Lekcje z polskiego I

Maksi Kozińska, Janusz Kulczycki LEKCJE Z POLSKIEGO

PODRĘCZNIK DO NAUKI JĘZYKA POLSKIEGO I KULTURY POLSKIEJ JAKO ODZIEDZICZONYCH

DLA UCZNIÓW I UCZENNIC NA DRUGIM ETAPIE EDUKACYJNYM 10-13 LAT

Lekcje z polskiego

Część I

Wydanie III

Podręcznik do nauki języka polskiego i kultury polskiej jako odziedziczonych dla uczniów i uczennic na drugim etapie edukacyjnym 10-13 lat zgodny z Podstawą programową dla uczniów polskich uczących się za granicą i dostosowany do brytyjskiego egzaminu z języka polskiego jako obcego na poziomie GCSE.

The coursebook is aimed at learning Polish as a heritage language and culture for students at the end of KS2 and the beginning of KS3, consistent with the core curriculum for Polish students studying abroad and adapted to the British exam in Polish as a foreign language at the GCSE level.

Maksi Kozińska

Janusz Kulczycki

Podręcznik do nauki języka polskiego i kultury polskiej jako odziedziczonych dla uczniów i uczennic na drugim etapie edukacyjnym 10-13 lat zgodny z Podstawą programową dla uczniów polskich uczących się za granicą (Ministerstwo Edukacji Narodowej, Warszawa 2020) i dostosowany do brytyjskiego egzaminu z języka polskiego jako obcego na poziomie GCSE (Podstawa programowa AQA GCSE Polish 8688, 2017).

Wydanie III

Wydawca: MakJanEdu: Maksi Kozińska i Janusz Kulczycki, Toruń 2021

ISBN: 978-83-954532-1-2

© Maksi Kozińska, Janusz Kulczycki

Autorzy: Maksi Kozińska, Janusz Kulczycki

Korekta: Marzena Boniecka, Marcin Koziński, Magdalena Dziurdzik

Projekt ok ładki: Katarzyna Wójcik

Opracowanie grafczne, sk ład i łamanie: Katarzyna Wójcik

Kontakt: redakcjalekcjezpolskiego@gmail.com

Strona internetowa: www.lekcjezpolskiego.co.uk

Facebook: fb.com/lekcjezpolskiego

Autorzy podjęli starania mające na celu dotarcie do właścicieli i dysponentów praw autorskich wszystkich zamieszczonych utworów i zdjęć. Autorzy, przytaczając w celach dydaktycznych zdjęcia, utwory lub ich fragmenty, postępują zgodnie z art. 29 ustawy o prawie autorskim.

Od Autorów

Poznaliśmy się z Januszem w 2012 roku. Natychmiastowo połączyła nas pasja do edukacji polonijnej oraz zbieżne charaktery. Gdy Janusz zaproponował mi współautorstwo tego podręcznika, nie wahałam się ani chwili. Życzę Wam, Koleżanki i Koledzy, abyście na swojej drodze zawodowej i ż yciowej spotykali dobrych, otwartych i kochających ludzi – takim człowiekiem jest właśnie Janusz. Dziękuję mu za wciągnięcie mnie do tej szalonej przygody pod tytułem „Lekcje z polskiego”, za ciągłe rozmowy i słowa otuchy w chwilach zwątpienia.

Dziękuję moim przyjaciołom, rodzinie i znajomym, którzy dopingowali całość przedsięwzięcia. Pragnę podziękować mojemu mężowi Marcinowi za nieocenione wsparcie. Mojemu synowi Maksymilianowi, który nauczył mnie cierpliwości i innego spojrzenia na świat. Szczególne podziękowania należą się mojej córce Mai, bo to w niej upatruję początków mojej pasji związanej z nauczaniem języka polskiego jako drugiego, obcego i odziedziczonego. – Maksi Kozińska

Poznaliśmy się z Maksi na studiach podyplomowych „Nauczanie języka i kultury polskiej jako drugich” w Londynie. To był niezwykły czas wytężonej pracy i nauki. Polubiliśmy się już podczas pierwszych zajęć i mimo że jest między nami 20 lat różnicy, to rozumiemy się bardzo dobrze i wciąż uzupełniamy. Cenię Maksi za rzetelność, ambicję, pracowitość, za Jej dobroć i ż yczliwość w stosunku do innych ludzi. Maksi dodaje mi skrzydeł – dzięki niej mam poczucie, że warto robić więcej niż się powinno. Chciałbym, żeby nasza przyjaźń przetrwała na zawsze.

Podjęliśmy wyzwanie opracowania 16 zajęć z języka polskiego w 2018 roku z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Wiedzieliśmy, że wspólnymi siłami możemy napisać tę książkę dla młodego pokolenia Polaków i dla naszych dzieci.

Dziękuję mojej Żonie za cierpliwość i pomoc, a moim Córkom – Oli, Natalce i Hani – życzę, żeby nigdy nie zapomniał y, skąd pochodzą

Szczególne podziękowania składam Pani Ewelinie Kwas – korektorce i nauczycielce języka polskiego w ABC Polskiej Sobotniej Szkole w Poole – za pomoc redakcyjną, merytoryczną, cenne uwagi oraz informacje dotyczące opracowywanych treści podręcznika.

– Janusz Kulczycki

Drodzy Rodzice, Opiekunowie, Uczniowie i Uczennice! Szanowni Nauczyciele, Szanowne Nauczycielki!

Książka, którą trzymacie Państwo w dłoniach, jest owocem ponad rocznej pracy dwojga nauczycieli, którzy żonglowali czasem między obowiązkami zawodowymi a domowymi. Mamy nadzieję, że nasze zaangażowanie i determinacja w tworzeniu tej publikacji przyniosą wymierny wpływ na edukację dzieci polonijnych w Wielkiej Brytanii.

Dziękujemy naszym cudownym koleżankom ze Stowarzyszenia Polish Language Communication Centre in London –Monice Ozgovercin i Basi Szczotce.

Szczególne podziękowania należą się Profesorowi Władysławowi Miodunce, który zainspirował nas do dzielenia się swoją pasją z innymi nauczycielami.

Dziękujemy!

– Autorzy

TRANSKRYPCJE NAGRAŃ Wstę p

Drodzy Rodzice, Opiekunowie, Uczniowie i Uczennice! Szanowni Nauczyciele, Szanowne Nauczycielki!

Oddajemy w Wasze ręce trzecie, uzupełnione i rozszerzone wydanie Lekcji z polskiego. Na podstawie naszych obserwacji, a także opinii nauczycieli/nauczycielek i młodych Polaków/Polek uczących się języka polskiego za granicą, którzy podzielili się swoimi spostrzeżeniami, udoskonaliliśmy ten podręcznik. Treści nauczania pozostają bez zmian, ale ich uk ład na pewno ułatwi Wam proces nauczania i uczenia się. W tym wydaniu dodaliśmy SŁOWNICZEK POLSKO-ANGIELSKI, który pozwoli poznać i wyjaśnić nową leksykę. Zestawiliśmy też najważniejsze informacje (wraz z przyk ładami) o częściach mowy, które dzięki przyjętej przez nas formie TABELI GRAMATYCZNEJ ułatwią poznanie i utrwalenie zagadnień gramatycznych.

Nauczanie języka polskiego w ciągu ostatnich kilkunastu lat zmieniło swoją formę. Zmieniły się również treści szkolnych podręczników. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej, a co za tym idzie, migracji Polaków i Polek po starym kontynencie, zdecydowanie wzrosło zapotrzebowanie na materiały dydaktyczne służące nauczaniu oraz doskonaleniu języka ojczystego młodych Polaków i Polek wychowujących się, a także dorastających, m.in. na Wyspach Brytyjskich.

Jednym z największych wyzwań dla nauczyciela/nauczycielki jest dostosowanie materiałów oraz treści językowych do potrzeb i umiejętności dzieci i młodzież y posługujących się językiem polskim jako drugim bądź odziedziczonym. Wybór podręcznika uzależniony jest od wieku uczniów/uczennic, ich możliwości i poziomu znajomości języka. Jednak sam wiek w przypadku nauczania języka polskiego jako drugiego, czy odziedziczonego, nie warunkuje poziomu zaawansowania językowego.

Nasz podręcznik skierowany jest do uczniów/uczennic w wieku 10-13 lat. Na tym etapie edukacyjnym to duża rozbieżność, dlatego sugerowane przez nas zadania w każdym rozdziale mogą być łatwe dla ucznia/uczennicy w wieku 10 lat, a trudne w wieku 13 lat. W związku z tym w tej publikacji znajdują się zadania o zróżnicowanym poziomie trudności, tak aby każdy uczeń mógł/ każda uczennica mogła się wykazać i rozwinąć kompetencje językowe.

Często uczniowie/uczennice posługują się pewnymi strukturami językowymi bez znajomości procesów gramatycznych i leksykalnych, które za nimi stoją – nie znają również odpowiedniego metajęzyka, aby opisać te procesy. W pierwszej części podręcznika poruszamy więc te elementy językowe i gramatyczne, które z naszej perspektywy, jako praktyków nauczających wielojęzyczne dzieci, są elementami wymagającymi u nich wsparcia i rozwinięcia.

Proponowane przez nas treści nauczania wynikają z Podstawy programowej dla polskich uczniów uczących się za granicą (Ministerstwo Edukacji Narodowej, Warszawa 2020), w której znajdujące się kompetencje językowe i kręgi tematyczne stanowiły punkt wyjścia do naszej pracy. Kolejnym założeniem było powiązanie Podstawy programowej i skorelowanie jej z egzaminami z języka polskiego jako obcego w Wielkiej Brytanii na poziomie General Certifcate of Education (GCSE) oferowanymi przez AQA Dlatego nauczyciele, nauczycielki, korepetytorzy, korepetytorki, uczniowie i uczennice wybierający pracę z tym podręcznikiem umożliwiają sobie lepsze przygotowanie do tego egzaminu. Staraliśmy się również, aby zagadnienia gramatyczne powiązane były z wymaganiami anglojęzycznego systemu edukacji i tutejszego egzaminu szóstoklasisty/szóstoklasistki z zakresu gramatyki.

Staraliśmy się, aby podręcznik spełniał oczekiwania zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Uż ywaliśmy form żeńskich i męskich po równo. W przypadku nazw zawodów kierowaliśmy się stanowiskiem Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form zawodów i tytułów z 25 listopada 2019 roku. Zgadzamy się, że w polszczyźnie potrzebna jest większa, możliwie pełna symetria nazw osobowych męskich i żeńskich w zasobie słownictwa (cytat z ww. dokumentu).

Rozpoznaliśmy potrzeby dzieci posługujących się językiem polskim jako językiem odziedziczonym, dlatego techniki pracy są mieszank ą metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, drugiego i ojczystego, a wypadkową tych elementów jest bogactwo treści i metod pracy.

Z naszych obserwacji wynika, że język angielski nie jest częstym gościem na zajęciach w szkołach sobotnich. Bywa, że pojawia się z konieczności lub przy okazji egzaminów. My tę sytuację postanowiliśmy odczarować. W naszym podręczniku język funkcjonalnie pierwszy i odziedziczony wspomagają się wzajemnie, a elementy tłumaczeniowe budują wrażliwość językową uczniów i uczennic.

Różnorodna tematyka opracowana w naszym podręczniku wynika z dostosowania do współczesnych potrzeb ucznia/ uczennicy i zmieniającego się świata, który go/ją otacza, a jednocześnie łączy elementy przeszłości i przyszłości. Seria Lekcje z polskiego ma na celu przygotowanie ucznia/uczennicy do komunikacji pisemnej na początku XXI wieku, swobodnego wypowiadania się w różnych sytuacjach komunikacyjnych i rozumienia zróżnicowanych materiałów tekstowych. Powyższe komponenty sprawiły, że pomimo tego, iż podręcznik jest przeznaczony dla dzieci w wieku 10-13 lat, to z powodzeniem wykorzystywany jest jako uzupełnienie planu pracy na poziomie GCSE.

Poniżej zamieszczamy kilka sugestii do pracy z podręcznikiem:

. Zajęcia powinny się rozpocząć DYSKUSJĄ KLASOWĄ w ramach rozgrzewki językowej. Taka forma pracy odnosi się do doświadczeń ucznia/uczennicy, postrzegania otaczającego świata i umiejętności słuchania opinii innych osób.

. Zawsze przed wykonaniem ć wiczeń powinno się przeczytać tekst, a następnie podkreślić i wyjaśnić nowe, niezrozumiałe dla ucznia/uczennicy słownictwo.

. Do wykonywania poszczególnych zadań w formie pisemnej na pewno niezbędny jest zeszyt. Jednakże zadania typu: dopasuj, połącz czy skreśl mogą być wykonywane bezpośrednio w podręczniku.

. Rozdziały czasami się zazębiają, np. Kartka z pamiętnika (Rozdział X) i Zadanie 7. z W drogę (Rozdział XV). Można więc zawsze do czegoś powrócić, utrwalić czy też uzupełnić.

. W zale ż no ś ci od poziomu umiej ę tno ś ci j ę zykowych, tempa pracy oraz zaanga żowania uczniów i uczennic MISJE DO WYKONANIA moż na zrealizowa ć na róż nych etapach lekcji. Ucze ń /uczennica (grupa uczniów i uczennic) może wykonać je na zajęciach lub w formie pracy domowej. Niektóre MISJE DO WYKONANIA zachęcają do samodzielnego dzia ł ania, s ą równie ż i takie, w których ucze ń powinien/ uczennica powinna wspó ł pracowa ć z innymi osobami, np. z rodzicem, opiekunem, z koleżank ą/kolegą z klasy.

. Rodzaje zadań wykonywanych po przeczytaniu czy słuchaniu różnorodnych tekstów nawiązują do sposobu sprawdzenia poszczególnych umiejętności podczas egzaminu GCSE z języka polskiego według nowej podstawy programowej.

. Wprowadziliśmy sprawność słuchania ze zrozumieniem oraz słuchania dla przyjemności. Klipy audio nagrane są przez różnych lektorów, którzy są rodzimymi uż ytkownikami języka polskiego, co umożliwia różnorodną ekspozycję na współczesny język mówiony.

Pomimo sformułowań w pierwszej i drugiej osobie liczby pojedynczej trybu rozkazującego, np. napisz, odpowiedz, większość zadań można wykonać w grupie. W ten sposób pozwoliliśmy nauczycielowi prowadzącemu/ nauczycielce prowadzącej zajęcia na dostosowanie form pracy do potrzeb i możliwości danej klasy.

Nasza propozycja edukacyjna nie wyczerpuje wachlarza ć wiczeń. Właściwie stanowi zapowiedź kolejnych części podręcznika. Z tego względu bylibyśmy wdzięczni za każdą sugestię, uwagę i informację zwrotną, jak również określenie innych obszarów problematycznych, które kolejne części tej publikacji powinny zawierać. Z pewnością posłużą nam one jako drogowskaz przy tworzeniu następnych Lekcji z polskiego. Wiadomości można wysyłać na adres: redakcjalekcjezpolskiego@gmail.com

Z ż yczeniami cudownych zajęć edukacyjnych

– Autorzy

TRANSKRYPCJE NAGRAŃ

Autentyczne opinie dzieci korzystających z pierwszego wydania podręcznika1.

Poprosiliśmy uczniów i uczennice z dwóch polskich szkół sobotnich w Wielkiej Brytanii o ocenę podręcznika.

Odpowiedzi dzieci sprawiły nam dużo radości i wywołały uśmiech na naszych twarzach. Pragniemy nadmienić, Drodzy Uczniowie i Drogie Uczennice, że większość Waszych uwag uwzględniliśmy w tym wydaniu książki. Dziękujemy za Waszą szczerość i otwartość!

Autorzy Lekcji z polskiego

Joseph – 10 lat

Ta książka ma barwne strony i zdjęcia, ładnie wyjaśnia polecenia i dość ładnie wszystko tłumaczy. Ma też krzyżówki i edukacyjne (nadal fajne) zadania. To mi się podoba. Lubię pytania i krzyżówki – trzeba mieć zabawę i naukę, to ważne. Wyrzuciłbym odpowiedzi i dał je tylko nauczycielce.

Wiktoria – 10 lat

Ja najbardziej lubię tytuł tej książki, bo aż mnie przyciąga do jej otwarcia. Ja lubię też w nim ilustracje i ciekawe historie.

Marek – 13 lat

Podoba mi się w podręczniku, że jest kolorowy i że jest trochę połączony z Anglią. W podręczniku zostawiłbym patriotyczne strony, ponieważ uczą i wzmacniają naszą wiedzę z polskiego.

Julia – 10 lat

Ja najbardziej lubię tekst „Polki i Polacy nauki”. Ja lubię ten tekst, bo jest bardzo interesujący i dowiedziałam się dużo o tych naukowcach. Ja bym zostawiła [w podręczniku] Misje [do wykonania], bo każda z nich to dla mnie wyzwanie i pokazuje jak dobrze mogę się uczyć. Nie lubię w podręczniku tylu słów w tekstach, bo niektórzy tak jak ja mają problemy z czytaniem, ale w sumie, może tak zostać jak jest, bo nikomu nie będzie przeszkadzało, że o ciut więcej trzeba przeczytać.

Patrick – 10 lat

Ja lubię [w podręczniku] historie, które można czytać. Podoba mi się, że książka nie jest tylko o legendach, ale są jeszcze inne ciekawe rzeczy, na przykład o technologii. Zmieniłbym teksty na krótsze, ale te ciekawe zostawiłbym, bo są łatwe do zrozumienia.

Maja – 10 lat

Podoba mi się, że [podręcznik] jest po polsku i po angielsku. Też, że papier jest śliski.

Pascal – 10 lat

[Podręcznik] wszystko ładnie tłumaczy, bo w ćwiczeniach mamy zdania po angielsku i [są one] przetłumaczone na język polski. Lubię to, że [podręcznik] zawiera bardzo dużo historii Polski. Ćwiczenia są wspaniałe! Zmieniłbym papier, bo strony są za śliskie.

Jasmina – 10 lat

Podobają mi się wszystkie zdjęcia i kolory. Podoba mi się też to, że [tekst] jest napisany po polsku i po angielsku. Zmieniłabym śliskie strony na normalne.

1 Autorzy pozwolili sobie na korektę ortografczną, interpunkcyjną i gramatyczną. Sk ładnia, dobór słów oraz przekaz pozostały w formie niezmienionej.

Opinia

Podręcznik Lekcje z polskiego Maksi Kozińskiej i Janusza Kulczyckiego zawiera 16 jednostek lekcyjnych starannie zaplanowanych pod względem tematycznym. Do niektórych tematów powraca się w kilku lekcjach, co pozwala oglądać podobny temat z różnych punktów widzenia (np. polska szkoła; najbliższa rodzina i rodzina w Polsce; technika, media i Internet). Bardzo pomysłowa jest lekcja Polskie korzenie brytyjskiego sukcesu, integrująca dwa światy, w których ż yje polska młodzież w Wielkiej Brytanii: polski język i kulturę z realiami pracy i robienia kariery po angielsku w społeczeństwie brytyjskim. Ta lekcja pokazuje, jak umiejętnie Autorzy wykorzystują przyk ładowe opinie zwyk łych ludzi w dyskusji na jakiś temat.

Oczywiście Autorzy nie zapominają o nauce polskiego słownictwa i gramatyki, które są ć wiczone w każdej lekcji. Wszystkie wprowadzone wcześniej słowa i struktury gramatyczne wykorzystuje się potem w komunikacji po polsku – ustnej (np. wyrażanie opinii pozytywnej lub negatywnej, dyskusja) albo pisemnej (np. pisanie pamiętnika i blogu).

Dla mnie jako specjalisty zajmującego się językiem polskim w świecie jest to jeden z wielu nowych podręczników do nauczania naszego języka w szkołach polskich i polonijnych za granicą. Równocześnie jednak ten podręcznik jest dla mnie zupełnie wyjątkowy, gdyż napisali go moi byli studenci, którzy w latach 2012-2014 odbyli w Londynie studia w zakresie nauczania języka i kultury polskiej jako drugich, zorganizowane wspólnie przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO) i Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Czytając ich pracę, widzę, jak dużo się od nas nauczyli, ale czuję też, ile serca wk ładają w nauczanie języka i kultury polskiej, jak bardzo angażują się w to nauczanie. Cieszę się, że zechcieli go napisać, gdyż ten podręcznik stanowi wyraz nowej mentalności polskiej w Wielkiej Brytanii na początku XXI wieku. Pięknym jej wyrazem jest stwierdzenie Janusza Kulczyckiego: Warto robić więcej niż się powinno. Autorzy i ich podręcznik stanowią najlepszy dowód prawdziwości tego stwierdzenia.

Prof. dr hab. Władysław T. Miodunka

Kraków, 8 sierpnia 2019 r.

Od Autorów ........................................................................................................................................................................................

Wstęp ....................................................................................................................................................................................................

Autentyczne opinie dzieci o podręczniku ...............................................................................................................................

Prof. dr hab. Władysław T. Miodunka – opinia o podręczniku ..........................................................................................

Uk ład treści ........................................................................................................................................................................................

Tablica gramatyczna ........................................................................................................................................................................

Rozdział I W SZKOLNEJ ŁAWIE ...................................................................................................................................................

Rozdział II POLSKA SZKOŁA ZAWSZE BLISKO

Rozdział III A PO SZKOLE DO KINA ............................................................................................................................................

Rozdział IV PATRIOTYCZNIE PRZEZ CAŁY ROK ...................................................................................................................

Rozdział V POLSKIE KORZENIE BRYTYJSKIEGO SUKCESU

Rozdział VI GDY DOROSNĘ, CHCIAŁABYM/CHCIAŁBYM ZOSTAĆ…

Rozdział VII NIE DAJ SIĘ ZAPLĄTAĆ (W) SIECI! ....................................................................................................................

Rozdział VIII NOWINKI TECHNOLOGICZNE

ROZDZIAŁ TEMAT KRĄG TEMATYCZNY LEKSYKA GRAMATYKA KOMUNIKACJA

W SZKOLNEJ ŁAWIE Ja i moi bliscy Życie codzienne

I

POLSKA SZKOŁA ZAWSZE BLISKO Ja i moi bliscy Życie codzienne Wiedza o Polsce

II

· dane osobowe

· zainteresowania, hobby, przyjaciele, koledzy, znajomi

· moja klasa i szkoła

· przyjaciele, koledzy, znajomi

· moja klasa i szkoła

· polonica w miejscu zamieszkania

· strony czasownika: czynna i bierna, transformacje zdań

· przypomnienie funkcji podmiotu, orzeczenia i dopełnienia

· synonimy i antonimy

· żarty i dowcipy w języku polskim (budowa zdań)

· czas teraźniejszy i przyszły

· wypełnianie ankiety

· wypełnianie i tworzenie umowy

· przekonywanie do własnej opinii

· kształtowanie recepcji audytywnej

· tłumaczenia

· opinie o polskiej sobotniej szkole i nauce języka polskiego

· tworzenie wypowiedzi w czasie przyszłym

· system edukacji w Anglii i Polsce

· udzielanie informacji związanych z lokalizacją

A PO SZKOLE DO KINA Ja i moi bliscy Życie codzienne

· zainteresowania, hobby

· rozrywki

III

PATRIOTYCZNIE PRZEZ CAŁY ROK

IV

Ja i moi bliscy Wiedza o Polsce

· uczucia i emocje

· święta

· polonica w miejscu zamieszkania

· legendy

· epitety

· przypadki

· odmiana zaimka ta przez przypadki

· odmiana rzeczownika książka przez przypadki

· odmiana przez przypadki rzeczownika Polska

· pisownia dużą i małą literą

· wyrażanie opinii

· mówienie o sobie

· wyrażanie preferencji na temat sposobów spędzania wolnego czasu

· tłumaczenia

· wypowiedzi na tematy związane z polskością

· zasady zachowania i postawy patriotyczne

· tłumaczenia

V

POLSKIE KORZENIE BRYTYJSKIEGO SUKCESU

GDY DOROSNĘ, CHCIAŁABYM/ CHCIAŁBYM ZOSTAĆ…

VI

Wiedza o Polsce

· polonica w miejscu zamieszkania

· słownictwo związane z wyrażaniem własnego zdania

Ja i moi bliscy Życie codzienne

· zainteresowania i hobby, zawody i umiejętności

· usługi

· I koniugacja

· wyrażanie opinii

· czas przyszły czasowników: chcieć, musieć, woleć, móc, umieć

· koniugacje w pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej

· alfabet polski

· pisownia wyrazów dużą literą (święta, dni)

· tryb przypuszczający

· wyrażanie opinii

· rozróżnianie opinii od faktów

· wypowiedzi związane ze spędzaniem czasu wolnego

· mówienie o zainteresowaniach, umiejętność zadawania pytań o nie

· wyrażanie preferencji zawodowych

· opisywanie zawodów

NIE DAJ SIĘ ZAPLĄTAĆ (W) SIECI!

VII

Technika, media

· Internet

· przyimki

· tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej

· pisanie wiadomości e-mail

· kształtowanie recepcji audytywnej

· tłumaczenia

· wypowiadanie własnego zdania

NOWINKI TECHNOLOGICZNE Technika, media (odkrycia i wynalazki, urządzenia techniczne, Internet)

· odkrycia i wynalazki, urządzenia techniczne, Internet

· wybitni Polacy i wybitne Polki nauki

· polecenia, nakazy i zakazy

· tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej.

· opisywanie obrazka

· posługiwanie się wyrażeniami zawierającymi rzeczownik postęp

· pisanie instrukcji

· tłumaczenia

VIII

ROZDZIAŁ TEMAT KRĄG TEMATYCZNY LEKSYKA GRAMATYKA KOMUNIKACJA

W ŚWIECIE POLSKICH LEKTUR

IX

KARTKA

Z PAMIĘTNIKA

Ja i moi bliscy Język nauki

· wygląd zewnętrzny, cechy charakteru

· zainteresowania, hobby

· uczucia, emocje, marzenia, świat wyobraźni

· podstawowe terminy z zakresu wiedzy o literaturze

· przysłowia

Ja i moi bliscy Życie codzienne

X

XI

DZISIAJ RANO NIESPODZIANIE

ZAPUKAŁA DO

MYCH DRZWI –WIOSNA

W ZDROWYM

CIELE ZDROWY DUCH

XII

Środowisko naturalne

· uczucia, emocje, marzenia, świat wyobraźni

· rodzina i relacje rodzinne, przyjaciele, koledzy, znajomi

· kalendarz, codzienne czynności i obowiązki, rozrywki

· zmiany zachodzące w przyrodzie

· nazewnictwo przyrodnicze

· pory roku, przyroda

Ja i moi bliscy Zdrowie i sport

· zainteresowania i hobby

· zawody i umiejętności

· dyscypliny i wydarzenia sportowe

· sprzęt i obiekty sportowe

OKAŻ KULTURĘ, CHROŃ NATURĘ Środowisko naturalne · ochrona środowiska

· przyimki w różnych przypadkach

· koniugacja w trzeciej osobie liczby pojedynczej

· rodzaje, odmiana

i stopniowanie przymiotnika

· zwroty bliskoznaczne

· koniugacja w pierwszej osobie liczby pojedynczej

· czasownik – czasy, liczby i odmiana

· aliteracje

· odmiana przymiotników przez przypadki, liczby i rodzaje

· stopniowanie przymiotników

· skróty wyrazowe w języku polskim i angielskim

· zdania wykrzyknikowe

· rzeczowniki osobowe i nieosobowe, konkretne i abstrakcyjne

· relacjonowanie wydarzeń

· opis człowieka i różnych postaci

· opisywanie sytuacji

· pisanie planu

· charakterystyka postaci

· tłumaczenia

· opisywanie ludzi, miejsc, sytuacji

· wyrażanie opinii

· pisanie pamiętnika i blogu

· tłumaczenia

· wyrażanie opinii

· rozmowa o ulubionych dyscyplinach sportowych

· opisywanie miejsc i obiektów

· relacjonowanie wydarzeń sportowych

· sposoby kibicowania

XIII

MAJÓWKA Życie codzienne

· kalendarz

· koniugacja w pierwszej osobie liczby pojedynczej

· czas przyszły

· konwencje zapisu duż ych i małych liter

· wyrażanie opinii

· posługiwanie się terminologią z zakresu literatury

· pisanie zaproszeń

· pisanie pozdrowień

· wyrażanie i określanie czasu

XIV

W DROGĘ Dom i otoczenie Życie codzienne Podróże i turystyka

XV

TU I TAM, TAM I TU Podróże i turystyka Środowisko naturalne

· najbliższa okolica

· plan dnia

· codzienne obowiązki

· moja szkoła

· środki transportu

· wakacje, wypoczynek, znane miejsca i obiekty

· określanie czasu wydarzeń

· liczebniki zbiorowe

· okoliczniki czasu, miejsca, sposobu, przyczyny

· czasowniki ruchu

· zdania oznajmujące, wykrzyknikowe i pytające

· pisownia rzeczowników własnych

· wykrzykniki

· kształtowanie recepcji audytywnej

· wyrażanie opinii

· czytanie ankiet

· rutyna dnia codziennego

· pytanie o drogę

· opisywanie miejsc, położenia i sytuacji

· kształtowanie recepcji audytywnej

· wyrażanie opinii

· opisywanie miejsc turystycznych

XVI

· pogoda i pory roku, zwierzęta

· czasowniki w czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym

· relacje z podróż y

· wypowiedzi o wakacjach

Polska / Poland

Wielka Brytania / The United Kingdom

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland W sk ład Wielkiej Brytanii zalicza się Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia.

Stolica: Londyn

Anglia – Londyn; Szkocja – Edynburg; Walia – Cardif; Irlandia Północna – Belfast

Liczba ludności: 66 796 800

Powierzchnia: 244 820 km²

Waluta: funt szterling

Hymn: God Save the Queen (Boże chroń Królową)

Rzeczpospolita Polska

The Republic of Poland

Polska znajduje się w Europie Środkowej i sąsiaduje z siedmioma krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północnym-wschodzie, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego.

Granice Polski wynoszą razem 3511 km.

Stolica: Warszawa

Liczba ludności: 38 265 000

Powierzchnia: 312 696 km²

Waluta: złoty

Hymn: Mazurek Dąbrowskiego

LONDYN

WARSZAWA

RZECZOWNIK (ang. noun) – nazywa osoby, uczucia, zwierzęta, rośliny, przedmioty, zjawiska i pojęcia. Odpowiada na pytania: KTO? KOGO?

KOMU? KIM? O KIM? CO? CZEGO? CZEMU?

CZYM? O CZYM? Rzeczownik odmienia się przez liczby (pojedyncza i mnoga) i przypadki (jest ich siedem). Ma też trzy rodzaje (męski, żeński i nijaki).

CZASOWNIK (ang. verb) – określa czynności i stany. Odpowiada na pytania CO ROBI? (Ola czyta.); W JAKIM JEST STANIE? (Ona choruje.); CO SIĘ DZIEJE? (Planety krążą.). Czasownik ma liczby (pojedyncza i mnoga) i odmienia się przez osoby (Ja czytam.; My uczymy się.). Czasownik ma trzy czasy: przeszły (byłem), teraźniejszy (jestem), przyszły (będę). Odmienia się również przez tryby, strony i rodzaje. Czasownik stanowi centrum zdania i zwykle wymaga uzupełnień w postaci podmiotu, dopełnień (bliższego i dalszego) oraz okoliczników.

PRZYMIOTNIK (ang. adjective) –wskazuje na cechy osób i rzeczy. Odpowiada na pytania JAKI? JAKA?

JAKIE? (duż y, wysoka, świeże); KTÓRY?

KTÓRA? KTÓRE? (atlantycki); CZYJ?

CZYJA? CZYJE? (ojcowski, wasza). Przymiotnik odmienia się przez liczby, rodzaje i przypadki, ale także stopniuje się (ciekawa – ciekawsza –najciekawsza).

TRANSKRYPCJE NAGRAŃ

PRZYSŁÓWEK (ang. adverb) – wskazuje na sposób, miejsce i czas. Odpowiada na pytania JAK? (szybko, dok ładnie, dobrze); GDZIE? (blisko, tam, z dołu); KIEDY? (rano, całymi latami). Przysłówek, który pochodzi od przymiotnika może być stopniowany (dobrze – lepiej –najlepiej).

PRZYIMEK (ang. preposition) – to wyraz, który występuje z innym wyrazem i zmienia jego końcówkę. Popularne przyimki to np.: bez (Marceliny), blisko (sklepu), do (domu), między (uczniami), na (stole), naprzeciw, obok (szafki), od (czasu), po (lekcji), przed (domem), przez (góry), przy (szkole), w (klasie), z (chłopcem), za (miastem). Przyimek wymaga określonej formy przypadka.

ODMIENNE

CZ ĘŚ CI MOWY

NIEODMIENNE

LICZEBNIK (ang. numeral) – wskazuje na liczbę osób i przedmiotów. Określa kolejność i zawsze związany jest z liczeniem. Pytania liczebnika to: ILE? (pięć, dwie, tysiąc); KTÓRY? KTÓRA? KTÓRE? KTÓRZY? (pierwszy, trzecia); JAKI? JAKA? JAKIE? (potrójny, podwójna).

ZAIMEK (ang. pronoun) – jego główną funkcją jest unikanie powtórzeń w tekstach. Dzieli się ze względu na zastępowaną część mowy, np.: rzeczowny (kto, co, ja, ty, oni, nic, nikt, wszyscy), przymiotny (jaki, taki, mój, wasz, ich, ten, swój), liczebny (ile, tyle, wszystko, kilka, kilkanaście), przysłowny (jak, tak, gdzie, tam, nigdzie, zawsze) i na pełnioną funkcję, np.: nieokreślony (ktoś, coś, jakiś, czyjkolwiek), wskazujący (ten, tamta), przeczący (żaden, nikt, nigdzie), osobowy (ja, ty, on/ona/ono, my, wy, oni/one), dzierżawczy (mój, twój, jego/jej, nasz, wasz, ich). Zaimek odmienia się przez liczby i przypadki.

SPÓJNIK (ang. conjunction) – jest to wyraz nieodmienny i niesamodzielny (jak przyimek), ale nie wpływa na końcówkę następnego wyrazu. Spójnik współrzędny może być np.: łączny (i, oraz), rozłączny (lub, albo), wyłączający (ani), przeciwstawny (a, ale, jednak, przecież), wynikowy (więc, dlatego). Spójnik podrzędny może być np.: czasu (gdy), przyczyny (ponieważ), celu (żeby), warunku (jeśli, jeżeli).

WYKRZYKNIK (ang. exclamation) – wyraża uczucia i wolę (A! Ach! Au! Cha, cha! Cześć! Hmm! Hura! Na pomoc! Ojej! O rety! Stop! Ratunku! Uf!). Wykrzyknik służ y również do naśladowania dź więków ludzkich, zwierzęcych i różnych przedmiotów (Bęc! Bzz! Ćwir, ć wir! Hau, hau! Kap, kap! Kukuryku! Stuk-puk! Tik-tak! Trach!).

PARTYKUŁA (ang. particle) – to wyraz, który zmienia lub wzmacnia znaczenie innego wyrazu (Chciałbym; Czy pomożesz?; Nie znam jej.; Niech to zrobi!; Tylko tyle?). Popularne partykuły to: by, czy, może, nie, no, niech, -że.

ROZDZIAŁ I

W SZKOLNEJ ŁAWIE

Pierwsze dni w szkolnej ławce, w nowej klasie z nowym nauczycielem lub nową nauczycielką mogą stanowić wyzwanie, ale łatwo jest zaradzić trudnemu powrotowi do szkoły!

Musimy się poznać i działać wspólnie!

Zadanie 1. Wypełnij poniższy kwestionariusz osobowy (questionnaire) i podziel się informacjami o sobie z kolegą/koleżanką z ławki. Czy jesteście do siebie podobni? Czy bardzo się różnicie? Poproście swojego nauczyciela/ swoją nauczycielkę o zaprezentowanie swoich odpowiedzi.

KWESTIONARIUSZ PRZYJĘCIA DO NASZEJ KLASY

Imię i nazwisko: ........................................................................................................................ Klasa: ...............................................

Najbardziej lubię, gdy mówi się do mnie .................................................................................................................................

Imię i nazwisko mojego nauczyciela/ mojej nauczycielki ....................................................................................................

Najbardziej lubię szkołę za ........................................................................., bo ..............................................................................

Najbardziej nie lubię w szkole .........................................................................., ponieważ

Moją supermocą jest .........................................................................................................................................................................

Chcę nauczyć się ...................................................................................................................................................................................

Jestem dobry/dobra w .........................................................................................................................................................................

§ Piszemy regulamin i umowę dotyczącą zasad pracy w klasie!

Regulamin to zbiór przepisów i rozporządzeń obowiązujących na przyk ład pracowników jakiejś organizacji lub instytucji, członków organizacji, uczniów i nauczycieli.

Umowa to pisemne lub ustne porozumienie stron; dokument, w którym określone są ich prawa i obowiązki.

Defnicje na podstawie: www.sjp.pwn.pl

Zadanie 1a. Przygotuj umowę dotyczącą zasad panujących w twojej klasie.

Umowa dotycząca zasad panujących w klasie

Zawarta w dniu roku w pomiędzy:

*niepotrzebne skreślić

1. ..................................................................................................................................... (uczniem/uczennicą)* a

2. (nauczycielem/nauczycielk ą)*

Prawa ucznia/uczennicy*

Obowiązki ucznia/ uczennicy*

Prawa nauczyciela/ nauczycielki*

Obowiązki nauczyciela/ nauczycielki*

Niniejszym o ś wiadczam, że zapozna ł em/zapozna ł am* si ę z tre ś ci ą powy ż szej umowy i zobowi ą zuj ę si ę jej przestrzega ć

podpis ucznia/uczennicy* podpis nauczyciela/nauczycielki*

Zadanie 2. Odpowiedz na poniższe pytania.

1. Co przedstawia zdjęcie znajdujące się po lewej stronie?

2. Jaka atmosfera panuje na zdjęciu?

3. Kogo widzisz na pierwszym, a kogo na drugim planie fotografi?

4. Jak myślisz, o czym będzie nagranie audio?

Zadanie 2a. Wysłuchaj fragmentu nagrania rozmowy Maćka ze swoją wychowawczynią, a następnie zadecyduj, które ze stwierdzeń są prawdziwe (P), które fałszywe (F), a jakich kwestii nagranie nie porusza (?).

0. Historia nie wchodzi Maćkowi do głowy.

1. Największe trudności w szkole sprawiają chłopcu trzy przedmioty szkolne. .........

2. Każdą książkę historyczną Maciek czyta od początku do końca. ..........

3. Maciek w szóstej klasie stworzył zeszyt, w którym opracował wszystkie zagadnienia historyczne od początku do końca.

4. Maciek lubi język angielski i chciałby zostać nauczycielem tego przedmiotu.

5. Pani Anderson wierzy, że Maciek napisze dobrze egzamin w szóstej klasie. ..........

6. Maciek nie zna znaczenia wszystkich słów, które czyta.

7. Pani Ewa pomaga uczniom, gdy napotykają oni trudności w nauce.