GRAM januari 2012

JAARGANG 103

|

NUMMER 1

|

JANUARI 2012

Hoe doen zij dat met de inzameling en verwerking van grof groen tuinafval | Gemeentelijke reinigingsdienst Hamburg is spin in afvalweb | Grof groenafval wordt kostbare grondstof | Gemeente Schoon biedt gemeenten regiefunctie bij aanpak zwerfafval | Recyclen of upcyclen?

Lease

Roteb Lease Roteb Lease is gespecialiseerd in reparatie, onderhoud en beheer van bijzondere voertuigen. Het accent ligt op afvalinzamelvoertuigen, veegmachines, rioolreinigingsvoertuigen, hoogwerkers, containerauto’s, ambulances en brandweervoertuigen.

Roteb Lease staat voor klantgerichte mobiliteitsservice.

Verkoop & Beheer:

Werkplaatsen:

Advisering bij aanschaf

Onderhoud, reparatie en keuringen

Aanschafcoördinatie

Schadeherstel

Voertuiginstructie

Constructiewerk

Assurantie en schadeafwikkeling

Bedrijfswageninrichting

Leasing

Servicesteunpunt voor RAVO, HIAB,

Wagenparkbeheer Managementinformatie Verhuur

Geesink, Haller, BekkerLaGram en KOKS Adrem veiligheidskeuringen

Meer weten? Een vraag? Een uitdaging?

Informeer naar onze mogelijkheden.

Roteb Lease Kleinpolderplein 5

Bel 010 - 267 86 00

Postbus 11011

Of mail naar lease@roteb.rotterdam.nl

3004 EA Rotterdam

www.roteb.rotterdam.nl

Biddingringweg 23 8256 PB Biddinghuizen Telefoon: 0321 - 33 05 73 kunststofrecycling@vanwerven.nl

Kunststof Recycling Van Werven B.V.

• Afvalinzameling & Verwerking

Kunststof Recycling Van Werven recyclet post consumer kunststoffen tot schone herbruik bare grondstoffen voor de kunststofverwerkende industrie.

• Energie & Grondstoffen • Infra

De mix aan verschillende soorten kunststoffen wordt na sortering in meerdere stappen bewerkt tot kwalitatief hoogwaardige grondstoffen welke in bigbags of bulksilo’s naar afnemers in Europa worden getransporteerd. Naast de terugwinning van grondstoffen uit afval wordt tevens een aanzienlijke CO2 besparing gerealiseerd.

Voor haar kunststofrecycling activiteiten ontving het bedrijf in februari de Flevopenning voor meest innovatie onderneming in Flevoland. Ook maakt Kunststof Recycling Van Werven deel uit van de MKB Innovatie Top 100. Hiermee behoort het bedrijf tot de groep van meeste innovatieve bedrijven van Nederland.

Duurzaam en innovatief ondernemen is één van de belangrijkste speerpunten van het bedrijf.

Voor meer informatie zie de website van Van Werven www.vanwerven.nl of bel met Kunststof Recycling Van Werven in Biddinghuizen via telefoonnummer 032 133 05 73.

WWW.VANWERVEN.NL

inhoudsopgave

Officieel vakblad van de NVRD

Hoe doen zij dat?

Deze maand: de inzameling en verwerking van grof groen tuinafval 6

In dit benchmarkartikel leggen vier personen van verschillende gemeenten uit hoe zij dit organiseren. Ze lichten hun keuzes toe en benoemen de voor- en nadelen.

Wir sind für dreck zu haben 10

Interview met de manager van Stadtreinigung Hamburg

LCA Kunststoffen onderschrijft standpunten NVRD 14

De Vereniging Afvalbedrijven heeft CE Delft gevraagd om verschillende systemen voor de verwerking van kunststof verpakkingsafval uit huishoudens te vergelijken op hun huidige milieuprestatie. Uit de conclusies blijkt dat belangrijke NVRD standpunten met betrekking tot statiegeld en bron- en nascheiding worden onderschreven.

Grof groenafval wordt kostbare grondstof 16

De tijd dat grof groenafval hoofdzakelijk werd gecomposteerd, is volgens Peter de Laat voorbij. “Het aantal toepassingen neemt hand over hand toe. Houtachtige materialen worden gewild. Je kunt gerust spreken over grondstof, in plaats van afval.

Gemeenten groeien in hun rol als regisseur 20

Dit jaar staat in het teken van twee grote uitdagingen: hoe moeten gemeenten in deze tijden van bezuiniging de leefomgeving met minder geld schoon blijven houden en hoe kan die aanpak toekomstbestendig worden gemaakt.

5

Bezem NVRD Themadag Oproep; stem mee

12 Uitdagingen in bouw milieupark Hengelo 18 Afval op de kaart tijdens Klimaattop Durban 19 NVRD Nieuws 23 Conciërgeploeg wint Foto voorplaat, lees verder op pagina 5. (foto: Nationale Beeldbank)

ZAP-Verkiezing 2011 24 Commissie Inzameling & Recycling pleit voor kringloopdenken in de afvalbranche 26 Gemengde berichten afval & milieu 27 Recyclen of upcyclen?

29 Nieuws op de markt 30 Agenda

GRAM

|

januari 2012

3

AFVALINZAMEL- & TRANSPORTSYSTEMEN

Zijlader met kraan voor ondergrondse containers

Plus Duo zijlader (dubbele grabber)

Altijd een klantspecifieke oplossing!

Zijlader E-Maxx voor ondergrondse inzameling

Zijlader op aardgas

Translift levert het complete assortiment: • Zijladers • Kettingsystemen • Containers

Schroevenpers

Zijlader E-Maxx kam/grabber opname

Translift Nederland BV | Postbus 61 | 8250 AB Dronten | T: 0321 386700 | E: sales@translift.nl | I: www.translift.nl

NVRD Themadag ‘Ambities met huishoudelijk afval’

BEZEM

In zijn Afvalbrief heeft staatssecretaris Atsma van Infrastructuur & Milieu hoge ambities neergelegd voor het recyclen van huishoudelijk afval.

Aandacht Terwijl ik, net als miljoenen andere Nederlanders, Kerst ‘de deur uit werk’ bedenk ik mij dat in deze periode onze branche druk doende is de restanten van diverse volksactiviteiten weg te werken. De surprisepakketten van Sinterklaas, de kerstbomen (al dan niet compleet met versiering) en de vuurwerkrestanten. We kunnen weer ‘gewoon’ aan het werk, de regelmaat keert terug.

Tijd om na te denken over het aankomende jaar. Aandacht in overvloed voor alle doemscenario’s, economische achteruitgang en falende euro. Allemaal aandacht voor zaken waar je niet blij van wordt.

Waar we wel blij van worden is de aandacht voor afvalmanagement bij de klimaattop. Ondanks dat voor velen de klimaattop van 2011 als mislukking wordt gezien, omdat geen harde afspraken zijn gemaakt.

Wij kunnen ons als branche gelukkig prijzen dat na jarenlange lobby, afvalmanagement is genoemd en opgenomen als belangrijke factor voor het behalen van de klimaatdoelstellingen.

Diverse gemeenten passen al innovatieve inzamelmethoden toe die kunnen bijdragen aan het realiseren van de ambities om van 50 naar 65% recycling te komen. Op de NVRD-themadag zullen deze ambities uit de Afvalbrief uiteengezet worden. Ook hoort u wat de consequenties voor gemeenten zijn en hoe gemeenten hieraan kunnen bijdragen. Daarnaast worden de eerste resultaten van de verschillende inzamelpilots gepresenteerd. Deze geven antwoorden op vragen als: Wel-

Ook blij worden we van berichten van het Europees milieu agentschap dat recycling goed is voor de economie. Recycling levert belangrijke grondstoffen, creëert banen en leidt tot innovatie. En ‘last but not least, in eigen land mag het milieu zich zelfs wentelen in Koninklijke aandacht. In haar kersttoespraak heeft onze vorstin opgeroepen verantwoordelijk om te gaan met de aarde en haar ‘eindige hulpbronnen’. Niet alleen geld en goed maar vooral natuurbehoud moet aandacht krijgen.

ke inzamelmethode is waar het meest effectief? En op welke manieren kun je burgers stimuleren grondstoffen gescheiden in te leveren? De themadag vindt plaats op 8 februari in congrescentrum NBC in Nieuwegein.

Voor meer informatie en het programma kunt u terecht op: www.nvrd.nl

Dat is aandacht waar we wat mee kunnen. Gewoon met onze poten in de klei, zorgen voor een verantwoord afvalmanagement, redders van de economie en onze aardbol. Aanpakken en doorgaan, niet lullen maar poetsen, daar is onze branche mee groot geworden.

Een goed, groen en schoon 2012 toegewenst!

Stem mee Aanpak van zwerfafval is primair een zaak van gemeenten.

Eens

Oneens

Reageren? Ga naar www.nvrd.nl Uitslag van de poll december Particulier vuurwerk moet verboden worden. Een verbod voorkomt veel ellende en schoonmaakwerk.

Eens: 65%

Oneens: 35%

Verder discussiëren over dit onderwerp?

Sluit u aan bij de GRAM lezersgroep op LinkedIn.

GRAM

|

januari 2012

5

HOE DOEN ZIJ DAT ?

DEZE MAAN D:

de inzameling en verwerking van grof groen tuinafval Is er onderscheid tussen fijn en grof

gebruiken als bodembedekker of -ver-

materiaal (dunne/dikke takken)?

beteraar. We weten nog niet of we die

Op de milieustraat niet. Bij de ophaal-

service in stand blijven houden, want

route mag alleen grof materiaal aange-

het is kostbaar en veel bewoners gooien

boden worden.

de snippers vervolgens alsnog in de biobak.

Welke verwerkingsmethode hanteert u en waarom?

Tips voor andere gemeenten?

De fijne fractie groenafval (15%) wordt

De hoeveelheid aangeboden grof tuin-

verwerkt tot hoogwaardige groencom-

afval is in onze gemeente flink toegeno-

post. Het overige wordt bewerkt tot bio-

men sinds de brengservice op het milieu-

massa. Het wordt geshredderd, gezeefd

park gratis is geworden. Die maatregel

en gedroogd om toegepast te worden

maakte echt een duidelijk verschil.

als brandstof voor duurzame energie. De geproduceerde biomassa wordt zowel in

Eva Wijnen re ruimte (afval) beheerder openba ers. ond, 55.000 inwon gemeente Roerm @roermond.nl Contact: evawijnen

Gemeente Roermond

grote centrales als in kleine particuliere ketels in de regio gebruikt als brandstof voor duurzame energie. Ons grof tuinafval wordt gecomposteerd.

Gemeente Nijkerk

Is recent bekeken wat milieu-

Hoe wordt grof tuinafval

technisch de beste methode is?

ingezameld?

In het bestek hebben we opgenomen dat

Onze inwoners kunnen het gratis naar

de minimum standaard compostering

de milieustraat brengen. We hadden tot

moet zijn.

voor kort ook een ophaalservice, maar die is komen te vervallen vanwege be-

Is tuinafval een gewilde grondHoe wordt grof tuinafval

stof of gaat het dat worden in de

ingezameld?

toekomst?

We zamelen twee keer per jaar huis-aan-

Ik denk het wel, zeker als groencompost

huis in, tegen een vergoeding van 7,50

en voor de bewerking tot biomassa.

zuinigingen.

euro per aanbieding. Dat gebeurt op aanvraag. Daarnaast kunnen mensen hun

Bieden inwoners het grof tuinafval

tuinafval naar de milieustraat brengen.

goed aan?

Dat is nu gratis, voorheen vroegen we

Het grof tuinafval wordt over het alge-

daar ook een vergoeding voor.

meen goed aangeboden. Alleen om de kluit van kerstbomen blijft wel eens een

Om welke hoeveelheden gaat het?

plastic pot zitten; voor het overige is de

Zo’n 1000 ton per jaar. Het meeste komt

fractie schoon.

binnen via de milieustraat, zeker nu dat gratis is. Via de ophaalservice zamelen

Knel- of verbeterpunten?

we 4700 kilo in, dat is slechts een half

Tijdens de inzameling huis-aan-huis ver-

procent van de totale hoeveelheid.

snipperen we het tuinafval en bieden we het opnieuw aan de bewoners aan om te

6

GRAM

|

januari 2012

Rolf Schuurman afval gemeente beleidsmedewerker oners.

Nijkerk, 40.000 inw nijkerk.eu an@ Contact: r.schuurm

In dit benchmarkartikel leggen vier verschillende organisaties uit hoe zij de inzameling van grof groen tuinafval organiseren en welke verwerkingsmethoden zij hanteren. De organisaties lichten dit toe en benoemen de voor- en nadelen.

tekst: Hetty Dekkers

Om welke hoeveelheden gaat het?

nen leveren. De energieopbrengst van

Ik hoor nooit klachten over vervuiling of

Ongeveer 1400 ton per jaar. Maar dat is

die installatie gaat naar bedrijven en wo-

dergelijke.

een ruwe schatting.

ningen in de directe nabijheid van de in-

Is er onderscheid tussen ďŹ jn en grof

stallatie. Dit levert een energieopbrengst

Knel- of verbeterpunten?

met een hoog rendement op.

Vooral in het buitengebied zouden we

materiaal (dunne/dikke takken)?

Nee, dat onderscheid maken wij niet.

meer op kunnen halen. Bewoners verwerIs tuinafval een gewilde grond-

ken het tuinafval vaak zelf, of laten het

stof of gaat het dat worden in de

ophalen door een andere verwerker. Wij

Welke verwerkingsmethode hanteert

toekomst?

zijn een gemeente met zestig tot zeven-

u en waarom?

Ik denk het zeker. Er ontstaan steeds

tig procent landelijk gebied, dus daar valt

Ons grof tuinafval wordt momenteel

meer lokale initiatieven voor bijvoor-

nog veel te winnen. Dat is waarschijnlijk

door een verwerker gecomposteerd en

beeld biovergistinginstallaties. Je kunt je

een kwestie van beter communiceren en

vergist. Het afval moet gesorteerd en

afvragen of er in de toekomst voldoende

promoten. Ook een ophaalservice zou

versnipperd worden, voor de vergisting-

grondstof is voor al die installaties. De

betere resultaten geven, maar die is nu

installatie waar het nu naar toe gaat.

marktwaarde van grof tuinafval zal er

juist wegbezuinigd.

door stijgen, is mijn verwachting.

Is recent gekeken naar andere

Tips voor andere gemeenten?

verwerkingsmethoden?

Bieden inwoners het grof tuinafval

Focus bij de verwerking op energieterug-

Er zijn plannen voor een nieuwe bio-

goed aan?

winning, liefst lokaal of regionaal zodat

massa-installatie in Ede, waar wij het

Wij hebben een soort groenplein op de

je je milieuwinst niet weer verliest aan

hout en tuinafval ongesorteerd aan kun-

milieustraat ingericht, dat werkt goed.

langere transportafstanden.

GRAM

|

januari 2012

7

HOE DOEN ZIJ DAT ?

Is tuinafval een gewilde grondstof of gaat het dat worden in de toekomst?

Dat gaat het zeker worden. Nu moeten we er nog voor betalen, ik verwacht dat dit in de toekomst een positieve marktwaarde gaat krijgen net zoals papier.

Bieden inwoners het grof tuinafval goed aan?

Vooral bij de haalservice kom je soms extremen tegen, zoals inwoners die zonder aanmelding vooraf hun halve tuin bij het grofvuil van een ander leggen. Maar dat zijn extremen; over het algemeen gaat het goed.

Knel- of verbeterpunten?

Ik denk dat we met meer communicatie

betere

inzamelresultaten

kunnen

bereiken. Als we als gemeente ook het opgehaalde tuinafval gaan scheiden, zal de motivatie bij de bewoners toenemen.

Dit zal verder uitgewerkt worden in het grondstoffen- en afvalbeleidsplan dat we begin volgend jaar aan de raad presen-

Gemeente Arnhem

teren, het principe ‘de vervuiler betaalt’ Welke verwerkingsmethode hanteert

krijgt hierin een prominente plaats.

u en waarom?

Het tuinafval dat nu samen met het grof

Tips voor andere gemeenten?

vuil wordt ingezameld, wordt niet ge-

Maatwerk leveren. Wat voor de ene ge-

Hoe wordt grof tuinafval

scheiden en dus verbrand. Het tuinafval

meente een goede systeemkeuze is,

ingezameld?

van de afvalbrengstations gaat naar een

werkt niet per definitie voor een andere

We hebben een inzamelroute huis-aan-

composteerder.

gemeente.

huis, samen met het grof huishoudelijk afval. Dat gaat op afroep en is gratis.

Is recent bekeken wat milieu-

Bewoners kunnen hun grof tuinafval

technisch de beste methode is?

ook zelf brengen naar de afvalbreng-

Uit onderzoek blijkt dat de groen- en

stations.

houtstromen die de gemeenten nu genereren kansrijk zijn als het gaat om

Om welke hoeveelheden gaat het?

de opwekking van energie. Vooral de

2618 ton grof tuinafval is er gebracht op

verbranding van houtige fracties en de

een van de afvalbrengstations.

vergisting of compostering van natte fracties zijn bewezen technieken.

Is er onderscheid tussen fijn en grof

Met een gezamenlijke Europese aan-

materiaal (dunne/dikke takken)?

besteding wil de gemeente Arnhem

In principe niet. Bij de ophaalservice gel-

meer invloed uitoefenen op de ver-

den wel beperkingen. Een te grote boom-

werking van de eigen biomassastro-

stronk of complete boom aanbieden,

men.

Erik Posthumus senior beleidsme dewerker afvalbeh eer gemeente Arnhem , 147.038 inwoners .

Contact: erik.pos thumus@arnhem. nl

mag bijvoorbeeld niet.

8

GRAM

|

januari 2012

HOE DOEN ZIJ DAT ?

Afvalcombinatie De Vallei

Groot voordeel voor ons is dat het afval hier vochtiger en minder verkleind aangeboden kan worden dan voor de bestaande biomassacentrales. Een mooie

Hoe wordt grof tuinafval

oplossing dus.

ingezameld?

In alle vier de gemeenten wordt het

Is tuinafval een gewilde grond-

tuinafval opgehaald, gratis, maar wel

stof of gaat het dat worden in de

op aanvraag. In Ede werkt men met een

toekomst?

milieupas, waarop acht punten staan.

Dat gaat het zeker worden. Als de nieuwe

Eén keer grof tuinafval op laten halen, kost al vier punten. In Ede zijn er daarom slechts 231 aanvragen per jaar. Ter vergelijking: in Wageningen zijn het er 5700. In alle gemeenten zijn er ook milieubrengstations.

centrales zoals in Ede opgang gaan ma-

Frans de Bruijn accountmanager gemeenten van Afvalcombinatie de Vallei (Ede, Veenendaal, Wageningen, Renkum), 94.000 aansluitingen.

ken, komt er een grote vraag naar hout.

Contact: frans.debruijn@acv-groep.nl

gen mag op straat bijvoorbeeld maximaal

Bieden inwoners het grof tuinafval goed aan?

Het wordt netjes aangeleverd. In Wagenin-

Om welke hoeveelheden gaat het?

1 kuub per keer worden aangeboden.

In de vier gemeenten samen wordt ruim

Daar houden de mensen zich keurig aan.

4300 ton per jaar gebracht. Via de haalservice wordt in totaal 839 ton ingeza-

Is recent bekeken wat milieu-

Knel- of verbeterpunten?

meld. Een relatief dure voorziening dus.

technisch de beste methode is?

We willen het brengen meer gaan sti-

Composteren was de beste mogelijk-

muleren. De opbrengst van het breng-

Is er onderscheid tussen fijn en grof

heid tot nu toe. Dikke takken zijn onge-

systeem is veel hoger, terwijl de kosten

materiaal (dunne/dikke takken)?

schikt voor vergisting. Een levensmid-

voor de gemeenten lager zijn. Een prima

Nee. Het kleinere afval verdwijnt door-

delenbedrijf in Ede is nu samen met de

mogelijkheid dus om de afvalstoffenhef-

gaans in de groene container.

woningbouwcoöperatie bezig een bio-

fing laag te houden.

massacentrale te ontwikkelen, waar het Welke verwerkingsmethode hanteert

hout verbrand wordt. Een deel van de

Tips voor andere gemeenten?

u en waarom?

warmteopbrengst wordt gebruikt voor

In Veenendaal hebben we een paar aan-

Het grootste deel wordt nu gecompos-

de fabriek zelf, een ander deel voor ver-

hangwagens bij de milieustraat staan. Die

teerd. Een heel klein deel gaat naar een

warming van woningen in de omgeving.

kunnen mensen gratis even gebruiken

energiecentrale.

Meerdere gemeenten in de regio hebben

voor hun grof tuinafval. Dat vormt een

een intentieverklaring getekend, dat ze

goede prikkel om het afval zelf te brengen

hun grof tuinafval de komende tien jaar

en niet de ophaaldienst te bellen.

■

aan deze centrale aan zullen bieden.

- LEVERING EN MONTAGE VAN ROETFILTERS - GECERTIFICEERD VOLGENS HD REGELING OF VERT - OMZETTINGSGRAAD BOVEN 90% - GOEDGEKEURD DOOR ARBEIDSINSPECTIE

BEL (0341) 467070 WWW.BUCHLI.NL

SCHOON MILIEU, OOK VOOR MEDEWERKERS 9

GEME E NTE LIJKE RE INIGING S D IE NS T H A M B U RG IS SPIN IN AFVA LWE B

Wir sind für dreck zu haben door Pieter van den Brand Heel eenvoudig: minder restafval. Het stadsreinigingsbedrijf van Hamburg geeft gehoor aan het landelijke beleid van de ‘Wertstofftonne’ om het afval in de ‘grijze’ afvalcontainer terug te dringen. Stop de nieuwe reststromen maar in de gele afvalbak voor verpakkingsafval. De burger werkt graag mee.

Wir sind für jeden dreck zu haben, luidt de slogan van de Stadtreini-

rand staan: voor ‘grijs’ afval, voor gft, voor oudpapier

gung Hamburg. De zorgplicht en tegelijkertijd de bereidwilligheid om

en voor verpakkingsafval. De Hamburgse huishoudens

afval op te ruimen, straalt ervan af. Een zelfde gedrevenheid valt te

zijn enthousiast over de gescheiden inzameling, bena-

bespeuren bij Sven Winterberg. De manager, Blackberry bij de hand,

drukt Winterberg. “Sinds begin 2011 is het aantal gft-

legt niet één maar drie visitekaartjes op tafel. Hij leidt niet alleen de ver-

containers bijna verdubbeld van 50 duizend tot 90 dui-

koopafdeling die de klantencontacten onderhoudt, maar is Geschäfts-

zend.” Alleen de circa 150 duizend huizenbezitters met

führer van zowel het dochterbedrijf dat het ingezamelde oudpapier

een tuin kiezen voor thuiscompostering. Het aantal van

in de markt zet, als van het bedrijf dat bij grote evenementen voor

vier afvalbakken is ook wel de limiet, weet Winterberg.

schone straten zorgt en containers aan particulieren verhuurt. Winter-

“Meer is niet haalbaar.” En al geldt er officieel een ver-

berg werkt al zo’n vijftien jaar in de publieke afvalsector, de laatste drie

plichting voor het kwartet aan afvalcontainers, “in de

jaar bij de reinigingsdienst van de op één na grootste stad in Duitsland

praktijk doen we niet moeilijk bij mensen die er geen

(1,8 miljoen inwoners). Stadtreinigung Hamburg, kortweg SSRH, zamelt

vier willen. Maar schrijf dat maar niet op.”

het afval van zo’n 930 duizend gezinnen in en probeert daar zoveel

Duaal Systeem

mogelijk hergebruik uit te halen.

Sven Winterberg: “Reststoffen moeten schoon zijn en in een 240-liter afvalcontainer passen.

Voor dit materiaal vinden we makkelijk klanten in de industrie.”

Verpakkingen vormen een verhaal apart in Duitsland.

Ook onze oosterburen kennen producentenverantwoordelijkheid. Sinds 1991 verplicht de Duitse verpakkingsverordening (VerpackV) bedrijven tot het terugnemen van hun productverpakkingen. Elk bedrijf dient zich voor de inzameling ervan bij een Duaal Systeem (DS) aan te sluiten (‘duaal’ slaat op het tweeluik van inzamelen én verwijderen). Aanvankelijk kreeg deze insteek vorm in het Duales System Deutschlands (DSD), bekend als Der Grüne Punkt, het licht- en donkergroene ronde logo met de pijl. Een aantal grote retailers betwistte het monopolie van SDS echter in 2003 voor de rechter. Met

Vanuit het raam van zijn steriel witte kantoor heeft Winterberg een pa-

succes, waarop de markt werd vrijgegeven en grote af-

noramisch uitzicht over het uitgestrekte havengebied. SSRH (omzet:

valjongens als Remondis en Veolia eigen DS-onderne-

340 miljoen euro in 2010, 2450 medewerkers en 700 voertuigen) is

mingen optuigden. Nu zijn er zo’n tien Duale Systemen.

een grote speler. De gemeentelijke reinigingsdienst exploiteert een ei-

Geen gemakkelijke situatie, geeft Winterberg toe, want

gen verbrandingsinstallatie (capaciteit: 180 duizend ton) en heeft met

hij moet met elke DS-partij een contract sluiten. “Het is

nog eens drie afvalovens van derden contracten om jaarlijks één mil-

een harde markt met lage marges. De DS-ondernemin-

joen ton restafval te verwerken. Verder beschikt de stadsreiniging over

gen zijn in een felle onderlinge concurrentiestrijd ver-

veertien milieustraten en twee kringloopwinkels. Naast de eigen com-

wikkeld. Elke DS-speler wil het beste contract. Wij zijn

posteerinstallatie is sinds medio december een nieuwe vergistinginstal-

erin geslaagd om met alle Duale Systemen een contract

latie in bedrijf. De verwerking van jaarlijks 70 duizend ton gft moet

af te sluiten. Niet alle steden kunnen ons dat nazeggen.

genoeg biogas opleveren voor het verwarmen van zo’n 1400 huizen.

Niet alle gemeentelijke reinigingsdiensten slagen daar namelijk in. Het gaat om complexe en kortlopende con-

Om al hun afval te scheiden, hebben de Hamburgse huishoudens sinds

tracten van twee tot vier jaar. Door onze omvangrijke

begin 2011 verplicht vier afvalbakken. In totaal zijn er een half miljoen

organisatie hebben we gelukkig voldoende medewer-

containers in omloop, die elke week of minder frequent aan de stoep-

kers om zich hiermee bezig te houden.”

10

GRAM

|

januari 2012

Is de inzameling van het verpakkingsafval in andere

een 240-liter afvalcontainer passen. “De kwaliteit van dit afval is dus

grote Duitse steden volledig geprivatiseerd, de Ham-

prima. Voor dit materiaal, jaarlijks zo’n 300 ton, vinden we makkelijk

burgse reinigingsdienst heeft er een eigen dochteron-

klanten in de industrie. Onder de Hamburgse bevolking is deze wijze

derneming voor opgericht met de naam WERT. Nee,

van inzamelen helemaal geaccepteerd. Voor de burger is het niet meer

daar kan Winterberg geen visitekaartje van op tafel leg-

dan logisch: waarom zou ik dat afval niet in de gele container mogen

gen. Een collega van hem doet de dagelijkse bedrijfs-

doen.” Let wel, het afval blijft in eigendom van de Stadtreinigung. “We

voering van dit SSRH-onderdeel. “Anders zou het een

onttrekken deze stromen immers aan het restafval in de grijze contai-

beetje te veel van het goede worden. Ik werk name-

ner, met andere woorden: ons afval. Met de DS-partijen zijn we over-

lijk wel parttime”, stelt hij nuchter. WERT krijgt betaald

eengekomen dat deze metaal- en kunststofstromen mee mogen liften

voor het inzamelen van de afgedankte verpakkingen

in de gele container. Dat doen we met gesloten beurzen. Alle DS’en

in de gele container. Het verpakkingsafval gaat voor

hebben ons model geaccepteerd.”

sortering naar de scheidingsfabriek van Veolia, eveneens in Hamburg. Hierna krijgen de DS-organisaties

Volgens Winterberg is het uniek voor Hamburg dat ook nu alle tien

de kunststofstromen weer tot hun beschikking om het

DS-spelers zich achter de Stadtreinigung geschaard hebben. De milieu-

plastic aan kunststofrecyclers te verkopen.

winst van de ‘Hamburger Wertstofftonne’ staat buiten kijf. “We halen

Wertstofftonne

de strijd tegen de grondstoffenschaarste.” De inhoud van de gele con-

Het christen-liberale kabinet-Merkel (CDU-FDP) koes-

tainer is met een derde toegenomen. En het kost de burger niets (de

tert de ambitie van de ‘Wertstofftonne’. De gedachte

jaarlijkse bijdrage van 5,56 euro per huishouden geldt alleen voor het

hierachter is vanaf 2015 niet alleen gft maar ook

grijze en gft-afval).

nog herbruikbare stromen uit het restafval. We doen the right thing in

papier, metaal, kunststof en glas met een landsdekkend systeem gescheiden in te zamelen. Om aan dit

Het principe van de Wertstofftonne wordt vastgelegd in het nieuwe

voornemen invulling te geven, ging Hamburg als een

Kreislaufwirtschafts- und Abfallgesetz van milieuminister Norbert Rött-

van de eerste steden in Duitsland over op de door de

gen. Private afvalbedrijven roeren zich echter al flink bij monde van

rijksoverheid gesuggereerde oplossing. Waar andere

branchevereniging BDE (Bundesverbands der Deutschen Entsorgungs-,

steden, zoals Berlijn, experimenteren met een extra

Wasser- und Rohstoffwirtschaft). De angst is groot dat de publieke sec-

oranje afvalbak, haalt de havenstad sinds mei dit jaar

tor het monopolie op deze nieuwe materiaalstromen krijgt. BDE heeft

metalen en plastic in de gele container voor verpak-

aangekondigd tot aan de hoogste Europese rechter door te zullen proce-

kingsafval op. Het gaat hierbij om materiaalstromen

deren tegen het buitensluiten van de private afvalbranche. Winterberg:

die niets met verpakkingen van doen hebben, denk aan

“Grappig genoeg heb ik voor de BDE pas nog een presentatie gegeven

afgedankt speelgoed. De gelbe tonnen is zo geëvolu-

over de Hamburger Wertstofftonne. Na mijn praatje werd ik vriendelijk

eerd tot ‘Hamburger Wertstoftonne’. Aan de reststoffen

bedankt, maar ging men onder elkaar ons model vol interesse onder de

worden wel eisen gesteld: ze moeten schoon zijn en in

loep nemen.”

■

GRAM

|

januari 2012

11

Uitdagingen in bouw nieuw Milieupark Hengelo door Ronald Schalekamp Het afvalbrengpunt aan de Wegtersweg te Henge-

Rekening houden met uitbreiding

lo was verouderd en voldeed niet meer aan de ei-

Het Milieupark is tijdens de sloop- en bouwwerkzaam-

sen van deze tijd. De gemeente Hengelo besloot

heden continu in bedrijf gebleven, met uitzondering

daarom tot sloop en complete nieuwbouw op

van één weekend. Doornbosch: “Een goede communi-

dezelfde locatie. Belangrijkste uitgangspunt: de

catie tijdens de bouw – naar gebruikers toe – is daarbij

afvalstroom mag niet haperen. De vernieuwing

heel belangrijk. Mensen moet weten dat ze gewoon

van het milieupark brengt dan ook verschillende

terecht kunnen én waar dan precies. In de nieuwe situ-

uitdagingen met zich mee voor ontwerp, plan-

atie kunnen de 32 afvalstromen – zoals genoemd in het

ning en logistiek.

landelijk afvalbeleid – optimaal worden gescheiden.’

Markslag voegt toe: ’De uitdaging is om zo veel moge-

De bouw van het nieuwe milieupark – naar verwachting

lijk afvalstromen te scheiden, waarbij je tegelijkertijd

medio 2012 gereed – is goeddeels onderweg. Inmid-

rekening houdt met de toekomst. Groenafval gaan we

dels zijn per juli 2011 de nieuwe toegangsweg, weeg-

binnenkort extra bewerken om het takhout te schei-

bruggen en containerkuil klaar. Het entreegebouw en

den van het overig groenafval. Takhout kan gebruikt

het KGA-depot worden begin 2012 gerealiseerd. Het

worden voor biomassa en torrefactie (roosteren, red.).

doel van de nieuwbouw, meer afval opnieuw gebrui-

In de aanleg van het Milieupark hebben we rekening

ken, is zonder meer bereikt, vertellen gemeentelijk

gehouden met toekomstige toevoeging van andere af-

projectleider Auke Doornbosch en Jos Markslag van

valfracties. Daar is ruimte voor.”

Twente Milieu. Doornbosch: “In de oude situatie was er een grote bult, met 4 silo’s, waar weliswaar hout

Scheiden moet je begeleiden

zeer goed werd gescheiden, maar waar nog heel veel

De nieuwe containerkuil is heel overzichtelijk, aldus

te verbeteren viel in de afvalscheiding. Sinds de nieu-

Doornbosch. “Voor gebruikers is het even wennen om

we containerkuil in gebruik is, is het scheidingsper-

de materialen per soort te scheiden. Een goede bege-

centage al toegenomen tot meer dan 90 procent. In de

leiding – zoals door Twente Milieu wordt gegeven – is

oude situatie was dit 77 procent.’ Markslag reageert:

daarbij heel belangrijk. Heel positief is dat nu al blijkt

‘Een geweldige verbetering in scheidingsresultaat. We

dat er aanzienlijk minder grof restafval overblijft. Daar-

verwachten dat dit ook nog iets toeneemt, doordat we

bij zijn de opslag en afvoer veel efficiënter ingericht en

de stromen bouw- en sloopafval en gips nog zullen

dat leidt tot minder transportbewegingen.” Markslag:

scheiden.”

‘We horen uitsluitend positieve geluiden en gezien de

Bijschrift

12

GRAM

|

januari 2012

Uniek KGA-depot In Hengelo verrijst in 2012 een uniek KGA-depot, dat perfect is ingericht op het gebied van de logistiek en veiligheid. Markslag: “Veelal wordt voor het KGA-depot gebruik gemaakt van prefab gebouwtjes. Ons ontwerp is echter tot stand gekomen op basis van overleg met een architect, rekening houdend met de benodigde capaciteit voor de verschillende fracties. Opslag gebeurt dus uitsluitend in de daarvoor bestemde boxen met vloeistofdichte vloer. Het verschuiven van emballage scheidingsresultaten zijn we zeer tevreden. Onze me-

naar buiten toe is niet nodig dankzij de adequate ruim-

dewerkers hebben een cursus gevolgd, om optimaal

te. Daarbij is de inrichting zo dat opslag op gangpaden

als ambassadeurs van hergebruik op te kunnen treden.

onmogelijk is. Via een centraal loket, buiten de opslag-

Materialenkennis is natuurlijk heel belangrijk, maar

bunker, worden alle fracties ingenomen en gescheiden

ook een proactieve benadering naar de mensen toe.”

in aparte opslagbunkers. Afvoer gebeurt via de achter-

Wel vindt Doornbosch dat een Milieupark niet zonder

zijde langs meerdere overheaddeuren. Het gebouw is

Kringloopbedrijf kan. ‘Dat stimuleert het directe her-

voorzien van doordachte natuurlijke en mechanische

gebruik. In Hengelo hebben we al wel ruimte gereser-

ventilatie.” Doornbosch vertelt: ‘Het gebouw zelf wordt

veerd voor een Kringloopbedrijf, maar dit moet nog

opgetrokken uit duurzame materialen. De delen voor

ingepast worden.”

houtskeletbouw worden bijvoorbeeld gerealiseerd met hout van bomen die in de gemeente zijn omgewaaid

Diftar als drijfveer

tijdens een storm. ”Het KGA-depot is waarschijnlijk in

De invoering van diftar in de gemeente Hengelo, per 1

juni 2012 in gebruik, verwacht Doornbos. Het entree-

januari 2012, was één van de redenen voor de nieuw-

gebouw al eerder, in april.

bouw van het Milieupark. Doornbosch: “Diftar is een instrument van het bestuur om mensen te stimuleren het afval te scheiden. Dan moet je mensen wel de gelegenheid geven afval gescheiden in te leveren én het daarna gescheiden afvoeren en verwerken. Dat kon in Hengelo niet zonder nieuw milieupark. Particulieren krijgen een milieupas met 250 kilo saldo per jaar voor het Milieupark. Daarboven moet men betalen. De milieupas en de grijze en groene containers zijn gechipt.

“In de ondergrond van het afvalbrengpunt troffen we een rijk verleden aan, om het zo maar uit te drukken”

Met de pas kan men ook online bekijken hoe vaak de containers zijn aangeboden.”

Logistiek binnen gemeente bepalend Budget overschreden

Doornbosch en Markslag nodigen graag een ieder uit

Door onvoorziene tegenslagen is bij de bouw van het

die ook voor de uitdaging staat een nieuw milieupark

Milieupark Hengelo het budget van 3 miljoen euro met

in te richten. Doornbosch merkt op: “Besef wel dat ie-

600.000 euro overschreden. Doornbosch vertelt: “Eco-

dere gemeente zijn eigen geografische situatie kent. In

nomisch gezien is de aanvankelijke doelstelling niet

Hengelo kunnen wij de afvoer heel gemakkelijk rege-

gehaald. Ook de opleveringsdatum wordt overschre-

len via AVI Twence, dat 5 kilometer van het milieupark

den. Toen we in maart 2010 met het project van start

verwijderd ligt. Voor een compacte stad met een gering

gingen, hebben we een en ander niet voorzien. Achter-

buitengebied is één milieupark voldoende. In andere

af weet je het natuurlijk altijd beter. Feit is dat we in de

gemeenten volstaat dat niet. De inrichting van een mi-

ondergrond van het afvalbrengpunt een rijk verleden

lieupark moet je terdege afstemmen op de logistiek

aantroffen, om het zo maar uit te drukken. Zo’n 35 jaar

binnen de gemeente.” Markslag besluit: “Bronscheiding

geleden dacht men heel anders over afvalverwerking.

is dé weg om te bewandelen. Mijn tip: zet een milieu-

De grond was meer vervuild dan ingeschat. Onder

park ruim op, met het oog op de toekomst.”

■

meer een oude weegbrug, een olietank, kokerriolen en resten van funderingen moesten worden verwijderd. Dat leverde ook meerwerk op in het grondverzet.

Reageren?

Ook bleek het ontwerp van het KGA-depot niet aan de

Mail of bel met Jos Markslag, Twente Milieu (j.markslag@twentemilieu.nl, 053-85 20109 / 06-50622555) en/of Auke Doornbosch, gemeente Hengelo (a.doornbosch@hengelo.nl, 074-2459876 / 06-53705058).

voortschrijdende wettelijke eisen te voldoen. Er moest een compleet nieuwe riolering worden aangelegd.”

GRAM

|

januari 2012

13

LCA Kunststoffen onderschrijft standpunten NVRD De afgelopen jaren is de kunststof inzameling bij huishoudens vormgegeven. Gemeenten hebben hierbij voor een inzamelsysteem gekozen zonder dat er uitgebreid onderzoek is gedaan naar de milieuimpact van de verschillende systemen. De Vereniging Afvalbedrijven heeft daarom CE Delft gevraagd om verschillende systemen voor de verwerking van kunststof verpakkingsafval uit huishoudens te vergelijken op hun huidige milieuprestatie. Uit de conclusies blijkt dat belangrijke NVRD standpunten met betrekking tot statiegeld en bron- en nascheiding worden onderschreven.

Scenario’s

Conclusie

Voor het uitvoeren van de levenscyclusanalyse (LCA) is

Hoofdconclusie is dat bronscheiding en nascheiding

uitgegaan van vier scenario’s en een nulscenario, ge-

van kunststof verpakkingsafval en statiegeld op grote

baseerd op drie verwerkingsmethoden van kunststof

PET-flessen allemaal een significant milieuvoordeel le-

verpakkingsafval uit huishoudens, variërend van ver-

veren. Daarnaast kan geconcludeerd worden dat dit

branden in een afvalenergiecentrale (AEC) tot een com-

ook geldt voor alle kunststofsoorten die nu ingezameld

binatiescenario waarbij zowel bron- als nascheiding

worden (PET, PP, HDPE, LDPE en mixed). Doorslagge-

plaatsvindt. In deze vergelijkende LCA is de milieu-

vend voor de milieuscore is de hoeveelheid recyclaat

impact van de verschillende scenario’s afgezet tegen

dat na recycling is geproduceerd en kan worden inge-

het verbranden in een AEC. Voor statiegeld is doorge-

zet in nieuwe producten.

rekend wat het zou betekenen als het huidige systeem afgeschaft dan wel uitgebreid zou worden met kleine

Uit de LCA blijkt dat op dit moment een combinatie van

plastic flesjes.

bron- en nascheiding met statiegeld het beste milieurendement oplevert. Dit is echter geen reële situatie in

De grootste milieueffecten die een rol spelen in de

de huidige gemeentelijke inzamelstructuur voor kunst-

verwerking van kunststof verpakkingsafval zijn milieu-

stoffen. Belangrijker is dat de milieuscores voor zowel

effecten die gekoppeld zijn aan het gebruik van fos-

bronscheiding als nascheiding nagenoeg gelijk zijn. Bij

siele brandstoffen, zoals klimaatverandering en uit-

zeer hoge responspercentages wordt het milieuvoor-

putting van fossiele grondstoffen. Daarnaast worden

deel van bronscheiding iets groter. Zowel bij bron- als

belangrijke milieuvoordelen gehaald uit het vermeden

nascheiding is een grote variatie in respons gemeten.

landgebruik door de toepassing van mixed kunststof-

De respons bij bronscheiding varieert tussen de 7 tot

fen in plaats van tropisch hardhout en in mindere mate

60% (afhankelijk van stedelijkheidsklasse, halen/bren-

kunststof en beton.

gen, diftar). Ook de technieken voor nascheiding laten een variatie zien tussen de 17 tot 53%. Lokale milieuprestaties van gemeenten kunnen daarom op dit moment nog sterk verschillen.

Een combinatie van bron- en nascheiding met statiegeld levert het beste milieurendement op bij kunststofinzameling 14

GRAM

|

januari 2012

Statiegeld Uit de LCA blijkt dat het huidige statiegeldsysteem voor de grote PET-flessen voor ongeveer 30% van het klimaatvoordeel zorgt ondanks het relatief kleine volume. Dit komt door een hoog inzamelpercentage, weinig uitval in de verwerking, volledige toepassing als monostroom en een laag energiegebruik voor sortering en verwerking. Nu afschaffen van het statiegeldsysteem voor grote PET-flessen zou resulteren in circa 30% minder klimaatvoordeel door recycling van kunststof verpakkingen in Nederland. Toevoeging van kleine PET-flesjes in het statiegeldsysteem zorgt voor 11 à 15% toename van het klimaatvoordeel van de scenario’s. Daarbij zullen ook effecten te meten zijn door het voorkomen van zwerfafval. Dit is echter niet meegenomen in dit onderzoek.

Toekomst Voor het vergelijkend onderzoek van deze LCA zijn gegevens uit 2010 en 2011 gebruikt. Dit onderzoek betreft dan ook een momentopname aangezien beide systemen nog in ontwikkeling zijn. Bronscheiding van kunststof in Nederland is namelijk pas recent op grote schaal ingevoerd (2009/2010) en ook bij nascheiding verbeteren zowel de kwantitatieve als kwalitatieve resultaten nog steeds aanzienlijk. De verwachting is dat het rendement van zowel bron- als nascheiding nog verder zal toenemen door zowel het leereffect bij burgers en als de doorontwikkeling van mechanische scheiding.

Onzekerheden Het uitvoeren van een LCA brengt uiteraard een aantal onzekerheden met zich mee. De belangrijkste betreft de toekomstige veranderingen in de hoeveelheid en soort kunststof verpakkingsafval die de consument aanbiedt voor verwijdering. Ook is het de vraag hoe de lokale verschillen zich zullen ontwikkelen. Daarnaast is een aantal gevoeligheidsanalyses uitgevoerd. Zo is de invloed van hogere responscijfers bij bronscheiding en scheidingspercentages bij nascheiding groot terwijl deze een zeer grote variatie tussen gemeenten kent. Daarnaast heeft de inzet van mixed kunststof als vervanging voor hout, beton, of virgin kunststof

scoren. Ook is er, gezien de huidige verschillen in res-

een grote invloed op het milieuresultaat. Zo scoort de

pons tussen gemeenten, nog veel te winnen. Het on-

vervanging van tropisch hardhout goed op vermeden

derzoek heeft echter niet gekeken naar de kosten van

landgebruik terwijl de klimaatimpact juist lager scoort

de verschillende scenario’s. Over de afweging tussen

dan de vervanging van kunststof en het verbranden in

people, planet en profit op dit dossier is het laatste

een cementoven. Tot slot is ook de invloed van ener-

woord nog niet gezegd. Deze afweging zal een door-

gieverbruik bij verwerking op het milieurendement

slaggevende rol spelen bij de toekomst van de kunst-

aanzienlijk.

stofinzameling en –recycling van kunststof verpakkingen in Nederland.

Al met al blijkt uit deze LCA, met al haar onzekerheden dat op basis van de huidige situatie recycling van

Dit artikel is samengesteld op basis van het rapport LCA:

kunststoffen een aanzienlijk milieuvoordeel oplevert

Recycling van kunststof verpakkingen, door CE Delft en

waarbij zowel statiegeld als bron- en nascheiding goed

is te vinden op www.verenigingafvalbedrijven.nl

GRAM

|

■

januari 2012

15

Grof groenafval wordt kostbare grondstof De tijd dat grof groenafval hoofdzakelijk werd gecomposteerd, is volgens Peter de Laat voorbij. “Het aantal toepassingen neemt hand over hand toe. Houtachtige materialen worden een gewild product. Je kunt gerust spreken over grondstof, in plaats van afval.”

door Hetty Dekkers

De Laat is directeur van Projectburo De Laat in Ren-

zo’n centrale slechts 40 procent.” De oudste biomassa-

kum. Hij begeleidt vooral gemeenten en regionale sa-

centrale is die van Essent in Cuyk. “Die werd gebouwd

menwerkingsverbanden op het gebied van biomassa

in 1999. Hij staat nu stil, omdat de subsidie op is, maar

en bio-energie.

in januari gaat hij weer open. Grote biomassa-instal-

“Er worden op dit moment vooral veel biomassacentra-

laties, ook de moderne, kunnen nog steeds niet zon-

les gebouwd”, meldt De Laat. “In die centrales wordt

der subsidie. De kleinere ketels lukt het vaak al wel

het houtachtige materiaal verbrand. De opbrengst

om financieel rendabel te zijn. Heel laagdrempelig zijn

wordt benut voor warmte of elektriciteit. Het meeste

de houtketels die gebruikt worden om zwembaden te

rendement, zo’n 70 tot 80 procent, bereik je met warm-

verwarmen, zoals bijvoorbeeld in Eindhoven gebeurt.

te. Wek je elektriciteit op, dan is het rendement van

Dat soort ketels wordt ook toegepast bij kantoren of wooncomplexen.”

Eenling De Laat is, op basis van zijn kennis en ervaring, groot voorstander van regionale projecten. “Gemeenten die hun houtachtige groenstoffen duurzaam willen laten verwerken, adviseer ik eerst samen te gaan werken op het gebied van aanbesteding. Zorg dat je een gezamenlijke toestroom geregeld hebt, door middel van contracten en afspraken. Als eenling begin je namelijk niets. Alleen met een bepaalde massa kun je eisen stellen op het gebied van tarieven of duurzame verwerking. Daar heb ik genoeg voorbeelden van gezien in mijn praktijk: gemeenten die hun inzamel- en verwerkingskosten met veertig procent omlaag konden brengen door samen te werken, gemeenten die 65 procent duurzaamheid afdwongen bij een verwerker. Dat kan alleen als je de krachten bundelt. Ook kun je als regio overwegen zelf een biomassacentrale te bouwen. Maar regel eerst die toevoer, want een biomassacentrale kan nooit draaien als de aanvoer niet constant is en van een bepaald kwaliteitsniveau.”

Peter de Laat, directeur Projectbureau De Laat in Renkum

16

GRAM

|

januari 2012

Betere inzamelresultaten kunnen gemeenten volgens

les. In Twente experimenteert men met pyrolyse, dat

De Laat eenvoudig bereiken door meer te gaan inza-

betekent dat je van houtachtige stoffen bio-olie maakt.

melen in buitengebieden. “Ga het snoeihout daar twee

Dat zijn ontwikkelingen die eraan komen, maar die nu

keer per jaar ophalen. Nu wordt het vaak verbrand, op

nog in de onderzoeksfase verkeren.”

eigen erf. Haal je het op, dan snijdt het mes aan twee kanten. Meer grondstof en minder verbrandingen in de

Volgens De Laat is het voor gemeenten altijd verstandig

open lucht.”

de groen- en houtachtige materialen goed te scheiden.

“Groenafval met bijvoorbeeld veel schoffel- en zwerf-

“Gemeenten hoeven hun grof groenafval niet als last te zien. De waarde van groene grondstoffen wordt steeds hoger”

vuil is niets waard. Verwerkers willen zuivere stromen.

In de regio Gooi- en Vechtstreek begeleid ik een project waar negen gemeenten hun houtsnippers, snoeihout en composteerbaar materiaal gescheiden houden. Daar hebben we drie verschillende afnemers voor gevonden, die de grondstoffen graag willen hebben. De gemeente Huizen biedt in regionaal verband jaarlijks duizend ton schone houtsnippers aan, die gretig aftrek vinden in de biobrandstofmarkt. Gemeenten hoeven hun grof groenafval niet als last te zien. De waarde van groene grondstoffen wordt steeds hoger en die trend zal alleen maar doorzetten.”

Het CO2-resultaat van biomassacentrales is in principe neutraal. De Laat: “Je verbrandt plantaardig materiaal,

Dat de marktontwikkelingen in de toekomst een grote

dat tijdens zijn groei CO2 uit de lucht haalde. Het past

houtstroom naar zich toe zullen trekken, staat volgens

dus in een biobased economy, waarbij geen gebruik

De Laat buiten kijf. Toch zit er een addertje onder het

wordt gemaakt van fossiele brandstoffen. Kies je voor

gras. “Verwerk je hout tot energie, dan haal je het wél

opwekking van warmte in plaats van alleen elektriciteit,

uit de kringloop. De bodem kan niet geheel zonder

dan behaal je een goed rendement. Uiteraard zijn er

compost, dat moet je bij alle nieuwe ontwikkelingen

ook andere ontwikkelingen, waarbij je nóg duurzamer

niet vergeten. Een optimale verhouding voor de natuur

bezig bent. De spaanplaatfabrieken, die overwegend in

en het milieu is heel simpel gezegd een derde terug

België staan, kunnen tegenwoordig ook houtsnippers

naar de natuur, als bodembedekker of -verbeteraar, een

gebruiken die wat minder schoon zijn. Dan maak je hout

derde energie en een derde voedsel of materiaal. Wat

van hout. Daarnaast zijn er allerlei nieuwe ontwikkelin-

je ook moet bedenken, is dat hout nodig is in het com-

gen die nog in de onderzoeksfase verkeren. Zo is er in

posteerproces. Het hout verteert niet en kan dus later

Duiven een pilotproject voor torrefactie. Daar worden

opnieuw benut worden, maar het is wel nodig om het

houtachtige stoffen verwarmd zonder zuurstof, zodat

composteerproces goed te laten verlopen. Dertig pro-

er een soort houtskool ontstaat. Die biokolen kunnen

cent hout in het te composteren materiaal is een ideale

gebruikt worden als meestook voor steenkoolcentra-

verhouding.”

■ GRAM

|

januari 2012

17

AFVA L OP DE KAART TIJD E NS K L IM A ATTOP D U RB A N:

Geld voor kennisoverdracht Als bestuurslid van ISWA maakte NVRD-directeur Erik de Baedts deel uit van een kleine delegatie die de afvalsector vertegenwoordigde tijdens de VN-Klimaattop in Durban afgelopen december. “Wat twee jaar geleden in Kopenhagen niet is gelukt, lukte nu wel: afval staat op de kaart. Belangrijkste boodschap hierbij: investeren in klimaat betekent investeren in afvalbeheer en recycling.”

door Karin Hegeman Om kennisoverdracht rond afvalbeheer te bevorderen

ter van Argentinië, Atilio Savino, Freek van Eijk van Sita

is de NVRD aangesloten bij ISWA. In 2009 werd Erik de

namens de sponsors en een professioneel VN-lobby-

Baedts gevraagd om bestuurslid van ISWA te worden.

ist, vertegenwoordigde de afvalsector tijdens de VN-

Belangrijkste peilers: bij ontwikkelde landen meer in-

klimaattop in Durban, december vorig jaar.

zetten op ketenbeleid en de invloed van ISWA vergroten door kennis te ontsluiten voor ontwikkelingslanden.

De Baedts: “In verschillende bijeenkomsten hebben wij

Natuurlijk is financiering nodig voor kennisoverdracht.

verteld wat duurzaam afvalbeheer inhoudt en benadrukt hoe afvalbeheer bijdraagt aan klimaatdoelstellingen. Daarnaast hebben we veel contacten gelegd met landen die bereid zijn te investeren in afvalbeheer, waaronder Brazilië, Zuid-Afrika en Ghana. Met diverse landen is bovendien gesproken over trajecten voor kennisuitwisseling over afvalinzameling, recycling en afvalverwerking.”

Akkoord Na lang onderhandelen is op 9 december een akkoord gesloten tussen de 194 aangesloten landen: ze gaan bindende afspraken maken over een nieuw klimaatakkoord als opvolger van het Kyoto Protocol en er komt Erik de Baedts tijdens een van de vele klimaatsessies in Durban.

een Groen Klimaat Fonds. Via dit fonds moet vanaf 2020 jaarlijks 100 miljard dollar beschikbaar komen

Voor de financiering zijn vooral de toekomstige kli-

voor kennisoverdracht aan ontwikkelingslanden zodat

maatgelden een belangrijke bron. In dit kader bracht

die zich kunnen wapenen tegen klimaatveranderingen.

De Baedts in 2010 een bezoek aan de klimaattop in

De Baedts: “Ook is afgesproken dat landen verplicht

Kopenhagen; hij vertegenwoordigde de afvalsector en

worden te rapporteren over hun inspanningen om kli-

onderhield contacten met de Nederlandse politici die

maatverandering aan te pakken. Specifiek moeten zij

daar aanwezig waren. De Baedts: “ISWA had een krach-

rapporteren over de voortgang van het afvalbeleid in

tige boodschap: de afvalsector is in Europa in staat

hun land. Dat is een groot succes; afval staat eindelijk

gebleken om de CO2-uitstoot met bijna 20 procent te

op de kaart. Wat in Kopenhagen niet is gelukt, lukte in

reduceren. Te weinig stakeholders bleken op de hoogte

Durban wel: een klimaatakkoord en afval opgenomen

van dit enorme potentieel van duurzaam afvalbeheer

in het akkoord.”

en recycling, zeker als de Europese technologieën ook wereldwijd zouden worden toegepast. Allerlei sectoren werden in Kopenhagen genoemd voor investeringen; van de landbouw- en de watersector tot de zorg, maar de afvalsector werd niet genoemd. Dat is in Durban rechtgezet.”

18

Durban

Nu in Durban het Groen Klimaat Fonds is opgericht, zal

Voor het bestrijden van klimaatprobleem worden mil-

in december 2012 tijdens de VN Klimaattop in Qatar

jarden dollars vrijgemaakt voor klimaatinvesteringen

nog concreter worden geformuleerd hoe de financie-

die de opwarming van de aarde tot maximaal 2% moe-

ring wordt ingevuld en hoe publieke en private partijen

ten beperken. ISWA probeert een deel van dit geld naar

aanspraak kunnen maken op financiering van trajecten

de afvalsector toe te trekken omdat investeren in duur-

voor kennisoverdracht. Bij veel landen is daarbij geluk-

zaam afvalbeheer en recycling winst oplevert voor het

kig duidelijk dat de Nederlandse afvalsector op kop

klimaat. Een delegatie met ISWA vice-voorzitter David

loopt en dat het goed is om kennis en technologie uit

Newman, bestuurslid Erik de Baedts, oud-milieuminis-

Nederland binnen te halen.

GRAM

|

januari 2012

■

nieuws Tekst: Bas Peeters

zij ontvangen, afgeven aan Wecycle. Hier-

‘de natuur’ te maken hebben. Men onder-

NVRD-standpunten verpakkingen

mee worden de kosten die gemeenten op

zoekt, saneert, bewerkt, verbetert en be-

De onderhandelingen over de nieuwe

milieustraten maken vergoed. De huidige

mest, Maar ook groenrecycling en advies

Raamovereenkomst

verpakkingen

contracten lopen tot 1 januari 2012. Ge-

behoren tot de kernactiviteiten.

zijn in volle gang. De standpunten

meenten die opnieuw een contract sluiten

Opifex Interim Management: advies en

van de NVRD over producenten-

vóór 1 maart 2012, blijven vanaf 1 januari

projecten op het gebied van milieu, bouw

verantwoordelijkheid,

financiering

de kostenvergoeding ontvangen. Mocht er

en ruimtelijke ordening.

van verpakkingen, zwerfafval en

nog geen contract zijn ontvangen, neem

statiegeld zijn verwoord in heldere

dan contact op met Wecycle via telefoon-

Masterclass zwerfafval

positionpapers. Het doel van de

nummer 079-7600611. Meer informatie:

voor bestuurders

positionpapers is om de leden van

www.wecycle.nl/gemeenten.

Na het succes van de eerste masterclass

de NVRD én de stakeholders in de

voor bestuurders, organiseert de NVRD

onderhandelingen, degelijk onder-

Nieuwe leden

in het kader van Gemeente Schoon op 7

bouwde overwegingen te bieden

Sinds 1 januari zijn de volgende organisa-

maart 2012 opnieuw een gratis master-

die kunnen worden gebruikt in het

ties lid geworden van de NVRD:

class. De bijeenkomst is voor bestuurders

proces. De positionpapers zijn te

Humana: Humana is een ontwikkelings-

dé gelegenheid om concrete handvatten

vinden op www.nvrd.nl

organisatie en één van de grootste kle-

aangereikt te krijgen om effectief te stu-

dinginzamelaars van Nederland. Met de

ren op zowel beschikbare middelen als

opbrengst die gegenereerd wordt uit de

betrokken partijen. Gastspreker bij deze

Sluit voor 1 maart een nieuw

verkoop van de kledinginzameling en de

masterclass is Kees van Velzen, wethou-

inzamelcontract e-waste

donaties steunt Humana duurzame ont-

der van de gemeente Alphen aan de Rijn.

De NVRD, VNG, ICT~Milieu en Wecycle

wikkelingsprojecten

Zijn persoonlijke visie is: ‘vertrouwen in

hebben een convenant getekend voor

BKN: Branchevereniging Kringloopbedrij-

samenwerking met alle betrokkenen en

het inzamelen van Afgedankte Elektri-

ven Nederland. De BKN is de overkoepe-

een gedeelde verantwoordelijkheid voor

sche en Elektronische Apparatuur (AEEA).

lende organisatie van 60 kringloopbedrij-

de openbare ruimte; vindt wat bindt’.

Dit convenant regelt dat gemeenten te-

ven met circa 180 winkels.

Neem voor deelname of informatie con-

gen een kostenvergoeding van 81 euro

Den Ouden: Den Ouden biedt een breed

tact op met Joke Deul, 026-3770020 of

per ton alle afgedankte elektrische ap-

pakket van diensten en producten aan die

deul@nvrd.nl

paraten en energiezuinige verlichting die

vrijwel allemaal iets met ‘onze bodem’ en Onderzoek gladheidbestrijding

In memoriam John Albers

en werktijdenregeling

Op 22 december jl. overleed ing. John Albers. Tot zijn pensionering was John hoofd

De commissie Opleiding en Profes-

Reiniging, Vervoer en Markt in Lelystad. Bovenal was hij NVRD’er in hart en nieren,

sionalisering van de NVRD heeft een

binnen de vereniging was hij: voorzitter afdeling Midden Nederland, hoofdbestuurs-

onderzoek geïnitieerd naar mogelijke

lid Personen-Sector, voorzitter landelijke werkgroep Reinigingspolitie, OPOR-docent,

knelpunten met de werktijdenregelin-

afgevaardigde examencommissie Stichting Vakopleiding Ongediertebestrijding en

gen door het combineren van glad-

member editorial board Waste Management (het ISWA-blad). Ik maakte kennis met

heidbestrijding met reguliere werk-

John in de redactie commissie GRAM, waarvan hij een kleine twintig jaar deel uit-

zaamheden.

maakte. Vakexpertise binnen de NVRD naar buiten brengen via ‘ons’ vakblad, was

resulteren

zijn passie. Jarenlang heb ik uiterst plezierig met hem samengewerkt aan de profes-

een zodanige combinatie van werk,

sionalisering van GRAM. John was een wijze, bescheiden en humoristische man met

roosters en arbeidstijden dat juridi-

een enorme vakkennis.

sche, sociale en bedrijfseconomische

Namens de NVRD wens ik zijn vrouw Janny en de kinderen alle sterkte en moed bij

knelpunten kan voorkomen. Het on-

het verlies van deze bijzonder lieve man.

derzoek wordt uitgevoerd door TNO

Het onderzoek moet in

aanbevelingen

voor

en mede gefinancierd door de WeNB. Geke Wassink

Voor meer informatie Kerris@nvrd.nl

GRAM

|

januari 2012

19

G E M EEN T E SC HOON B IE DT GE ME E NTE N RE G IE FU NCTIE B IJ A A NPA K Z W E RFA F VA L

Gemeenten groeien in hun rol als regisseur door Laurent Chevalier Via het programma Gemeente Schoon werken Agentschap NL, NVRD en gemeenten al enkele jaren samen aan een schone leefomgeving. De gemeenten zijn zeer te spreken over die samenwerking. Dit jaar staat in het teken van twee grote uitdagingen: hoe moeten gemeenten in deze tijden van bezuiniging de leefomgeving met minder geld schoon blijven houden en hoe kan die aanpak toekomstbestendig worden gemaakt.

Addie Weenk is programmaleider van het programma

jaar. Het fonds lijkt echter te verdwijnen op 31 decem-

Gemeente Schoon bij Agentschap NL. Kijkend naar

ber 2012. Dat maakt de toekomst van dit programma

alle inspanningen van de afgelopen jaren concludeert

onzeker en daarmee dus ook onze hulp aan gemeen-

Weenk dat de aanpak van zwerfafval het afgelopen

ten. Door de bezuinigingen binnen gemeenten wordt

jaar in een stroomversnelling is geraakt. “Onze aanpak

het vernieuwen van maatregelen en het lokaal samen-

om gemeenten direct en zonder administratief gedoe

werken met andere gebruikers en beheerders van de

te helpen, is over een brede linie enthousiast ontvan-

openbare ruimte, zoals burgers, woningbouworganisa-

gen. Het past ook goed in deze tijd van bezuinigen

ties en ondernemers in ieder geval nóg belangrijker.

waarin het beschikbare geld voor beheer van de open-

Om dat goed te organiseren, heb je meer tijd nodig dan

bare ruimte onder druk staat. Wij bieden gemeenten

een jaar. Voor Gemeente Schoon is er dus nog veel te

met onze expertise een stimulans voor de aanpak van

doen in een angstaanjagend kort tijdbestek.”

zwerfafval, waarvoor bij hen de financiële middelen vaak ontbreken en geven zo een impuls om die aanpak

Maatwerk

op een hoger plan te tillen. Zij houden echter zelf de

De kracht van Gemeente Schoon is volgens Weenk dat

regie.”

iedere gemeente maatwerk krijgt. “Zij zijn dus de regisseur en bepalen zelf op welk gebied ze ondersteu-

Heikel punt

ning wensen en welke faciliteiten en producten zij in-

Met de gevolgen van de bezuinigingen op het beheer

zetten. Maatwerk is belangrijk, omdat de problemen

van de openbare ruimte ligt meteen een heikel punt op tafel. Minder geld maakt dat gemeenten met een frisse blik over het beheer nadenken. Gemeente Schoon levert met haar expertise hieraan een belangrijke bijdrage. Weenk zegt hierover: “De Vereniging Nederlandse Gemeenten is de opdrachtgever voor het programma Gemeente Schoon, dat wordt gefinancierd uit het Afvalfonds. Deze financiering bedraagt 5 miljoen euro per

“Een efficiënte en effectieve aanpak van zwerfafval is in een periode van drie jaar nog niet geborgd binnen gemeenten en andere beheerders van de openbare ruimte.”

20

GRAM

|

januari 2012

en de oplossingen per gemeente verschillen. De ene gemeente zoekt bijvoorbeeld ondersteuning bij het schoonhouden van een winkelgebied, terwijl een andere gemeente het centrum of de omgeving van scholen beter schoon wil houden. Weer andere gemeenten willen een aanpak waarbij zij met zichzelf in de rol van regisseur, lokaal samenwerken met de andere actoren, zoals burgers, bedrijven en woningbouwverenigingen.

Addie Weenk

Of aan de slag willen gaan met de inrichting van de openbare ruimte, plaatsing van afvalbakken, communicatie of handhaving. Kortom, een scala aan vragen

vangt jaarlijks eveneens een bedrag van 5 miljoen

en problemen waarvoor wij nu snel de juiste expertise

euro uit het Afvalfonds. Het verschil tussen de twee

kunnen invliegen. Een gemeente krijgt per onderwerp

organisaties is dat Gemeente Schoon de gemeente cen-

kosteloos maximaal 45 adviesdagen van een gespeci-

traal stelt en faciliteert en dat Nederland Schoon zich

aliseerd adviesbureau. Van de bijdrage die Agentschap

met campagnes rechtstreeks richt op het gedrag van

NL ontvangt uit het Afvalfonds is via een Europese aan-

de burgers. Met het bedrijfsleven probeert Nederland

besteding een groot aantal adviesuren efficiënt inge-

Schoon afspraken probeert te maken over minder en

kocht. Voordeel van die aanpak is dat wij de bureaus

andere verpakkingen.

ook aanspreken op hun kwaliteit. Bovendien zorgen wij er voor dat de opgedane kennis daadwerkelijk met ge-

Aanpak borgen

meenten wordt gedeeld.”

Bij de uitvoering van het programma Gemeente Schoon werkt Agentschap NL samen met de NVRD. Weenk

Nederland Schoon, een initiatief van het bedrijfsleven,

waardeert die relatie. “Agentschap NL heeft een groot

verenigd in de werkgeversorganisatie VNO-NCW ont-

netwerk onder gemeenten en veel kennis op tal van terreinen. De NVRD voegt via haar leden veel praktische kennis toe over de uitvoering van het beheer van

foto: Mamo Pictures / Nationale Beeldbank

de openbare ruimte. Samen vormen wij een ijzersterk duo. Uit de gesprekken die ik met gemeenten voer, leid ik af dat zij onze ondersteuning goed gebruiken en waarderen. Het programma mag zich verheugen in een grote deelname van de gemeenten. Van de grote gemeenten doen vrijwel alle gemeenten mee. Er lopen door het hele land nu meer dan 400 verschillende zwerfafvaltrajecten, waardoor er een groot netwerk van kennisuitwisseling is ontstaan tussen de gemeenten onderling. Het jaarlijkse Zwerfafvalcongres en de vele bijeenkomsten die wij organiseren, versterken dat nog eens. Vanuit bestuurders is ook veel belangstelling. Voor het draagvlak binnen de gemeentelijke organisaties is het belangrijk dat wethouders ook direct zijn betrokken bij de aanpak van zwerfafval. Ik zit regelmatig met hen aan tafel omdat zwerfafval een van de aspecten is waarop je kunt sturen in maatschappelijk actuele thema’s als verloedering, veiligheid en sociale cohesie. Erg belangrijk, want de gemeenten zijn thans per jaar zo’n 200 miljoen euro kwijt aan het opruimen en bestrijden van zwerfafval.”

GRAM

|

januari 2012

21

www.ifat.de

2012 en verder Volgens Weenk zijn gemeenten de spil in de aanpak van zwerfafval. “Die aanpak is de laatste jaren geïntensiveerd en doorgegroeid naar een steeds meer integrale benadering. De volgende stap die gemeenten nu aan het zetten zijn, is dat zwerfafvalaanpak onderdeel wordt van het beleid om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren en de participatie van burgers en bedrijven te vergroten. Gemeenten groeien in hun rol als regisseur, waarbij de verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte ook bij de andere actoren wordt neergelegd. In 2012 kunnen de gemeenten in ieder geval onverminderd rekenen op onze hulp.

Dat betekent dat ze ook dit jaar kunnen meedoen aan de zwerfafvaltrajecten. Wij blijven gemeenten ook stimuleren en helpen

Beleef de toekomst van de milieutechniek

bij het versterken van de regierol en de lokale samenwerking bij

D E T R E N D S E N T E C H N O L O G I E Ë N I N D E A F VA L-

de bestrijding van zwerfafval. Wij leggen dit jaar sterke accenten

E N G R O N D S TO F B R A N C H E

op het borgen en uitwisselen van alle kennis die de afgelopen tijd is opgedaan.”

Onderhandelingen Van de zijde van gemeenten is de laatste tijd al aangegeven dat zij na 2012 verder willen met het programma Gemeente Schoon.

Zo hebben zij tijdens het laatste congres van de VNG voorgesteld om de komende jaren financiële middelen beschikbaar te blijven stellen voor de strijd tegen zwerfafval. In het kader van de nieuwe afspraken tussen gemeenten en bedrijfsleven zijn de onderhandelingen hierover nu gaande. Gezien de expertise, het netwerk en de werkwijze ligt het voor de hand dat Gemeente Schoon haar huidige rol hierin continueert. Zij is ten slotte het

’ S W E R E L D S L E I D E N D E VA K B E U R S V O O R D E WAT E R - , A F VA LWAT E R - , R I O O LWAT E R - , A F VA L- E N G R O N D S TO F B R A N C H E

7 t/m 11 MEI 2012 in MÜNCHEN

portaal voor zwerfafval van, naar en door gemeenten. Over de toekomst van het programma zegt Weenk: “Op zich zijn we bij dit Agentschap wel gewend dat onze programma’s eindig zijn.

Dat is de aard van ons werk als aanjager en innovator. Maar in dit geval is drie jaar te kort. Een efficiënte en effectieve aanpak

Uw bijeenkomst voor waardevolle kontakten, nieuwe impulsen in één blik een totaal marktoverzicht

van zwerfafval is in een periode van drie jaar nog niet geborgd binnen de gemeenten en andere beheerders van de openbare ruimte. Gemeenten hebben hier meer tijd voor nodig. Ook gezien alle bezuinigingen waar gemeenten nu voor staan en die vaak om een andere aanpak vragen.”

Omvangrijk themaspectrum: alle toepassingen, producten

en dienstverleningen Innovaties van gerenommeerde technologieleiders

en interessante nieuwkomers Internationaal trefpunt van de gezamenlijke recyclingbranche

Ook samenwerking met Nederland Schoon wordt verkend. Die organisatie wil gemeenten nu ook meer bij de campagnes betrekken, omdat de huidige aanpak minder blijvend effect sorteert dan verwacht. Weenk: “Het lijkt mij in dat geval niet meer

Optimaal platform voor uw bestaande relaties en nieuwe kontakten Hoogwaardig forum programma inclusief het GeBioEnergie congres

Online registratie voor bezoekers: www.ifat.de/tickets/en

dan logisch dat ze dan aansluiting zoekt bij ons programma, zodat we afspraken kunnen maken over een goede verdeling van taken en middelen.” Van de projecten voor winkelcentra die Nederland Schoon uitvoert, vindt Weenk dat het voor gemeenten meer voor de hand ligt om in een winkelgebied aan de slag te

Neem ook deel aan de IE expo (voormalige IFAT China).

Meer informatie: www.ie-expo.com

gaan via een Gemeente Schoon adviestraject dan tegen betaling een project met Nederland Schoon uit te voeren. “Wij hebben im-

Informatie:

mers al een groot netwerk binnen de doelgroep en hebben alle

Van Ekeris Expo Service B.V.

kennis in huis. Bovendien is het richting gemeenten wel zo ef-

Haarlem

fectief als er één duidelijke vertegenwoordiger is. Dat voorkomt

Tel. +31 (0) 23 525 8500

veel verwarring en onnodige kosten.”

■

ENTSORGA

info@vanekeris.nl

A WORLD OF ENVIRONMENTAL SOLUTIONS

IFAT12abfall-st-92x270-GemAfvalmanag-NL.indd 1

05.12.11 12:13

Z I NVO L PLEZIER B E LE V E N AAN OPR U IM E N VA N Z W E RFA FVA L

Conciërgeploeg wint ZAP-Verkiezing 2011 Op donderdag 8 december 2011 won de conciërgeploeg van activiteitencentrum Spoorzicht in Dordrecht met ruim 1.600 publieksstemmen de ZAP-Verkiezing 2011 voor het schoonhouden van de omgeving.

De groep volwassen mensen met een verstandelijke handicap van de Gemiva-SVG Groep was bijzonder ingenomen met de prijs en ziet dit als een erkenning voor hun werkzaamheden.

“Wij zijn inderdaad dolblij”, vertelt Jan Joosten, bege-

Deelnemen aan de samenleving

leider van de Conciërgeploeg. “Het werk spreekt onze

Astrid van Tricht is locatiehoofd van Spoorzicht, één

cliënten aan en de media-aandacht doet ons goed. Tij-

van de bijna 200 locaties van de Gemiva-SVG Groep

dens de verkiezing hebben we in de krant gestaan en

in Zuid-Holland. Zij benadrukt de diepere betekenis

op de dag van de prijsuitreiking kwam SBS6 filmen voor

van het werk van de conciërgeploeg. “Mensen met een

Hart van Nederland. Wij wisten toen nog niet dat wij

handicap kunnen niet altijd deelnemen aan de samen-

gewonnen hadden, dat bleef spannend tot ‘s avonds.

leving. Als hun beperkingen te groot zijn om betaald

Het werk zelf was, is en blijft voor onze cliënten prettig

werk te doen of op een sociale werkplaats te werken,

om te doen. Spoorzicht ligt op ‘de snoeproute’ tussen

dan is dagbesteding een goed alternatief. Een deel van

een wijk met veel scholen en de dichtstbijzijnde su-

onze cliënten is gebaat bij activiteiten binnenshuis.

permarkt. Dagelijks lopen veel scholieren die route om

Voor andere cliënten is het prettig dat ze activiteiten

iets te eten en drinken te halen. Hierdoor ligt er relatief

krijgen aangeboden die het karakter hebben van be-

veel zwerfafval in de straten. Onze conciërgeploeg be-

taald werk. Daaraan ontlenen zij een gevoel van eigen-

staat uit mensen met een verstandelijke handicap die

waarde. Dat zij, net als hun niet-gehandicapte ouders,

plezier beleven aan opruim- en schoonmaakwerk. Dat

broers en zussen, écht werk kunnen doen, doet hen

deden zij al binnen Spoorzicht en langzamerhand heb-

zichtbaar goed. Ook vanuit buurtbewoners komen

ben zij hun werkzaamheden naar buiten verlegd. Zo

leuke reacties. Zij zijn blij met het werk van de conciër-

lopen we met vaste regelmaat een aantal flats van wo-

geploeg. Bovendien vervult de ploeg ongevraagd een

ningcorporatie Woonbron na. Zwerfafval ruimen wij op

voorbeeldrol in de samenleving.”

en kleine klusjes, zoals een lamp vervangen, kunnen we ook. Grotere klussen noteren we en geven we door

Tekst: Hans van Amstel, Gemiva-SVG Groep

■

aan Woonbron. Door dit structureel te doen, verbetert de leefomgeving rond de flats. Winst voor drie dus, voor Woonbron, de bewoners en voor onze cliënten.

Tel daar het plezier bij van het begeleiden van de cliënten en de winst is voor vier.”

Verkiezing ZAP’per van het jaar Stichting Nederland Schoon organiseert jaarlijks in december de dag van de ZAP’pers. Een ZAP’per is iemand die zich inzet om zwerfafval op te ruimen. Deze vrijwilligers ontvangen een oorkonde en ZAP-speldje voor het mooie werk dat zij geheel belangeloos doen. Daarnaast organiseerde de stichting dit jaar voor de tweede keer de verkiezing ZAP’per van het jaar. Met deze verkiezing kan iedereen die in zijn leefomgeving een actieve vrijwilliger kent, deze persoon een blijk van waardering geven. Met ruim 5.000 stemmen was de verkiezing ook dit jaar succesvol. De prijswinnaars staan symbool voor het grote leger vrijwilligers dat zich inspant om de leefomgeving vrij van zwerfafval en leefbaar te houden.

GRAM

|

januari 2012

23

C O M MISSIE INZAME LING & RE CYCL ING PL E IT VO OR KRINGLOOPDE NKE N IN D E A FVA L B RA NCH E

Op weg naar 0 kilogram restafval De redactie van GRAM blikte onlangs met Bart de Bruin, voorzitter van de commissie Inzameling & Recycling, terug op het afgelopen jaar. Centraal in dit gesprek stond het omdenken van afval naar grondstoffen.

door Karin Giesen De Bruin start zijn pleidooi voor de omslag van afval- naar grondstoenbeheer met het schetsen van een historisch plaatje: eind 19e eeuw, toen de NVRD werd opgericht, werd het afval ingezameld om een volksgezondheidsprobleem op te lossen. In de jaren 60 ontstond het milieubewustzijn: meer en meer afvalstromen werden vanaf toen gescheiden ingezameld.

Nederland bleek te klein om de grote hoeveelheid resterend afval te blijven storten en daarom zijn we het gaan verbranden. Parallel daaraan is de hoeveelheid gescheiden ingezameld afval toegenomen. Inmiddels

Samenstelling Commissie Inzameling & Recycling • • • • • • • •

Bart de Bruin, MARN, (voorzitter) Henk Prins, Regio Noord Veluwe Peter Wilders, gemeente Almere Coert Peters, ROVA Michiel Westerhoff, Circulus Aucke Bergsma, Omrin Joost van Maaren, Roteb Samuel Stollman, NVRD (secretaris)

is het besef ontstaan dat de hoeveelheid restafval nu echt drastisch omlaag moet. De Bruin: “We moeten af van de eindigheid van hetgeen we produceren en

In het streven naar afvalvermindering en grondstoen-

consumeren. Het kringloopdenken is van essentiĂŤle

beheer zijn alle onderdelen van de keten belangrijk:

waarde omdat onze grondstoen steeds schaarser

de producent, de consument, de afvalbranche, in com-

worden. En als landen als China, India en BraziliĂŤ ook

binatie met een goede sturing van het rijk, geeft De

ons consumptieniveau gaan halen, gaat dit nog sneller.

Bruin aan. Het niet functioneren van ĂŠĂŠn van de scha-

Het afval dĂĄt er is, moet terug in de kringloop door er

kels is dan funest. “We moeten wel allemaal met de

een grondstof van te maken. Zo voorkomen we dat er

neus dezelfde kant op wijzen, anders heeft het geen

jaarlijks 5 miljoen ton restafval naar de afvalverbran-

zin. Producenten moeten hun verantwoordelijkheid

dingsinstallaties (AVI’s) blijft gaan. Eigenlijk zou alleen

nemen in het voorkomen van afval. Door bepaalde mi-

nog het ĂŠchte afval, zoals ziekenhuisafval en ander af-

lieubelastende verpakkingen niet meer te gebruiken

val dat de volksgezondheid in gevaar brengt, de AVI in

bijvoorbeeld (zoals de piepschuimbakjes onder het

mogen. Dan zijn we weer terug op het niveau van eind

vlees), maar ook door te ontwerpen voor hergebruik.

19e eeuw en is ook die cirkel weer rond.�

Zorg ervoor dat het in de afvalfase zo min mogelijk geld en energie kost om er weer een grondstof van te maken. Hier is nog een wereld te winnen! Consumenten moeten, ondersteund door de gemeenten en hun

0RODUCENTEN

afvalbedrijven, bereid zijn de verschillende afvalstromen gescheiden aan te bieden. En de branche moet zo

'&4

'LAS

+UNST STOF

milieuverantwoord mogelijk de verschillende stromen %TC

in de keten inzamelen en ervoor zorgen dat de ingezamelde stromen weer optimaal als grondstof in gezet kunnen worden.� (zie illustratie).

#ONSUMENTEN "URGERS

Prikkelen

!FVALPREVENTIE !FVALSCHEIDING +ETENOPTIMALISATIE

2ESTAFVAL

De producenten staan aan het begin van de keten en hebben dus een hele belangrijke rol. Voor het fysiek sluiten van de ketens is het ook zaak om de communicatie tussen de voor- en achterkant van de keten te

24

GRAM

|

januari 2012

verbeteren. De commissie gaat er in 2012 in ieder ge-

De Bruin vindt het dus wel spannend hoe

val alles aan doen om producenten te blijven prikkelen

dat gaat lopen. In Druten riep dit experi-

tot verantwoordelijkheid. Zoals de producenten van

ment eerst ook veel vragen op binnen de

matrassen, luiers en piepschuim. Het ministerie speelt

plaatselijke politiek. De Bruin: “We (wet-

hierin een belangrijke rol. De Bruin: “We betalen met z’n

houder, ambtenaren en MARN, red.) heb-

allen het verbranden van matrassen. Dat is verdiscon-

ben de gemeenteraad meegenomen in

teerd in de afvalstoffenheffing en niet in de prijs van

het proces; het grondstoffenverhaal en de

matrassen. En dat zou wel moeten, om ze vervolgens

eindigheid daarvan goed uitgelegd én de

ook te gaan recyclen. Zo creëren we een markt om ook

verbinding gelegd met serviceverhoging

die keten sluitend te krijgen.”

op de grondstoffeninzameling. Toen was men overtuigd.”

Diftar werkt Ook de afvalbranche speelt zelf een belangrijke rol.

Meer onderzoek

“90 procent van het afval dat nu verbrand wordt, be-

De Bruin heeft, vanuit het oogpunt van

staat uit stromen die we prima kunnen hergebruiken

de consument, wel vertrouwen in de uit-

en waar we bovendien al een inzamelstructuur voor

breiding van de gescheiden afvalinzameling. “Burgers

hebben, zoals gft-afval, glas en papier. Alleen doet

doen het hartstikke netjes. Het heeft mij ook altijd ver-

nog niet iedereen dat. Het stimuleren daarvan binnen

baasd. Je stuurt mensen een brief met een rolletje plas-

de branche is een schone taak voor de NVRD. Vooral

tic zakken en ze gaan aan de slag met het scheiden van

het gebruik van financiële prikkels, zoals diftar, maar

kunststofverpakkingen. Eigenlijk hartstikke maf, we

ook de prijsprikkel die momenteel in Pijnacker wordt

hebben eigenlijk geen idee hoe dat werkt bij mensen.”

beproefd, moet gefaciliteerd en gestimuleerd worden.

De Bruin pleit dan ook voor meer diepgaand onderzoek

Van diftar is al jarenlang bekend dat het gewoon werkt,”

naar inzamelingsgedrag. Het afgelopen jaar heeft de

geeft De Bruin aan. Hij vraagt zich overigens weleens

commissie met interesse het onderzoek door Motivac-

af waarom diftar in veel gemeenten nog gevoelig ligt.

tion gevolgd. Dit onderzoeksbureau deed in 2011, in

Angst voor dumping lijkt het antwoord. Het is echter

opdracht van de NVRD, onderzoek naar de relatie tus-

tekenend dat van alle gemeenten die ooit met diftar

sen sociale milieus en afvalscheidingresultaten. Binnen

begonnen zijn, er maar één gemeente is – voor zover

de commissie wordt nu besproken hoe de NVRD hier

bekend – die ermee gestopt is. Dit is misschien wel het

vervolg aan kan geven. Volgens De Bruin zou het on-

meeste harde bewijs dat de angst onterecht is.

derzoek nog een stap verder moeten gaan: “We moeten meer inzicht krijgen in waarom mensen zich gedragen

Weerstand

zoals ze doen. Dan kunnen we daar ook echt iets mee

De Bruin was ook blij verrast dat zijn betoog over de

in de branche. Dat zou de NVRD verder moeten – laten

mogelijke nieuwe inzamelstructuur voor restafval in

– onderzoeken, misschien wel in de vorm van een pro-

combinatie met diftar, dat hij onlangs hield tijdens een

motieonderzoek.”

NVRD themadag, goed landde bij de deelnemers. Natuurlijk was er wel wat weerstand: de burger gaat het restafval nooit verder wegbrengen, werd er geroepen.

Volgens De Bruin is dat een onterechte vrees; mensen zijn tot veel bereid. Cruciaal is wel dat je veranderingen

“Het apart inzamelen van kunststofverpakkingen heeft echt bijgedragen

in de inzamelstructuur stapsgewijs doorvoert. En dat je

aan het anders denken over de

die maatregelen neemt, die passen binnen je gemeente. Hij refereert aan een aantal pilots binnen zijn eigen

inzameling van restafval.”

regio. Zoals in de gemeente Wijchen met zo’n 240 kilogram restafval per inwoner, waar in 2013 diftar wordt ingevoerd. Daarmee hoopt men tot circa 140 kilogram

Goede deal

restafval te komen. Met de huidige hoeveelheid restaf-

Een van de eerste agendapunten voor de commissie in

val kan daar van bewoners nog niet gevraagd worden

2012, is het verkrijgen van helderheid over de vergoe-

om dat verder weg te brengen. Dat laatste gebeurt wel

dingen voor het scheiden van kunststofverpakkingen.

in buurgemeente Druten. Daar start in februari 2012 in

“Dit is cruciaal. Het apart inzamelen van kunststof-

twee kernen een proef waarbij burgers hun restafval

verpakkingen heeft echt bijgedragen aan het anders

wegbrengen naar ondergrondse containers. Daarnaast

denken over de inzameling van restafval. Niet vreemd,

krijgen ze drie minicontainers aan huis voor de ver-

want een heel groot deel van ons restafval(volume) be-

schillende afval- cq. grondstofstromen. In Druten is de

staat uit kunststof. Een goede deal hierover is belang-

afstand tot de container voor restafval groot (tot maxi-

rijk, want de branche heeft zekerheid over de toekomst

maal 5 km), maar de huidige hoeveelheid restafval veel

nodig om te kunnen en willen investeren in grondstof-

kleiner dan in Wijchen, namelijk 67 kilogram restafval.

fenbeheer”, aldus De Bruin.

■ GRAM

|

januari 2012

25

GEMENGDE BERICHTEN

AFVAL & MILIEU

Atsma zet in op duurzaam

belastende stoffen en waardevolle mate-

procent van de ruim 50 miljoen ton huis-

stortbeheer

rialen optimaal gerecycled worden is SRN

houdelijk afval. De rest wordt gestort op

Staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en

opgericht. Het innemen en recyclen van

4000 vuilnisbelten, die 7 procent van de

Milieu) gaat zich samen met provincies en

brom- en snorfietsen brengt kosten met

totale landoppervlakte innemen. In de

de stortbranche inzetten voor duurzaam

zich mee. Hiervoor zal een recyclingbij-

rest van Europa wordt gemiddeld 50 tot

stortbeheer. De staatssecretaris wil eind

drage in rekening worden gebracht bij

70 procent van al het huishoudelijk afval

2012 een greendeal Duurzaam Stortbe-

aanschaf van een nieuwe brom- of snor-

gerecycled.

heer afsluiten. Het doel is om het emis-

fiets. De hoogte van deze bijdrage moet

siepotentieel van stortplaatsen te verla-

nog worden vastgesteld.

Snoeihout energiebron

gen en de gevolgen van het storten voor

voor gemeenten

toekomstige generaties te verminderen.

Lelystad en HVC verlengen contract

Eindhoven gaat groene warmte uit snoei-

Met duurzaam stortbeheer kunnen de ge-

Het tienjarige contract voor het inzame-

hout en plantsoenafval leveren aan dui-

volgen van het storten van afval voor toe-

len van afval tussen de gemeente Lely-

zenden woningen in de wijk Meerhoven.

komstige generaties worden verminderd.

stad en HVC Inzameling dat eind 2012

Ook Breda heeft plannen om energie te ha-

Wetenschappelijk onderzoek in de laatste

afloopt, is onlangs verlengd tot 2021.

len uit deze bron. Een uitbreiding dit jaar

twee decennia heeft aangetoond dat bio-

Ook de gemeenten Noordoostpolder en

van de subsidieregeling SDE zal voor een

logische afbraakprocessen kunnen leiden

Zeewolde continueren de dienstverlening

stevige groei van het gebruik van snoei-

tot een aanzienlijke vermindering van de

met HVC. De invoering van zijbelading,

hout voor warmte leiden. Eindhoven loopt

emissies. Afhankelijk van het type afval,

ondergrondse inzameling, de voordelen

voorop met de opwekking van duurzame

kunnen deze afbraakprocessen worden

van de afvalverwerking via het nieuwe

energie uit snoeihout. Vorig jaar realiseer-

versneld door middel van infiltratie van

afvalbrengstation en een andere verre-

de deze gemeente al een grote bio-ener-

water en beluchting van het afvalpakket.

kening van indirecte kosten zorgen voor

giecentrale in de wijk Meerhoven. In 2011

kostenvoordelen in het contract.

Deze

werd in het kader van de steunregeling

Recycling van brom- en snorfietsen

verandering levert een kostenvoordeel

voor duurzame energie SDE alleen finan-

RAI Vereniging en BOVAG gaan een sy-

op van ruim 15% wat neerkomt op onge-

ciële steun gegeven voor gecombineerde

steem opzetten voor het innemen en

veer 700.000 euro op jaarbasis.

opwekking van elektriciteit en warmte uit

recyclen van brom- en snorfietsen. Hier-

hout. Vanaf dit jaar is het mogelijk ook

voor is de Stichting Scooter Recycling

EK verbetert afvalverwerking in Kiev

steun te krijgen voor de opwekking van

Nederland (SRN) opgericht. De stichting

Honderdduizenden voetbalfans zullen

alleen warmte. Daarmee kunnen ook klei-

heeft als doel de brom- en snorfietsen op

in 2012 naar Oekraïne (en Polen) trek-

nere projecten rendabel worden.

een milieuverantwoorde wijze te recy-

ken om daar het EK voetbal bij te wo-

clen. Het systeem moet op 1 maart 2012

nen. Ongekend positief effect daarvan

in werking treden. Recycling van brom-

is dat Oekraïne nu haast maakt met de

Nedvang heeft een stimuleringsregeling

en snorfietsen bevindt zich thans nog in

modernisering van de afvalverwerking

voor afvalbedrijven opgezet om de be-

een onduidelijk en ongecontroleerd cir-

in het land. Op dit moment verbrandt of

drijven te stimuleren opgave te doen van

cuit. Om ervoor te zorgen dat alle milieu-

recyclet Oekraïne jaarlijks minder dan 5

tonnages ingezameld en bewerkt verpak-

Stimuleringsregeling Nedvang

kingsafval. Door de regeling kunnen afvalbedrijven in aanmerking komen voor twee eenmalige premies van elk minimaal 5.000 euro. De eerste premie wordt uitgekeerd nadat een afvalbedrijf zowel een ondertekende deelnemersovereenkomst heeft geretourneerd aan Nedvang als de eerste rapportage bij Nedvang heeft ingediend. De tweede premie volgt na certificering van het afvalbedrijf op basis van de Certificeringrichtlijn Verpakkingsafval. Deze richtlijn is opgezet om de betrouwbaarheid van de gerapporteerde gewichten verpakkingsafval te waarborgen. De eerste factuur ten behoeve van de stimuleringsregeling ontving Nedvang al van afvalenergiecentrale ARN.

26

GRAM

|

januari 2012

DIE NB L A D E N VE RA ND E RE N IN K OFFE RTJ E S

Recyclen of upcyclen?

Op het eerste gezicht lijken ze weinig met elkaar gemeen te hebben: een afvaldienstverlener en een ontwerpbureau van designproducten. In het project UP werkt Van Gansewinkel echter samen met Droog Design, én met andere partijen. De samenwerking levert bijzondere producten op, zoals een attachékoffertje gemaakt van dienbladen en een puzzel uit snijplanken.

door Ans Aerts

UP is een initiatief van Droog Design. Overtollige pro-

ren. Eric Petersen, manager cradle to cradle develop-

ducten die in magazijnen blijven liggen, krijgen via UP

ments bij Van Gansewinkel: “Wij zien het principe van

een nieuw ontworpen jasje. Renny Ramakers, direc-

UP als een serieuze stap om goede, maar overtollige

teur van Droog: “In 2010 presenteerden we in Milaan

producten een nieuwe functie te geven, via input van

het project ‘ Saved by Droog’, waarvoor we faillisse-

ontwerpers. Het betreft producten uit productieover-

mentsveilingen waren afgegaan en goederen hadden

schotten, faillissementspartijen, of spullen die vanwe-

opgekocht. Ontwerpers gingen hiermee aan de slag

ge imagoveranderingen of misdrukken teruggehaald

en maakten er nieuwe producten van. Dat leverde een

worden. Het past in de filosofie van Van Gansewinkel

mooie collectie op, maar het betrof kleine aantallen.”

dat afval niet bestaat.”

Droog wilde het graag grootschaliger aanpakken en zocht samenwerking met andere partijen, zoals Van

Waardetoevoeging

Gansewinkel. Een aantal bedrijven, waaronder de Ma-

Ondersteuning en advies bij het pilotproject kwamen

kro en stoffenfabrikant Vlisco, waren bereid producten

van Agentschap NL en Call for Action. Marc Rouffaer,

af te staan, die Droog in een pilotproject kon ‘upcyclen’

is adviseur bij Call for Action, dat ondernemingen ad-

tot nieuwe producten. In november vond de presentatie

viseert over strategische rendementsprocessen. Rouf-

van de eerste UP-ontwerpen plaats in de Westergasfa-

faer: “Dit is een heel duurzame manier om met spullen

briek in Amsterdam. Via UP veranderen vliegtuigramen

om te gaan. Bedrijven zijn vaak al bewust bezig met

in lampen en kokosmatten in grafkistjes voor huisdie-

duurzaamheid en blijken ook open te staan voor UP.“

Puzzle / building blocks by Comittee for Droog. Foto: Stephanie Grätz

GRAM

|

januari 2012

27

Maar gaat het bij UP echt om een nieuwe stap of is het

aan de Afrikaanse markt en de prints zijn uniek. De

toch een vorm van recycling? De meningen zijn ver-

afspraak is nu dat deze niet meer herkenbaar zijn in

deeld. Ramakers en Rouffaer zien het als upcycling en

het nieuwe ontwerp.” Voor de ontwerpers van Droog

dus een nieuwe stap. “Een product krijgt een nieuw ui-

leverde dit een extra uitdaging op. Zij ontwierpen la-

terlijk er is sprake van waardetoevoeging. Voorwaarde

mellen, bekleed met Vlisco-stoffen, waarvan de print

is wel dat het nieuwe product van goede kwaliteit en

niet meer herkenbaar is. Een ander punt is dat niet elk

echt bruikbaar is”, aldus Rouffaer. Petersen spreekt lie-

bedrijf wil erkennen dat het met overtollige voorraden

ver van recycling dan van upcycling. “Maar dan gaat

blijft zitten. Via businesscases onderzoekt Droog, sa-

het wel om productrecycling. Dat is de op één na laat-

men met enkele van de betrokken bedrijven, hoe de

ste trap op de ladder van Lansink. Het gaat dus verder

bestaande knelpunten kunnen worden aangepakt. Ra-

dan materiaalrecycling.“

makers zou het ideaal vinden als de bedrijven die de producten leveren waarmee Droog aan de slag gaat,

Petersen denkt dat het principe van UP zeker toekomst

de eindproducten ook zelf weer verkopen. Ramakers:

heeft. Voorwaarde is dat het economisch rendabel en

“Die mogelijkheid onderzoeken we op dit moment. De

aantrekkelijk is voor alle betrokken partijen. Van som-

vraag is ook: wie betaalt wat? Voor sommige producten

mige producten komt slechts eenmalig een pallet be-

moeten bedrijven normaal gesproken betalen om ze te

schikbaar. De voorraad is dan zo klein dat het niet ren-

laten vernietigen. Betalen zij ons dan als wij de produc-

dabel is om het te verwerken in een nieuw product.

ten overnemen? Maar het kan ook voorkomen dat wij

Rouffaer denkt dat een oplage van tussen 500 en 7000

moeten betalen voor producten omdat het waardevolle

stuks noodzakelijk is. “Hiermee kun je voldoende op-

materialen betreft. Het hangt dus af van het specifieke

brengst realiseren en het is bovenden een reële inschat-

product.” Petersen vindt het tenslotte belangrijk dat

ting van wat je kunt aantreffen in een magazijn.” Ook

beter in beeld komt waar geschikte producten te vin-

hij ziet mogelijkheden. “Het is doodzonde om een hele

den zijn. “Het zou goed zijn als er een soort platform

container met koffiekopjes in de vergruizer te gooien

komt waarop bedrijven overtollige producten aanbie-

omdat een bedrijf fuseert met een ander bedrijf en het

den. Ontwerpers kunnen dan gemakkelijk beoordelen

logo op de kopjes niet meer klopt. Bestaande ontwerp-

of ze er een nieuw product van kunnen maken.”

processen duren vaak lang, kosten veel energie en zijn niet goed voor het milieu. Een container kopjes kun je

Rouffaer denkt dat de afvalbranche een belangrijke rol

voor relatief weinig geld afnemen. Ontwerpers geven

kan spelen bij het principe van UP. “Dit is een nieuwe

de kopjes een nieuw uiterlijk. Het nieuwe ontwerp kan

manier om overtollige producten toegevoegde waarde

snel goed in de markt worden gezet, zonder dat er een

te geven. Het is natuurlijk het mooiste als ook de par-

complete productielijn voor nodig is. Het is dus een

tijen waar de producten binnenkomen daarover mee-

heel efficiënt en duurzaam proces.“

denken. Het zou ideaal zijn als een afvaldienstverlener de telefoon pakt en Droog belt als ze producten voorbij

Lamellen

zien komen waar nog iets mee gedaan kan worden.”

De komende maanden komen de eerste ontwerpen

Petersen ziet het als een nieuwe stap voor de afvalsec-

van UP op de markt. Er zijn geen onneembare barriè-

tor. “We zitten in een transitiefase waarin we van afval

res meer, volgens Rouffaer, maar er zijn nog wel wat

naar grondstoffen willen gaan. De afvalsector focust

knelpunten. Zo is er de vraag van het copyright. Om-

op materiaalrecycling. Productrecycling is de volgende,

dat wordt uitgegaan van een bestaand product is de

nieuwe stap en die is niet eenvoudig. Maar het is wel

vraag wie het copyright heeft op het nieuwe product.

een heel boeiende stap. Ik heb bij dit project ervaren

En bedrijven stellen soms bepaalde voorwaarden, zo-

dat het mogelijk is op deze manier succesvol nieuwe

als fabrikant Vlisco. Petersen: “Dit hangt samen met het

producten op de markt te brengen.”

imago van het bedrijf. Vlisco levert exclusieve stoffen

Inlichtingen: www.droog.com

Coffee cups by Annelys de Vet. Foto: Stephanie Grätz

28

GRAM

|

januari 2012

■

N IEUWT JES VAN DE ZAKE LIJ KE M A RK T

NIEUWS

Steeds meer gemeenten bieden afvalkalender via mobiele apps aan Afvalwijzer app van AddComm

het afval op jouw adres. Het volledige

de juiste afvalsoort buiten te zetten. Ook

Afvalwijzer is een nieuwe iPhone-app

jaaroverzicht is per maand te bekijken.

kan een melding van zwerfafval gedaan

waarmee je kunt zien wanneer je ge-

Daarnaast vind je hier informatie over

worden via een foto of een automatische

scheiden afval aan de straat moet zetten

het scheiden van afval en waar je het

melding dat de container die dag niet is

om het te laten ophalen. Voorlopig doen

kunt aanbieden.”

geleegd.

maar ontwikkelaar AddComm jaagt ach-

Gratis downloaden

App wordt verder uitgebreid

ter gemeenten aan om ook gegevens aan

Bezitters van een iPhone of iPad kunnen

Albert van Winden, directeur van Twente

te leveren. In Aalten, Amersfoort, Dalf-

de AfvalWijzer app gratis downloaden

Milieu: “Deze app vergroot onze dienst-

sen, Harderwijk, Hardenberg, Hattem,

uit de App Store van Apple. Voor alle an-

verlening en verbetert de efficiency bin-

Heerden, Olst-Wijhe, Ommen, Oost-Gelre,

dere smartphones is de mobiele website

nen Twente Milieu. Inwoners kunnen nu

Raalte-Heino, Staphorst, Steenwijkerland,

mijnafvalwijzer.nl beschikbaar. Een versie

zelf 24 uur per dag meldingen maken of

Twenterand, Urk, Winterswijk, Zwartewa-

voor Android toestellen wordt midden

zien wanneer welk afval aan de straat

terland en Zwolle kun je al gebruik ma-

2012 verwacht. Inmiddels zijn er ruim

moet. Hiervoor hoeft niet meer gebeld

ken van de app.

20 gemeenten aangesloten en wekelijks

te worden. Door voortdurend op zoek te

melden zich nieuwe gemeenten aan.

zijn naar creatieve verbeterslagen verbe-

nog een beperkt aantal gemeenten mee,

Amersfoort

teren wij onze dienstverlening. Hiervoor

Ook de inwoners van de gemeente Amers-

wordt ook het Twente Milieu panel actief

foort, die willen weten welke afvalsoort

ingezet dat begin dit jaar is gestart. De

wanneer wordt ingezameld in hun straat,

app wordt in de toekomst uitgebreid met

kijken voortaan op hun smartphone of

diverse functies zodat inwoners bijvoor-

tablet. De mobiele applicatie past in het

beeld snel kunnen zien waar de dichtst-

beleid van de gemeente en afvalinzame-

bijzijnde glascontainer staat”.

laar ROVA, die samen werken aan een duurzame leefomgeving. Bijvoorbeeld

Inwoners kunnen de app downloaden

door minder papier te gebruiken en meer

via www.twentemilieu.nl. Ook is deze te

digitaal te doen. Ook steeds meer inwo-

verkrijgen in de Appstore van Apple en

ners kiezen voor digitale informatie.

Android-Market.

Vanaf 2012 wordt de afvalkalender binnen de gemeente Amersfoort niet meer automatisch op papier verstuurd. Inwoners kiezen zelf hoe zij geïnformeerd willen worden over de inzameldagen: via de website mijnafvalwijzer.nl, een speciale mobiele website of de AfvalWijzer app.

Overigens blijft het mogelijk een papieren afvalkalender op te vragen.

App van 2go-mobile voor Twente Milieu

Altijd actueel

Ook Twente Milieu heeft een gratis app

De AfvalWijzer app is ontwikkeld door

gelanceerd voor de iPad, iPhone en An-

AddComm, het sinds kort Amersfoortse

droid smartphones. De app, gebouwd

bedrijf dat ook de bekende papieren

door 2go-mobile, is te gebruiken voor de

AfvalWijzer maakt. Deze afvalkalender

inwoners van Almelo, Enschede, Henge-

wordt ook door steeds meer mensen op

lo, Hof van Twente, Losser en Oldenzaal.

internet bekeken. “De app werkt zeer ge-

Inwoners kunnen 24 uur per dag zien

bruikersvriendelijk”, vertelt directeur Lu-

welke afvalsoort wanneer wordt opge-

dolf van der Veen van AddComm. “Je ziet

haald. Via de mobiel of e-mail ontvangt

direct de eerstvolgende ophaaldagen van

men automatisch een seintje om die dag

GRAM

|

januari 2012

29

Colofon Uitgever NVRD, WTC Arnhem Nieuwe Stationsstraat 10 6811 KS ARNHEM Telefoon 088 - 3770000, E-mail post@nvrd.nl I-net www.nvrd.nl

Redactiecommissie Rob Schram, RMN (hoofdredacteur), Marc Maassen, GAD Drs. Bas Peeters, NVRD Herman Beerding, BMS Drs. Andrea van de Graaf, De Meerlanden Ing. Marc Veenhuizen, gemeente Apeldoorn Willy Brinkbäumer, Twente Milieu Martin van Nieuwenhoven, Agentschap NL

Eindredactie Drs. Karin Hegeman en Karin Giesen Postbus 1218, 6801 BE Arnhem tel. 088 - 3770000 e-mail: hegeman@nvrd.nl

Bladmanagement Sander Retra, Retra PubliciteitsService bv

Agenda 2 februari 2012 Rioneddag 2012, Beatrixtheater, Jaarbeurs Utrecht Inl. www.riool.net 8 februari 2012 NVRD Themadag ‘Ambities met huishoudelijk afval’ congrescentrum NBC in Nieuwegein Inl. www.nvrd.nl 5 april 2012 NVRD Themadag Beheer Openbare Ruimte 23-25 mei 2012 NVRD Jaarcongres ‘Schoongewoon’ Inl. www.schoon-gewoon.nl

Advertentie-exploitatie Retra PubliciteitsService bv Postbus 333, 2040 AH Zandvoort tel. (023) 571 84 80, fax (023) 571 60 02 e-mail: cisca@retra.nl

Opmaak Betuwe Promedia bv, Buren

Druk Spijker Drukkerij bv, Buren

Officieel vakblad van de NVRD

Abonnementenadministratie Postbus 333, 2040 AH Zandvoort tel. (023) 571 84 80, fax (023) 571 60 02 Jaarabonnement ad € 95,– incl. BTW. België € 122,50 (Europa en buiten Europa op aanvraag). Los: € 11,50.

Beëindiging abonnement Het opzeggen van een abonnement dient schriftelijk te geschieden uiterlijk op 15 november bij Retra PubliciteitsService.

Bij niet tijdige opzegging wordt het abonnement automatisch verlengd.

ISSN 1569-0458 © NVRD GRAM wordt gedrukt op papier met het FSC-keurmerk en verschijnt 11x per jaar.

Hoewel door de uitgever de uiterste zorgvuldigheid is betracht, wordt voor de inhoud geen aansprakelijkheid aanvaard.

30

GRAM

|

januari 2012

103

Containerwielen van Haco...

... besparen u mankracht!

Haco wielen maken uw containers ĂŠcht mobiel.

De garantie voor uitstekende rijeigenschappen.

Bel voor informatie:

Protempo bv Postbus 21, 6500 AA NIJMEGEN Nederland Tel. +31(0)24-3711711. Fax +31(0)24-3711700 verkoop@protempo.eu www.protempo.eu

Van Schijndel Afvalinzamelsystemen “iets anders, veel beter”.

VSAII + SCB1700-Eurosplit

VSAIII + SCB1700-Combi Gesc voor hikt arm- haak,k kettin abel- en gop syste name men .

VSAII + ACB500 Archiefbelading

Onderdelenservice

Waarom voor van Schijndel kiezen: Langere levensduur door toepassing van slijtvast staal voor achterlader en opbouw.

Standaard met verzwaard juk en persschot. ot.

Twee jaar garantie.

ON D E

Eenvoudig, betrouwbaar.

Beproefd concept voorzien van de nieuwste technieken.

Ongecompliceerde moderne hydrauliek & elektronica.

E RD

LE N

www.vanschijndel.eu Van Schijndel BV • Stationsweg 78 • 6051 KL Maasbracht • Nederland T +31 (0)475 465636 • F +31 (0)475 466540 • E info@vanschijndel.eu

www.vanschijndel.eu