Raam en Deur 2011-4

design | techniek | toepassing | productnieuws | regelgeving Vakblad voor gevelopeningen, beveiliging, raam- en deurtechniek jaargang 13, 2011

HOPPE-inbraakwerende garnituren –de „zichtbare“ vorm voor veiligheid

HOPPE-inbraakwerende garnituren beschermen het slot en de profielcilinder in woningtoegangsdeuren. Alle inbraakwerende garnituren van HOPPE ondergaan zware praktijktesten en zijn gecertificeerd en goedgekeurd door het SKG®-instituut. De beste vorm voor bescherming tegen inbraken, bieden de HOPPE-inbraakwerende garnituren uitgevoerd met een cilinderkerntrekbeveiliging. Door deze toevoeging wordt de profielcilinder extra beschermd en kan deze noch afgebroken noch uit het slot getrokken worden.

HOPPE-inbraakwerende garnituren zijn leverbaar in rechthoekige en afgeronde uitvoering.

Vragen omtrent de goede greep beantwoorden wij graag via het telefoonnummer +49 (0)6428 932-124

voor al het HOPPE deur- en raambeslag

Raam en Deur

Vakmagazine voor raam-, deur- en geveltechniek, van ontwerper tot verwerker.

Redactie

Ronald van Bochove

Rolf Dankers

Tim van Dorsten

Ron van Hoof

Louis Jongeleen

J.Reinder Luinge

Hein Stienstra

Joop Wilschut

Uitgever

Marc Nelissen

Vormgeving

Inpladi bv

Cuijk

Uitgave

MIXpress BV

Rosmalen

Redactie-adres

Raam en Deur

postbus 55, 5240 AB Rosmalen tel. 073.503.43.47 fax 073.503.81.53

e-mail: raamendeur@mixpress.nl

Abonnementen

losse nummers E 9,25 jaarabonnement E 55,buitenland E 65,MIXpress BV (zie redactie-adres)

Stopzetten abonnement

Opzeggingen (uitsluitend schriftelijk) dienen 8 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

Advertenties

Molijn Sales Support, Edgar Molijn postbus 61, 5258 ZH Berlicum tel. 073.503.35.44 fax 073.503.11.95

e-mail: raamendeur@molijnsalessupport.nl

Omslagfoto

Gulden Feniks-winnaar

Restauratie Politieacademie

Apeldoorn

Bouwplaat, Vught

CloseUp

Advertorials

Druk

Offset Print, Valkenswaard

Copyrights

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, op welke wijze dan ook of worden opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

ISSN 1389-6873

Strijdperk: renovatiemarkt

Nu de nieuwbouw op zijn gat ligt en de budgetsector de knip stevig dicht moet knijpen, duikt de hele bouwsector op de renovatie. Want de markt van onderhoud en renovatie blijft bestaan.

De verschuiving gaat zelfs zo ver dat sommige partijen zich van lieverlee zelfs aan gespecialiseerd restauratiewerk wagen. Met ‘speciale prijzen’ natuurlijk. En doordat de subsidies voor monumenteneigenaren ook teruggeschroefd zijn, raakt dat soms een gevoelige snaar bij die opdrachtgevers.

Ja, het zijn interessante tijden. Waar specialisten voorheen hun eigen ‘blue ocean’ hadden, duiken nu hongerige haaien op en kleurt het viswater regelmatig bloedrood. De gevestigde orde moet zich wapenen tegen deze nieuwe tegenstrevers. En de nieuwkomers moeten zich de nieuwe markten invechten.

Op prijs gooien ze soms hoge ogen bij al even hongerige opdrachtgevers. Maar op andere gebieden heeft menigeen nog veel te leren. Want als je gewend bent aan seriematige nieuwbouw, is renovatie van bestaande bouw met al zijn afwijkingen en 'lastige' bewoners serieus wennen. Om nog maar niet te spreken van kwaliteit, regie en ervaring bij renovatie. Laat staan bij restauratie.

Begrijp me goed, ik ben overtuigd voorstander van concurrentie. Maar vooral voorstander van goed werk. En dat prevaleert in deze markt niet altijd boven de scherpste prijs.

Neem de materiaalstrijd. Nederland is – als het om gevelelementen gaat - van origine een houtland. En als de ‘going gets tough’, is het logisch dat hout met zijn mega-aandeel het het zwaarst te verduren krijgt van de offensieve bedoelingen van kunststof en aluminium. De prraderen van branche-organisaties NBvT, VMRG en VKG draaien op volle toeren om te claimen dat hún materiaal het enige juiste is. En niet dat van de ander. Bij nieuwbouw en bij renovatie.

En hoewel we in een eerdere Raam en Deureditie nogal de nadruk legden op kunststof (en zo misschien de schijn tegen kregen), is het óns echt om het even. Daarom legden we deze keer ons oor te luisteren bij de markt zelf. Buildsight maakte voor ons een analyse van de materiaalkeuze. En in de rubriek Vaktueel ziet u hoe diverse opdrachtgevers in verschillende projecten ieder hun eigen keuze maakten. Conclusie: er is niet één oplossing. Ieder project heeft zijn eigen bijzonderheden en dus zijn eigen keuzecriteria. En dat maakt het slagveld zeer interessant en kansrijk voor iedereen.

Marc Nelissen

Hoofdredactie Raam en Deur

Opmerkingen?

Wees welkom op raamendeur@mixpress.

De nieuwe DucoFit 50 ‘ZR’ is een zelfregelend ventilatierooster voor ‘onzichtbare’ compacte kalfplaatsing. Het rooster kan bijzonder snel vastgeschroefd of -geniet worden. Voor de afdichting werd een nieuwe coëxtrusie-techniek ontwikkeld. Dit maakt het gebruik van zwelband overbodig. Het fraai afgeronde binnenrooster en de bediening vormen één geheel en kunnen dus eenvoudig afgenomen en teruggeplaatst worden. Dit maakt een nette afwerking rond het ventilatierooster mogelijk.

Inhoudsopgave

Postbox 7 Berichten uit de markt

Gevelarchitectuur 10 Paushuize: monumentale restauratie

Vaktueel 14 Buildsight: materiaalkeuze bij kozijnrenovatie

16 Gulden Feniks: staaltje van renovatie

Raamwerk 20 Kozijnrenovatie: de markt beslist

24 Productnieuws

Close-Up 25 Kumij

27 Roto Frank

33 Wilpstra

35 Van der Vegt

45 Alprokon

Inside 28 Renovatieregels

30 PKVW: duikende aannemers?

31 PKVW: update voor gevorderden

Deur in Deur uit 36 Oude deuren vertellen verhaal

38 Productnieuws

Uitzicht 40 Restauratieglas op een rijtje

Goed Beslagen 44 Productnieuws

Sluitstuk 47 Sleutel via mobiel?

48 Productnieuws

Branchepagina’s 50 Kenniscentrum Glas

51 VLA

53 NBvT

54 VMRG

55 VKG

Vaktueel 56 Websites uitgelicht

Buiten de Deur 57 Beursnieuws en agenda

Op de Mat 58 Brochures, catalogi en vakboeken

PreSet je schrap voor kostenbesparing!

BUVA

PreSets:

efficiënt en kostenbesparend

Efficiënt en kostenbesparend, dat is het PreSets-programma van BUVA. PreSets zijn drie voorselecties van hang- en sluitwerkproducten die uw keuze vereenvoudigen. De PreSets Basic, Total Control en Full Proof leveren aanzienlijke tijds- en kostenbesparingen op omdat er minder nastelwerkzaamheden nodig zijn. Bij Full Proof worden faalkosten zelfs tot nul gereduceerd!

Zelfstellend en corrigerend hang- en sluitwerk. Bewezen techniek en kwaliteit.

Bremen 5

Volledige en blijvende controle over het functioneren (hang- en sluitzijde) van ramen en deuren.

2993 LJ Barendrecht

Telefoon: 0180 69 75 00

Email: info@buva.nl

Postbox

BouwKennis Jaarbijeenkomst

Andere manieren van bouwen, een klant die steeds centraler staat en de opkomst van nieuwe media maken dat bedrijven in de bouw anders moeten denken om succesvol te zijn. Dat zijn op 15 september de onderwerpen van BouwKennis’ Jaarbijeenkomst 2011.

De BouwKennis Jaarbijeenkomst is dé ontmoetingsplaats en kennisbron voor (commercieel) beleidsmakers uit de bouw. Alle sleutelfiguren in de bouwkolom zijn aanwezig: van leveranciers tot bouwers, architecten, installateurs, ontwikkelaars en corporaties. Tussentijds en na afloop is er bovendien volop de gelegenheid om te netwerken. Bij de negende editie van de BouwKennis Jaarbijeenkomst staat ‘de klant van de toekomst’ centraal. Onder leiding van dagvoorzitter Adjiedj Bakas leert u hoe u op deze klant van de toekomst inspeelt aan de hand van de thema’s klantgerichtheid, social media en conceptueel bouwen. Keynote sprekers zijn marketeer 2.0 Richard van Hooijdonk, geestelijk vader van Slimbouwen Jos Lichtenberg, en bedrijfsverloskundige Guido Thys.

Lezerskorting

Lezers van Raam en Deur ontvangen € 100 korting op de toegang voor de BouwKennis Jaarbijeenkomst. Deelname kost voor lezers van Raam en Deur daarom € 395 per persoon (i.p.v. € 495). Meer info of inschrijven? Check www.bouwkennisjaarbijeenkomst.nl/raamendeur.

Bouwers met duurzaamheid aan de slag

Het CIB, Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom, heeft het initiatief genomen om te komen tot een lokaal cluster van marktpartijen uit de gehele bouwkolom om duurzaamheid te bevorderen. “Duurzaamheid is voor het gemeentebestuur en woningcorporaties een belangrijk thema. In het huidige coalitieakkoord en in beleidsprogramma’s van corporaties is het een veel besproken issue. In de bouwpraktijk blijkt hiervan vaak weinig overeind te blijven. Dat komt door een gebrek aan kennis en de gebrekkige samenwerking binnen de bouwkolom. Als je dat signaleert, kun je daaraan iets doen”, stelt Piet M. Oskam, directeur van het CIB “Het gaat dan om architecten, ingenieursbureaus, bouwbedrijven, installatiebedrijven en bouwtoeleveranciers, die de handen ineen slaan om te komen tot een gezamenlijk duurzaam aanbod.” Met inzet van de Hogeschool Utrecht heeft het CIB in de achterliggende maanden een inventarisatie gemaakt van het huidige aanbod van Zeister bouwbedrijven op het gebied van duurzaamheid. Op basis daarvan is een actieplan gemaakt, waarmee bouwbedrijven in Zeist met duurzaamheid aan de slag gaan.

Goforcharity team rijdt rally

Nieuwe manager sales Velux Boudewijn van de Graaf is de nieuwe manager Sales bij Velux Nederland. Zijn dagelijkse werkzaamheden bestaan uit het verbeteren van de positie van het bedrijf in de markt. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de dagelijkse aansturing van de account managers die in tien verschillende rayons de directe contactpersonen zijn van alle klanten. Van de Graaf heeft twintig jaar ervaring in de installatiebranche in diverse functies. De afgelopen acht jaar was hij werkzaam bij VSH Fittings, onderdeel van Aalberts Industries, als sales manager voor de directe en indirecte verkoop in Nederland. Hij volgt in deze functie Frank van Berkel op, die manager is geworden van de afdeling Customer Service.

Nieuwe poederlakstraat Harinck

Het Belgische deurpanelenbedrijf Harinck heeft een nieuwe poederlakstraat gebouwd. Gezien de toenemende vraag vanuit de ‘aluminiumschrijnwerkerij’, is daartoe besloten, zo laat het bedrijf weten. Harinck volgt daarmee de trend naar meer kleurvariëteit in het schrijnwerk. De nieuwe poederlaklijn is opgebouwd volgens de nieuwste inzichten: chroomvrije voorbehandeling van het aluminium en energiezuinig produceren dankzij warmterecuperatie en frequentiesturingen. De nieuwe productielijn zal het mogelijk maken nog vlotter kleurwissels door te voeren, zodat de levertermijn van de Fralu deurpanelen kan ingekort worden. De nieuwe lijn is operationeel vanaf juli.

Het Goforcharity rallyteam gaat meedoen aan de rally Transanatolia. Het team is ontstaan uit een samenwerking van Autobedrijf de Heijde en Metafa Holland BV. De Transanatolia bestaat uit 7 rijdagen. De eerste rijdag is woensdag 7 september, op dinsdag 13 september finishen de deelnemers in Alanya. Mark de Heijde, al langer bekend in de rallysport, kwam met het idee om de Transanatolia rally te gaan rijden met als doel geld inzamelen voor Zonhove (Stichting SWZ). Erik Mol van Metafa Holland vond het een schitterende idee en wilde graag deelnemen aan het initiatief. Later is er een tweede goede doel bijgekomen, namelijk het Bijna Thuis Huis.

Postbox

Duco seminar succes

Duco Ventilation & Sun Control heeft opnieuw vier seminars in Nederland achter de rug. Op verschillende locaties werd er dieper ingegaan thema’s als Active House en Ventilatie nu en in de toekomst. De aanzet voor deze seminars werd gegeven door de invoering van een lager epc-niveau van 0,6. In 2015 wordt dat zelfs 0,4 om uiteindelijk in 2020 naar 0 te dalen. Bovendien wordt ook een nieuwe ventilatienormering vooropgesteld die begin volgend jaar zijn intrede doet. Heel wat onduidelijkheid dus, maar Duco toonde via deze seminars aan dat het de nodige oplossingen aanbiedt om ook in de toekomst natuurlijk te ventileren. De twee hangijzers van deze seminars -Active House en ventilatie- werden telkens toegelicht door twee experts in hun gebied. Onlangs werd overigens ook bekend dat Nederlandse architecten Duco Ventilation & Sun Control aanzien als een van de sterkste installatiemerken. Dat blijkt uit de European Architectural Barometer, een driemaandelijks onderzoek van Arch-Vision bij 1.200 architecten in Europa. De Nederlandse architecten noemden Duco spontaan bij de vraag welk installatiemerk zij het sterkste vinden op het vlak van ventilatie, koeling, verwarming en verlichting. Zo behoort Duco tot de top vijf in Nederland.

Samenwerking Buva en Rivusol

Buva rationele bouwprodukten heeft Rivusol overgenomen. Het bedrijf uit Barendrecht heeft daarmee een belangrijke stap gezet in de uitbreiding van zijn energiebesparende productassortiment. Het Eindhovense Rivusol wordt een volle dochteronderneming van Buva. Rivusol is producent van zonthermische producten. Dankzij hun unieke en hoogwaardige vacuümbuiscollectoren in combinatie met de zonneboiler wordt een oplossing gecreëerd waarbij, zelfs bij koud weer en een bewolkte hemel, warmte opgewekt wordt. Deze warmte is te gebruiken voor bijvoorbeeld het opwarmen van tapwater, ondersteuning van de verwarmingsinstallatie en de verwarming van zwembaden. Buva is erg content met de overname. Directeur Rien Wisse: “De zonneboilers van Rivusol sluiten goed aan bij het ons eigen leveringsprogramma, zeker daar waar het om ventilatie en energie gaat. We vullen elkaar dus goed aan. Door elkaars expertise te benutten kunnen wij grote stappen maken in de ontwikkeling van innovatieve, energiebesparende oplossingen.”

Nieuwbouw Dr. Hahn in gebruik

Deurscharnierfabrikant Dr. Hahn heeft de nieuwbouw in het Duitse plaatsje Erkelenz in gebruik genomen. Vlak bij het moederbedrijf te Mönchengladbach werd een moderne architectonische productie-eenheid opgetrokken (vanuit vogelperspektief herkent men de vormen van een twee-delig Serie 60 AT scharnier van dr Hahn). Het productieverloop in deze nieuwbouw omvat de nieuwste technieken en ecologische hoogstandjes, alsook de zeer hoge eisen naar werkplaatsergonomie. “Zoals voorzien kunnen we hier in Erkelenz duidelijk efficiënter produceren. Een must om concurrerend te blijven als productiebedrijf in Duitsland”, aldus Michael Hahn, technisch directeur bij Dr. Hahn. Bij de tweede stap, waarvoor nog geen concrete tijdsplanning opgemaakt werd, zullen de gebouwen voor de nog in Mönchengladbach achtergebleven productieafdelingen alsook de administratieve diensten opgetrokken worden.

Zandstra nieuwe directeur SBK Fedde Zandstra (55) wordt per 1 september de nieuwe directeur van Stichting Bouw Kwaliteit. Hij volgt Martin Lagendijk op, die eerder dit jaar na een langdurig ziekbed overleed. Tot 1 september blijft Kees Vriesman aan als directeur ad interim. Zandstra is een goede bekende in de wereld van certificering en kwaliteitsverklaringen. Als directeur van de Stichting Kwaliteit Gevelbouw (SKG) speelde hij jarenlang een actieve rol in de ontwikkeling van de kwaliteitssystematiek voor bouwproducten in Nederland.

EPD voor Dorma

De Dorma glijarmdeurdranger TS 93 beschikt nu over een EPD volgens ISO 14025.

EPD heeft te maken met duurzaamheid. De Environmental Product Declaration (EPD) is een internationale standaard die de milieuprestatie van een product weergeeft. Deze heeft de vorm van een rapport waarin de producent of distributeur kwantitatieve gegevens verschaft over de milieu impact van zijn producten gedurende hun volledige levenscyclus. Het doel van een EPD is om relevante, geverifieerde en vergelijkbare informatie te leveren en een basis te bieden voor een betrouwbare planning voor een groene toekomst.

Te Dorsthorst (BSW) met pensioen

Maarten te Dorsthorst, senior adviseur bij BSW (Breuer und Schmitz) is met pensioen. Hij laat het bedrijf achter met een mooie omzetstijging.

Te Dorsthorst werkte 49 jaar in de hang- en sluitwerkbranche. “Om het merk BSW sterk in de markt neer te zetten, heb ik mijn aandacht op win-win situaties gericht, om met kennis en overtuiging gezamenlijk innovatieve producten aan de man te brengen en te werken aan relaties. Hierbij noem ik speciale BSW-producten voor business-to-business contacten of nieuw ontwikkelde scharnieren zoals die ter beveiliging van Nederlands erfgoed in het Rijksmuseum te Amsterdam. Daardoor heb ik waardevolle en plezierige relaties kunnen opbouwen.” Johan van Huffelen.zal de pensionado vervangen.

Pilkington: nieuwe website en seminar

Pilkington Benelux heeft een nieuwe website gelanceerd met uitgebreide informatie over de producten, referentieprojecten en duurzaamheid. De website van Pilkington is nu nog toegankelijker en biedt specifieke informatie voor de verschillende doelgroepen, zoals architecten, voorschrijvers, consumenten en glasgerelateerde bedrijven, zo laat het bedrijf weten.

Behalve met een nieuwe website, treedt Pilkington ook op de voorgrond met een seminar over brandwerend glas in oktober. Dit naar aanleiding van de grote veranderingen op het gebied van de brandwerende regelgeving en de aanwezige belangstelling voor brandwerend glas.

Pilot Assa Abloy succes

Een pilot project van Assa Abloy met NFC mobiele telefoons als sleutels voor hotelkamers is een succes. Met de toepassing kunnen gasten in- en uitchecken op een kamer. Onderzoek leert volgens het bedrijf dat alle gebruikers er grote voordelen in zien. De proef werd gedaan door Assa Abloy, Nordic Choice Hotels, Giesecke & Devrient, TeliaSonera en VingCard Elsafe gedurende een periode van acht maanden in het Clarion Hotel in het Zweedse Stockholm. De gasten konden via de mobiele applicatie inchecken en vervolgens werd hun kamersleutel naar hun mobiele telefoon gestuurd, waarnaar ze zonder bij de receptie te hoeven wachten, konden inchecken..

Gevelarchitectuur

Door Louis Jongeleen beeld: Bouwplaat Vught

Utrechts monument wordt duurzaam stadspaleis

Verduurzamen van gevelopeningen maakt ’Paushuize’ energiezuinig

Hoe is het mogelijk om een monument uit de vijftiende eeuw te restaureren en tegelijkertijd met enkele labelsprongen te verduurzamen? Herstellen en behouden van het oude en tegelijkertijd voldoen aan de duurzaamheids- en comforteisen van deze tijd. Het lijkt ‘onbegonnen werk’. Toch gebeurt het. In Utrecht wordt op dit moment gewerkt aan de duurzame restauratie en renovatie van ‘Paushuize’. Met respect voor de historische waarde en behulp van nieuwe technieken. Een wezenlijk onderdeel van het project is de isolatie van de buitenschil van het gebouw.

‘Paushuize’ is een van oudste panden in het centrum van Utrecht. Het statige gebouw is in het begin van de zestiende eeuw verbouwd tot het Utrechts stadsverblijf voor Paus Adrianus VI, de enige Nederlandse paus in de geschiedenis. Toen hij in 1523 in Rome stierf, had hij het optrekje in zijn geboorteplaats nog niet gezien. Sindsdien heeft Paushuize allerlei functies gehad en zijn in de loop der tijden aan het hoofdgebouw veel bijgebouwen toegevoegd.

De Provincie Utrecht gebruikt het Paushuize-complex nog steeds voor ceremoniële bijeenkomsten van bijvoorbeeld de Commissaris van de Koningin. Als eigenaar van het pand gaf de Provincie enkele jaren geleden het sein tot een grondige restauratie van ‘Paushuize’ . Tegelijkertijd viel het besluit om het restauratie- en renovatiewerk op een duurzame manier uit te voeren

DuMo-profiel

In het voorjaar van 2010 startten de werkzaamheden die – in de visie van de Provincie - van Paushuize het meest energiezuinige monument van Nederland moet maken. Een bijzondere opgave, want veel bekende duurzame maatregelen zijn niet toepasbaar zonder de monumentale waarde geweld aan te doen. In een monument kun je niet overal isolatiemateriaal aanbrengen waar dat uit oogpunt van duurzaamheid nuttig zou zijn. Hoe bereik je een goede combinatie van duurzaamheid (Du) en monumentenzorg (Mo)? In opdracht van de Provincie heeft onderzoeksinstituut NIBE een manier ontwikkeld om voor Paushuize een maximaal mogelijke duurzaamheidsinspanning vast te stellen. Bij die beoordeling is gebruik gemaakt van een het zogenaamde DuMoprofiel.

In die beoordelingsmethode is de monumentwaardigheid (Mo-coëfficiënt) gecombineerd met de duurzaamheid (Du-index). De uitkomst laat altijd zien dat ingrijpen met het oog op duurzaamheid

Thermografie van de schil (rood is maximaal warmteverlies) (foto Raak Energieadvies, ’s-Hertogenbosch)

afhankelijk is van de ‘aanraakbaarheid’ van een monument. Daarom is van de afzonderlijke ruimten van het Paushuize-complex die aanraakbaarheid bepaald. Dat is gebeurd op basis van bouwhistorisch onderzoek en een ‘opname’ van de bestaande situatie in 2009.

Het DuMo-rekenmodel sluit aan op de al bestaande GreenCalc+- systematiek voor het bepalen van de duurzaamheid van gebouwen en op het label-systeem van de Milieu Index Gebouw (MIG) dat de milieuvriendelijkheid van een gebouw weergeeft. Uit het onderzoek van het NIBE blijkt dat het totale project Paushuize een DuMo-score kan halen van 384, wat overeenkomt met het A+-label volgens de Milieu Index Gebouw (MIG).

De schil

Inmiddels is ruim een jaar gewerkt aan de uitvoering van een uitgekiende combinatie van bouwkundige en installatietechnische ingrepen. Volgens projectleider Marco Bisschop van de Provincie Utrecht zal de duurzaamheidsprestatie van Paushuize zeer dicht in de buurt komen van het beoogde niveau. Tijdens een rondgang laat Bisschop zien hoe in de kelders, de gangen, de salons de verdiepingen en op de zolders de duurzame ambitie in de praktijk is gebracht.

Bisschop: “De verduurzaming van het complex bestaat in hoofdzaak uit het terugdringen van het energieverbruik. Dat bereiken we met een slimme compartimentering van de ruimtes, met duurzame installatietechniek en het isoleren van de gebouwschil. Zo zorgen straks in de vergaderzalen op zolder en in de Spiegelzaal convectoren en radiato-

ren voor een constante basistemperatuur. Door middel van een centrale lucht-warmtepomp kunnen die ruimtes versneld worden verwarmd of gekoeld. Afhankelijk van de vraag is het binnenklimaat in de afzonderlijke ruimten regelbaar. Op de zolder bewaken CO2-sensoren de kwaliteit van de lucht en schakelen indien nodig de afzuiging in.” In de ruimtes die grenzen aan de gebruiksruimten mag het energiegebruik laag zijn. Deze aangrenzende onverwarmde ruimten (AOR), zoals trappenhuizen, gangen, zolders en kelders fungeren als thermische buffers. Bisschop: “Maar al deze voorzieningen zouden vrij zinloos zijn als niet de bouwkundige schil van het gebouw zorgvuldig werd geïsoleerd.”

Beglazing

Voor het begin van de restauratie- en renovatiewerkzaamheden is de gebouwschil van Paushuize onderworpen aan een thermografisch onderzoek. Met een infrarood camera zijn opnamen gemaakt die door middel van kleuren laten zien waar in het gebouw warmteverlies optreedt. Het grootste warmteverlies treedt meestal op bij daken en gevelopeningen. Zo ook bij Paushuize. Het dak van het hoofdgebouw is aan de buitenzijde geïsoleerd. Isoleren van de binnenzijde is uitgesloten in verband met de aanwezigheid van een originele vijftiendeeeuwse sporenkap. De zeeg in het dakvlak is behouden en de OudHollandse pannen zijn netjes teruggelegd. Marco Bisschop: “Bij onge-

Duurzame restauratie van Paushuize

Spiegelzaal: bij deuren naar terras worden niet vervangen, maar weer sluitend gemaakt

Sterk warmteverlies via wand en glasdeuren (enkel glas) (foto Raak Energieadvies, ’s-Hertogenbosch)

Profialis produceert kwalitatieve kunststof profielen voor ramen en deuren, met een onbeperkte kleurkeuze.

Zowel in traditionele massakleuren en UV bestendige acrylaatfolies als in hoogwaardige Color-line® coatings.

member of www.profialis.com

Brugstraat 27 B-8720 OESELGEM Tel. : +32 (0)9 388 95 71 info@profialis.com

Elektronische veiligheid aan uw

deur.

Veiligheid aan uw deur –Uniek concept voor elektronische toegangscontrole. U heeft geen PC, software of bekabeling nodig.

EVVA-Nederland BV | Aquamarijnstr. 7 | 7554 NM Hengelo | Pb. 400 | 7550 AK Hengelo | T +31 7485 15-300

Specialist in hoogwaardig projectbeslag

Telefoon (030) 8507070

Internet www.artitec.com E-mail advies@artitec.com

Gevelarchitectuur

veer 85% van de gevelopeningen blijkt het mogelijk om beter te isoleren. Dat is op de meeste plaatsen uit te voeren door middel van achterzetbeglazing. De ramen van de salon op de Bel-etage aan de straatzijde van het hoofdgebouw kunnen voldoende geïsoleerd worden door het herstellen van de oude schuiframen en beglazing en het handhaven en weer gebruiken van de historisch luiken.”

In de rijk gedecoreerde Spiegelzaal zullen de openslaande deuren naar het terras worden vervangen door nieuwe exemplaren met bredere sponningen waarin beglazing past met isolerend ‘monumentenglas’. De zalen op eerste verdieping van het hoofdgebouw zullen weer gebruikt worden als vergaderruimte. De wand aan de oostzijde met de stenen vensters was ooit de buitenmuur. De oorspronkelijke kozijnen in die muur hebben een hoge monumentwaarde (Mo-coëfficiënt).

Bisschop: “Vanwege de geringe aanraakbaarheid krijgen deze gevelopeningen geen achterzetbeglazing. Hetzelfde geldt voor de gevelopeningen in de AOR-ruimtes. Bij deze thermisch buffers is het voldoende om ramen sluitend te maken, luiken te herstellen en weer in gebruik te nemen.“

Bronnen:

‘Duurzame Monumentenzorg, Paushuize Utrecht’ door Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE Consulting bv), Bussum, december 2009 (zie: www.paushuize.nl/renovatie/ )

Handboek Duurzame Monumentenzorg, door Huub van de Ven (RCE), ir. Evert Jan Nusselder (Monumentenzorg), prof. dr.ir. Michiel Haas (NIBE), ir. Birgit Dulski (NIBE), uitgave SBR, Rotterdam april 2011

Proefopstelling van achterzetraam

Voorziening voor montage van achterzetramen

Door Rolf Dankers, Buildsight

Materiaalkeuze bij gevelrenovatie

Om te kunnen profiteren van de huidige groei in de renovatiemarkt is het belangrijk om goed op de hoogte te zijn van de manier waarop opdrachtgevers keuzes maken bij renovatieprojecten. Voor dit inzicht is het nodig om de renovatiemarkt te ontleden en de geldende keuzecriteria te identificeren. Deze keuzecriteria zijn echter aan veranderingen onderhevig. Door de trend naar duurzaamheid worden nieuwe criteria relevant en verschuift het belang. Ook de economische situatie is van invloed op de keuzes voor gevelsystemen bij renovaties. Buildsight-analist Rolf Dankers beschrijft hoe het samenspel van de verschillende factoren voor de gevelbranche uitpakt.

Om de producten van de gevel optimaal op de renovatie- en onderhoudsmarkt aan de man te kunnen brengen, is het essentieel om kennis te hebben van de verschillende segmenten die binnen deze markt onderscheiden kunnen worden. Net als bij nieuwbouw is het onderscheid tussen utiliteitsgebouwen en woningen relevant. Binnen deze twee segmenten is het relevant om onderscheid te maken naar het eigendom van de gebouwen en woningen. Voor de gevelbranche hangt namelijk het type opdrachtgever af van het eigendom. Het gaat erom of de gebruiker ook eigenaar is van het pand.

Eigenaren of huurders?

Gebruikers van utiliteitsgebouwen huren vaak hun huisvesting van een vastgoedbeheerder. Renovaties van deze gebouwen komen tot stand in opdracht van deze vastgoedbeheerder die daarbij vaak een vooropgezet beleid hanteert. Bepaalde keuzes in zo’n renovatieproject liggen vaak vooraf al vast. Dat betekent niet dat altijd dezelfde keuzes gemaakt blijven worden; ook beleid is plooibaar en onderhevig aan veranderingen op basis van voortschrijdend inzicht. Toch zijn eigenaar-gebruikers over het algemeen vrijer in het maken van hun keuzes. Door fusies, overnames en het uitbesteden ervan, is in het eige-

Figuur: Schematische segmentatie onderhouds- en renovatiemarkt

Onderhouds- en renovatiemarkt

Koopwoningen grondgebonden woningen appartementen verschillende bestemmingen

utiliteitsgebouwen: woningen:

Verhuurd aan gebruiker

Eigendom van gebruiker

Huurwoningen van corporaties

Huurwoningen van commerciële verhuurders

NB: Dit schema zegt niets over de grootte van de verschillende segmenten

naar-gebruikers-segment momenteel sprake van een verdere professionalisering van het gebouwbeheer. Ook voor woningen is een dergelijk onderscheid tussen verhuurders en eigenaar-bewoners relevant. Onder de woningverhuurders nemen de woningcorporaties in Nederland een speciale positie in.

Woningcorporaties hebben meer dan dertig procent van de Nederlandse woningvoorraad in bezit en in vergelijking met andere woningverhuurders hebben zij veel oog voor de belangen van hun huurders en de instandhouding van hun woningbezit op de lange termijn. Woningcorporaties geven op een steeds professionelere manier invulling aan het beheer van hun woningbezit. Daarvoor hebben veel corporaties zelfs de beschikking over een eigen onderhoudsdienst. Andere (commerciële) woningverhuurders hanteren ook een professioneel beheersbeleid, maar zijn vooral gespitst op het maximaliseren van hun jaarlijkse resultaten. Meer dan de helft van de woningen in Nederland wordt bewoond door de eigenaar ervan. Deze groep eigenaren is uiterst heterogeen te noemen, omdat iedere eigenaar-bewoner op zijn of haar eigen manier invulling geeft aan het woongenot.

Ten slotte is er ook onderscheid te maken naar type gebouw. Voor woningen is het onderscheid tussen grondgebonden (ééngezins-) woningen en appartementen (meergezinswoningen) belangrijk. Voor utiliteitsgebouwen bepaalt de bestemming van het gebouw in sterke mate het soort gebouw. Onderwijs wordt in een ander soort gebouwen gegeven dan waarin vee wordt gehouden.

In de figuur is de beschreven segmentatie van de onderhouds- en renovatiemarkt schematisch weergegeven. Voor de hierboven onderscheiden segmenten gelden verschillende criteria in de keuzes bij gevelrenovaties. Als bedrijf in de gevelbranche is het belangrijk om dit te onderkennen en hiervan op de hoogte te zijn.

Recessie maakt kritisch

Prijs en kwaliteit (en de verhouding daartussen) zijn de traditionele keuzecriteria die ook bij de keuze voor gevelsystemen bij renovatie van gebouwen natuurlijk nog altijd gelden. Tegenwoordig verliezen deze criteria echter aan belang ten opzichte van andere en nieuwe factoren die mede de keuze bepalen. De economische situatie en de verduurzaming hebben dit de laatste jaren verder in de hand gewerkt. De economische recessie van 2009 is niet voorbij gegaan aan de renovatiemarkt. De nadruk kwam heel erg te liggen op besparen, waardoor nieuwbouwplannen werden uitgesteld of zelfs geschrapt. Ook voor nietnoodzakelijke renovaties gold dat sterk. Sommige werkzaamheden aan bestaande woningen en utiliteitsgebouwen dulden echter geen uitstel omdat ze het genot ervan bederven. Een lekkend dak of een gebroken ruit zal hersteld moeten worden (zolang verpaupering wil worden verkomen). Hierdoor is de impact van de recessie op de renovatie- en onderhoudsmarkt beperkter geweest dan in de rest van de bouwmarkt. Toch heeft de recessie wel degelijk een sterke invloed gehad op de manier waarop gebouweigenaren renovaties van hun bezit benaderen.

Ook de toenemende aandacht voor duurzaamheid is hier op van invloed en heeft geleid tot een hele set aan nieuwe criteria waaraan de keuzes bij (gevel-)renovaties getoetst worden door gebouweigenaren. De recessie heeft gebouweigenaren opnieuw geleerd om extra kritisch te zijn op de kosten van renovatiewerken. Daarbij wordt echter niet enkel meer gekeken naar de kosten van aanschaf en installatie, maar steeds nadrukkelijker ook naar toekomstige kosten van afschrijvingen, onderhoud en vervanging. Daarom zijn veel opdrachtgevers steeds meer op zoek naar de laagste zogenaamde Total Cost of Ownership

Andere kwaliteitsvoowaarden

Los van de recessie nemen de kwaliteitseisen die aan gevelsystemen gesteld worden, steeds verder toe. Esthetiek, inbraakwering (door de juiste toepassing van hoogwaardig hang- en sluitwerk), kierdichtheid en ventilatie (en tocht) zijn slechts een paar van de aspecten waar een gebouweigenaar tegenwoordig in meer of mindere mate bij stil staat bij de keuze voor een vervangend gevelsysteem. Door de hang naar meer duurzaamheid kunnen aan dat lijstje de nodige extra eisen toegevoegd worden. Dan hebben we op de eerste plaats over energiebesparing wat voor gevelsystemen tot uiting komt in de toepassing van het juiste isolatieglas en het ontbreken van koudebruggen. Daarnaast wordt in het kader van duurzaamheid ook gekeken naar de milieubelasting van de productie en installatie van het gevelsysteem en de recyclebaarheid ervan.

Prestatie-eisen en -normen

Aanbieders van gevelsystemen dienen zich bewust te zijn van de prestaties van hun producten op alle hierboven genoemde aspecten. Methodieken zoals de genoemde Total Cost of Ownership en BREEAM

kunnen daarbij helpen. De energiecertificering (in de vorm van het zogenaamde energielabels) is hierbij natuurlijk ook relevant. De normen die in dit kader aan bestaande gebouwen gesteld worden zullen de komende jaren alleen maar verder verscherpt worden. Dit is onder andere herkenbaar in het voorgestelde nieuwe Bouwbesluit, waarin is opgenomen dat niet alleen de energieprestatie van gebouwen inzichtelijk moet zijn (en aan bepaalde eisen moet voldoen), maar dat dat ook geldt voor de milieuprestatie. Het is dus duidelijk dat het rijtje met keuzecriteria steeds langer wordt en dat de bijbehorende eisen steeds strenger worden. Dit betekent dat er ook steeds meer mogelijkheden zijn om een product onderscheidend te maken. Daar waar de prestaties van een product achterblijven, kan dan ook gericht naar verbetering gezocht worden.

Hout

Dat geldt zeker voor de toepassing van nieuwe gevelsystemen in renovaties. Door de toepassing van de juiste lakken kan de onderhoudscyclus van houten kozijnen bijvoorbeeld opgerekt worden naar zo’n acht jaar. Voor steeds meer woningcorporaties is dat een argument om bij gevelrenovaties te kiezen voor houten kozijnen. Houten kozijnen zijn in de toekomst goed te herstellen en aan te passen door de eigen onderhoudsdienst. Voor andere gevelsystemen is dat lastiger en voor de toekomst niet te garanderen. De perceptie van de duurzaamheid en de esthetiek brengen het houten kozijn definitief terug in het vizier van woningcorporaties. Terwijl hout daar onder eigenaar-bewoners nooit echt buiten is gevallen. Het is aan de producenten van gevelsystemen uit andere materialen om daarop met een passend antwoord te komen en daarvoor zal men elke klant en zijn of haar specifieke keuzecriteria moeten leren kennen.

Louis Jongeleen | beeld: Bouwplaat Vught

Politieacademie Apeldoorn, de beste renovatieprestatie

Renoveren kan op vele manieren

Hoe het in Nederland gesteld is met de kwaliteit van bouwprestaties in de renovatiesector wordt elke twee jaar duidelijk bij de uitreiking van ‘De Gulden Feniks’, voorheen ‘De Nationale Renovatieprijs’. De uitslag van deze prijsvraag werd dit jaar op 7 juni bekendgemaakt op de vastgoedbeurs PROVADA in de Amsterdamse RAI. Voor het eerst waren er naast de prijs voor renovatie ook prijzen in de categoriën transformatie en gebiedstransformatie.

Uit een totaal van 75 ingezonden renovatieprojecten kwam de renovatie van de Politieacademie in Apeldoorn als onbetwiste winnaar naar voren. Het juryrapport vermeldt de woorden ‘toonbeeld van hergebruik’ en ‘sprekende ingreep aan het complex…waarbij het geheel meer is dan de som der delen en beter dan het ooit geweest is’. “Dat is wel het mooiste compliment dat je voor je werk kunt krijgen”, verklaart architect Leon Thier na de prijsuitreiking. Hij was in het team van Atelier Pro en Studio Leon Thier samen met Hans Kalkhoven projectarchitect van het winnende project.

Nieuwe gevelopeningen in ‘passende’ stijl

Atrium met spanten in vorm van (omgekeerde) hangende ketting

Politie-academie

Door het stilvallen van de nieuwbouw verschuift de bouwactiviteit in Nederland steeds meer naar de renovatie, transformatie en gebiedstransformatie. De in totaal 138 inzendingen voor ‘De Gulden Feniks’ laten zien dat er zeer uiteenlopende manieren zijn om de gigantische bouwopgave in de bestaande bouw aan te pakken. Soms is niet helemaal duidelijk waar het renoveren en herstellen ophoudt en waar transformeren begint. Zo bestond het werk aan de Politieacademie uit restauratie van het monumentale hoofdgebouw, sloop van lelijke verbouwingen, uitbreiding met functionele nieuwbouw en transformatie van een binnenplein tot een centraal atrium met een imposant glazen dak, gedragen door vijf boogvormige spanten van 25 meter hoog.

Imposant atrium

Architect Leon Thier: “Nummer één was dat we het kleinseminarie uit 1935 van architect Jan van Hardeveld weer zouden terugbrengen in de oorspronkelijke staat. De noodzakelijke nieuwbouw voor het onderwijs van de Politieschool wilden we zo nauw mogelijk laten aansluiten bij de vormtaal, het materiaalgebruik en de kleuren van het oude com-

Politieacademie

Opdrachtgever: Politieacademie

Projectmanagement: Brains to Build, Amersfoort Bouwkundig aannemer: Bouwcombinatie Dura VermeerDraaisma vof, Apeldoorn

Architect: Atelier PRO architecten bv, Den Haag (projectarchitecten; Leon Thier en Hans Kalkhoven mmv Martijn Visser en Wessel Reinders)

Interieurarchitect: Atelier PRO architecten bv, Den Haag (interieurontwerpers: Elisabeth Tukker, Leon Thier en Wessel Reinders) en Studio Leon Thier

Ontwerpperiode: 2003-2005

Bouwtijd: 2007-2010

plex. Vanaf het begin hadden we het plan om de binnentuin van het complex te overkappen zodat er een atrium zou ontstaan dat kan fungeren als centrale plek voor een leercentrum, een mediatheek en een terras als ontmoetingsplek.”

Origineel stalen ramen

Het oude seminarie was al sinds 1973 in gebruik bij de Politieacademie, maar het gebouw voldeed al lang niet meer aan minimale eisen voor energiezuinigheid, brandwerendheid, binnenklimaat en comfort. Door middel van een aantal slimme oplossingen is - zonder monumentale gevels aan te tasten – de gebouwschil geïsoleerd. De monumentale stalen ramen zijn behouden. De profielen zijn waar nodig gerestaureerd. Onder alle ramen zijn de muren aan de binnenzijde verdikt met isolatiemateriaal. Aan de binnenzijde zijn de ramen voorzien van voorzetramen met een slank aluminium kaderprofiel met daarin glas van 6 mm. Met deze tweede barrière van glas voldoet de binnenruimte aan hedendaagse eisen voor isolatie en geluidwering. De ramen in de oude buitengevels die nu de begrenzing vormen van het overkapte atrium, zijn aan de atriumzijde ook voorzien van voorzetramen.

Oorspronkelijke ramen met voorzetramen

Gerestaureerde gang met brandcompartimentering (in stijl)

Originele glas-in-loodramen met voorzetramen

Nieuwbouw (links) in vormtaal van originele hoofdgebouw

Op zoek naar kwaliteitsdeurdrangers?

Kies dan ook voor het TJSS deurdrangerprogramma uit Zwitserland.

 Veilig - DIN 1154

 Betrouwbaar - 5 jaar garantie

 Veelzijdig - Breed toepasbaar door de vele extra’s

Een TJSS dranger is eenvoudig te monteren, makkelijk te bedienen kortom: een sterk merk!

Recent is dit programma verder uitgebreid met een aantal vrijloop modellen.

TJSS vrijloopdeurdranger Voor preventieve brandbeveiliging gecombineerd met optimale toegankelijkheid

Ideaal voor toepassing in bijv. ziekenhuizen, scholen, kinderdagverblijven, bejaardencentra en verzorgingstehuizen waar zowel brandveiligheid als ook toegankelijkheid een belangrijke rol spelen.

Energiewe g 11 8304 A J Emmelo ord T +31 (0)527 6134 56 F +31 (0)527 698420 info@dictator nl ww w dictator nl

DTS® dorpels bestaan al uit meer dan 85% gerecycled materiaal en kunnen 100% worden hergebruikt. Kortom; Een verstandige keuze!

Wij verzorgen goede, passende oplossingen voor uw renovatieproject. Neuthoogte en stijldetaillering zijn door u zelf op te geven.

Oude detailleringen zoals ‘duivenjagers’ vormen geen enkel probleem.

Vraag een vrijblijvende offerte aan.

Brandwerend glas in lood

De kapel van het vroegere seminarie is nu ingericht als restaurant. De glas-in-loodramen van de kapel kregen voorzetbeglazing van 60 minuten brandwerend glas ter voorkoming van brandoverslag. Architect

Thier: “Voor ventilatie wilden we geen openingen gaan maken in de gevels. Dat spreekt vanzelf. Voor de luchtverversing hebben we de luchtinlaat boven in de zolder gemaakt. Verse lucht wordt het gebouw ingepompt zodat er enige overdruk ontstaat die via ventilatieopeningen in de ramen kan ontsnappen. Daarmee is ook het probleem van condens op de ramen opgelost.” Voor het verlagen van kosten van verwarming en koeling, wordt het systeem van warmte- en koudeopslag toegepast. De Politieacademie is een fraaie en aangename omgeving geworden waar het prettig is om te studeren en te werken en om even niets te doen.

Boek

Het Nationaal Renovatie Platform (NRP) - organisator van ‘De Gulden Feniks’- heeft een jaarboek uitgegeven waarin alle prijswinnende en genomineerde projecten van 2011 uitgebreid staan beschreven. De overige inzendingen zijn kort weergegeven. In het voorwoord vermeldt Frank Bijdendijk, bestuursvoorzitter van het NRP, dat ‘’De Gulden Feniks’ vanaf 2012 een jaarlijkse prijsvraag wordt.

‘Jaarboek Gulden Feniks 2011’, door Henk Bouwmeester, Kees de Graaf, Foka Kempenaar en Ferdinand Pronk; een uitgave van Nationaal Renovatie Platform ism SBR, Rotterdam 2011; ISBN: 978-90-817070-2-2

Nieuwe hoofdentree met ‘entreegebied’

Kapel ingericht als centraal restaurant

Oefenwoningen voor rechercheopleiding

Gefilterde zonnestraling in atrium

Materiaalstrijd is heftig losgebarsten

Woningcorporaties renoveren hun woningvoorraad regelmatig. Als geen ander zijn zij zich bewust van de gevolgen die hun keuze heeft op de prestaties van de woning. Meer of minder onderhoud, de uitstraling, de wensen van de bewoners. Wordt het hout kunststof of metaal? Raam en Deur zet diverse projecten naast elkaar.

“Minimaal 30 jaar vooruit”

Vóór de woningrenovatie van 419 woningen in de wijk Grootstal in Nijmegen heeft Portaal een woonwensenonderzoek gehouden, waaruit tochtklachten als belangrijkste probleem naar voren kwamen. Ook wilden de bewoners graag lagere energielasten en méér comfort. Om de woningen bovendien meer uitstraling te geven, werd besloten de gevels grondig aan te pakken. De problemen met de kunststof gevelkozijnen werden geïnventariseerd: ze zijn niet meer te repareren bij defecten, er zijn geen onderdelen meer verkrijgbaar, ze zijn ongeschikt voor het plaatsen van HR++ isolatieglas, ze zijn erg inbraakgevoelig, ze zijn verkleurd, er zijn lekkages, afsluitrubbers zijn verweerd, er zijn tochtklachten en de kozijnen zijn onstabiel door een zwakke constructie. Al met al voldoende redenen om de kunststof kozijnen te vervangen. Mede omdat Portaal van mening is dat alle woningen na renovatie weer moeten voldoen aan een bepaalde basiskwaliteit, mét HR++ isolatieglas en inbraakwerend hang- en sluitwerk.

Bewust weer hout

“Hout kun je tenminste herstellen, bijvoorbeeld na een inbraak. Bij kunststof moet dan meteen het hele kozijn vervangen worden. Bovendien waren de kunststof kozijnen die wij toepasten sowieso veel inbraakgevoeliger. Dat kwam ook als één van de belangrijkste punten naar voren uit een inventarisatie onder de bewoners voordat we gingen renoveren.” Aan het woord is Jolanda Martens, projectleidster klant- en gebiedsbeheer bij Portaal in Nijmegen. Bij de renovatie in Grootstal worden nét de laatste kunststof kozijnen verwijderd en vervangen door houten kozijnen. De snelheid waarmee de kunststof kozijnen uit de gevels gesloopt worden, is illustratief

voor de kwaliteit ervan. De woningen waren oorspronkelijk voorzien van houten kozijnen, maar de toenmalige Woningbouwvereniging Nijmegen ging bij de renovatie in 1985 ‘om‘ voor de beloftes van de kunststofindustrie; vooral voor het aspect ‘onderhoudsarm’. Net als vele andere woningbouwverenigingen. Portaal koos bij de vervanging heel bewust weer voor hout. Martens: “We hebben gewoon meer vertrouwen in hout. Na alle mooie verhalen én problemen van de kunststof kozijnen, willen we ook qua milieu weer kiezen voor een duurzaam product, dus voor FSC-hout.”

Met de nieuwe houten kozijnen wordt bovendien weer recht gedaan aan de oorspronkelijke architectuur. Het fraaie voordeurkozijn met het grote glasvlak met horizontale roedes naast de voordeur was destijds wel in kunststof nagemaakt, maar de vele grove profielen deden afbreuk aan de detaillering. De nieuwe kozijnen – in wit of grijs mét gekleurde voordeur, naar wens van de bewoners – moeten ervoor zorgen dat Grootstal weer minimaal 30 jaar vooruit kan. Door Louis Jongeleen

“Authentieke uitstraling”

Accoya kozijnen zijn bijvoorbeeld geplaatst in de 72 portieketagewoningen van Brabant Wonen, aan de Copernicuslaan. Hier waren het vooral ook esthetische overwegingen om bij de nieuwe renovatie

weer te kiezen voor hout: de woningen hebben een authentieke uitstraling en zijn daarom één van de behouden projecten in de herstructurering van de wijk Bosveld. Nadrukkelijk is hier gekozen voor kozijnen van Accoya, in verband met de bereikbaarheid van de woningen op de verdiepingen.

“Waarom zou een houten kozijn trouwens geen 100 jaar mee kunnen?”, vraagt Game zich af. “Er zijn nu toch ook nog oude panden met oude houten kozijnen. Twee voorwaarden zijn daarbij van belang: een kozijn moet goed geconstrueerd zijn én goed worden onderhouden. En dan kunnen we een onderhoudsplanning maken voor misschien wel 50 tot 75 jaar. Als we daarbij dan de onderhoudscyclus van 5 naar 8 jaar oprekken, scheelt dat toch zo’n 6 schilderbeurten. En echt slechte verfproducten bestaan inmiddels niet meer. Maar het is wel de combinatie hout en verf die het moet doen.”

Bij de renovatie van de flatwoningen kwamen ook de franse balkonnetjes weer terug. Bij de renovatie met kunststof kozijnen waren deze vervangen door vaste ramen met dichte panelen eronder, maar nu zijn ze weer terug. Mooi in hout.

“Weer eigen onderhoud”

Woningstichting Rochdale, met vestigingen in Amsterdam, Zaandam en Purmerend, rondde in 2010 het project Pro Patriastraat af, waar in 63 grondgebonden woningen de kunststof kozijnen zijn vervangen door houten kozijnen. Ook hier de inmiddels bekende problemen, zoals inbraakgevoeligheid en het feit dat er aan de kunststof kozijnen niet veel aan te passen viel. Van tochtverschijnselen hadden de bewoners niet veel last, maar wel van schimmelvorming. Dit bleek echter na onderzoek vooral het gevolg te zijn van koudebruggen in de gevels.

Rochdale heeft als belangrijkste argument om weer voor houten kozijnen te kiezen: de grote eigen onderhoudsdienst. Peter Prins, onderhoudsmanager, werkgebied Noord: “Met een eigen onderhoudsdienst ben je veel flexibeler en kun je zelf afspraken maken met bewoners, als ze problemen hebben. De eigen onderhoudsmensen zijn sneller inzetbaar en bieden dus wel degelijk een meerwaar-

de. Daarom kiezen we bij renovaties ook weer voor houten kozijnen. Daar kunnen we tenminste zelf onderhoud aan plegen.” Met de houten kozijnen krijgt de kwaliteit en de uitstraling van de woningen weer wat meer aandacht; bij kunststof was dit destijds van ondergeschikt belang, vertelt Prins. “Hiermee willen we ook bereiken dat de verhuurbaarheid van de woningen goed blijft. Daarbij hebben we gekozen voor FSC naaldhout kozijnen met betere verbinding onderdorpel en stijl, en stellen we hoge eisen aan de detaillering. Hierdoor verwachten we het onderhoud aan de kozijnen te kunnen beperken. Samen met een goed verfsysteem kan het onderhoud en de cyclus van de schildersbeurten mogelijk opgerekt worden tot wel 8 jaar.” Hoog op het verlanglijstje van de woningstichting staat een nog te starten traject voor een goede afweging bij de keuze voor materialen voor kozijnen: hout, kunststof of aluminium. Prins: “Om de uiteindelijke keuze duidelijker te onderbouwen, maar ook om complexbeheerplannen beter op te kunnen stellen.”

“Exploitatiekosten centraal”

De Gevelbouwgroep uit Drachten gaat 3500 kunststof kozijnen van Deceuninck leveren voor 640 woningen in de Vechtzoom en Gagel te Utrecht. De grote opdracht is bestemd voor de zogenaamde 3,5 hoog flats. De Gevelbouwgroep levert de kozijnen aan Bouwbedrijf Rutges uit De Meern tussen mei 2011 en halverwege 2013. “De keus kan in onze aanpak steeds verschillend uitpakken,” zegt Ko Enkelaar verkoopleider bij Rutges. Een ‘innoverend bedrijf dat diverse specialismen in huis heeft voor het uitvoeren van renovatieen onderhoudswerkzaamheden aan en in woningen en andere gebouwen.’ “Naar gelang de voorkeuren van de opdrachtgever stemmen wij onze materiaal- of productkeuze af. Bij de renovatie van de woningen in Utrecht waren het voornamelijk de exploitatiekosten die het gunstigste uitkwamen in het voordeel van kunststof. Soms doen we ook wel combinaties. Bijvoorbeeld hout in de galerijen of

waar er balkons zijn, en kunststof op die plaatsen die voor onderhoud moeilijker te bereiken zijn. Opdrachtgever Woningbouwvereniging Mitros en aannemer Rutges hebben gekozen voor De Gevelbouwgroep. Mede omdat de gevel-

specialist uit het noorden van het land de kunststof kozijnen zendow Royal met retrolook, standaard voorzien van vijf kamers, aanbiedt. De uitstraling en de uitstekende isolatiewaarde waren van doorslaggevend belang om voor dit profielsysteem te kiezen

De renovatie in Utrecht is bijzonder, omdat het bestaande metselwerk van de flats wordt gestript. Daarna komt er een hoogwaardig isolatiepakket met een nieuwe gemetselde buitenmuur. In de nieuwe houten stelkozijnen komen de kozijnen van De

“Kunststof winnaar”

Voor de VKG-jury is de keuze voor kunststof kozijnen gemaakt met respect voor de originele ideeën van de eerste architect en voegen zij een architectonisch samenbindend en versterkend element aan toe. Voor de woningcorporatie Lefier waren de argumenten voornamelijk het behoud van de woningen voor de toekomst met een verhoogde energieprestatie. Dankzij de charmante oplossing met kunststof ging de VKG architectuurprijs renovatie vorig jaar naar het project Lewenborg Groningen, een ontwerp van KAW architecten en adviseurs uit Groningen. De kozijnen voor dit project zijn geleverd en geplaatst door Kumij.

Gevelbouwgroep: meer specifiek een retrolook op basis van de Deceunincks zendow Royal serie. Deceuninck en de gevelspecialist zijn trots op het binnenhalen van dit grote en voor De Gevelbouw unieke project.

Enkelaar: “Dit keer komt kunststof het best uit de bus. We proberen zo breed mogelijk te informeren. En integraal te adviseren waarbij we heel nadrukkelijk ook de nazorg in het plan meenemen. Goed inkopen is niet per definitie kiezen voor het goedkoopste alternatief.”

“Onderhoudskosten gaven doorslag”

Sinds 1982 is Johan Hesselink werkzaam in de corporatiesector. De opkomst van kunststof kozijnen heeft hij vanaf het begin meegemaakt. Hesselink is sinds 2004 in dienst bij woningcorporatie Vallei Wonen in Woudenberg. Als Hoofd Technische Zaken is hij er verantwoordelijk voor onderhoud, renovatie en realisatie van nieuwbouwwoningen. Hij licht toe waarom in projecten van Vallei Wonen kunststof kozijnen van Veka worden toegepast.

“Als Hoofd Technische Zaken bepaal ik in overleg met de architect de materiaalkeuze in de projecten. De belangrijkste overweging is de besparing op onderhoud. Die kosten zijn veel lager dan bij hout. Dé grootste kostenpost is het schilderwerk en dat heb je met kunststof niet.”

Duurzaamheid is ook belangrijk. “Schilderwerk is belastend voor het milieu. Kunststof wordt minder vaak vervangen dan hout.

In de Groningse wijk Lewenborg heeft woningcorporatie Lefier bijna vierhonderd woningen gerenoveerd. Voor deze beeldbepalende woningen die rond 1972 zijn gebouwd, waren nog weinig duurzame maatregelen getroffen. Bovendien vormde de gedateerde uitstraling en matige stedenbouwkundige structuur een probleem. De woningen hadden geen toekomstwaarde meer.

De meest in het oog springende verandering na de renovatie is de gevel. De deuren en raampartijen zijn ingezet om de samenhang van het woonblok te versterken. waar eerst een prefab betonnen console de woningen van elkaar scheidde, is het hele gebouw nu met elkaar verbonden door een lijnenspel van ramen.

Het energielabel is van E naar B gebracht. Door een betere waterhuishouding, een groen dak en verbetering van de ventilatie verhoogt de prestatie van de woningen aanzienlijk. Lefier noemt de materiaalkeuze kunststof in haar argumentatie slim. “Door de keuze voor kunststof hoeft in de toekomst geen milieubelastend schilderwerk te worden uitgevoerd.”

Bovendien worden de kunststof kozijnen gerecycled; dat maakt de keuze aantrekkelijk.”

De isolatiewaarde van kunststof speelt volgens Hesselink een minder grote rol. “Die bekijken we altijd in het totaalplaatje, dus met de beglazing en de panelen erbij.”

Vallei wonen stelt zich in haar milieudoelstellingen van 2011 tot 2018 een vermindering van CO2-uitstoot van 20 procent te realiseren. De maatregelen zijn voornamelijk gericht op de binnenzijde van de woningen met vermindering van het energieverbruik door lage temperatuurverwarming, benutten van warmte-koude-opslag (WKO) en het toepassen van PV-cellen waar dit verantwoord is. De corporatie streeft er naar de woningen in haar voorraad met het label D tot en met G vanaf 2011 te verbeteren. Gedacht wordt daarbij aan de toepassing van dubbel glas, (na)isolatie van vloeren gevels en daken en duurzame materiaalkeuzes.

“Geïntegreerde oplossing”

Denken in aluminium extrusieprofielen voor de gevel maakt het mogelijk te denken in meer dan alleen een oplossing voor de kozijnopening. In opdracht van woningcorporatie SGBB uit

Hoofddorp hebben

Frowijn De Roos

Architecten uit Zeist, Paul Hardonk Bouw uit

Deventer en Kremers

Aluminium uit Tilburg op innovatieve wijze de Torenflat met 484 woningen aan de Laan van Vollenhove in Zeist ingrijpend gerenoveerd.

Het project kreeg veel aandacht door de prijzen die ze op renovatie en energiegebied wonnen. Na de Benelux Aluminium in Renovatie Award 2009, ook de prestigieuze Europese Prijs voor Energie

Efficiënt Renoveren in de categorie woningbouw. Door koudebruggen en enkel glas hadden deze woningen een energielabel F. Door een nieuwe geïsoleerde schil uit glas en aluminium om het 19 verdiepingen hoge gebouw te maken is niet alleen de uitstraling en het wooncomfort verbeterd, maar ook het woongenot vergroot en de woonlast van de bewoners enorm verlaagd. De woningen hebben nu een energielabel C, en door de renovatie wordt per jaar een CO2reductie bereikt van 290 ton (290.000 kg).

Dit project is zeer duurzaam doordat de levensduur van deze flat met minimaal 30 jaar is verlengd, het energieverbruik sterk omlaag gaat maar ook door de nagenoeg volledige herbruikbaarheid van aluminium op termijn. De Renovatie-jury meent dat hiermee met een minimale investering een maximaal sociaal- economisch resultaat is behaald. Ook spreekt ze haar waardering uit voor de vernieuwende toepassing van technieken, waardoor elke woning binnen een dag geheel gerenoveerd werd en bewoners tijdens de verbouwing dus gewoon in hun eigen woning konden blijven wonen. Kozijnspecialist Nico Kremers jr. schuift het project nog steeds graag naar voren als voorbeeld van de mogelijkheden in aluminium.”We deden de engineering samen met de architect. Daaruit volgde deze elementengevel op basis van Schüco-elementen. Hiermee bereikten we een korte montagetijd en geringe opslagcapaciteit op de bouwplaats.”

“Oplossing in stijl”

Zonder huurverhoging woningen renoveren en ervoor zorgen dat ze van energielabel G naar een B- of A-label gaan. Dat is het doel van de renovatie van de 28 woningen in wijk De Ziep en 22 woningen in wijk De Kom in Didam. Woningbouwvereniging Laris Wonen en Diensten uit Didam. Rond deze tijd start de renovatie van het tweede deel van de wijk De Ziep in het Gelderse plaatsje. Het volgt op een eerder project van 22 woningen in deze wijk en op de renovatie van de parel onder de woningen van woningbouwvereniging De Kom. Wat deze projecten per toeval verbindt is de toepassing van hetzelfde type aluminium kozijn. Gevelbouwer A.I.S. Constructies uit Zevenaar gebruikte het slanke CS 38-SL raam- en deursysteem van Reynaers voor de vervanging van de stalen kozijnen. Hugo Weijers, technisch beheerder bij de woningbouwvereniging: “Bij

de renovatie van de Kom is de keuze op aluminium gevallen omdat we hier heel bewust de uitstraling van de originele stalen kozijnen wilden behouden. Deze woningen zijn ons zeer dierbaar, maar je kunt je voorstellen dat de enkele beglazing niet meer van deze tijd is. Bij de woningen in De Ziep kozen de partijen, onafhankelijk van elkaar, voor hetzelfde profiel maar hier was de voornaamste drijfveer het omhoog brengen van de isolatieprestatie van de woning. Van het energie label G naar minimaal B.” Ook voor Weijers is de keuze voor het type kozijn per project verschillend. Of zelfs verschillend binnen het project zelf. Zo hebben we de deurkozijnen van voor- en achterdeur in De Ziep in hout laten uitvoeren, hoewel hier ook staal was toegepast. We anticiperen hiermee op de jaren van gebruik waarbij kleine beschadigingen eenvoudig kunnen worden hersteld of wanneer er een andere kleur gekozen wordt, dit ook eenvoudiger is te realiseren.”

“Bestaande detaillering terug”

In opdracht van Bouwbedrijf Kuijl Amsterdam BV leverde Ramenfabriek Lieftink de nieuwe aluminium kozijnen voor de Valentijnschool in Amsterdam. Ook hier speelde het benaderen van de originele uitstraling een belangrijke rol bij de keuze voor aluminium. “Het doel van de renovatie is het maken van moderne kozijnen

die er uit zien alsof de bestaande detaillering is teruggebracht. Dit mooie gebouw verdiende mooie kozijnen en ze zijn het bekijken waard. Toegepast is het smalle raamprofiel met staallook met smalle glasroeden die het authentieke karakter van het gebouw intact laten.” Architect Andre van Iersel van Premark Advies en Architectuur begeleide het renovatieproject dat eind 2009 werd opgeleverd.

Raamwerk

Geïntegreerde jaloezieën

Vanaf april kan Finstral Nederland het Top 90 Passiefbouw kunststof kozijn leveren met geïntegreerde jaloezieën in de drievoudige beglazing. De jaloezieën bevinden zich in de ruimte tussen de ruiten. Bij het kozijn met voorzetvleugel KV-Classic zijn de jaloezieën 35 mm en is de lichtinval te regelen via een ketting of een motor (optie). Bij het kozijn met een verdekt liggende voorzetvleugel zijn de jaloezieën 25 mm om de totale dikte van de vleugel niet te groot te laten worden. In beide uitvoeringen zijn de jaloezieën te bereiken door het extra draaideel te openen. Reinigen en onderhoud van de zonwering is daarmee erg eenvoudig geworden.

Info: Finstral Nederland, Zutphen, 0575.53.85.38, www.finstral-nederland.nl

Energiekozijn

De voordelen van drievoudige beglazing en een uitgekiende detaillering zijn door De Mors gecombineerd tot een bijzonder product: het E+ kozijn. Het nieuwe kozijn is in drie varianten te leveren, waarbij de U-waarden respectievelijk 1,0, 0.9 en 0,8 W/m2K bedragen. Hiermee kan men voor elk gewenst energetisch niveau een zo optimaal mogelijk kozijn kiezen. Voor het E+-kozijn 1,0 en 0,9 worden traditionele houtsoorten zoals meranti gebruikt; voor de 0,8 variant is gekozen voor geïsoleerd hout. De drievoudige beglazing leidt wel tot zwaardere houtafmetingen. De dikte voor ramen is 88 mm en voor deuren 68 of 88 mm. De afmetingen van het kozijnhout blijven ongewijzigd. Het E+-kozijn wordt geleverd volgens de richtlijnen van concept I, II of III, voldoet aan weerstandsklasse 2 en heeft een SKH-kwaliteitsverklaring.

Info: De Mors Rijssen, Rijssen, 0548.51.48.85, www.demors.nl

Hout-aluminium schuifraam

IP-Company heeft aan haar programma ip-55 van kozijnen met een hout-aluminium opbouw een schuifraam toegevoegd. Afgezien van de combinatie hout-aluminium is het bijzondere aan dit schuifraam dat het voor het openen en sluiten is uitgerust met een hefschuifsysteem. Het nieuwe raam heeft net als de andere kozijnen uit het programma een slank buitenaanzicht van slechts 55 mm, waardoor ook hier een maximaal glasoppervlak en een maximaal doorzicht worden bereikt. De gunstige thermische isolatie, de dubbele kierdichting en de goede geluidwerendheid zijn uiteraard vanzelfsprekend. De maximale afmetingen waarin het schuifraam te leveren is, bedragen 1200 x 1200 mm.

Info: IP-Company, Epse, 0573.43.04.50, www.ip-company.nl

Thermo dakramen

FTT U6 Thermo en FTT U8 Thermo zijn twee nieuwe dakramen van Fakro die bijdragen aan het terugdringen van het energieverbruik van woningen. De U6-versie is standaard uitgerust met drievoudige beglazing: een geharde buiten- en middenruit en een gelaagde binnenruit met P2A-veiligheidsbeglazing. Het glas is voorzien van een lage emissiviteitscoating, warme afstandshouders en gevuld met argon. Door dit alles behaalt het dakraam een U-waarde van 0,81 W.m-2K-1. De U-waarde voor de U8-uitvoering bedraagt zelfs 0,68 W.m-2K-1. Dit wordt bereikt door de viervoudige beglazing met krypton gasvulling. Beide dakramen zijn te leveren in het breedste aanbod aan maten tot zelfs uitvoeringen van 1140 x 1600 mm en 940 x 1800 mm. Info: Fakro, Groesbeek, 024.397.80.95, www.fakro.nl

Hogere isolatiewaarde

Het stalen raam- en deursysteem Forster Unico, dat al voor honderd procent uit gerecycled staal wordt geproduceerd, is nog ‘groener’ geworden. Dankzij twee extra dichtingscomponenten is de isolatiewaarde aanzienlijk verhoogd. Met Unico Hi is een Uw-waarde te behalen van 1,3 W/m2K, de nieuwste eis op het gebied van thermische isolatie volgens de EnEv 2009. Met ook nog eens drievoudige beglazing tot een dikte van 60 mm, die in het profielsysteem is op te nemen, is een waarde te bereiken van 1,0 W/m2K. Ondanks de aanpassingen blijven de voordelen van het systeem gehandhaafd: slanke aanzichten, grote elementen en hefschuifdeuren en blijft men voldoen aan de CE-eisen volgens EN 14351-1 en de eisen qua inbraak- en kogelwering. Info: Agentor, Oud Gastel, 0165.51.11.55, www.agentor.nl

Close-up

“Kumij ontzorgt alle betrokkenen”

Het Groningse bedrijf Kumij, onderdeel van de Rollecate Groep, heeft als slogan ‘Flexibel in stijlvol kunststof’. Die flexibiliteit komt het beste tot uiting als het gaat om de wensen en eisen van de opdrachtgever. Als totaalaanbieder van alle vijf profielsystemen uit de K-Vision-serie voor kunststof kozijnen zijn de mogelijkheden vrijwel onbeperkt. Zowel voor nieuwbouw, maar vooral ook bij renovatieprojecten.

“In 2010 heeft Kumij de kunststof kozijnen geleverd voor het project Lewenborg in Groningen en won daarmee de 1e VKG Renovatieprijs”, begint Michel Dagelet, verkoopleider van Kumij, het gesprek. “Dat bewijst wel dat we sterk zijn in renovatie. Onze kracht ligt bij de aanpak van zo’n project. We proberen de opdrachtgever te ontzorgen door hem een totaalpakket te leveren. Gedurende het gehele proces krijgt hij bovendien te maken met maar twee aanspreekpunten: tijdens de voorbereidingen met de accountmanager en tijdens de uitvoering met de projectleider. Potentiële opdrachtgevers zijn aannemers, woningbouwcorporaties en verenigingen van eigenaren. De structuur van aanpak van een project zal bij iedere opdrachtgever gelijk zijn.”

Stapsgewijs

Hoe gedegen en gedetailleerd de aanpak is, blijkt wel uit het volgende. “Bij de aanvraag tot kozijnvervanging beginnen we met een opname ter plaatse”, gaat Dagelet verder. “Dan bekijken we de situatie in al zijn aspecten, ook die van de bewoners. Vervolgens maken we op basis van de wensen en de bouwkundige mogelijkheden een voorstel voor indeling van de kozijnen en wordt er een prijsovereenkomst gemaakt. De bewoners worden in het proces betrokken via voorlichtingsbijeenkomsten en een informatieboekje waarin stapsgewijs wordt aangegeven wat er staat te gebeuren. Belangrijk daarin is de vraag: Wat kunnen we van elkaar verwachten?”

Oplevering

“Is dat voortraject goed afgerond dan begint de uitvoeringsfase”, gaat Dagelet verder, “Kumij treedt regelmatig op als hoofdaannemer en neemt alle werkzaamheden die met de vervanging van de kozijnen te maken hebben onder haar hoede, met als doel de opdrachtgever te ontzorgen.”

“De oplevering gaat in twee stappen. Allereerst met de bewoners; is alles naar wens verlopen of zijn er nog aandachtspunten? Er worden gebruiksinstructies gegeven over de bediening van de nieuwe kozijnen en men kan nog vragen stellen. Aansluitend wordt er opgeleverd aan de opdrachtgever. Daarbij wordt er gekeken naar de technische aspecten als aansluitingen en inbouw. Tevens wordt het gehele uitvoeringsproces geëvalueerd.”

Inclusief onderhoud

“Kunststof kozijnen zijn onderhoudsarm en behoeven dus periodiek onderhoud. Om verzekerd te zijn van jarenlang optimaal functioneren, bieden we in het totaalpakket onderhoudscontracten van minimaal tien jaar aan. Opnieuw met het doel om de opdrachtgevers te ontzorgen.”

De Rollecate Groep levert via Kumij niet alleen kunststof kozijnen. Binnen het concern zijn er andere bedrijven die zich bezig houden met aluminium en stalen gevels en geveldelen. Op de vraag hoe het daar gaat bij projecten, is hij heel duidelijk: “Het proces is voor aluminium en staal nagenoeg gelijk. Dat is ook één van de sterke punten binnen de groep. We maken gebruik van elkaars kracht, kunde en ervaringen.”

Rollecate Groep

De Rollecate Groep is een toonaangevende gevelbouwer met vestigingen in binnen- en buitenland. De groep heeft met Kumij, Eland-Brandt, Gorter en FlexGlass alle disciplines onder één dak. Alurage houdt zich bezig met gevelbouw in het buitenland en het bedrijf Gevelbeheer Nederland staat voor service, advies en onderhoud. Naast al deze bedrijven heeft de Rollecate Groep ook een eigen opleidingscentrum. Hier worden leerlingen op erkend MBO- niveau opgeleid om aan de toekomstige vraag naar arbeid te kunnen voldoen.

Een open deur is geen o en deur.

In onze branche zijn we allemaal bezig met het veilig sluiten van deuren. Wij natuurlijk ook. Met één belangrijk verschil.

Wij vinden deuren pas interessant als ze opengaan op de manier zoals u dat wilt. Met of zonder sleutel. Elektronisch of mechanisch. Heeft u zelf ideeën? Laat het ons weten.

Graag denken wij met u mee. Wij zijn immers non-stop bezig met het ontwikkelen van nieuwe en simpelere manieren om deuren te openen voor onze klanten.

Bent u van plan om een nieuw toegangscontrolesysteem te installeren? Laat u verrassen door onze producten, kennis en ideeën. Dat is zeker geen open deur.

Ankerslot B.V. - Enschede - T +31 (0)53 428 4949 - E sales@ankerslot.nl - www.ankerslot.nl

L o o k s v a n t o e n , s p e c s v a n n u

Op basis van de SL30-ISO® maakt MHB de unieke eigenschappen van dit ultr a sla nke sta len p ro fi elsysteem o o k to ep a sb a a r i n ho o g wa a r di g e resta ur a ti ep ro j ec ten Zo ko p p elt de Cla ssi c - I S O ® o p ti ma le i so lerende eigenschappen en 100% wind- en waterdichtheid aan de klassieke uitstraling van stoeltjesprofielen. Zowel de MHB SL30-ISO® als Classic-ISO® zijn uitvoerbaar met naar binnen en buiten draaiende ramen en deuren. Renoveer of restaureer met MHB en uw object gaat weer generaties mee.

Voor meer informatie over SL30-ISO® en Classic-ISO® kunt u contact opnemen met: MHB b v Postbus 6, 6674 ZG Herveld 0488 - 45 19 51 www mhb nl Roland Werring rw@mhb nl Ernst Mahler em@mhb nl

0pent deuren

ESTHETIEK EN VEILIGHEID

Classic-ISO®

SL30-ISO®

Close Up

Roto-engineers helpen productie stroomlijnen

Geld ligt soms op de vloer

Op basis van het succes in Duitsland start Roto ook in de Benelux met engineeringprojecten voor haar klanten. De Roto-experts doorlopen met een gestructureerde, frisse blik de productie van hun verwerkers. “Soms kun je met kleine praktische aanpassingen al grote voordelen halen. Als de flow verbetert, stijgt de kwaliteit van de producten en de productie en dalen de faalkosten.” En bij zulke resultaten varen de verwerkers wel. Net als Roto zelf.

Roto’s Duitse fabriek van dakvensters werd onlangs uitgeroepen tot beste fabriek van Duitsland en kreeg zo een kroon op het werk van de afgelopen 20 jaar. In die periode implementeerde de fabriek de Japanse Kaizen-productiefilosofie, waar bijvoorbeeld ook Toyota mee werkt. Karel Vanderweeën en Johan Claes zijn Roto’s engineers: “Kaizen zet de mens centraal, gaat uit van een voortdurend verbeterproces en verhoogt de productiviteit – het volume – en de kwaliteit van de producten en de productieprocessen. Roto heeft daar nu zelf 20 jaar ervaring mee en deelt die kennis graag met haar klanten in de raam- en deurindustrie.”

Compleet doorgelicht

Als de Roto-engineers zich over het ‘atelier’ van een klant buigen, beginnen ze met een zogeheten IST-analyse. Zo brengen ze de machines en hun lay-out in kaart, wat hun potentieel is, hoe ze staan ten opzichte van elkaar, wat de looplijnen zijn, welke mensen er werken, wie welke kwaliteiten heeft en wie welke machines kan bedienen. Op deze ‘röntgenfoto’ baseren de engineers dan hun eerste voorstellen ter verbetering. Roto steunt altijd op een projectleider van de verwerker zelf. Iemand die er tijd in kan steken en die mandaat heeft van de directie. “Wij doen alleen aanbevelingen, de verwerker moet ze zelf doorvoeren. En daarvoor is draagvlak nodig.”

Geld op de vloer

Vanderweeën kan soms al met simpele dingen veel efficiency verbeteren: “In de IST leggen we knelpunten bloot. Onlogische looplijnen, bottlenecks etcetera. Mensen die er werken doen soms al jaren hetzelfde en denken er niet meer altijd kritisch over na. Soms kun je met simpele zaken veel energie sparen, door bijvoorbeeld materialen en werktuigen op de ideale plaats te positioneren. Het geld ligt soms gewoon op de vloer.”

5S = winst

Na de IST volgt het 5S-programma om te komen tot een goede werkplek. “Daar kan 80% van de verwerkers veel vorderingen mee maken”, klinkt het. De eerste S is die van Scheiden. Al het overbodige materiaal verdwijnt van de werkplek. De tweede S is die van Schikken. Op een visuele manier worden alle benodigde gereedschappen en materialen gerangschikt binnen handbereik van de monteur. De derde S is die

van Schoonmaken. Voortdurend en structureel. Daarna volgt de S van Standaardiseren: alles op zijn vaste plaats, iedere vrijdagmiddag grote schoonmaak etcetera. En dan de moeilijkste S, die van In Stand Houden.

Total Productive Maintenance

De derde stap van het engineeringsproject is die van Total Productive Maintenance. Kort gezegd, het opstellen van een plan om de machines structureel en gericht te onderhouden. TPM maakt visueel wat iedere operator wel en niet mag of moet doen aan zijn machine. Dagelijks, wekelijks, maandelijks, haljaarlijks en jaarlijks. Met als doel: minder uitval en minder onverwachte storingen.

Total Quality Management

Total Quality Management is de laatste stap van het team van Claes en Vanderweeën. Het streven naar zero defects. Te beginnen met een grondige foutenanalyse. Wat gaat er fout en hoe komt dat? TQM voorziet verder in kwaliteitscontroles op kritische plekken in de productie. “Als bijvoorbeeld de tolerantie in de raamhoeken te groot is, kun je dat beter constateren vóór je het beslag gaat monteren. Dus checken we dat voordien. Dat scheelt dubbel werk, resulteert in hogere kwaliteit en levert tevreden klanten op.”

Betere business

Vanderweeën: “Onze engineering biedt de fabrikant eigenlijk een doos vol puzzelstukjes. Wij analyseren en doen aanbevelingen. Maar de fabrikant maakt zelf zijn keuzes en legt zo zijn eigen puzzel.” Steeds met als doel: betere flow, efficiënter produceren, hogere kwaliteit, tevreden klanten, goede business. “Zo vormt Roto de partner bij uitstek voor alles wat raam- en deurbeslag betreft.”

Door Hein Stienstra

Passende bouwregels, richtlijnen en procedures gewenst

Renovatie en herbestemming van gebouwen

Het volume aan nieuwbouw voor particulieren en bedrijven neemt sterk af en verschuift naar de bestaande voorraad. Daarom is het van groot belang dat er een kwaliteitsslag in de bestaande voorraad plaatsvindt door renovatie en herbestemming. Knelpunten zitten vooreerst nog in een passende bouwregelgeving en kennis en ervaring over uitvoering en procedures. Raam en deur geeft een indruk.

Het voortdurend veranderen van de regelgeving lijkt een last op zich te zijn geworden. “Wat je er aan de voorkant afhaalt, komt er aan de achterkant weer bij”, zegt men in kringen van Bouwen Woningtoezicht. In 1992 maakte het Bouwbesluit een eind aan de wildgroei van lokale bouwregels in gemeentelijke bouwverordeningen. Het werd landelijke regelgeving met Woningwet, Bouwbesluit, aangewezen normbladen, praktijkrichtlijnen, handreikingen, etc. Nu momenteel alles goedkoper, eenvoudiger en sneller moet, zien we dat ook terug in de bouwregelgeving. Na de vele veranderingen in de afgelopen jaren volgt in 2012 een gerenoveerd Bouwbesluit. Vanaf 1 juli 2011 wordt met de laatste versie in de praktijk ervaring opgedaan. Voor de bouw maar ook voor gemeenten wordt dat een spannende periode. Men is immers nog druk doende om de omgevingsvergunning (Wabo) en het Omgevingsloket Online (OLO) goed te laten functioneren. Ook is men bezig zich te oriënteren op vernieuwde bouwplantoetsing door gecertificeerde particuliere inspectiebureau ‘s. Daarnaast wordt in structuurvisies van de Rijksoverheid aangegeven dat gemeenten en provincies de regie over woningbouwplannen en ruimte weer terugkrijgen.

Blijvend uitgangspunt

Algemeen en blijvend uitgangspunt in de bouwregelgeving is dat bouwwerken moeten passen in hun omgeving en geen gevaar mogen opleveren voor de veiligheid en gezondheid van bewoners en gebruikers. Het (ver)bouwen en gebruik van woningen en andere gebouwen is daarom aan regels gebonden. Meestal is voor bouwen een omgevingsvergunning (voorheen bouwvergunning) nodig. In een aantal gevallen kan vergunningvrij worden gebouwd.

Slopen, (ver)bouwen en gebruik

Het Bouwbesluit 2012 bevat voorschriften over het (ver)bouwen en slopen van bouwwerken, over de staat en het gebruik van

bestaande bouwwerken, open erven en terreinen en over de veiligheid tijdens het bouwen en slopen. Dit zijn de voorschriften die de minimaal noodzakelijke kwaliteit van bouwwerken waarborgen. Die voorschriften waren tot nu toe opgenomen in het Bouwbesluit 2003 en de daarmee samenhangende ministeriële regelingen, het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) en alle (418) gemeentelijke bouwverordeningen.

Verschil Bouwen en Verbouwen

De Woningwet definieert bouwen als: het plaatsen, geheel of gedeeltelijk oprichten, vernieuwen of veranderen en het vergroten van een bouwwerk. Daarbij wordt onder bouwwerk mede begrepen de van dat bouwwerk deel uitmakende installaties. Het plaatsen en dergelijke van een van dat bouwwerk deel uitmakende installatie valt derhalve ook onder de omschrijving van bouwen. Op grond van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) is het verboden om zonder omgevingsvergunning van het bevoegd gezag te bouwen. In die wet wordt daarbij onder bouwen hetzelfde verstaan als in de Woningwet.

Nieuw- of verbouw?

In beginsel maakt het geen verschil of een bouwactiviteit nieuwbouw of verbouw van een bouwwerk betreft. In beide gevallen is hetgeen hiervoor onder bouwen is vermeld van toepassing. Wat betreft het eisenniveau dat in de voorschriften van de eerste 6 hoofdstukken van het Bouwbesluit ten aanzien van het bouwen is opgenomen, kan het onderscheid tussen bouwen en verbouw wel van betekenis zijn. In bepaalde gevallen zou toepassing van de nieuwbouweisen van dit besluit een onredelijke uitwerking hebben. Dat speelt voornamelijk bij verbouwingen van een bestaand gebouw. Ten aanzien van (gedeeltelijke) verbouwingen is in de voorschriften van de eerste 6 hoofdstukken veelal een specifiek verbouwniveau opgenomen. Dat ligt tussen het nieuwbouwniveau en het niveau bestaande bouw. Voor totale verbouwingen geldt veelal het nieuwbouwniveau. Van belang is dat - indien een bouwwerk gedeeltelijk wordt vernieuwd, veranderd of vergroot - de in het Bouwbesluit opgenomen voorschriften op grond van artikel 4 van de Woningwet slechts van toepassing zijn op die vernieuwing, verandering of vergroting. De voorschriften over het bouwen zijn dus alleen van toepassing op het desbetreffende verbouwen en niet op een gedeelte van een bestaand bouwwerk dat niet wordt verbouwd.

Monumenten

De voorschriften van het Bouwbesluit gelden in beginsel ook ten aanzien van de technische staat, de verbouw, het gebruik en de sloop van monumenten. Vergelijkbaar met het Bouwbesluit 2003 is nu ten aanzien van het verbouwen van dergelijke bouwwerken een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen, die waarborgt dat het monumentale karakter door de toepassing van die voorschriften niet nadelig wordt beïnvloed. Die uitzondering houdt in dat in geval aan een omgevingsvergunning voor een monument een voorschrift is verbonden dat afwijkt van een in het Bouwbesluit vastgesteld voorschrift, uitsluitend het aan die vergunning verbonden voorschrift van toepassing is. Een dergelijke omgevingsvergunning is op grond van de Wabo vereist indien de voorgenomen activiteit bestaat uit het slopen, verstoren, verplaatsen of in enig opzicht wijzigen van een monument of het herstellen, gebruiken of laten gebruiken van een monument op een wijze waarop het wordt ontsierd of in gevaar gebracht. Uit de aan zo’n omgevingsvergunning verbonden voorschriften kan een beperking van de gebruiksmogelijkheden van het monument voortvloeien. Consequentie kan bijvoorbeeld zijn dat het voorgenomen gebruik van een monument als discotheek niet mogelijk is

Meer informatie op www.rijksoverheid.nl

Zoek op Bouwbesluit vanaf 2012 www.nationaalrenovatieplatform.nl www.sbr.nl

Zoek op Herbestemmen leegstaand vastgoed

wanneer het op grond van de omgevingsvergunning niet is toegestaan om de op grond van het Bouwbesluit vereiste brandbeveiligingsinstallaties en vluchtroutes in het gebouw aan te brengen. Dit soort gebruiksbeperkingen zijn in voorkomende gevallen inherent aan de monumentenstatus van het bouwwerk.

Transformatie

De huidige praktijk van renovatie en transformatie blijkt te worden gekenmerkt door trage procedures, complexe en tegenstrijdige regelgeving, gebrek aan systematisch verzamelde kennis en gebrek aan vraaggestuurde concepten. Voorwaarden voor een kwaliteitsslag bij renovatie en herbestemming zijn –aldus betrokken partijen in de vastgoedsector – adequate regelgeving die stimulerend in plaats van belemmerend werkt, verhoging en verbreding van het kennisniveau, promotie van goede inspirerende voorbeelden en een sterk op de eindgebruiker gerichte houding van partijen. Om dit te bereiken is onlangs het Nationaal Renovatie Platform (NRP) opgericht. Men gaat in dialoog met andere private partijen, overheden, een netwerk van andere initiatieven rond dit onderwerp en onderwijsinstellingen.

Door J.Reinder Luinge

Ontduiken aannemers bewust PKVW-regels?

Volgens burgemeester Aleid Wolfsen lappen aannemersbedrijven die woningen bouwen in de gemeente Utrecht de regels voor nieuwbouwwoningen aan hun laars. Ze passen geen hang- en sluitwerk toe zoals dat volgens het PKVW (Politiekeurmerk Veilig Wonen) wordt voorgeschreven.

Burgemeester Wolfsen stelt in een artikel in De Telegraaf in juni van dit jaar dat de topprioriteit die Utrecht heeft gesteld aan het bestrijden van woninginbraak wordt ondermijnd doordat aannemers liever een boete betalen dan dat zij het vereiste duurdere hang- en sluitwerk toepassen. De boeteclausule die door de gemeente in de afspraken met de aannemers is opgenomen bedraagt € 500. Van de 3.000 pasgeleden opgeleverde woningen voldeden slecht 203 huizen aan de PKVW-regeling. Raam en Deur vroeg enkele betrokkenen om een reactie.

CCV, Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid

Het CCV in Utrecht, de beheerder van het PKVW, reageert bij monde van mevrouw Francie van de Beek dat het hier volgens het CCV om een lokaal probleem gaat waarin het PKVW zich landelijk niet herkent en waar men verder niet op wil ingaan.

Beveiligingscentrum

Frits van de Kant van het Beveiligingscentrum in Wageningen geeft aan dat er misverstanden bestaan omdat nieuwbouwwoningen enerzijds moeten voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit en de aannemer soms niet is geïnformeerd over de overige eisen van het PKVW. Wanneer de eisen voor de woningen voldoen aan PKVW, maar de wooncomplexen en/of de woonomgeving niet, dan worden de woningen niet gecertificeerd voor het PKVW. Het ziet er naar uit dat de gemeente

Utrecht zich concentreert op het aantal certificaten voor de woning terwijl men geen zicht heeft of de overige eisen rondom de woningen wel voldoen. Van de Kant gaat niet uit van onwil van de aannemers maar vermoedt dat er eerder sprake is van een gebrek aan communicatie." Het PKVW huldigt het standpunt dat een nieuwbouwwoning geen certificaat krijgt als de omgeving niet voldoet aan de eisen, ook al voldoet de woning op zichzelf wel aan het PKVW. Het realiseren van keurmerkwijken in de nieuwbouw blijft ver achter bij de verwachtingen, interessant is de vraag waardoor dit wordt veroorzaakt. Zou het PKVW ertoe overgaan om correct beveiligde woningen te certificeren, zouden hiermee veel partijen gediend zijn."

Bouwend Nederland:

Voor Bouwend Nederland, de vereniging van bouw- en infrabedrijven met ongeveer 5.000 aangesloten bouwbedrijven reageert de heer Theo Scholte als volgt: “In principe mogen gemeenten geen extra eisen stellen boven het landelijk Bouwbesluit. De eisen van Utrecht m.b.t. het Politiekeurmerk komen bovenop de landelijke regels. Bouwend Nederland gaat graag met de gemeente in gesprek om samen te komen tot een passende oplossing. We onderschrijven de wens om woninginbraken tegen te gaan. Daarvoor is echter goed hang- en sluitwerk alleen niet genoeg. Er moet ook kritisch gekeken worden naar de overige voorwaarden, zoals goed licht in een wijk, parkeerplaatsen die te zien zijn vanuit de keuken van een woning en dergelijke. De gemeente moet die regierol oppakken.”

PKVW = 90% minder inbraakkans

Algemeen wordt aangenomen dat in woningen die zijn gebouwd volgens de voorschriften van het PKVW de kans op inbraak met wel 90% afneemt. Alleen al dat feit zou voor gemeenten aanleiding moeten zijn om de haar toegewezen leidende rol op te pakken. En daarbij gaat het niet alleen om het initiatief voor het bouwen van woningen volgens de PKVW-regels. Ook de omgeving moet daartoe worden ingericht in overeenstemming met de eisen van het PKVW. En natuurlijk de controle op de naleving, die goed in te vullen is door een certificaat te eisen. De omgevingsfactoren zijn voor de bouwer van de woningen echter niet beheersbaar, een beveiligingscertificaat van de woning is ‘slechts’ een onderdeel van het totale keurmerk van een veilige wijk. Het zou daarom een goede zaak zijn indien het PKVW zou overgaan tot het verlenen van een certificaat aan correct beveiligde woningen, los van het feit of ze voldoen aan de omgevings- veiligheidsaspecten. Nu is het te vaak zo dat de aannemer wel zijn werk doet maar dat het certificeren van de woning achterblijft door het niet invullen van de eisen aan de woonomgeving en de wooncomplexen.

Extra praktijk voor ervaren adviseurs

Opgeleide PKVW-adviseurs moeten iedere twee jaar verplicht een opfriscursus volgen. Op zo’n dag herhaal je de theorie en neem je de wijzigingen in de regels door. Voor ervaren adviseurs is zo’n dag vaak een verplicht nummer zonder echt toegevoegde waarde. Zulke experts kunnen nu een opfrisdag voor gevorderden volgen die extra diepgang biedt op praktijkgebied.

“Met adviseurs die iedere dag in de praktijk bezig zijn met PKVW-adviezen, hoeven we niet een hele dag stil te staan bij de nieuwste regels. Die kennen ze al lang. Daarom gaan we met hen snel de diepte in op praktijkgebied”, zegt Aad Korthout, directeur van IMKO Opleidingen. “Zo kunnen de gevorderde PKVW-adviseurs ervaring opdoen met praktijksituaties die ze misschien niet iedere dag tegenkomen. Op die manier bouwen ze hun expertise uit, staan ze in de praktijk minder vaak voor een verrassing en kunnen ze hun klanten beter van dienst zijn.”

Normale opfrisdag

Adviseurs die de eerste keer opfrissen, of degenen die hun PKVW-vaardigheden niet dagelijks in de praktijk brengen, kunnen bij IMKO natuurlijk nog steeds terecht voor hun normale tweejaarlijkse opfriscursus. Gedurende die dag herhalen ze de theorie en maken ze kennis met tussentijdse wijzigingen in de PKVW-regels. Als ze daarna de verplichte kennistoets succesvol afleggen, hebben ze bewezen dat hun PKVW-kennis op peil gebleven is. En gaan ze met een vernieuwd certificaat naar huis.

Opfrisdag voor gevorderden

Ervaren adviseurs kunnen de tweejaarlijkse opfrisser gebruiken om hun kennis op een hoger plan te brengen. Zo slaan ze twee vliegen in één klap. Bewijzen dat de kennis op peil is gebleven en zo een nieuw certificaat verdienen. Maar tegelijkertijd ook de kennis opkrikken en hun expertise uitbouwen.

Korthout: “Of je nu vanuit een ijzerwarenhandel je klanten bedient, of vanuit een aannemerij een woningcorporatie van advies moet voorzien, kennis is cruciaal.” We gaan snel en gericht door de theorie heen, maar duiken daarna snel de praktijk in. We bieden echt de ruimte om de diepte in te gaan op vraagstukken waar cursisten in de praktijk tegenaan lopen. Zo werken we zelfs aan een netwerk van praktijkhuizen waar de adviseur dan ‘in het echt’ zijn gang kan gaan. En door kennismaking met al deze speciale situaties wordt de adviseur een nog betere expert.”

Schadevrij inbreken

Maar IMKO gaat verder. De opleider kiest iedere twee jaar een specifiek praktijkonderwerp om de ‘opfrissers’ extra op te trainen. Dit jaar is dat een basismodule ‘openingstechnieken sloten’. “Als je namelijk weet hoe inbrekers zonder sporen inbreken, weet je beter hoe je je klanten kunt beschermen. Bovendien kun je die kennis ook zelf op diverse manieren gebruiken. Als slotenmaker of ijzerwarenhandelaar kun je klanten helpen die zichzelf buitensloten. Of als je bij een woningcorporatie werkt, in voorkomende gevallen woningen openen zonder schade. Er zijn zelfs ijzerwarenhandelaren die voor deurwaarders ingevorderde woningen of bedrijfspanden van failliete debiteuren openmaken en er dan snel nieuwe sloten inzetten.” Wie de opfriscursus van dit jaar volgt, krijgt die kennis en kan zo deze activiteiten aan zijn repertoire toevoegen.

Steeksetje en vakmagazine

Als Vakopleider vindt IMKO vakkennis cruciaal. Vandaar de nieuwe opzet van de opfrisdag voor gevorderden. De dosis extra praktijktraining is een belangrijk pluspunt. Maar de cursisten krijgen deze editie bijvoorbeeld ook een professioneel en exclusief steeksetje en een oefencilinder. Als gereedschap om de verse expert-kennis van inbraaktechnieken ook direct mee in de praktijk te kunnen brengen.

Bovendien geeft IMKO deelnemers aan de opfrisdag voor gevorderden ook een jaarabonnement op vakmagazine Raam en Deur cadeau. Korthout: “Een goede PKVW-adviseur is niet alleen op de hoogte van de regels en de inbraakpraktijk, maar kent ook het scala aan oplossingen. Het productenaanbod verandert echter voortdurend. En met een abonnement op Raam en Deur kunnen de experts ook die kennis up to date houden.”

PKVW-update: 2 stromen

De tweejaarlijkse Opfrisdag voor PKVW voldoet uitstekend voor de PKVW-adviseurs die de eerste keer opfrissen, of voor degenen die de PKVW-kennis niet iedere dag toepassen. Een theoretische herhaling plus kennistoets houdt de kennis van de adviseurs op peil en leidt ze naar een nieuw certificaat. Voor de meer ervaren adviseurs die iedere dag in de PKVWpraktijk werken en al vaker opfristen is er nu de Opfrisdag voor gevorderden. Ook zij herhalen de theorie, maar gerichter en sneller. Om daarna veel in de praktijk te trainen. Zo houden ze hun kennis niet alleen op peil, maar verhogen ze hun niveau aanmerkelijk. Plus extra gerichte praktijkmodule (lockpicking in 2011), oefencilinder en professioneel steeksetje en jaarabonnement op Raam en Deur.

Ook in Close-Up?

Onze redactie beschrijft uw onderwerp als ware het een redactioneel artikel.

Dus geen reclamepraat of zoete broodjes, maar zakelijk, to-the-point en lezenswaardig. Want dat verwacht de Raam en Deur-lezer.

Met een Close-Up in Raam en Deur brengt u uw bedrijf, product of project op treffende wijze in beeld bij de Raam en Deur-lezers.

en deur

“Wijkenniswillendelen”

zich want ze kunnen op zo veel verschillende manieren gemonteerd zijn.” Als de ramen en deuren eenmaal in de werkplaats in Meerkerk staan, gaat de zorg door. “Denk maar aan de demontage van het hang- en sluitwerk. Vroeger werd alles in het werk doorgeboord en gemonteerd. Van hetzelfde raam passen de bovenste scharnieren meestal niet onder en andersom. Laat staan dat je het hang- en sluitwerk tussen verschillende ramen kunt uitwisselen. Daarom is juiste documentering bij demontage cruciaal.

“Kumijontzorgt allebetrokkenen”

en naar deurnaalden met signaleringsfuncties. Al deze ontwikkelingen zijn voornamelijk bedacht, in gang gezet en uitgedokterd door Fred van Herpen en zijn dochter Petra, die samen de afdeling R&D van het bedrijf vormen. Vervlakking van kennis “Door al deze ontwikkelingen en daarmee gepaard gaande onderzoeken, testen en gesprekken met experts, wereldwijd, hebben wij heel veel kennis opgedaan op het gebied van onder andere brandwerende en signalerende materialen”, legt Fred uit. “Deze kennis willen wij nu graag delen ten nutte van iedereen maar met name van bouwpartners. De reden is niet ideologisch maar praktisch. We zien diepgang verloren gaan door vervlakking. Door het grote aanbod van informatie op het wereldwijde netwerk, gunt men zich vaak de tijd niet te zoeken naar juistheden, naar vergelijkingsmateriaal, naar diepgang. Hé, we hebben iets gevonden over het onderwerp, dat zal het wel zijn, basta.” “De dagelijkse praktijk is, zo moeten wij helaas regelmatig

HetGroningsebedrijfKumij,onderdeelvande RollecateGroep,heeftalsslogan‘Flexibelinstijlvol alskunststof’.Dieflexibiliteitkomthetbestetotuiting opdrachtgever.hetgaatomdewenseneneisenvandeAlstotaalaanbiedervanallevijfpro-fielsystemenuitdeK-Vision-serievoorkunststof Zowelkozijnenzijndemogelijkhedenvrijwelonbeperkt. tieprojecten.voornieuwbouw,maarvooralookbijrenova-

project“In2010heeftKumijdekunststofkozijnengeleverdvoorhet Renovatieprijs”,LewenborginGroningenenwondaarmeede1eVKGbegintMichelDagelet,verkoopleidervanKumij,het ligtgesprek.“Datbewijstweldatwesterkzijninrenovatie.Onzekracht ontzorgenbijdeaanpakvanzo’nproject.Weproberendeopdrachtgeverte doorhemeentotaalpakketteleveren.Gedurendehet geheleproceskrijgthijbovendientemakenmetmaartweeaanspreekpunten:tijdensdevoorbereidingenmetdeaccountmanager enzijntijdensdeuitvoeringmetdeprojectleider.Potentiëleopdrachtgevers aannemers,woningbouwcorporatiesenverenigingenvaneigenageverren.Destructuurvanaanpakvaneenprojectzalbijiedereopdrachtgelijkzijn.” Stapsgewijs

“BijHoegedegenengedetailleerddeaanpakis,blijktweluithetvolgende. deaanvraagtotkozijnvervangingbeginnenwemeteenopname aspecten,terplaatse”,gaatDageletverder.“Danbekijkenwedesituatieinalzijn ookdievandebewoners.Vervolgensmakenweopbasis indelingvandewensenendebouwkundigemogelijkhedeneenvoorstelvoor vandekozijnenenwordtereenprijsovereenkomstgemaakt. komstenDebewonerswordeninhetprocesbetrokkenviavoorlichtingsbijeeneneeninformatieboekjewaarinstapsgewijswordtaangegenenvenwaterstaattegebeuren.Belangrijkdaarinisdevraag:Watkunwevanelkaarverwachten?”Oplevering

Dagelet“Isdatvoortrajectgoedafgeronddanbegintdeuitvoeringsfase”,gaat verder,“Kumijtreedtregelmatigopalshoofdaannemeren makenneemtallewerkzaamhedendiemetdevervangingvandekozijnente “Deontzorgen.”hebbenonderhaarhoede,metalsdoeldeopdrachtgeverte opleveringgaatintweestappen.Allereerstmetdebewoners;is allesnaarwensverlopenofzijnernogaandachtspunten?Erworden engebruiksinstructiesgegevenoverdebedieningvandenieuwekozijnen menkannogvragenstellen.Aansluitendwordteropgeleverdaan tendeopdrachtgever.Daarbijwordtergekekennaardetechnischeaspecprocesalsaansluitingeneninbouw.Tevenswordthetgeheleuitvoeringsgeëvalueerd.”

Inclusiefonderhoud “Kunststofkozijnenzijnonderhoudsarmenbehoevendusperiodiek biedenonderhoud.Omverzekerdtezijnvanjarenlangoptimaalfunctioneren, weinhettotaalpakketonderhoudscontractenvanminimaaltien Dejaaraan.Opnieuwmethetdoelomdeopdrachtgeversteontzorgen.” BinnenRollecateGroeplevertviaKumijnietalleenkunststofkozijnen. aluminiumhetconcernzijneranderebedrijvendiezichbezighoudenmet enstalengevelsengeveldelen.Opdevraaghoehetdaar engaatbijprojecten,ishijheelduidelijk:“Hetprocesisvooraluminium groep.staalnagenoeggelijk.Datisookéénvandesterkepuntenbinnende Wemakengebruikvanelkaarskracht,kundeenervaringen.”

RollecateGroep gingenDeRollecateGroepiseentoonaangevendegevelbouwermetvestiEland-Brandt,inbinnen-enbuitenland.DegroepheeftmetKumij, GorterenFlexGlassalledisciplinesonderééndak. bedrijfAluragehoudtzichbezigmetgevelbouwinhetbuitenlandenhet onderhoud.GevelbeheerNederlandstaatvoorservice,adviesen NaastaldezebedrijvenheeftdeRollecateGroepook MBO-eeneigenopleidingscentrum.Hierwordenleerlingenoperkend niveauopgeleidomaandetoekomstigevraagnaararbeidtekunnenvoldoen.

Ook interesse in een Close-Up? Edgar Molijn van Molijn Sales Support informeert u graag over de mogelijkheden. Mail edgar@molijnsalessupport.nl of bel naar 073.503.35.44.

Close-up

Siersmeedwerk voor unieke verfraaiingen

De kracht van Wilpstra Constructiebedrijf en Siersmeedwerk uit Grootegast (Gr) ligt ‘m in het maatwerk en de precisie van de producten. Daar ligt meer dan dertig jaar ervaring aan ten grondslag. En liefde voor het vak. Het bedrijf is landelijk bekend en ook dat geeft aan dat men weet waar men mee bezig is.

Bij siersmeedwerk gerelateerd aan ramen en deuren moeten we denken aan deurrooster al dan niet met middenornamenten, deurornamenten zonder omlijsting als muurversiering, ornamenten voor bovenen zijlichten, ramen met versieringen, op maat gemaakte stalramen, vensterroosters, vensterbankhekwerkjes, sierspijlen, brievenbuskleppen en nog veel meer onderdelen om gevels van woonhuizen of bedrijfsgebouwen te verfraaien. Siersmeedwerk waarmee je het verleden kunt laten herleven. Maar Wilpstra produceert ook hekwerken en toegangspoorten al dan niet geautomatiseerd en/of met intercom. In klassieke stijl of modern afgestemd op de woningen waarvoor ze bedoeld zijn. “Onze ontwerper heeft een computergestuurd programma, waarmee wij elke gewenste stijl op maat kunnen maken”, legt mevrouw Gerrits de mogelijkheden van haar bedrijf uit. “Bij alle producten die wij maken, is het uitgangspunt dat het past bij hetgeen waarvoor het ontworpen is. Of dat nu een hekwerk is of een deurrooster, een muuranker of een trap met spijlen, buitenverlichting of schoorsteenkappen. Het klinkt misschien wat arrogant, maar wij zeggen zelf altijd, dat we alles van staal kunnen maken wat gewenst is of samenhangt met verfraaiingen in en om een woning of gebouw. En dat we dit in de meeste gevallen realiseren binnen een termijn van zes tot acht weken. Van ontwerp tot eindproduct.”

Vakmanschap

“Siersmeden is een ambacht in de ware zin van het woord”, gaat mevrouw Gerrits verder. “Het is traditioneel handwerk dat alleen is aan te leren met veel geduld, discipline en wilskracht. Het is authentiek vakmanschap.”

Wilpstra Constructiebedrijf en Siersmeedwerk is aangesloten bij het Nederlandse Gilde van Kunstsmeden (NGK). Bij smeedwerk wordt ieder spijltje, krulletje of ornament gevormd met hamer, aanbeeld en smidsvuur. Naast het smeden houdt men zich in Grootegast ook bezig met giettechnieken. In beide gevallen wordt het metaal bewerkt door verhitting, maar bij gieten is het vloeibaar gemaakt en laat je het weer hard worden in een vorm. Deurroosters worden bijvoorbeeld veelal gegoten in elk gewenst model tot afmetingen van één bij twee meter. Naast fabriceren van nieuw werk, doet Wilpstra ook veel in restauratie van oud siersmeedwerk. “Dat is net zulk dankbaar werk en geeft je als vakman evenveel voldoening.”

Toekomst

Op de vraag of er wel voldoende werk is voor dergelijke oude ambachten, is mevrouw Gerrits heel beslist: “Het trekt juist enorm aan. We merken dat er de laatste jaren in toenemende mate vraag is naar deze puur ambachtelijk vervaardigde producten. Misschien heeft het te maken met de verkilling van de maatschappij en zoekt men houvast in oude vertrouwde producten, productiewijzen en technieken. Hoe het ook zij, wij zijn er klaar voor. Bezoekers van onze website of onze showroom bij het bedrijf zijn van harte welkom. Wij kunnen en willen met liefde en vakmanschap iedere wens van opdrachtgevers waar maken.”

Het nieuwe

allround

allround

Een oplossing voor bijna alle deuren!

Scha

Dat is het universeel toepasbare 818 van B

Met vast gemonteerde onderhoudsvrije top glijlagers kunnen deuren tot een gewicht va 140 kg (3 scharnieren) worden afgehangen

De driedelige knoop van het 818 scharnier uw deuren een hoogwaardige uitstraling S eenvoudig afhangen kan nu ook met een m design in combinatie met een hoog draagvermogen!

Verkrijgbaar in gegalvaniseerd en RVS, met en zonder SKG***®, ook in kantelaaf tot 80 kg

Modul.Concept 80

HELM Modul.Concept 80 biedt, met een beperkt aantal toebehoorgarnituren, een oplossing voor alle voorkomende situaties bij interne schuifdeuren.

Voor, glas- of houten deuren, Enkel of meervoudige deuren, synchroon of parallel schuivend, heeft HELM Modul.concept 80 een oplossing.

Helm is een merk van Woelm GmbH Nederlandse vertegenwoordiging: René Kos tel.: +31 (0) 226 - 34 51 50 e-mail: rnkos@planet.nl

Standaard SKG***® en CE-gekeurd volgens EN 1935 Klasse 13.

HELM

Close-up

Restaureren voor de toekomst

De Westergasfabriek, het Catshuis, de Machinistenschool, de Koninklijke Timmerfabriek, Huize Zonnestraal, Vredespaleis en het Rijksmuseum. Stuk voor stuk restauratieprojecten waar Van der Vegt een stevige hand in had. De vaklieden uit Meerkerk verzorgden er de restauratie van authentieke stalen ramen, smeedwerk en hekwerken en dat met de passie van de specialist.

Addy Kon en Wesco Wijnen vertellen over de karakteristieke projecten die ze de afgelopen jaren onder handen mochten nemen. Restauratie is waar ze goed in zijn en wat ze graag doen. Algemeen directeur Kon: “In de afgelopen 101 jaar groeiden we uit van een dorpssmid met 5 medewerkers tot een allround restauratiebedrijf met de 40 man van vandaag. We hebben 2 smeden, leerling-smeden en verschillende gespecialiseerde restauratiemedewerkers er omheen. Van werkvoorbereiders tot tekenaars.” Alles en iedereen bij Van der Vegt ademt de passie voor restauratie en dat betaalt zich kennelijk uit in een brede en trouwe klantenkring. Commercieel directeur Wijnen: “Als je altijd streeft naar kwaliteit, heb je eigenlijk nooit klachten.”

Superserieus

Het is duidelijk, bij Van der Vegt is restauratie een vak apart. Wijnen: “Wij kijken bij een restauratie hoe een pand in elkaar zit. Want we besteden niet alleen de uiterste zorg in onze werkplaats, ook de demontage en de montage nemen we superserieus. Dat is vaak de grootste kostenpost en een van de grootste risico’s op schade. Zie de ramen en deuren er maar eens heel voorzichtig uit te krijgen. Da’s een kunst op zich want ze kunnen op zo veel verschillende manieren gemonteerd zijn.” Als de ramen en deuren eenmaal in de werkplaats in Meerkerk staan, gaat de zorg door. “Denk maar aan de demontage van het hang- en sluitwerk. Vroeger werd alles in het werk doorgeboord en gemonteerd. Van hetzelfde raam passen de bovenste scharnieren meestal niet onder en andersom. Laat staan dat je het hang- en sluitwerk tussen verschillende ramen kunt uitwisselen. Daarom is juiste documentering bij demontage cruciaal. En als we ieder stukje beslag weer op de juiste plaats terugmonteren, gebruiken wij natuurlijk geen rvs-schroefjes met een kruis- of torxkopje”, lacht Wijnen veelbetekenend.

Evaring en unieke voorraad

Van der Vegt komt op de restauratiemarkt tegenwoordig soms ‘vreemde concurrentie’ tegen. Reguliere aannemers die in hun bestaande markt te weinig werk hebben en zo’n restauratie ook graag even meepakken. Aan de andere kant gaat de subsidiekraan steeds verder dicht en zoeken opdrachtgevers soms naar de laagste prijs. Bij menig project zag Van der Vegt zo’n opdrachtgever echter al van een koude kermis thuiskomen. “Niet voor niets werken de Rijksgebouwendienst en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed bij

voorkeur alleen met erkende restauratieaannemers en -onderaannemers.”

Van der Vegt is ervaren in specifiek overleg met alle andere partijen op een project. Met de architect en de aannemer, maar ook met de steenhouwer, timmerlieden en metselaars.

“Als je problemen kunt voorzien, kun je ze voorkomen”, stelt Kon. Daarom gaan Wijnen of hij bij ieder project vooraf schouwen en de werkwijze bepalen. “Soms offeren we de stalen ramen in één gevel op zodat we de ramen daarvan kunnen gebruiken als donormateriaal voor de elementen uit de andere gevels. Groot voordeel is ook onze eigen voorraad van traditionele profielen. In de loop der jaren hebben we een ton of zeven verzameld van diverse traditionele profielen uit verschillende walserijen en origineel hang- en sluitwerk. En die kunnen we meer dan eens goed gebruiken.” Het voordeel van de specialist.

Nostalgie met modern comfort

Dat het om de details gaat, toont Van der Vegt met het eigen hang- en sluitwerk. In brons gegoten en niet te onderscheiden van het antieke origineel. Kon: “Eigenlijk een beetje een uit de hand gelopen specialisme. In het bestaande aanbod kunnen we vaak nét niet precies vinden wat we zoeken, dus maken we het zelf.” Op dezelfde basis leveren we nu ook een specifiek rubber voor de tochtwering bij de draaidelen van stoeltjesprofielen. Zo biedt het klassieke origineel toch modern comfort. Voor de nieuwbouw produceren we ook puien in het nieuwe ODS

Arte-profiel met het slanke uiterlijk van de authentieke kozijnen. Dankzij een koudebrug-onderbreking en ruimte voor isolatieglas combineert dat het nostalgische slanke uiterlijk van vroeger met het comfort van vandaag.“

Door Louis Jongeleen beeld: Bouwplaat Vught

Tussen binnen- en buitenwereld draait een deur

‘Elke deur vertelt een verhaal’

Onderzoek naar de geschiedenis van vensters, ramen en kozijnen zouden we met een populair woord gerust een ‘gigaproject’ kunnen noemen. Maar welke naam kiezen we dan voor de bestudering van historische deuren? Een ‘teraproject’ misschien of zelfs een ‘petaklus’? Het onderzoeksterrein is vrijwel onbegrensd. Elke ingang opent vergezichten. Zelfs een wandeling langs gesloten deuren levert welkome informatie op.

Deurenkenner Ben Kooij:

“De vormgeving van een voordeur zegt iets over maatschappelijke status”

Bij een bepaald soort gebouw hoort een bepaald type deur. Uit oude tekeningen en geschriften, archeologische vondsten en nog aanwezige resten van antieke gebouwen weten we dat tempeldeuren vaak hoog waren en rijk versierd. In piramides in Egypte treffen we sluitstenen aan als eenmalige toegang. Kasteeldeuren waren vaak versterkt met ijzeren deurbeslag en een deur van een oorspronkelijke orangerie is goed geïsoleerd, dus extra dik. In de loop der tijden zijn deuren vervaardigd van allerlei materialen. Kluisdeuren zijn van ijzer en voor valhekken in poortgebouwen gebruikte men ijzer en hout. Letten we op afwerking, dan ontdekken we beschilderde deuren, blankhouten deuren, gelakte deuren en exemplaren die versierd zijn met houtsnijwerk. En hoe zit een deur in een kozijn? Onder een bovenlicht bijvoorbeeld, of in een omtimmerd kozijn? Een loopdeur heeft geen kozijn, maar is onderdeel van een grotere deur. Dubbele deuren, of openslaande deuren delen één kozijn. Vraag je naar de functie van een deur, dan dienen zich al snel emotionele aspecten aan. We hebben een buitendeur om onze binnenruimte te scheiden van de buitenwereld, voor onze privacy en veiligheid, om kind of poes binnen te houden en om te voorkomen dat het binnen tocht. Een dichte deur is ook functioneel als visitekaartje van de bewoner. Stijlkenmerken van een voordeur

geven behalve aanwijzingen over datering ook informatie over de sociale status van een huis en van haar bewoners. Een deur is dan communicatiemedium.

Unieke werkstukken

Concreter wordt de bouw- en cultuurhistorie van de deur als we over de schouder van de professionele bouwhistoricus meekijken naar resultaten van onderzoek.

Ben Kooij werkt bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort. Zijn specialisme is de Bouwhistorie van Gebouwd Erfgoed. Als wetenschapper is hij gewend om een onderzoeksterrein af te bakenen. Kooij: “Hebben we het over historische deuren, dan praten we over handwerk. Dus over unieke werkstukken. De fabrieksdeuren zoals de Bruynzeel-deuren blijven even buiten beschouwing. Laten we eens inzoomen op de ontwikkeling van de deuren van Nederlandse woonhuizen. Daar is veel over bekend. Bouwhistoricus H.J. Zantkuil heeft er systematisch onderzoek naar verricht*). Hij beschrijft bijvoorbeeld 1.522 woonhuisdeuren van Amsterdamse grachtenpanden van vóór 1767. Dat geeft zicht op de ontwikkelingsgeschiedenis van deuren. Bepalend voor die ontwikke-

ling zijn volgens Zantkuil de draaiconstructie, de constructie van de deur op zich en de vormgeving van een deur.”

Draaipunten

De vroegste draaiconstructie is waarschijnlijk de deur met de har of herre. Daarbij is de houten deur voorzien van een verticale draaistijl met punten aan de boven- en onderzijde. Aan de onderzijde draait deze harnstijl in een steen met een gat en aan de bovenkant in een ring of in een geboord gat in een balk die boven de deur is aangebracht. Bij bestaande stadspoorten en oude ijzeren hekken is deze constructie ook nu nog te zien. Uit het systeem van de draaistijl is de draaiconstructie met het ijzeren geheng ontwikkeld. De draaipunten zijn dan verplaatst naar de muur of het kozijn. Grondvorm van het geheng is een brede metalen strip met gaten waardoor de spijkers werden geslagen. Scharnieren of knieren komen voort uit de eisen die gesteld werden aan de vormgeving van een deur. Op fraai bewerkte deuren was geen plaats meer voor traditionele gehengen. Ben Kooij: “De oervorm van de deur op zich is waarschijnlijk de constructie die bestaat uit verticale delen of stroken die bij elkaar worden gehouden door horizontale klampen. Vandaar de naam ‘opgeklampte deur’.

Een paneeldeur is een heel andere constructie. Deze bestaat uit stijlen regelwerk waarin losse panelen zijn gevat. De oudste nog bestaande paneeldeur dateert van de 15e eeuw. In de loop van de 17e eeuw worden de panelen in paneeldeuren steeds groter. Zo ontstaat de deur met één langgerekt paneel. Vanaf die tijd komt steeds meer nadruk te liggen op verfraaiing van de deuren door middel van lijstwerk en houtsnijwerk. Tot in de twintigste eeuw bleef de paneeldeurconstructie in gebruik, zelfs bij fabrieksdeuren.”

Historische voordeuren

In elke Nederlandse stad met een historisch centrum kun je een wandeling maken langs panden met historische voordeuren. Ben Kooij stelt een korte stadwandeling voor in de historische binnenstad van Amersfoort. Kooij: “De ontwikkelingsgeschiedenis van deuren in de stad opent zich vanzelf als je op een aantal plaatsen even blijft staan voor een gesloten deur.”

En inderdaad, strokendeuren, paneeldeuren, stijlvolle deuren, uitbundige deuren, keurig gelakte deuren, statige deuren, mishandelde deuren en uitnodigende deuren vertellen het verhaal van de stad en van het leven van de stadsbewoners.

Deuren in Amersfoort: vlnr. enkele deur (met allure van dubbele deur!), opgeklampte deur, strokendeur

Deur in Deur uit

Easyfix scharnieren

De Axa Smart Easyfix scharnieren zijn gemakkelijk toepasbaar door optimale verwerkingssnelheid en gebruiksgemak. De afgeschuinde hoek van de lagers maakt het scharnier zelfzoekend en door de doorgezette knoop hoeft er geen voorsponning te worden gefreesd. Het draagvermogen is verder toegenomen door het gewicht over twee punten te verdelen. Info: Axa Veenendaal, 0318.53.61.11, www.axacompany.com

Hefschuifdeuren

Ventana Deutschland heeft drie nieuwe hefschuifpuien op de markt gebracht. Puien die zijn gemaakt van de profielmerken Rehau Geneo, PremiDoor en Gealan S8000 IQ. De profielen hebben een inbouwdiepte van 70 tot 86 mm, waardoor een glasopname tot maximaal 53 mm mogelijk is. De hefschuifpuien worden naar keuze voorzien van het Hautau Atrium HS 300 of het Siegenia-Aubi Portal 300 hang- en sluitwerk. Door de inzet van een tandemloopwagen is een vleugelgewicht tot maximaal 400 kg mogelijk. Een pui in het systeem Gealan S8000 IQ behaalt de beste isolatiewaarde.

Info: Ventana Deutschland, Vreden (D), 00.49.25.64.93.36-0, www.ventana-deutschland.de

Entreepui

De SL 60-HSW is een Horizontale Schuif Wand met hoge isolerende eigenschappen, die is in te zetten als entreepui bij winkels, hotels, restaurants. In vergelijking met de veel voorkomende volglas-uitvoering reduceert deze nieuwe pui de U-waarde tot minder dan een derde. De SL 60 HSW wordt standaard aangeboden met HR isolatieglas en thermisch onderbroken aluminium en een vlak verzonken vloerrail. Speciaal voor deze pui is het loopwerk nieuw ontwikkeld. De innovatieve techniek combineert de rol- en schuifeigenschappen van het systeem en garandeert een onderhoudsarme en extreem licht te bedienen pui. Het loopwerk maakt verplaatsen door elke hoek mogelijk en slimme applicaties sluiten een foute bediening uit. Info: Solarlux Nederland, Nijverdal, 0548.63.13.23, www.solarlux.nl

Kaderdeuren

Van Bruchem heeft begin dit jaar de 38 mm kaderdeur geïntroduceerd. Deze deur heeft meer opvangend vermogen (7-9 mm nominale afhangspeling) om kromtrekken te voorkomen. Dat levert een aanzienlijke verbetering op om tocht en lekkage tegen te gaan. Een voordeel in onderhoud van de 38 mm kaderdeur t.o.v. reguliere deuren is dat het kaderrubber tijdens een schilderbeurt uit de deur is te nemen. Daardoor kan de schilder deur en kozijn in één keer schilderen zonder rekening te hoeven houden met de tochtwering. De deuren zijn volgens de fabrikant uitstekend geschikt voor woningcorporaties die grootschalige renovatie uitvoeren. In nieuwbouwhuizen kunnen de 38 mm kaderdeuren ook een verrassend alternatief zijn voor de standaard 54 mm deuren. Info: Van Bruchem Deurenfabriek, Zaltbommel, 0418.67.80.40, www.bruchem.nl

Flexx scharnier

Tinga Deuren heeft inmiddels al meer dan 10.000 stuks Flexx scharnieren toegepast in haar deuren. Met de Flexx scharnieren zijn de deuren eenvoudig nastelbaar en behoren klemmende deuren tot het verleden. Bij bestaande bouw is de overlast bij nastellen voor bewoners minimaal.

Info: Tinga Deuren, Winsum (Fr), 0517.34.12.03, www.tingadeuren.nl

Deurteller

In de zorgsector wordt veel aandacht besteed aan het terugdringen van postoperatieve wondinfecties. In een door de Inspectie voor de Gezondheidszorg opgestelde observatielijst wordt geadviseerd bij te houden hoeveel keren de deur van de operatiekamer open en dicht gaat in de periode van incisie tot ‘sluiten wond’. De door Metaflex geïntroduceerde OK Deurteller biedt de mogelijkheid bovengenoemde aanbevelingen in praktijk te brengen en op een geautomatiseerde wijze te laten plaatsvinden.

Naast het tellen van de deurbewegingen zijn er uitgebreide bedieningsmogelijkheden zoals het loggen van gegevens en het bekijken van de real-time status van alle deuren. Info: Metaflex Isosystems, Aalten, 0543.47.73.33, www.metaflex.nl

Geïsoleerde vouw-schuifpui

De energiebesparende vouwwand SL97 is de eerste hout/aluminium vouwwand met een geïntegreerde isolatielaag. Aan de binnenkant geeft het FSC of PEFC gecertificeerd grenen of vurenhout een natuurlijk sfeer en comfort; de geventileerde aluminium dekschalen aan de buitenzijde zorgen voor een duurzame bescherming tegen weersinvloeden met weinig onderhoud. De isolatielaag en een drievoudige beglazing met een dikte van 24 tot 46 mm leveren een bovengemiddelde hoge isolatiewaarde op. Een drievoudige, rondom doorlopende dichting beschermt tegen wind en regen. De SL97 is te leveren als bovenhangend of onderrollend systeem met roestvast stalen wielen en rails. Info: Solarlux Nederland, Nijverdal, 0548.63.13.23, www.solarlux.nl

Nieuwe houtsoort

FSC Premium Hardwood is een streng geselecteerde groep van duurzame houtsoorten met hoge fysische en kwalitatieve eigenschappen. Weekamp Deuren maakt sinds kort deuren van deze houtsoorten, die voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen, KOMO-gecertificeerd zijn en te leveren zijn met zes jaar verzekerde GND-garantie. De deur van deze nieuwe houtsoorten is ontwikkeld om de continuïteit en een stabiel prijsniveau van de FSC hardhouten deuren te kunnen waarborgen. Een FSC Premium Hardwood deur is een hybride deur, waarbij volgens een goedgekeurd systeem meerdere premium houtsoorten in één deur toegepast mogen worden.

Info: Weekamp Deuren, Dedemsvaart, 0523.62.53.00, www.weekamp-deuren.nl

Brandwerend

De Metaflex MF5 Medicare RF60PB is een gecertificeerde 60 minuten brandwerende schuifdeur met een hermetisch rookdichte sluiting, stralingwering, k3 aarding en glasopening. De deur met afmetingen van 1600 x 2300 mm is getest in een 125 mm metal-stud wandconstructie op basis van de EN 1634 EI-1. De stralingswering komt tot stand door opname in opbouw van de deur van een 2 mm dikke loodbekleding en toepassing van loodglas. Ook glas-flush is verwerkt in het deurblad. De deuromranding ligt vlak met het deurblad en de schuifdeurconstructie is voorzien van een dagkantafwerking richting wand. Info: Metaflex Isosystems, Aalten, 0543.47.73.33, www.metaflex.nl

Stabieldeur

Om een eind te maken aan de problemen met vlakke deuren in Nederland, heeft Verweij Houttechniek voordeuren en bergingsdeuren ontwikkeld met Stabiliteitsklasse 3. Deze zogenaamde Stabieldeuren zijn een aanvulling op de Columbus-collectie. De deuren zijn te verkrijgen in dikten van 54 mm, 67 mm en 84 mm en hebben een inbraakweerstandklasse 2. Ze worden voor 100% gefabriceerd uit FSC-hout en zijn fabrieksmatig afgelakt in een RAL-kleur naar keuze. Glassparingen zijn mogelijk volgens de standaardcollectie, maar op aanvraag zijn andere vormen en afmetingen te maken. Verweij geeft op de deur fabrieksgarantie in modules van 10 tot 15 jaar.

Info: Verweij Houttechniek, Woerden, 0348.68.82.82, www.verweij-ht.nl

Door Joop Wilschut

Restauratieglas in soorten en maten

Bij de restauratie van historische panden en monumenten is het moeilijk vervangende beglazing te vinden. Beglazing als de oude met de typische uitstraling refererend aan de wijze van produceren, maar die tevens tegemoet komt aan de huidige eisen van energiebesparing, geluidwering en veiligheid. Toch zijn er in ons land bedrijven die dit soort beglazing leveren. Een aantal van hen hebben medewerking verleend aan een oproep van de redactie om informatie over restauratieglas. In de kaderstukken binnen dit artikel passeren ze é én voor één de revue.

MonuGlas

Specifiek voor restauratieprojecten heeft Stolker MonuGlas ontwikkeld. Dit is isolerend dubbelglas met een dikte vanaf 7 mm, waarbij de spouw gevuld kan zijn met lucht, Argon, Krypton of Xenon en waarmee isolatiewaarden tot wel 1,6 W/m2K te behalen zijn. De beglazing is te verkrijgen in verschillende uitvoeringen getrokken glas met een zachte onregelmatige spiegeling. Daarnaast produceert het bedrijf Stolker Extra Dun. Deze isolerende beglazing wordt opgebouwd uit twee glasbladen blank floatglas. Verder zijn er samenstellingen mogelijk met een gelaagd of een gehard glasblad.

Behalve het isolerende dubbelglas bevat het assortiment restauratieglas ook de varianten MonuSafe en MonuTempered. MonuSafe is een gelaagde samenstelling van 8 mm dik. MonuTempered is een geharde ruit van 4 mm. Beide uitvoeringen zijn voorzien van een warmtereflecterende coating en hebben de zachte onregelmatige spiegeling van oud getrokken glas.

Door het brede gamma en productie in eigen fabrieken is er nagenoeg voor elke situatie een oplossing samen te stellen. Het is daardoor lastig om een maximale en minimale maatvoering aan te geven. Het kozijn moet in goede staat zijn en voldoende sponningdiepte hebben om een stoprand van circa 8 tot 11 mm te kunnen aanbrengen. Dit is uiteraard wel afhankelijk van de esthetische eisen en wensen van de opdrachtgever. Monuglas is op twee manieren te plaatsen. De eerste is volgens een geventileerd systeem en volgens de geldende normen voor isolerende beglazing. De tweede mogelijkheid is plaatsen in een gesloten systeem om de karakteristieke uitstraling te behouden. Bij deze manier hanteert men een omtrekspeling van 2 mm per zijde. De ruit wordt daarna aan de binnen- en buitenzijde volledig in de kit geplaatst. Deze kit moet wel vrij zijn van weekmakers en lijnolie. Om indringing van vocht tegen te gaan, is het belangrijk de aansluiting glas-kit te schilderen. Daarbij moet de verf het glas circa 1,5 tot 2 mm overlappen. (www.stolkerglas.nl)

Van Ruysdael Glas

Het isolerend enkelglas voor restauratiewerkzaamheden van Van Ruysdael is dunner, lichter en mooier, zoals zij zelf zeggen. Het is ontworpen met als uitgangspunt het milieu, bestaande vensters, gerespecteerde architectuur en de gezondheid van bestaande bouwconstructies en bewoners te beschermen. Het isolatieglas wordt gemaakt met origineel klassiek en ambachtelijk glas en is samengesteld uit duurzame materialen. Daarnaast is er ook een vlakke moderne variant. Het ambachtelijke glas voor vensters van vóór 1920 is onderverdeeld in Extra vertekenend met een glasdikte van 6,9 mm, Mondgeblazen cilinderglas met een dikte van 5,9 mm, High Performance Insulation (HPI) met een dikte van 9,7 mm en HPI Veilig, waarbij het dikte van het totaalpakket 14,1 mm is. De isolatiewaarde varieert tussen 3,4 en 1.3 W/m2K.

Het klassieke glas wordt nog op de oorspronkelijke manier geproduceerd, zoals dat in de stijljaren ’20, ’30 en ’50 ook gedaan werd. Dit type glas is in verschillende uitvoeringen en combinaties van eigenschappen te produceren en te leveren: isolerend, zonwerend, extra dun, ultradun, extra helder, extra veilig en in de HPI uitvoering. De dikte hangt af van de samenstelling en varieert tussen 3,8 en 14,8 mm; de isolatiewaarde tussen 4,1 en 1,3 W/m2K.

Het modern (float)glas is nagenoeg volkomen vlak glas en herkenbaar aan de harde reflectie. Het kan een bewuste keuze zijn, of passend bij een bepaald ontwerp, maar in stijlvolle gevels van vóór 1960 kan modern glas de gevel levenloos maken.

De maximale en minimale afmetingen van de beglazing verschillen per type glas. Er worden geen eisen aan bestaande kozijnen gesteld. Voor het plaatsen van de beglazing maakt Van Ruysdael gebruik van hun zelf ontwikkelde mastiek en montageconcept. Deze beiden maken glas, ramen en schilderwerk sterker en geven het een vele malen langere levensduur met minder onderhoud, aldus de fabrikant. (www.vanruysdael.com)

Monumentenglas

Berlage monumenten isolatieglas is net als ieder ander glas een onderkoelde vloeistof. Monumentenglas heeft altijd een getrokken blad aan de buitenzijde. Dit type glas onderscheidt zich door zijn oneffenheden, het geeft minder spiegeling en breekt de lichtstralen af. Er zijn twee varianten mogelijk: een lichte en een zware. De producent adviseert de lichte, omdat deze minder onrustig is. Berlage is een verzamelnaam van diverse soorten glasplaten, die verschillende fysische eigenschappen bezitten en die met de juiste samenstelling aan specifieke eisen kunnen voldoen. Standaard levert men Klassiek, Acoustica, Secure en Brandvertragend. Combinaties en andere samenstellingen zijn op aanvraag mogelijk. Klassiek is dun isolatieglas met een afstandhouder van 4 of 6 mm. De voorkant is authentiek getrokken glas, de binnenzijde HR gecoat floatglas. De afstandhouder is in aluminium of zwart te leveren. De spouw wordt

gevuld met Krypton. Secure biedt schokbestendigheid en veiligheid. De typesamenstelling hangt af van de doelstelling. Bij inbraakpreventie kan er gelaagd glas 4.4.2 als binnenblad gebruikt worden. Bestaat er kans op doorvallen van twee kanten dan moet aan twee zijden glas met een pvb folie toegepast worden.

Het floatglas van Acoustica (Musica) wordt gelamineerd met een geluidwerende laag, die afhankelijk van de samenstelling zorgt voor een aanzienlijke geluidreductie. Berlage Brandvertragend bestaat uit een blad getrokken glas en een blad floatglas met tussenlagen, die tijdens een brand worden omgevormd tot een stabiel schild, dat de warmtedoorstraling beperkt. Het houdt bovendien vlammen, rook en gassen tegen.

Qua afmetingen, eisen aan de kozijnen, plaatsingsmogelijkheden en specifieke voorzieningen is geen informatie. Daarover is op de site ook niets te vinden. (www.berlagemonumentenglas.nl)

Classico

Onder de naam Classico produceert en levert AGC

Flat Glass Nederland een brede range aan, zoals zij het noemen, monumentaal glas. Classico kent drie uitvoeringen, onderverdeeld naar de stijlperiode van produceren van het glas: Ambachtelijk (vóór 1920), Klassiek (1920-1960) en Modern (ná 1960). Alle drie uitvoeringen zijn te leveren in meerdere typen om te voldoen aan gevraagde prestatie-eisen. Planibel Classico is enkel monumentaal glas in dikten van 3, 4 en 6 mm. Stratobel Classico is gelaagd veiligheidsglas in dikten van 6,8 tot 10,1 mm. Stratophone Classico is gelaagd geluidisolerend glas in dikten van 6,8 tot 8,8 mm. En Thermobel Classico is dubbelglas in een dikte van 10 of 12 mm inclusief spouw. De isolatiewaarden variëren tussen 5,8 en 1,0 W/m2K. Welke beglazing het beste geschikt is, hangt af van het bouwjaar van het gebouw, het type kozijn, de breedte van de sponning, de wijze van monteren, de gewenste uitstraling en de eisen waaraan het moet voldoen. Het type beglazing en de daarbij behorende dikte bepalen de maximale en minimale afmetingen. Aan het kozijn worden geen specifieke eisen gesteld. Wel is de sponningdiepte van belang om de beglazing vol in de kit te kunnen zetten. Het glas is vast te zetten met stopverf, kit of glaslatten, maar ook dat is weer afhankelijk van de mogelijkheden en wensen. Per situatie is in overleg een passende oplossing te vinden. Een punt van aandacht is de gevoeligheid van de coating op de binnenzijde van Planibel Classico en Stratobel Classico. Bij het afmessen en reinigen mag die niet beschadigd worden. (www.eu.agc.com)

Multisafe Monumentaal

Multisafe Monumentaal van Scheuten Glas is gelaagd glas bestaande uit een blad getrokken glas en een blad floatglas, eventueel voorzien van een coating ter verbetering van de isolatiewaarde. Dit glas is ook tot isolatieglas te verwerken met een spouw van minimaal 9 mm. De beglazing is geschikt voor ongeïsoleerde en geïsoleerde toepassing in kozijnen van monumenten en historische panden. De isolatiewaarde is afhankelijk van de opbouw van de beglazing en de eventuele vulling van de spouw met een edelgas. De kozijnen moeten een voldoende diepe sponning hebben om het glas te kunnen plaatsen en er moeten voldoende afwateringsmogelijkheden zijn. De beglazing is te plaatsen met glaslatten of naar wens met kit. Er zijn volgens Scheuten geen extra voorzieningen nodig. (www.scheuten.com)

Meer informatie over restauratieglas is te vinden op de websites:

• www.peliglass.eu (specifiek glas-in-lood)

• www.tetterodeglas.nl

• www.mousselineglas.nl

• www.old-style.nl

• www.davinciglas.nl

• www.schott.com

optioneel met geleidingselementen

Lijnconform+ veelzijdig

P800-serie voor pvc-deuren

■ Voor de meest uiteenlopende profielsituaties

■ Systeem tegen zakken van de deurvleugel (optioneel)

■ Aluminium geëxtrudeerd

■ Verkrijgbaar in KS RAL en geëloxeerd

■ 3D-instelling met slechts één stuk gereedschap bij ingehangen deur

Klembeveiliging

Bij het openen van een glasdeur ontstaat aan de scharnierzijde een spleet, die gevaar oplevert voor vingers en handen bij het sluiten. Door de permanente werking van de vloerveer of door de hefboomwerking kan dat tot beknelling leiden. Het ProFin-S principe biedt een oplossing. Het bestaat uit een glasstrook, die in een separaat draaiend beslag opgenomen is en die onafhankelijk draait van de onder- en bovenschoen. De 49 mm brede strook draait bij weerstand in de tegengestelde richting en voorkomt zo beklemming van handen en/of vingers. ProFin-S wordt geleverd als een complete set beslag voor de meest voorkomende situaties. Info: Market, Lomm, 077.473.24.00, www.market.nl

EPD

Kluisklink

Een deur, stelt ontwerper Janjaap Ruijssenaars van Universe Architecture, is de grens tussen wat niet en wat wel kan worden waargenomen. Dat geeft de ruimte achter een deur een zekere waarde. De deurklink is het middel om daar toegang toe te verkrijgen. Om dat te symboliseren heeft Ruijssenaars zijn deurklink afgeleid van de grote broer op kluisdeuren. Het ontwerp heeft de passende naam Vault gekregen. De klink maakt het openen ook eenvoudiger, doordat de duim meehelpt in de beweging. En de Vault biedt in het toilet een handig haakje voor een jas of een tas. Info: Post & Eger, Amsterdam, 020.694.73.33, www.posteneger.nl

Vier stijlen messing

In een nieuwe catalogus vraagt Van Leeuwen International aandacht voor vier stijlen messing in interieurbeslag. De stijlen zijn te onderscheiden in: Modern, 30’er jaren stijl, klassiek en landelijk. Voorzien van sfeerbeelden geeft de documentatie een duidelijk overzicht van de vele mogelijkheden in messing beslag. Per stijl krijgt men een uitgebreid beeld en kan men kennis maken met het binnendeur- en buitendeurbeslag, raam- en deurkrukken, meubelbeslag en de vele accessoires. In elke stijl zijn volgens de leverancier passende oplossingen te vinden.

Info: Van Leeuwen International, Rhenen, 0318.47.77.77, www.vanleeuwenint.nl

Miljoenentest

De glijarmdeurdranger TS 93 van Dorma Nederland, beschikt sinds kort over een EPD (Environmental Product Declaration) volgens ISO 14025. Een belangrijk element voor de kwalificering van het begrip ‘duurzaamheid’ is de eco-balans van producten (EPD). Dit is een internationale standaard, die de milieuprestatie van een product weergeeft. De EPD heeft de vorm van een rapport. Het doel is om relevante, geverifieerde en vergelijkbare informatie te leveren en een basis te bieden voor een betrouwbare planning voor een ‘groene’ toekomst. EPD’s zijn algemeen geaccepteerde en internationaal geaccrediteerde informatiesystemen gebaseerd op wereldwijd afgestemde ISO-normen. Info: Dorma Nederland, Dodewaard, 0448.41.81.00, www.dorma.nl

De Premium roestvast stalen deurkrukken van Dorma Nederland hebben een duurzaamheidstest met twee miljoen cycli (bewegingen) goed doorstaan. Hiermee is aan de NEN 1906: 2010 ruimschots voldaan. Deze norm eist een duurzaamheidtest van honderdduizend tot tweehonderdduizend testcycli (respectievelijk klasse 6 en 7). De deurkrukken worden door de MPA NRW verder getest. Het nummer van het certificaat is: 120002933.15

Info: Dorma Nederland, Dodewaard, 0448.41.81.00, www.dorma.nl

Close-up

“Wij willen kennis delen”

Alprokon Aluminium bestaat inmiddels 44 jaar. In al die jaren heeft het bedrijf met een productielocatie in Barendrecht de nodige revolutionaire ontwikkelingen gedaan en opgenomen in haar producten. Het bedrijf is destijds gestart met de fabricage van deurnaalden, maar tot het productenassortiment behoren ook een valbeveiligingssysteem voor platte daken en sinds kort een serie trap- en dorpelprofielen.

Een simpele aluminium deurnaald is de basis geweest van het programma dat Alprokon Aluminium nu produceert en levert. Deze eenvoudige deurnaald heeft door de jaren heen de nodige ontwikkelingen doorgemaakt. Van een betere sluiting en een bredere toepassing qua deurtypen, via een verhoogde inbraakwerendheid, brandwerendheid en geluidreductie naar deurnaalden met een hogere veiligheid, toepassing op specifieke deuren en deursituaties en naar deurnaalden met signaleringsfuncties. Al deze ontwikkelingen zijn voornamelijk bedacht, in gang gezet en uitgedokterd door Fred van Herpen en zijn dochter Petra, die samen de afdeling R&D van het bedrijf vormen.

Vervlakking van kennis

“Door al deze ontwikkelingen en daarmee gepaard gaande onderzoeken, testen en gesprekken met experts, wereldwijd, hebben wij heel veel kennis opgedaan op het gebied van onder andere brandwerende en signalerende materialen”, legt Fred uit. “Deze kennis willen wij nu graag delen ten nutte van iedereen maar met name van bouwpartners. De reden is niet ideologisch maar praktisch. We zien diepgang verloren gaan door vervlakking. Door het grote aanbod van informatie op het wereldwijde netwerk, gunt men zich vaak de tijd niet te zoeken naar juistheden, naar vergelijkingsmateriaal, naar diepgang. Hé, we hebben iets gevonden over het onderwerp, dat zal het wel zijn, basta.” “De dagelijkse praktijk is, zo moeten wij helaas regelmatig constateren,

dat er veelal totaal onzinnige dingen worden voorgeschreven”, neemt Petra over. “Of dat er in ons land door Jan en alleman, soms niet gehinderd door enige kennis van zaken, wezenlijk belangrijke onderdelen worden gerealiseerd, waardoor de nodige risico’s ontstaan. Een voorbeeld: In België mag een brandwerende installatie alleen door gecertificeerde bedrijven worden aangebracht. Waarom in ons land niet?”

Voorlichting geven

“Wat wij nu willen, is mensen voorlichten en opleiden om juiste adviezen te kunnen geven aan voorschrijvende instanties als architecten en opdrachtgevers”, gaat zij verder. “Voorlichting niet alleen op het terrein van de toepassing maar ook op de verwerking van de producten en materialen en op de consequenties als je het verkeerd doet.”

“Wij willen onze kennis en ervaringen delen; bijvoorbeeld met adviesbureaus of beveiligingsbedrijven op het gebied van brand- en inbraakwering, geluidreductie, veiligheid en signalering. Voorlichtingssessies zouden kunnen plaatsvinden in het educatiecentrum bij onze productielocatie in Barendrecht, maar het zou ook elders kunnen. Een precieze invulling hebben we hiervoor nog niet bedacht. We zouden instanties, bureaus of mensen willen oproepen contact met ons op te nemen om vervolgens gezamenlijk te onderzoeken hoe we een en ander handen en voeten kunnen geven.”

RVS deurbeslag

maatwerk is standaard

Slimme toegangscontrole met een deurkruk

Ansae B.V.

Denariusstraat 25, 4903 RC Oosterhout

telefoon 0162 490049 fax 0162 490606 e-mail info@ansadesign.nl web www.ansadesign.nl

Uitsluitend leverbaar via de vakhandel

LIPS Codekruk: de eenvoudige oplossing voor individuele binnendeuren

De LIPS Codekruk past op een bestaand slot en wordt aan de buitenzijde van de deur aangebracht. De kruk is voorzien van vijf toetsen. Eén toets om de deur te vergrendelen, vier toetsen om een gebruikerscode mee in te voeren. Met de juiste code kan de gebruiker de deur met een krukbeweging openen. De ideale vorm van toegangscontrole voor, bijvoorbeeld, een studeer-kamer of praktijkruimte in een woning, een magazijn of een afdeling. Met diverse opties, zoals automatische vergrendeling. Eenvoudig te programmeren en te beheren én vluchtveilig, doordat de kruk aan de binnenzijde van de deur altijd vrij is te bedienen.

ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions T: 088 639 46 00 | WWW.ASSAABLOY.NL

Door J. Reinder Luinge

(Hotel)kamersleutel van de toekomst?

In een test zendt Assa Abloy een virtuele sleutel naar de mobiele telefoon van gasten van een Zweeds hotel. Die openen daarna via Near Field Communication de hotelkamerdeur met hun mobiel. Een nieuwe stap met toekomst in de sluitwereld?

Lange tijd was het gebruik van een sleutel heel normaal. Bij het inchecken voor een hotelkamer kreeg de gast er een mee met daaraan een gigantische sleutelhanger, dit om te voorkomen dat de sleutel per abuis in de broekzak zou blijven zitten. De hotelkamersloten hadden al heel wat functies die specifiek zijn voor hotelgebruik, zoals een hoofdsleutelfunctie (voor de schoonmaakploeg en de kamermeisjes) en een noodsleutelfunctie, om in geval van nood een sleutel aan de binnenzijde van de deur te kunnen overrulen

Van sleutel naar kaart

Later veranderden de sloten en de sleutels. De oorspronkelijke functies bleven wel, maar de sleutel veranderde en er werden extra’s aan toegevoegd. Met name VingCard (Assa Abloy) was één van de eersten die met kunststof ponskaarten voor een totaal andere sleutel zorgde. Het was het begin van het steeds een nieuwe sleutel aanmaken voor een nieuwe hotelgast, waarbij op hetzelfde moment de oude sleutelkaart geen toegang meer geeft tot de kamer en de eventueel aan de sleutel gekoppelde faciliteiten, zoal het gebruik van de lift, het gebruik van de minibar enz. De ponskaarten van toen zijn inmiddels vervangen door elektronische kaarten. Soms met een magneetstrip, zoals de Kaba Ilco E-760, soms met een chip, soms met een RFID chip zoals de Kaba Ilco E760 RFID of de Hotek 2900 Classic RFID Mifare, zodat de kaart niet meer hoeft te worden ingestoken, maar in de nabijheid van het slot kan worden gehouden. In al deze kaarten zijn natuurlijk in- en uitcheck mogelijkheden opgenomen, maar ook vaak automatische in- en uitschakelmogelijkheden voor de verlichting, het bedienen van de minibar enz.

Nieuwe hotelsloten

Assa Abloy (VingCard –Elsafe) werkt nu aan een nieuwe generatie hotelsloten. In Stockholm (Zweden) loopt in samenwerking met Nordic Choice Hotels, Giesecke & Devrient, TeliaSonera en VingCard Elsafe een pilot in het Clarion Hotel, waar ongeveer 30 vaste gasten kunnen inchecken via een mobiele sleutel NFC (Near Field Communication) applicatie op hun mobiele telefoon. De gast kan met zijn mobieltje inchecken en krijgt een ‘sleutel’ toegezonden op zijn telefoon, waarmee hij de deur kan openen en de andere aan de sleutel verbonden functies kan uitoefenen. De gast hoeft dus niet langs de balie om in te checken maar kan direct doorlopen. Ook tussentijds hoeft de sleutel niet aan de balie te worden gedeponeerd, het mobieltje

draagt men tegenwoordig altijd bij zich. Zelfs het uitchecken kan via het mobieltje, waarna de rekening naar het adres van de (vaste) gast wordt verzonden.

Geluids-sleutel

Inter Continental (Holiday Inn) en ook Hilton in de USA experimenteren (volgens US Today) met een systeem waarbij de gast een sms/ bericht krijgt toegezonden na het inchecken via de website van het hotel, met daarin een telefoonnummer dat hij kan draaien bij zijn hotelkamer. Uit de telefoon klinkt een (audio)boodschap die door het deurslot wordt herkend, waarna de deur zich opent. Deze techniek lijkt te kunnen worden gebruikt voor alle typen mobieltjes die voorzien zijn van een ‘OpenWays’ technologie app. Met name Holiday Inn in Chicago en Houston werken met deze technologie, compatible met iPhone, Blackberry en Android telefoons. Volgens Inter Continental willen sommige gasten liever de drukte bij de incheckbalie vermijden en heeft men liever geen sleutelkaart meer die altijd op de meest ongelegen momenten niet te vinden blijkt te zijn.

Hoe dan ook, de sleutel met de grote sleutelhanger en ook magneetkaartjes en normale chipkaarten lijken terrein te verliezen, hoewel te verwachten is dat vooral kleine familiehotels nog wel een tijd met deze, wellicht verouderde, sleutels zullen blijven werken.

Elektrisch sluiten

Mauer Locking Systems heeft haar programma van sloten en cilinders uitgebreid met een aantal elektronische oplossingen. Aan het assortiment is een aantal elektrische sluitplaten en solenoïdesloten toegevoegd.

Info: Mauer Locking Systems, Amersfoort, 033.455.09.00, www.mauer.nl

Drukken en draaien

In het kader van vluchtveiligheid zijn knopcilinders eigenlijk een vereiste. Van binnen, draai je aan de knop en je staat buiten. Aan de andere kant is de inbraakwerendheid van deze cilinders niet onbetwist. Met de gatenboor dwars door de deur, de boor andersom laten draaien, op de knop en binnen is het gespuis. Pfaffenhain gaat dat risico tegen met de Niet -manipuleerbare-knopcilinder. Met twee SKG-sterren en PKVW. Het geheim van deze cilinder zit ‘m in de vergrendeling. Je moet de knop eerst indrukken, alvorens je hem open kunt draaien. Uiteraard is deze nieuwe cilinder te gebruiken in combinatie met alle Pfaffenhain-systemen.

Complete deursluiters

Assa Abloy Nederland introduceert een nieuwe serie deursluiters geschikt voor alle functies in zowel de utiliteits- als woningbouw. Het assortiment loopt uiteen van deurdrangers met schaararm tot drangers met glijarm en drangers met vrijloopfunctie en draaideurautomaten. Deze deursluiters voldoen aan de nieuwste Europese richtlijn CEN TR15897/DIN Spec 1104 (snel afnemende openingsweerstand) en zijn geschikt voor montage op branddeuren. Het design sluit aan op alle architectonische bouwstijlen. Info: Assa Abloy Nederland, Raamsdonksveer, 088.638.46.00, www.assaabloy.nl

BlueSmart en BlueChip

De techniek van blueSmart en blueChipMobile van Winkhaus maakt het mogelijk sluitsystemen centraal aan te sturen, waardoor één sleutel toegang geeft tot verschillende ruimtes, maar ook aan dezelfde sleutel een bepaalde toegang kan worden ontzegd. BlueSmart is een intelligent toegangscontrolesysteem. BlueChip is een sleutel die in combinatie met een Smartphone kan zorgen voor de bediening van sloten van specifieke ruimten. Het systeem is bijzonder geschikt voor zorginstellingen, doordat in noodgevallen snel toegang kan worden verleend, door de dichtstbijzijnde zorgverlener gedurende een bepaalde tijd toegang te verlenen.

Info: Winkhaus Zeewolde, 036.522.77.44 www.winkhaus.nl

Info: Metafa Holland, Son, 0499.47.78.76, www.metafa.nl

Grotere sluitdruk

“We hebben een mijlpaal geslagen“, stelt Roto bij de presentatie van de nieuwe slotenserie Doorsafe 600. Met deze introductie zet de fabrikant een grote stap in de ambitie om het grootste aanbod rondom de deur uit één hand te bieden. Met de Doorsafe 600 beschikt Roto nu ook over meerpuntssloten bij ingangs-, vluchten paniekdeuren. Voor alle materialen en toepassingen. Soms zelfs per land aangepast aan de lokale eisen. Dankzij een slimme constructie geven de sloten een hogere sluitdruk en daarmee meer inbraakveiligheid en wind- en waterdichtheid.

Info: Roto Frank, B-Nivelles, 00.32.67.894.410, www.roto-frank.nl

Enkelzijdige veiligheidscilinderrozet

VBH Nederland heeft als eerste een veiligheidscilinderrozet ontwikkeld voor aluminium én kunststof deuren welke enkel vanaf de buitenzijde bevestigd wordt. Cilinderrozet 493 is goedgekeurd volgens SKG**. De rozet kan geleverd worden in geanodiseerd aluminium en alle in roestvast staal mogelijke afwerkingen. Door deze ontwikkeling is het nu ook mogelijk om slanke profielen te voorzien van een elegante inbraakwerende afwerking.

Info: VBH Nederland, Oosterhout, 0162.-48.34.00, www.vbh-nl.com

Cilinders met normaalprofiel

Nemef heeft een compleet nieuwe lijn cilinders ontwikkeld voor toepassing binnen de woningbouw. De series NF1, NF2 en NF3 hebben een conventioneel sleutelprofiel. De NF4 serie is voorzien van een keersleutelprofiel. De cilinders worden standaard geleverd in messing mat vernikkelde finish (/9) en zijn ook in messing finish leverbaar (/8). Alle cilinders worden geleverd met 3 robuuste sleutels. Op de sleutel is tevens een unieke registratiecode vermeld ten behoeve van nabestellingen. Vanzelfsprekend voldoen de Nemef veiligheidscilinders aan de nieuwe sterrensystematiek die vanaf 1 maart 2010 geldt. De enkele cilinders zijn standaard voorzien van een verstelbare meenemer. Alle cilinders zijn standaard voorzien van anti-slagpickvoorziening aan beide zijden. De NF3- en NF4 worden geleverd met een Security Card en hun dubbele varianten zijn standaard uitgerust met gevarenfunctie.

Info: Nemef, Apeldoorn, 055.312.84.00, www.nemef.nl

KCG Nieuws

De informatie op deze pagina is afkomstig van het KCG en kwam tot stand buiten de verantwoordelijkheid van de Raam en Deur-redactie

Workshops

Het Kenniscentrum Glas organiseert regelmatig workshops over actuele, vaktechnische thema’s. De manier om in korte tijd alles over een onderwerp te weten te komen. Voor meer informatie en inschrijven www.kenniscentrumglas.nl.

Beglazen van gebouwen (herziene NPR 3577)

In de workshop staat de herziene versie van de NPR centraal. Daarnaast wordt nadrukkelijk ook aandacht besteed aan vragen en knelpunten vanuit de praktijk, bijvoorbeeld bij het plaatsen van glas bij renovatie, de overschilderbaarheid van kitten, het plaatsen van brandwerend glas etc.

Inbraakwering met glas

In de workshop worden alle eisen en richtlijnen behandeld die relevant zijn bij inbraakwering met glas. Nadruk ligt daarbij op: wanneer, welk en hoe inbraakwerend glas moet worden toegepast. Tevens wordt aandacht besteed aan de diverse glassoorten en –samenstellingen die nodig zijn om de gewenste inbraakwering te realiseren.

Kwaliteitsbeoordeling van vlakglasproducten

In de workshop worden alle (Europese) normen besproken die relevant zijn bij de kwaliteitsbeoordeling van vlakglasproducten. Per product worden de betreffende normen toegelicht en specifiek ingegaan op onderwerpen als optische fouten, visuele fouten, puntfouten etc.

Daarbij wordt aan de hand van diverse praktijkvoorbeelden en cases toegelicht hoe de diverse normen in de praktijk moeten worden gehanteerd en geïnterpreteerd.

CURSUSKALENDER

Kenniscentrum Glas heeft voor na de bouwvak onderstaande cursussen ingepland. Kijk voor de meest actuele data, informatie en aanmelden op www.kenniscentrumglas.nl

Cursussen

Vervolgcursus Glaszetten

26 oktober 2011 Amersfoort

16 november 2011 Amersfoort

7 december 2011 Amersfoort

Glasplaatsen voor niet-glaszetters

2 november 2011 te Amersfoort

Basiscursus BVCA

4 en 11 oktober 2011 Nieuwegein

7 en 14 december 2011 Amersfoort

Herhalingscursus BVCA

11 oktober 2011 Nieuwegein

14 december 2011 Amersfoort

Basiscursus VOL VCA

2 en 9 november 2011 Amersfoort

Herhalingscursus VOL VCA

9 november 2011 Amersfoort

BHV basiscursus

8 en 15 september 2011 Amersfoort

BHV herhalingscursus

30 november 2011 Amersfoort

Veilig werken in het glasbedrijf

22 november 2011 Nieuwegein

Keuren klimmaterieel

27 oktober 2011 Amersfoort

Veilig werken op hoogte

21 september 2011 Amersfoort

Veilig werken met de rolsteiger

26 september 2011 Amersfoort

Gentseweg 13

Postbus 2075

2800 BE Gouda

n T: 0182 - 56 78 80

n F: 0182 - 53 12 39

n E: info@kenniscentrumglas.nl n www.kenniscentrumglas.nl

Basiskennis glas 19 en 26 september 2011 Utrecht 18 en 25 november 2011 Nieuwegein

Veiligheids-, Beveiligings- en Brandwerende beglazing

7 oktober 2011 Nieuwegein 14 december 2011 Utrecht

Akoestische beglazing en ventilatie 4 november 2011 Utrecht

Isolerende en Zonwerende beglazing 02 december 2011 Nieuwegein

Glas en Regelgeving 25 oktober 2011 Nieuwegein

Basiscursus Glasmontage 5 oktober 2011 Amersfoort 02 november 2011 Amersfoort 1 december 2011 Amersfoort

Monteren van installatieglas

12 en 19 september 2011 Amersfoort 11 en 18 november 2011 Amersfoort

Praktijkcursus Monteren

25 oktober en 1 november 2011 Amersfoort

7 en 14 december 2011 Amersfoort

Basiscursus Glaszetten I

14 september 2011 Amersfoort

09 november 2011 Dordrecht

Basiscursus Glaszetten II

26 september 2011 Amersfoort

11 oktober 2011 Amersfoort

02 december 2011 Amersfoort

Alle cursussen kunnen ook incompany of in maatwerkvorm georganiseerd worden. Wilt u meer informatie over de mogelijkheden neemt u dan contact op met Kenniscentrum Glas.

Vereniging leveranciers van Luchttechnische Apparaten Boerhaavelaan 40 | 2713 HX Zoetermeer

Tel: (0)79 353 11 24 | Fax: (0)79 353 13 65 www.vla.nu | E-mail: vla@fme.nl

Verdringingsventilatie beter voor niet-rokers

De informatie op deze pagina is afkomstig van de NBvT en kwam tot stand buiten de verantwoordelijkheid van de Raam en Deur-redactie

Voor gebouweigenaren en horeca-ondernemers heeft de VLA een speciale flyer samengesteld, boordevol tips voor de juiste werking van rookruimtes. Daarnaast heeft de VLA speciaal voor kleine horecagelegenheden (met een oppervlakte tot 70 m2, waarin eigenaren werken zonder personeel) een oplossing ontwikkeld met verdringingsventilatie die niet-rokers een even goede bescherming tegen rook biedt als een afgeschermde rookruimte. Dit wordt gestaafd door recent onderzoek van TNO en het RIVM.

Gertjan Middendorf, in het dagelijks leven werkzaam bij AL-KO en voorzitter Technische Commissie VLA-kring LBK, zegt dat bij verdringingsventilatie de koele lucht met lage snelheid in de leefzone wordt gebracht. “De klanten staan als het ware in een bad met koele lucht en de sigarettenrook stijgt op en wordt direct afgevoerd. De ingeademde lucht is op deze manier zo schoon mogelijk. Bij mengventilatie gaat dit veel minder goed, omdat je enerzijds de rook wel verdunt, maar anderzijds ook mengt. Onderzoek wijst uit dat verdringingsventilatie met afstand de beste methode is. Met luchthoeveelheden van 100 m3/h per persoon is een verbetering van de luchtkwaliteit met een factor 20 haalbaar.”

Eenvoudige maatregelen

Tips voor een goede werking van de rookruimtes zijn onder andere een mechanische afzuiging hoog in de rookruimte om de rook direct

naar buiten af te voeren en het afsluiten van de rookruimte door middel van een schuifdeur. “Een klapdeur geeft meer rookoverlast. Aanvullend kan een luchtgordijn goede afscheiding bieden, vooral wanneer de gasten in de deuropening blijven bestaan. Al met al eenvoudige maatregelen die de werking van rookruimtes fors verbeteren”,aldus Middendorf.

Om de kwaliteit van luchttechnische apparaten te waarborgen is de Vereniging Leveranciers van Luchttechnische Apparaten (VLA) bezig om bestaande richtlijnen om te zetten in specifieke branchekeurmerken. Deze branchekeurmerken zullen onafhankelijk worden getoetst door KIWA. Samen met KIWA ontwikkelt de VLA momenteel normen voor het toetsen van specifieke elementen. Vanaf 2012 wordt er jaarlijks getoetst door KIWA. En dan specifiek of de werkwijze conform de richtlijnen is.

Branchekeurmerken onderscheiden VLA-leden

Bedrijven die zijn aangesloten bij de VLA kunnen zich dankzij deze branchekeurmerken nadrukkelijk onderscheiden in de markt ten opzichte van die bedrijven die niet werken met deze keurmerken. In eerste instantie betreft het branchekeurmerken voor de richtlijnen ‘meetprotocol binnenmilieu advies’, ‘reiniging voor luchtbehandeling systemen in de utiliteit’ en ‘reiniging van ventilatiesystemen in woningen.’ De ontwikkeling van de branchekeurmerken past in het beleid van de VLA waarbij het accent ligt op continue kwaliteitsverbetering.

Collectors item of... origineel relatiegeschenk

Collectors item of... origineel relatiegeschenk

Het heden ligt in het verleden. Dat speelt niet alleen bij renovatie en restauratie, maar vele nieuwe details rondom raam en deur stoelen - eigentijds - op de ervaringen van eertijds. De redactie van Raam & Deur deed enkele unieke vondsten die prachtig in uw collectie passen of als bijzonder relatiegeschenk bewondering oogsten.

Het heden ligt in het verleden. Dat speelt niet alleen bij renovatie en restauratie, maar vele nieuwe details rondom raam en deur stoelen - eigentijds - op de ervaringen van eertijds. De redactie van Raam & Deur deed enkele unieke vondsten die prachtig in uw collectie passen of als bijzonder relatiegeschenk bewondering oogsten.

Das Schreinerbuch/ Die gesamte Schreinerei

Das Schreinerbuch/ Die gesamte Schreinerei Een facsimiledruk van de eerste uitgave uit 1899, dat (Duits) begint met een verhandeling over hout en gereedschap en sluit af met 82 pagina’s ontwerptekeningen van poorten, binnen- en buitendeuren, al of niet beglaasd en met sierlijke bovenlichten, ramen in allerlei versies en lambrizeringen.

Een facsimiledruk van de eerste uitgave uit 1899, dat (Duits) begint met een verhandeling over hout en gereedschap en sluit af met 82 pagina’s ontwerptekeningen van poorten, binnen- en buitendeuren, al of niet beglaasd en met sierlijke bovenlichten, ramen in allerlei versies en lambrizeringen.

Hoe dat allemaal gemaakt moest worden, toont het handboek op verdere 237 bladzijden met talloze illustraties en technieken, met details van luik- en raamconstructies, architraven, bossings en het benodigde hang- en sluitwerk. Voor restauratiewerk zelfs vandaag nog zeer interessant.

In harde gouddruk kaft E 27,-

In harde gouddruk kaft E 27,-

Hoe dat allemaal gemaakt moest worden, toont het handboek op verdere 237 bladzijden met talloze illustraties en technieken, met details van luik- en raamconstructies, architraven, bossings en het benodigde hang- en sluitwerk. Voor restauratiewerk zelfs vandaag nog zeer interessant.

raam

Klinken und Griffe

Klinken und Griffe

5700 (historische) bouwbegrippen

5700 (historische) bouwbegrippen

Verklarend woordenboek. Dat betekent voor de liefhebber van - historische - bouwmaterialen, constructies, gereedschappen en beslag zo’n 640 pagina’s smullen. Want de nieuwste druk omvat 5740 bouwkundige begrippen die uitvoerig, vaak ook met tekeningen, worden toegelicht. Dikwijls met historische citaten en bronvermeldingen. Weet u wat een cafcoen is, een vermetguts, een persienne, een slof en een haarstuk, een dagge en en vlagfits? De auteur was dan ook 33 jaar architect bij de Rijksdienst Monumentenzorg. Bijzonder: achterin ruim 100 pagina’s met Franse, Duitse en Engelse vertalingen van al die bouwkundige termen. Ook vanuit de vreemde taal naar het Nederlands.

Verklarend woordenboek. Dat betekent voor de liefhebber van - historische - bouwmaterialen, constructies, gereedschappen en beslag zo’n 640 pagina’s smullen. Want de nieuwste druk omvat 5740 bouwkundige begrippen die uitvoerig, vaak ook met tekeningen, worden to§egelicht. Dikwijls met historische citaten en bronvermeldingen. Weet u wat een cafcoen is, een vermetguts, een persienne, een slof en een haarstuk, een dagge en en vlagfits? De auteur was dan ook 33 jaar architect bij de Rijksdienst Monumentenzorg. Bijzonder: achterin ruim 100 pagina’s met Franse, Duitse en Engelse vertalingen van al die bouwkundige termen. Ook vanuit de vreemde taal naar het Nederlands.

Door dr. E. Haslinghuis en dr. ir. H. Janse.

In harde kaft E 57,-

Door dr. E. Haslinghuis en dr. ir. H. Janse.

In harde kaft E 57,-

Een schitterend Duitstalig boekwerk, samengesteld onder Italiaanse redactie van Michele Colombo (ja, van die deurkrukken) en Carlo Bartoli. In 181 rijk geïllustreerde pagina’s voert het boek u door de eeuwen heen langs de ontwikkeling van sloten, grepen, deurkrukken en -kloppers. Van het brons en ijzer uit 1500 via Franse en Italiaanse barok tot Bauhaus van begin vorige eeuw. In harde kaft gebonden kunstdruk-uitgave E 51,-

Een schitterend Duitstalig boekwerk, samengesteld onder Italiaanse redactie van Michele Colombo (ja, van die deurkrukken) en Carlo Bartoli. In 181 rijk geïllustreerde pagina’s voert het boek u door de eeuwen heen langs de ontwikkeling van sloten, grepen, deurkrukken en -kloppers. Van het brons en ijzer uit 1500 via Franse en Italiaanse barok tot Bauhaus van begin vorige eeuw.

In harde kaft gebonden kunstdruk-uitgave E 51,-

Ja, hiermee ik

Ja, hiermee bestel ik

Bedrijfsnaam (aankruisen)

Bedrijfsnaam

(aankruisen)

Bouwkundige termen E 57,-

Bouwkundige termen E 57,-

Das Schreinerbuch E 27,-

Das Schreinerbuch E 27,-

Klinken und Griffe E 51,-

Klinken und Griffe E 51,-

T.a.v.

T.a.v.

Adres

Adres

Postcode

Postcode

Plaats

Plaats

Datum

Datum

Handtekening

Handtekening

Tel.

Tel.

De informatie op deze pagina is afkomstig van de NBvT en kwam tot stand buiten de verantwoordelijkheid van de Raam en Deur-redactie Nederlandse Bond van Timmerfabrieken Nieuwe ’s Gravelandseweg 16 | Postbus 24 | 1400 AA BUSSUM t: 035.694.70.14 | w: www.nbvt.nl

Vertrouwen in Hout

Steeds meer professionele vastgoedeigenaren en particulieren kiezen voor houten kozijnen en deuren. Ervaringen met andere materialen doet mensen toch weer kiezen voor de kwaliteit van hout. Dit is goed nieuws voor het milieu, de portemonnee en het aangezicht van gebouwen.

Een zeer belangrijke reden voor de keuze van houten kozijnen en deuren is de lange levensduur ervan ten opzichte van andere materialen. De praktijk wijst uit dat houten kozijnen en deuren zo’n twee keer langer meegaan en dat scheelt natuurlijk aanzienlijk in de kosten op de langere termijn. De afschrijving van kozijnen en deuren wordt in veel kostenberekeningen niet meegenomen maar is een belangrijke, misschien wel dé belangrijkste kostenpost. Houten kozijnen en deuren zijn daarom op langere termijn voordeliger.

Een andere belangrijke reden is de esthetica van houten kozijnen en deuren. Het natuurlijke product en de keuze in mooie profileringen en detaillering zijn vaak ook een keuze om voor hout te kiezen. De uitstraling van een pand is van invloed op de waarde ervan. Omdat de kozijnen en deuren een belangrijke bijdrage leveren aan de uitstraling van een gebouw wordt er voor hout gekozen.

Flexibiliteit is een andere belangrijke keuze. Houten kozijnen en deuren kunnen eenvoudig gerepareerd worden na bijvoorbeeld een inbraak of andere beschadiging. Daarnaast kan in veel gevallen isolatieglas geplaatst worden in bestaande kozijnen door de sponning dieper uit te frezen. Een andere belangrijke reden om voor hout te kiezen is de mogelijkheid om tussentijds de kleuren aan te passen. Hiermee kunnen gebouwen en zelfs hele wijken worden opgefrist. Bij goed onderhoud zijn de kozijnen weer als nieuw maar dan wel met eigentijdse frisse kleuren.

Denken aan duurzaamheid is kiezen voor houten kozijnen en deuren. Hout is een natuurlijk product dat vanzelf groeit, CO2 opslaat en relatief eenvoudig te verwerken is tot een eindproduct zonder veel energie te gebruiken. De recycling van hout is zeer goed geregeld en gerecycled hout wordt volop gebruikt.

Aan het einde van de levensduur kan hout worden verbrand voor groene energie en de CO2 die daarbij vrijkomt is weer de voeding voor een nieuwe boom die groeit. Hout blijft dus tot in lengte van dagen beschikbaar om mee te bouwen.

Daarom houten kozijnen en deuren!

VMRG Nieuws

Vereniging Metalen Ramen en Gevelbranche Einsteinbaan 1, Postbus 1496, 3430 BL Nieuwegein

T: 030.605.36.44, F: 030.605.32.60, E: info@vmrg.nl, I: www.vmrg.nl

De informatie op deze pagina is afkomstig van de VMRG en kwam tot stand buiten de verantwoordelijkheid van de Raam en Deur-redactie

Licht en duurzaam

Als je één ding zeker weet, is het dat het morgen weer licht wordt. Nogal duurzaam dus. De VMRG volgt dit en na een periode met licht en wat dit voor ons betekent samen met Atto Harsta, gaan we de periode in waarin duurzaamheid centraal staat.

Duurzaamheid heeft vele gezichten, definities en het is een oude wijsheid om nu even geen echte definitieve definitie af te spreken. Waarom die onduidelijkheid nog even koesteren? Omdat dit de ruimte open laat voor creativiteit en uitnodigt om er gewoon mee aan de slag te gaan. De VMRG gaat in 2011- 2012 samen met Chris de Weijer van architectenbureau DP6 invulling geven aan de betekenis van duurzaamheid voor de gevelbouw.

En duurzaamheid is voor de gevel en voor de industrie zeer belangrijk. Het gaat hierbij dan om de invalshoek continuïteit. Continuïteit is een aspect van beide dat zakelijk en maatschappelijk verzekert.

Gevels hebben betekenis voor vele vormen van duurzaamheid van gebouwen maar ook voor de duurzame relaties met klanten van gevelbedrijven en gebruikers van die gevels. Lifecycleengineering, het ontwerpen en construeren met het oog op de levensduur van producten, gebouwcomponenten, is de tool, het gereedschap, om aan de slag te blijven in de toekomst. Groepen van bedrijven gaan ermee aan de slag binnen de VMRG. Geïnteresseerd ? Ook u bent uitgenodigd!

Themaboek Light Inspirations

Op 8 september verschijnt het themaboek Light Inspirations. Het boek staat vol met kennis en inspirerende nationale en internationale projecten, waarbij op een unieke manier gebruik is gemaakt van daglicht. Daarnaast staan er visies in van lichtdeskundigen over hoe een optimale balans tussen dag- en kunstlicht gecreeerd kan worden.

Het boek is een samenvatting van het gelijknamige themadossier dat de VMRG heeft opgezet. Zo zijn er inspiratiesessies georganiseerd, verschillende artikelen verschenen in vakbladen en zijn er gastsprekers geweest bij verschillende VMRG-bijeenkomsten. Daarnaast zijn er op de website www.vmrg.nl allerlei interessante projecten opgenomen.

Het boek is in eerste instantie bedoeld als informatie- en inspiratiebron voor architecten, woningcorporaties en professionele opdrachtgevers in de bouw. Maar de praktijk wijst uit dat er een brede belangstelling is voor het thema licht. Het boek is te bestellen via de website van de VMRG, www.vmrg.nl.

Green Inspirations is de opvolger van dit themadossier. Hierbij staat duurzaamheid centraal.

Actueel

De VMRG verwelkomt twee nieuwe partners:

Verano B.V.

Bedrijfsweg 8, 5683 CP BEST

Postbus 157, 5680 AD BEST

Tel.: 0499.33.03.35

Internet: www.verano.nl

DORMA Nederland B.V.

Dalwagen 45, 6669 CB DODEWAARD

Postbus 15, 6669 ZG DODEWAARD

Tel.: 0488.41.81.00

Internet: www.dorma.nl

De volgende leden zijn vervallen:

SMC Kozijnen te Tilburg is per 31 mei jl. failliet verklaard. Van Veldhuisen

Aluminium Constructies te Ede is in juni jl. failliet verklaard.

VKG Nieuws

Postbus 5086, 2000 GB in Haarlem T: 023.551.84.44, F: 023.551.00.83, E: info@vkgkozijn.nl, I: www.vkgkozijn.nl

De informatie op deze pagina is afkomstig van VKG en kwam tot stand buiten de verantwoordelijkheid van de Raam en Deur-redactie

VKG Architectuurprijs '11 stuur nu in!

In samenwerking met ‘de Architect’ zal op 15 november in LP2 te Rotterdam voor de zevende maal de VKG Architectuurprijs worden uitgereikt. Dé vakprijs voor projecten waarbij kunststof gevelelementen op een bijzondere wijze deel uitmaken van het ontwerp. Voor meer informatie en inschrijven gaat u naar www.vkgkozijn.nl/architectuurprijs

VKG Architectuurprijs

Onlangs gerealiseerde projecten waarbij architecten kunststof gevelelementen creatief hebben toegepast kunnen in aanmerking komen voor de VKG Architectuurprijs 2011. Aan de prijs is een geldbedrag van € 7.000 gekoppeld.

VKG Renovatieprijs

Kwalitatieve kunststof oplossingen zijn steeds vaker onderdeel van renovatieprojecten. Architecten, maar ook opdrachtgevers en aannemers kunnen meedingen naar de VKG Renovatieprijs 2011. Aan de prijs is een bedrag van € 3.000 gekoppeld.

VKG Publieksprijs

De vakjury nomineert 5 projecten waarna het Nederlandse publiek vanaf 26 september op www.vkgkozijn.nl haar favoriete ontwerp kiest. Valt uw werk in de smaak bij het grote publiek? Strijkt u straks met de eer?

Vakjury VKG Architectuurprijs 2011

Voorzitter: Marlies Rohmer/Architectenbureau Marlies Rohmer

Juryleden: Ronald Schleurholts/Architectenbureau Cepezed B.V. Peer Glandorff/Fact Architects, Harm Tilman/ ‘de Architect’, Albert Zegelaar/VKG

Let op! Sluitingsdatum voor het insturen van uw project(en) is 11  september www.vkgkozijn.nl/architectuurprijs

VKG Architectuurprijs is een initiatief van de Vereniging Kunststof Gevelelementenindustrie (VKG) in samenwerking met ‘de Architect’.

Raam en Deur scant interessante websites

Online op de hoogte

Internet biedt informatie in alle soorten en maten. Maar je moet het wel weten te vinden.

Raam en Deur selecteert regelmatig interessante websites. Speciaal om u te helpen bij uw werk.

www.nationaalrenovatieplatform.nl

www.nen.nl/web/NEN-7120.htm

www.woningmarktincijfers.nl

In juni 2011 werd de website van het Nationaal Renovatie Platform (NRP) gelanceerd op de Provada, de beurs voor de vastgoedbranche. Het NRP wil het duurzaam gebruik van de bestaande gebouwde omgeving door renovatie en transformatie bevorderen. Dat doet men door

• Kennisverspreiding en -ontwikkeling en uitwisseling van ervaringen;

• Agenderen van het maatschappelijke belang van de opgave en de wenselijke verandering van randvoorwaarden om investeringen in renovatie en transformatie aantrekkelijker te maken;

• De jaarlijkse uitreiking van de prestigieuze renovatieprijs de Gulden Feniks. Er zijn op dit moment meer dan 35 partners aangesloten. Naast partners kent het NRP begunstigers. De begunstigers komen uit de ontwerp-, bouw- en vastgoedsector. Het betreft professionele partijen zoals architectenbureaus, adviseurs, aannemers, toeleveranciers, onderwijsinstanties, koepelorganisaties etc. Dit kunnen zowel rechtspersonen als privépersonen zijn. Interessant op de website is de rubriek Projecten.

Speciaal voor de nieuwe norm NEN 7120 Bepaling van de energieprestatie van gebouwen heeft NEN een apart deel op haar website ingericht. Deze norm bevat bepalingsmethoden voor woningen en utiliteitsbouw voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw. De nieuwe norm doet recht aan de bouwfysische werkelijkheid en omstandigheden in Nederland. Met de publicatie van NEN 7120 begint een nieuw tijdperk voor de energieprestatie van gebouwen. Via zes aparte rubrieken wordt dit onderwerp op de website toegelicht en geeft daarmee een goed beeld van dit complexe onderwerp. Er moet wel mee gewerkt gaan worden want Nederland is terechtgewezen door de Europese Commissie (EC) over het duurzaamheidsbeleid. Volgens de EC heeft Nederland de EU-richtlijn Energieprestaties van Gebouwen (EPBD) niet goed ingevoerd. Vooral over het energielabel maakt de EC zich zorgen. Hoewel NEN 7120 op termijn gaat gelden als bepalingsmethode voor energieprestatie van bestaande bouw, blijven de huidige bepalingsmethoden van ISSO hiervoor nog voor onbepaalde tijd van kracht.

De woningmarkt staat qua cijfers nog steeds volop in de belangstelling. Er zijn nogal wat partijen die op het gebied van de woningmarkt (statistische) informatie aanbieden. Maar omdat deze partijen allemaal overlappende of aanvullende cijfers aanleveren, ontstaat een onoverzichtelijk beeld voor de buitenwereld. Reden voor het CBS om in zijn rol als onafhankelijke statistische autoriteit de cijfers duidelijk in de markt te zetten. Op de overzichtspagina van deze website kan in één oogopslag alle statistische informatie over de woningmarkt worden gevonden. Bij de cijfers zijn onderzoeksbeschrijvingen opgenomen, zodat de gebruiker het cijfer kan kiezen dat het beste bij het doel past. ´Huizenmarkt in beeld´ toont per maand de ontwikkeling van de verkoopprijzen van bestaande koopwoningen ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Ook toont de animatie de ontwikkeling van het aantal transacties waarbij de ‘mouse-over’ tevens het aantal transacties in de betreffende maand weergeeft. Gebruikers kunnen de cijfers uitsplitsen naar type woning. Op deze themapagina staan ook links naar cijfers van andere organisaties dan het CBS.

Buiten de deur

VCA Jaarcongres 2011

Op 11 oktober is is Ahoy Rotterdam het decor voor het zesde VCA Jaarcongres. Tijdens het VCA Jaarcongres, dat voor het eerst samen met de SSVV wordt georganiseerd, krijgen deelnemers informatie om hun veiligheidsresultaten blijvend hoog en ongevallencijfers laag te houden. Vier redenen om dit congres niet te missen: Als deelnemer hoort men wat de toekomst van VCA is en welke trends zich aftekenen. Bezoekers leren wie nu echt verantwoordelijk en aansprakelijk zijn, ze horen wat ze kunnen leren van ongevallen en ze krijgen bovendien handvatten voor het uitvoeren van een ongevallenonderzoek. Bekijk het volledige programma op de website van uitgeverij Kerckebosch. Meer info: www.kerckebosch.nl

Batimat 2011

De Paris Expo Porte de Versailles is van 7-12 november de plaats van handeling voor bezoekers van Batimat 2011. De aankomende beurseditie van de Batimat, de belangrijkste internationale vakbeurs voor de bouw, vindt dus plaats in Parijs. Bijna 80 procent van de beursoppervlakte is reeds gereserveerd door 1.200 exposanten, waaronder alle marktleiders uit de branche. De beurs omvat de vijf sectoren ruwbouw, hang- en sluitwerk, afbouw en decoratie, gereedschappen en it en telecommunicatie. Nieuw dit jaar is de zesde sector, intelligente bouw. Deze bevat onder andere vaste en draadloze systemen en integrale oplossingen voor verlichting en veiligheid. Meer info: www.batimat.com

Gevel2012

Innovatief, grensverleggend en architectonisch verantwoord. Gevel is met haar kwalitatief hoogstaande exposanten de belangrijkste nichebeurs voor de architect en ontwerpers op het gebied van gevels. De bezoeker vindt er onder meer de nieuwste geveltechniek en -vormgeving, systemen en oplossingen, referentieprojecten, lezingen en netwerkbijeenkomsten. De indeling van de beursvloer is verrassend, aldus de organisatie. Het stratenplan is gebaseerd op Manhattan, met als middelpunt Central Park. Gevel 2012 wordt gehouden van woensdag 25 januari tot en met vrijdag 27 januari 2012 in Ahoy Rotterdam. De beurs word gelijktijdig gehouden met de vakbeurs Licht & Architectuur en het evenement Material Xperience. Het thema is ‘Echte schoonheid zit van buiten’.

Meer info: www.gevel-online.nl

Brandveiligheidseisen en gelijkwaardige oplossingen

6 september

Na afloop van deze cursus bent u bekend met de eisen die de bouwregelgeving stelt op het gebied van brandveiligheid. www.omgevingindepraktijk.nl

Verantwoord Verbouwen

7 september

In september en oktober wordt de serie ‘Verantwoord Verbouwen’ over duurzaam (ver)bouwen georganiseerd bij negen Bouwmaatvestigingen, verspreid over heel Nederland van 18.00 tot 20.30 uur. www.sbr.nl, www.bouwmaat.nl

Conditiemeting van gebouwen voor gebouwbeheerders

8 september

Deze cursus leert deelnemers hoe ze de gegevens van een inspecteur kunnen vertalen om effectief met onderhoud om te gaan. De cursus behandelt zowel bouwkundig als installatietechnisch onderhoud.

www.omgevingindepraktijk.nl

Bouwbesluit 2012, wijzigingen en consequentie 21 september

De training biedt inzicht in de hoofdlijnen van de wijzigingen en bespreekt de consequenties ervan voor het ontwerp en het bouwen. Veel aandacht wordt besteed aan de nieuwe wijze waarop brandcompartimenten worden vastgesteld. www.bouwforum.nl/sdu-uitgevers

Bouwgebreken voorkomen

4 oktober

Deze cursus leert bouwgebreken te voorkomen door een juiste toepassing van SBR-Referentiedetails. Het gaat om gebreken op het gebied van waterdichtheid, inwendige condensatie, geluidwering, luchtdichtheid, thermische isolatie en koudebruggen.

www.sbr.nl

Training Brandveiligheid

18 oktober

Voorkomen is beter dan genezen, dus zorg voor brandpreventie. Leer risico’s herkennen, een gebouw te beoordelen op brandveiligheid en zorg voor de nodige brandbeveiliging tijdens de training brandveiligheid.

www.kerckebosch.nl

Polyclose

12-14 januari 2012

Deze Europese vakbeurs voor raam-, deur-, zonwering, toegangs- & geveltechniek vindt weer plaats in Flanders Expo in Gent. Gratis uitnodigingen zijn aan te vragen via e-mail: info@polyclose.be www.polyclose.be

Façades 2011

Façades 2011 is de nieuwe naam voor het boek dat de afgelopen 3 jaar verscheen als Gevelbouw Prestatieboek. Façades 2011 biedt maar liefst 216 pagina’s met uiteenlopende projecten waar VMRG-bedrijven bij betrokken zijn geweest. Bovendien presenteren drie architecten de thema’s renovatie, concepten en duurzaamheid en geven ze hun visie op de façade van de toekomst. Het boek geeft met veel fraaie foto’s een mooi overzicht van projecten die het afgelopen jaar opgeleverd zijn. Facades is in eerste instantie bedoeld als informatie- en inspiratiebron voor architecten, woningcorporaties en professionele opdrachtgevers in de bouw. Maar de praktijk wijst uit dat er een brede belangstelling is van allerlei partijen die betrokken zijn bij bouwprojecten. Het boek is te bestellen via de website van de VMRG (www.vmrg.nl).

Nieuwe brochures GPF

bouwbeslag

Ten Hulscher presenteert twee nieuwe brochures van GPF bouwbeslag in roestvast staal en smeedijzer. Ter ere van het 15 jarig bestaan van de firma is de vormgeving in een nieuw jasje gestoken. Daarnaast is het assortiment in beide gevallen flink uitgebreid. Met respectievelijk 60 en 20 pagina’s zijn de nieuwe brochures als vanouds handzaam en makkelijk in gebruik, aldus de firma. Het programma GPF CombiVari stelt de klant in staat oneindig te combineren en te variëren met deurkrukken, schilden en rozetten. In de brochure komt dit duidelijk naar voren. CombiVari is nu ook toepasbaar op het uitgebreide assortiment veiligheidsbeslag SKG. Alle veiligheidsschilden, -rozetten en -knoppen/ deurkrukken van GPF bouwbeslag en het Italiaanse Mandelli zijn er als standaard set of zijn zelf samen te stellen in een persoonlijke combinatie van vorm en finish. De brochures zijn te bestellen bij Ten Hulscher, maar ook te downloaden via de website van het bedrijf.

Thermisch Actieve Gebouwen

Het boek ‘Thermisch Actieve Gebouwen –Betonkernactivering in vloerconstructies’ is onlangs verschenen. Op dit moment is er een groot aantal betonkern-activeringsystemen op de markt. Dit boek bundelt de aanwezige kennis over deze systemen en maakt een objectieve keuze voor een passend systeem mogelijk. Het boek behandelt de drie fasen Kiezen, Ontwerpen en Realiseren. Met aansprekende voorbeelden wordt het energieconcept toegelicht vanuit de architect en adviseur. Er wordt ingegaan op bouwkosten en gebruikskosten, gerelateerd aan energiemaatregelen en energiekosten. Tekeningen, principedetails en conceptuele schema’s vormen een bruikbaar startpunt voor nieuwe, nog te ontwikkelen gebouwen. Het boek is voor € 29,95 te koop bij uitgeverij Aeneas.

Catalogus Hardbrass

Zoals bekend brengt Hardbrass iedere twee jaar een nieuwe algemene catalogus uit met een overzicht van zijn leveringsprogramma. De 2011 versie is veel uitgebreider geworden dan de voorgaande uitgaves, zo laat het bedrijf weten. Ruim 300 pagina’s dik en boordevol voorraadproducten en fabrieksnieuws. Vooral het assortiment roestvaststaal breidt aanzienlijk uit.

Ook zijn badkamer- en meubelbeslag sterk vertegenwoordigd in deze speciale uitgave naar aanleiding van het 25 jaar bestaan van Hardbrass in 2011. Via sales@hardbrass.nl is een exemplaar aan te vragen.

Veiligheidsscharnieren

Uitsluitend voordelen.

Gatenpatroon volgens High Performance Pattern (HPP) - betere krachtoverdracht van deur-/raamgewicht naar kozijn - minder kans op splijten - schroefkoppen raken elkaar niet

Geschikt voor toepassing op 67mm tussenstijlen

Slimme pen de pen kan in gesloten stand niet worden gedemonteerd. Geeft meer weerstand bij poging tot inbraak.

Alle S² veiligheidsscharnieren zijn links en rechts toepasbaar en hebben een optimale industriële verwerkbaarheid. De veiligheidsscharnieren zijn SKG®*** gecertificeerd en zijn toepasbaar volgens het Politiekeurmerk Veilig Wonen®.

Renovatie? Bestel ons renovatie veiligheidskogellagerscharnier (102x89mm)

De S² veiligheidsscharnieren maken deel uit van ons totaal concept. Om optimale inbraakwerendheid te verkrijgen biedt S² naast veiligheidsscharnieren o.a. meerpuntsvergendelingen, veiligheidsbeslag en veiligheid profielcilinders. Totaal concept

Wilt u meer weten over S² veiligheidsscharnieren of ons totaal concept? Neem dan contact met ons op via 0570 - 66 25 80 of kijk op onze website: www.s2info.nl

• Connect & Go-technologie voor eenvoudig onderhoud

• In iedere positie windvast

• In gesloten positie 100% insectenwerend

• Eenvoudig vervangen van het doek

• Patented technology

• Connect & Go-technologie voor eenvoudig onderhoud

• Alle voordelen van Fixscreen® EVO

• Maximaal thermisch & akoestisch comfort

• Verschillende binnenafwerkingen mogelijk

• Verborgen plaatsing

• Patented technology