__MAIN_TEXT__

Page 4

De angeldragers van de Beninksberg In het kader van de belangstelling die wilde bijen en wespen de laatste tijd de beurt valt - zie excursiekalender elders in dit nummer - heb ik een negen jaar oud onderzoekje van onder het stof gehaald. Het was gericht op een oude zandafgraving, die ik gedurende één seizoen van dichterbij heb bekeken.

De B eni ksberg

Zandbijen en hun parasieten

Het gebiedje in kwestie bevindt zich op de

Op

Beninksberg, op de grens van Holsbeek en

maart, wanneer er elders nog maar wem1g

Rotselaar,

insectengroepen zijn uitgevlogen, gonst het

net

buiten

het

van natuurstudiegroep is

deze

heuvel

één

afdelingsgebied

Dijleland. van

de

Niettemin

belangrijkste

de

eerste

warme

lentedagen

einde

hier al van bedrijvigheid. De meest opvallende soorten

in

deze

periode

behoren

tot

de

zandbijen (Andrena). De vroegste soorten zijn

natuurreservaten in de regio Leuven.

ontpopt sinds het einde van vorige zomer, en De Beninksberg maakt deel uit van de reeks

hebben de winter onder het zand doorgebracht.

zgn. getuigenheuvels in de streek, ontstaan uit zandbanken van de Diestiaanzee, die 7 tot

En meteen verschijnen de eerste parasieten.

11 miljoen jaar geleden herhaaldelijk ons land

Wespbijen (Nomada) lijken op wespen, maar

overspoelde. Het zand aan de oppervlakte is

zijn dat dus niet. Een handig veldkenmerk om

meestal geoxydeerd tot ijzerzandsteen, maar

wespbijen van wespen te onderscheiden, is dat

daaronder bevinden zich afzettingslagen van

ze, naast geel en zwart, altijd ook meer of minder

zand, klei of zelfs kiezel.

rood getekend zijn. Dat kan op het achterlijf, maar ook op de poten en/of de antennes ; de

Ik

heb

me

geconcentreerd

op

de

oude

combinatie

zwart-geel-rood

garandeert

dat

zandafgraving aan de zuidwestfank, die zo'n

je met een wespbij te maken hebt. In ons land

150 meter lang en 5 à 7 meter hoog is. Bovenaan

komen een vijftigtal soorten voor, waarvan ik

gaat de helling direct over in heide, de onderkant

er hier zeven heb aangetroffen. De bijzonderste

is van het wandelpad afgescheiden door een smal perceel waar zich o.a. een veedrinkpoel

is ongetwijfeld de Stomptandwespbij (Nomada striata), maar die determinatie wacht nog op

bevindt. De helling zelf is voor het grootste

bevestiging.

gedeelte steil vertikaal, hier en daar onderaan schuin oplopend. En bijna integraal doorzeefd

Nomada-soorten

met kleine gaatjes.

koekoeksbijen bij Andrena. De meeste zijn bovendien

zijn

kieskeurig

voor wat

het hun

merendeel gastvrouw

De insecten die daarin huizen, zijn aculeate

betreft. Sommige wespbijen beperken zich tot

Hymenoptera,

wespen

een handvol soorten binnen hetzelfde genus,

en bijen. De densiteit is op sommige plekken

andere zelfs tot één enkele. Zo parasiteert

zeer groot, maar toch zijn het allemaal solitaire

de Signaalbij (Nomada signata) uitsluitend bij

soorten. naar

t.t.z.

Hoewel

semi-sociale

er

angeldragende

overgangsvormen levenswijzen

leeft

zijn het

overgrote deel van de inheemse wespen- & bijensoorten

immers solitair.

De bekendste

vertegenwoordigers, honingbijen, hommels en papierwespen, zijn precies de uitzonderingen op die regel. Dat betekent allerminst dat de bevolking hier in vrede samenleeft. Een ingewikkeld stramien van onderling parasitisme bepaalt de verhoudingen binnen dit intrigerend microbiotoop.

30

De Boomklever

-

juni

201 1

het Vosje (Andrena fulva). Deze laatste soort hebben we niet gevonden, maar is dus wel met zekerheid ter plaatse aanwezig. Koekoeksbijen vinden we ook bij andere genera. De meeste bloedbijen (Sphecodes) bijvoorbeeld parasiteren op groefbijen van de geslachten Lasioglossum en Halictus.

Profile for Natuurstudiegroep Dijleland

De Boomklever Juni 2011  

Deze publicatie kadert binnen het digitalisatieproject van de Natuurstudiegroep Dijleland, waarbij zoveel mogelijk nummers van De Boomklever...

De Boomklever Juni 2011  

Deze publicatie kadert binnen het digitalisatieproject van de Natuurstudiegroep Dijleland, waarbij zoveel mogelijk nummers van De Boomklever...

Profile for nsgd
Advertisement