγκοσμίως. Η πολυαναμενόμενη ταινίααφιέρωμα στον θρυλικό frontman των Queen, Freddie Mercury βρήκε επιτέλους κεντρικό πρωταγωνιστή στο πρόσωπο του 36χρονου Αμερικανοαιγύπτιου ηθοποιού Rami Malek, που απέσπασε το φετινό βραβείο Emmy για την καλύτερη ανδρική ερμηνεία στη δραματική σειρά «Mr. Robot».  Το biopic θα σκηνοθετήσει ο Bryan Singer των «The Usual Suspects» και «X-Men» και θα έχει τίτλο, «Bohemian Rhapsody», ενώ το σενάριο λέγεται ότι φέρει την υπογραφή του Anthony McCarten της «Θεωρίας των Πάντων». Ο ηθοποιός Ben Hardy (X-Men Apocalypse) θα παίξει το ρόλο του drummer Roger Taylor, ο Gwilym Lee (The Tourist) θα ερμηνεύσει τον Brian May και ο Joe Mazzello (ο Tim από το Jurassic Park) θα γίνει ο μπασίστας John Deacon - όπως δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα των Queen. Το ρόλο του Freddie Mercury που θα είναι και ο δυσκολότερος της ταινίας θα έπαιζε αρχικά ο ηθοποιός Sacha BaronCohen, αλλά αποχώρησε λόγω σοβαρών διαφωνιών με τα μέλη των Queen, Brian May και Roger Taylor που συμμετέχουν στην παραγωγή της ταινίας. Μιλώντας για το casting, ο May και ο Taylor αποκάλυψαν: « Ο Rami έχει φοβερή παρουσία και είναι απόλυτα αφοσιωμένος στο project. Ήδη ζει και αναπνέει απόλυτα τον Freddie, κάτι που είναι φοβερό.» Η ταινία επικεντρώνεται στα πρώτα 15 χρόνια της μπάντας και θα έχει ως φινάλε όχι τον τραγικό θάνατο του Freddie από AIDS, αλλά την ανεπανάληπτη συναυλία του συγκροτήματος στο Wembley, στις 13 Ιουλίου 1985, στο πλαίσιο του Live Aid Concert. Οι Queen είχαν ανοίξει τη συναυλία με το ιστορικό «Bohemian Rapsody», που θα είναι και ο τίτλος της ταινίας.

94 |

Rami Malek will finally portray the legendary frontman of Queen Who will be his co-stars in the biopic “Bohemian Rhapsody” The film adaptation of his life to the big screen was accompanied by, the last year, intense rumors and a lot of background, since he is one of the top personalities of the music scene worldwide. Freddie Mercury’s long-awaited film - a tribute to Queen’s legendary frontman - has finally found a protagonist in the face of the 36-yearold American actor Rami Malek, who won this year’s Emmy Award for Best Male Performance in the Dramatic Series “Mr. Robot”. Bryan Singer, the film director of “The Usual Suspects” and “X-Men”, will direct the biopic entitled “Bohemian Rhapsody”, while the script probably will be signed by Anthony McCarten, from the memoir “The Theory of Everything”. The actor Ben Hardy (X-Men Apocalypse) will play the role of the drummer Roger Taylor, Gwilym Lee (The Tourist) as Brian May and Joe Mazzello (Tim from the film Jurassic Park) as the bass player John Deacon - as posted on the official website of Queen. The role of Freddie Mercury, who will be the most difficult of the film, would initially be performed by the actor Sacha Baron-Cohen but left due to serious disagreements with the members of Queen, Brian May and Roger Taylor, involved in producing the film. Speaking about the casting, Brian May and Roger Taylor said: “Rami has a great presence and he has utterly dedicated to the project. He is completely living and breathing Freddie already, which is wonderful.” The film focuses on the band’s first 15 years and will not end with the Freddie’s tragic death from AIDS but the unprecedented concert of the band at Wembley on July 13, 1985 at the Live Aid Concert. The Queen had opened the concert with the historical “Bohemian Rhapsody”, which will be the title of the film.


Travel around the world

16η Έκθεση Κόμικς και επιτραπέζιων Παιχνιδιών Η έκθεση αυτή του Comic n’ Play αποτελεί από το 2001 ένα σταθερό ετήσιο ραντεβού δημιουργίας και ελεύθερης έκφρασης, με δημιουργούς όλων των ηλικιών απ’ όλη την Ελλάδα, έμπειρους και πρωτοεμφανιζόμενους, καθιστώντας την τη μακροβιότερη έκθεση κόμικς στη χώρα μας. 96 |

16th Exhibition of Comics and Board Games This Comic n’ Play exhibition has been a fixed yearly creation and freedom of expression event since 2001, with artists of all ages from all over Greece, experienced and newcomers, making it the longest comic exhibition in our country.


Μία πολύμορφη εκδήλωση γεμάτη κόμικς και επιτραπέζια παιχνίδια, bazaar ελληνικών, ξενόγλωσσων και μεταχειρισμένων εκδόσεων κόμικς, έκθεση αυτοχρηματοδοτούμενων εκδόσεων, πρωτότυπα έργα, ξένους προσκεκλημένους, εξειδικευμένους στα κόμικς εκδοτικούς οίκους, εργαστήρια και επιτραπέζια παιχνίδια με διαγωνισμούς με έπαθλα για τους επισκέπτες.

A multi-faceted event full of comics and board games, bazaar of Greek, foreign and second-hand comic books, exhibition of selffinanced publications, original works, foreign guests, comic book publishing houses specialized in comics, workshops and board games with competitions and prizes for the visitors. 10-12/11, French Institute of Thessaloniki

10-12/11, Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης


Travel around the world

Ο Di Caprio μεταμορφώνεται σε Leonardo da Vinci Ο star του Hollywood σε ταινία αφιερωμένη στη ζωή της μεγάλης προσωπικότητας της Αναγέννησης.

Di Caprio is set to star as Leonardo da Vinci The star of Hollywood in a film dedicated to the life of the great personality of the Renaissance. 98 |

Ο 43χρονος star του Hollywood, Leonardo Di Caprio θα ερμηνεύσει το ρόλο του Leonardo da Vinci σε νέα ταινία αφιερωμένη στη ζωή της μεγάλης προσωπικότητας της Αναγέννησης. Σύμφωνα με το Deadline, η Paramount έκανε καλύτερη οικονομική προσφορά από τη Universal και εξασφάλισε τα δικαιώματα της προσαρμογής του βιβλίου του Walter Isaacson για τον Leonardo da Vinci. Ο DiCaprio θα ερμηνεύσει το ρόλο του αρχετυπικού ζωγράφου της Mona Lisa, αλλά θα έχει και χρέη παραγωγού μαζί με την Jennifer Davisson μέσω της εταιρίας τους, Appian Way. Ο Isaacson χρησιμοποίησε τις σημειώσεις του Da Vinci για να συνδέσει την τέχνη και την επιστήμη του, εξερευνώντας κάποιες από τις παράδοξες μελέτες του, όπως το να ξεφλουδίζει τη σάρκα από τα πρόσωπα νεκρών σωμάτων για να ζωγραφίσει καλύτερα τους μυς γύρω από τα χείλη. Να θυμίσουμε ότι ο Leonardo Di Caprio πήρε το όνομά του από τον Da Vinci, όταν η έγκυος μητέρα του ένιωσε για πρώτη φορά το γιο της να κλωτσά, ενώ εκείνη έβλεπε έργα του μεγάλου αναγεννησιακού καλλιτέχνη στην γκαλερί Uffizi στη Φλωρεντία. Ο Di Caprio, που απείχε από την μεγάλη οθόνη μετά το κουραστικό «The Revenant», για το οποίο κέρδισε το πρώτο του Oscar το 2016, ανακοινώθηκε ότι θα πρωταγωνιστήσει σε δύο ταινίες του φίλου του Martin Scorsese - «The Black Hand» και «Killers Of The Flower Moon».

The 43-year-old star of Hollywood, Leonardo Di Caprio, is set to star as Leonardo da Vinci in the new film dedicated to the life of the great personality, thinker and artist, of the Renaissance. According to Deadline, Paramount has beaten out Universal for the rights to the adaptation, spending into seven figures. Di Caprio shall play the role of the archetypal artist of Mona Lisa, but will be also the producer along with Jennifer Davisson through their company, Appian Way. Isaacson used Da Vinci’s notes to link his art with science, exploring some of his paradoxical studies, such as peeling the flesh from dead bodies’ faces to paint better the muscles around the lips. Leonardo Di Caprio got his name after his pregnant mother felt him “kicking like crazy’ one day when his parents were looking at a portrait of Leonardo da Vinci” in the Uffizi gallery art museum in Florence. Di Caprio, who abstained from the big screen after the tiring “The Revenant”, for which he won his first Oscar in 2016, was announced, by his friend Martin Scorsese, to be the protagonist in two films - “The Black Hand” and “Killers of The Flower Moon”.


Travel around the world

Άνοιξε "o χάρτης των γεύσεων" «Ο Χάρτης των Γεύσεων», η σημαντικότερη οινική εκδήλωση στη Βόρεια Ελλάδα, μας υποδέχεται φέτος σε νέο χώρο και με νέα δομή, στο 15ο στη σειρά ετήσιο ραντεβού του.

Open "the Map of Flavors" The 15th annual meeting of the most important wine event in Northern Greece, “Open the Map of Flavors”, welcomes us to a new area with a new structure. 100 |

Στην ιδανική αυτή πλατφόρμα συνάντησης του οινικού κόσμου ολόκληρης της Ελλάδας, οινοποιοί, αποσταγματοποιοί και εισαγωγείς προβάλλουν τα προϊόντα και τη δραστηριότητά τους στους χιλιάδες επισκέπτες- καταναλωτές, πλήθος σημαντικές οινικές προσωπικότητες και επαγγελματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Προτείνοντας γευστικές δοκιμές σε καλαίσθητο περιβάλλον, «ο Χάρτης των Γεύσεων» μας δίνει την ευκαιρία να δοκιμάσουμε γνώριμα ή καινούργια κρασιά και συγχρόνως να γνωρίσουμε τους ανθρώπους που τα παράγουν, να ικανοποιήσουμε το ενδιαφέρον μας για κάθε πτυχή του αγαπημένου μας ποτού και να παρακολουθήσουμε τις ενδιαφέρουσες παράλληλες εκδηλώσεις. 2-3/12, Συνεδριακό Κέντρο Ι. Βελλίδης - HELEXPO

Through this ideal meeting platform of the wine world of Greece, winemakers, distillers and importers promote their products and their activity to the thousands of visitors - consumers, a number of important wine - makers and professionals from Greece and abroad. By proposing tasteful tasting in a nice environment, the “Map of Flavors” gives us the opportunity to try familiar or new wines and, at the same time, to meet the people who produce them, to satisfy our interest in every aspect of our favorite drink and to watch the great interesting parallel events. 2-3/12, Congress Centre Ioannis Vellidis - HELEXPO


Travel around the world

Ταξιδέψτε στην Philoxenia

Travel to Philoxenia

Η 33η διεθνής έκθεση τουρισμού Philoxenia αποτελεί τον απόλυτο προορισμό για όλους τους επαγγελματίες του κλάδου του τουρισμού.

The most important tourism exhibition of the country welcomes to the 33rd International Tourism Exhibition Philoxenia.

Για το 2017, η σημαντικότερη τουριστική έκθεση της χώρας υποδέχεται επαγγελματίες και κοινό στις 10 - 12 Νοεμβρίου, στο Διεθνές Εκθεσιακό & Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Στόχος της φετινής Philoxenia είναι η περαιτέρω διεθνοποίηση της, καθώς την τελευταία τριετία ο σημαντικότερος κλάδος της ελληνικής οικονομίας - ο τουρισμόςπαρουσιάζεται μέσα σε μία άρτια οργανωμένη και πλήρη έκθεση.

professionals and public, which will be held from 10 - 12 November 2017, at Thessaloniki’s International Exhibition & Conference Center. This year’s goal is its further internationalization, given that over the past three years, the most important sector of the Greek economy tourism - is represented in a well planned and structured fair.

10-12/11, Διεθνές Εκθεσιακό & Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης

102 |

10-12/11, International Exhibition & Conference Center of Thessaloniki


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας

104 |


Vineyards and winery of Μacedonia

Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας Vineyards and winery of Μacedonia


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας | Vineyards and winery of Μacedonia Μακεδονία Στην εύφορη γη της Μακεδονίας, η ιστορική αφετηρία της συστηματικής αμπελοκαλλιέργειας είναι μάλλον απροσδιόριστη, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς ιστορικές ενδείξεις γι’ αυτήν, μόνο αξιόλογα αρχαιολογικά ευρήματα σε κατά τόπους ανασκαφές, όπως αμφορείς, κύπελλα, κρατήρες, οινοχόες, ευρήματα τα οποία δίνουν ένα περίπου χρονολογικό στίγμα της εμφάνισης και της διάδοσης της αμπελοκαλλιέργειας στην ευρύτερη περιοχή. Υπάρχουν βέβαια και κάποιες αναφορές σε ιστορικές πηγές, οι οποίες αναφέρονται στις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των κατοίκων της Μακεδονίας, στη διαδρομή τους στο χωροχρόνο. Μια διαδρομή συνυφασμένη από ό,τι φαίνεται με τη συστηματική αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή εξαιρετικών ποικιλιών κρασιού, κάτι που συνεχίζεται απρόσκοπτα μέχρι σήμερα. Ο αμπελώνας της Μακεδονίας αναμφισβήτητα χαρτογραφείται σαν ένας από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οινοποιίας, παράγοντας μια σειρά ποιοτικά κρασιά, ανταποκρινόμενος μάλλον δίκαια στην εξειδικευμένη, όσο αφορά τον κόσμο της παγκόσμιας οινοποιίας, έννοια του terroiar (από την γαλλική λέξη terroiar). Μια έννοια που εκφράζει κύρια την αυθεντικότητα και την τυπικότητα σε μια σειρά παραμέτρων καλλιέργειας και οινοποιίας, παράμετροι που

τελικά καθορίζουν την ταυτότητα ενός κρασιού. Με τον αμπελώνα της Μακεδονίας να «εκμεταλλεύεται» τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του, τη γεωγραφική του θέση, τον χωροταξικό προσανατολισμό, τη χημική σύσταση του εδάφους και του υπεδάφους και το κλίμα της ευρύτερης περιοχής ή το κατά τόπους μικροκλίμα. Και όλα αυτά, σε συνδυασμό και με τις εξελισσόμενες ανθρώπινες πρακτικές στη γεωργία της αμπέλου να δημιουργούν τη μοναδικότητα της γεύσης των ποικιλιών του Μακεδονίτικου κρασιού. Gout de terroir λοιπόν για τα κρασιά της ιδιαίτερης αυτής περιοχής, κρασιά τα οποία διακρίνονται τόσο στην εγχώρια, όσο και την ξένη αγορά τα τελευταία χρόνια. Σήμερα υπάρχουν κατοχυρωμένες τέσσερις ενδείξεις κρασιών Ονομασίας Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητος (Ο.Π.Α.Π.): Νάουσα, Γουμένισσα, Αμύνταιο και Πλαγιές του Μελίτωνα στη Χαλκιδική. Έχουν καταγραφεί επίσης και είκοσι τοπικοί οίνοι: Μακεδονικός, Παγγαίου, Δράμας, Αγοράς, Αδριανής, Σερρών, Χαλκιδικής, Σιθωνίας, Αγιορείτικος, Θεσσαλονίκης, Επανομής, Πλαγιών Βερτίσκου, Μεσήμβριας, Πέλλας, Φλώρινας, Καστοριάς, Ημαθίας, Βελβεντού, Γρεβενών και Σιάτιστας.

Macedonia In the fertile land of Macedonia, the historical origin of systematic viticulture is rather indefinite, as there are no clear historical evidences about it, only remarkable archaeological finds in local excavations such as amphora, cups, craters, oenochoai, findings that give about a chronological mark of the emergence and spread of wine growing in the wider region. There are, of course, some references to historical sources, which refer to the habits and way of life of the Macedonians on their way to space-time. A journey along with what appears to be the systematic cultivation of vineyards and the production of exceptional varieties of wine, which continues unhindered up to our days. The Macedonian vineyard is undoubtedly ‘mapped’ as one of the main pillars of the Greek winery, producing a series of quality wines, responding fairly to the notion of the terroir as it concerns the universal wine world, a term that expresses in particular the authenticity and formality in a set of parameters of cultivation

and winery, parameters that finally determine the identity of a wine. The Macedonian vineyard “exploits” its qualitative features, its geographical location, the spatial orientation, the chemical composition of the soil and the subsoil and the climate of the wider region or the local microclimate. All these factors, combined with the evolving human practices in vineyard farming, create the uniqueness of the taste of Macedonian wines’ varieties. Gout de terroir for the wines of this particular region, wines that have been distinguished both in the domestic and the foreign markets in recent years. Today there are four registered indications of wines about the Appellation of Superior Quality Origin, namely Naoussa, Goumenissa, Amynteo and Slopes of Meliton in Chalkidiki. Twenty local wines registered such as Macedonian, Pangaio, Drama, Agora, Adrianis, Serres, Chalkidiki, Sithonia, Aghioritikos, Thessaloniki, Epanomi, Slopes of Vertiskos, Mesimvria, Pella, Florina, Kastoria, Imathia, Velvento, Grevena and Siatista.

106 |


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας | Vineyards and winery of Μacedonia Νάουσα Κατά καιρούς την έχουν αποκαλέσει και Βουργουνδία της Ελλάδας. Λίγο βαρύγδουπο ίσως, αλλά και προφανώς άδικο καθώς η περιοχή του αμπελώνα της Νάουσας που θεωρείται τόπος καταγωγής του θεού Διόνυσου δεν μπορεί παρά να έχει τη δική της ταυτότητα. Μια ταυτότητα που συναπαντιέται με το παρελθόν, όχι μόνο στις μυθολογικές αφηγήσεις, αλλά και σε μαρτυρίες που σώζονται μέχρι σήμερα από τον 18ο και 19ο αιώνα, όπως είναι τα γραπτά κείμενα των ταξιδευτών Pouqueville (1826) και Cousinery (1831), που επιβεβαιώνουν τη φήμη και την ποιότητα του ναουσαίικου οίνου. Ο Γάλλος περιηγητής Cousinery που επισκέφθηκε τη Μακεδονία στις αρχές του 19ου αι. θεωρούσε το κρασί της Νάουσας ως το «καλύτερο στην Οθωμανική αυτοκρατορία μετά το κρασί της Τενέδου». Επίσης η Mary Walker που επισκέφθηκε τη δυτική Μακεδονία το 1860 επαινούσε τα κρασιά της Νάουσας για την ποιότητά τους. Μια δική της αυθεντική ταυτότητα λοιπόν έχει αυτή η ευλογημένη περιοχή και αυτή η ταυτότητα παραπέμπει σχεδόν αποκλειστικά, σε μια πολύ ιδιαίτερη ποικιλία, που τα τελευταία χρόνια έχει «παντεταριστεί» κυριολεκτικά σαν το κρασί της Νάουσας. Ο λόγος για την ποικιλία ξινόμαυρο, μια εξαιρετικά ισορροπημένη ποικιλία, το κρασί Ο.Π.Α.Π. με τους φανατικούς φίλους εντός και εκτός Ελλάδας. Οι αμπελώνες στην περιοχή έχουν ιδιαίτερα προνομιούχα θέση. Εκτείνονται στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Βέρμιου και αυτός ο γεωγραφικός προσανατολισμός τους προστατεύει από τους ψυχρούς βόρειους ανέμους ενώ συγχρόνως η θέση τους είναι προνομιακή και σε σχέση με το μέσο όρο ηλιοφάνειας που παρατηρείται εδώ, κυρίως τους χειμερινούς μήνες. Αναμφισβήτητα ένα ιδιαίτερα φιλικό οικοσύστημα. Αν συνυπολογίσει κανείς τώρα την τεχνογνωσία και το μεράκι των ντόπιων αμπελουργών και οινοποιών, το Ξινόμαυρο εδώ στη Νάουσα και την γύρω περιοχή, φτάνει με σχεδόν ορθολογική διαδικασία στην τέλεια ωρίμανση του. Διακρίνεται για τα αρώματα ζύμωσης και παλαίωσης καθώς και τη χαρακτηριστική ισορροπία στις περιεκτικότητες σακχάρων, οξέων, τανινών. «Κρασί ωσάν της Νιάουστας το φέρνουν στο μαντίλι», έλεγε μια παλιά έκφραση για να χαρακτηρίσει το «εύσωμο» κρασί της περιοχής, το ξινόμαυρο ή «Μαύρο Νάουσας» ή «ποπόλκα» ή «ποπόλικο» ή «μαύρο ξινό», που από την δεκαετία του ’70 και έπειτα αποτελεί «το βαρύ πυροβολικό» των Ελληνικών ποικιλιών εντός και εκτός συνόρων. Και μοιραία είναι πρωταγωνιστής στις πάμπολλες διακρίσεις των Ναουσαίων οινοποιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Εξάλλου και η ίδια η πόλη της Νάουσας τον Οκτώβριο του 1987 στη Ρώμη, ανακηρύχθηκε Διεθνής Πόλη Αμπέλου και Οίνου.

108 |

Naoussa From time to time it has also been called the ‘Bourgogne of Greece’. A bit heavy, perhaps, and obviously unfair, since the area of the vineyard of Naoussa, considered to be the home of Dionysus, can only have its own identity. An identity that met the past, not only in mythological narratives, but also in testimonies that have been preserved up today since the 18th and 19th centuries, as it is found in the travelers’ written texts of Pouqueville (1826) and Cousinery (1831), which confirm the reputation and quality of the Naoussa wine. The French traveler Cousinery who visited Macedonia in the early 19th century considered the wine of Naoussa to be “the best in the Ottoman Empire following Tenedo wine”. Mary Walker, who visited western Macedonia in 1860, praised Naoussa wines for their quality as well. This blessed region has its own authentic identity, and this identity refers only to a very special variety, which in recent years has become the PDO Naoussa wine. Talking about the variety of xinomavro, an extremely balanced variety, a PDO wine with fanatical friends inside and outside Greece. The vineyards in the area are particularly privileged. They are extended on the southeastern slopes of Vermio and this geographical orientation protects them from the cold northern winds, while at the same time their position is privileged and relative to the average sunshine observed here, mainly in the winter months. It is undoubtedly a particularly friendly ecosystem. Taking into account the know-how and the passion of the local wine-growers and winemakers, Xinomavro, here in Naoussa and the surrounding area reaches an almost rational process in its perfect maturity. It is distinguished the remarkable potential in fermentation and aging aromas, but also with a characteristic balance in sugars, acids, tannins. “Wine like Niaoustas bring it to the scarf”, used to say an old expression in order to describe the good wine of the region, the xinomavro or “Black of Naoussa” or “popolka” or “popoliko” or “black sour” which since 1970 has been constituted the “heavy artillery” of Greek varieties inside and outside the borders. So it is a protagonist in the many distinctions of Naoussa winemakers worldwide. On the other hand, the city of Naoussa itself was declared to be the International City of Vine and Wine in October 1987 in Rome.


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας | Vineyards and winery of Μacedonia Αμύνταιο Στον οινικό χάρτη του νομού της Φλώρινας το μεγαλύτερο τμήμα του αμπελώνα, αλλά και τα σημαντικότερα οινοποιεία είναι συγκεντρωμένα στην ευρύτερη περιοχή του Αμυνταίου, γύρω από τη λίμνη Βεγορίτιδα και σε σχετικά κοντινές αποστάσεις μεταξύ τους. Εδώ στον πιο ηπειρωτικό ίσως ελληνικό αμπελώνα σε υψόμετρο 600-750 μέτρα, καλλιεργείται επίσης το ξινόμαυρο, με την ιδιαιτερότητα ότι το ξινόμαυρο Αμυνταίου δίνει και το μόνο ΠΟΠ ροζέ της Ελλάδας  σε αφρώδη εκδοχή, με ένα ιδιαίτερο πολυδυναμικό και αρωματικό χαρακτήρα. Οι εδαφοκλιματολογικές συνθήκες όμως της περιοχής είναι ιδανικές και για την καλλιέργεια λευκών ποικιλιών. Από τις ποικιλίες Ροδίτης, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Gewurztraminer γεννιούνται οι λευκοί Τοπικοί Οίνοι Φλώρινας. Από ένα παλιό αλλά επίκαιρο άρθρο του Στ. Κουράκου στην εφημερίδα Καθημερινή αντιγράφω μια χαρακτηριστική περιγραφή: "Στο Αμύνταιο, σε υψόμετρο πάνω από 600 μέτρα, σε λοφώδεις εκτάσεις εκτεθειμένες στους βορείους ανέμους όπου τα κλήματα ξεχειμωνιάζουν στα χιόνια, η όψιμη αυτή ποικιλία ωριμάζει τα σταφύλια της πολύ αργότερα, ο τρύγος γίνεται στις αρχές του Οκτωβρίου, ο μούστος είναι χαμηλόβαθμος, οι οξύτητες υψηλές και οι ανθοκυάνες στους φλοιούς πολύ λιγότερες. Έτσι, όταν ο μούστος ζυμωθεί με τους φλοιούς και τα γίγαρτα, το κρασί που παράγεται έχει χρώμα λαμπερό λόγω της οξύτητας, το οποίο κυμαίνεται από τριανταφυλλί μέχρι ανοιχτό κερασί και είναι σαφώς αρωματικό, γιατί στα αμμώδη ελαφρά εδάφη της περιοχής τα σταφύλια προικίζονται με το χαρακτηριστικό άρωμα της ποικιλίας, που θυμίζει μικρά κόκκινα φρούτα (αγριοφράουλες, φραγκοστάφυλα, βατόμουρα)". Κοζάνη Ο αμπελώνας της Κοζάνης από το 2008 παράγει τους οίνους ΠΓΕ Κοζάνη (Τοπικός Οίνος Κοζάνης). Στην περιοχή, όμως, αρκετά χρόνια πριν υπήρχαν (και υπάρχουν) ο αμπελώνας του Βελβεντού με τους οίνους ΠΓΕ Βελβεντό (Τοπικός Οίνος Βελβεντού) και ο αμπελώνας της Σιάτιστας με τον περίφημο γλυκό ηλιαστό του οίνο. Στο Bελβεντό, όπως και σε όλη τη Mακεδονία, η αµποελοκαλλιέργεια έχει βαθιές ρίζες και μακρόχρονη παράδοση.

Amyndeon In the wine map of the prefecture of Florina, most of the vineyard and the most important wineries are in the wider area of Amyndeon, around the Lake Vegoritida at relatively close distances to each other. Here at the most continental Greek vineyard, at an altitude of 600-750 meters, the xinomavro is also cultivated, with the particularity that the xinomavro of Amyndeon gives the only Greek rosé PDO in a sparkling version along with a special multidynamic and aromatic character. The soil-climatic conditions of the area are also ideal for the cultivation of white varieties. The white local wines of Florina are born from the varieties Roditis, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Gewurztraminer. In an old but still topical article by St. Kourakos in Kathimerini there is the following characteristic description “In Amyndeo, at an altitude of more than 600 meters, in hilly areas exposed to the northern winds where the vines are wintering in the snow, this late variety matures its grapes much later, the harvest is done in early October, the grape must is low degree, high acidity and anthocyanins in the bark are much less. Thus, when the must is kneaded with bark and ginger, the wine produced has a glowing color due to its acidity, ranging from rose to light cherry color, and is clearly aromatic, because in the sandy light soils of the region the grapes are endowed with the characteristic aroma of the variety, reminiscent of small red fruits (wild boars, blackcurrants, blackberries)”. Kozani Since 2008 the vineyard of Kozani has been producing the PGI Kozani wines (Protected Geographical Indication / Local Wine of Kozani). In the area, however, several years ago there was (and still there are) the vineyard of Velvento with the PGI Velvento wines (Local Wine of Velvento) and the vineyard of Siatista with the famous sweet sun of wine. In Velvento, as throughout Macedonia, the viticulture has deep roots and a long tradition.

110 |


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας Το κλίμα στην περιοχή του Βελβεντού είναι ηπειρωτικό. Μέσα σε αυτό το ηπειρωτικό κλίµα της ευρύτερης περιοχής, ο σταθερός ήπιος τοπικός άνεµος, με τις σαφείς επιρροές της γειτνίασης με τη λίμνη του Πολύφυτου, απαλύνει τις µέγιστες τιµές της θεοκρασίας ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες και διατηρεί την υγρασία της ατμόσφαιρας ψηλά. Η παρουσία των ανέμων συμβάλλει επίσης στη μειωμένη εμφάνιση ασθενειών με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται με απόλυτη επιτυχία οι αρχές της βιολογικής καλλιέργειας σε μια σειρά κτήματα. Εδώ λοιπόν από τα σταφύλια των ποικιλιών Ροδίτης, Chardonnay, Trebbiano, Μπατίκι, Ξινόμαυρο, Μοσχόμαυρο, Merlot, Cabernet Sauvignon παράγονται οι εξαιρετικοί Τοπικοί Οίνοι Βελβεντού.  Στη Σιάτιστα, η αμπελοκαλλιέργεια ήταν παρούσα από τον 15ο αιώνα. Τον 19ο αιώνα μάλιστα, το εμπόριο των κρασιών της Σιάτιστας εμφάνισε μεγάλη εξαγωγική δραστηριότητα. Σήμερα διατηρούνται γύρω στα 1.000 στρέμματα φυτεμένα με Ξινόμαυρο και με το ντόπιο Μοσχόμαυρο. Απ’ αυτά τα σταφύλια, με λιάσιμο στον ήλιο ή στέγνωμα σε εσωτερικούς χώρους, φτιάχνεται το ονομαστό λιαστό κρασί της Σιάτιστας. Τα λιαστά σταφύλια είναι πάρα πολύ πλούσια σε σάκχαρα, δίνοντας κρασιά, που στο τέλος της αλκοολικής ζύμωσης περιέχουν πολλά αζύμωτα σάκχαρα και επομένως είναι ιδιαίτερα γλυκά. Τα λιαστά κρασιά διατηρούν τόσο τα συμπυκνωμένα αρώματα του σταφυλιού, αποκτώντας μεγάλη αρωματική πολυπλοκότητα και εξέλιξη με την παλαίωση, όσο και υψηλή οξύτητα, αφού με το λιάσιμο, εκτός από τα σάκχαρα και τα αρώματα, συμπυκνώνονται και τα φυσικά οξέα του σταφυλιού.

112 |

Πέλλα Η Πέλλα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Κεντρικής Μακεδονίας. Οι αμπελώνες που βρίσκονται γύρω από την περιοχή των Γιαννιτσών, ξεκινούν από υψόμετρο 30 μέτρων και φτάνουν μέχρι τα 400 μέτρα. Οι κυριότερες ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι ο Ροδίτης και το Ξινόμαυρο, με το Ασύρτικο, το Sauvignon Blanc και το Merlot να συμπληρώνουν τον ποικιλιακό χάρτη. Τα κρασιά που παράγονται μπορούν να φέρουν την ένδειξη Π.Γ.Ε. Πέλλας. Στην ευρύτερη περιοχή των Γιαννιτσών, στην καρδιά της Πελλαίας χώρας, το αμπέλι καλλιεργείται από τους αρχαίους χρόνους. Η Πελλαία σταφυλή παρήγαγε τον περίφημο Πελλαίο Οίνο. Τα λαξεύματα στον ασβεστολιθικό βράχο που έφερε στο φως η ανασκαφική έρευνα, δείχνουν ότι εδώ αυτά τα χώματα φιλοξένησαν τους αρχαίους αμπελώνες παράγοντας εξαιρετικό κρασί, αυτό που συνόδευε τα συμπόσια στους άνδρωνες των σπιτιών της Πέλλας. Το ψηφιδωτό δάπεδο του Διόνυσου που θα θαυμάσετε στο νέο αρχαιολογικό μουσείο, επιβεβαιώνει τη φιλία του τόπου με το κρασί. Εδώ, στο ανάκτορο της Πέλλας φιλοξενούμενος του βασιλιά Αρχέλαου, ο Ευριπίδης συνέγραψε την τραγωδία Βάκχες, έναν ύμνο στο θεό Διόνυσο και τη ζωτικότητα της φύσης. «Το ίδιο, σε πλούσιους και φτωχούς, δίνει ευφροσύνη απ' το κρασί απίκραντη κι οχτρεύεται όποιον δεν δείχνει προθυμία μέρα και νύχτα να περνά τη ζήση με καλή καρδιά κι όποιον το νου του δεν κρατά με φρόνηση μακριά απ' αυτούς που όλα τα ξέρουνε θαρρούν.»(Από το Α’ Στάσιμο των Βακχών). Οι αμπελώνες της Γουμένισσας από την άλλη, απλώνονται στις ανατολικές πλαγιές του όρους Πάικο και σε λόφους με απαλές κλίσεις στα νότια της πόλης, σε υψόμετρο 150-250 μέτρων. Το κλίμα είναι ηπειρωτικό με ψυχρούς χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια. Ο «βαρδάρης» γενικά φυσά όλες τις εποχές του χρόνου από τη γειτονική κοιλάδα του Αξιού και μετριάζει τους θερινούς καύσωνες, ξορκίζοντας μεταξύ άλλων τις ασθένειες και την υγρασία που αντενδείκνυται στην καλλιέργεια του αμπελιού.


Vineyards and winery of Μacedonia In the area of Velvento there is a mainland climate. Within this climate of the wider region, the steady mild local wind, with the clear influences of its proximity to the Lake Polyphytus, softens the higher values of the temperature especially during the summer months and keeps the high humidity of the atmosphere. The presence of winds also contributes to the reduced occurrence of diseases, resulting in the successful implementation of the principles of organic farming in a number of lands. Here, are produced the excellent Local Wines of Velvento from the grapes of varieties Rhoditis, Chardonnay, Trebbiano, Batiki, Xinomavro, Moshomavro, Merlot, Cabernet Sauvignon. In Siatista, viniculture has been presented since the 15th century. In the 19th century, Siatista’s wines trade was the major export activity. Nowadays, are preserved about 1,000 stremmas of Xinomavro and the local Moshomavro. From these grapes, after sun-drying or indoors drying, is produced the Siatista’s famous sun-dried wine. The sun-dried grapes are too rich in sugars, giving wines, which at the end of the alcoholic fermentation contain many unfermented sugars and are therefore particularly sweet. The sun-dried wines retain both the concentrated aromas of the grape, acquiring great aromatic complexity and evolution with aging as well as high acidity, since with the sun-drying, besides sugars and aromas, the natural acids of the grape are also concentrated.

Pella Pella is located in the northern part of Central Macedonia. The vineyards, located around the Giannitsa area, begin at an altitude of 30 meters and reach up to 400 meters. The main varieties cultivated are Roditis and Xinomavro, and the wine varietal map is completed with Asyrtiko, Sauvignon Blanc and Merlot. The wines produced may be labeled P.G.I. Pella.In the wider area of Giannitsa, in the heart of the Pellea land, the vineyard has been cultivated since the ancient times. The Pellea grape produced the famous Pellea Wine. The carvings on the limestone rock, brought to light by the excavation research, show that here, at these fields were cultivated the ancient vineyards producing excellent wine. This is the wine that accompanied the symposiums in the room only for men in the houses of Pella. The mosaic floor of Dionysus, which you will admire in the new archaeological museum, confirms the friendship of the area with the wine. Here, at the palace of Pella, as a guest of the King Archelaus, Euripides wrote the tragedy of Bacchae, an anthem to the god Dionysus and the vitality of nature. To the blessed and to the less fortunate, he gives an equal pleasure from wine that banishes grief. He hates the one who does not care about this to lead a happy life by day and friendly night and to keep his wise mind and intellect away from over-curious men. The vineyards of Goumenissa, on the other hand, spread out on the eastern slopes of Mount Paiko and on soft slopes in the south part of the town at an altitude of 150-250 meters.


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας | Vineyards and winery of Μacedonia Στην περιοχή καλλιεργείται το Ξινόμαυρο μαζί με την ποικιλία Νεγκόσκα, ένα ντόπιο, δυνατό, ερυθρό σταφύλι. Τα αμπέλια έχουν φυτευτεί και με τις δύο ποικιλίες, σε αναλογία 3:1 περίπου και από τη συνοινοποίησή τους παράγεται το μαλακό και φινετσάτο, ερυθρό κρασί με την ένδειξη Ο.Π.Α.Π. Γουμένισσα. Θεσσαλονίκη Ο αμπελώνας της Θεσσαλονίκης παράγει τους οίνους ΠΓΕ Θεσσαλονίκη (Τοπικός Οίνος Θεσσαλονίκης) ενώ σε μικρότερες περιοχές του ευρύτερου νομού, παράγονται οι οίνοι ΠΓΕ Επανομή, ΠΓΕ Νέα Μεσημβρία και ΠΓΕ Πλαγιές Βερτίσκου (Τοπικός Οίνος των πλαγιών του όρους Βερτίσκος). Η χαρτογράφηση του αμπελώνα της Θεσσαλονίκης περιλαμβάνει σχεδόν όλο το εύρος του νομού. Είναι γνωστό ότι από τα παράλια του Θερμαϊκού κόλπου έως και ψηλά στα ορεινά στην Όσσα και το Βερτίσκο, παράγονται ονομαστά και πολυβραβευμένα εντός και εκτός συνόρων κρασιά. Ειδικότερα στον αμπελώνα της Επανομής, καλλιεργούνται οι λευκές ποικιλίες Ασύρτικο, Μαλαγουζιά, Sauvignon Blanc, Chardonnay, Viognier και οι ερυθρές Syrah, Merlot, Grenache Rouge, Λημνιό, Μαυρούδι, Μαυροτράγανο. Η περιοχή της Επανομής κατοικείται αδιάκοπα εδώ και 6.000 σχεδόν χρόνια. H οινοποίηση μαρτυρείται εδώ και 1.500 περίπου χρόνια. Κατά τη βυζαντινή περίοδο, η περιοχή αναφέρεται ως γνωστός αμπελότοπος. Με δεδομένο ότι η περιοχή της Επανομής είναι παραθαλάσσια ο αμπελώνας δέχεται σε όλη την διάρκεια του έτους την ευεργετική επίδραση της θαλάσσιας αύρας, σε συνδυασμό δε με τη σύσταση του υπεδάφους δημιουργείται ένα σχεδόν ιδανικό οικοσύστημα για την καλλιέργεια του αμπελιού. Τα κρασιά που παράγονται στην περιοχή, ένα αρωματικό λευκό κρασί και ένα βαθύχρωμο πλούσιο ερυθρό, είναι οι Τοπικοί Οίνοι Επανομής. Στα πιο ορεινά του νομού, τα αμπέλια απλώνονται στις πλαγιές του όρους Βερτίσκου σε υψόμετρο 600-650 μέτρα. Το Ξινόμαυρο, το Cabernet Sauvignon, το Merlot και το Syrah καλλιεργούνται παράλληλα με τις λευκές ποικιλίες Αθήρι, Ασύρτικο, Μαλβαζία, Chardonnay και Sauvignon Blanc για την παραγωγή των Τοπικών Οίνων Πλαγιών του Βερτίσκου. Το κλίμα εδώ στις πλαγιές του Βερτίσκου θεωρείται σχεδόν ιδανικό για την αμπελουργία, με τις θερμοκρασίες να εναλλάσσονται με τις εποχές, πάντα όμως αυτές να κινούνται ακόμη και το καλοκαίρι σε δροσερά μοτίβα. Όπως λέει και σε μια συνέντευξη του γνωστός οινοποιός της περιοχής «Ούτε εγώ ζορίζομαι με τη ζέστη ούτε τα αμπέλια μου». Στη Νέα Μεσημβρία τέλος οι περισσότεροι κάτοικοι έφεραν τη γνώση της αμπελοκαλλιέργειας από την Ανατολική Ρωμυλία, όντας πρόσφυγες. Σήμερα στους αμπελώνες τους καλλιεργείται η ποικιλία Ροδίτης ο οποίος οινοποιείται με το επίσης λευκό Ζουμιάτικο για την παραγωγή του λευκού Τοπικού Οίνου Μεσημβρίας.

114 |

The climate is continental with cold winters and dry summers. The wind “Vardaris”, generally, blows all year round from the neighboring valley of Axios and mitigates the summer heatwaves, exacerbating among other things the diseases and the moisture which is contraindicated for the cultivation of the vine. Xinomavro variety is cultivated in the area along with the Negoska variety, a local, strong, red grape. Both varieties are planted in the vines are planted, in a ratio of about 3:1, and following their joint-vinification they produce the soft and refined red wine under the name ‘Designation of Origin of Higher Quality’ Goumenissa. Thessaloniki The vineyard of Thessaloniki produces wines PGI Thessaloniki (Local Wine of Thessaloniki), while in smaller areas of the wider province, there are produced the wines PGI Epanomi, PGI Nea Mesimvria and PGI Plagies Vertsiskou (Local Wine on the slopes of Mount Vertiskos). The mapping of the vineyards of Thessaloniki includes almost the whole area of the province. It is known that from the coasts of the Thermaic Gulf up to the mountains in Ossa and Vertiskos, famous and multi-awarded wines are produced inside and outside the borders.Especially in the vineyard of Epanomi, are cultivated the white varieties Asyrtiko, Malagousia, Sauvignon Blanc, Chardonnay, Viognier and the red Syrah, Merlot, Grenache Rouge, Limnio, Mavroudi, Mavrotragano. The area of Epanomi is constantly being inhabited for nearly 6,000 years. Vinification has been witnessed for about 1,500 years. During the Byzantine period, the area is referred to as a well-known vineyard. Given that the area of Epanomi is nearby the sea, the vineyard receives the beneficial effect of the sea breeze throughout the year, combined with the composition of the subsoil, creating an almost ideal ecosystem for the cultivation of the vineyard. The wines produced in the region, an aromatic white wine and a pale rich red, are local wines of Epanomi. In the most mountainous areas of the province, the vineyards are spread on the slopes of Mount Vertiskos at an altitude of 600-650 meters. Xinomavro, Cabernet Sauvignon, Merlot and Syrah are grown alongside the white varieties of Athiri, Assyrtiko, Malvazia, Chardonnay and Sauvignon Blanc for the production of the Local Wines of Vertiskos’ slopes. The climate on the slopes of Vertiskos is almost ideal for viticulture, the temperature depends on the seasons, but, even in summer, the climate remains in fresh levels. As the well-known local winemaker says in an interview, “Neither do I live with the heat nor my vineyards”. In Nea Mesimvria, most of the inhabitants learned the cultivation of wine from Eastern Romelia, where they have been refugees. Today, in their vineyards, the Rhoditis variety is cultivated, which is also vinified with the white Zoumiatiko for the production of the white local wine of Mesimvria.


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας

Παγγαίο Όρος Σειρά μύθων και παραδόσεων συνδέει το Παγγαίο Όρος και την Πιέρια κοιλάδα στις παρυφές του, με το Θεό Διόνυσο και την τελετουργική Ορφική διδασκαλία της δυαδικής ανθρώπινης υπόστασης. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία λοιπόν εδώ ανατράφηκε ο θεός του κρασιού. Εδώ κατασπαράχτηκε και ο άτυχος Ορφέας από τις Μαινάδες, εδώ διαδραματίστηκε και ο τραγικός μύθος του Λυκούργου του γιού του Δρύαντος, του βασιλιά των Ηδώνων (μιας από τις θρακικές φυλές που ζούσαν στην περιοχή), ο οποίος τιμωρήθηκε επειδή απερίσκεπτα και αλαζονικά εναντιώθηκε και έδιωξε το Θεό Διόνυσο και φυλάκισε τους συνοδούς του, Βάκχες και Σάτυρους . Ο Διόνυσος τους ελευθέρωσε και μανία κατέλαβε τον Λυκούργο που με τσεκούρι διαμέλισε ένα κλήμα αμπέλου. Ο Διόνυσος τότε άφησε χρησμό αν δεν θανατωθεί ο Λυκούργος δεν θα ξαναφυτρώσει άμπελος στη χώρα των Ηδωνών όπως και δεν ξαναφύτρωσε. Οι Ηδωνοί οδήγησαν τον Λυκούργο στο Παγγαίο και τον άφησαν να τον φάνε οι ίπποι. Απαραίτητη όπως και να έχει είναι τούτη η ιστορική ή μάλλον η μυθολογική εκτενής αναφορά που μόνο τυχαία δεν είναι. Μια αναγκαία εισαγωγή, ένας πρόλογος που έχει να κάνει με την εκτεταμένη λατρεία του θεού του κρασιού και φυσικά με την αμπελοκαλλιέργεια και την οινοπαραγωγή στην περιοχή, η οποία από τους παλιούς κατοίκους των χωριών της αναφέρεται ως «αμπελότοπος». Όλα αυτά όμως μέχρι το 1920, τότε που οι περισσότερες παραδοσιακές καλλιέργειες αντικαταστάθηκαν από την καπνοκαλλιέργεια που με τη σειρά της ατόνησε εκεί στην δεκαετία του 90 και οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις με αμπέλια άρχισαν σταδιακά να επανακάμπτουν με καινούργιες οινοποιήσιμες ποικιλίες που δημιούργησαν καινούργια status παραγωγής. Ιδίως στις νοτιοανατολικές παρυφές του Παγγαίου, όπου οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ευνοϊκές, όπως άλλωστε και η σύνθεση του εδάφους το οποίο είναι πετρώδες, άγονο και καλά στραγγιζόμενο λόγω των κλίσεων του, συνθήκες αναμφίβολα ευνοϊκές για την καλλιέργεια του αμπελιού. Αυτά λαμβάνοντας υπόψη τους οι οινοποιοί της περιοχής φύτεψαν κοσμοπολίτικα σταφύλια και κάποιες ελληνικές ποικιλίες Sauvignon Blanc, Chardonnay, Sémillon, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah και Ροδίτη, Ασύρτικο, Λημνιό. Τα κρασιά που παράγονται κυκλοφορούν ως Παγγαιορείτικοι Τοπικοί Οίνοι.

116 |

Pangaion Hills A lot of myths and traditions connect the Pangaion hills and the Pieria Valley to its edges, to God Dionysus and the ritual Orphic teaching of the binary human being. According to Greek mythology, the god of wine raised here. Here also, the unfortunate Orpheus was devoured from Maenads, here the tragic legend of Lykourgos son of Dryanos, the King of Idonon (one of the Thracian tribes living in the area), who was punished because he recklessly and arrogantly opposed and expelled God Dionysus and imprisoned his companions, Baches and Satyrs. Dionysus liberated them and mania seized Lykourgos, who using an ax split up a vineyard. Then Dionysus left an oracle, if Lykourgos is not killed, it would never re-grow a vineyard in the land of Idonon, as it happened. Idoni took Lykourgos to Pangaion and left him to be eaten by the horses. An introduction is necessary, a preface to the extensive worship of the god of wine and, of course, to wine-growing and wine-production in the area, an area which is referred to by the old inhabitants of its villages as “vineyards”. In 1920, most of the traditional cultivations were replaced by the cultivation of tobacco which in its turn was reduced and in the 90s the cultivation of vineyards gradually began to recover with new winemaking varieties that created a new production status. In particularm at the southeastern edges of Pangaion, where climatic conditions are favorable, as well as the composition of the soil which is rocky, barren and well drained due to its slopes. Conditions undoubtedly favorable for the cultivation of the vine. In view of this, the wine-makers of the area planted cosmopolitan grapes and some Greek varieties: Sauvignon Blanc, Chardonnay, Sémillon, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah and Roditis, Assyrtiko and Limnio. The wines produced are marketed as Pangaio Local Wines.


Vineyards and winery of Μacedonia Δράμα Υπάρχει μια εισαγωγή σε κάποιο παλαιότερο τεύχος της εφημερίδας "Καθημερινή" που μεταφέρει πολύ εύστοχα μια περιγραφή της αμπελοοινικής δραστηριότητας της περιοχής της Δράμας. «Εννέα οινοποιεία, εκ των οποίων επτά επισκέψιμα. Καταξιωμένοι μαρμαράδες, αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί που ερωτεύτηκαν τo αμπέλι, και μαζί τους μερικοί έμπειροι οινολόγοι και αμπελουργοί, κρατούν τα σκήπτρα στον καθιερωμένο πλέον αμπελότοπο της Δράμας. Επισκεπτόμαστε το βασίλειο των κοσμοπολίτικων διεθνών ποικιλιών. Είναι ξημέρωμα, το τοπίο από ροδοκόκκινο γίνεται ροζέ, ύστερα πορτοκαλί, μετά κίτρινο και τέλος πρασινίζει, ώσπου το μάτι δεν χορταίνει αμπελώνες. Περιποιημένος αμπελότοπος, συγυρισμένος, υγιής, χαρισματικός, στεφανωμένος από τα όρη Μενοίκιο, Φαλακρό, Ροδόπη και Παγγαίο. Και, φυσικά, με αμπελοοινική ιστορία που χάνεται στα βάθη του χρόνου και εξηγεί την παρουσία μερικών από τα πιο σημαντικά οινοποιεία της χώρας στη Δράμα. Χτισμένα πάνω στο μάρμαρο, που εξάγεται άφθονο από τούτη τη γη, και σχεδόν δίπλαδίπλα το ένα με το άλλο. Τα σπουδαία κρασιά που παράγονται σχεδόν δύο δεκαετίες στη Δράμα εδραιώθηκαν στην Ελλάδα και πολύ σύντομα κατάφεραν να εξάγονται σε μεγάλες ποσότητες». Αναμφίβολα σήμερα η Δράμα και η ευρύτερη περιοχή γύρω από αυτήν και κύρια οι ανατολικές

παρυφές της, είναι μία από τις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας που εμφανίζουν έντονη αμπελοοινική δραστηριότητα. Με αναμφισβήτητο ιστορικό υπόβαθρο, καθώς η Δράμα διεκδικεί την καλλιέργεια της αμπέλου από τη Νεολιθική Εποχή χάρη σε κουκούτσια σταφυλιού που έχουν βρεθεί στο χωριό Σιτόχρου. Επίσης, φαίνεται πως οι κάτοικοι της περιοχής ανέκαθεν λάτρευαν το κρασί αφού οι αναφορές στη διονυσιακή λατρεία είναι πολλές. Μεταξύ άλλων, το διονυσιακό ιερό της Δράμας λειτουργούσε κανονικά μέχρι και τον 4ο μ.Χ. αιώνα, δηλαδή μέχρι την επικράτηση του Χριστιανισμού, ενώ σπουδαίο αρχαιολογικό εύρημα θεωρείται η προτομή του θεού Διόνυσου που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο της Δράμας. Οι αμπελώνες της Δράμας φυτεμένοι με λευκές και ερυθρές ποικιλίες, ως επί το πλείστον γαλλικές, που ταιριάζουν περισσότερο στα αργιλώδη εδάφη και στο ηπειρωτικό κλίμα της περιοχής όπως Ροδίτης, Ασύρτικο, Sauvignon Blanc, Sémillon, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Syrah και Λημνιό. Τα κρασιά που παράγονται κυκλοφορούν ως Τοπικοί Οίνοι Δράμας, Αδριανής και Αγοράς. Λευκά με έντονη την αίσθηση του φρούτου στο άρωμα και τη γεύση, πλούσια τριανταφυλλένια ροζέ και ερυθρά με μεγάλη επιδεκτικότητα στην παλαίωση έχουν καταφέρει να πρωταγωνιστούν κατακτώντας σημαντικό μερίδιο τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και τις αγορές του εξωτερικού.

Drama There is an introduction at a previous issue of the newspaper Kathimerini that refers a very accurate description of the winegrowing activity in the region of Drama. “Nine wineries, seven of which are opened to visitors. Renowned marble carvers, architects and civil engineers who fell in love with the vineyard, and along with them some experienced oenologists and winegrowers keep the scepter in the established wine-growing area of Drama. We visit the kingdom of the cosmopolitan international varieties. It is dawn, the rose-red landscape becomes rosé, then orange, then yellow and finally green, until the eye can see a lot of vineyards. A well-groomed vineyard, confined, healthy, charismatic, crowned by the mountains of Menokio, Falakro, Rodopi and Pangaio. And, of course, with a wine-growing history that is lost in the depths of time and explains the presence of significant wineries of the country in Drama. Built on the marble, extracted here abundantly, and almost side by side one each other. The great wines has been produced in Drama for almost two decades, have been established in Greece and very soon they were able to be exported in important quantities of their production.”

Undoubtedly today, Drama and the wider region around it, and mainly its eastern sides, are one of the regions of Northern Greece with an important wine-growing activity. With an undeniable historical background, since Drama is claiming the cultivation of the vine since the Neolithic Age thanks to the grape pits that have been found in the village of Sitohoro. It also seems that the locals have always worshiped the wine since there are many references to Dionysian worship. Among other things, the Dionysian sanctuary of Drama operated regularly until the 4th century AD., until the domination of Christianity, while an important archaeological find is considered to be the bust of the god Dionysus, and it is located in the archaeological museum of Drama. The vineyards of Drama are planted with white and red varieties, mostly French ones, which are most suitable for clay soils and the continental climate of the region such as Roditis, Assyrtiko, Sauvignon Blanc, Sémillon, UgniBlanc, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Syrah and Limnio. The wines produced are distributed as Local Wines of Drama, Adriani and Agora. White wines with a strong sense of fruit in aroma and flavor, rich rosé and red with great susceptibility to aging have managed to lead by gaining a significant place both in the domestic and abroad market.


Αμπελώνες και οινοποιία της Μακεδονίας

Κτήμα Μπουτάρη Οινοποιείο Γουμένισσα

Τοποθεσία: Βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης, στην ορεινή Γουμένισσα, το Οινοποιείο Μπουτάρη άρχισε να λειτουργεί το 1984 και για πολλά χρόνια ήταν το μοναδικό οινοποιείο της περιοχής. Το Κτήμα Μπουτάρη στη Γουμένισσα βρίσκεται στην Κοινότητα της Φιλυριάς του νομού Κιλκίς. Ταυτότητα: Ο ιδιόκτητος αμπελώνας, που καλλιεργείται σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής καλλιέργειας, φυτεύτηκε το 1991. Σήμερα, το κτήμα Φιλυριά αποτελεί πρότυπο αμπελώνα για τα δεδομένα της περιοχής και του ελλαδικού χώρου γενικότερα. Η συνολική έκταση του κτήματος είναι

Boutari Winery Winery of Goumenissa

Location: The Boutari Winery in the mountains of Goumenissa, situated north-west of Thessaloniki, started to operate in 1984, and was the only Winery in that region for many years. The Boutari estate in Goumenissa is located in the community of Filiria, in the area of Kilkis. Identity: The privately-owned Boutari vineyard, cultivated according to organic farming standards, was planted in 1991. Today the Filiria Estate is a model vineyard in the area but also in Greece

118 |

66 στρέμματα, από τα οποία ο αμπελώνας καταλαμβάνει τα 55. Αποτελεί ένα από τα πιο πυκνοφυτεμένα αμπέλια της περιοχής με περισσότερα από 400 φυτά ανά στρέμμα, έχει δυτικό προσανατολισμό και υψόμετρο που φτάνει τα 187 μέτρα. Το μεγαλύτερο μέρος του είναι φυτεμένο με Ξινόμαυρο και Νεγκόσκα ενώ υπάρχουν και άλλες υπό πειραματισμό ποικιλίες όπως Chardonnay, Syrah, Merlot και Cabernet Sauvignon. Το Οινοποιείο σήμερα: Η συνεισφορά του στην αμπελοοινική αλλά και στην πολιτιστική και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής θεωρείται εξαιρετικά σημαντική. Μέσα από την ξενάγηση στο Κτήμα και στο Οινοποιείο και στη συνέχεια τη γευστική δοκιμή των περίφημων κρασιών της περιοχής, ο επισκέπτης γνωρίζει από κοντά τη μεγάλη σε εύρος και βάθος γνώση του παραγωγού σε μία ακόμη σημαντική περιοχή του ελληνικού αμπελώνα.

overall. The total area of the estate is 6,6 hectares; 5,5 hectares of them are covered by the vineyard. It is one of the most denselyplanted vineyards in the region, with over 400 vines per hectare, is western-facing, with an altitude that reaches 187 meters. The predominant grape variety is Xinomavro and Negoska, while there are other varieties under experimentation, such as Chardonnay, Syrah, Merlot and Cabernet Sauvignon. The Winery today: It is considered to be extremely important the contribution of the winery to the wine industry and the cultural and socio-economic development of the wider area. Through a guided tour of the Estate and Winery, followed by wine-tasting of the famous Boutari wines of the region, visitors can explore the extensive in depth and breadth knowledge of the producer in another important wine making region in Greece.


Vineyards and winery of Μacedonia

Κτήμα Μπουτάρη Οινοποιείο Νάουσα

Τοποθεσία: Στη Νάουσσα, σε μία από τις ομορφότερες περιοχές της Μακεδονίας έχει την έδρα του ένα από τα πιο ιστορικά ελληνικά οινοποιεία, το Οινοποιείο Μπουτάρη. Από εκεί, το 1879 ξεκίνησε η πορεία της, που ανέδειξε το ελληνικό κρασί εντός και εκτός συνόρων και πρωταγωνιστεί στην εξέλιξη της ελληνικής οινοποιίας μέχρι και σήμερα. Ταυτότητα: Το οινοποιείο στη Νάουσσα διαφύλαξε το Ξινόμαυρο (ΠΟΠ Νάουσσα), όταν η αμπελοκαλλιέργεια σχεδόν είχε εγκαταλειφθεί. Το Ξινόμαuρο (Π.Ο.Π. Νάουσσα) δίνει εξαιρετικά ερυθρά κρασιά επιδεκτικά παλαίωσης, καθώς και πολλούς διαφορετικούς τύπους

Boutari Winery Winery of Naoussa

Location: In Naoussa, one of the most beautiful areas of Macedonia is located one of the most historic Greek wineries, the Boutari Winery. In 1879, began its course, promoting the Greek wine in Greece and abroad, playing a leading role in the development of the Greek winemaking up to now. Identity: The Naoussa winery preserved Xinomavro (PDO Naoussa) when the vineyard was almost abandoned. Xinomauro (Naoussa) offers extremely red wines that can be aged, as well as many different types of wines with special characteristics.

οίνων, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η Οινοποιία Μπουτάρη δημιούργησε στην περιοχή μια ομάδα συμβεβλημένων παραγωγών επιλεγμένων αμπελώνων και ανέλαβε τη διαχείρισή τους. Η ενέργεια αυτή οδήγησε στην κατάταξη των αμπελώνων σε ποιοτικά επίπεδα, γεγονός που αποτελεί πρότυπο για τα ελληνικά δεδομένα. Τη δεκαετία του '80 ξεκίνησε και η καλλιέργεια των ξενικών ποικιλιών Merlot και Syrah, τα αποτελέσματα των οποίων ήταν εντυπωσιακά και οδήγησαν στη δημιουργία μονοποικιλιακών κρασιών αλλά και σε εξαιρετικά χαρμάνια με το Ξινόμαυρο. Το Οινοποιείο σήμερα: Εδώ βρίσκονται οι οιvοθυρίδες, μια πρωτοποριακή υπηρεσία φύλαξης οίνων σε προσωπική θυρίδα, οι παλιές σοδειές (τα παλαιότερα ελληνικά ερυθρά κρασιά στην Ελλάδα) και μία οπό τις μεγαλύτερες κάβες παλαίωσης με περισσότερα από 3.000 βαρέλια. Η ξενάγηση στους χώρους παραγωγής και στην ιστορική κάβα του Οινοποιείου αποτελούν την καλύτερη εισαγωγή στην ιστορία και φιλοσοφία της Οινοποιίας Μπουτάρη.

The Boutari Winery created a group of affiliated producers of selected vineyards in the region and undertook their management. This action led to the classification of vineyards at qualitative levels, a standard for the greek data. During the ‘80s, the cultivation of the foreign varieties Merlot and Syrah also began; their results were impressive and led to the creation of single-variety wines and to wonderful blends with Xinomavro. This has proven the potential of the vineyard and its further development in the future. The Winery today: Here there are the wine cellars, an innovative service for the reservation of the wines in personal room, the old productions (the oldest Greek red wines in Greece) and one of the largest maturation cellars with more than 3,000 barrels. The guided tour in the winery premises and the historic maturation cellars, are the best introduction to the history and philosophy of the Boutari Winery.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη

H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη «ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία» Σχεδόν σε κάθε τόπο υπάρχει ένας ξεχωριστός δρόμος άρρηκτα συνδεδεμένος με αυτόν και την ιστορία του. Και θα τολμούσα να πω σε πολλές περιπτώσεις ίσως και με τη φυσιογνωμία του. 120 |


Ermou street, Mytilene

Ermou street, Mytilene “the road has its own history� Almost everywhere there is a road directly connected to the place and its history.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη | Ermou street, Mytilene Αλλού αυτός είναι συνυφασμένος με την οικονομική ζωή της πόλης ή του τόπου, αλλού αυτός σηματοδοτεί ένα εξελιγμένο πολιτιστικό γίγνεσθαι, σε κάθε περίπτωση όμως αποτελεί σημείο αναφοράς, εξάλλου έτσι «χαρτογραφείται» σε κάθε τουριστικό ή επαγγελματικό οδηγό.Η οδός Ερμού στη Μυτιλήνη συγκεντρώνει όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Εκτιμώ σ’ έναν υπερθετικό βαθμό ώστε να αποτελεί ένα αδιαμφισβήτητο «brand name» μιας πόλης με πολυπληθυσμιακά στοιχεία ιστορικότητας που εμφανώς αποτυπώνονται στις κτιριακές υποδομές της, στις συμπεριφορικές εκφάνσεις των γηγενών κατοίκων της, με την ιδιόρρυθμη ντοπιολαλιά τους, στα εμφανή σημάδια της αιγαιοπελαγίτικης κουλτούρας τους, της πολιτιστικής τους εν γένει ταυτότητας. Και επίσης της οικονομικής τους αυτάρκειας που «αυτοβιογραφείται» αυτάρεσκα στις προθήκες και το εσωτερικό των καταστημάτων της, που έστω και «ατάκτως ερριμμένα» από άποψη εμπορικής συνάφειας δημιουργούν εν τούτοις ένα πολύ ενδιαφέρον πάζλ οικιστικής δομής και εμπορικής δραστηριότητας. Η πλακόστρωτη οδός Ερμού είναι ένας στενός μάλλον άναρχος κατ’ ευφημισμό πεζόδρομος, μια και συχνά ανταμώνεις κάθε λογής οχήματα να κινούνται σε αυτόν, έξω από κάθε λογική, με άξονα Βορρά-Νότου, που ξεκινάει από την οδό Κωνσταντινουπόλεως και τον Άγιο Θεράποντα και καταλήγει στην παλιά τουρκική συνοικία και την Πάνω Σκάλα, δηλαδή στο λιμάνι που βρισκόταν τα χρόνια της κλασικής αρχαιότητας στο βόρειο μέρος του Κάστρου, το οποίο ονομαζόταν "Μαλόεις λιμήν" και είχε κατασκευασθεί ειδικά με πυθμένα από "ντουσεμέ" (είδος κατασκευής με ακανόνιστες πλάκες), για να μην μπορούν να αγκυροβολούν τα εχθρικά σκάφη. Η «Ερμού» εκείνη την εποχή δεν ήταν παρά ένα κανάλι, ο δίαυλος Εύριπος, ο οποίος χώριζε την κυρίως ξηρά από το μικρό νησί, όπου σήμερα υψώνεται το κάστρο, και ένωνε το νότιο με το βόρειο λιμάνι.

122 |

Elsewhere this is related to the economic life of the city or the place, or its cultural status but in any case it is a point of reference, it is the way notified to any tourist or professional guide. Ermou street in Mytilene gathers all the features above, as an undeniable “brand name” of a city with multicultural elements of history which evidently are reflected in its building infrastructure, the behavior of its native inhabitants, with their indigenous language, the obvious signs of their Aegean culture, generally their cultural identity. Furthermore, their economic self-sufficiency, shown at the showcases and at the interior of the shops, even “creepy” from a commercial point of view, nevertheless create a very interesting puzzle of residential structure and commercial activity. The paved street Ermou is a narrow street, which is supposed to be a pedestrian street, as all kinds of vehicles circulate there on, directed on a north-south axis, from Constantinople str. and St. Therapon ending at the old Turkish neighbor and the Pano Skala. The harbor, during of classical antiquity in the northern part of the Castle, called “Maloiis limin” and specifically constructed with a type of irregular plaques (called “duceme”), so that the ships of the enemy could not anchor. Back when “Ermou was a channel, the Euripus channel, which separated the mainland from the small island, where today there is the castle, joining the south to the northern port.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη Μετά τον 6ο μ.Χ. αιώνα ενώθηκε λόγω προσχώσεων το Κάστρο με την πόλη και το κανάλι έγινε δρόμος. Η οδός Ερμού είναι ένας ασυνήθιστα μακρύς δρόμος στον οικιστικό ιστό μιας πόλης που τέμνεται στο παλιό της τμήμα από μικρά στενοσόκακα, το μήκος του είναι λίγο πάνω από 700 μέτρα. Τα περισσότερα από τα υπάρχοντα εμπορικά καταστήματα κτίστηκαν μεταξύ 1867 και 1920. Είναι συνήθως διώροφα με τη στενή συνήθως διακοσμημένη πρόσοψη να «βλέπει» στον πεζόδρομο. Στο πρώτο τμήμα του θα συναντήσει κανείς μια σειρά καταστήματα από γνωστά brand name, όπως Hondos center, Raxevsky, Folli Follie,Oxford Company,Yamamay, Migato, Bertolucci, Intimissimi, Mati Mati κτλ, σε μια ιδιόρρυθμη συγκατοίκηση με μαγαζιά μιας άλλης εμπορικής

συνάφειας, όπως ιχθυοπωλεία, μανάβικα, αρτοποιεία, κρεοπωλεία, είδη οικιακής χρήσης κ.α. Οι ταμπέλες στις προσόψεις ένα αμάλγαμα τίτλων από αγγλικά, The Body Shop, Maison Marasil, Benetton και ελληνικά κάποια ευφάνταστα, όπως ιχθυοπωλείο «Υπάρχω», αρτοζαχαροπλαστείο με είδη κουλουροποιείας το «Φανταστικό», Παντοπωλείο «Η Αγορά» με προσφορά το λαδοτύρι Μυτιλήνης στα 9,90€ και φρέσκες μυζήθρες εντός του ψυγείου, ζαχαροπλαστείο η «Μασκωτίτσα» από το 1976, μυροπωλείο η «Άνοιξη» ή και το μπαχαροπωλείο το «Καϊνάρι» που προσφέρει το ομότιτλο ρόφημα, πανάκεια για όλες τις ασθένειες και επί πλέον χαρουπάλευρο και χαρουπόμελο.

After the 6th AD century, the Castle was joined to the city and the canal became a road. Ermou Street is an unusually long road to the urban plan of a city that is cut into its old part by small narrow streets; its length is just over 700 meters. Most of the existing shops were built between 1867 and 1920. They are usually two-storeyed buildings with the narrow, usually decorated, facade to the pedestrian street.

At the beginning you will meet a number of well-known brand names such as Hondos Center, Raxevsky, Folli-Follie, Oxford Company, Yamamay, Migato, Bertolucci, Intimissimi, Mati Mati etc. in a peculiar “cohabitation” along with shops of another commercial reference, such as fish-shops, groceries, bakeries, butchers, household items etc.

124 |


Ermou street, Mytilene Ένα τελικά πολύ ενδιαφέρον υβριδικό πάζλ, μοναδικό ίσως στα ελληνικά δεδομένα. Μια συνύπαρξη ετερόκλητη αλλά και ενδιαφέρουσα συγχρόνως, ένα δέσιμο δύσης-ανατολής χωρίς αναστολές, με γλαφυρότητα θα έλεγα, έτσι και έτσι η αποτύπωση της ιστορίας του νησιού σε τούτο το δρόμο έχει βαθιά χνάρια. Το καφέ Πανελλήνιον, ο Ερμής, τα αυθεντικά παλαιοπωλεία, το Γενί Τζαμί, η Καθολική εκκλησία αποτελούν ζωντανά παραδείγματα. Και προφανώς σε αυτά τα χαρακτηριστικά μνημεία, τα οποία σηματοδοτούν την ιστορία της οδού Ερμού, αλλά και της Μυτιλήνης εκτιμώ, οφείλουμε να σταθούμε σε τούτη την παρουσίαση. Πιστεύοντας ότι έτσι έχουμε πραγματοποιήσει την αποτύπωση του χθές και του σήμερα. Ή τουλάχιστον προσπαθήσαμε… Αντιγράφουμε ένα απόσπασμα από μια παλαιότερη παρουσίαση του ΑΠΕ-ΜΠΕ σχετικά με το καφενείο Ερμής στην παλιά αγορά της Μυτιλήνης στην οδό Κορνάρου 2 και Ερμού γωνία. Πρόκειται για ένα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά δείγματα τέτοιου είδους καφενείων ανά την Ελλάδα, ένας χώρος-μουσείο που αντανακλά τη ζωντανή ιστορία του τόπου. Ίσως να είναι και ο παλαιότερος σε όλη τη χώρα, που λειτουργεί ανελλιπώς από το 1800, όπως διαβεβαιώνει η σημερινή ιδιοκτήτριά του, Κυβέλη Σπανουδάκη. «Στα χέρια της οικογένειάς μου, ο "Ερμής" ήρθε το 1922. Ο παππούς μου, Γεώργιος Σπανουδάκης, είχε μαζί με τον αδελφό του στο Αλί Αγάτς της Μικράς Ασίας δύο παραδοσιακά καφενεία, ένα για νέους και ένα για τους μεγαλύτερους. Όταν ήρθε στη Μυτιλήνη, με τη Μικρασιατική καταστροφή, πήρε ως ανταλλάξιμο από την τράπεζα τον τούρκικο καφενέ, που ήδη είχε 120 χρόνια ιστορία».

The billboards on the facades is a combination of English titles, such as The Body Shop, Maison Marasil, Benetton and some Greek fanciful, such as Fish Shop “Yparho” [Exist], a bakery “Fantastic”, Grocery store “The Market” offering the ‘ladotyri’ of Mytilene at 9,90 € and fresh mizithres in the refrigerator, patisserie “Maskotitsa” since 1976, perfume shop “Anixi” [spring] or even the spices shop “Kainari” offering the drink kainari, a panacea for all diseases, locust bean gum powder and locust bean honey. A very interesting hybrid puzzle, probably unique in Greece. A coexistence of heterogeneous but, at the same time, interesting, a West-to-East binding without inhibitions and with liveliness, where the mapping of the history of the island has profound traces, such as The café ‘Panellinion’, the ‘Hermes’, the authentic antique shop, the Yeni Mosque, the Catholic Church. In my opinion, at this presentation it would be appropriate to look the characteristic monuments, which mark the history of Ermou Street and Mytilene, and reflect the present and the past. Or at least we tried. It is provided below an extract from an earlier presentation of the REA-MPA regarding the HERMES café in the old market of Mytilene at 2, Kornarou str. and Ermou corner. It is one of the most representative examples of such cafés throughout Greece, a museum that reflects the living history of the city. It is probably the oldest café in the whole country, which has been operating uninterruptedly since 1800, as says the current owner Kyveli Spanoudaki.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη

126 |


Ermou street, Mytilene


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη | Ermou street, Mytilene «Ο Ερμής ήταν το΄22 ένα από τα λίγα κτίσματα που υπήρχαν στην περιοχή και βρισκόταν δίπλα στο τούρκικο νεκροταφείο». Ο Γεώργιος Σπανουδάκης το λειτούργησε, αρχικά, ως καφενείο-λέσχη. Στους πελάτες πρόσφερε μόνο αυτά που αναφέρονται στον παλιό τιμοκατάλογο, γραμμένο στην ελληνική και την αραβική γραφή, που έχει διασωθεί έως σήμερα: τσάι, ροφήματα, παιχνίδια, ναργιλέδες. Από το «Τιμολόγιον Παιγνιοχαρτών», κρεμασμένο πάνω από το τζάκι, όπου ψήνεται ο μοσχοβολιστός καφές στη χόβολη, πληροφορούμαστε ότι για να παίξει κάποιος χαρτιά πλήρωνε δύο δραχμές, ενώ για τη ντάμα, το ντόμινο και το τάβλι, μία. Και βέβαια, υπήρχε ζωντανή μουσική τα βράδια, με την ορχήστρα πάνω σε μία υπερυψωμένη εξέδρα στη γωνία να μαζεύει κόσμο. Γλέντια τρικούβερτα με σαντούρι, μπουζούκια και άλλα όργανα», σημειώνει η σημερινή ιδιοκτήτρια.

128 |

“My family has owned ‘Hermes’ café since 1922. My grandfather, George Spanoudakis, along with his brother in Ali Agates from Asia Minor, they had two traditional cafés - one for young people and one for the elderly. When he came to Mytilene, after the catastrophe of Asia Minor, he took the Turkish café ‘cafene’, which had more than 120 years of history, as commutable from the bank. “In 1922 “Hermes” was one of the few buildings that existed in the area and was next to the Turkish cemetery”. George Spanoudakis was the first to operate it as a coffee-club. He offered to the customers only those mentioned in the old price list, written in Greek and Arabic script, which still exists: tea, beverages, toys, hookahs / narghile.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη | Ermou street, Mytilene

Ο Νικόλαος Σπανουδάκης έφυγε από τη ζωή το 1994. Τρία χρόνια μετά, η Κυβέλη Σπανουδάκη αναλαμβάνει την επιχείρηση την οποία διατηρεί μέχρι και σήμερα και η ιστορία του "Ερμή" συνεχίζει να καταγράφει αποσπάσματα, όπως π.χ. ότι σ’ αυτόν το χώρο γυρίστηκαν τα επεισόδια της τηλεοπτικής σειράς "Ο μεγάλος θυμός", του Κώστα Κουτσομύτη. Το «Πανελλήνιον» τώρα, ένα από τα ιστορικά καφενεία της Μυτιλήνης, άνοιξε στις αρχές του περασμένου αιώνα όταν η ζωή της πόλης μεταφέρθηκε στο νέο για την εποχή κέντρο, γύρω από τον επιβλητικό Άγιο Θεράποντα και την επέκταση της οδού Ερμού. Σηματοδότησε την ραγδαία ανάπτυξη της αστικής τάξης της Μυτιλήνης, στο πέρασμα της εξουσίας από την καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία στους Έλληνες, ενώ μεσουράνησε τη δεκαετία του Μεσοπολέμου αποτελώντας το σημείο συνάντησης όλης της κοινωνικής και πολιτικής ζωής της Μυτιλήνης (από δω έχουν περάσει ο Γεώργιος Παπανδρέου και ο Ελευθέριος Βενιζέλος).

130 |

Reading the “Game Card Tariff”, over the fireplace, where is prepared the coffee in the ember, we are informed that if someone wanted to play cards, he paid two drachmas, while for the checkers, the domino and the backgammon, one drachma. Certainly, there was live music in the evening and the orchestra was on an elevated stage in the corner to gather people. Feasting and joy with the dulcimer, bouzouki and other instruments”, says the current owner. Nikolaos Spanoudakis passed away in 1994. Three years later, Kyveli Spanoudaki takes over the business that she still maintains, and the story of Hermes continues to record excerpts, such as here were filmed the episodes of the TV series “The Big Anger” by Kostas Koutsomitis.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη | Ermou street, Mytilene Υπήρξε μάρτυρας σημαντικών πολιτικών και παραπολιτικών συναντήσεων αλλά και των μαζώξεων των διανοουμένων της πόλης, των «ιερών τεράτων» της γενιάς του ‘30, της Λεσβιακής Άνοιξης, το πνευματικό κίνημα που άνθισε στις αρχές του 20ου αιώνα με επίκεντρο το νησί της Λέσβου και κύριους εκφραστές τον Στρατή Μυριβήλη, τον ζωγράφο Αντώνη Πρωτοπάτση κ.α. Για δεκαετίες αποτελούσε το κέντρο ζωής της πόλης, αλλά και το πιο ακριβό μαγαζί του Αιγαίου, έχοντας για καιρό και τη μορφή καζίνο. Φημιζόταν για την πολυτέλειά του, με καθρέφτες, καπελιέρες, καναπέδες με δερμάτινο κάλυμμα, ενώ από το ξεκίνημά του υπήρχαν και δύο γαλλικά μπιλιάρδα. Αρχικά στο Πανελλήνιον σύχναζαν μόνο οι αριστοκράτες της πόλης και αργότερα, χωρίστηκε σε δύο τμήματα, από τη μια ήταν η αριστοκρατία και από την άλλη η εργατική τάξη καθώς υπήρχε διαχωριστική γραμμή, που χώριζε το μαγαζί σε πάνω και κάτω μέρος. Με τα χρόνια το καφενείο Πανελλήνιον, μαζί με την παλιά πελατεία του, «γέρασε». Λίγο πριν κλείσει, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ήταν ένα απλό λαϊκό καφενείο, το οποίο διατηρούσε, ωστόσο, τμήμα του αρχικού του διάκοσμου. Με απόφαση του Υπουργείου Αιγαίου ο εσωτερικός χώρος του χαρακτηρίζεται ως διατηρητέος, καθώς και η χρήση του ως καφενείου, με το σκεπτικό ότι αποτελεί πολύτιμη ζωντανή μνήμη της ιστορίας και της γραφικότητας της παλιάς Μυτιλήνης.

132 |

The “Panhellenion”, one of the historical café of Mytilene, appeared for the first time at the beginning of the last century when the city’s life was transferred to the new center, around the imposing Ag. Therapon and the extension of Ermou str. It was the start of the rapid development of the bourgeoisie of Mytilene in the passage of power from the crumbling Ottoman Empire to the Greeks, while here was the meeting point of all the social and political life of Mytilene (Georgios Papandreou and Eleftherios Venizelos). Here took place important political events and political meetings, as well as the gatherings of the city’s intellectuals, personalities of the generation of ’30, the Lesbian Spring, the intellectual movement that flourished at the beginning of the 20th century, with as focal point the island of Lesvos and the main representatives as Stratis Myrivilis, the painter Antonis Protopatsis and more. For decades, it has been the center of city life, but also the most expensive shop in the Aegean, it has also been operated as casino. It was known for its luxury, with mirrors, hats, leather sofas, and there were two French billiards.


Επί δέκα χρόνια παρέμεινε κλειστό και στα τέλη της δεκαετίας του 2000 το Πανελλήνιον ξαναλειτούργησε. Μια επαναλειτουργία που για τους περισσότερους Μυτιληνιούς αναζωογόνησε την εικόνα της πόλης. Το Γενί(=νέο) Τζαμί ή νέο Τέμενος, είναι ένα σημαντικό για τη Μυτιλήνη ιστορικό μνημείο της τρίτης δεκαετίας του 19ου αιώνα. Υπήρξε το μεγαλύτερο και σημαντικότερο τέμενος της Μυτιλήνης. Χτίστηκε το 1825 και είχε τεράστιο θρησκευτικό χαρακτήρα για τους Μουσουλμάνους, μια και σε αυτό συστεγάζονταν τόσο το ιεροδικαστήριο (μεχκεμές) όσο και η Οθωμανική δημοτική σχολή αρρένων.

At the beginning, only the aristocrats of the city were frequent in the Panhellenion, and later, it was separated into two rooms, one area for the aristocracy and another for the working class as there was a separating line dividing the café to an upper and lower part. Over the years, the Panhellenion café, along with his old clientele, has become “old”. Shortly before closing, in the mid-1990s, it was a simple folk café, which however retained part of its original decoration.


H οδός Ερμού στη Μυτιλήνη Το Γενί Τζαμί κτίστηκε από τον Ναζίρη της Μυτιλήνης Μουσταφά Αγά Κουλαξίδη (- Ο Ναζίρης όπως γράφει ο Σταυράκης Αναγνώστης στο βιβλίο του «Λεσβιάς Ωδή», που τυπώθηκε στη Σμύρνη το 1850, διοριζόταν από το σουλτάνο στην Κωνσταντινούπολη και πήγαινε στο νησί για να διοικήσει. Έπρεπε να προσφέρει στην κυβέρνηση κάποια δικά του χρήματα ή μια εγγυητική επιστολή ενός τραπεζίτη, συνήθως Αρμένη, για να νοικιάσει για δύο χρόνια τον Μουκατά, δηλαδή το δικαίωμα να εισπράττει τους φόρους του νησιού. Όφειλε να μαζέψει το ένα δέκατο της σοδειάς των χριστιανών και να το αποδώσει στο σουλτάνο, αλλά συνήθως συγκέντρωνε το διπλάσιο ποσοστό πέρα από τα τυχερά, τους λεγόμενους τζερεμέδες. Έτσι γινόταν πλούσιος και πανίσχυρος. Είχε μεγάλη αυλή και η στέγη του ήταν τετράριχτη με τρούλο μολυβδοσκέπαστο. Ο μιναρές του είχε ύψος 30 μέτρα.

Ο ρυθμός βασίζεται στον τύπο του εγγεγραμμένου σταυροειδή με υπερώο στη βόρεια πλευρά. Εσωτερικά σώζονται τμήματα από την πλούσια αρχική τοιχογραφική διακόσμηση. Σήμερα το Γενί Τζαμί μετά τις εργασίες ανάπλασης και αναστήλωσης λειτουργεί σαν εκθεσιακός χώρος. Την Καθολική Εκκλησία της Μυτιλήνης πρέπει να την ψάξεις μια και βρίσκεται στο βάθος μιας στοάς που ξεκινά από την οδό Ερμού και καταλήγει στο μικρό προαύλιο του ναού. Η Καθολική Εκκλησία της Μεταστάσεως της Θεοτόκου λοιπόν κτίστηκε το 1843 και αποτελούσε το καθολικό ιεράς μονής η οποία και λειτούργησε έως το 1979. Οι τέσσερις τάφοι που βρίσκονται στο εσωτερικό της απορρέουν από την πρακτική του Καθολικού δόγματος, του ενταφιασμού εντός των εκκλησιών. Ανήκε στους Ελάσσονες Φραγκισκανούς Μοναχούς, ανάγλυφο έμβλημα των οποίων βρίσκεται πάνω από την είσοδο στον αύλειο χώρο.

According to the decision of the Ministry of the Aegean, the interior is characterized as a listed place, as well as to be used as a café, as it is a valuable vivid memory of the history and the picturesqueness of the old Mytilene. Over the past ten years has been remained closed and in the late 2000s the Panellinion operated again reanimating the image of the city. In the third decade of the 19th century’s the Yeni Tzami or New Mosque is an important historical monument of Mytilini. It was the largest and most important mosque of Mytilene. It was built in 1825 and had an enormous religious character for the Muslims, since there have been hosted both the Priory Court and the Ottoman Municipal School of Males. It was built by the Naziri of Mytilene Mustafa Agas Koulaxidis. Naziris, as Stavrakis Anagnostitis refers to his book “Ode to Lesvia”, printed in Smyrna in 1850, was appointed by the Sultan in Constantinople and went to the island to govern.

He had to offer to the Government some of his own money or a letter of guarantee from a banker, usually Armenian, to rent Mukata for two years, namely the right to collect the taxes of the island. He had to collect the one tenth of the crop of Christians and to give it to the Sultan, but usually he collected the double as gift, the jeremiads. This is how he became rich and powerful. There was a large courtyard and its roof was four-cornered with a dome cupola. The minaret had a height of 30 meters. The rhythm is based on the type of registered cruciform with a palate on the north side. Inside there are parts of the rich original frescoed decoration. Today the Yeni Mosque, following renovation and restoration work, functions as an exhibition space. You have to look for the Catholic Church of Mytilene as it is at the end of a covered walkway at the beginning of Ermou Street and ends up in the small courtyard of the temple.

134 |


Ermou street, Mytilene Αργότερα παραχωρήθηκε στους Καπουκίνους Μοναχούς και από το 2011 είναι χαρακτηρισμένο ως μνημείο από την Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι εδώ έως και το 1990 φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγίου Βαλεντίνου την ημέρα του οποίου στις 14 Φεβρουαρίου τιμούν ιδιαίτερα οι Μυτιληνιοί. Σίγουρα κλείνοντας αυτό το σημείωμα θα μπορούσα να κάνω την αυτοκριτική μου νιώθοντας ότι είναι πολλά αυτά που θα μπορούσα να

προσθέσω για την οδό Ερμού στη Μυτιλήνη αλλά και τις παρόδους της που πραγματικά αξίζει να τις περπατήσει κανείς. Παράδειγμα χαρακτηριστικό ίσως η οδός Θάσου με το εξαίσιο ουζερί το «ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ» και την πανταχούσα «ΣΑΛΟΝΙΚΗ» με την αυθεντική Θεσσαλονικιώτικη μπουγάτσα της. Αναγκαστικά όμως κάπου εδώ πρέπει να βάλω τελεία, ένας μέτριος ελληνικός στο ατμοσφαιρικό cafe της στοάς Γρηγορίου θα βοηθήσει ίσως…

The Catholic Church of the Metastassis of Theotokos was built in 1843 and was the Catholic of a Holy Monastery which operated until 1979. The four tombs therein derive from the practice of the Catholic doctrine, burial within the churches. It belonged to the Minor Franciscan Monks, the emblem is embossed above the entrance to the courtyard. Later, it was given to the Capuchin Monks and since 2011 it has been designated as a monument by the Ephorate of Byzantine Antiquities. Until 1990, were kept the remains of Saint

Valentine, and the habitants of Mytilene celebrate on 14th February. Finally, doing my own self-criticize, I feel that there are much more things I could write about Ermou street in Mytilene, its passages that are really worth the walk. For instance, Thassos Street with the excellent ouzeri “KALDERIMI” and “Salonika” with its authentic ‘bougatsa’ of Thessaloniki. However, somewhere here I must put a dot, and a greek coffee in the atmospheric café at the Gregory gallery would probably help...


Made in... Χίος

Made in... Χίος Προφανώς η Χίος είναι ένα προνομιακό νησί, μάλιστα στο διάβα των αιώνων αυτό της έδωσε πολλές φορές ιδιαίτερα προνόμια, ίσως όμως αυτό υπήρξε και αιτία της φοβερής καταστροφής του 1922 από τους Οθωμανούς κατακτητές της.

136 |


Made in...Chios

Made in...Chios Obviously, Chios is a privileged island, especially over the centuries it acquired many privileges, and this probably was a cause of the terrible massacre in 1922 by the Ottoman conquerors.


Made in... Χίος

Εμείς σε τούτο το άρθρο στόχο έχουμε να παρουσιάσουμε τα προϊόντα που παράγονται στο νησί, προϊόντα «πρωταγωνιστές» που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όχι μόνο φέρνουν εισόδημα στους κατοίκους του, αλλά και κάνουν το νησί επίκαιρο σχεδόν διαχρονικό στον παγκόσμιο γαστρονομικό και οινικό χάρτη. Αναμφισβήτητα η μαστίχα αποτελεί την «αιχμή του δόρατος» σε τούτη την παρουσίαση. Χίος σημαίνει μαστίχα αφού έχει το παγκόσμιο, αποκλειστικό προνόμιο της παραγωγής του μυρωδάτου αυτού προϊόντος, με την ευχάριστη γεύση, τις θεραπευτικές ιδιότητες και την πολυδιάστατη ποικιλία της χρήσης του. Η μαστίχα ή μαστίχη παράγεται μόνο στη νότια Χίο, στα 24 Μαστιχοχώρια της. Η παραγωγή της σε όλα τα στάδια καλλιέργειας και συλλογής είναι επίπονη και χρονοβόρα. Αξίζει να αναφέρουμε τα στάδια της εργασίας που απαιτούνται για να φτάσει η μαστίχη από το δένδρο στο εμπόριο. Στις αρχές του καλοκαιριού αρχικά καθαρίζεται ο χώρος κάτω από το σχίνο, το μαστιχόδενδρο δηλαδή, και ισοπεδώνεται σε σχήμα κυκλικό, που ονομάζεται «τραπέζι». Καθαρίζονται επίσης και ο κορμός και τα βασικά κλαδιά του σχίνου. Στη συνέχεια σκουπίζονται τα «τραπέζια» και στρώνονται, δηλαδή σκεπάζονται με ένα ειδικό άσπρο χώμα το οποίο συλλέγεται από τις γύρω περιοχές. Τότε είναι που αρχίζει το «κέντημα», μια πολύ ξεχωριστή διαδικασία που διαρκεί 5-6 εβδομάδες. Το «κέντημα» είναι χάραξη του κορμού του σχίνου με ειδικά εργαλεία. Κάθε δέντρο κεντιέται 10-12 φορές. Μετά το κέντημα η μαστίχα στάζει πάνω στο ασπρόχωμα σαν δάκρυ και σε δύο περίπου εβδομάδες έχει πήξει και ακολουθεί το μάζεμα κούκουδο-κούκουδο. Η μεταφορά της μαστίχας στο εργαστήριο, που τις περισσότερες φορές είναι το σπίτι του καλλιεργητή γίνεται με ιδιαίτερα προσεχτικό τρόπο ώστε να μη κολλήσουν τα δάκρυα μεταξύ τους.

138 |

In this article we would like to present the products of the island, products “protagonists” which, in one way or another, not only bring income to its inhabitants, but also make the island almost timeless on the world gastronomic and wine map. Undoubtedly, mastic is the “spearhead” in this presentation. Chios means mastic since it has the worldwide exclusive privilege of producing this flavored product with the pleasant taste, the therapeutic properties and the variety of its use. Mastic is produced only in the 24 Mastic producing villages [Mastichohoria] situated in the southern part of Chios. The production at all stages of cultivation and harvesting is laborious and timeconsuming. It is worth mentioning the stages required to bring the mastic from the tree to trade. In the beginning of the summer, the area under the mastic tree is cleaned, and it is flattened in a circular shape, called the “table”. The trunk and the main branches of the skins are cleaned too. Then the “tables” are wiped up and covered with a special white earth found in nearby caves. Then, it starts the “embroidery”, a very special process lasting 5-6 weeks. The “embroidery” is making incisions in the trunk of mastic tree with special tools, 10-12 times for each tree. After the ‘embroidery’ the mastic drips on the white earth under the tree as a tear [called ‘coucoudo’] and in about two weeks, when is coagulated, it is collected ‘coucoudo - coucoudo’. The transfer of ‘mastiha’ to the laboratories, which usually is the home of the grower, is done in a very careful way so that the ‘tears’ do not stick together.


Made in...Chios

Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται και για δεύτερη φορά στις αρχές φθινοπώρου που γίνεται και η τελευταία συλλογή του ακατέργαστου προϊόντος. Στη συνέχεια κάθε παραγωγός κοσκινίζει τη μαστίχη, μια διαδικασία που ονομάζεται «ταχτάρισμα», την πλένει πολλές φορές με σαπούνι και νερό και την απλώνει να στεγνώσει. Ακολουθεί το "τσίμπημα" δηλαδή το ξεκόλλημα κάθε ξένης ουσίας από έναν-έναν κόκκο μαστίχας. Σε αυτή τη φάση κάθε παραγωγός δίνει την παραγωγή του στο εργοστάσιο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου όπου γίνεται το δεύτερο « κέντημα» και η διαλογή της μαστίχας σε κατηγορίες. Χονδρή, ψιλή, υποπροϊόντα και σκόνη. Και τέλος είτε συσκευάζεται, είτε χρησιμοποιείται για την παραγωγή άλλων προϊόντων (τσίχλα, μαστιχέλαιο,οδοντόκρεμα, σαπούνι, καλλυντικά προσώπου και σώματος, φαρμακευτικά προϊόντα κ.τ.λ.). Ίσως αξίζει να μνημονευτεί επίσης η συμμετοχή της στην παρασκευή ποτών και ηδύποτων, όπως το λικέρ μαστίχα το οποίο χρησιμοποιείται σαν απεριτίφ και οπωσδήποτε το περίφημο «υποβρύχιο» αυτή η τόσο αγαπημένη συνήθεια των παιδικών μας χρόνων.

This process is repeated for the second time in the early autumn which is the last collection of the raw product. Then, each producer sifts the mastic, a process called “tahtarisma”, washing it many times with soap and water and spreading it to dry. This is followed by the “tsibima”, namely the detachment of each foreign substance from every mastic granule. At this stage each producer gives his production to the factory of the Mastic Producers Association of Chios where the second “embroidery” and the sorting of the mastic is divided into categories: thick, fine, byproducts and powder. Finally, it is either packaged or used to produce other products (chewing gum, mastic, toothpaste, soap, facial and body cosmetics, pharmaceutical products, etc.). Mastic is also used in the production of beverages and liqueurs, such as mastic liqueur which is used as an aperitif and a kind of sweet called “submarine”, a beloved taste of our childhood.

Ποτοποιία Κακίτση Η Ποτοποιία Κακίτση ξεκίνησε την δραστηριότητά της, το 1863 στη Μικρά Ασία. Με τις ίδιες πάντα συνταγές το ούζο Κακίτση, χωρίς προσθήκη ζάχαρης, όπως και τα λικέρ άλλωστε, με αποκλειστικότητα το λικέρ μαστιχοκανέλα. Και φυσικά το νέο λικέρ «lemonchio», λικέρ μαστίχα με λεμόνι, ιδανικό για δρο-σερά cocktail. Εργαστήριο: Βροντάδος Χίου Πρατήριο: Λεωφόρος Αιγαίου 12, T: 2271023285, 2271092154 www.kakitsis.com

Kakitsi Distillery Kakitsi Distillery started up its business in 1863 in Asia Minor. Τhey produce not only ouzo Kakitsi keeping the same recipe with no added sugar, but also liqueurs with exclusive production in mastic-cinnamon liqueur. Also,they launch the new liqueur “lemonchio”, a ma-stic liqueur with lemon, which is ideal for refreshing cocktails. Laboratory: Vrontados, Chios Sales shop: 12, Leoforos Aigaiou St., T: +30 2271023285, +30 2271092154 www.kakitsis.com


Made in... Χίος | Made in...Chios

Ο Αριούσιος οίνος είναι αναμφισβήτητα ένα ξεχωριστό κρασί, ένα από τα πιο αξιόλογα και φημισμένα προϊόντα, που παρήγαγε η Χίος στην αρχαιότητα. Ο θεός Διόνυσος, κατά την παράδοση, έδωσε την ευλογία του στο νησί. Κατά το Χιώτη ιστορικό της αρχαιότητας Θεόπομπο, ο Οινοπίων, που θεωρήθηκε γιος του θεού, έμαθε στους Χιώτες να φυτεύουν και να καλλιεργούν αμπέλια και να παράγουν το μαύρο κρασί. «Θεόπομπος δε φησί παρά Χίοις πρώτοις γενέσθαι τον μέλανα οίνον, και το φυτεύειν δε και θεραπεύειν αμπέλους Χίους πρώτους μαθόντας παρ’ Οινοπίωνος του Διονύσου, ός και συνώκισε την νήσον, τοις δ’ άλλοις ανθρώποις μεταδούναι». Κατά την παράδοση ο Οινοπίων είχε πέντε γιούς. Τον Τάλο, τον Ευάνθη, τον Μέλανα, τον Σάλαγο και τον Αθάμαντα. Ο ιστορικός της Χίου Γεώργιος Ι. Ζολώτας σχετίζει τα ονόματά τους με τις πέντε, πιθανότατα, ποιότητες του χιώτικου κρασιού. Ο Τάλος εκπροσωπεί τον «ταλίτην οίνον» που παρασκευάζεται με «τάλιν», δηλ. μοσχοσίταρο. Ο Μέλας είναι το φημισμένο κρασί της Χίου, ο Ευάνθης ταυτίζεται με τον Αριούσιο, ο Σάλαγος σχετίζεται με το Φαναίο και ο Αθάμας θεωρείται ελαφρός οίνος. Απ’ αυτά τα κρασιά αναμφισβήτητα το καλύτερο ήταν ο «Αριούσιος οίνος». Η ποιότητά του τον έκανε γρήγορα γνωστό στην Ελλάδα και όχι μόνο. Τα χιώτικα πλοία τον μετέφεραν παντού μέσα σε αμφορείς, με την προϋπόθεση ότι υπήρχαν αγοραστές, γιατί πουλιόταν ακριβά. Γι’ αυτό και είχε συνδεθεί το όνομά του με δαπανηρά και πλούσια συμπόσια. Η εξαιρετική του ποιότητα προκαλούσε το θαυμασμό και τα κολακευτικά σχόλια. Ποιητές Έλληνες και Λατίνοι τον ύμνησαν και εμπνεύστηκαν απ’ αυτόν. Μ’ αυτόν οι άνθρωποι γιόρτασαν τη χαρά τους και σ’ αυτόν κατέφευγαν για να απαλύνουν και να ξεχάσουν τον πόνο τους. Νέκταρ των θεών το αποκάλεσαν οι ποιητές, ομηρικό κρασί τον ονόμασαν οι περιηγητές και οι ταξιδιώτες που επισκέφτηκαν τη Χίο στη νεότερη εποχή. Οι Ρωμαίοι μαζί με τα φώτα του ελληνικού πολιτισμού «μετέλαβον» και τον Αριούσιο οίνο. Στα ρωμαϊκά συμπόσια έγινε δεκτός παραμερίζοντας εκλεκτά ιταλικά κρασιά.

140 |

The Ariousios wine is undoubtedly a special wine, one of the most remarkable and famous products of Chios during the antiquity. The god Dionysus, according to the tradition, blessed the island. According to, Theopompus a historian and rhetorician of Chios, Oenopion, who was considered to be the son of the god, taught the islanders the art of vine cultivation and the production of the black wine. “Theopompus says that the black wine was firstly produced by the Chians, who planted and cultivated vineyards as they learned from Dionysus, the son of Oinopion, who lived on the island, and then they imparted it to other people”. According to the legend, Oenopion had five sons: Talon, Evanthis, Melas, Salagos and Athamas and, according to the historian of Chios, Georgios I. Zolotas, these became the names of the 5 qualities of Chios wines. Talos represents the “Talin wine” made of “taline”, namely moschositaro. Melas is the famous wine of Chios, Evanthis is identified with Ariousios, Salagos is associated with Phanion and Athamas is a light wine. From these wines the best one was considered to be the “Ariousios wine”. Its high level quality made it quickly known in Greece and abroad. The Chian ships transported it everywhere in amphorae, provided that there were buyers, because it was too expensive. That’s why its name was related to costly and rich symposiums. Its excellent quality caused admiration and flattering comments. Poets, Greeks and Latins, praised and were inspired by this. Drinking this wine, people celebrated but also forget a painful experience.The poets called it the ‘Nectar of the gods’, the travellers and the tourists who visited Chios in the modern era referred to it as the Homeric wine. The Romans, along with the lights of the Greek culture, received “communion” of the Ariousios wine. At the roman symposiums they were drinking this excellent wine, pushing aside the fine Italian ones.


Made in... Χίος Ευρεία υπήρξε η χρήση του στην ιατρική και αναφέρεται ως αποτελεσματικό φάρμακο, στις στομαχικές παθήσεις ιδιαίτερα. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην ανάληψη μιας ελπιδοφόρας προσπάθειας για συστηματική αμπελοκαλλιέργεια στη Β.Δ. Χίο, από την οινοποιητική εταιρεία Αριούσιος Α.Ε., που δίνει και πάλι ζωή στον «Αριούσιο οίνο». Παράλληλα και στην υπόλοιπη Χίο έχουν αναπτυχθεί αξιόλογες ιδιωτικές πρωτοβουλίες με πολύ καλά αποτελέσματα και δυνατότητες για περαιτέρω πρόοδο και ανάπτυξη. Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια εποχή, που υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι η Χίος και πάλι θα γίνει ονομαστή για τα κρασιά της. Τα χιώτικα γλυκά είναι επίσης πολυδιαφημισμένα σε όλη την Ελλάδα και όχι άδικα. Από καρπούς εσπεριδοειδών, μανταρίνι, πορτοκάλι, νεράντζι, που καλλιεργούνται στον Κάμπο της Χίου, από τον ανθό του τριαντάφυλλου ή από τα δυσεύρετα άνθη της λεμονιάς και από τα ονομαστά χιώτικα σύκα, φτιάχνονται κατά βάση από μικρές οικιακές βιοτεχνίες εξαιρετικά γλυκά τα οποία και επιβάλλεται να δοκιμάσετε. Ένα γλυκό επίσης χαρακτηριστικό της ντόπιας ζαχαροπλαστικής είναι τα ονομαστά «μασουράκια». Tα «μασουράκια» είναι δύο ειδών. Tα λευκά, με γέμιση (καρύδια η αμύγδαλα ), αρωματισμένα με το χιώτικο ανθόνερο, τυλιγμένα με λεπτό φύλλο κρούστας και πασπαλισμένα

142 |

με ζάχαρη άχνη και τα σιροπιαστά, που είναι πασπαλισμένα με ψιλοκομμένο αμύγδαλο και φυσικά είναι σιροπιασμένα. Τέλος από ξερά σύκα γίνονται και οι «παστελαριές».Από τα σύκα επίσης παρασκευάζεται και η «σούμα» μια πολύ ισχυρή εκδοχή της γράπας ή του τσίπουρου. Από το βιβλίο «η Βολισσός και η λαογραφία της» αντιγράφω σχετικά με την παραγωγή της σούμας. "Στην περιοχή της Βολίσου γίνεται μεγάλη παραγωγή σύκων από τα οποία ξερά κάμνουν ρακί σε οικογενειακά εργαστήρια απόσταξης. Το υγρό έβγαινε από τα σύκα και συκάμινα (μούρα) που άφηναν σε μια στάμνα που έκλειναν σε σφραγισμένα πιθάρια για 8 τουλάχιστον μέρες και τότε την άνοιγαν και έριχναν το περιεχόμενό της σε ειδικό καζάνι σκεπασμένο που έστηναν πάνω σε φωτιά, πλάι στο λεγόμενο ταγάρι που περιείχε κρύο νερό, στο μέσο του ταγαριού περνούσε ο ενωμένος με το καπάκι του καζανιού σωλήνας, έβγαινε από την άλλη πλευρά του ταγαριού όπου ήταν η μπουρνιά μέσα στην οποία έτρεχε το απόσταγμα από τους ατμούς του υλικού που έβραζαν μέσα στο καζάνι. Το αποτέλεσμα της πρώτης απόσταξης το χρησιμοποιούσαν για επάλειψη στο κρυολόγημα. Μερικές από τις ονομασίες των σύκων, αμπουρκούνες (μαύρα σύκα), περδικόσυκα, μαυρόσυκα, μακρυσκέλικα, παστουρίδικα.


Made in...Chios It was also used in medicine and it is referred to as an effective medicine, especially in stomach disorders. This led to a promising effort for systematic cultivation of vineyards in NW Chios, by the winery company Ariousios S.A., which gives life again to the “Ariousios wine”. At the same time, remarkable private initiatives have been developed in the rest of the island with very good effects and possibilities for further progress and development. We firmly believe that Chios will become famous again for its wines. Chios sweets are also famous throughout Greece. Citrus fruits, mandarin, orange, bitter orange, cultivated in Kampos, Chios, rose flowers, lemon flowers and famous figs of Chios are produced mainly by small industries exceptional sweets, which you should taste! Another sweet, characteristic of the local confectionery too, is the famous “masourakia”. There are two kinds of “masourakia”. The white, stuffed with nuts or almonds, flavored with Chios floral water, wrapped with a thin crust leaf powdered with sugar. The ones with syrup [siropiasta], sprinkled with chopped almond. Finally, from the dried figs are made the “pastelaries”. ‘Souma’ is produced from

the figs too, a different version of the grape or tsipouro. Here is an abstract from the book “Volissos and its folklore” about the production of the souma. In the area of Volissos there is a large production of figs, and from the dried figs they produce "raki" in family distillation workshops. The liquid is extracted from the figs and the berries which they put in earthenware jars sealed for at least eight days and then opened it and threw its contents into a special cauldron covered, put on the fire beside the so-called ‘tagari’ which contained cold water. In the middle of the ‘tagari’ passed a tube connected with the cap of the cauldron, came out from the other side where was the ‘bournia’ in which the distillation from the vapors of the material that brewed in the cauldron. The result of the first distillation was used for spreading in the cold. Some of the names of the figs are, Abourkounes (black figs), Perdikosyka, black figs, makriskelika, pastouridika. As it seems, the fig in Chios is distinguished. Ouzo appears for the first time in Chios in 1863, bearing the Turkish name “raki”. Since the 19th century its distillation has become industrially, until it became a monopoly of the greek citizens around the world.


Made in... Χίος

Όπως φαίνεται πάντως σε κάθε περίπτωση το σύκο στη Χίο έχει την τιμητική του. Το ούζο εμφανίζεται πρώτη φορά στη Χίο το 1863, φέροντας την τουρκικής προέλευσης ονομασία «ρακί». Από το 19ο αιώνα και ύστερα η απόσταξη του λαμβάνει βιοτεχνικό και βιομηχανικό χαρακτήρα, ώσπου γίνεται μονοπώλιο κυρίως του ελληνικού πληθυσμού ανά τον κόσμο, και στη συνέχεια της ελεύθερης πλέον από το ζυγό Ελλάδας. Μεγάλες ποσότητες ούζου εξάγονται στη Δυτική Ευρώπη, φέροντας την ένδειξη uso, που σημαίνει «προς χρήση», ακολουθούμενη από το λιμάνι προορισμού. Με την πάροδο του χρόνου η λέξη υιοθετείται από τους Έλληνες, γράφεται και προφέρεται ως «ούζο», καθιερώνοντας τη σημερινή ονομασία για το συγκεκριμένο παραδοσιακό ποτό. Το χαρακτηριστικό του άρωμα οφείλεται σε διάφορα βότανα ή φυτά, αλλά κυρίως στο γλυκάνισο. Αποκλειστικά στη  Χίο, για τον ίδιο σκοπό χρησιμοποιείται κατά κόρον η μαστίχα.  Ακούγοντας τη λέξη “μαστέλο” το πρώτο που έρχεται στο μυαλό είναι το γνωστό μαλακό χιώτικο τυρί και δίκαια ίσως, όμως το Μαστέλο είναι στην πραγματικότητα το brand name για τα χιώτικα γαλακτοκομικά προϊόντα μιας συγκεκριμένης τυροκομικής εταιρείας του νησιού. Το μαστέλο λοιπόν παρασκευάζεται από πλούσιο αγελαδινό γάλα, έχει ελαφρά αλμυρή γεύση και γαλατένιο άρωμα, όπως και μία στην κυριολεξία ασυναγώνιστη γεύση όταν ψηθεί που το κάνουν περιζήτητο. Η τοπική αυτή νοστιμιά φτιάχτηκε από τον Κωνσταντίνο Τουμάζο για πρώτη φορά το 1994 και μέχρι τότε κανείς ποτέ δεν είχε χρησιμοποιήσει τη λέξη Μαστέλο για να χαρακτηρίσει τα τυριά που παράγονταν στη Χίο, είτε από τοπικούς κτηνοτρόφους, είτε στα σπίτια αγροτικών οικογενειών του νησιού. Στην κυριολεξία, η λέξη μαστέλο σημαίνει τον ξύλινο κάδο που χρησιμοποιούσαν για τη συλλογή του γάλακτος και είναι ενετικής προέλευσης (mastelo). Κλείνω αυτό το άρθρο για τα χιακά προϊόντα με μια συνταγή που έχει βάση το μαστέλο, έτσι σαν επίλογο ή σαν επιδόρπιο ίσως.

144 |

Large quantities of ouzo are exported to Western Europe, bearing the indication uso, meaning “to be used”, followed by the name of destination port. Over time the word is adopted by the Greeks, written and pronounced as “ouzo”, establishing the current name for this traditional drink. Its characteristic aroma is due to various herbs or plants, mainly the anise. Only in Chios, mastiha is used for the same purpose. Listening to the word “mastelo”, the first thing that comes to our mind is the well-known soft cheese of Chios, but Mastelo is actually the brand name for the Chian dairy products of a specific cheese company on the island. The mastelo is made of rich cow’s milk and has a slightly salty taste and a milky flavor, as well as an unrivaled taste when cooked, which makes it sought after on market. In 1994 it was produced for the first time by Constantine Toumazos and until then, no one had ever used the word Mastelo to determine cheeses produced in Chios either by local breeders or by the rural families of the island. Literally, the word ‘mastelo’ means the wooden bucket which used to collect the milk (venetian origin). In conclusion, here is a recipe based on mastelo, as an epilogue or a dessert.


Made in...Chios

Σαλάτα «Ρούσσικη» µε Κατσικάκι Μαστέλο

“Russian” salad with Katsikaki by Mastello

Υλικά για τέσσερα άτοµα: • ένα µικρό λάχανο • 4 φύλλα µαρουλιού • 2 µέτρια καρότα • 250 γρ. Κατσικάκι Μαστέλο® • 2 κουτ. σούπας µαϊντανό • 6 λιαστές ντοµάτες • 6 καρύδια ολόκληρα Για τη σάλτσα: • δύο κουτ. σούπας µαγιονέζα • δύο κουτ. σούπας ελαιόλαδο • µία κουτ. σούπας χυµό λεµονιού • αλάτι και φρεσκοτριµµένο πιπέρι • µία φέτα ανανά κονσέρβας και τρεις κουτ. σούπας από το σιρόπι του (η γλυκιά γεύση του ανανά ταιριάζει µε όλα τα υλικά και δίνει ξεχωριστή γεύση σε αυτή τη σαλάτα). Εκτέλεση: Ψιλοκόψτε το λάχανο, το µαρούλι και το µαϊντανό και ξύστε το καρότο σε χοντρό τρίφτη. Τοποθετήστε σε σαλατιέρα τα λαχανικά και γαρνίρετε µε τις λιαστές ντοµάτες, τα καρύδια και το Κατσικάκι Μαστέλο® που το έχετε κόψει σε κορδέλες. Για τη σάλτσα ανακατέψετε όλα τα υλικά στο µπλέντερ. Προσθέστε τη σάλτσα στη σαλάτα και σερβίρετε µε φρυγανισµένο ψωµί ή παξιµαδάκια.

Makes: 4 servings: • a small cabbage • 4 leaves of lettuce • 2 medium carrots • 250 gr. Katsikaki Mastelo® • 2 tbsp. parsley • 6 sun dried tomatoes • 6 whole walnuts For the sauce: • two tbsp. mayonnaise • two tbsp. soup olive oil • one tbsp. soup lemon juice • salt and freshly ground pepper • one slice of canned pineapple and three tbsp. soup from its syrup (the sweet taste of pineapple fits with all the ingredients and gives a special flavor to this salad). Directions: Chop the cabbage, lettuce and parsley and scrape the carrot at a thick grater. Place the vegetables in a salad bowl and garnish with the sun dried tomatoes, walnuts and Katsikaki Mastelo® cut into ribbons. For the sauce, mix all the ingredients in the blender. Add the sauce to the salad and serve with toasted bread or nuts.

Συνταγή του Μ. Κοντού, εστιατόριο «Ρούσσικο» στη Χίο. Πηγή "Αριούσιος Οίνος - το κρασί της Χίου" Γρηγόρη Δ. Σπανού

Recipe by M. Kontos, restaurant “Roussikos” in Chios. Source "Ariousios Wine - the wine of Chios” Gregory D. Spanos


ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗΣ

Φωτογραφική ομάδα Σάμου

146 |


Samos photography group

Φωτογραφική ομάδα Σάμου Διαβάζω από μια παλαιότερη ανάρτηση του in2life.gr μια παράγραφο σχετικά με την ενασχόληση με τη φωτογραφία… "Η γοητεία του να παγώνεις το χρόνο με το πάτημα ενός κουμπιού".

Samos photography group I read in an earlier post of in2life. gr a paragraph about engaging in photography … "The charm of freezing the time at the touch of a button".


Φωτογραφική ομάδα Σάμου | Samos photography group ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΑΛΑΘΡΗΣ

ΑΓΗΣ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΣ

ΕΛΕΑΝΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ

148 |

Η ανάγκη να κλείσεις όλη την έκφραση της αισθητικής σου σε ένα μόνο κάδρο. Η μαγεία των αναμνήσεων, των τοπίων, των εικόνων, σε ένα γοητευτικό παιχνίδι με το φως. Να μερικοί λόγοι για να μπείτε στην παρέα όσων αγαπούν τη… φωτογραφική τους μηχανή και μπορούν να σας κάνουν να αγαπήσετε και να αξιοποιήσετε ακόμη περισσότερο τη δική σας. Εκτιμώ ότι τα λόγια αυτά είναι μια εξαιρετική εισαγωγή για τη συνοπτική παρουσίαση της φωτογραφικής ομάδας Σάμου, μίας πολύ δημιουργικής ομάδας, που από το Νοέμβριο του 2013 που συστάθηκε, έχει να παρουσιάσει ένα πολύ «γεμάτο» βιογραφικό σε σχέση με το χρόνο ύπαρξής της. Είναι σίγουρο ότι στη συνέχεια θα έχουμε μια εκτενέστερη επικοινωνία μαζί τους καθώς η Αstra Αirlines πάντα στηρίζει τις ενδιαφέρουσες ντόπιες καλλιτεχνικές εκφράσεις και μέσω του περιοδικού της "Betterfly" δίνει χώρο για την παρουσία του έργου τους ώστε αυτό να ξεπεράσει τα στενά τοπικά σύνορα και να ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.

The need to enclose all the expression of your aesthetic in a single frame. The magic of memories, landscapes, images, in a charming play with the light. They are some reasons to join the group of those who love their ... camera and can make you love and make even more use of yours … I think that these words are an excellent introduction to the brief presentation of the Samos Photography Group, a very creative team which, since November 2013 when it was founded, has presented a very “rich” biography in relation to its time of existence. It is certain that we will have a more extensive contact with them as ASTRA AIR LINES always supports the interesting local artistic expressions and through its magazine Betterfly leaves the door open for the presence of their work to overcome the narrow local limits and travels all over Greece and abroad.


Φωτογραφική ομάδα Σάμου | Samos photography group ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΧΑΙΡΑΣ

Μια χρονολογική αποτύπωση λοιπόν σε μια σειρά ημερομηνίεςσταθμούς στην πορεία της ομάδας- θα παρουσιάσουμε σε τούτο το σημείωμα και πολλές φωτογραφίες από τις «δουλειές» των μελών της. Και επειδή μια φωτογραφία ίσον χίλιες λέξεις, τόσες φωτογραφίες υψηλού καλλιτεχνικού διαμετρήματος εκμηδενίζουν στην κυριολεξία κάθε κειμενική αναφορά. Το Νοέμβριο του 2013, λοιπόν, έγινε το πρώτο κάλεσμα από μια παρέα Σαμιωτών που ένιωθαν την ανάγκη να μοιραστούν την αγάπη τους για τη «φωτογραφία» και έτσι δημιουργήθηκε η Φωτογραφική Ομάδα Σάμου. Μετά από δύο περίπου χρόνια, το Δεκέμβριο του 2015, συστάθηκε η ΦΩΤ.Ο.Σ. σε σωματείο. Στόχος της είναι η ανταλλαγή απόψεων και γνώσεων σχετικά με την καλλιτεχνική φωτογραφία. Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται κάθε 15 μέρες (στο διάστημα Οκτωβρίου-Ιουνίου) και κατά τη διάρκειά τους γίνονται εισηγήσεις με θέμα τη θεωρία και την τεχνική της φωτογραφίας.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΤΡΩΝΗΣ

150 |

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΛΟΚΩΤΡΩΝΗΣ

Therefore, here we will present a chronological depiction of a series of dates - watershed in the course of the group - a few words and many photographs of the “work” of its members. As a photo is worth a thousand words, these photos of high quality nullify any reference. In November 2013, therefore, was the first call by a group of Samians who felt the need to share their love of “photography” and thus created the Samos Photography Group. Two years later, in December 2015, ‘PHOTOS’ was established under an association. Its aim is to exchange views and knowledge on artistic photography. Meetings and seminars of photography theory and technique are held every 15 days, from October to June.

ΤΑΣΟΣ ΣΑΡΑΝΤΙΔΗΣ


Φωτογραφική ομάδα Σάμου | Samos photography group Δραστηριότητες της ΦΩΤ.Ο.Σ.: • Μάιος 2014: Ψηφιακή έκθεση φωτογραφίας στο Rigelbar • Ιούλιος 2014: Ψηφιακή έκθεση φωτογραφίας με θέμα «Colours» • Ιούλιος 2015: Έκθεση ασπρόμαυρης εκτυπωμένης φωτογραφίας, στα πλαίσια του Summer Island Movie Festival 2015, στο Μαλαγάρι Σάμου • Αύγουστος 2016: Έκθεση εκτυπωμένης φωτογραφίας με θέμα «ΑΝΘΡΩΠΟΙ-PEOPLE» στον υπαίθριο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής και Ιστορικής Βιβλιοθήκης Σάμου. • Μάρτιος 2017: Συμμετοχή στην έκθεση που διοργάνωσε η Photovision, με θέμα «Η Ελλάδα μας», στο Παλαιό Φάληρο Αττικής. • Αύγουστος 2017: Έκθεση εκτυπωμένης φωτογραφίας με θέμα "ΝερόWater" στον υπαίθριο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής και Ιστορικής Βιβλιοθήκης Σάμου και στο κτίριο της Δημοτικής Κοινότητας Κοκκαρίου στο Κοκκάρι Σάμου. ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ

samosfgroup@gmail.com

ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΒΑΣ

ΝΙΚΟΣ ΤΣΟΥΛΟΣ

Activities of PHOTOS • May 2014: Digital photo exhibition at Rigelbar. • July 2014: Digital Photograph Exhibition entitled: “Colors”. • July 2015: Exhibition of black and white printed photograph, during the Summer Island Movie Festival 2015, in Malagari, Samos. • August 2016: Exhibition of printed photograph entitled “PEOPLE” in the open-air area of the Public Central and Historical Library of Samos. • March 2017: Participation in the exhibition, organized by Photovision, entitled “Our Greece”, in Paleo Faliro, Attica. • August 2017: Exhibition of a printed photograph entitled “Water” in the open-air area of the Public Central and Historical Library of Samos and the building of the Municipal Community of Kokkari in Kokkari, Samos. samosfgroup@gmail.com

152 |

ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΟΦΩΤΙΣΤΟΣ


Σαμιώτικα αμπελοτόπια: Πεζούλες και Μοσχάτο

Σαμιώτικα αμπελοτόπια Πεζούλες και Μοσχάτο γράφει η δημοσιογράφος Μαργαρίτα Ικαρίου

Κύματα-κύματα η ανάσα από τα σαμιώτικα αμπελοτόπια ως πάνω στο βουνό.

Πεζούλες ξερολιθιάς, χώμα πατρογονικό και ιδρώτας ανθρώπινος. Η τραγανή δροσιά της χρυσαφένιας ρόγας. Το αιγαιοπελαγίτικο αγέρι που μεταφέρει της θάλασσας την αψάδα. Η ευωδιά της νησιωτικής φύσης. Η απαλή πράσινη παλάμη των αμπελιού. Παιχνιδίσματα φωτός στου ορίζοντα τη γαλάζια αγκαλιά. Ξεχωριστά αρώματα και φρουτένιες πινελιές. Μια καλοκρυμμένη αλλά έντονα απολαυστική επίγευση. Κρασιά γλυκά, ημίξηρα και ξηρά από την εκπληκτική ποικιλία του Άσπρου Μοσχάτου που στην ακριτική Σάμο εκδηλώνει τον καλύτερό του χαρακτήρα. Πολλά από τα αρχαία ονόματα της Σάμου σχετίζονται με την

154 |

καλλιέργεια και το κρασί. «Ανθεμίς», «Μελάμφυλος» και «Ανθοσμία». «Ανθοσμίας» είναι ο οίνος με την οσμή που αναπτύσσεται κατά τη ζύμωσή του. Το σαμιώτικο κρασί του «Ενιαίου Οινοποιητικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Σάμου» κατέχει μια ξεχωριστή θέση στη ζωή των ανθρώπων. Συνδέεται με τις πιο γλυκές στιγμές της καθημερινότητας αλλά και τα ξεχωριστά συμβάντα. Ο σαμιακός αμπελώνας, με τη μακρά οινοποιητική παράδοση και την εξαιρετική ποικιλία του «Άσπρου Μοσχάτου Σάμου» αποκαλύπτει διαχρονικά τη δυναμική του.


Samian vineyards: Pezoules and Moschato

Samian vineyards Pezoules and Moschato By the journalist Margarita Ikariou

Like the waves goes the breath of the Samian vineyards up to the mountain.

Dry stone terraces, ancestral earth and human sweat. The crisp freshness of the golden grapes. The Aegean Sea transfers the sea smell. The scent of the island nature. The soft green palm of the vine. Plays of the sunlight into the blue sky arms. Special flavors and fruity touches. A well hidden, but very enjoyable aftertaste. Sweet, semi-dry and dry wines from the astonishing variety of White Moschato, which in the southern Samos expresses its best character.

The ancient names of Samos are related to cultivation and wine, “Anthemis”, “Melafylos” and “Anthosmia”. “Anthosmia” is the wine which the odor is developing during its fermentation. The Samian wine of the “Wine Cooperative of Samos” holds a unique status in the people’s life. It is linked to the sweetest moments of everyday life but also to special events.


Σαμιώτικα αμπελοτόπια | Samian vineyards Οι ορεινές και ημιορεινές αναβαθμίδες, η έκθεση στον ήλιο, η ποικιλία, το έδαφος, το υψόμετρο, τα ιδιαίτερα μικροκλίματα, η παράδοση και ο ανθρώπινος παράγοντας, η συνεταιριστική δράση, η οινοποίηση και η παλαίωση, οριοθετούν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα terroir παγκοσμίως. Η μακρά οινοποιητική παράδοση του νησιού πηγαίνει πίσω τρεις χιλιάδες χρόνια περίπου, με τη μυθολογική αποτύπωση της διαμάχης των Αμαζόνων με το Διόνυσο να «μπλέκεται» με τις ιστορικές καταγραφές για το βασιλιά της Σάμου Αγκαίο που υπήρξε ο πρώτος αμπελοκαλλιεργητής. Την εποχή του Πολυκράτη (5ος αιώνας π.Χ.) η Σάμος κυριαρχούσε στο εμπόριο και οι ξύλινες σαμιακές διήρεις μετέφεραν κρασί με «οξυπύθμενους αμφορείς» σε διάφορα λιμάνια. Η ιστορική διαδρομή του σαμιώτικου κρασιού αποτυπώνεται στα Ομηρικά έπη, σε ιστορικές πηγές του Ηρόδοτου, του Πλίνιου και του Πολυδεύκη, του Ιπποκράτη, του Γαληνού και του Θεόφραστου. Από τις αρχές του 17ου αιώνα ο Γάλλος περιηγητής Tournefort καταγράφει στη Σάμο μια παραγωγή «μοσχάτου» κρασιού που φτάνει τα 3.000 βαρέλια, ενώ από τον 19ο αιώνα, το νησί τροφοδοτεί με επώνυμα κρασιά τις αγορές της Δύσης και της Ανατολής. Σήμερα, το τρίπτυχο επιτυχίας του «Σαμιώτικου Μοσχάτου» είναι το μικροκλίμα που δημιουργείται χάρη στο γεωφυσικό ανάγλυφο και τη βλάστηση του νησιού, το εξαιρετικό δυναμικό της ποικιλίας και το «μεράκι» των ανθρώπων που εμπλέκονται σε αυτό και καλλιεργούν χειρωνακτικά τους αμφιθεατρικά διαμορφωμένους πατρογονικούς αμπελώνες. Το Συνεταιριστικό σχήμα της Σάμου, αποτελεί ένα από τα πιο παλιά της Ελλάδας, καθώς ιδρύθηκε το 1934 και συγκαταλέγεται μεταξύ των 10 μεγαλύτερων οινοποιείων της χώρας μας. Αποτελεί τον κυριότερο οινικό πρεσβευτή της Ελλάδας στο εξωτερικό, με εξαγωγές στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο καθώς συγκεντρώνει, οινοποιεί και εμπορεύεται το σύνολο της παραγωγής των 2.200 αμπελοκαλλιεργητών-μελών του, διαθέτοντας πιστοποιήσεις κατά ISO και HACCP. Τα γλυκά, ημίξηρα και ξηρά κρασιά της Σάμου έχουν συγκεντρώσει εκατοντάδες βραβεία και διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς και εκθέσεις. Διαθέτουν μια από τις παλαιότερες κατοχυρώσεις ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης της Ευρώπης (ΠΟΠ). Με το κρυστάλλινο χρώμα τους και τα έντονα φρουτώδη αρώματα του μοσχάτου Σάμου, αποτελούν τον «υγρό χρυσό» στο ποτήρι των φιλικών μαζώξεων, των επαγγελματικών δείπνων, μα και τις επετείους ή τις γιορτινές μέρες, στο καλωσόρισμα αγαπημένων προσώπων, στο καταστάλαγμα των σκέψεων, στο γεύμα και το δείπνο, στα χαλαρωτικά μεσοδιαστήματα. Και όποιος τα γευτεί, δεν τα ξεχνά ποτέ…

156 |

The Samian vineyard, with its long wine-making tradition and the excellent variety of “White Moschato of Samos”, reveals its dynamic over time. The mountainous and semi-mountainous terraces, the sun exposure, the variety, the earth, the altitude, the special microclimate, the tradition and the human factor, the cooperative activity, the vinification and aging, delimit one of the most interesting terroir world-widely. The long wine tradition of the island dates back three thousand years, with the mythological depiction of the Amazons’ conflict with Dionysus “getting involved” with the historical recordings of the king of Samos Agaios, who was the first vine-grower. In the 5th century BC, Samos dominated the trade, and the wooden Samian ships transported the wine by “amphorae” to various ports. The historical route of the Samian wine is described in the Homeric epics, in historical sources of Herodotus, of Plinios and Polydefkis, Hippocrates, Galinos and Theophrastus. Since the beginning of the 17th century, the French traveller Tournefor has described a production of “moschato” wine in Samos reaching 3,000 barrels, while since the 19th century the island has exported branded wines at the markets of the West and the East. Today, the tremendous success of ‘Moschato of Samos’ is the microclimate created due to the geophysical relief and vegetation of the island, the exceptional potential of the variety and the “spirit” of the people involved in it and manually cultivating the amphitheatrically shaped, ancestral vineyards. The Cooperative organization of Samos is one of the oldest in Greece since it was founded in 1934 and is one of the 10 largest wineries in our country. It is the main wine ambassador of Greece abroad, exporting to Europe and worldwide, concentrating, winemaking and marketing the entire production of the 2,200 wine-growers, its members, certified to ISO and HACCP. Sweet, semi-dry and dry wines of Samos collected hundreds of awards and distinctions in international competitions and exhibitions. They are certified to one of Europe’s oldest registered designations of origin (PDO). Their crystal color and the intense fruity flavor of the ‘Moschato of Samos’, they constitute the “wet gold” in the glass of friendly gatherings, business dinners, but also anniversaries or festive days, the welcome to our beloved ones, the seduction of thoughts, lunch and dinner, during the relaxing intervals. Whoever tastes them, never forgets them …


Πεντοζάλι, ο πολεμικός χορός της Κρήτης

Πεντοζάλι, ο πολεμικός χορός της Κρήτης " Όποιος δεν ξέρει και του πουν, για μιας τον πιάνει ζάλη πως στα Σφακιά τον πόλεμο, τον κάνουν πεντοζάλι". Ο χορός αυτός είναι ο διασημότερος της Κρήτης. Κατά την παράδοση δημιουργήθηκε όταν ο Δασκαλογιάννης ο πρωτομάρτυρας των κρητικών επαναστάσεων ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία και οι καπεταναίοι του αποφάσισαν να κάνουν έναν καινούργιο πολεμικό χορό, ο οποίος έπρεπε να είναι ειδικά γραμμένος για να συμβολίζει τον «πέμπτο ζάλο», (δηλαδή βήμα) όπως ειπώθηκε η θεωρούμενη πέμπτη κατά σειρά ελπίδα των Κρητικών για απελευθέρωση της Κρήτης από τους Τούρκους κατά την διάρκεια των «Ορλοφικών» στα 1770 και όχι γιατί έχει πέντε βήματα. Έχει δέκα βήματα, σε ανάμνηση της 10ης Οκτωβρίου του 1769, οπότε λήφθηκε η απόφαση των Σφακιανών για την πραγματοποίηση της επανάστασης, και η μουσική του αποτελείται

158 |

από δώδεκα πάρτες ή παρτές, δηλαδή δώδεκα μουσικές φράσεις (γυρίσματα ή σκοπούς τις λένε στην Κίσσαμο), προς τιμήν των δώδεκα πρωτεργατών της εξέγερσης. O συνθέτης ή διαμορφωτής των 12 μελωδιών που απαρτίζουν το γνήσιο πεντοζάλι που πρωτοχορεύτηκε το 1770 στην Ανώπολη Σφακίων λέγεται πως είναι ο Στέφανος Τριανταφυλλάκης ή Κιόρος, από το Γαλουβά Λουσακίων Κισσάμου,  εξαίσιος βιολιστής που άκμασε από το 1740 έως το 1790. Ο Κιόρος συνέθεσε τη μουσική για τον καινούργιο πολεμικό «πυρρίχιο» χορό, τον oποίο χόρεψαν μόνο άνδρες πιασμένοι από τους ώμους, για να συμβολίζουν με αυτό την αλληλοστήριξη, την αλληλοεκτίμηση, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία.


Pentozali, the war dance of Crete

Pentozali, the war dance of Crete "Whoever does not know and someone tells him, just once he feels dizzy, that the war in Sfakia is turned to pentozali". This dance is the trademark folk dance of the island of Crete. The tradition was created when Daskalogiannis, the protomartyr of the Cretan revolutions against Ottoman domination and his captains, decided to make a new war dance, which had to be specially written to symbolize the “fifth zalos” (i.e. step) as the fifth attempt of the Cretans to liberate Crete from the Ottomans during the “Orlof” in 1770 and not because there are five steps. It has ten steps, in memory of October 10th, 1769, when the decision of the Sfakians was taken for the realization of the revolution, and its music consists of twelve parties, or twelve ‘partes’, i.e. twelve musical phrases (‘gyrismata’

or ‘skopoi’, as they call them in Kissamos) to honor the twelve prime mover of the revolution. The composer or maker of the 12 melodies that compose the original pentozali which was first danced in 1770 in Anopoli of Sfakia is said to be Stephanos Triantafyllakis or Kioros, from the Galouva Lousakion of Kissamos, a magnificent violinist who flourished from 1740 to 1790. Kioros composed the music for the new war “pyrihio” dance, performed only by men, who hold each other by the shoulders to symbolize the mutual support, mutual appreciation, mutual trust and collaboration.


Πεντοζάλι, ο πολεμικός χορός της Κρήτης | Pentozali, the war dance of Crete Στον χορό αυτό υπάρχει θρύλος ότι πιάστηκαν τότε τα 11 πρωτοπαλίκαρα και ο ίδιος ο Δασκαλογιάννης - 12 πρωτεργάτες στον αριθμό, και χόρεψαν για πρώτη φορά το πεντοζάλι, ενώ αμέσως μετά ρίχτηκαν στη μάχη εναντίον των Τούρκων. Μάλιστα για κάθε ένα παλληκάρι που έφευγε από το τέλος του χορού και έπιανε μπροστά, υπήρχε και διαφορετικό μουσικό γύρισμα, ενώ οι υπόλοιποι 11 που ακολουθούσαν, αναφωνούσαν το όνομα του πρώτου. Τα 12 μουσικά γυρίσματα στο πεντοζάλι τηρούνται ευλαβικά και σήμερα ως φόρος τιμής στα 12 παλληκάρια του Δασκαλογιάννη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως ακόμα και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, στις επαρχίες Σελίνου και Κισσάμου, όταν χόρευαν πεντοζάλι, στο άκουσμα κάθε σκοπού της μουσικής φώναζαν το όνομα του καπετάνιου στον οποίο αντιστοιχούσε ο σκοπός. ​Να σημειωθεί ότι είναι πιθανό να έχουμε εικόνα του αρχαίου κρητικού χορού «υπόρχημα» στο πήλινο σύμπλεγμα από τον Καμηλάρη Ηρακλείου, στο οποίο αποδίδεται κυκλικός χορός τεσσάρων ανδρών οι οποίοι κρατούνται από τους ώμους και χρονολογείται από τον 13ο π.Χ. αιώνα. cretablog.gr / Νεκτάριος Σερμάκης

There is a legend about this dance saying that the 11 men and Daskalogiannis himself - 12 protagonists - were hold, and they danced for the first time the pentozali, and right after, when they finished dancing, they were thrown into the battle against the Turks. In fact, for every young man who left from the end of the circle and went in front of it, there was a different musical tune, while the other 11 followed and shouted the name of the first one. The 12 tunes in the pentozali are faithfully preserved until today, as a tribute to the 12 young men of Daskalogiannis. It is not a coincidence that, even in the early 1960s, in the provinces of Selino and Kissamos, when they danced pentozali, in listening to every tune of the music they shouted the name of the captain to whom the tune corresponded! ​It should be noted that it is possible to have an image of the ancient Cretan dance “hyporchema” in the clay complex by Kamilari at Heraklion, to which is attributed a circular dance of four men who are held by the shoulders and dates back to the 13th century BC. cretablog.gr / Nektarios Sermakis

160 |


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται

Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται

162 |


Heraklion is re-introduced to us

Heraklion is re-introduced to us


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται

Πεζόδρομοι, πάρκα, σπουδαία μνημεία που λειτουργούν ως πολιτιστικοί χώροι, αναστηλωμένα μέγαρα και λαμπρά μουσεία. Κόντρα στη γενικευμένη εντύπωση που το θέλει άσχημο, αδιάφορο, παράδειγμα και τόπο προς αποφυγήν, το Ηράκλειο μεταμορφώνεται. ‘Η, πιο σωστά, (ξ)ανασυστήνεται. Λένε πως είναι η πιο άσχημη πόλη της Κρήτης. Ότι αποτελεί μικρογραφία της Αθήνας. Ότι είναι η πρωτεύουσα των… αυθαιρέτων. Ότι δεν αντιπροσωπεύει επαρχιακή πόλη αλλά μια άχαρη μεγαλούπολη. Αδιάφορη, απρόσωπη, αυτοκαταστροφική. Και ακόμη, πως δεν είναι πόλη για να ζεις, ούτε για να επισκεφτείς. Και όμως, το Ηράκλειο έχει βαλθεί να το αλλάξει! Και τα καταφέρνει περίφημα! Περιορίζει την αλόγιστη ανοικοδόμηση της δεκαετίας του ’50 και το εύκολο χρήμα του τουρισμού, με όπλα την αυστηρή διατήρηση του ιστορικού κέντρου, τη διαμόρφωση πάρκων και τις αξιόλογες τουριστικές και πολιτιστικές επενδύσεις. Το Ηράκλειο, η διοικητική πρωτεύουσα της Κρήτης και τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, η μεγαλούπολη με την άναρχη δόμηση, που κάνει μέχρι και τους Αθηναίους να δυσανασχετούν παρότι δεν διαφέρει και πολύ από τις υπόλοιπες πόλεις της χώρας, αποτινάζει από πάνω του την κακή του φήμη και εξαγνίζεται για τα λάθη του παρελθόντος.

164 |


Heraklion is re-introduced to us

Pedestrian streets, parks, great monuments that operate as cultural sites, restored mansions and important museums. Against the generalized impression that presents it to be ugly, indifferent, an example and place to be avoided, Heraklion is transformed. Or, more correctly, it is re-introduced. They say it is the ugliest city of Crete. That it is a miniature of Athens. That it is the capital of ... arbitrary construction. That it does not represent a provincial town but a boring city. Indifferent, impersonal, self-defeating. Even more, it is not a city to live, or to visit. However, Heraklion has been trying to change it! And the result is amazing! It restricts the arbitrary reconstruction of the 50s decade and the easy money coming from the tourism, using as weapons the strict preservation of the historical center, creating parks and remarkable tourist and cultural investments. Heraklion, the administrative capital of Crete and the fourth largest city in Greece, the big city with the anarchic construction that makes even the Athenians resent, although it does not differ much from other greek cities, shakes off its bad reputation and is purified from the mistakes of the past.


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται | Heraklion is re-introduced to us Η πόλη που μισούμε να αγαπάμε αλλάζει. Μα συνεχίζει να κρατά τα μυστικά της. Και βεβαίως τις αγαπημένες της συνήθειες, που όσες αναπλάσεις και αν γίνουν δεν θα πάψεις να αναζητάς. Πώς να μην τρέξεις έξι η ώρα το πρωί, μόλις φτάσει το καράβι, για ζεστή μπουγάτσα στα Λιοντάρια; Πώς να μην πασαλειφτείς με το γιαούρτι τρώγοντας τον τεράστιο γύρο ή το φημισμένο θρακόψωμο, πώς να μην κάτσεις το μεσημέρι για ρακή και χοχλιδάκια στο καφενείο του Σαρανταυγά στην Αγορά; Πώς να αντισταθείς σε έναν καφέ στον Κουμπέ στο σεμπιλχανέ της Πλατείας Κορνάρου, όταν τα δύο παλιά καφεκοπτεία της Αγοράς, του Κουδουμά και του Δανδάλη, σου σπάνε τη μύτη; Πώς να μη θαυμάσεις την ανατολή του ήλιου από το Μπεντενάκι και τη δύση από το Μαρτινέγκο; Πώς να μη σπεύσεις στο δισκοπωλείο του Αεράκη με τις σπουδαίες μουσικές εκδόσεις για να «σηκώσεις» όλο το μαγαζί, και να μην καταλήξεις τρεκλίζοντας από τις ρακές ξημερώματα στα Γρουσουζάδικα για πατσά και φαγητό κατσαρόλας;

Πώς να μην κάνεις τον κλασικό περίπατο στον Κούλε, να μην κλέψεις ήχους και χρώματα από τις σπουδαίες παραστάσεις του Κηποθεάτρου που έθρεψε πολιτιστικά γενιές και γενιές Ηρακλειωτών, να μην ακολουθήσεις στα στενά της πόλης τους φημισμένους λυράρηδες στην Κρητική Καντάδα του Αυγούστου; Πώς να μην παρασυρθείς από τους θρύλους για το στοιχειωμένο μέγαρο του Φυτάκη που αναστηλώθηκε, να μην αναζητήσεις μία προς μία τις μνημειώδεις ενετικές και τουρκικές κρήνες, να μη χειροκροτήσεις τις απίθανες συναυλίες, παραστάσεις, εκδηλώσεις γενικά, που διοργανώνονται όλο το χρόνο; Ή πώς να μη θαυμάσεις τα ερευνητικά του ιδρύματα, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και τα μεγάλα μυαλά που έχουν γεννηθεί ή διαπρέψει εδώ;

The city we hate to love is changing. But she keeps her secrets. And, of course, her favorite habits, which you will not stop searching even after any reconstruction. Early in the morning, even at 6 o’clock, arriving at the port, you run for a hot ‘bougatsa’ at the Lions square! Eating the huge ‘gyros’ or the famous grilled bread the yoghurt is smeared on face, and then, at noon, go for raki and ‘chochlidakia’ [snails] at the Sarantavgas’ cafe in the Agora. Could you resist drinking a coffee in Koube at sahlibane of Kornaros Square, where the aroma of the two old coffee shops in the Agora, Koudoumas and Dandali arrive to your nose? Don’t forget to admire the sunrise from Bentenaki and the sunset from Martinigo. In the music disk store of Arakaki you can discover great music releases and you risk to “pick up” the whole shop, and at dawn, rising from the ‘raki’ you go at the

‘Grousouzadika’ for a tripe soup. Enjoy a walk in Kule, stealing sounds and colors from the great performances of the Kithia Theater, which nourished culturally many generations of Herakleion, follow in the narrow streets of the city the famous lyrers in the cretan serenade of August. You will be seduced by legends about the haunted mansion of Fytaki that was restored, you will search one by one the monumental Venetian and Turkish fountains, and you will applaud the unforgettable concerts, performances, events in general, organized throughout the year. You will admire the research institutes, the Foundation for Research and Technology (FORTH), the Hellenic Center for Marine Research and the University of Crete, and the great minds that were born or excelled here.

166 |


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται | Heraklion is re-introduced to us

Το Ηράκλειο είναι μια πόλη πολιτισμού, δραστήρια, εξωστρεφής και πολυπρόσωπη. Και όπως γράφει η Ηρακλειώτισσα συγγραφέας Κλαίρη Μιτσοτάκη «Αν θελήσει κανείς να το ιχνογραφήσει σαν πρόσωπο, θα φτιάξει υποχρεωτικά ένα πορτρέτο νεανικό και μαζί γερασμένο, ένα χαρακτήρα ευέξαπτο, τραχύ συχνά, σκυθρωπό και ταλαιπωρημένο, αλλά και χαλαρό, ξεχασιάρικο, ερμητικό και μαζί ρέμπελο. Περίπλοκο και ασταθή, όχι αναγκαστικά χαριτωμένο, αλλά οπωσδήποτε ενδιαφέροντα. Με νεύρο».

168 |

Heraklion is a city of culture, active, and multifaceted. And, as Claire Mitsotakis, a writer from Heraklion writes, “If one wants to design it as a face, he will necessarily design a youthful and aged portrait, a character that is eclectic, often cruel, spiteful and tortured, but also loose, forgetful, hermetic but also rumbling. Complex and unstable, not necessarily cute, but certainly interesting”.


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται…

Τρεις ιδιαίτεροι περίπατοι Η ομορφότερη βόλτα που αξίζει να κάνεις στο Ηράκλειο είναι ο περίπατος πάνω στα τείχη, χάρη στα οποία η πόλη αναδείχθηκε στην πιο καλά οχυρωμένη της Μεσογείου. Έχουν μήκος 7 χλμ., κατασκευάζονταν επί 100 χρόνια και άντεξαν στην πολιορκία των Τούρκων επί 25 χρόνια για να πέσουν έπειτα από προδοσία στα χέρια τους. Βαδίζεις σε χωμάτινα διαμορφωμένα μονοπάτια, παρατηρείς την πόλη από απόσταση ασφαλείας και μετράς προμαχώνες: Αγίου Ανδρέα, Παντοκράτορα, Βηθλεέμ, Μαρτινέγκο (όπου βρίσκεται και ο τάφος του

170 |

Νίκου Καζαντζάκη), Ιησού, Βιτούρι, Σαμπιονάρα, και μνημειακές πύλες: Χανιόπορτα, Καινούργια Πόρτα, Αγίου Γεωργίου. Ο άλλος θαυμάσιος περίπατος που θα κάνεις, παρέα με τους Ηρακλειώτες αυτήν τη φορά, είναι στον ενετικό Κούλε, που πήρε την τελική του μορφή το 1540. Στις εντυπωσιακές αίθουσές του και στο δεύτερο επίπεδο με τις πολεμίστρες φιλοξενούνται τα καλοκαίρια εκθέσεις και ενδιαφέρουσες πολιτιστικές εκδηλώσεις, και όχι χοροί ευγενών σαν εκείνους που αποτυπώθηκαν στην ταινία El Greco του Σμαραγδή που γυρίστηκε εδώ.


Heraklion is re-introduced to us

Three particular walks The nicest walk in Heraklion is the walk on the walls, thanks to which the city became the best fortified one in the Mediterranean. They are 7 km long; their construction lasted 100 years and survived the siege of the Turks for 25 years to take it on occasion by a treachery. Walking through earthy paths, you can see the town from a distance and count the bastions: Agios Andreas, Pantokratoras, Bethlehem, Martinego (where is located the grave of Nikos Kazantzakis), Jesus,

Vitouri, Sampionara and the monumental gates: Chanioporta, Kenourgia Porta, Agios Georgios. The other wonderful walk that you will do along with the Heracliotes is in the Venetian Koule, which reached its final form in 1540. During the summer, in its impressive rooms and at the second level with the loopholes, there are exhibitions and interesting cultural events, and not the noble dances like those presented in the movie of Smaragdis ‘El Greco’ that was filmed here.


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται | Heraklion is re-introduced to us Η βόλτα πλάι στο πάλαι ποτέ σπουδαίο λιμάνι όπου σήμερα αράζουν σκάφη και καΐκια είναι απολαυστική και σε φέρνει στα ενετικά νεώρια. Η παραλιακή οδός διαμορφώθηκε προς τα δυτικά, εντούτοις από εδώ ξεκινά ο τρίτος περίπατος που οφείλεις να κάνεις στο Ηράκλειο, στην οδό Πλάνης. Η επίσημη ονομασία της είναι Μαρτύρων 25ης Αυγούστου και ήταν ανέκαθεν η κύρια οδός της πόλης και ίσως ο μοναδικός δρόμος του Ηρακλείου που αποδεικνύει το μεγαλοαστικό παρελθόν του χάρη στα διατηρητέα νεοκλασικά κτίρια. Κτίστηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα, έπειτα από την πλήρη καταστροφή του δρόμου (και τη σφαγή του άμαχου πληθυσμού και των 17 Άγγλων στρατιωτών) από τους Τούρκους το 1898, και από τότε η οδός αποκαλούνταν Πλάνης καθώς έδινε την εντύπωση

πως έτσι ήταν όλη η πόλη. Εκτός από τα μέγαρα, κατά μήκος της βρίσκονται μερικά από τα σημαντικότερα μνημεία του Ηρακλείου. Η πρώτη στάση γίνεται στην εκκλησία του Αγίου Τίτου, που πρωτοκτίστηκε το 961, όταν ο Νικηφόρος Φωκάς απελευθέρωσε την Κρήτη από την αραβική κυριαρχία, και μετατράπηκε σε επισκοπή Λατίνων από τους Βενετούς και σε τζαμί από τους Τούρκους. Το πανέμορφο οικοδόμημα με τις στοές, τις εντυπωσιακές μετόπες και τα οικόσημα που βρίσκεται πλάι στον Άγιο Τίτο είναι το ομορφότερο του Ηρακλείου και είναι η Λότζια, η Λέσχη των Ενετών ευγενών που σήμερα στεγάζει υπηρεσίες του δήμου.

Walking alongside the former great harbor with the boats is enjoyable and brings you to the Venetian dry-docks. The coastal road was formed to the westerly, but here is the third walk that you ought to do in Heraklion, at Plani Street. Its official name is Martyrs of August 25th, it has always been the main street of the city and is perhaps the only road of Heraklion that proves its great past thanks to the preserved neoclassical buildings. They were built in the early 20th century, after the complete destruction of the road (and the massacre of the civilians and the 17 English soldiers) by the Turks in 1898, and since then the road has been called ‘Planis’ [illusion] because it gave the impression that the whole city was like this road! Apart from the mansions, some

of the most important monuments of Heraklion are located along it. The first stop is at the church of Agios Titos, which was first constructed in 961 when Nikephoros Fokas liberated Crete from the Arab domination and it was turned into a Latin bishop by the Venetians and a mosque by the Turks. The wonderful building with the galleries, the impressive metopes and the coats of arms next to Agios Titos, is the most beautiful of Heraklion and is called ‘Loggia’, the Club of the noble Venetians, which currently houses the services of the municipality. The adjoining building, the church of St. Mark, where is located the Municipal Gallery, is worth mentioning, along with the interesting exhibitions.

172 |


Το Ηράκλειο μας (ξ)ανασυστήνεται…

Υπόκλιση αξίζει και το παρακείμενο οικοδόμημα, ο ναός του Αγίου Μάρκου, όπου εδρεύει η Δημοτική Πινακοθήκη με ενδιαφέρουσες εκθέσεις. Βρίσκεσαι στα διάσημα Λιοντάρια, την Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου με το φημισμένο σιντριβάνι, το οποίο αποτελούσε τμήμα ενός εντυπωσιακού υδραγωγείου που μετέφερε νερό από τις πλαγιές του Γιούχτα και κατασκεύασε ο Φραγκίσκος Μοροζίνι τον 17ο αιώνα. Τα Λιοντάρια είναι το κέντρο του Ηρακλείου και προσφέρουν πολλές επιλογές για περίπατο. Ακολουθώντας τους γύρω πεζόδρομους με τα σύγχρονα καταστήματα, μπορείς να κατευθυνθείς ανατολικά, προς την πύλη του Αγίου Γεωργίου και την Πλατεία Ελευθερίας, την πλατεία των πολιτικών συγκεντρώσεων που προκάλεσε έριδες με την κατασκευή της το 1996 αντίστοιχες με της αθηναϊκής Ομόνοιας. Ή μπορείς να κατευθυνθείς προς τα δυτικά για να δεις την Αγία Αικατερίνη, δίπλα στη μητρόπολη του Αγίου Μηνά, η οποία ως μονή άκμασε τη β’ βυζαντινή περίοδο και λειτούργησε ως σιναϊτική σχολή, σπουδαίο κέντρο γραμμάτων και τεχνών (σήμερα φιλοξενεί σπουδαίες εικόνες μεγάλων Κρητών αγιογράφων).

174 |

Ή νότια, για να βγεις στην πολύχρωμη αγορά της οδού 1866, που καταλήγει στην Πλατεία Κορνάρου με το άγαλμα του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, την πανέμορφη ενετική κρήνη Μπέμπο και το τουρκικό σεμπιλχανέ (φιλανθρωπική κρήνη-περίπτερο διανομής νερού) που στεγάζει καφενείο. Πού να πρωτοπάς; Τι να πρωτοδείς; Αυτό που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χάσεις είναι τα μουσεία, που σε αυτή την πόλη είναι πραγματικά σπουδαία: το Αρχαιολογικό στην Ξανθουδίδου, το μουσείο του μινωικού πολιτισμού που συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα της Ευρώπης, το απαράμιλλο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στη Σοφοκλή Βενιζέλου, και το Ιστορικό Μουσείο με εντυπωσιακά εκθέματα από τους βυζαντινούς χρόνους, ζωγραφικά έργα των σπουδαίων Ηρακλειωτών ζωγράφων και αγιογραφίες της Κρητικής Σχολής. Είναι πολλά τα αξιοθέατα του Ηρακλείου. Και τα μυστικά του ακόμη περισσότερα. Δεν χωράνε στο ταξιδιωτικό σου πρόγραμμα και στον ελάχιστο χρόνο που αποφάσισες να του αφιερώσεις. Και ας λένε. www.briefingnews.gr


Heraklion is re-introduced to us

You are in front of the famous Lions, at the Eleftherios Venizelos Square with the famous fountain, which was part of an impressive aqueduct that transported water from the slopes of Yuhta and was built by Francesco Morosini in the 17th century. The Lions are at the center of Heraklion and offer many options for walking. Following the surrounding pedestrian streets with the modern shops, you can go easterly to St. George’s Gate and Eleftherias Square, the square of political gatherings, the construction of which caused many disputes in 1996, like those of Omonia square in Athens. Walking westerly you will meet Agia Aikaterini, next to the metropolis of Agios Minas, which as a monastery flourished during the 2nd Byzantine period and operated as a Sinai school, a great center of letters and arts (today it hosts great icons of the great Cretan hagiographers). Southerly to reach the colorful market of 1866, which ends at Kornaros Square with the statue of Erotokritos and Aretousa, the beautiful Venetian

fountain Bebo and the Turkish sebilehane (a charity fountain distribution of water) that houses a coffee shop. Where to start? What to see first? What you should not lose in any case are the museums that are really important in this city: the Archaeological museum in Xanthoudidou street, the museum of Minoan civilization, one of the most important in Europe, the impressive Natural History Museum, at Sophocles Venizelos street, and the Historical Museum with impressive exhibits from the Byzantine period, paintings by the great Herakleion painters and hagiographies of the Cretan School. There are so many interesting places in Heraklion. And its secrets much more. They do not fit in your travel plan and in the short time you have to dedicate to it. www.briefingnews.gr


Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία

Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία Η Κέρκυρα πέρα από την απαράμιλλη φυσική ομορφιά της είναι ένας δυναμικός πολιτιστικός προορισμός με πάρα πολλά διαχρονικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς.

176 |


Corfu and its alternative museums

Corfu and its alternative museums Corfu, beyond its incomparable natural beauty, is a dynamic cultural destination with many temporal world heritage monuments.


Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία Στην Κέρκυρα θα συναντήσει ο επισκέπτης πολλά μουσεία που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ιστορικών και όχι μόνο πληροφοριών. Μουσεία που κάποια από αυτά, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και εναλλακτικά, καθώς τα εκθέματα τους καλύπτουν ένα φάσμα δραστηριοτήτων πέρα από τα «ειωθότα». Μουσείο Καποδίστρια Το Μουσείο Καποδίστρια - Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών αποτελεί το πρώτο και μοναδικό μουσείο αφιερωμένο στην προσωπικότητα και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια. Στεγάζεται στην εξοχική κατοικία στην “Κουκουρίτσα" Ευρωπούλων Κέρκυρας, μόλις 7χμ από την πόλη της Κέρκυρας και παρουσιάζει τη ζωή και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια, προσωπικά αντικείμενα του Κυβερνήτη, βιβλία του και τιμητικά δώρα που έλαβε από τη δράση του στις Αυλές της Ευρώπης, Κυβερνητικά τεκμήρια, καθώς και έργα τέχνης, έπιπλα και κειμήλια της Οικογένειας Καποδίστρια. Η έκθεση πλαισιώνεται και από σύγχρονα ψηφιακά μέσα. Το Μουσείο μετά από τέσσερα χρόνια ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών του είναι ξανά ανοιχτό για το κοινό. Το ανανεωμένο Μουσείο διαθέτει πλέον ακουστικό οδηγό της έκθεσης σε τέσσερις γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά και ελληνικά), εκπαιδευτικό πρόγραμμα για διαφορετικές ομάδες κοινού και είναι πλήρως προσβάσιμο σε ΑμΕΑ. Η “Κουκουρίτσα”, όπου στεγάζεται το Μουσείο, είναι μία χαρακτηριστική αρχοντική αγρέπαυλη των Επτανήσων. Η αγροικία αυτή των Καποδίστρια που σήμερα φιλοξενεί την έκθεση για τον Ι. Καποδίστρια βρίσκεται σε ένα κατάφυτο κήπο 13 στρεμμάτων με εξαιρετική θέα, παλιά λιθόστρωτα μονοπάτια και πέργκολες. Το όλο Μουσείο δηλαδή “αναδίδει” το άρωμα μιας παλιάς Κέρκυρας και αποτελεί ένα από τα μοναδικά επισκέψιμα αρχοντικά της Κέρκυρας. Για το λόγο αυτό έχει κηρυχτεί διατηρητέο μνημείο στο σύνολό του, από το Υπουργείο Πολιτισμού. Το Μουσείο Καποδίστρια ιδρύθηκε το 1981 και ανήκει σε τρία ιστορικά ιδρύματα της Κέρκυρας: Αναγνωστική Εταιρεία Κερκύρας, Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας (Παλαιά) και Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών. Αποτελεί δωρεά της αείμνηστης Μαρίας Καποδίστρια - Δεσύλλα, απόγονο του Κυβερνήτη και πρώτη εκλεγμένη γυναίκα δήμαρχο της Ελλάδας. 

In Corfu, the visitors will also find many museums that cover a wide range of historical and other information. Some of them, under conditions, could be characterized as alternatives, since their exhibits cover a range of activities beyond the “as usual”. Kapodistrias Museum The Kapodistrias Museum Center of Kapodistrian Studies is the first and unique museum dedicated to the personality and the work of Ioannis Kapodistrias. It is housed in the family estate of Kapodistrias in Koukouritsa Evropoulon, Corfu, only 7km away from Corfu city and presents the life and work of Ioannis Kapodistrias, personal items of the Governor, his books and honorary gifts received from his participation in the Courts of Europe, Government documents, as well as works of art, furniture and relics of the Kapodistrias Family. There are also modern digital media that framing the exhibition. After four years of renovation and modernization of its services, the Museum is now open to the public. The Renewed Museum disposes an audio guide to the exhibition in four languages (English, French, Russian and Greek), a training program for different audiences and is fully accessible to disabled people. “Koukouritsa”, where the Museum is housed, is a typical mansion of the Ionian Islands. This farmhouse, where currently is hosted the exhibition ‘I. Kapodistrias’, is in a verdant garden with great views, old stone-paved paths and pergolas. The whole museum, “redeems” the scent of the old Corfu times, is one of Corfu’s unique mansions. For this reason, it is a listed monument declared by the Ministry of Culture. The Kapodistrian Museum was founded in 1981 and belongs to three historical institutes in Corfu: the Corfu Reading Society, the Corfu Philharmonic Society and the Society of Corfu Studies. It is donated by the late Maria Kapodistrias - Dessylla, descendant of the Governor and first elected woman Mayor of Greece.

178 |


Corfu and its alternative museums

Μουσείο Θαλάσσης Κέρκυρας Το Μουσείο Θαλάσσης Κέρκυρας είναι μια ιδιωτική πρωτοβουλία του δύτη και συλλέκτη κ. Ναπολέοντα Σαγιά. Ο κ. Σαγιάς ζούσε στην Αυστραλία για πάνω από 20 χρόνια και η συλλογή κοχυλιών ήταν το χόμπι του. Ταξίδευε με την ομάδα του στον Ινδικό και Ειρηνικό κάνοντας καταδύσεις και συλλέγοντας όστρακα. Το 1989 αποφάσισε με την οικογένεια του να επιστρέψει στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην πατρίδα του την Κέρκυρα και να ιδρύσει το μουσείο Θαλάσσης. Το Μουσείο περιλαμβάνει πολλές χιλιάδες εντυπωσιακά και σπάνια είδη από τις περισσότερες θάλασσες του πλανήτη και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες και πληρέστερες συλλογές κοχυλιών στην Ευρώπη. Περιλαμβάνει κοχύλια, απολιθώματα, σφουγγάρια, κοράλλια, ταριχευμένα ψάρια, καρχαρίες και σαγόνια καρχαριών, αστακούς, καβούρια, αχινούς, φίδια κ.α. από τον Ινδικό, Ειρηνικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Corfu Shell Museum The Corfu Shell Museum is a private initiative of the diver and collector Mr. Napoleon Sagias. Mr. Sagias lived in Australia for more than 20 years and shell collection was his hobby. He used to travel with his team to the Indian and the Pacific Ocean diving and collecting mainly shells. In 1989, he decided to move back with his family to Greece, to his hometown Corfu and establish the Corfu Shell Museum. The Museum contains many thousands of impressive and rare species from all over the word and possesses one of the biggest and most complete shell collections in Europe. It contains shell, fossils, sponges, corals, stuffed fish, sharks and shark teeth, lobsters, crabs, sea urchins, snakes and more from the Indian and Pacific Ocean, and also from the Mediterranean Sea.


Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΟΛΩΜΟΥ Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών Η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών ιδρύθηκε το 1952, ύστερα από πρωτοβουλία του συγγραφέα Κώστα Δαφνή και του λόγιου Θεοδώρου Μακρή, ο οποίος υπήρξε και ο πρώτος πρόεδρος. Σκοπός της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών είναι η έρευνα της ιστορίας, λαογραφίας και γενικά της πνευματικής και καλλιτεχνικής παραγωγής της Κέρκυρας και κατ' επέκταση των Ιονίων Νήσων, αλλά και η δημιουργία «Κέντρου Σολωμικών Μελετών». Στις δραστηριότητες της Εταιρείας συναριθμούνται πλήθος πνευματικών εκδηλώσεων, διαλέξεων, επιστημονικών συνεδρίων κ.ά. Παράλληλα, καθιερώθηκε και η εκδοτική σειρά «Δημοσιεύματα της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών», με επιστημονικές μονογραφίες πάνω σε θέματα της Επτανησιακής Ιστορίας και του Επτανησιακού Πνεύματος, καθώς και η συνέχιση της έκδοσης της Επιστημονικής Επετηρίδας «Κερκυραϊκά Χρονικά», που εξέδιδε ο Κώστας Δαφνής από το 1951. Από το 1976 ξεκίνησε και η έκδοση τον «Αρχείου Ιωάννη Καποδίστρια». Η σημαντικότερη συμβολή της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών υπήρξε η αναστήλωση του σπιτιού, όπου έζησε τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια της ζωής του ο Διονύσιος Σολωμός στην Κέρκυρα και η λειτουργία εκεί του «Μουσείου Σολωμού». Από το σπίτι αυτό, στις 7 Αυγούστου 1832 γράφει στον αδελφό του: «... Μόλις τελειώσει ο τρύγος, ελάτε να περάσετε ένα μήνα εδώ στην Κέρκυρα. Θα 'χετε στη διάθεσή σας ένα δωμάτιο μικρό, ένα μεγάλο και ένα άλλο πολύ μεγάλο· κι ούτε κι εσείς θα μ' ενοχλείτε, ούτε πάλι κι εγώ εσάς γιατί εγώ έχω ένα τεράστιο δωμάτιο, που είναι και δεν είναι μαζί με τ' άλλα. Το σπίτι βρίσκεται στο πιο υγιεινό μέρος της πόλης, και θα κάμει καλό σε όλους σας. Τα παράθυρα του πολύ μεγάλου δωματίου αντικρίζουν τη θάλασσα και βγαίνοντας εκεί θα έχετε μια απέραντη θέα που δύσκολα θα την αποχωρίζεστε...».

DIONYSIOS SOLOMOS MUSEUM Society of Corfiot Studies The Society of Corfu Studies was founded in 1952, at the initiative of the writer Kostas Dafnis and Theodoros Makris, who was the first President. The purpose of the Society of Corfiot Studies is to research the history, folklore and general intellectual and artistic production of Corfu and, thereby, the Ionian Islands, as well as the creation of a “Center for Solomic Studies”. The Society organizes several activities as cultural events, lectures, scientific conferences, etc. At the same time, the publishing series “Publications of the Society of Corfiot Studies” was established, with scientific monographs on issues of the Ionian history and the Heptanese Spirit, as well as the continuation of the publication of the Scientific Yearbook “Corfiot Chronicles”, which has been published by Kostas Dafnis since 1951. Since 1976, has begun the publication of the “Ioannis Kapodistrias Archive”. The most important contribution of the Corfiot Studies Society was the restoration of the house in Corfu where Dionysios Solomos lived the greater part of his life and the foundation of the “Solomos Museum”. On August 7th, 1832, he wrote to his brother, from his home: “... When the harvest is over, come and spend a month here in Corfu. You will have a small room, a big one and a very large room, and you will not disturb me, neither do I, because I have a huge room that is not next to the others. The house is located at the healthiest area of the city, and that will be good to all of you. The windows of the very large room overlook the sea and going out you will have a breathtaking view that you will hardly get away …”.

180 |


Corfu and its alternative museums

Ο ΣΟΛΩΜΟΣ ΚΑΙ Η ΚΕΡΚΥΡΑ 0 Διονύσιος Σολωμός εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα στα τέλη του έτους 1828. Ως ποιητή τον ακολουθεί τέτοια λαμπρή φήμη, ώστε με την άφιξή του τον επισκέπτονται να τον καλωσορίσουν οι καθηγητές του Ιονίου Πανεπιστημίου. Κατά το διάστημα ανάμεσα στα έτη 1828 και 1832 θα κατοικήσει σε διάφορα σπίτια. Ένα απ' αυτά ήταν διαμέρισμα μιας τετραώροφης οικοδομής που βρισκόταν απέναντι από το σημερινό Δημαρχείο Κέρκυρας, στην πλατεία, δίπλα στην καθολική Μητρόπολη. Στην ίδια οικοδομή, που δυστυχώς γκρεμίστηκε με τους βομβαρδισμούς του β' Παγκοσμίου Πολέμου, κατοικούσε και η οικογένεια του κατοπινού μαθητή του Ιάκωβου Πολυλά, ο οποίος έμελλε να γίνει ο επιμελητής των χειρογράφων του και ο πρώτος εκδότης των έργων του, μετά το θάνατό του. Στην Κέρκυρα συναναστράφηκε με τον μεγάλο μουσουργό Νικόλαο Μάντζαρο (1795-1875), ο οποίος είχε, ήδη πριν την εδώ εγκατάσταση του Σολωμού, μελοποιήσει τη «Φαρμακωμένη» και στη συνέχεια μελοποίησε και άλλα σολωμικά ποιήματα, μεταξύ των οποίων και τον «Ύμνο εις την Ελευθερία», που από το 1865 καθιερώθηκε ως ο Εθνικός μας 'Ύμνος. Άλλοι φίλοι του στην Κέρκυρα ήταν ο φιλόσοφος Πέτρος Βράιλας-Αρμένης, ο Ιωάννης Ζαμπέλιος, ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, ο Ιταλός Joseph Regaldί, ο Ιταλοδαλματός Nikola Tomaseo κ.ά. Στους μαθητές του συγκαταλέγονται, εκτός του Ιάκωβου Πολυλά, ο Ιούλιος Τυπάλδος, ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος, ο Ανδρέας Λασκαράτος, ο Γεράσιμος Μαρκοράς, ο Πέτρος Κουαρτάνος κ.ά. Οι μαθητές του αυτοί και οι μαθητές των μαθητών του (όπως π.χ. οι Γεώργιος Καλοσγούρος, Λορέντζος Μαβίλης, Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Νικόλαος Κονεμένος, Ανδρέας Κεφαλληνός), που ενστερνίζονται τα διδάγματά του συγκροτούν την Επτανησιακή ή Σολωμική Σχολή.

SOLOMOS AND CORFU Dionysios Solomos was installed in Corfu in the end of 1828. He has such a brilliant reputation as a poet that upon his arrival the professors of the Ionian University welcomed him. During the period, between 1828 and 1832, he lived in several houses. One of them was an apartment of a four-storey building opposite the current Town Hall of Corfu, in the square, next to the Catholic Cathedral. In this building, which was unfortunately collapsed during the bombings of the Second World War, lived after his death the family of his later student Iakovos Polylas, who was to become the editor of his manuscripts and the first publisher of his works. In Corfu he was associated with the great composer Nikolaos Mantzaros (1795-1875), who had, before the installation of Solomos here, composed “Pharmakomeni” and then he composed the music for other poems of Solomos, including the “Hymn to the Liberty” which since 1865 has become our National Anthem. Other friends in Corfu were the philosopher Petros VrailaArmenis, Ioannis Zambelios, Aristotelis Valaoritis, the Italian Joseph Regaldi, the Italian painter Nikola Tomaseo and others. Among his students were Julius Tipaldos, Spyridon Zambelios, Andreas Laskaratos, Gerasimos Markoras, Petros Kouartanos and others. His students and the students of them (such as George Kalosgouros, Lorenzos Mavilis, Konstantinos Theotokis, Nikolaos Konemenos, Andreas Kefallinos), who embrace his teachings, constitute the Ionian or Solomon School. In the building, which was the property of the Italian scholar Flaminio Lolli and now houses the Solomos Museum, the poet was installed in 1832. In this house he lived a great part of his life, he wrote his finest works and died on February 9th, 1857.


182 |


Στο οίκημα που σήμερα στεγάζει το Μουσείο Σολωμού, ο ποιητής εγκαταστάθηκε το 1832 και ήταν ιδιοκτησία του Ιταλού λόγιου Flaminio Lolli. Στο σπίτι αυτό έζησε τα είκοσι πέντε τελευταία χρόνια της ζωής του, συνέθεσε τα ωριμότερα έργα του και σ' αυτό πέθανε στις 9/21 Φεβρουαρίου 1857. Το άγγελμα του θανάτου του ποιητή ακολούθησε γενική κατήφεια. Η Βουλή των Επτανήσων διέκοψε αμέσως τις εργασίες της και κήρυξε δημόσιο πένθος. Οι διασκεδάσεις της αποκριάς σταμάτησαν και έκλεισε το Θέατρο. Η κηδεία του υπήρξε πάνδημη και ο ποιητής ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο της Γαρίτσας. Στα 1865 ο αδελφός του Δημήτριος μετέφερε τα οστά του στη γενέτειρά του Ζάκυνθο. Ο τάφος του ποιητή διατηρείται στο πρώτο Νεκροταφείο Κέρκυρας ως κενοτάφιο. Με τους πρώτους ιταλικούς βομβαρδισμούς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το σπίτι που έζησε ο Ποιητής γκρεμίστηκε και έμεινε για πολλά χρόνια ερείπιο. Ανοικοδομήθηκε από την Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών το 1961, σε σχέδια και επίβλεψη που πρόσφεραν αφιλοκερδώς οι Κερκυραίοι μηχανικοί Γεώργιος Λινάρδος και Ιωάννης Κόλλας, οι οποίοι φρόντισαν να διατηρηθούν τα χαρακτηριστικά του παλαιού κτιρίου. Οι εργασίες αποπερατώθηκαν το 1964 και σταδιακά με τις φροντίδες των Προέδρων της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών Θεόδωρου Μακρή και Κώστα Δαφνή συγκροτήθηκε το «Μουσείο Σολωμού». Το Μουσείο αποτελείται από ενθυμήματα, χειρόγραφα, το γραφείο του Ποιητή, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, πορτρέτα, βιβλιοθήκη σολωμικών εκδόσεων, αίθουσα ομιλιών. Αποτελεί επίσης την έδρα της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών. Στο Μουσείο Σολωμού πραγματοποιήθηκε το 2008 ανακαίνιση-αναβάθμιση με χορηγία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και ακολούθως έγινε αναδιάταξη με σύγχρονη μουσειακή αντίληψη. Το 2010 το Μουσείο Σολωμού Κερκύρας αδελφοποιήθηκε με το Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθινών (Ζακύνθου).

The announcement of the poet’s death was followed by a sense of general gloom. The Parliament of the Eptanisa [the seven Ionian Islands] immediately interrupted its works and declared a public mourning. The festivities of the carnival stopped and the Theater was closed. The poet was buried in the cemetery of Garitsa. In 1865 his brother Dimitrios transferred his bones to Zakynthos. The tomb of the poet is preserved in the first Cemetery of Corfu as a cenotaph. Due to the first Italian bombings of the Second World War, the home where the Poet lived was demolished and had been left in ruins for many years. It was rebuilt by the Society of Corfiot Studies in 1961, designed and supervised by the Corfiot engineers George Linardos and Ioannis Gallas, who preserved the characteristics of the old building. The work was completed in 1964 and the “Solomos Museum” was gradually established under the consciousness of the Presidents of the Society of Corfu Studies, Theodoros Makris and Kostas Dafnis. In the Museum the visitor is able to see memories, manuscripts, the Poet’s office, rich photographic material, portraits, a library with the publication of Solomos, the speech room. It is also the seat of the Society of Corfiot Studies. In 2008, the Solomos Museum was renovated and upgraded sponsored by the National Bank of Greece and then it was reorganized according to the modern museum concept. In 2010 the Solomos Museum of Corfu was twinned with the Museum of D. Solomos and Eminent People of Zakynthos.


Η Κέρκυρα και τα εναλλακτικά της μουσεία | Corfu and its alternative museums Το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης Κέρκυρας Με 16.000 αντικείμενα το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης Κέρκυρας είναι το μοναδικό μουσείο στην Ελλάδα αφιερωμένο αποκλειστικά στους πολιτισμούς της Ασίας. Στεγάζεται στα Ανάκτορα των Αρχαγγέλλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου, στο ιστορικό κέντρο της Κέρκυρας. Ιδρύθηκε το 1928, ως Μουσείο Σινοϊαπωνικής Τέχνης, με αφορμή τη δωρεά της σινοϊαπωνικής συλλογής του Γρηγορίου Μάνου. Η δωρεά Χατζηβασιλείου το 1973 με την προσθήκη έργων από την Ινδία, το Πακιστάν, το Θιβέτ, το Σιάμ και τη Νοτιοανατολική Ασία, άλλαξε το σινοϊαπωνικό του χαρακτήρα και οδήγησε στη μετονομασία του σε Μουσείο Ασιατικής Τέχνης. Η κινεζική συλλογή του Μουσείου με 3.500 αντικείμενα

αποτελείται από έργα κεραμικής, πορσελάνες, ορειχάλκινα έργα, γλυπτά, περίκλειστα σμάλτα, αντικείμενα από λάκα και ελεφαντόδοντο, ενδύματα, κοσμήματα καθώς και νομίσματα. Οι ανανεωμένοι εκθεσιακοί χώροι της ιαπωνικής συλλογής παρουσιάζουν σπάνια εκθέματα από τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. Η περιήγηση ξεκινά με την αυγή της ιαπωνικής τέχνης κατά τα προϊστορικά χρόνια και συνεχίζει με την εισαγωγή του Βουδισμού στο ιαπωνικό αρχιπέλαγος. Η διάδοση του Zen Βουδισμού, ο Δρόμος του Τσαγιού, οι θεατρικές παραστάσεις και οι νυχτερινές επισκέψεις στις γκέισες κατά την περίοδο του Edo καθώς και η ζωή των Samurai θα ταξιδέψουν τον επισκέπτη στην άλλη άκρη του κόσμου. H συλλογή

της τέχνης της ΝΑ Ασίας με θρησκευτικά ειδώλια και ζωγραφισμένα τελετουργικά λάβαρα ανιχνεύει τη γένεση του Ινδουισμού, του Τζαϊνισμού και του Βουδισμού στην Ινδία και εξετάζει την επίδραση της ελληνιστικής τέχνης στη διαμόρφωση της πρώιμης βουδιστικής εικονογραφίας και πλαστικής. H πρόσφατη δωρεά της συλλογής Ιάσονα Deighton - Σαρτζετάκη και Γιάννη Σαρτζετάκη περιλαμβάνει αντικείμενα τέχνης από την Kεντρική Ασία και την Ινδία, μεταξύ των οποίων μοναδικά χαλιά των νομάδων Μπαλούχ και Τουρκομάνων και μεταξωτά ενδύματα ikat από το Ουζμπεκιστάν. Η μόνιμη έκθεσή της συλλογής αυτής έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς εμπλούτισε το Μουσείο με αντικείμενα που έλλειπαν από τις συλλογές.

Corfu Museum of Asian Art The Corfu Museum of Asian Art is the only museum in Greece, which is dedicated to the arts of Asia. It is housed in the Palace of Saint Michael and Saint George in Corfu. It was founded in 1928 as Sino-Japanese Art Museum, following the donation of Gregorios Manos’ Sino-Japanese collection to the Greek state. The 1973 Hadjivassiliou donationwith the addition of 400 works from India, Pakistan, Tibet, Siam and Southeast Asia, changed the Museum’s Sino-Japanese profile and led to it being renamed to the Museum of Asian Art. The Chinese collection includes 3,500 items.

These exhibits include pieces of pottery, porcelain, and brass works of art, sculpture, cloisonné, lacquer objects, ivory, miniatures, clothing, jewelry and coins. The Museum has recenlty opened seven new galleries dedicated to Japanese arts. The tour begings with exhibits from prehistoric period followed by the introduction to Buddhism. The Way of Tea, the art of Noh and Kyogen theatre, the life of a geisha and the power of Samurai warriors during the Edo period, allow visitors gain a better understanting of the development of the Japanese cultures. The Collection of Southeast Asia Art,mainly figurines and painted ceremonial

flags,includes works originating from India, Gandhara, Siam, Cambodia, Nepal and Tibet. The exhibits trace the birth of Hinduism, Jainism and Buddhism in India and it is examined the influence of Hellenistic art in the development of early Buddhist iconography and sculpture. In 2011, the Museum’s collection has been enriched with artefacts from Central Asiawhich belong to the Jason DeightonSarzetakis and Yiannis Sarzetakis collection. The permanent exhibition of the collection is currently under installation.

184 |


Νεράιδα

Νεράιδα H πρώτη επίσκεψη στη Νεράιδα αυτό το σχεδόν ειδυλλιακό χωριό του Δήμου Σερβίων - Βελβεντού στο νομό της Κοζάνης σε καθηλώνει.

186 |


Neraida

Neraida The first visit to Neraida, this almost idyllic village of the municipality of Servia - Velventos in the prefecture of Kozani impresses you.


Νεράιδα | Neraida Κτισμένη προνομιακά στην κορυφή του λόφου και ακριβώς επάνω από τη Γέφυρα Σερβίων καθρεφτίζει το αρετουσάριστο είδωλό της στα νερά της λίμνης του Πολυφύτου. Χωρίς σκιάσεις και παραμορφώσεις, η παλέτα του Δημιουργού εδώ και γιατί όχι και η ανθρώπινη παρέμβαση υπήρξαν γαλαντόμοι στο τελικό αποτέλεσμα. Διαβάζω από τα ταξιδιωτικά του Νίκου Καζαντζάκη «Το ταξίδι κι η εξομολόγηση στάθηκαν οι δυο μεγαλύτερες χαρές της ζωής μου. Να γυρίζεις τη γης, να βλέπεις –να βλέπεις και να μη χορταίνεις– καινούρια χώματα και θάλασσες κι ανθρώπους κι ιδέες, και να τα βλέπεις όλα σα για πρώτη φορά, να τα βλέπεις όλα σα για τελευταία φορά...». Σκέπτομαι πόσο δίκαιο έχει, πόσο σημαντικό είναι να έρχεσαι σε επαφή, να γνωρίζεις περιοχές πέρα από την εμβέλεια των συνηθισμένων τουριστικών επιλογών. Και η Νεράιδα αυτοδίκαια είναι μια τέτοια επιλογή και αν θέλω να κυριολεκτήσω τα τελευταία χρόνια η επισκεψιμότητα της έχει αυξηθεί ιδιαίτερα. Από τη Νεράιδα ο επισκέπτης μένει ενθουσιασμένος, καθώς το υγρό και στερεό στοιχείο ξετυλίγονται μοναδικά  στα πόδια του και σε συνδυασμό με τα παιχνίδια της φύσης προσφέρουν  από κάθε γωνιά του χωριού μια μαγευτική εικόνα.  Η Λίμνη Πολυφύτου, η Γέφυρα Σερβίων, τα Πιέρια Όρη και το υπέροχο ηλιοβασίλεμα είναι μερικά χαρακτηριστικά  που συνθέτουν το φυσικό μαγευτικό τοπίο, το οποίο μένει ανεξίτηλα χαραγμένο στη μνήμη του κάθε επισκέπτη. Εξάλλου με ορμητήριο τη Νεράιδα που δεν στερείται αξιόλογης ξενοδοχειακής υποδομής ο επισκέπτης μπορεί να διαμορφώσει ένα εναλλακτικό-διαδραστικό πρόγραμμα κοντινών εκδρομών-αποδράσεων που καλύπτει όλο το φάσμα μιας ταξιδιωτικής εμπειρίας. Το πανέμορφο δάσος «Σκεπασμένο» με τους καταρράκτες και τα 70 τόσα εξωκλήσια, τα μοναδικά παγκοσμίως «Μπουχάρια» και «Νοχτάρια» που είναι πολύ ιδιαίτεροι γεωλογικοί σχηματισμοί, τα βυζαντινά κάστρα των Σερβίων, τα επισκέψιμα οινοποιεία του Βελβεντού. Ή και να μείνει στη Νεράιδα, είναι βέβαιο ότι το weekend του θα είναι ξεχωριστό μια και η Νεράιδα, όνομα και πράγμα, είναι ένα μικρό γραφικό χωριουδάκι, στην ουσία έχει μόνο ένα κεντρικό δρόμο στρωμένο με κυβόλιθους.

Βuilt on the top of the hill and just above the Bridge of Servia, it reflects its idol in the waters of Lake Polyfyto. Without shadows and deformations, here the Creator palette and why not, the human intervention, have been generous to the final result. I read at Nikos Kazantzakis (Travel Books): “Travel and confession were the two greatest joys of my life. To circle the globe, observing new lands, seas, people, and ideas with insatiable appetite, to see everything for the first time and for the last time ...” I think how right he is, how important it is to get in touch, to know areas beyond the scope of the usual tourist choices. Neraida is such a choice, although in recent years, tourism has been increased. By visiting Neraida the tourist is excited as the liquid and solid element unfolds uniquely at his feet and in combination with the games of the nature it offers a magnificent picture. The Lake Polyfyto, the Bridge Servia, the Pieria Mountains and the magnificent sunset compose the natural enchanting landscape, which remain in the memory of every visitor. On the other hand, staying at Neraida where there are a plenty of remarkable hotel infrastructure, the visitor can make an alternative - interactive program of nearby excursions - escapes covering the whole spectrum of a travel experience. The beautiful forest “Skepasmeno” along with the waterfalls and the 70 country churches, the unique “Buharia” and “Nohtaria” that are very particular geological formations, the Byzantine castles of Servia, Velventos winery open to visitors. He could also stay at Neraida, the small picturesque hamlet, where there is only one central street paved with blocks. At the entrance of the village there is a small park-observatory, where the visitor can admire the sunset, the port of Neraida, the facilities of the Nautical Club of Kozani and all the lakeside villages located to the northwest of the municipality of Servia - Velventos.

188 |


Νεράιδα | Neraida Στην είσοδο του χωριού υπάρχει ένα μικρό πάρκο-παρατηρητήριο απ’ όπου μπορεί ο επισκέπτης να θαυμάσει το ηλιοβασίλεμα, το λιμανάκι, επίνειο της Νεράιδας, τις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Κοζάνης και όλα τα παραλίμνια χωριά που βρίσκονται βορειοδυτικά του δήμου Σερβίων - Βελβεντού. Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται η πανέμορφη, μινιμαλιστική πλατεία με το ρολόι της πρωταγωνιστή, εγκατεστημένο πάνω σε μια επιβλητική αψίδα ύψους τεσσάρων μέτρων τουλάχιστον. Απέναντι από την κεντρική πλατεία ο ναός του Αγίου Γεωργίου, πολιούχου άγιου της περιοχής εντυπωσιάζει επίσης με την μοναδικά διακοσμημένη και αγιογραφημένη πρόσοψή του. Ο σηματοδοτημένος περιπατητικός πεζόδρομος που ζώνει περιμετρικά τη Νεράιδα και έχει μήκος 500 μέτρα ενδείκνυται για ήπια άσκηση και προσελκύει πολλούς επισκέπτες. Ξεκινά από την είσοδο του χωριού και καταλήγει στην εκκλησία του Αϊ Γιώργη. Κατά τη διάρκεια του περιπάτου κατά μήκος της διαδρομής ο επισκέπτης θα συναντήσει πολλά αρωματικά φυτά που βρίθουν στην περιοχή, όπως τσάι του βουνού, μέντα, θυμάρι και χαμομήλι.

In the center of the village there is the beautiful, minimalist square where dominates the clock, installed on an imposing arch that has a relative height of at least four meters. On the other side of the central square, the temple of Ag. Georgios, the patron saint of the area also impresses with its uniquely decorated and painted facade. The pedestrian walkway of 500 meters long that surrounds Neraida is ideal for gentle exercise and attracts many visitors. It starts at the entrance of the village and ends at the church of Agios Georgios. During the walk the visitor will find in the area many aromatic plants, such as mountain tea, peppermint, thyme and chamomile.

190 |


Από το site travelplorer.gr αντιγράφω μια περιεκτικότατη περιγραφή της περιοχής: "περπατώντας στο περιμετρικό μονοπάτι γύρω από τη Νεράιδα μπορεί να ανακαλύψετε μύθους του παρελθόντος και να οδηγηθείτε στη μεγάλη ομώνυμη σπηλιά με τις φωλιές των αγριοπερίστερων και των νυχτερίδων. Μικρά χωμάτινα μονοπάτια ανάμεσα από ένα δάσος πουρναριών θα σας οδηγήσουν στα ξέφωτα του λόφου, ώστε να απολαύσετε το υπέροχο ηλιοβασίλεμα και αν έχετε σύμμαχο τον καιρό και φανείτε τυχεροί, ένα φανταστικό ουράνιο τόξο, που το ένα άκρο του ακουμπά το λόφο της Νεράιδας και το άλλο την υψηλή γέφυρα των Σερβίων. Ακόμα θα δείτε πολλούς ερασιτέχνες ψαράδες να ψαρεύουν παραλίμνια και πάνω από την γέφυρα γουλιανούς, γριβάδια, κέφαλους και πλατίκες".

Here is a description of the area form the site travelplorer.gr “… walking on the path around Neraida you can discover the legends of the past and lead to the big homonymous cave with the nests of wild pigeons and bats. Small earth paths traversing a forest of puddles will lead you to the clearings of the hill to enjoy the magnificent sunset and if the weather is good and you are lucky, you will see a fantastic rainbow, one end of which touches the hill of Neraida and the other the high bridge of the Servia. You can also see many amateur fishermen fishing nearby the lake and over the bridge …”


Νεράιδα | Neraida Η Τεχνητή λίμνη Πολυφύτου Η Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου διαμορφώθηκε κατά τη δεκαετία του ’70 (1975), μετά από την κατασκευή του Υδροηλεκτρικού Σταθμού (ΥΗΣ) Πολυφύτου. Καλύπτει επιφάνεια 74 km2 (κατακλυζόμενη) και δέχεται κυρίως τα νερά του ποταμού Αλιάκμονα, καθώς και ορισμένων χειμάρρων, από λεκάνη απορροής συνολικής έκτασης 5.360 km2. Οι μεταβολές της στάθμης του νερού, είναι της τάξης των 15 μέτρων. Η λίμνη ανήκει στη ΔΕΗ. Μολαταύτα έχει παραχωρηθεί στους κατοίκους των γύρω περιοχών για αλιευτική και οικοτουριστική εκμετάλλευση. Η ταχεία ανανέωση του νερού της λίμνης της δίνει τη δυνατότητα γρήγορης απομάκρυνσης των ρυπογόνων φορτίων, με αποτέλεσμα να διατηρεί τη «μεσοτροφική» της κατάσταση. Οι δραστηριότητες για τις οποίες προσφέρεται είναι οι ακόλουθες: κολύμβηση, ιχθυοπαραγωγικές διαδικασίες (ψάρεμα & ιχθυοκαλλιέργεια), αθλητικές δραστηριότητες, άρδευση, αναψυχή κ.λ.π., ενώ καλύπτει και τις ανάγκες άρδευσης των καλλιεργήσιμων εδαφών της περιοχής. Όλες αυτές οι δραστηριότητες θα πρέπει να διέπονται από τις αρχές της αειφορικής διαχείρισης, ώστε η όποια επιβάρυνση στην ποιότητα των νερών να βρίσκεται μέσα στα

πλαίσια της φέρουσας ικανότητας του οικοσυστήματος. Στη λίμνη έχει γίνει καταγραφή 17 ειδών ψαριού του γλυκού νερού, ενώ στο Δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα απαντώνται και πολλά ευρύαλα είδη. Η περιοχή του Ταμιευτήρα του Αλιάκμονα, αποτελεί ένα σημαντικό βιότοπο για τα αρπακτικά πουλιά, προμηθεύοντάς τα με τροφή, φώλιασμα και καταφύγιο. Η περιοχή χρησιμοποιείται επιπλέον και από μεταναστευτικά είδη σαν χειμερινό καταφύγιο. Αναφέρονται αρκετά είδη ερπετοπανίδας, ενώ σε ό,τι αφορά την πανίδα των θηλαστικών στη λίμνη και γύρω από αυτήν, έχουν αναφερθεί 10 διαφορετικά είδη. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες τεχνητές λίμνες της Ελλάδας, στην οποία πρόσφατα κατασκευάστηκε ένα σύγχρονο πλωτό λιμάνι. Το πρόγραμμα προωθήθηκε μέσω της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάπτυξη οικοτουριστικών, ναυταθλητικών και αλιευτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή. Το πολυχρηστικό λιμάνι, δημιουργήθηκε με τη μέθοδο των «ασυνεχών πλωτών προβλητών βαρέως τύπου». Στην περιοχή της Λίμνης δραστηριοποιείται ο Ναυτικός Όμιλος Κοζάνης, με ποικίλες αεραθλητικές δραστηριότητες όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Artificial lake Polyfytos The artificial lake Polyfytos was constructed in 1975, following the construction of the Polyfyto Hydroelectric Power Station. It covers an area of 74 km2 (flooded) and receives mainly the waters of the Aliakmonas River and certain torrents from a 5,360 km2 drainage basin. The changes in water level are of 15 meters. The lake belongs to PPC. However, it has been granted to the inhabitants of the surrounding areas for taking advantage of fishing and ecotourism. The rapid renewal of the lake’s water enables it to remove quickly polluting loads, thus maintaining its “mesotrophic” condition. The activities offered there are the following: swimming, aquaculture (fishing and aquaculture), sports activities, irrigation, recreation, etc., and it also covers the irrigation needs of the agricultural land of the region. All these activities should be guided by the principles of the sustainable management so that any burden on water quality lies within the ecosystem’s carrying capacity.

In the lake have been recorded 17 kinds of freshwater fish, while many large species are found in the Delta of Aliakmonas River. The area of Aliakmonas Reservoir is an important habitat for birds of prey, supplying them with food, nesting and shelter. The area is also used by migratory species as a winter shelter. It is also mentioned several species of reptiles, while in terms of mammalian fauna in the lake and around it, have been reported 10 different species. It is one of the largest artificial lakes in Greece, in which a modern harbor has been recently built. The program was promoted through the Regional Unity of Kozani with the ultimate goal of creating conditions for the development of ecotourism, sailing and fishing activities in the area. The multipurpose harbor was created using the method of “discontinuous heavy-duty floating docks”. ​​ with a The Nautical Club of Kozani is activated in the area of Limnos, variety of aero activities throughout the year.

192 |


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Η βυζαντινή Βέροια | PRESENTATION: The Byzantine Veria

Η βυζαντινή Βέροια | The Byzantine Veria

«Μικρή Ιερουσαλήμ» Η Βέροια από τον 11ο ως τον 14ο αιώνα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά κέντρα στη Μακεδονία, με πολιτιστικές επιδράσεις απευθείας από την Κωνσταντινούπολη, μια παράδοση που διατηρήθηκε ως το τέλος της τουρκοκρατίας. Ο εντυπωσιακά μεγάλος αριθμός βυζαντινών και μετά-βυζαντινών ναών χάρισε στην πόλη το προσωνύμιο «Μικρή Ιερουσαλήμ» και μεγάλη φήμη ως περιφερειακό θρησκευτικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Σήμερα, στο κέντρο της πόλης διασώζονται με πανέμορφες τοιχογραφίες 48 από τους 72 βυζαντινούς ναούς που υπήρχαν κάποτε στην πόλη. Παλαιά Μητρόπολη, το στολίδι της Βυζαντινής Βέροιας Η Παλαιά Μητρόπολη της Βέροιας χτισμένη τη δεκαετία 1070 - 1080 από τον επίσκοπο της πόλης Νικήτα, είναι ένας από τους μεγαλύτερους μεσοβυζαντινούς ναούς των Βαλκανίων. Πρόκειται για μια αριστουργηματικής αρχιτεκτονικής τρίκλιτη βασιλική με καλλιτεχνική και ιστορική αξία με την ενσωμάτωση παλαιοχριστιανικών προτύπων δίνοντας την εντύπωση ενός αρχαιότερου ναού σε σύγκριση με τα αντίστοιχα μνημεία της ίδιας περιόδου με εντυπωσιακό τοιχογραφικό διάκοσμο, ο οποίος φιλοξενεί μερικά από τα σπουδαιότερα έργα βυζαντινής ζωγραφικής του 12ου, 13ου και 14ου αιώνα. To Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας Το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας στεγάζεται σ’ ένα τριώροφο επιβλητικό διατηρητέο βιομηχανικό κτήριο του 1911, με κάθε όροφο να αποτελεί μια ξεχωριστή θεματική ενότητα της μόνιμης έκθεσης του μουσείου. Εκθέτει τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της ένδοξης ιστορίας της πόλης αποδεικνύοντας ότι η Βέροια υπήρξε μια περιφερειακή Μητρόπολη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην καρδιά της Μακεδονίας. Ιερές μόνες και προσκυνήματα Στην ευρύτερη περιοχή της Βέροιας λειτουργούν εκκλησίες και μοναστήρια, μερικά από αυτά των βυζαντινών χρόνων, αρχαιολογικού και αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, με ιστορική και μορφωτική αξία.

194 |

“Little Jerusalem” The city of Veria between the 11th and 14th century was one of the most important Byzantine centers in Macedonia, with cultural influences directly from Istanbul, a tradition that was maintained until the end of the Ottoman Empire. The impressively large number of Byzantine and post-Byzantine churches gave the city the nickname “Little Jerusalem” and a great reputation as a regional religious center of the Byzantine Empire. Today, at the city center, 48 Byzantine and post Byzantine churches with beautiful frescoes are well preserved out of the 72 that once existed in the city. The Old Cathedral “The architectural gem of Veria” The Old Cathedral of Veria is one of the greatest temples of the middle Byzantine period, which the Bishop of the town had built between 1070 and 1080. It is an architectural masterpiece of three aisled basilicas with artistic and historical value incorporating early Christian templates that give the impression of a premier temple compared with the relevant monuments of the same period, as well as the wall painting decoration that presents some of the greatest painting works of the 12th, 13th and 14th century. The Byzantine Museum of Veria The Byzantine Museum of Veria is housed in a majestic 1911 landmark industrial building where each floor has a separate exhibition theme of the permanent collections of the museum. It exhibits the most representative samples of the glorious history of the city and shows that Veria was a regional Metropolis of the Byzantine Empire in the heart of Macedonia. Monasteries and Pilgrimages The buildings of archaeological and architectural interest belong to the Byzantine Antiquities and are mainly churches and monasteries that operate as places of religious, historical and cultural value.


ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡOΜΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ THE LAND OF CULTURE AND RELIGION

Veria ...ένα ταξίδι στο Μακεδονικό, Ρωμαϊκό και Βυζαντινό πολιτισμό ...a journey to Macedonian, Roman and Byzantine culture

Culture Religion Νature Gastronomy

Πολιτισμός Θρησκεία Φύση Γαστρονομία

Δήμος Βέροιας, Τμήμα Τουρισμού, Μητροπόλεως 46, 59132 | Municipality of Veria, Department of Tourism, 46 Mitripoleos st., 59132 T:+30 23313 50523, +30 23313 50608 www.discoververia. gr | Fb: Discover Veria | #discoververia | tourism@veria.gr | tourismveria@gmail.com


Σπήλαιο Δράκου

Σπήλαιο Δράκου ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το σπήλαιο βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Καστοριάς στο 2ο χλμ της παραλίμνιας οδού Σουγγαρίδη και λίγο πριν από τη Μονή της Παναγίας Μαυριώτισσας. Η είσοδος απέχει περίπου είκοσι μέτρα από τις όχθες της λίμνης και 14 μέτρα από το δρόμο. Στο εσωτερικό του υπάρχουν μεγάλα χερσαία και λιμναία τμήματα με εντυπωσιακό σταλακτικό διάκοσμο καθώς περιλαμβάνει επτά υπόγειες λίμνες, δέκα αίθουσες, πέντε διαδρόμους - σήραγγες. Η μεγαλύτερη αίθουσα του σπηλαίου έχει διαστάσεις 45Χ17 μέτρα με το κεντρικό της τμήμα υπερυψωμένο και τις πλευρές της να καταλήγουν σε λίμνες. Η μεγάλη λίμνη του σπηλαίου που είναι και η βαθύτερη βρίσκεται δυτικά. Η θερμοκρασία εντός του σπηλαίου είναι σταθερή όλες τις εποχές στους 16-18 Co, ενώ η υγρασία φτάνει στο 90%. ΞΕΝΑΓΗΣΗ Το σπήλαιο έχει μήκος 300 μ. φυσικής διαδρομής ενώ η έξοδος του επισκέπτη γίνεται μέσω τεχνητής σήραγγας 35μ. Η φυσική ομορφιά της διαδρομής οφείλεται στον πλούσιο σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο και τις τέσσερις λίμνες που συναντάμε. Ο επισκέπτης περνά όμορφα κατασκευασμένες γέφυρες, δύο συμπαγείς και μία πλωτή. Η έξοδος γίνεται μέσω τεχνητής σήραγγας που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως μουσειακός χώρος με πληροφοριακό υλικό γύρω από την ιστορία, το μύθο, τις φάσεις κατασκευής - αξιοποίησης του σπηλαίου και τα σπήλαια σε όλο τον ελλαδικό χώρο στα πλαίσια μιας προσπάθειας ευαισθητοποίησης των επισκεπτών για αυτά τα «μνημεία της φύσης». Πλέον η 25λεπτη διαδρομή μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω tablet με ηχογραφημένη ξενάγηση (audio guide), μεταφρασμένη σε 10 γλώσσες και ηχογραφημένη σε 7 (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά, εβραϊκά, γερμανικά και κινέζικα), διευκολύνοντας κατά πολύ τους ξένους επισκέπτες. Τ. 2467026777 / 6957591303, www.spilaiodrakoukast.gr

196 |


Cave of the Dragon

Cave of the Dragon DESCRIPTION The cave is located on the north side of Kastoria, on the 2nd km of Souggaridi lakeside road and shortly before reaching the Monastery of Panagia Mavriotissa. The entrance is about 20 meters away from the lake shores and 14 meters far from the road. Inside the cave there are large parts of land and water passages, both adorned with impressive decoration of stalactites. There are 7 underground lakes, 10 rooms, 5 corridor-tunnels in the cave. The largest room of the cave (45x17 m) has a central part extending above its lateral parts which both end up in lakes. The largest lake in the cave, which is also the deepest one, is on the west. The temperature inside the cave remains stable throughout the year ranging between 16-18oC, while the relative humidity reaches 90%. TOURING The cave has a length of 300 m of natural path and the visitor’s exit is through an artificial tunnel of 35 m. The natural beauty of the route is due to the rich stalactite and stalagmite decoration and the four lakes which can be seen while walking. The visitor walking through beautifully constructed bridges, two solid and a floating one. The exit is through a tunnel which works also as a museum equipped with information regarding the history, myth, stages of construction - development of the cave as well as information on caves all around Greece in the context of an effort to raise visitors’ awareness of “natural monuments”. The 25-minute route can be performed via an audio guide, translated into 10 languages and recorded in 7 (Greek, English, French, Russian, Hebrew, German and Chinese), greatly facilitating foreign visitors. T. +30 24670 26777 / +30 6957591303, www.spilaiodrakoukast.gr


6 χιλιόμετρα από την Αρχαίο Δίολκο στην Διώρυγα της Κορίνθου

198 |


6 kilometers from the Ancient Diolkos to the Corinth Canal

6 χιλιόμετρα από την Αρχαία Δίολκο στη Διώρυγα της Κορίνθου Με την ευκαιρία υλοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος «6 χιλιόμετρα - από την Αρχαία Δίολκο στη Διώρυγα της Κορίνθου» που πραγματοποιείται τούτο το Φθινόπωρο από το Κέντρο Ιστορίας και Επιστήμης "ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ" και την εκπαιδευτική εταιρεία Linea Temporis Ι.Κ.Ε, μια ιστορική ανασκόπηση των προσπαθειών που έγιναν από την αρχαιότητα μέχρι και την ημέρα των επίσημων εγκαινίων της ολοκληρωμένης διώρυγας, στις 25 Ιουλίου 1893 , προφανώς θα ήταν ενδιαφέρουσα.

6 kilometers from the Ancient Diolkos to the Corinth Canal On the occasion of the implementation of the educational program “6 kilometers - From the Ancient Diolkos ... to the Corinth Canal” that is being carried out this fall by the History and Science Center “TIMELINE” and the educational company Linea Temporis P.C., it would obviously be interesting to have a historical review of the efforts from the antiquity until the day that was brought on completion, on July 25, 1893.


6 χιλιόμετρα από την Αρχαίο Δίολκο στην Διώρυγα της Κορίνθου Είναι δεδομένο ότι το όνειρο της διάνοιξης υπήρχε από την εποχή της αρχαίας Ελλάδας, ο ισθμός της Κορίνθου ήταν γνωστός στον αρχαίο κόσμο ως το ορόσημο που χώριζε την Πελοπόννησο από την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Ένα κατασκευαστικό όνειρο - πρόκληση που κράτησε πάνω από 2.300 χρόνια. Λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης, η «Άφνειος Κόρινθος» αναδείχθηκε από την αρχαιότητα σε σημαντικότατο αστικό κέντρο με ανεπτυγμένη οικονομία και ιδιαίτερη ναυτική και εμπορική δραστηριότητα. Συγχρόνως αποτέλεσε και κέντρο πολιτισμού και ελιτισμού συγχρόνως, με την φράση «Ου παντός πλειν ες Κόρινθον» να ανταποκρίνεται ρεαλιστικά στην πραγματικότητα. Η μεγάλη ακμή της συνδέεται με την περίοδο διακυβέρνησης της από τον τύραννο Περίανδρο (668-584 π.Χ.). Η δυσκολία στη μεταφορά των εμπορευμάτων δια ξηράς ώθησε τον Περίανδρο να οραματιστεί και να κατασκευάσει τον περίφημο δίολκο, γύρω στο 600 π.Χ. Ο Δίολκος ήταν οδός πλάτους 3 - 5,5μ. περίπου, στρωμένη με πορώδεις κυβόλιθους και ξεκινούσε από τον Σχοινούντα (το σημερινό Καλαμάκι), διέσχιζε κάθετα τον Ισθμό και κατέληγε στη σημερινή Ποσειδωνία. Είχε δύο αυλακώσεις στη μέση, που χρησίμευαν για να περνούν χωρίς κίνδυνο ανατροπής οι "ολκοί", οι ρόδες των αμαξιών με τα οποία διισθμίζονταν τα πλοία. Τα πανάκριβα τέλη (διόδια) που καταβάλλονταν στην Κόρινθο ήταν και το πιο σημαντικό έσοδο της πόλης. Η μελέτη μιας σειρά αξιόπιστων ιστορικών πηγών οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Περίανδρος πιθανότατα ήταν ο πρώτος που σκέφθηκε και τη διάνοιξη του Ισθμού, γύρω στο 602 π.Χ. Ένα σχέδιο που φυσικά δεν τελεσφόρησε, οι τεράστιες τεχνικές δυσκολίες εκτέλεσης του έργου και τα οικονομικά συμφέροντα της Κορίνθου, που επιθυμούσε να διατηρήσει την προνομιούχο θέση της ως «κλειδούχος» του διαμετακομιστικού εμπορίου της Μεσογείου, με την εκμετάλλευση της Διόλκου, ήταν εκ προοιμίου αποτρεπτικοί παράγοντες. Και ο φόβος βέβαια, ότι ίσως με τη διάνοιξη του Ισθμού να προκαλούσε την οργή των Θεών, έπειτα από το χρησμό της Πυθίας που έλεγε: «Ισθμόν δε μη πυργούτε μήδ' ορύσσετε. Ζευς γαρ έθηκε νήσον η κ' εβούλετο». Ο επόμενος που επιχείρησε να εξετάσει τις προοπτικές διάνοιξης μιας διώρυγας που θα ένωνε τον Κορινθιακό κόλπο με το Σαρωνικό υπήρξε ο Δημήτριος Α’ ο Πολιορκητής(337-283 π.Χ.), διάσημος στρατηγός της Ελληνιστικής Περιόδου που χαρακτηρίζονταν από μεγαλεπήβολες εμμονές με ό,τι καταπιάνονταν. Ο ιστορικός William Tarn αναφέρει για αυτόν: «Είχε μια ανατολίτικη νότα και οι ιδέες του ήταν κάποτε μεγαλειώδεις και κάποτε μεγαλομανείς». Ασφαλώς για την εποχή το όλο εγχείρημα εντάσσονταν μάλλον στις παραπάνω ιδιορρυθμίες και όχι στις όποιες διαβεβαιώσεις των Αιγύπτιων μηχανικών του ό,τι η διαφορά της στάθμης του Κορινθιακού από το Σαρωνικό ήταν τέτοια που με την τομή του Ισθμού τα νερά του Κορινθιακού που θα χύνονταν στο Σαρωνικό θα τον πλημμύριζαν, με συνέπεια την καταπόντιση της Αίγινας και της Σαλαμίνας. Κατά τη Ρωμαϊκή εποχή η πιο σοβαρή προσπάθεια υλοποίησης του έργου έγινε από τον αυτοκράτορα Νέρωνα (37-68 μ.Χ.) με τις εργασίες να αρχίζουν το 67 μ.Χ. και από τις δυο άκρες (Κορινθιακό - Σαρωνικό),με τη συμμετοχή χιλιάδων δούλων-εργατών.

200 |

It is a fact that the dream of opening dates back to ancient Greek times, the Isthmus of Corinth was known in the ancient world as the landmark separating the Peloponnese from mainland Greece. A construction dream - a challenge, lasted more than 2,300 years. Due to its strategic geographical location, “Aphnios Corinth” emerged, since the ancient times, to an important urban center combining an economic development and a special naval and commercial activity. At the same time, it was also a center of civilization and elitism, and the phrase “it is not easy for everyone to anchor in Corinth” responding realistically to reality. Its great prosperity is connected with the period of governing the tyrant Periander (668-584 BC). The difficulty in transporting the goods by land moved Periander to envision and construct the famous diolkos, around 600 BC. Diolkos was about 3 - 5.5m wide, paved with stone ramp and started from Schinous (today Kalamaki), crossed the Isthmos vertically and ended up to Posidonia. It had two corrugations in the middle, which were used to pass without the risk of overturning the ‘slides’, the wheels of the cars with which the ships crossed the Isthmus. The expensive tolls paid in Corinth were also the most important revenue of the city. The study of reliable historical sources leads to the conclusion that Periander was probably the first to think of the Isthmus opening, around 602 BC. A project which did not work of course, the huge technical difficulties in performing the project and the financial interests of Corinth, which wished to maintain its privileged position as the “key holder” of the Mediterranean transit trade, with the exploitation of Diolkos, were in advance deterrent factors. Furthermore, the fear that he would have provoked the wrath of Gods if he had opened the Isthmus, following the Pythian oracle, saying: “Do not build or excavate an Isthmus. Because Zeus created an island as he wished”. The next one attempting to examine the prospects for the opening of a canal connecting the Corinthian with the Saronic Gulf was Dimitrios I Poliorketes [the Besieger] (337-283 BC), a renowned General of the Hellenistic Period, characterized by great obsessions. The historian William Tarn says about him: “He had an oriental note and his ideas were once magnificent and sometimes grandiose” ... Certainly, for that time of period, the whole project was part of the peculiarities above, and not according to the assurances of the Egyptian engineers that a level difference between the Corinthian and the Saronic Gulf could provoke the engulf of the islands Aegina and Salamina, because of the waters of the Corinthian gulf that would be poured into the Saronic Sea and would flood it. During the Roman times the most serious effort was made by the Emperor Nero (37-68 BC) beginning the work in 67 A.D. on both sides (Corinthian - Saronic), participating thousands of slaves-workers. The Emperor himself began the work by giving the first hit on the land of the Isthmus with a golden pickax.


6 kilometers from the Ancient Diolkos to the Corinth Canal Την έναρξη των εργασιών έκανε ο ίδιος ο αυτοκράτορας, δίνοντας το πρώτο χτύπημα στη γη του Ισθμού με χρυσή αξίνα. Οι εργασίες των αρχικών σχεδίων εκσκαφής είχαν προχωρήσει σε μήκος πέρα των 3.000 μέτρων, σταμάτησαν όμως, όταν ο Νέρωνας αναγκάστηκε να γυρίσει εσπευσμένα στη Ρώμη για να αντιμετωπίσει την εξέγερση των ισπανικών μονάδων του στρατηγού Γάλβα(3π.Χ.-69μ.Χ.), ο οποίος τον εκθρόνισε και τον ανάγκασε να αυτοκτονήσει. Μετά το θάνατο του Νέρωνα το έργο εγκαταλείφθηκε. Αποδίδοντας «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι» οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι αυτή υπήρξε η πιο σοβαρή και μελετημένη προσπάθεια υλοποίησης αυτού του τεράστιου για την εποχή έργου και αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι κατά την οριστική διάνοιξη της διώρυγας, στους νεότερους χρόνους, βρέθηκαν 26 δοκιμαστικά πηγάδια βάθους 10 μέτρων το καθένα και διάφοροι τάφροι της εποχής του. Υπάρχουν και μεταγενέστερες προσπάθειες τόσο από τον Ηρώδη τον Αττικό( 101-177 μ.Χ.), όσο και από τους Βυζαντινούς αλλά και τους Ενετούς, οι μεγάλες όμως τεχνικές δυσκολίες και το δυσθεώρητο κόστος δεν ευνοούσαν τις όποιες προσπάθειες. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση στην Κεντροδυτική Ευρώπη, στα μέσα του19ου αιώνα, η τεχνολογική εξέλιξη έδωσε νέες προοπτικές για την υλοποίηση ενός τόσο σοβαρού υπερτοπικού έργου, όπως αυτό της διόρυξης του Ισθμού. Η πραγματοποίηση του έργου, ξεπερνώντας τα ισχνά σύνορα της ελληνικής επικράτειας, κρίθηκε αναγκαία από τη μελέτη των συνθηκών του διεθνούς διαμετακομιστικού εμπορίου και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο. Η εξεύρεση κεφαλαίων από τη διεθνή χρηματαγορά όπως ήταν φυσικό αποτέλεσε μονόδρομο, όμως οι συνθήκες είχαν ωριμάσει πια. Έτσι και με οδηγό ίσως τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ το 1869 η Κυβέρνηση Ζαΐμη έλαβε την απόφαση «τομής του Ισθμού» και το Νοέμβριο του ιδίου έτους ψήφισε το νόμο της «περί διορύξεως του Ισθμού της Κορίνθου». Για το σκοπό αυτό υπέγραψε το 1870 Σύμβαση με Γάλλους επιχειρηματίες. Η Σύμβαση αυτή όμως, ατόνησε και το 1882 έγινε δυνατόν να συσταθεί η «Διεθνής Εταιρεία της Θαλάσσιας Διώρυγας της Κορίνθου» από τον Ούγγρο στρατηγό Türr, στον οποίο το Ελληνικό Δημόσιο ένα χρόνο νωρίτερα είχε κατακυρώσει το έργο με το προνόμιο εκμετάλλευσής του για 99 χρόνια. Η έναρξη των εργασιών έγινε στις 23 Απριλίου 1882, παρουσία του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ και πολλών επισήμων. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα δημόσιων έργων που συντελέστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και συνδέθηκαν με το πρόσωπο του εκσυγχρονιστή Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη. Η μελέτη του έργου έγινε από τον Ούγγρο Β. Gerfer, αρχιμηχανικό της διώρυγας Φραγκίσκου στην Ουγγαρία, και ελέγχθηκε από τον μηχανικό Daujats, αρχιμηχανικό της διώρυγας του Σουέζ. Για την υλοποίησή του συνεργάστηκαν αρχιτέκτονες και μηχανικοί απ’ όλη την Ευρώπη και χρησιμοποιήθηκαν πρωτότυπα εκρηκτικά μηχανήματα, δυναμίτιδα και άλλες εκρηκτικές ύλες, από τα εργοστάσια της οικογένειας Nobel στην Ιταλία και τη Γερμανία. Όμως το έργο και πάλι σταμάτησε μετά από περίπου οκτώ χρόνια, λόγω χρεοκοπίας του Türr και έλλειψης χρημάτων. Το 1890 η προσπάθεια συνεχίσθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Εργοληψιών με τη συμμετοχή του Ανδρέα Συγγρού.

The works of the original excavation plans had processed beyond 3,000 meters, but they stopped when Neron was forced to return to Rome to face the rebellion of the Spanish units of General Galva (3 B.C. - 69 A.C), who also dethroned him and forced to commit suicide. After the Neron’s death the project was abandoned. By “Render unto Caesar the things which are Caesar's” we must recognize that, for that time, this was the most serious and thoughtful effort to implement this huge work, and this is also evidenced by the fact that during the definitive opening of the canal, in the modern times, it was discovered 26 test wells, each one of 10 meters depth, and several trenches of this period. There are subsequent attempts by Herodes Atticus (101 - 177 AD), as well as by the Byzantines and the Venetians, but the great technical difficulties and the inconvenient cost did not favor any efforts. The Industrial Revolution in Central - Western Europe, in the mid-19th century, the technological development gave new prospects for the realization of such a serious, supra-local project as the digging of the Isthmus. The realization of the project, exceeding the tiny boundaries of the Greek territory, was considered necessary by the study of the conditions of international trade transit and maritime safety in the Mediterranean. There was no alternative but getting funds from the international money market, in any case the conditions were now matured. Thus, perhaps with the opening of the Suez Canal in 1869, in November the government of Zaimis passed a law authorizing construction of the Corinth Canal. For this purpose, in 1870, he signed a contract with the French entrepreneurs. However, this treaty failed, and in 1882 it was possible to establish the “International Society of Maritime Canal of Corinth” by the Hungarian General Istvan Türr, commissioned to construct the canal and operate it for the next 99 years. The works began on 23 April 1882, in the presence of King George I and many officials. It was one of the most important projects of public works performed at the end of the 19th century and was connected with the modernist Prime Minister, Charilaos Trikoupis. The study of the project was carried out by Hungarian B. Gerfer, chief engineer of the Franziskus canal in Hungary, and controlled by the engineer Daujats, the chief engineer of the Suez Canal. Architects and engineers from all over Europe collaborated for its construction, using original explosive machines, dynamite and other explosives, from the Nobel family factories in Italy and Germany. Almost eight years later the project stopped again, because of Türr bankruptcy and lack of money. In 1890 the effort continued by the Hellenic Contractor Company, participating Andreas Syngros. Finally, the Canal was brought in completion in 1893 after 11 years’ of work. The inauguration took place on July 25th 1893, by the Prime Minister Sotirios Sotiropoulos, with great majesty. The opening of the Corinth Canal [Isthmus], one of the most important construction achievements of the period, shortened the seaway from Piraeus to Italy by half.


6 χιλιόμετρα από την Αρχαίο Δίολκο στην Διώρυγα της Κορίνθου 6 kilometers from the Ancient Diolkos to the Corinth Canal Τελικά η Διώρυγα ανοίχθηκε το 1893 μετά από εργασίες 11 ετών. Τα εγκαίνια έγιναν με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια στις 25 Ιουλίου 1893, από το πρωθυπουργό Σωτήριο Σωτηρόπουλο. Η διάνοιξη του Ισθμού, ένα από τα σημαντικότερα κατασκευαστικά επιτεύγματα της περιόδου, συντόμευσε το θαλάσσιο δρόμο από τον Πειραιά στην Ιταλία κατά το ήμισυ. Σαν επίλογο της παρουσίασης αυτού του επιβλητικού έργου μια σειρά τεχνικά στοιχεία ώστε να κατανοηθεί το μέγεθός του. Η διώρυγα κόβει σε ευθεία γραμμή τον Ισθμό της Κορίνθου σε μήκος 6.346 μ. Το πλάτος της στην επιφάνεια της θάλασσας είναι 24,6 μ. και στο βυθό της 21,3 μ., ενώ το βάθος της κυμαίνεται μεταξύ 7,50 έως 8 μ. Ο συνολικός όγκος των χωμάτων που εξορύχτηκαν για την κατασκευή της έφθασε τα 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Η γεωλογική σύσταση των πρανών της Διώρυγας είναι ανομοιόμορφη, με ποικιλία γεωλογικής συστάσεως εδαφών. Μία ιδιομορφία, που κατά καιρούς είχε ως συνέπεια την κατάπτωση μεγάλων χωμάτινων όγκων και κατά συνέπεια το κλείσιμο του καναλιού. Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας της έως το 1940, η Διώρυγα παρέμεινε κλειστή για διάστημα τεσσάρων χρόνων. Μεγάλη διακοπή της λειτουργίας της έγινε και το 1944, όταν οι Γερμανοί, κατά την αποχώρησή τους, ανατίναξαν τα πρανή, προκαλώντας την κατάπτωση 60.000 κυβικών μέτρων χωμάτων. Οι εργασίες εκφράξεως κράτησαν πέντε χρόνια (1944-1949). Σήμερα, η Διώρυγα της Κορίνθου αποτελεί διεθνή κόμβο θαλάσσιων συγκοινωνιών και εξυπηρετεί περί τα 12.000 πλοία ετησίως, όλων των εθνικοτήτων.

As a conclusion of the presentation of this imposing work, here are some technical elements to understand its size. The canal cuts the Corinth Isthmus in a straight line along a length of 6,346 m. Its width at the surface of the sea is 24,6 m and at the bottom of 21,3 m, its depth ranges between 7,50 to 8 m. The total volume of the excavated soil for its construction reached 12 million cubic meters. The geological composition of the slopes is disparate, under a variety of geological soils. A peculiarity, which occasionally caused several

landslides, had as result the canal closure. In total, the Canal has remained closed for four years from the opening until 1940. A major cessation of its operation was in 1944, when the Germans, upon leaving, blew up the slopes, causing the fall of 60,000 cubic meters of soil. The reparation work lasted five years (1944-1949). Today, the Corinth Canal is an international node of maritime transport and serves about 12,000 ships per year from all over the world.

202 |


Kastoria 2nd Fur Shopping Festival

Kastoria 2nd Fur Shopping Festival Ζήστε αυτή Live τη μοναδική this unique εμπειρία experience

Απαραίτητο αξεσουάρ της γυναικείας, αλλά και της ανδρικής γκαρνταρόμπας, χαρακτηρίζουν τη γούνα οι μεγάλοι οίκοι μόδας.

204 |

As an essential accessory for both women’s and men’s wardrobe, the great fashion houses characterize the fur.


Kastoria 2nd Fur Shopping Festival Το πολυτελές και πανέμορφο αυτό υλικό φιγουράρει στις μεγαλύτερες πασαρέλες του κόσμου και επιλέγεται ως ενδυματολογική πρόταση σε καθημερινή βάση από χιλιάδες γυναίκες παγκοσμίως! Και γιατί όχι; Αφού τα πρωτότυπα, μοντέρνα σχέδια που κυκλοφορούν στην αγορά μπορούν να φορεθούν όλες τις ώρες της ημέρας και σε κάθε είδους εμφανίσεις, από τις βραδινές ως και τις πιο casual, σε συνδυασμό ακόμη και με ένα απλό τζιν παντελόνι. Από πού, όμως, μπορούμε να προμηθευτούμε μία ποιοτική, όμορφη γούνα που θα κάνει την παρουσία μας εντυπωσιακή και θα τραβήξει πάνω μας όλα τα βλέμματα; Μα, φυσικά, απευθείας από την πηγή! Και η αυθεντικότερη και μεγαλύτερη πηγή γουναρικών είναι η Καστοριά και το 2o Fur Shopping Festival που θα πραγματοποιηθεί στο Κέντρο Γούνας Δυτικής Μακεδονίας στις 3-5 Νοεμβρίου, όπου περισσότερες από 100 γουνοποιητικές επιχειρήσεις θέτουν στη διάθεση του καταναλωτικού κοινού χιλιάδες γούνινες δημιουργίες για τον επόμενο χειμώνα (2017-2018). Κατά τη διάρκεια του Festival, το οποίο για δεύτερη χρονιά πραγματοποιείται στην πανέμορφη, βυζαντινή πόλη της Δυτικής Μακεδονίας, η λάμψη, η πολυτέλεια και η ομορφιά έχουν τον πρώτο λόγο, δημιουργώντας έναν παραμυθένιο κόσμο, που κάθε γυναίκα θέλει να τον ζήσει έστω και για λίγο! Το Fur Shopping Festival, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Γουνοποιών Καστοριάς «Ο Προφήτης Ηλίας», που διοργανώνει το event, είναι ένα μεγάλο εκθεσιακό γεγονός που δίνει σε όλους μας την ευκαιρία να θαυμάσουμε την απαράμιλλη τέχνη των Καστοριανών γουναράδων, αλλά και να προμηθευθούμε μία γούνα από την τελευταία τους κολεξιόν και μάλιστα σε τιμές παραγωγής! Γούνινα παλτό, ζακέτες, μπουφάν με επένδυση γούνας ή ακόμη και ανάλαφρα γιλέκα, σε διάφορα πρωτοποριακά σχέδια και χρώματα, σύμφωνα με τα Fashion trends του φετινού χειμώνα, προσφέρονται στα καλαίσθητα περίπτερα των Εκθετών, από τα οποία μπορούμε να επιλέξουμε αυτά που ταιριάζουν στο δικό μας προσωπικό ύφος και στυλ. Ακόμη, μπορούμε να βρούμε μια τεράστια γκάμα αξεσουάρ με γούνα, όπως τσάντες, κασκόλ, ζώνες, καπέλα και κοσμήματα. Και όλα αυτά σε μία μεγάλη ποικιλία τιμών για κάθε πορτοφόλι, αφού η εποχή που η γούνα θεωρούνταν αποκλειστικό προνόμιο των βιομηχάνων, εφοπλιστών και τηλεοπτικών star έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί! Σημειώστε, λοιπόν, στην ατζέντα σας την παραπάνω «μαγική» ημερομηνία και επισκεφθείτε την Καστοριά για να συμμετέχετε σε αυτή τη μεγάλη γιορτή γούνας, η οποία θα πλαισιωθεί από μοναδικές παράλληλες εκδηλώσεις που θα κάνουν ξεχωριστή την κάθε ημέρα της παραμονής σας στην πόλη των γουναράδων. Kastoria 2nd Fur Shopping Festival, Be there!

206 |

This luxurious and beautiful material is presented in the world’s greatest catwalks and is chosen as a costume suggestion on a daily basis by thousands of women worldwide! Why not? Now the original, modern designs that are available on the market can be worn at all times and appearances of the day, from evening to the casual one, combined with a simple jeans pants. Where, however, can we buy a good quality, beautiful fur that will make our presence impressive and will attract on us all the looks? But, of course, directly from the source! The most authentic and largest fur source is Kastoria and the 2nd Fur Shopping Festival to be held at the Fur Center of the Western Macedonia on November 3-5, where more than 100 furry enterprises make available to the consumer a thousand of furry creations for next winter 2017-2018. During the Festival, which takes place for the second year in the beautiful, Byzantine city of the Western Macedonia, the glamour, luxury and beauty are at the first place, creating a fairytale world that every woman wants to live for even a while! The Fur Shopping Festival, according to the Kastorian Fur Association “Prophet Elias”, which organizes the event, is a great exhibition that gives all of us the opportunity to admire the unrivaled art of Kastorian furrier fur and to buy one from their latest collection and, indeed, at producer prices! Fur coats, jackets, with fur lining or even light vests in various innovative designs and colors, according to this winter Fashion trends, offered at the Exhibitors kiosks, we can choose the ones that fit our personal style. We can also find a huge range of fur accessories such as handbags, scarves, belts, hats and jewelry. And all this, at a great variety of prices for everyone, as the time that fur was an exclusive privilege of... the industrialists, ship-owners and tv stars is irretrievably gone! Save this “magic” date, therefore, and visit Kastoria to participate in this great fur festival, along wth unique parallel events that will make every day of your stay in the furry town as a special one. Kastoria 2nd Fur Shopping Festival, Be there!


Kastoria 2nd Fur Shopping Festival

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ UFI ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΟΥΝΑΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

UFI CERTIFICATION FOR THE INTERNATIONAL FUR EXHIBITION OF KASTORIA

Πλήρες μέλος της Global Association of the Exhibition Industry UFI είναι από τον περασμένο Σεπτέμβριο ο Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς «Ο Προφήτης Ηλίας». Πιο συγκεκριμένα, ο πλέον καταξιωμένος παγκόσμιος φορέας πιστοποίησης Εκθέσεων ενέκρινε το αίτημα του Συνδέσμου, εντάσσοντάς τον στην κατηγορία «Διοργανωτές Εκθέσεων». Πρόκειται για μία εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη για την ελληνική βιομηχανία γούνας και, κυρίως, για τη Διεθνή Έκθεση Γούνας Καστοριάς, η οποία, πλέον, παίρνει τον τίτλο – πιστοποίηση «UFI Approved International Event» και καταξιώνεται με τον πλέον επίσημο τρόπο στο παγκόσμιο στερέωμα των εμπορικών εκθεσιακών διοργανώσεων. Επίσης, το συγκεκριμένο γεγονός αποτελεί μία τεράστια κατάκτηση για μία κλαδική ελληνική Έκθεση, καθώς ελάχιστες στον ελλαδικό χώρο είναι αυτές οι οποίες κατάφεραν να πάρουν την πιστοποίηση του συγκεκριμένου παγκόσμιας εμβέλειας φορέα, ανάμεσά τους η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Η πιστοποίηση UFI , άλλωστε, δίνεται κατόπιν συγκεκριμένων ελέγχων και βάσει αυστηρών κριτηρίων που πρέπει να πληροί τόσο ο διοργανωτής φορέας, όσο και το εκθεσιακό γεγονός αυτό καθαυτό, προκειμένου να λάβει έγκριση, με τη Διεθνή Έκθεση Γούνας Καστοριάς να διαθέτει - όπως αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος - τα απαιτούμενα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η UFI είναι η κορυφαία Παγκόσμια Ένωση Διοργανωτών Εμπορικών Εκθέσεων και Εκθεσιακών Γεγονότων, καθώς και των σημαντικότερων εθνικών και διεθνών εκθεσιακών φορέων και επιλεγμένων εταίρων της εκθεσιακής βιομηχανίας. Έχει δε στους κόλπους της 737 οργανισμούς - μέλη από 86 χώρες, ενώ 900 εμπορικές εκθέσεις φέρουν με υπερηφάνεια την σφραγίδα της.

The Fur Association of Kastoria “The Prophet Elias” has been a full member of the UFI’s Global Association of Exhibition Industry since September 2017. In particular, the most renowned World Exhibition Certification Body approved the Association’s request, classifying it in the “Exhibition Organizers” category. This is an extremely important development for the Hellenic Fur Industry and, above all, for the International Fur Exhibition of Kastoria, which now takes on the title - certification “UFI Approved International Event” and is recognized in the most official way in the global market of commercial exhibitions. This event is also a huge achievement for a sectoral Hellenic Exhibition, since there are only a few one in Greece who have managed to get this certification of the global instution, including the International Exhibition of Thessaloniki. The UFI certification is, after all, given following specific controls and on the basis of strict criteria to be met both by the organizing body and the exhibition event itself, in order to be approved, and the International Fur Exhibition of Kastoria disposes the qualitative and quantitative characteristics requirements - as it is shown by the result. It must be noted that UFI is the leading World Association of Trade Exhibitions Organizers and Exhibition Events, as well as the most important national and international exhibitors and selected partners in the exhibition industry. It has 737 organizations - members from 86 countries, and 900 trade fairs are proudly bearing its seal.

208 |


The betterfly list

Η ENKA MOISIADIS στο Ibis Styles Heraklion Central Hotel Το πρώτο ξενοδοχείο Ιbis Styles στην Ελλάδα άνοιξε στην Κρήτη! Με στρατηγική επιλογή τοποθεσίας, των 4 αστέρων Ibis Styles Heraklion Central Hotel by Accor, άνοιξε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στην καρδιά του ιστορικού και εμπορικού κέντρου. Ο αρχιτέκτονας Άγγελος Αγγελόπουλος με το γραφείο του OPUS Arch Building Development, ακολουθώντας τις βασικές αξίες των Ιbis styles - την απλότητα, τη διαδραστικότητα, την ποιότητα και τη ζωντάνια - δημιούργησαν με την επιλογή χειροποίητων επίπλων ENKA Moisiadis ευρύχωρα δωμάτια που το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και χαρακτηρίζεται από τον ιδιαίτερο μοντέρνο σχεδιασμό, τη φωτεινότητα, τα χρώματα και τη θετική ενέργεια. Καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, μπορείτε επίσης να απολαύσετε στο μεγάλο, ηλιόλουστο εστιατόριο, τόσο το μεσημεριανό γεύμα όσο και το δείπνο. Όλη η μαγεία του Ηρακλείου ξεδιπλώνεται λίγα μόλις βήματα από το Ibis Styles Heraklion Central, επισκεφτείτε το!

ENKA MOISIADIS in Ibis Styles Heraklion Central Hotel The first ibis Styles hotel in Greece opened in Crete! With a strategic choice of location, the 4-star Ibis Styles Heraklion Central Hotel by Accor opened in Heraklion, Crete, in the heart of the historic and commercial center. The architect Aggelos Angelopoulos with the office of OPUS Arch Building Development, following the basic values ​​of ibis styles - simplicity, interactivity, quality and vitality created with the choice of handmade furniture ENKA Moisiadis spacious rooms each with its own a distinct personality and is characterized by its distinctive modern design, brightness, colors and positive energy. Throughout the day, you can also enjoy the large, sunny restaurant, both lunch and dinner. All the magic of Heraklion unfolds just a few steps from the Ibis Styles Heraklion Central, visit it! www.enka.gr

Ενημερωθείτε απλά για ό,τι αφορά το παιδί & το χώρο του! To www.babyecodesign.gr είναι το μοναδικό ηλεκτρονικό περιοδικό, σχετικά με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό & τη διακόσμηση των παιδικών χώρων με οικολογική προσέγγιση: • Ποια είναι τα κατάλληλα οικολογικά υλικά για ένα παιδικό χώρο • Πως πρέπει να είναι ένα παιδιατρείο, ένα παιδικό κατάστημα ή ένας παιδικός σταθμός, για να συμβάλει στη σωστή ανάπτυξη των παιδιών • Πως διαμορφώνουμε έναν παιδικό χώρο, σύμφωνα με τις βασικές ανάγκες κάθε αναπτυξιακού σταδίου • Πολλές νέες ιδέες διακόσμησης για όλα τα παιδικά δωμάτια Φυσικά, διαγωνισμούς, δώρα & πολλές εκπλήξεις, πάντα για το χώρο των παιδιών.

Just be informed all about the children & their room! www.babyecodesign.gr is the only e-magazine on the architectural design and decoration of children’s spaces following an ecological approach: • What are the eco-friendly materials for a children’s room? • How should be a pediatric consultant room, a children’s shop or a nursery centre in order to contribute to the proper development of children? • How do we create a children’s room, according to the basic needs of each developmental phase? • Many new design ideas for all children’s rooms. • Of course, competitions, gifts & many surprises, always for the children’s room!

210 |


ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΡΑΔΙΟΤΑΞΙ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

‣ vip διαδρομές ‣ εταιρικές διαδρομές ‣ διαδρομές ‣ περιηγήσεις ‣ ξεναγήσεις με επαγγελματία ξεναγό ‣ μεταφορά οικόσιτων ζωών ‣ μεταφορά ασυνόδευτων δεμάτων ‣ παραλαβή από αεροδρόμιο - λιμάνι ‣ παιδικό καθισματάκι

Τ. 22510 23500, 22510 25900, 22510 22064 6957751800 για vodafone 6980544350 για whats up 6934107068 για wind

ΡΑΔΙΟΤΑΞΙ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

www.radiotaxi-mytilene.gr Δυνατότητα πληρωμής με άτοκες δόσεις για ποσά άνω των 100 μέσα από το site μας


The betterfly list Φιλοσοφία του Genesis είναι η εναρμόνιση του σώματος και της ψυχής που οδηγεί στην επίτευξη των 2 αδιαχώριστων χαρακτηριστικών: ευεξία και ομορφιά. Στόχος τους είναι η σωστή εφαρμογή τεκμηριωμένων, επιστημονικών και προπαντώς υγιεινών μεθόδων, έτσι ώστε να σας δώσουν οριστικές και μόνιμες λύσεις στα θέματα υγείας και ομορφιάς που σας απασχολούν. Για αυτό βάζουν όλη τους τη γνώση, εμπειρία και εξειδίκευση ώστε να σας παρέχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα! Σας συνιστούμε ανεπιφύλακτα: κρυολιπόλυση, βαθύ καθαρισμό προσώπου, ενυδάτωση, οξυγονοθεραπεία vital Ο2 (θεραπεία λάμψης), χαλαρωτικό massage, manicure (απλό και ημιμόνιμο), pedicure, solarium, αποτρίχωση, laser, υδροθεραπείες σώματος. Τα αποτελέσματα θα σας καταπλήξουν! Υπεύθυνη αισθητικός Λαδικού Σοφία Πτυχιούχος ΤΕΙ Αθηνών - μέλος πανελλήνιας ένωσης ιατρικής αισθητικής Αλατίου 30, Χίος, T. 22710 22140 The philosophy of Genesis is to bring the body and soul into harmony, in order to achieve 2 indistinguishable characteristics: well-being and beauty. Their goal is to properly apply documented, scientific and, above all, healthy methods in order to provide you with final, permanent solutions for any health or beauty concerns you may have. This is why they use all their knowledge, experience and specialisation in order to provide you with the best possible result! We unreservedly recommend the following services: deep facial cleansing, hydration, vital O2 oxygen therapy (glow therapy), relaxing massage, manicure (regular and semi-permanent), pedicure, solarium, depilation, laser, body hydrotherapy. The results will astound you! Head beautician: Sofia Ladikou. Graduate of the Athens TEI, Member of the Pan-Hellenic Assotiation of Medical Cosmetics 30 Alatiou str. Chios, T. +30 22710 22140

Πολυκλινική Αργυρούδη "Ελευθώ" Multiclinic Argyroudi “Eleftho” Η πολυκλινική Αργυρούδη «Ελευθώ» είναι μια εξαιρετικά λειτουργική δομή, πρότυπο για τα δεδομένα της Χίου αλλά και της Ελλάδας. Η κλινική μας περιλαμβάνει Γυναικολογικό, Μαιευτικό, Χειρουργικό, Ορθοπεδικό, Ακτινοδιαγνωστικό και Μικροβιολογικό τμήμα. Εκτελούνται επίσης επεμβάσεις ουρολογικές, αγγειοχειρουργικής και πλαστικής χειρουργικής, καθώς και βρογχοσκοπήσεις. Διενεργούνται αμνιοπαρακεντήσεις και λήψεις τροφοβλάστης, υπερηχογράφημα πρώτου και δευτέρου επιπέδου, Dopplers και αυχενικές διαφάνειες. Το άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό μας βρίσκεται στη διάθεση κάθε ασθενούς για την καλύτερη εξυπηρέτησή του 24 ώρες το 24ωρο. Όλα τα παραπάνω προσφέρονται σε πολύ καλές τιμές, προσαρμοσμένες στις παρούσες οικονομικές συνθήκες. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους παρέχονται πακέτα προσφορών. Η Κλινική είναι συμβεβλημένη με τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες.

The Multi clinic Argyroudi “Eleftho” is a significantly functional structure, an exemplar for the standards in Chios as well as in Greece. Our clinic includes Obstetrics - Gynecology Department, Maternity Department, Surgery Department, Orthopedics Department, Radiodiagnostic Department and Microbiology Department. Also, urological, vascular surgery and plastic surgery operations are carried out here, as well as bronchoscopies. Amniocentesis Tests and Chorionic Villus Sampling, first and second level ultrasounds, Dopplers and Nuchal translucency are also carried out. Our excellently trained personnel are at the disposal of every patient, 24 hours a day, for their best care. All the above are provided in great cost, adjusted to the current financial conditions. Offer packages are provided during the whole year. The Clinic is contracted with the largest insurance companies.

Γ. Βερίτη 49, Βαρβάσι, Χίος, Τ. 22710 29777 info@eleftho.gr, eleftho.gr

49 G. Veriti str., Varvasi, Chios, T. +30 22710 29777 info@eleftho.gr, eleftho.gr ISO 9001:2008 Αρ. Πιστ.: 17-Q-0411017-TIC

212 |


The betterfly list

Χρώματα & Αρώματα Ρομαντικά λουλούδια με διακριτική ή έντονη ευωδιά χαρακτηρίζουν τις αρωματικές αφίξεις.

Colors & Perfumes Romantic flowers with distinctive or intense scent characterize the aromatic arrivals.

214 |


The betterfly list

Ροδόσταμο Η ταβέρνα “Ροδόσταμο” είναι κατ' αρχήν ένας χώρος που νιώθεις όμορφα. Η σάλα φροντισμένη στην εντέλεια, αποπνέει άρωμα ανατολής, τα ζεστά χρώματα στα τραπέζια και τις κουρτίνες, οι γκραβούρες στους τοίχους από τον Βόσπορο και την Πόλη ξυπνάνε τις αισθήσεις, προδιαθέτουν να γευτείς τη ζωή και να αποζητήσεις την απόλαυση μέσα από τη συντροφικότητα και την καλή παρέα. Νιώθεις όμορφα! Ανοίγεις τον κατάλογο και τότε μερικά από αυτά που αισθάνεσαι μέσα σου σαν κρυφές επιθυμίες σάμπως να παίρνουν το όνομα τους: Πιλάφι του Σουλτάνου, Γιουβέτσι του Πασά, Οσμάν Κεμπάπ, Πάτλικαν Εσμεζί, Πλιγούρι με καρύδια του Πόντου, Σμυρναίικοι κεφτέδες με κους κους, αλλά και Γιουβέτσι της Άννας. Θες να τα δοκιμάσεις όλα. Αιγαίου & Αγίας Βαρβάρας 13 Δράμα, Τ. 25210 33889

Rodostamo ‘Rodostamo’ tavern is mainly a place where you feel nice. The hall is perfectly decorated bringing to mind the Orient. The warm colors on the tables and the curtains, the engravings on the walls from Bosporus and Istanbul rouse the senses, make you want to taste life and seek for pleasure through a good company. You feel good! You open the menu and then some of the things that you feel inside, like a secret desire, take their name. Sultan’s pilaf, Pasha’s roast meat with pasta, Osman Kebab, Patlikan Ezmesi, hulled grain with nuts from Pontos, Meat balls from Smyrna with couscous but also Roast meat with pasta by Anna. You want to taste them all. 13, Aigaiou & Agias Varvaras str., Drama, T. +30 25210 33889

Negroponte Σε δρόμους παλιούς πετρόστρωτους, στα Λαδάδικα, μπορεί κανένας να συναντήσει ένα χώρο εξαιρετικών εδεσμάτων, το μεζεδοπωλείο NEGROPONTE. Εδώ τα φρεσκομαγειρεμένα φαγητά ενώνονται με τη ζεστασιά της ανθρώπινης κουβέντας και τα αυτοσχέδια μερακλίδικα τραγούδια των θαμώνων. NEGROPONTE, Αιγύπτου 24-Λαδάδικα Θεσσαλονίκη T. 2310 523571 Walking down the old cobblestone streets of Ladadika, you will come across NEGROPONTE, a traditional Greek taverna (mezedopolio) that serves exceptional dishes. NEGROPONTE offers a unique combination of freshly cooked foods, the warmth of human conversation and musical improvisations. NEGROPONTE, 24 Aigyptou st., Ladadika Thessaloniki, T. +30 2310523571

Χαλκιαδάκης Γεύσεις Κρήτης Οι «Γεύσεις Κρήτης», αποτελούν τέσσερα πλήρη παντοπωλεία, με προϊόντα από ελαιόλαδο μέχρι κρασιά και φρέσκο κρέας μέχρι μαναβική, όλα κρητικής προέλευσης! Αξιοσέβαστη ποικιλία τυριών, προϊόντα με χαρούπι, σκιουφιχτά, καλλιτσούνια και κρητικά βότανα. Στο μανάβικο ξεχωρίζουν το σταμναγκάθι, οι ασκολύμπροι, τα ατζούρια και οι ντόπιες μπανάνες. Πάνω από 1100 προϊόντα σε τιμές Κρήτης σας περιμένουν στα κρητικά παντοπωλεία Χαλκιαδάκης Γεύσεις Κρήτης, 3 στην Αθήνα σε Χαλάνδρι, Γλυφάδα και Περιστέρι, και ένα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενώ μπορείτε να παραλαμβάνετε τα κρητικά προϊόντα της αρεσκείας σας στο σπίτι, πραγματοποιώντας τις αγορές σας μέσω του ηλεκτρονικού μας καταστήματος www.kritis.gr Αθήνα: Γλυφάδα: Μ. Μπότσαρη 1 & Α. Παπανδρέου, T. 210 8947832 Χαλάνδρι: Α. Παπανδρέου 68 & Παπανικολή, Τ. 210 6893495 Περιστέρι: Λ. Παναγή Τσαλδάρη 40 & Ραβινέ (Στάση Μετρό Ανθούπολη) Τ. 210 5722491 Θεσσαλονίκη: Κομνηνών 28 (περιοχή Λουλουδάδικα), Τ. 2310 225510

Chalkiadakis Tastes of Crete The "Taste of Crete", are four full grocery stores with products from olive oil to wine to fresh meat and grocery, all Cretan origin! Respectable selection of cheese, with carob products skioufichta, kallitsounia and Cretan herbs. In grocery stand stamnagathi, the askolymproi, the azzurra and local bananas. Over 1100 products in your Crete prices await the Cretan grocery Chalkiadakis Tastes of Crete, 3 in Athens in Halandri, Glyfada and Dove, and one in the center of Thessaloniki, and you can receive the Cretan products of your choice at home, making your purchases through our online store www.kritis.gr Athens: Glyfada: 1 M. Mpotsari & A. Papandreou str., T. +30 210 8947832 Halandri: 68 A. Papandreou & Papanikoli str., T. +30 210 6893495 Peristeri: 40 L. Panagi Tsaldari & Raveni str. (Μetro Anthoupoli) T. +30 210 5722491 Thessaloniki: 28 Komninon St. (location Louloudadika), T. +30 2310 225510

216 |


The betterfly list

AFIANES wines Όταν η παράδοση και η αρχαιολογία του οίνου συναντούν την καινοτομία… Το κτήμα Αφιανές δημιουργήθηκε, με πολύ αγάπη και μεράκι, το 1997 στις Ράχες Ικαρίας και από την πρώτη στιγμή βασική επιδίωξη του ιδρυτή του Νίκου Αφιανέ και της συζύγου του Μαρίας ήταν να αποκτήσει το ικαριώτικο κρασί τη θέση που του αξίζει στον αμπελοοινικό χάρτη της Ελλάδας. Σήμερα και σχεδόν 20 χρόνια μετά οι εκλεκτοί οίνοι Αφιανέ έχουν καταξιωθεί διεθνώς ως ιδιαίτεροι και μοναδικοί στο είδος τους, καθώς αξιοποιούν και συνδυάζουν την αρχέγονη οινική παράδοση της Ικαρίας, με τις εξαιρετικές ποικιλίες σταφυλιών της και τις καινοτόμες μεθόδους οινοποίησης και καλλιέργειας.

When wine tradition, archaeology and innovation meet. Afianes wine estate was created with love and artistry in 1997 in Raches of Ikaria.  From the first moment, the main goal of Nikos Afianes and his wife Maria, was for the ikarian wine to re-acquire it`s ancient identity on the international wine map. Today 20 years later Afianes Wines have established themselves worldwide as unique and special in their kind, while they combine and utilize the ancient wine tradition of Ikaria, with exquisite grape-varieties and innovative wine making methods.

Πρ. Ηλίας Ραχών Ικαρία, Τ. 22750 40008, 22750 41556 | Pr. Elias Raches Ikaria, Greece, Τ. +30 22750 40008, +30 22750 41556 info@afianeswines.gr, www.afianeswines.gr

Santo Αφρώδης οίνος από τη Σαντορίνη Brut - méthode traditionnelle Ηφαιστειακές Φυσαλίδες! Για πρώτη φορά από το Ασύρτικο της Σαντορίνης γεννιέται ένας συναρπαστικός αφρώδης οίνος που ακολουθώντας την παραδοσιακή μέθοδο, ζυμώθηκε στη φιάλη. Οι φυσαλίδες έντονες και με διάρκεια συνδυάζονται ιδανικά με την χαρακτηριστική οξύτητα της ποικιλίας. Στη μύτη εκφράζει αρώματα φρέσκων λευκόσαρκων φρούτων, που συμπληρώνονται από αρωματικές νότες κηρύθρας και μελιού.. Ένα απεριτίφ με ταμπεραμέντο που μας ταξιδεύει στη μαγευτική Καλντέρα.

Santo sparkling from Santorini Brut - méthode traditionnelle Volcanic Bubbles!! Assyrtiko from Santorini for the very first time a fascinationg sparkling wine that was fermented in the bottle with the traditional method. Crystal-clear, elegant with a dashing bead of bubbles offering an exquisite vibrancy to the trademark crispy acidity of the variety. The nose is expressive with whitepeach notes, honey and hints of honeycomb. An aperitif with a distinctive flair that reflects the unique cosmopolitan vide of Santorini.

218 |


Χάρτης προορισμών / Destination Map 220 |


222 |


224 |


Betterfly  
Advertisement