Issuu on Google+

www.kullhadd.com

IL-MILIED RIFLESSJONIJIET DWAR IT-TWELID TA’ ÌESÙ

Il-Óadd 23 ta’ Diçembru, 2012 Óar©a Nru 1,015

Ara pa©ni 4 u 5

Prezz ›0.80

ÓATRA TA’ DEPUTAT MEXXEJ LABURISTA GÓALL-AFFARIJIET TAL-PARLAMENT

KUNSENS WIEGÓSA FAVUR LOUIS GRECH Meta lbiera˙ f’nofsinhar g˙alqu n-nomini g˙all-kariga ta’ Deputat Mexxej g˙all-Affarijiet talParlament tal-PL, il-Membru Parlamentari Ewropew Louis Grech kien l-uniku wie˙ed li ©ie nnominat g˙al din il-kariga. Dan wara li n-nomina tieg˙u ©abret warajha kunsens wiesa’ fi ˙dan ilPartit Laburista u anki barra minnu. Deputati o˙ra li kienu interessati jikkontestaw g˙al din ilkariga, taw l-appo©© tag˙hom g˙an-nomina ta’ Louis Grech. Louis Grech tefa’ n-nomina tieg˙u l-Ìimg˙a filg˙axija. Il-proponent huwa Chris Cardona u ssekondawh Karmenu Vella u Joe Mizzi. Id-Deputat Laburista Chris Cardona fil-pa©na tieg˙u ta’ Facebook qal li “illum g˙andna lkoll ninsew l-ambizzjonijiet u l-interessi tag˙na personali u naraw biss dak li hu fl-interess ta’ pajjiΩna li je˙tie© tmexxija ©dida”. Min-na˙a tag˙ha d-Deputat Laburista Helena Dalli fuq Facebook ukoll qalet illi “l-a˙jar ˙a©a f’dan il-mument delikat g˙all-Partit hija li kull˙add ikun mag˙qud wara kandidat wie˙ed”. “B’tim b’sa˙˙tu u b’Joseph Muscat, Toni Abela u Louis Grech fit-tmexxija, inkomplu na˙dmu biex fid-9 ta’ Marzu li ©ej ikollna reb˙a Laburista,” qalet Helena Dalli. Min-na˙a tieg˙u d-Deputat Laburista Owen Bonnici qal li “Louis Grech huwa l-a˙jar g˙aΩla fiççirkostanzi preΩenti biex jikkumplimenta l-˙idma g˙aqlija ta’ Joseph Muscat. Louis Grech igawdi r-rispett s˙i˙ tieg˙i.” sostna Owen Bonnici. L-elezzjoni g˙al Deputat Mexxej g˙all-Affarijiet tal-Parlament se ssir nhar il-Óamis, 27 ta’ Diçembru. • Tkompli f’pa©na 6

JIÛDIED IL-FAQAR F’MALTA

35 SENA MIT-TRAÌEDJA TA’ KARIN GRECH

GVERN LABURISTA JKUN KOMMESS LI JERADIKA L-FAQAR Minn rapporti tal-Eurostat li ©ew ippubblikat fl-a˙˙ar jiem, ˙are© biç-çar li l-faqar f’Malta qieg˙ed jiΩdied minn sena g˙all-o˙ra. Quddiem din is-sitwazzjoni l-Mexxej Laburista Joseph Muscat sostna l-poΩizzjoni tal-Partit Laburista li jeradika l-faqar jekk dan jing˙ata l-fiduçja biex jiggverna. Fil-bidu ta’ dan ix-xahar, minn statistika talEurostat ˙are© li n-numru ta’ persuni li qeg˙din jg˙ixu f’riskju ta’ faqar jew jinsabu neqsin minn affarijiet baΩiçi, tela’ g˙al 89,000, li jammontaw g˙al 21.4% tal-popolazzjoni Maltija. Din hija Ωieda ta’ 1.1% fuq l2010. G˙all-Unjoni Ewropea dawk f’riskju ta’ faqar g˙ax huma neqsin minn affarijiet baΩiçi huma dawk li ma jirnexxilhomx i˙allsu lkont tad-dawl jew il-kera fil-˙in, dawk li ma jaffordjawx iΩommu karozza jew darhom s˙una, u dawk li ma jaffordjawx vaganza kull sena, fost o˙rajn. Intant, minn statistika o˙ra ppubblikata din il-©img˙a ˙are© li qeg˙din jiΩdiedu l-persuni li jaqilg˙u paga minima. Fil-fatt, Malta hija liktar pajjiΩ li ra Ωieda qawwija f’dawk li qeg˙din fuq il-paga minima mill-pajjiΩi kollha l-o˙ra tal-UE, filwaqt li l-ammont ta’ persuni b’paga minima huwa wkoll aktar g˙oli mill-medja Ewropea. Iktar minn hekk, Malta g˙andha wkoll paga medja li hija sostanzjalment iktar baxxa mill-medja Ewropea. Filwaqt li l-paga medja f’Malta hija ta’ €7.5 s-sieg˙a, il-medja Ewropea hija ta’ €11.9 s-sieg˙a. L-iktar pajjiΩ fl-UE b’paga medja g˙olja kien idDanimarka b’€25 is-sieg˙a, u l-inqas il-Bulgarija b’ €1.5 s-sieg˙a. Intant, waqt Ωjara li Dr Joseph Muscat g˙amel nhar il-Óamis fil-Millenium Chapel, huwa sostna li Gvern Laburista se jkun kommess li jer©a’ jeradika l-faqar minn pajjiΩna. Muscat irringrazzja lil kull min ja˙dem fil-Milennium Chapel, talli dawn g˙enu biex il-familji jikbru u jsibu direzzjoni. Huwa Ωied jg˙id li Gvern Laburista se jkun qieg˙ed jag˙ti kull appo©© neçessarju fl-operat tas-servizzi offruti minn din il-kappella.

It-Tabib Çensu Moran jiddeskrivi x-xena tal-biki ftit mumenti qabel ma mietet Karin Grech. Jg˙id ukoll li dakinhar kienet l-unika darba li qatt ra lill-Perit Mintoff jibki Pa©ni 2 u 3


02

23.12.2012

Il-qtil ta’

il-qtil ta’ karin grech

“karin kellha feriti serjissimi tista’ tg˙id li kellha msarin Normalment dawn iΩ-Ωminijiet tal-festi huma assoçjati mal-fer˙. IΩda dawn iΩ-Ωminijiet f’pajjiΩna huma mtappna bil-memorja kerha ta’ delitt fa˙xi li sal-lum g˙adu ma ©iex solvut u li ˙alla familja f’dulur kbir. Óamsa u tletin sena wara t-tra©edja tal-qtil makabru ta’ Karin Grech, KRISTA CARUANA tkellmet mat-Tabib ÇENSU MORAN li rrakkonta din lesperjenza terribbli li ma tista’ qatt tit˙assar minn mo˙˙u.

Intervista mqanqla Kollox kien g˙alxejn

Il-pakkett bomba li qatel lil Karin Grech

Din is-sena ja˙bat il-35 anniversarju mill-qtil politiku tat-tfajla Karin Grech, bint il-Professur Edwin Grech. Dan il-kaΩ jibqa’ mfakkar b˙ala wie˙ed mill-aktar delitti talwa˙x li qatt se˙˙ew f’pajjiΩna, u li sfortunatament sal-lum il-©urnata g˙adu ma ©iex solvut. Tlabna lit-Tabib Çensu Moran biex jag˙tina intervista u jirrakkontalna din il-©rajja tra©ika mil-lenti tieg˙u. Dan g˙aliex meta se˙˙et din it-tra©edja huwa kien ilMinistru tas-Sa˙˙a. G˙alkemm g˙addew 35 sena, it-Tabib Moran g˙ad g˙andu memorja luçida ˙afna dwar dak li ©ara f’dak il-jum ikrah tat-28 ta’ Diçembru tal-1977. ViΩibbilment komoss, Çensu Moran irrakkonta din il-©rajja li fi kliemu ma laqtitux biss b˙ala ministru tas-sa˙˙a, jew tabib imma anke b˙ala ˙abib kbir tal-Professur Edwin Grech, missier din il-vittma innoçenti. Laqg˙a f’Kastilja “Dakinhar li se˙˙ l-inçident, jien kont qieg˙ed fl-Uffiççju tal-Prim Ministru g˙ax kelli l-laqg˙a tassoltu ma’ Mintoff. Ódejja kien hemm ukoll il-Viçi Prim Ministru ta’ dak iΩ-Ωmien, ÌuΩè Cassar. Kollox beda minn telefonata li rçieva Mintoff,” beda jg˙idli Çensu Moran. Kompla jg˙id li g˙adu jiftakar sew kif waqt li kien qieg˙ed fuq it-telefown, Mintoff deher im˙awwad, u b˙al donnu li ma setax jifhem sew dak li kienu qeg˙din jg˙idulu. “Jien u ÌuΩè ma konniex nafu x’kienu qed jg˙idulu lill-Perit, imma hu beda jg˙id: “G˙iduli eΩatt”. Niftakar biss li f’˙in minnhom Mintoff deher emozzjonat ˙afna. Mill-ewwel indunajna li kienet xi ˙a©a serjissima. Immedjatament, Mintoff beda jag˙ti ordnijiet biex isiru l-investigazzjonijiet me˙tie©a. Meta qata’ l-linja, Mintoff kellu xokk kbir fuqu. Mill-ewwel infurmana li kienet intbag˙tet ittra bomba li kienet indirizzata lillProfessur Edwin Grech u li kienet fet˙itha bintu Karin. Infurmana wkoll li l-bomba splodiet u ˙alliet lil Karin feruta gravament u anke kka©unat feriti serji lil ˙uha li kien qieg˙ed viçin tag˙ha. Imbag˙ad Mintoff qalli: “Çens, itlaq issa lejn l-Isptar. Ûommni infurmat b’dak kollu li jkun qieg˙ed ji©ri.” “Jien tlaqt ni©ri u mort l-Isptar San Luqa biex nara eΩattament x’kienet is-sitwazzjoni,” kompla jirrakkonta t-Tabib Çensu Moran.

Moran kompla jg˙id li malli da˙al fl-Emer©enza tal-Isptar San Luqa, it-tobba infurmawh li l-vittma talittra bomba, li kellha biss ˙mistaxil sena kienet f’qag˙da gravi ˙afna u li kellha bΩonn xi interventi ur©enti min˙abba li kienet f’periklu imminenti li titlef ˙ajjitha. “Ma nista’ ninsa qatt ix-xena li rajt quddiemi. Karin kellha feriti serjissimi f’sidirha u Ωaqqha. Tista’ tg˙id li kellha msarinha barra. Kif rajt hekk, tajt ordni biex isirulha linterventi kollha me˙tie©a. Mill-ewwel bdew i˙ejju t-teatru tal-operazzjoni iΩda l-qag˙da ta’ Karin tant kienet gravi li kien kollu g˙alxejn g˙ax it-tfajla tilfet ˙ajjitha,” kompla jg˙id Moran biddmug˙ f’g˙ajnejh. F’dawn iç-çirkostanzi, Moran qal li re©a’ tela Kastilja biex jinforma lill-Prim Ministru b’dak li ©ara. “Er©ajt tlajt Kastilja. Wara li infurmajtu bl-iΩviluppi li kien hemm, Mintoff çempel lil martu Moira u infurmaha b’din it-tra©edja. Mintoff kien emozzjonat ˙afna u nista’ ng˙id li dik kienet l-unika darba li rajtu jibki.” Kollox marbut mal-istrajk Çensu Moran qal li l-Perit Mintoff mill-ewwel rabat dan l-inçident mall-istrajk tat-tobba. Qal li Mintoff mill-ewwel qallu li kien je˙tie© li jsir minn kollox biex tissolva lproblema tan-nuqqas ta’ qbil bejn it-tobba u l-Gvern g˙ax fi kliemu listrajk tat-tobba kien ˙a Ωvolta serja ˙afna. It-teΩi tal-Perit Mintoff, li l-qtil ta’ Karin kellu relazzjoni mal-istrajk tat-tobba, kompliet ti©i kkonfermata dakinhar stess tat-28 ta’ Diçembru tal-1977 wara li envelop simili ntbag˙at lit-tabib Pawlu Chetcuti Caruana li, b˙all-Professur Edwin Grech, kien qieg˙ed iservi fl-Isptar matul l-istrajk. Fortunatament il-pakkett li kien indirizzat lil Chetcuti Caruana ma splodiex. Óafna snin wara li se˙˙ dan iddelitt, anke l-Qorti kkonkludiet li dan l-inçident kien marbut malistrajk tat-tobba u li kellu motivazzjonijiet politiçi, kompla jg˙id Çensu Moran. Investigazzjonijiet li ma wasslu mkien Moran spjega li Gvern Laburista kien g˙amel minn kollox biex dan il-kaΩ ji©i investigat bl-aktar mod serju. B˙ala miΩura ta’ sigurtà sabiex ji©i evitat xi incident ie˙or simili f’dak iΩ-Ωmien, Gvern Laburista


23.12.2012

Karin Grech

f’sidirha u Ωaqqha ha barra” kien ta ordni biex kull min b’xi mod seta’ kellu rabta mal-istrajk tat-tobba, u jirçievi xi envelop, dan kellu jinfeta˙ qabel ma jin-tbag˙at lilu. “L-investigazzjonijiet dwar dan il-kaΩ baqg˙u g˙addejjin. Gvern Laburista kien sa˙ansitra qabbad esperti barranin minn Scotland Yard u mill-Palestina biex jinvestigaw dan id-delitt. Sfortunatament, minkejja li kien hemm xi suspetti dwar min seta kien responsabbli, ˙add qatt ma tressaq il-Qorti,” kompla jg˙id it-Tabib Moran. Sa˙aq li l-kaΩ g˙adu miftu˙ sal-lum iΩda jemmen li aktar ma jg˙addi Ωmien minn fuqu aktar se ssir diffiçli biex dan ilkaΩ ji©i solvut. KaΩ li biddlilhom ˙ajjithom Çensu Moran qal li dan il-kaΩ biddel ta’ ta˙t fuq il-˙ajja talProfessur Grech u l-familja tieg˙u. “Kull meta nkellem lil Edwin, g˙adu sal-lum il-©urnata jsemmi dan il-kaΩ. U birra©un g˙ax mal-familja tieg˙u baqg˙et qatt ma saret ©ustizzja. G˙al Edwin, dan il-kaΩ daqslikieku se˙˙ ilbiera˙ u g˙adu jis˙aq dwar il-˙tie©a li jsir xi ˙a©a biex min hu responsabbli jie˙u dak li ˙aqqu,” sostna tTabib Moran. Staqsejtu kif affettwah personalment. “Lili dan il-kaΩ

laqatni mhux biss g˙ax dak iΩΩmien kont il-Ministru tasSa˙˙a u tabib imma g˙ax jien kont u g˙adni ˙abib kbir u kollega tal-Professur Grech. Apparti minn hekk, fuq baΩi personali, illum nirrealizza kemm f’dak iΩ-Ωmien, anke jien u familti konna qed ng˙ixu f’periklu g˙alkemm f’dak iΩΩmien l-ebda biΩa’ ma waqqfitni milli nkompli bl-isforzi tieg˙i,” temm jg˙id Dr Moran.

“Mintoff kien emozzjonat ˙afna u nista’ ng˙id li dik kienet l-unika darba li rajtu jibki.”

03

It-Tabib Çensu Moran


04

23.12.2012

Il-Milied

IL-MILIED: IL-BIDU TAR-REDENZJONI Riflessjonijiet dwar it-twelid ta’ Kristu L-EWWEL PARTI – Servizz ta’ Frank Zammit – info@serviziopetrino.com www.serviziopetrino.com

Da˙la

L-aççettazzjoni ta’ Marija

Frank Zammit Il-festa tal-25 ta’ Diçembru kienet ©iet stabbilita sabiex b˙ala çelebrazzjoni Kristjana tag˙mel tajjeb g˙all-festa mitrajka ta’ ‘ dies natalis Solis Invicti ’ (il-festa tax-xemx invinçibbli). Il-festival pagan tas-solstizju tax-xitwa kienet okkaΩjoni importanti g˙ar-Rumani tal-qedem, li f’dak il-jum kienu jiççelebraw il-festa tal-alla Xemx. Din il-festa kienet ittul mis-17 sal-21 ta’ Diçembru (Is-Saturnali), biç-çelebrazzjoni til˙aq il-quççata tag˙ha fis-Sol Invictus, fil-25 ta’ Diçembru. Dan il-kult kien ©ie introdott mill-Imperatur Aureliano, fejn kien anke juΩa s-simboli mu taΩ-Ωog˙Ωija eterna ta’ Dionisius. Il-Grieg Dionisius kien meqjus b˙ala l-wild divin imwieled minn ver©ni tas-sema. Dionisius kien ©ie latinizzat bl-isem ta’ Mithra li fil-Lvant kienu jiççelebrawh fil-lejla tal-24 ta’ Diçembru. Kien anke l-alla Persjan tal-misteri, lalla tax-Xemx, tal-˙biberija u tal-Ordni Kosmika u l-portatur tad-dawl il-©did, il-Genitor Luminis. F’dik il-lejla l-fidili kienu jixeg˙lu n-nar biex jg˙inu x-xemx titla’ ’l fuq millorizzont. Il-Knisja Kristjana kienet g˙aΩlet id-data tal-25 ta’ Diçembru b˙ala t-twelid ta’ Kristu sempliçiment biex tikkristjanizza din il-festa pagana li tant kienet segwita millmases. U g˙alhekk l-Imperatur Kostantinu (280-337) g˙aqqad il-qima tax-xemx, li hu kien l-iben protett tag˙ha, u l-kult tal-Mithra mal-Kristjane mu. Kien fir-renju tieg˙u li g˙all-ewwel darba kienet iççelebrata l-festa tal-Milied. Fil-fatt tissemma g˙all-ewwel darba din il-festa Nisranija fil-25 ta’ Diçembru fil-kalendarju litur©iku Ruman tat-354 W.K. Madankollu, iç-çelebrazzjoni tal-Milied kienet di©à attestata f’Ruma madwar is-sena 336 W.K., wara li l-festa aktar antika tal-Epifanija (manifestazzjoni) kienet ©iet integrata mil-Lvant g˙all-Punent. Minn Ruma l-Milied infirex lejn l-Afrika, Spanja u l-Italja ta’ Fuq. Ìwanni KriΩostmu kien iççertifika ç-çelebrazzjoni tieg˙u f’Antijokja b˙ala festa separata mill-Epifanija. IΩda kien biss ta˙t l-Imperatur Ìustinjanu (527-565 A.D.) li l-Milied kien ©ie rikonoxxut b˙ala festa legali fil-Punent. F’din it-tradizzjoni, iç-çelebrazzjoni tal-Milied riedet ting˙aqad sabiex tindika l-avvent tad-Dawl tad-Dinja, li jirba˙ fuq id-dlam. Huwa t-tarbija, li da˙al fid-dinja, sabiex jinawgura ˙ajja ©dida, u ©ab id-dawl mieghu g˙all-umanità kollha. Spiritwalment, il-Milied, b˙all-G˙id, jg˙inna ng˙addu millpassa©© tag˙na mill-mewt g˙all-˙ajja ma’ Kristu. Nistg˙u ng˙idu li s-su©©ett tal-festa tal-Milied huwa l-misteru talfidwa, li jil˙aq il-quççata tieg˙u fl-G˙id. Madankollu, dan huwa biss il-punt tat-tluq tal-misteru tas-salvazzjoni ordnat g˙all-fidwa tag˙na. Kif jinghad fil-kolletta tal-Óamis ta’ qabel l-Epifanija: “Alla fit-twelid tal-Iben tieg˙u ta prinçipju mill-isba˙ g˙all-fidwa tag˙na.” Il-verità tar-redenzjoni tiddependi fuq l-istess verità tal-Inkarnazzjoni. Il-Milied, sa çertu punt, huwa l-G˙id ilKbir ‘antiçipat’. Ejja naraw flimkien xi spunti u fatti minn dan il-pjan qaddis ta’ Alla li bih feda lill-umanità.

Dun Ìor© Dalli Is-Swieqi, Malta

“Hawn jien il-Qaddejja tal-Mulej, ikun minni skont kelmtek,” kienet ir-risposta ta’ Marija g˙assej˙a ta’ Alla permezz tal-An©lu Gabriel. Ûjara li s-su©©ett tag˙ha ma kinitx Marija, mma kien lIben ta’ Alla li kellu jitwieled minn Marija. Ûjara li f’dawk il-©ranet ma kinitx l-ewwel

wa˙da li g˙amel l-Arkan©lu Gabriel. Sitt xhur qabel, l-istess Arkan©lu kien mar Ìerusalemm u mhux Nazzaret. Kien mar mhux f’belt tal-Galilija, li ma jaf biha ˙add, imma kien mar fil-kapitali politika u reli©juΩa. Kien mar g˙and saçerdot, wie˙ed mill-istituzzjoni reli©juΩa, mhux g˙and xebba sempliçi. Imma din ix-xebba sempliçi kienet il-fqira flispirtu dejjem miftu˙a g˙all-Mulej. Din l-anawim kienet il-Hienja, l-Imbierka u l-Preferuta talMulej. Kien f’Marija li l-Mulej kien ja˙dem komdu. G˙ax Marija kienet dejjem miftu˙a g˙al dak li Alla ried mill-˙ajja. Tant hu hekk li lEvan©elista San Luqa jg˙idilna li l-An©lu talMulej deher lil Ûakkarija, imma da˙al g˙and Marija. Ir-relazz-joni ta’ Ûakkarija ma’ Alla kienet esperjenza minn barra. Relazzjoni marbuta ma’ kmandamenti u obbligi lejn Alla. Imma r-relazzjoni ta’ Marija ma’ Alla kienet mibnija fuq komunikazzjoni interjuri. Kien g˙alhekk li l-An©lu seta’ jid˙ol g˙andha. Ilmessa©© tal-Mulej kien parti minn ˙ajjitha. Marija kienet dik l-imbierka li mhux biss tisma’ l-kelma ta’ Alla, imma lesta li dejjem tag˙mel dak li jrid Hu. Kif jg˙idilna l-Papa Pawlu V1 fl-eΩortazzjoni Marialis Cultus, Marija hija l-mudell ta’ kull Nisrani g˙ax tg˙allimna li l-Kelma ta’ Alla trid tkun mhux biss mismug˙a imma anki milqug˙a u mxandra. Il-Kelma ta’ Alla ssir il-Bxara t-Tajba g˙alina u tista’ tinkarna fina, jekk b˙al Marija ninterjorizzawha. Il-Van©elu jsir il-Bxara t-Tajba jekk iwassalna g˙ad-deçizjoni ta’ qadi g˙al dak li jrid il-Mulej. Il-fidi mis-smig˙ tal-kelma ta’ Alla. Min jisma’ lKelma, immexxi mill-Ispirtu s-Santu, b˙al Marija, isir hu nnifsu qaddej ta’ dak li jisma’. Luqa jippreΩentalna lil Marija b˙ala l-ewwel wa˙da li tisma’ din il-Bxara t-Tajba ta’ salvazzjoni, taççetta li ssir qaddejja tag˙ha u fl-a˙˙ar tmur ‘t˙affef lejn il-g˙oljiet’, biex ixxandarha. Dan huwa l-proçess tad-dixxiplu. Dan huwa lmod li bih Luqa jipp-reΩenta lil Marija mhux biss b˙ala l-ewwel dixxiplu, imma wkoll b˙ala mudell tad-dixxiplu.


23.12.2012

Il-Milied

05

GuΩeppi: Il-Kustodju tal-Feddej

It-Twelid ta’ Ìesù: L-Iben t’Alla jsir Bniedem

Il-Qdusija Tieg˙u l-Papa Benedittu XVI Ruma, l-Italja

Il-Kardinal Raffaele Farina S.D.B. Arkivista u Librar Emeritu tal-Knisja Kattolika Appostolika Rumana Buonalbergo, l-Italja

L-im˙abba umli u sinçiera tieg˙u g˙all-imwieg˙da tieg˙u u d-deçiΩjoni tieg˙u sabiex jg˙aqqad l-˙ajja tieg˙u ma’ Marija, attiratu u introduçietu b˙ala ‘ra©el ©ust’, g˙al intimità speçjali ma’ Alla. Tabil˙aqq, ma’ Marija u, aktar tard, speçjalment, ma’ Ìesù, huwa beda mod ©did ta’ x’jaqsam ma’ Alla, fejn aççettah fil-˙ajja tieg˙u, sar jag˙mel parti mill-pro©ett tieg˙u tas-salvazzjoni u g˙amel ir-rieda tieg˙u. Wara li b’lealtà kbira kkonforma mal-istruzzjonijiet tal-An©lu li qallu: “La tibΩax tie˙u lil Marija b˙ala martek,” huwa ˙a lil Marija u qasam il-kumplament ta’ ˙ajtu mag˙ha; hu verament ta lilu nnifsu lil Marija u lil Ìesù u dan wassal lilu biex ipperfezzjona t-twe©iba tieg˙u g˙all-vokazzjoni li kien irçieva. Kif nafu, fil-Van©elu ma ©ewx re©istrati l-kliem ta’ ÌuΩeppi: tieg˙u hi preΩenza siekta u fidila, paçenzjuΩa u ˙awtiela. A˙na nistg˙u nimma©inaw li hu wkoll, b˙al martu u f’armonija mill-qrib mag˙ha, g˙ex is-snin tat-tfulija u l-adoloxxenza ta’ Ìesù, iservi lilhom, bil-preΩenza tieg˙u f’familtu. ÌuΩeppi ssodisfa kull aspett tar-rwol patern tieg˙u. Çertament flimkien ma’ Marija, ÌuΩeppi g˙allem lil Ìesù kif jitlob. B’mod partikolari ÌuΩeppi nnifsu kien ˙a lil Ìesù fis-sinagoga g˙ar-riti tax-‘Sabbath’, kif ukoll f’Ìerusalemm g˙all-festi kbar talpoplu tal-IΩrael. ÌuΩeppi, skont it-tradizzjoni Lhudija, kien jippresiedi fuq it-talb li jse˙˙ kuljum f’daru, kemm filg˙odu, filg˙axija, fl-ikliet, u fil-festi reli©juΩi prinçipali tal-Lhud. Fir-ritmu tal-©ranet li huwa qatta’ f’Nazzaret, fid-dar sempliçi u fil-post tax-xog˙ol ta’ ÌuΩeppi, Ìesù tg˙allem jalterna mit-talb g˙ax-xog˙ol, kif ukoll biex joffri xxog˙ol tieg˙u lil Alla li bih kien jaqla’ l-˙obΩa ta’ kuljum li kienet me˙tie©a minn familtu. (Papa Benedittu XVI – Udjenza Ìenerali 28.12.2011).

L-inkarnazzjoni hija avveniment storiku, mhux biss xi idea, xi tama, jew xi xewqa. Kien avveniment li l-bniedem ra, mess u sema’. L-ispazju (Kristu twieled f’post determinat) u l-˙in (Kristu twieled f’perijodu storiku speçifiku), akkwistaw tifsira g˙alina, dawn saru xi ˙a©a wkoll ta’ Kristu. Ir-ra©unijiet g˙aliex a˙na hawn u m’a˙niex xi mkien ie˙or, individwalment jew fil-komunità tal-familja jew filparroçça tal-knisja, u g˙aliex a˙na issa hawn, f’dan il-mument u mhux qabel jew wara, g˙andhom it-tifsira min˙abba l-fatt li Alla sar bniedem. Çertezza o˙ra tibqa’ f’qalbna: it-twelid ta’ Ìesù huwa l-bidu tas-salvazzjoni tag˙na. B’hekk id-dnub tne˙˙a, jista’ jitne˙˙a fi kwalunkwe mument; il-mewt ma tbeΩΩag˙niex: g˙alina ma baqg˙etx it-tmiem ta’ kollox, iΩda l-bidu tal-˙ajja tag˙na mieg˙u li huwa kollox g˙alina. It-twelid ta’ Kristu huwa wkoll l-twelid ta’ dak il-©isem, il-Knisja, li a˙na niffurmaw parti minnha, mag˙qudin u kompatti, differenti fil-funzjoni (u huwa g˙alhekk li a˙na ma˙buba personal-

ment u individwalment minn Ìesù!), iΩda mag˙qudin fis-sustanza, fil-forma, fil-figura ta’ Kristu, li Kristu li g˙ad irid imur quddiem il-Missier, fl-a˙˙ar taΩΩmien, ming˙ajr tebg˙a jew tikmixa, bid-dehra perfetta tal-Missier innifsu, li lilu huwa se joffri lilu nnifsu. Dan il-mument (li fiç-çelebrazzjoni litur©ika tal-Lejl Qaddis tkompli blikkunsmar tal-Ewkaristija) huwa g˙alhekk l-antiçipazzjoni ta’ meta se nkunu kapaçi li nisimg˙u, naraw, u kwaΩi mmissu u li nkunu ©isem wie˙ed fi Kristu, meta xejn ma jisseparana, meta mhu se jkun hemm xejn bejnna u Kristu, meta a˙na ma nfixklux aktar lil xulxin mill-im˙abba lejn xulxin, f’fer˙ bla tmiem. Ejja nerfg˙u dawn iç-çertezzi fi qlubna Huma s-sors ta’ Ωew© virtujiet tipikament Kristjani: is-sempliçità u l-fer˙. Issempliçità u l-fer˙ huma ç-çertezza li jkollna mag˙na lil Ìesù (Emmanuel) u ç-çertezza li hu ˙abbna l-ewwel u li hu qatt mhu ser jer©a’ j˙allina mill-©did, ji©ri x’ji©ri. Ejjew ma nippermettux li dan ilmument ta’ meditazzjoni jintemm ming˙ajr ma n˙arsu lejn l-Omm, lejn Marija, li saret l-Omm ta’ Ìesù u g˙alhekk saret Ommna wkoll. Ejja n˙arsu f’g˙ajnejha, waqt li n©orru r-rigali Ωg˙ar tag˙na, b˙alma g˙amlu rrg˙ajja, ming˙ajr mist˙ija jew biΩa’: ejja npo©©uhom f’idejha, u veru, aktar idejna jkunu vojta, definittivament vojta, allura l-ispazju g˙al Ìesù jkun akbar, g˙al Emmanuel, Alla mag˙na!


06

23.12.2012

A˙barijiet

Il-votazzjoni ssir nhar il-Óamis li ©ej • Tkompli minn pa©na 1 L-Istatut tal-Partit Laburista jipprovdi li Deputat Mexxej ikun elett jekk i©ib 50%+1 tal-voti mitfug˙a mid-delegati. Il-votazzjoni tal-Óamis se tkun miftu˙a f’Malta bejn il-11am u s-7pm fiç-Çentru Nazzjonali Laburista, il-Óamrun, u f’G˙awdex bejn il-11am u l-5pm fiç-Çentru Laburista tarRabat. Louis Grech twieled il-Óamrun fit-22 ta’ Marzu 1947. Studja ©ewwa l-Liçeo u ggradwa mill-Università ta’ Malta f’B.A. (Econ). Hu kien mag˙Ωul b˙ala Rhodes Scholar u studja fil-Kulle©© ta’ Balliol, Oxford, fejn kiseb B.A. u M.A. Louis Grech kien g˙al bosta snin f’poΩizzjonijiet ta’ tmexxija fl-Air Malta. Grech serva wkoll b˙ala direttur ta’ diversi kumpanniji, fosthom tal-Bank Çentrali ta’ Malta, talBank of Valletta, tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta u talMiddle Sea Insurance. Louis Grech ©ie elett ghall-ewwel darba fil-Parlament Ewropew fl-2004 u kien rielett fl-2009. Huwa kien g˙amel parti mill-EΩekuttiv Nazzjonali tal-PL u hu wkoll membru tal-Grupp Parlamentari Laburista. Fil-Parlament Ewropew (2004-2009) serva b˙ala Viçi Chairman fil-Kumitat g˙all-Affarijiet Ekonomiçi u Monetarji; membru tal-Kumitat dwar il-Ba©it; membru tal-Kumitat g˙all-IΩvilupp Re©jonali; membru tal-Assemblea Parla-mentari Ewro-Mediterranja u membru tal-Assemblea Parla-mentari mag˙mula mill-ACP-EU. Fl-2006, Grech kien appuntat rapporteur fuq il-Kumitat talBa©it u kien responsabbli mit-tfassil tal-Ba©it tal-EU tal2007. Peress li mill-2009 huwa l-Kap tad-Delegazzjoni tal-Partit Laburista fil-Parlament Ewropew, Louis Grech jag˙mel parti mill-Extended Bureau tal-S & D Group u jservi b˙ala Viçi Chairman fil-Kumitat g˙as-Suq Intern u l-Protezzjoni talKonsumatur. Grech huwa wkoll membru ta’ diversi kumitati u delegazzjonijiet, inkluΩi l-Kumitat dwar il-Ba©it; l-Assemblea Parlamentari Ewro-Mediterranja u parti mid-delegazzjoni g˙ar-Relazzjonijiet mal-Albanija, tas-Serbja, il-Montenegro, il-Kosovo u l-Bosnia Herzegovina. Fl-2009, kien appuntat rapporteur fil-Kumitat g˙as-Suq Intern u l-Protezzjoni tal-Konsumatur u kien responsabbli mit-tfassil tar-rapport importanti dwar Suq Wie˙ed. Grech kien mog˙ti l-premju ‘Tourism Personality of the Year’ fl-2002, u l-premju ‘Best Maltese MEP’ fl-2006.


23.12.2012

A˙barijiet

07

Permess g˙al Ûaren Vassallo fi Ωmien rekord Din il-©img˙a l-MEPA approvat fi Ωmien rekord Ωvilupp ta’ Ûaren Vassallo; benefattur mag˙ruf tal-Partit Nazzjonalista. Dan il-permess in˙are© minkejja li f’diversi aspetti l-iΩvilupp mhuwiex konformi mar-regolamenti tal-istess MEPA. Dan huwa Ωvilupp kummerçjali enormi li se jsir minflok il-fabbrika l-antika ta’ Lowenbrau f’Óal Qormi, u li jista’ jkun ta’ detriment g˙aΩ-Ωona. RITIANNE AGIUS tag˙ti ˙arsa lejn is-sit ta’ dan l-iΩvilupp u l-fatturi li jqajmu t˙assib fil-mod mg˙a©©el u inkonsistenti li bih in˙are© dan il-permess.

Minn fabbrika g˙al bini kummerçjali Is-sit li ©ie approvat g˙al dan liΩvilupp huwa mifrux fuq 21,000 metru kwadru, u lura fl1990 kien ing˙ata b’çens perpetwu lill-kumpannija Lowenbrau g˙al madwar €24,000 fissena, sakemm infeda çens fl2009 g˙as-somma ta’ €450,000 mill-istess kumpannija. Iktar tard l-art ©iet mibjug˙a lillkumpannija ta’ Ûaren Vassallo, g˙al somma li mhix mag˙rufa. Meta l-Gvern jag˙ti art g˙al Ωvilupp ta’ fabbrika, jag˙ti l-art b’çens biex jiΩgura li l-art tintuΩa g˙all-iskop li tkun ing˙atat. Meta il-Gvern jippermetti li jinfeda ç-çens, minn jifdi jkun jista’ juΩa l-proprjetà kif irid, so©©ett dejjem g˙allpermessi tal-MEPA. Meta akkwista din l-art, Vassallo g˙all-ewwel kien ippropona bini kummerçjali ta’ madwar 20 sular, u kien talab ukoll lill-MEPA biex tibdel irregolamenti tag˙ha fir-rigward ta’ din iΩ-Ωona, u dan sabiex tibda tippermetti Ωvilupp kummerçjali b’uΩu varjat. Madankollu din it-talba ma ©ietx aççettata. Fl-2010 Vassallo talab permess ie˙or g˙al binja simili, iΩda l-permess baqa’ pendenti sakemm ji©u ffinalizzati r-regolamenti dwar il-kobor tal-area fuq g˙oli ta’ diversi sulari. Fl-2011, imbag˙ad, il-MEPA ˙ar©et permess g˙al kçina industrijali b˙ala parti millbinja eΩistenti tal-fabbrika. Flistess sena Vassallo applika g˙al permess ta’ kumpless kummerçjali b’uΩu mist. Dan jinkludi swali g˙all-funzjonijiet, supermarket u numru ta’ ˙wienet o˙ra, garden centre, uffiççji, im˙aΩen u parkeg© ta’ ftit inqas minn 200 karozza. Dan il-permess ©ie approvat din il-©img˙a kontra kull preçedent. Konsegwenzi fuq in-negozju

tal-in˙awi Id-Deputat Laburista Roderick Galdes sa˙aq li Vassallo ma kienx ippreΩenta Retail Impact Assessment, li skont ir-regolamenti tal-MEPA kien neçessarju biex ikun jista’ ji©i approvat dan it-tip ta’ Ωvilupp. Fil-fatt, biex il-permess jin˙are© ming˙ajr il-bΩonn ta’ dan irrapport, il-MEPA ne˙˙iet dan ir-rekwiΩit li normalment jintalab g˙al Ωvilupp ta’ din ixxorta. Fil-fatt, il-kumpless kummerçjali tal-Pavi, li jinsab biss ftit metri ’l bog˙od mis-sit taliΩvilupp propost, kien mitlub jippreΩenta Retail Impact Assessment mal-applikazzjoni. Ir-rapport tal-case officer filkaΩ tal-applikazzjoni ta’ Vassallo jispeçifika li f’kaΩijiet simili riçenti dejjem intalab Retail Impact Assessment, u g˙alhekk ir-rakkomandazzjoni kienet li f’dan il-kaΩ ukoll isir dan ir-rapport. IΩda sussegwentement il-Perit Ruben Vassallo, li ppreΩenta l-applikazzjoni f’isem Ûaren Vassallo, sa˙aq li dan ir-rapport ma kienx neçessarju. Parke©© u kon©estjonijiet tat-traffiku Galdes qal ukoll li dan liΩvilupp ma jissodisfax il-kriterji ta’ parke©© g˙al Ωvilupp ta’ dan it-tip u daqs, tant li hemm bΩonn iktar spazji ta’ parke©© fuq is-sit innifsu. Skont ilkalkoli tal-MEPA nnifisha, il194 parke©© mhumiex biΩΩejjed g˙al dan it-tip ta’ Ωvilupp. Min-na˙a l-o˙ra, iΩda, Transport Malta qalet li dawn lispazji kienu biΩΩejjed anki fliktar ˙inijiet biΩlin tal-©urnata. Fl-istess waqt TM qalet li madwar 350 klijent li jutilizzaw isswali setg˙u jipparkjaw fil-park and ride tal-Arriva, li g˙andha tibda tinkera minn Vassallo g˙al dan l-iskop. Wa˙idha tqum il-mistoqsija

dwar kemm huwa etiku li TM tag˙mel din it-tip ta’ evalwazzjoni fl-istess waqt li qieg˙da tipproponi li tikri sit ta’ parke©© lill-applikant, u jekk dan jammontax g˙al konflitt ta’ interess. Fl-in˙awi li fih se jsir liΩvilupp, mag˙rufa b˙ala talErbg˙a Qaddisin, hemm ukoll problema serja ta’ kon©estjoni ta’ traffiku. Galdes jis˙aq li studji dwar limpatt tat-traffiku b’din il-binja kummerçjali juru li l-kon©estjoni se tkompli tiΩdied. Iktar minn hekk, f’jiem partikolari jkun hemm bΩonn qawwi ta’ iktar spazji ta’ parke©© min˙abba t-ti©rijiet taΩ-Ωwiemel fil-Marsa u anki min˙abba lmonti ta’ Óal Qormi li jarma matul tmiem il-©img˙a.

Trattament speçjali g˙al tal-qalba Intant iqum l-argument jekk dan il-permess ing˙atax bi trattament, hekk kif il-fatti kollha juru li f’dan il-kaΩ il-MEPA mxiet kontra r-regolamenti u rrakkomandazzjonijiet tag˙ha stess sabiex tapprova binja kummerçjali li tista’ potenzjalment tkun ta’ dannu g˙annegozju eΩistenti taΩ-Ωona kif ukoll g˙at-traffiku. IΩ-Ωmien li fih in˙are© dan ilpermess ukoll iqajjem t˙assib kbir. L-applikazzjoni ta’ Ûaren Vassallo ©iet approvata f’inqas minn sitt xhur, li huwa l-iqsar Ωmien li matulu l-MEPA pproçessat applikazzjonijiet ta’ din ix-xorta fil-passat. Iktar minn hekk, dan l-iΩvilupp qabeΩ applikazzjonijiet u

pro©etti ma©©uri o˙rajn sabiex Ωgur ji©i approvat qabel ilMilied, hekk kif l-g˙ada tat-Tre Re l-Parlament sejjer ixolji u l-Gvern ikun wie˙ed caretaker. Ta’ min isemmi wkoll il-fatt li w˙ud mix-xog˙lijiet u l-operat ta’ din il-binja kien di©à beda qabel ma n˙are© il-permess, u sa fejn huwa mag˙ruf il-MEPA ma ˙adet l-ebda azzjoni biex twaqqafhom. Roderick Galdes sa˙aq li dan huwa kaΩ li juri biç-çar kemm il-MEPA ma timxix bl-istess kejl ma’ kul˙add, u li ç-Chairman tal-MEPA, Austin Walker, kellu d-dover li jispjega jekk saritx pressjoni biex ikun approvat dan l-iΩvilupp fi Ωmien daqstant qasir, u minn min saret din il-pressjoni.

Imnedija bijografija ta’ Dom Mintoff

Josef Grech waqt li qieg˙ed jitnieda l-kiteb

Ilbiera˙ kien imniedi l-ktieb bijografija Duminku Mintoff u Malta fi Ωmienu miktub minn Josef Grech. Il-ktieb ©ie mniedi quddiem il-Palazz tal-President fi Pjazza San Ìor©. L-awtur Josef Grech ˙ass li kellu jag˙Ωel dan il-post sabiex iniedi l-ktieb tieg˙u g˙ax kien hawn li l-Perit Duminku Mintoff qatta’ ˙afna minn ˙ajtu g˙ax kien l-aktar deputat parlamentari li dam iservi fil-Parlament g˙al 53 sena. Josef Grech qal li l-©urnata tal-biera˙ timmarka wkoll it-28 sena minn meta Duminku Mintoff irriΩenja minn Prim Ministru ta’ Malta u minflok la˙aq Dr Karmenu Mifsud Bonnici. Intg˙aΩlet din il-©urnata g˙ax kif Duminku Mintoff qatt ma’ ˙ares lejn is-suççess tieg˙u personali, tant li kien irriΩenja meta huwa kien fil-kariga ta’ Prim Ministru. Grech qal li l-a˙˙ar parti tal-ktieb ©iet miktu-

ba fil-Façilità Korrettiva ta’ Kordin, fil-post fejn Duminku Mintoff kien mar iΩur lil Agatha Barbara fejn hija kienet inΩammet arrestata meta kienet instabet ˙atja ta’ intimidazzjoni flistrajk li kien sar fit-28 t’April, 1958. G˙alhekk Josef Grech qal li l-façilità mhux xi post ta’ diΩunur g˙ax minnha ˙ar©u nies a˙jar milli kienu da˙lu fiha, fosthom il-patrijott Malti Manuel Dimech. Grech kompla jispjega li l-ktieb li fih 1,024 pa©na u numru kbir ta’ ritratti, kif ukoll karikaturi ta’ Duminku Mintoff, huwa pubblikazzjoni ta’ J G Publisher. Dan il-ktieb tista’ tibbukkjah billi ççempel 9999 2429 jew 21378576 jew tibg˙at email lil: jgpublisher@gmail.com jew sales@sierrabooks.com jew tordnah online fuq http://www.sierra-books.com


08

23.12.2012

A˙barijiet

Sav. Onar Ola

Ix-xandir nazzjonali sar parti minn xibka tal-poter ta’ GonziPN Il-manipulazzjoni kontinwa li g˙addejja fuq ixxandir nazzjonali f’dawn l-a˙˙ar ©ranet qabel ji©i xolt il-Parlament u tibda uffiçjalment il-kampanja elettorali g˙all-elezzjoni ©enerali tad-9 ta’ Marzu hija bla preçedent fl-istorja tax-xandir f’Malta u kull min huwa konness ma’ din il-manipulazzjoni huwa ˙ati ta’ attakk serju fuq id-demokrazija Maltija. Il-manipulazzjoni hija prova li x-xandir nazzjonali sar parti mix-xibka tal-poter tal-oligarkija ta’ GonziPN u kulma huwa qieg˙ed isir fil-PBS b˙alissa huwa tentattiv viljakk biex i˙allu lil din l-oligarkija tirrenja u jittantaw jiggarantula post perpetwu fittmexxija tal-pajjiΩ. L-isfaççjata©ni politika li segwejna fuq il-PBS fla˙˙ar ©img˙at fejn g˙amlu minn kollox biex jaqdu l-manuvrar elettorali tal-Partit Nazzjonalista u ja©evolaw Viçi Kap li qed jarawh b˙ala s-salvatur tal-oligarkija huwa bla preçedent fl-istorja politika Maltija. Il-PBS sar l-g˙odda ewlenija ta’ kif ti©i influwenzata l-opinjoni pubblika u l-indottrinazzjoni li g˙addejja b˙alissa hija xejn inqas minn verΩjoni moderna tal-˙asil tal-im˙u˙ attribwit lir-re©imi dittatorjali u faxxisti ta’ Ωmien il-gwerra. Il-PBS b˙ala g˙odda ta’ GonziPN qieg˙ed jittanta jissettja l-a©enda tal-pajjiΩ b’dak li jxandar fuq listazzjonijiet nazzjonali. Il-PBS qieg˙ed ikun l-istrument li l-kontroversji politiçi jo˙loqhom hu. Óadd ma jista’ jifhem kif programm ta’ diskussjoni b˙alma kien Xarabank , bla ebda preçedent, ji©i ripetut tliet darbiet fuq l-istazzjonijiet nazzjonali, u dan g˙ax hekk dehrilhom li kien jaqbel lil GonziPN. Din sfaççjata©ni li qatt ma rajna b˙ala. Li jkollok lill-Kamra tal-A˙barijiet immexxija minn Natalino Fenech, u titfa’ programm dirett ta’ diskussjoni dirett mill- istudio tal-a˙barijiet bilparteçipanti Ruth Amaira u Peppi Azzopardi jiddiskutu b’mod mill-aktar Ωbilançjat, g˙al sag˙tejn s˙a˙, il-kwistjoni li kienet inqalg˙et fuq il-parteçipazzjoni ta’ Franco Debono fil-programm Xarabank u mbag˙ad ma jkun hemm ˙add mill-Partit Laburista biex iwie©eb g˙all-akkuΩi li kontinwament kienu qeg˙din isiru miΩ-Ωew© preΩentaturi, huwa lquççata tal-iΩbilanç fix-xandir u l-eΩempju klassiku ta’ kif m’g˙andux ikun stazzjon nazzjonali. Tant dan huwa minnu li l-istazzjon tal-PBS ©ie kkundannat g˙al dan l-iΩbilanç qawwi mill-istess Awtorità tax-Xandir. Kulma qed isir fuq ix-xandir nazzjonali f’dawn il©img˙at g˙andu biss l-g˙an li jnaqqar il-fiduçja li lpoplu Malti g˙andu fil-Partit Laburista. Kollox immirat lejn din id-direzzjoni. Millatte©©jament tal-preΩentaturi tal-programmi ta’ ©rajjiet kurrenti, mill-mistoqsijiet kif isiru, mill-mod le©©er u bl-ingwanti tal-˙arir kif jistaqsu lill-kelliema ta’ GonziPN, sal-g˙aΩla tal-˙inijiet u l-©ranet ta’ meta jixxandru l-programmi u r-ripetizzjonijiet kontinwi tag˙hom, kollox ikkalkulat biex jag˙mel l-akbar ˙sara possibbli lill-Partit Laburista u ja©evola lill-oligarkija. Imlew lill-PBS b’nies ©ejjin mill-qalba tal-Partit Nazzjonalista u taw kuntratti g˙all-produzzjoni ta’ programmi ta’ ©rajjiet kurrenti lil eksuffiçjali talPartit Nazzjonalista b’rabtiet mill-qrib ˙afna malklikka li ˙atfet f’idejha lill-istess Partit. Sa˙ansitra kellna deputat tal-Partit Nazzjonalista li ma setax isib deskrizzjoni a˙jar g˙all-qag˙da tal-lum tal-istazzjon nazzjonali minn dik ta’ kaΩin Nazzjonalista. L-affarijiet ma jistg˙ux jibqg˙u sejrin hekk issa li fi ftit ©ranet o˙ra ji©i xolt il-Parlament u l-amministrazzjoni preΩenti tkun qieg˙da hemm biss biex tara li l-

“Il-PBS sar kaΩin Nazzjonalista” – Franco Debono

affarijiet fil-pajjiΩ ikomplu g˙addejjin. Il-propaganda kontinwa fuq l-a˙barijiet tal-PBS, b’ritratti u filmati ta’ çerimonji tal-attivitajiet tal-ministri g˙andha tieqaf minnufih. It-trattament inugwali u diskriminatorju li qed jing˙ata kontinwament ilMexxej Laburista Joseph Muscat fil-konfront ta’ Lawrence Gonzi jrid jieqaf u ji©i regolat kif suppost. Kontinwament ninnota li Gonzi l-˙in kollu g˙al kull ˙a©a ta’ xejn jintervistawh f’kull Ωjara li jag˙mel, filwaqt li Joseph Muscat rari ji©i intervistat fil-bullettini tal-a˙barijiet. BiΩΩejjed wie˙ed jinnota kif ©ie trattat din il©img˙a rapport dwar Ωjara li l-Mexxej Laburista kellu mill-amministrazzjoni tal-Assoçjazzjoni talLukandiera, l-MHRA fejn l-uniku kumment li xandru dwar dak li qal Joseph Muscat kien li jrid jara

Ωvilupp turistiku fl-oqsma settorjali tieg˙u. Messhom jist˙u meta mezzi o˙ra tax-xandir u l-gazzetti rrappurtaw ferm aktar minn hekk. L-Awtorità tax-Xandir g˙andha tkompli bil-vi©ilanza tag˙ha fuq l-operat tal-PBS u nemmen li issa wasal iΩ-Ωmien li tkun proattiva u tie˙u hija stess ilmiΩuri li hemm bΩonn biex tipprevieni li dawn labbuΩi ji©ru waqt il-kampanja elettorali. Fl-Awtorità tax-Xandir hemm nies kompetenti li lli©i tax-xandir f’pajjiΩna jafuha sew u g˙aldaqstant jistg˙u kontinwament jaraw kif din il-li©i qieg˙da tinkiser sfaççatament ta’ kuljum. Hemm bΩonn li dan il-ksur ma jit˙alliex ikompli jsir u jing˙ataw rimedji fil-˙in u ra©jonevoli lil kull min qed jipprotesta g˙all-manipulazzjoni kontinwa li g˙addejja fuq l-istazzjon nazzjonali.


23.12.2012

A˙barijiet

09

SimShar – il-Film Wa˙da mill-akbar tra©edji li qatt se˙˙ew fl-ib˙ra Maltin tibqa’ dik tad-dg˙ajsa Simshar, liema tra©edja ˙alliet erba’ vittmi, bl-iΩg˙ar wie˙ed li baqa’ qatt ma nstab. Din it-tra©edja kienet l-ispirazzjoni biex dwarha jin˙adem film li se jkun qieg˙ed jo˙ro© g˙all-wiri lejn tmiem l-2013. KRISTA CARUANA tkellmet ma’ REBECCA CREMONA li hija l-mo˙˙ wara dan il-film li mistenni jifta˙ orizzonti ©odda fil-qasam çinematografiku lokali.

Minn fejn ©iet l-ispirazzjoni tag˙kom g˙all-film Simshar? Fl-2008 meta kont qieg˙da nistudja Los Angeles kont ©ejt Malta g˙all-btajjel tal-Milied u ltqajt ma’ Simon Bugeja, g˙ax segwejt it-tra©edja li kienet se˙˙et fis-sajf ta’ dik is-sena u xtaqt niltaqa’ ma’ bniedem li kien g˙adda minn dak kollu. Wara l-inkontru interessajt ru˙i f’dak li qed ise˙˙ fuq il-ba˙ar, li hu territorju differenti ˙afna mill-art. Matul ir-riçerka tieg˙i sibt ˙afna stejjer interessanti li kellhom tema komuni: dik tassopravivenza, speçjalment filkuntest tat-tensjoni bejn ittradizzjoni u l-‘progress’. Din ittensjoni, fl-opinjoni tieg˙i, hija l-qalba tal-˙ajja u l-identità Maltija kontemporanja u g˙alhekk xtaqt nesploraha. G˙alkemm l-istorja kollha bdiet ma’ Simon, u sa˙ansitra Simon huwa involut f’diversi modi fil-film, dan mhuwiex dokumentarju tal-©rajja tasSimshar, iΩda narrattiva fittizja li hija ispirata mit-tra©edja tasSimshar u stejjer o˙ra. Kemm ilkom g˙addejjin bixxog˙ol fuq dan il-film? Jiena personalment ma waqaftx minn mindu tkellimt ma’ Simon dak il-Milied. Mis-sajf tal-2009 ttim, li g˙adu l-istess sal-lum u huwa mag˙mul minn ˙afna Maltin, beda jing˙aqad u bdejna nifformulaw id-dehra (fissens ta’ kuluri, kompoΩizzjoni, eçç.), it-ton u r-ritmu (editorjali, muΩikali u l-moviment tal-kamera) tal-film. Konna g˙amilna teaser trailer b˙ala parti minn applikazzjoni g˙all-fondi. Fl-2010 u f’Novembru li g˙adda bdejna ni©bdu x-xeni. Il-parti li ffil-mjajna hija l-ma©©oranza tax-xeni li jinvolvu nies fil-ba˙ar, liema xeni n©ibdu kollha fit-tank tarRinella (Mediterranean Film Studios). Il-bqija tal-film se jin©ibed kmieni s-sena d-die˙la u l-pro©ett mistenni jitlesta qabel it-tmiem tal-2013. It- teaser trailer il-©did, a©©ornamenti, informazzjoni fuq il-film, ritratti u stejjer minn wara l-kwinti, jinsabu fuq ilpa©na tag˙na ta’ Facebook: https://www.facebook.com/Sim sharTheFilm Kemm hija kbira l-isfida biex tla˙˙qu mal-ispejjeΩ u minn fejn qed i©©ibu l-finanzi me˙tie©a? Biex jin˙adem film ta’ livell

internazzjonali dejjem ikun hemm bΩonn ta’ ˙afna nies, apparat u riΩorsi. Min˙abba nnatura tal-istorja tal-film – li fih ˙afna karattri, tfal, dg˙ajjes, annimali, postijiet u effetti speçjali – g˙andna bΩonn ammont sostanzjali ta’ riΩorsi. Fortunatament kellna lappo©© tal-Malta Film Fund u ta’ diversi sponsors li qeg˙din jg˙inuna ˙afna. Fil-film, investew ukoll diversi investituri privati u dalwaqt se nibdew crowd funding campaign fejn il-pubbliku se jkun jista’ jag˙ti donazzjoni u jkollu ç-çans jie˙u premijiet differenti, fosthom powsters iffirmati u rigali o˙rajn. Kif g˙aΩlitu l-atturi u kemm hemm atturi li qeg˙din jie˙du sehem fil-film? Qeg˙din nag˙Ωlu l-atturi permezz ta’ auditions bl-esperjenza tal- casting director tag˙na Edward Said, li ˙adem fl-istess rwol fuq bosta films internazzjonali li ji©u hawn Malta. Filfilm qeg˙din jie˙du sehem kemm atturi Maltin kif ukoll barranin. Lotfi Abdelli, li qieg˙ed jinterpreta l-parti ta’ Simon, huwa mag˙ruf ˙afna fi Franza u tTuneΩija u ˙a sehem f’bosta films internazzjonali fejn reba˙ diversi unuri f’festivals madwar id-dinja. L-attur Sekouba Doucoure qieg˙ed jinterpreta lparti ta’ Moussa. Sekouba ˙adem f’ Donoma , film independenti FrançiΩ li kien suççess kbir. Fil-parti ta’ Karmenu g˙andna lil Jimi Busuttil, sajjied minn San Ìiljan b’passjoni g˙all-arti tal-films u g˙alhekk g˙andu labbiltà li j©ib mieg˙u çertu awtentiçità. Il-parti ta’ Theo qieg˙da tin˙adem minn Adrian Farrugia, Ωag˙Ωug˙ Malti li n˙oss li twieled attur min˙abba li huwa naturali ˙afna quddiem il-kamera. Intant, il-casting g˙at-tieni parti g˙adu g˙addej, u fejn qed naraw ˙afna talent Malti. Apparti r-rakkont tal-©rajja tra©ika tas-Simshar, dan il-film irid iwassal xi messa©© ie˙or? Il-film fil-fatt fih tliet stejjer marbutin ma’ xulxin. G˙andna listorja ta’ familja ta’ sajjieda li jo˙or©u jistadu u jispiççaw ilba˙ar wara aççident fuq iddg˙ajsa tag˙hom. Fl-istess ˙in, Sharin, il-mara tas-sajjied, fuq lart tipprova tag˙ti l-a˙jar futur li tista’ lit-tfal tag˙ha billi tibbi-

lançja l-˙ajja tradizzjonali u tadatta g˙all-esi©enzi tal-˙ajja kontemporanja. Imbag˙ad hemm l-istorja ta’ John, suldat Malti minn Marsaxlokk li jkun involut fittfittxija tas-Simshar u waqt din it-tfittxija jirnexxilu jsalva grupp ta’ immigranti Afrikani. Is-sopravivenza tg˙aqqad ittliet sitwazzjonijiet fi storja

kompluta. Wara dan il-film, g˙andek xi ˙olma o˙ra li tixtieq twettaq? Il-˙olma tieg˙i hi li nkompli nag˙mel films b˙al dan. Ladarba Simshar huwa l-ewwel film li huwa mag˙mul g˙as-suq internazzjonali, g˙alkemm jirrakkonta storja Maltija, qeg˙din no˙olqu ˙afna preçedenti

©odda g˙ax ma teΩistix l-infrastruttura g˙al films lokali ta’ dan it-tip. Nispera li wara Simshar ikun iΩjed façli nsibu l-finanzi me˙tie©a, lokalment kif ukoll internazzjonalment mill-fondi Ewropej u studios barranin, biex nag˙mlu films tag˙na u li jkunu ta’ rilevanza internazzjonali.


10

23.12.2012

Interivista

“Moviment inklussiv li qatt ma rajna b˙alu” Roderick Galdes RODERICK GALDES huwa missier ta’ Ωew©t itfal u huwa minn Óal Qormi. Iggradwa fl-istudji tal-ippjanar, bi speçjalizzazzjoni fl-ippjanar urban, u attwalment ja˙dem mal-Awtorità Maltija g˙allAmbjent u l-Ippjanar (MEPA). Roderick huwa wkoll Membru Parlamentari Laburista u l-Kelliem g˙all-Ippjanar, Ûvilupp Urban, Kostruzzjoni u Housing. Roderick Galdes tkellem ma’ RITIANNE AGIUS dwar il-˙ajja personali tieg˙u, il-Moviment Laburista, l-interess tieg˙u fil-qasam tal-ippjanar, kif ukoll dwar il-kisbiet li kellu fil-qasam politiku.

I˙obb jirriçerka l-wirt storiku Malti Roderick Galdes twieled u trabba f’Óal Qormi, fejn attenda l-iskola Primarja. Wara kompla bl-edukazzjoni sekondarja fil-Liçeo Vassalli f’Tal-Óandaq. Akkwista Baçellerat u Diploma fl-Istudji tal-Ippjanar mill-Università ta’ Malta, u anki Master of Arts fl-istudji dwar ilgΩejjer iΩ-Ωg˙ar. Huwa miΩΩewwe© lil Joanne, neè Carabott u g˙andhom Ωewgt itfal, Daniel u Andrew. Dwar it-tfulija tieg˙u, Roderick jirrakkonta li din kienet wa˙da pjuttost sempliçi, fejn kien jinteressa ru˙u flattivitajiet tal-lokal. “Kont abbati fil-parroçça u anke kont nie˙u sehem attiv fl-isports u attivitajiet edukattivi. G˙al xi Ωmien kont ukoll membru attiv tal-Brigata Laburista, u tajt sehmi f’oqsma volontarji fi ˙dan lg˙aqdiet tal-lokal.” Dwar il-passatempi tieg˙u llum, Roderick jg˙id li normalment dawn jinvolvu xi mixja fil-kampanja, xi riçerka dwar il-wirt storiku Malti, il-qari ta’ xi ktieb tajjeb u anke l-muΩika jew ilfilms. Mistoqsi dwar mumenti li se jibqa’ jiftakar mill-karriera politika tieg˙u, Roderick isemmi l-ewwel darba li kkontesta l-elezzjonijiet lokali u meta ©ie elett Sindku. Imbag˙ad hemm dawk ta’ meta kkontesta l-elezzjoni ©enerali u dik kaΩwali, u meta rrappreΩenta lill-Partit u lillParlament ©o fora internazzjonali. “Nibqa’ niftakar ukoll il-mumenti storiçi tal-Parlament, it-tensjoni li ©©ib mag˙ha l-politika u s-seduti mqanqlin.” G˙aΩel il-PL g˙ax ©ej minn familja ta’ ˙addiema Roderick ikkontesta l-elezzjoni ©enerali g˙all-ewwel darba fl-2003. Dak iΩΩmien kien jokkupa l-kariga ta’ Sindku ta’ Óal Qormi. Kien ©ie elett b˙ala Membru Parlamentari fl-2004 permezz ta’ elezzjoni kaΩwali wara l-elezzjoniiet tal-Parlament Ewropew. Imbag˙ad minn hemm ikkontesta b’suççess l-elezzjoni ©enerali tal-2008. IΩda g˙alfejn g˙aΩel il-Partit Laburista? Roderick jg˙id li g˙amel din l-g˙aΩla min˙abba li l-g˙eruq tal-familja tieg˙u huma nies tax-xog˙ol u ˙addiema manwali. “Missieri kien bennej u g˙alliem tas-seng˙a, allura stajt nifhem a˙jar lil dak il-partit li dejjem ˙adem fuq l-avvanz tal-˙addiema u l-livell talg˙aj-xien tag˙hom.” Roderick jemmen li x-xog˙ol u l-˙addiema Maltin dejjem

kienu l-qofol tal-politika Laburista. “G˙alhekk l-g˙aΩla naturali kienet li noffri l-˙idma politika tieg˙i lil dan ilmoviment.” Dwar il-moviment Laburista tal-lum, Roderick jg˙id li dan huwa moviment inklussiv li qatt ma rajna b˙alu. “Illum f’dan il-moviment hemm nies li ©ew minn kull na˙a tas-socjetà.” Min-na˙a l-o˙ra, Roderick jemmen li Joseph Muscat huwa politiku li qieg˙ed jag˙ti l-ispazju me˙tie© biex il-PL jikber u jissa˙˙a˙ permezz ta’ tim mag˙qud li qieg˙ed ja˙dem u li lest li jservi g˙all©id tal-pajjiΩ.

livell nazzjonali ta sehmu fil-Parlament b˙ala Kelliem tal-Partit fl-oqsma talAmbjent u l-Ippjanar, il-Housing, ilPatrimonju Nazzjonali u l-IΩvilupp Urban u l-Kostruzzjoni, fejn ressaq diversi kwistjonijiet relatati ma’ dawn loqsma sensittivi. “Kont fassalt il-politika tal-Partit Laburista g˙all-oqsma tal-ambjent u lpatrimonju Nazzjonali fl-elezzjoni ©enerali tal-2008, u llum qieg˙ed ikolli sehem attiv fil-proposti li se jsiru g˙allprogramm elettorali fil-qasam tal-ippjanar g˙all-elezzjoni ©enerali li jmiss.”

Kien ma’ Joseph Muscat fil-FÛL

JeΩistu familji li jg˙ixu f’periklu kontinwu

Dwar dawk li huma l-ikbar kisbiet g˙alih fil-qasam politiku, Roderick jg˙id li b˙ala Segretarju Ìenerali talForum Ûg˙aΩag˙ Laburisti kellu lopportunità li ja˙dem fost iΩ-Ωg˙aΩag˙ fiΩ-Ωmien meta l-Mexxej Laburista Dr Joseph Muscat kien ukoll jifforma parti mill-EΩekuttiv ta’ din l-g˙aqda. Dan kien fiΩ-Ωmien tad-dibattitu politiku dwar id-d˙ul ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea. “Fil-livell politiku lokali g˙adni ng˙oΩΩ il-˙idma qawwija li wettaqt filKunsill Lokali ta’ Óal Qormi biex tajt sehmi fl-immodernizzar ta’ ra˙al twelidi.” jistqarr Roderick. Imbag˙ad, fuq

Dwar in-nuqqasijiet fl-oqsma li jirrapreΩenta, Roderick itenni li fil-qasam tal-housing, minkejja l-investiment li sar fl-oqsma tad-djar, g˙ad hemm lista ta’ stennija twila ta’ madwar 2600 familja li qeg˙din ifittxu akkomodazzjoni alternattiva. “G˙ad hemm familji li qeg˙din isforu f’kundizzjonijiet inaççettabli g˙aliex g˙adhom ma sabux l-g˙ajnuna millIstat. Hemm familji li g˙adhom qeg˙din jg˙ixu f’periklu kontinwu.” Roderick jg˙id li kaΩijiet b˙al dawn huma assoçjati ˙afna mal-faqar, il-problemi soçjali u n-nuqqas ta’ xog˙ol. “IlGvern g˙andu l-obbligu li bil-politika

tieg˙u ma j˙allix lil dawn il-familji jaqg˙u lura. Irid jinstab l-istokk adegwat biex din il-lista ta’ stennija fil-housing titraΩΩan”. Roderick jg˙id li sfida o˙ra hija dik li nilqg˙u l-problemi soçjali ©odda li qeg˙din jirriΩultaw mill-bdil fl-istil tal˙ajja u l-kundizzjoni tal-familji. BΩonn ta’ separazzjoni bejn l-ambjent u l-ippjanar F’dak li huwa qasam tal-ippjanar, Roderick isostni li r-riforma tal-Gvern fil-MEPA ma ˙admitx, iΩda kienet biss ta’ aktar piΩ fuq il-familji u n-nies floqsma tal-kummerç. “A˙na b˙ala partit tax-xog˙ol ma nistg˙ux naqblu ma’ min qed jo˙loq lostakli g˙all-avvanz ekonomiku.” “G˙alhekk je˙tie© miΩuri biex is-sistema tal-ippjanar tkun iktar simplifikata iΩda wkoll effiçjenti biex tindirizza l˙tigijiet tal-investituri li lesti jo˙olqu xxoghol f’pajjiΩna. B’hekk biss ikun hemm çertezza g˙al min lest li jo˙loq ix-xog˙ol f’dan il-pajjiΩ.” Roderick itemm jg˙id li dan il-Gvern je˙tie© li jimbarka fuq riforma çara ta’ segregazzjoni bejn l-oqsma tal-ambjent u tal-ippjanar urban biex il-protezzjoni ambjentali tkun tista’ ting˙ata l-importanza li tixirqilha f’entità li tiddedika rriΩorsi kollha tag˙ha f’dan is-settur.


23.12.2012

AnaliΩi

Rajt ma rajtx, smajt ma smajtx Jaf jiççajta l-boy

Suppost li l-kampanja elettorali tinsab wieqfa, imma Lawrence Gonzi g˙adu g˙addej biΩ-Ωjarat tieg˙u filfabbriki, fl-uffiçini u fil-˙wienet qisu Father Christmas mhux imlibbes u ming˙ajr id-daqna bajda. Din il-©img˙a kien fil-burdata li jda˙˙aq, naqra aktar mis-soltu, g˙ax g˙al daqshekk ilu ftit inqas minn ˙ames snin ida˙˙aq. Meta kien qieg˙ed iΩur luffiçini ta’ PriceWaterhouseCoopers f’Óal Qormi, waqt li ˙a b’idejn impjegat G˙awdxi, irrakkonta çajta – insomma l-kelma ©©ib hekk – dwar diskursata li darba kellu mal-Ministru Giovanna Debono. AppropoΩitu, ma kontx naf li Giovanna Debono, li qisha soru ming˙ajr kappun, taf tiççajta mhux biss bi flus il-poplu. Insomma dik l-hekk imsej˙a ‘çajta’ ˙a n©ibha blIngliΩ, kif irrappurtata fit-Times of Malta. “I once suggested to Giovanna whether Gozo should one day be given independence, but she turned to me and said, ‘One day it will be Malta that will ask for independence’,” Dr Gonzi said with a smile. Issa çajta mqanΩ˙a aktar minn din, ftit nista’ nimma©ina. Il-g˙aliex bin-nuqqas ta’ opportunitajiet ta’ xog˙ol, nixfa ta’ investiment u infrastruttura mhux ikkurata b˙alma kienet meta kien ministru g˙al G˙awdex, Anton Tabone, din is-sitwazzjoni prekarja g˙all-G˙awdxin ftit li xejn hija tad-da˙k.

jiet li jaf hu u l-˙bieb tieg˙u f’Tal Pietà, qatt ma tellg˙u dibattitu bejn in-number twos tal-partiti, lanqas meta kien hemm b˙ala Viçi Kap l-istess Lawrence Gonzi. G˙al ra©unijiet li jaf biss Peppi, li fejn jid˙ol hu ma tantx hemm rispetti, din l-edizzjoni partikolari ta’ Xarabank, ©iet imxandra mhux inqas minn erba’ darbiet. Imxaqleb wa˙da u sew man-Nazzjonalisti, dan Peppi wiççu joqg˙odlu biΩΩejjed li jippretendi li f’kampanja elettorali jkun hu li jag˙milha ta’ moderatur fid-dibattiti bejn il-mexxejja politiçi. Dan meta f’kull pajjiΩ fin-na˙a tal-Punent tad-dinja fejn isiru din ix-xorta ta’ dibattiti, il-moderatur ma jimponix ru˙u fuq min ma jridux, imma jrid ikollu lfiduçja ta’ kul˙add. Hekk jitlob is-sens tal-fair play u tad-diçenza li apparentement Peppi u s˙abu ma jafux fejn joqog˙du.

Il-battalja taç-çirkli Fost il-˙afna battalji o˙ra li ©ab mieg˙u x-xahar ta’ Diçembru, kellna wkoll il-battalja taç-çirkli, b’diversi protesti, proçeduri quddiem il-qrati u sa˙ansitra arresti. Ter©a’ u tg˙id kellna wkoll protesta minn wie˙ed mis-sidien ta’ dawn iç-çirkli li f’att ta’ ‘diΩubbidjenza çivili a la Gandhi’, iddeçieda li jinqafel ma’ Ωew© tigri feroçi, ma nafx jekk hux qabel jew wara li kienu kielu. Imma ta˙t GonziPN kollox possibbli – il-problema taç-çirklu li kellu jarma fejn il-Fosos tal-Furjana ©iet ‘solvuta’ billi qalulu biex jarma fejn iç-çimiterju talAddolorata. Il-problema taç-çirklu fin-Naxxar tista’ tkun solvuta wkoll, billi jit˙alla jarma fejn Smart City. Hekk jew hekk, hemmhekk mhux ukoll qisu çimiterju?!

11

minn Invictus

Fl-2003 l-˙addiema se jitilfu sitt ijiem mill-frank tag˙hom Peress li dan huwa Ω-Ωmien tal-kalendarji u tad-djarji, façli wie˙ed jivverifika li matul is-sena d-die˙la, xejn inqas minn sitt festi pubbliçi, San Pawl, Jum ilÓelsien, l-Imnarja, il-Vitorja, l-Indipendenza, u lKunçizzjoni se ji©u s-Sibt jew il-Óadd, li jfisser illi bis-sa˙˙a ta’ GonziPN, il-˙addiema ta’ dan il-pajjiΩ tilfu sitt ijiem mill-frank tag˙hom. G˙ax ftit wara lmi©ja ta’ Lawrence Gonzi fit-tmum tal-Gvern talpajjiΩ, kien proprju hu li ne˙˙a d-dritt li kienet tag˙ti l-li©i tax-xog˙ol, li meta festa pubblika kienet taqa’ fi tmiem il-gimg˙a, kienet tiΩdied mal-vacation leave.

Ave Simon L-Viçi Kap Nazzjonalista ‘©did fjamant’ Simon Busuttil, fil-ftit ©ranet li ilu fil-kariga assuma l-awra ta’ xi ˙add li g˙andu xi kwalitajiet superjuri li ˙add m’g˙andu b˙alhom, li niΩel fostna mis-sema ta’ Brussell biex jifdina u jsalvana, li hu xi stilla tlellex u tiddi li qieg˙da turina t-triq. Fir-realtà, mhu ©did fjamant xejn g˙ax kien hu wara kollox li kiteb il-programm elettorali Nazzjonalista tal-2008, fejn sar dak il-gideb u l-qerq kollu li bih ©ew ingannati tant votanti. Fid-dehriet pubbliçi li kellu minn mindu ilu jokkupa l-kariga f’dawn l-a˙˙ar ftit ©img˙at, Simon Busuttil irnexxielu jnaqqax profil ta’ politikant millaktar arroganti, patronizzanti, li ja˙res lejn l-avversarji politiçi tieg˙u bi stmerrija, li medhi fil-platitudnijiet flok argumenti dwar is-sustanza, li g˙andu arja ta’ superjorità kwaΩi razzjali. G˙alkemm l-ewwel impressjoni tieg˙u hija ta’ xi ˙add li j˙addan approçç politku modern u miftu˙, fir-realtà huwa parti integrali mis-sistema GonziPN li t˙addan politika ta’ eskluΩjoni flok inkluΩjoni, ta’ apartheid politiku fi kliem l-eks-Ministru Nazzjonalista John Dalli.

Falsità Id-diΩonestà u l-falsità ta’ min imexxi TVM, fuq quddiem nett Anton Attard u Natalino Fenech, u talkuntratturi tag˙hom ta’ Where’s Everybody? qatt ma kienu daqstant fid-dieher, daqskemm kienu f’dawn l-a˙˙ar ©ranet. Xarabank ilu jeΩisti armajn ˙mistax-il sena u l-partiti politiçi ewlenin tul daΩ-Ωmien kollu kellhom diversi viçi kapijiet u deputati mexxejja. Imma Peppi, li apparti li jservi l-kafè fit-TVArem, iservi tajjeb ˙afna wkoll lill-Partit Nazzjonalista, g˙al ra©uni-

Óarsa lejn il-©img˙a li g˙addiet Ra©el imut wara li jaqa’ minn g˙oli ta’ erba’ sulari Spiru Borg ta’ 58 sena tilef ˙ajtu nhar il-Óamis li g˙adda wara li tlett ijiem qabel waqa’ g˙oli ta’ erba’ sulari. L-inçident se˙˙ kmieni t-Tnejn waranofsinhar f’sit ta’ kostruzzjoni fi Triq L-Imdina f’Ó’Attard. Borg jidher li kien qed ja˙dem fuq xaft meta g˙al xi ra©uni tilef il-bilanç u waqa’ g˙oli ta’ erba’ sulari g˙al ©ol-istess xaft. Dakinhar Borg kien iççertifikat li qieg˙ed isofri minn ©rie˙i gravi u li kien jinsab fil-periklu talmewt. L-inkjesta f’dan il-kaΩ qed titmexxa millMa©istrat Claire Stafrace Zammit.

Ra©el fil-periklu tal-mewt wara ˙abta head-on Stephen Borg ta’ 37 sena safa’ fil-periklu li jitlef ˙ajtu wara li kien involut f’inçident stradali s-Sibt filg˙odu. L-inçident se˙˙ g˙all-˙abta tas-7.00 fin-niΩla ta’ Tar©a Gap, limiti tal-Mosta. Borg kien qed isuq karozza tattip Hyundai Accent fid-direzzjoni ta’ Burmarrad, meta g˙al xi ra©uni ˙abat ma’ vettura o˙ra tat-tip Ford Fiesta, misjuqa minn mara ta’ 46 sena, li kienet ©ejja

mid-direzzjoni opposta. Filwaqt li l-mara sofriet minn xokk u xi ©rie˙i ˙fief, Borg sofra minn ©rie˙i gravi tant li spiçça fil-periklu tal-mewt. L-inkjesta f’dan ilkaΩ qed titmexxa mill-Ma©istrat Antonio Mizzi.

Jinqata’ d-dawl diversi drabi fi ftit jiem Matul l-a˙˙ar jiem diversi lokalitajiet esperjenzaw qtug˙ fil-provvista tal-elettriku, bi w˙ud minnhom li lanqas biss ©ew irrappurtati mill-Enemalta. Is-Sibt 15 ta’ Diçembru mar id-dawl f’numru sostanzjali ta’ lokalitajiet, fosthom l-Im©arr, Bu©ibba, Burmarrad, il-Mosta, l-Imsida, Birkirkara, ÓaΩ-Ûabbar, Wied il-G˙ajn u anki G˙awdex. L-Enemalta qalet li dakinhar kienet ittrippjat turbina fil-power station ta’ Delimara. Nhar l-Erbg˙a, imbag˙ad, re©a’ nqata’ d-dawl f’diversi lokalitajiet çentrali, fosthom il-Marsa u Óal Qormi, fejn diversi negozji u fabbriki spiççaw weqfin g˙al sig˙at s˙a˙. Nhar il-Ìimg˙a re©a’ nqata’ d-dawl f’diversi lokalitajiet lejn in-na˙a ta’ fuq ta’ Malta, fosthom fir-Rabat, ilMosta u anki Óad-Dingli. Dwar il-qtug˙ tad-dawl matul din il-©img˙a l-Enemalta ma ppubblikat l-ebda stqarrija fuq is-sit uffiçjali tag˙ha biex tispjega x’kien ©ara.

JirriΩenja d-Deputat Mexxej tal-PL An©lu Farrugia Il-Mexxej talPL Joseph Muscat nhar il-Óamis ˙abbar irriΩenja tadD e p u t a t Mexxej tal-PL A n © l u Farrugia. Dr Muscat qal li kien talab lil Dr Farrugia jirriΩenja min˙abba kumment li Farrugia g˙adda fuq membru tal-©udikatura. Madankollu Muscat sa˙aq li Farrugia kien g˙adu rilevanti g˙all-PL u li l-bieb kien g˙adu miftu˙ g˙alih. Dr Farrugia qal li, minkejja li mhux se jikkontesta l-elezzjoni ©enerali, xorta se jibqa’ leali lejn il-Partit. Intant, il-Membru Parlamentari Ewropew Louis Grech nhar il-Ìimg˙a tefa’ n-nomina tieg˙u g˙allkariga ta’ Deputat Mexxej, li issa saret vakanti. Louis Grech se jkun l-uniku kontestant g˙al din ilkariga.


12

23.12.2012

Kumment

GidebPN Leo Brincat Kelliem Ewlieni g˙all-Ambjent

L-aktar li laqtuni f’dawn la˙˙ar jiem kienu l-istqarrijiet tal-Mexxej Laburista u tad-diri©enti ta’ GonziPN. L-a©enziji internazzjonali Fitch b˙al tal-kreditu qeg˙din jikkonfermaw lg˙aqal tal-PL u li jintrabat li jekk ji©i fdat bil-gvern iΩomm il-qafas tal-Ba©it 2013. Mhux g˙ax huwa ba©it perfett iΩda g˙aliex fi kliemhom – kif stqarrejna sa mill-bidu nett a˙na stess – bl-impenn tag˙na li nag˙mlu dan, offrejna çertezza mhux biss lill-Maltin infushom u lill-ekonomija ta’ pajjiΩna, iΩda wkoll lil dawk is-s˙ab u investituri kollha ˙arsithom li Ewropej qieg˙da fuq Malta. B’zieda ma’ dan qalu wkoll li bil-poΩizzjoni matura li ˙a l-PL, minkejja li l-Ba©it we˙el, l-ekonomija Maltija ma tinstab fl-ebda riskju grazzi g˙all-weg˙da poΩittiva tal-PL. Din hija l-politika poΩittiva li qieg˙ed jimbotta ’l quddiem Joseph Muscat, li qed ti©i milqug˙a tajjeb anke lil hinn minn xtutna – ˙lief fidDar Çentrali. Fid-Dar Çentrali rajna farsa wara l-o˙ra. Tant li jidher li din is-sena l-pantomima bdiet aktar kmieni mis-soltu

fi ˙dan GonziPN. Rajna Prim Ministru frisk mill-waqa’ g˙aç-çajt dwar ilfamuΩa kumpannija talBraΩil, u Ω-Ωelqa fin-niexef dwar il-prezz taΩ-Ωejt u lkwistjoni tal-paga minima, issa jiΩloq wa˙da aktar goffa, fejn l-ewwel qal li lelezzjoni ma setg˙etx issir qabel Marzu, biex imbag˙ad wara ftit kellu jdoqq l-irtirata u jammetti li kien Ωbaljat. G˙alkemm suppost filpolitika tie˙u gost meta rrival tieg˙ek jaqa’ g˙aç-çajt, personalment ninkwieta meta nara l-Prim Ministru ta’ pajjiΩi jiΩloq daqstant finniexef. IΩjed u iΩjed meta jidher çar li Joseph Muscat, minkejja li sal-lum g˙adu qatt ma ggverna l-pajjiΩ, qed juri li jaf il-li©ijjiet tal-pajjiΩ, inkluΩi dawk elettorali, fuq ponot subg˙ajh. Billi ma nistax nemmen li l-Prim Ministru g˙andu lil min jag˙tih daqstant pariri ˙Ωiena meta ç-Çivil huwa miΩg˙ud b’mustaççuni talPN, l-uniku konkluΩjoni li nista’ nasal g˙aliha hija li meta ji©i dahru mal-˙ajt jirrikorri g˙all-gideb, tant li Gonzi donnu sar politikament ‘ a serial liar’! B’dan ir-ritmu jekk il-kam-

panja uffiçjali ser ittul 62 jum g˙andna nistennew mhux biss g˙add kbir ta’ weg˙diet ta’ GonziPN biex iwettqu dak li suppost wettqu f’dawn l-a˙˙ar ˙ames snin. IΩda, ag˙ar minn hekk, g˙andna nistennew xi 62 gidba o˙ra – minimu ta’ gidba ©dida kuljum minn GonziPN. Dan g˙ax huma ©emg˙a ta’ nies li jemmnu li g˙andhom xi dritt divin li jiggvernaw g˙al dejjem, kif kien ja˙sibha Mussolini, akkost ta’ kollox. Ma nistax ma nirre©istrax ukoll id-diΩappunt tieg˙i dwar l-ewwel jiem ta’ Simon Busuttil b˙ala Viçi Kap talPN. Anki jekk ninsew li dan huwa kreatura ta’ GonziPN li tela’ bl-appo©© tal-klikek, media bloggers infami li tellg˙u lil Gonzi nnifsu Prim Ministru u kissru lil John Dalli politikament, kont nistenna ferm a˙jar minn bniedem li ˙adem fi çrieki Ewropej. Minflok kif di©à kelli okkaΩjoni nikkummenta fuq Twitter, l-uniku kontribut u valur miΩjud li ta lil GonziPN, s’issa huwa li Ωied in-negattiviΩmu fi ˙dan l-is-

tess klikka li jag˙mel parti minnha. Dan rajnieh mill˙niΩrija dwar il-fuljetti lill˙addiema taç-Çivil li ˙ar©et ftit sig˙at wara li la˙aq hu. Mill-mod kif ipprova jag˙ti x’jifhem li pajjiΩna ta˙t il-PL ma jkunx denju li jmexxi lPresidenza tal-UE. Simon mhuwa xejn ˙lief faççata miΩbug˙a ©dida ta’ dar li qed titmermer minn ©ewwa. Óadd m’g˙andu jie˙u xejn bi kbir g˙aliex minkejja li Simon g˙amel çertu xog˙ol siewi fi ˙dan il-MEUSAC kien responsabbli wkoll biex bella’ ˙afna ross billabra lill-Malti fiΩ-Ωmien ta’ negozjati ta’ pajjiΩna malUE. U g˙alhekk m’g˙andniex g˙alfejn inkunu daqstant sorpriΩi wara kollox. Laqatni kumment ta’ Pawlu Borg Olivier fejn fir-rally ta’ GonziPN qal li pajjiΩna fadallu ˙afna x’jakkwista. Na˙seb aktar milli l-pajjiΩ huma tal-klikka li ser jag˙mlu minn kollox biex jakkwistaw kemm jifil˙u. Dan ser jipprovaw jag˙mluh sakemm ti©i d-data talelezzjoni nnifisha. G˙alhekk irridu nibqg˙u saqajna malart, vi©ilanti iΩda sereni u poΩittivi l-˙in kollu.

Gidba hija gidba hija gidba Silvio Parnis Kelliem g˙al Ûvilupp Sostenibbli finNofsinhar ta’ Malta

G˙al ma nafx kemm-il darba l-Prim Ministru Lawrence Gonzi nqabad jigdeb. F’pajjiΩi demokratiçi, la ç-çittadini u lanqas il-medja ma taççetta li Prim Ministru jigdeb u jigdeb b’intenzjoni li jqarraq, li jipprova jiskorja xi gowl b’idu. Anke fl-isport, dawk l-atleti li jippruvaw jiksbu suççessi u midalji b’qerq ji©bdu fuqhom l-istemerrija u appena jinqabdu mhux biss jitilfu r-reputazzjoni tag˙hom, imma ji©u m©ieg˙la jirritornaw ilmidalji u l-unuri li jkunu akkwistaw b’ingann. Kieku Lawrence Gonzi kien xi atleta, kieku ilu li ©ie diΩonorat u mitlub jirrestitwixxi l-mandat tieg˙u g˙aliex qatt ma reba˙ bil-fier u skont ir-regoli, imma bilgideb u billi qarraq. L-a˙˙ar gidba li qalilna u ma sta˙ax jg˙idha fil-pubbliku, meta fil-programm Xarabank ta’ sie˙bu Peppi Azzopardi b’enfasi trijonfali widdeb lil Joseph Muscat g˙aliex, skont GonziPN, dan kien g˙adu ma indunax li lkumpannija BraΩiljana li kien webbilna biha fi Frar ilha sena li ttrasferiet il-kwartieri ©enerali tag˙ha g˙al hawn. Il-Prim Ministru kompla jigdeb u dan biex ming˙alih jiskorja gowl b’idejh fil-lasti ta’ Joseph Muscat, irrakkonta l-˙rafa li din qieg˙da topera f’Malta u minn Malta. Fid-dillirju tieg˙u li jikseb

vanta©© illeçtu fuq l-avversarju tieg˙u, GonziPN nesa li qeg˙din ng˙ixu fiΩ-Ωmien talIT u li l-g˙ada stess kien ser jinqabad li huwa gideb b’intenzjoni. Però, il-konvinzjoni tag˙hom, li a˙na lkoll salt çwieç, tant tiddomina lil mo˙˙hom li qatt ma jirrealizzaw li m’a˙niex daqstant çwieç li ma nafux li l-kumpannija BraΩiljana li rrifera g˙aliha Gonzi g˙andha kwartieri ©enerali li fihom joperaw iΩjed minn 2000 ru˙, u li allura kieku fil-fatt din ittrasferiet il-H.Q. tag˙ha hawn konna naraw tiela’ xi skyscraper enormi biex tag˙mel l-uffiçini tag˙ha fih. Mur Ωomm lil Lawrence Gonzi u lill-abbatini tieg˙u fil-PBS milli jag˙mlu l-ikbar xenati medjatiçi li qatt se˙˙ew f’Malta! Il-gidba ta’ GonziPN li xandar lill-pubbliku hija enormi u jrid ikollok veru wiççek miksi b’©ilda ta’ kukkudrill biex tkompli tidher quddiem in-nies, a˙seb u ara li tibqa’ tokkupa l-kariga ta’ Prim Ministru. Il-gidba tkompli taggrava ru˙ha meta l-g˙ada li GonziPN qarraq, il-biçça uffiççju li din il-kumpannija fantaΩma li, suppost dejjem skont il-PM, kienet investiet f’pajjiΩna s-somma ta’ €50 miljun, g˙alqet il-bibien tag˙ha l-g˙ada stess. Mhux

ta’ b’xejn li darba GonziPN kien stqarr pubblikament li huwa ma jemminx fil-kultura tar-riΩenji. Ma ninsewx li l-gidba BraΩiljana hija biss l-a˙˙ar wa˙da f’serje twila. Anke dik tas-7000 impieg fl-IT ta’ Smart City kienet gidba ˙oxna. Kemm il-Prim Ministru nnifsu u kemm ilMinistru Austin Gatt assiguraw lill-poplu li kienu ser jag˙tu b’xejn medda art pubblika li tiswa ’l fuq minn biljun ewro (bix-xtut b’kollox) g˙aliex fil-keffa l-o˙ra tal-miΩien kien hemm investimenti li jammontaw g˙al miljuni fuq miljuni u impiegi li sal-2011 kellhom ila˙˙qu 7000. U l-impiegi jkomplu jitkattru mas-snin sakemm jil˙qu l-20,000 ! Illum ji©i l-iΩjed ministru arroganti li qatt deher u jiddikajra li dawk li ˙adu l-art ta’ Smart City b’xejn lanqas impie© wie˙ed mhuma marbutin li jo˙olqu. Possibbli li g˙ad hawn xi ˙add li lest li jemmen u jafda lil dawn innies li mhux biss jigdbu iΩda lesti li jdawru l-verΩjoni tag˙hom skont iç-çirkustanzi, u li ma jafux jist˙u, lanqas minn Alla li ˙alaqhom. Jiena meta nara s-sonda©©i ma niskantax li dawn il-qarrieqa huma minn ta˙t. Niskanta kif g˙ad baqa’ nies li mhux mixg˙ufin u mnaffrin mill-gideb u qerq

tag˙hom. L-istorja tg˙allimna li ebda poplu ma jissaporti li jkollu jmexxuh politiçi giddibin u li juΩaw il-gidba b˙ala arma ta’ ingann. F’kull kaΩ li mexxej jinqabad jigdeb vilment lillpoplu, dejjem irriΩulta li mhux biss dawk li jkunu avversarji tieg˙u, iΩda anke tal-istess na˙a tieg˙u jitolbuh iddabbar rasu. Meta mexxej politiku jinqabad b’idejh fl-ixkora, jitlef kull kredibbiltà u g˙alhekk dawk ta’ madwaru jaraw kif jag˙mlu biex je˙ilsu minnu. Min g˙andu ftit sens politiku jaf li a˙jar jispiçça wie˙ed biex ma jispiççax partit. Li jitlef il-kredibbiltà l-mexxej, ma jfissirx li jniΩΩel mieg˙u lill-partit tieg˙u. Fl-iskandlu ta’ Watgergate, ir-Repubblikani sgançaw ru˙hom minn Richard Nixon. Meta l-Kap tas-Senaturi Repubblikani, Barry Goldwater, mar iΩur lill-President fl-eqqel tal-kriΩi, ma marx biex jappo©©ja lil Nixon. Anzi, mar biex jg˙idlu jirriΩenja ladarba hemm provi li kien gideb lill-Amerikani. Goldwater qal lil Nixon biex jirriΩenja g˙aliex inkella anke huwa kien ser jivvota kontrih. “Sur President inti tmur u ji©i ie˙or. Jekk imur il-Partit, jispiçça kul˙add.” IΩda tal-PN ja˙sbuha mod ie˙or. G˙alihom il-gidba mhux gidba.


23.12.2012

Editorjal

13

www.kullhadd.com Kull˙add, CNL, Triq Il-Mile End il-Ó AMRUN Editur: 2090 1409 editur@kullhadd.com | Reklami: 2090 1520 sales@kullhadd.com | Accounts: 2090 1518 accounts@kullhadd.com Distribuzzjoni: 2090 1517 | Email ©enerali: editorial@kullhadd.com | Twitter: http://twitter.com/#!/KullHadd

Milied surreali fl-isfond ta’ kriΩi istituzzjonali Fl-10 ta’ Diçembru li g˙adda intle˙qet l-apiçi tal-kriΩi ta’ GonziPN bil-waqa’ tal-Gvern, wara numru ta’ snin bil-Parlament jipprova jasserixxi s-sovranità tieg˙u quddiem Gvern mill-aktar arroganti li kellu stima tant baxxa tal-Parlament li kien ilaqqg˙u bis-sulluzzu, b’vaganzi ma jispiççaw qatt u li kien jag˙mel minn kollox biex jevita li mozzjonijiet importanti jersqu g˙ad-diskussjoni u g˙all-vot. Il-Gvern Nazzjonalista waqa’, ilParlament suppost ©ie xolt u illum suppost li g˙andna gvern caretaker. Imma Lawrence Gonzi inqeda bliskuΩa tal-festi tal-Milied biex a©©orna l-Parlament flok xoljieh, u sadanittant qieg˙ed i©ib ru˙u qiesu mhux hu, daqslikieku l-gvern tieg˙u m’g˙adhiex mill-umiljazzjoni li huwa l-ewwel wie˙ed fl-istorja ta’ Malta indipendenti li kkollassa fuq il-ba©it. Imma l-kriΩi istituzzjonali li ˙akmet lil Malta testendi ferm lil hinn millkriΩi tal-Gvern GonziPN u ta’ dakollu li g˙adda minnu l-Parlament f’din ille©iΩlatura biex jipprova jasserixxi ssovranità tieg˙u. Din il-kriΩi istituzzjonali, ta’ maltemp u taqlib kbir laqtet ukoll ferg˙a o˙ra importanti fil-qafas kostituzzjonali ta’ pajjiΩna, il-©udikatura. Il-korruzzjoni li matul is-snin nawwret id-diversi saffi tal-amministrazzjoni tal-pajjiΩ, laqtet ukoll il©udikatura, bil-kaΩ taΩ-Ωew© im˙allfin ta’ xi snin ilu u issa bl-aktar kaΩ

riçenti fejn ©ie sfurzat jirriΩenja im˙allef ie˙or, wara li ©ie mixli b’atti ta’ korruzzjoni. Filwaqt li ˙aqqhom kull tif˙ir ilforzi tal-ordni li a©©ixxew b’mod immedjat dwar dan il-kaΩ, mhux l-istess jista’ jing˙ad fil-kaΩ tal-prim ministru caretaker Gonzi illi strumentalizza kemm fela˙ il-kaΩ ta’ l-eks im˙allef Pace, meta tah ftit sig˙at biex jissottometti r-riΩenja tieg˙u, biex jag˙ti l-impressjoni li jokkupa xi ‘high moral ground’, meta Gonzi huwa mag˙ruf g˙al kemm jipprova jiΩloq u jkun apolo©etiku fejn ikun hemm involut xi ˙add minn s˙abu f’xi skandlu. Dwar kemm Lawrence Gonzi mhuwiex f’poΩizzjoni li jokkupa lebda ‘high moral ground’ fi kwistjonijiet ta’ etika fil-˙ajja pubblika, jo˙ro© mill-fatt illi huwa il-Partit Nazzjonalista li g˙adu jirreΩisti sallum li ssir li©i dwar il-finanzjament talpartiti. Fin-nuqqas ta’ li©i b˙al din, fejn ma jeΩistu l-ebda regoli li jiddemarkaw b’mod çar il-linja bejn donazzjonijiet bona fide lill-partiti u g˙otjiet ta’ flus li jing˙ataw biex jinfluwenzaw deçiΩjonijiet li jistg˙u jiffavorixxu lil min ikun ta dawk il-flus lill-partit jew il-kandidat min ikun. Il-kriΩi istituzzjonali kompliet tintensifika ru˙ha f’dawn il-©ranet, meta dwar kaΩ ta’ im˙allef ie˙or, kellek lOmbudsman jid˙ol fi kwistjoni li ma kellux jid˙ol fiha g˙ax ma taqax ta˙t

il-kompetenza tieg˙u u bil- Kummissjoni g˙all-Amministrazzjoni talÌustizzja tg˙id espliçitament illi dan l-intervent tal-Ombudsman kien bi ksur tal-li©i. Il-konflitti u t-tnawwir fl-istituzzjonijiet ma jistax jibqa’ ji©i injorat aktar. Il-Kostituzzjoni, il-li©i suprema talpajjiΩ issa g˙addew kwaΩi 50 sena minn fuqha, u te˙tie© a©©ornament qawwi biex l-istituzzjonijiet tal-pajjiΩ jissa˙˙u ˙alli jkunu jistg˙u jirrispondu g˙all-isfidi li qieg˙da toffri s-soçjetà tag˙na. B˙alma kienu saru riformi sostanzjali fil-Kostituzzjoni tag˙na fl-1974, meta Malta saret Repubblika, issa li g˙addew kwaΩi 40 sena wasal iΩΩmien li nirriflettu wa˙da u sew dwar kemm din il-Kostituzzjoni qieg˙da taqdi lill-poplu tajjeb. Mhuwiex il-kaΩ li jsir tibdil bil-pezzi bukkuni, traqqieg˙ kull darba li tinqala’ xi kriΩi, Ωg˙ira jew kbira. Prorpju g˙alhekk huwa f’waqtu lappell li qieg˙ed jag˙mel il-Kap talOppoΩizzjoni Joseph Muscat biex tissejja˙ konvenzjoni kostituzzjonali, diskussjoni wieg˙sa li tmur lil hinn mill-awla parlamentari, li g˙andha twassalna g˙all-˙olqien tat-tieni Repubblika. Awguri sinçiera lill-qarrejja ta’ din il-gazzetta g˙all-Milied kemm jista’ jkun seren flimkien mal-g˙eΩieΩ tag˙na. Il-Milied it-tajjeb lillkul˙add.

Ninsabu proprju jumejn qabel il-festa g˙aΩiΩa talMilied, f’xenarju pjuttost surreali fejn suppost il-politika ting˙ata l-©enb ˙alli l-attenzjoni tannies tkun kollha fuq il-Milied u dakollu li j©ib mieg˙u. G˙alkemm uffiçjalment il-kampanja elettorali tiskatta fis-7 ta’ Jannar li ©ej, ma nistg˙ux ng˙idu illi f’dawn il©ranet ta’ festi se nkunu stra˙na millpolitika. Huwa Milied surreali ‘il g˙aliex dak li jinsab g˙addej minnu l-pajjiΩ, huwa stampat f’mo˙˙ kul˙add, minkejja li dawn suppost huma ©ranet ta’ festi u ta’ çelebrazzjoni. Lawrence Gonzi g˙al dawn il-©ranet ta’ festi annunzja speçi ta’ tregwa mill-politika, mhux g˙ax ˙arqitu qalbu g˙al veru spirtu tal-Milied, imma nqeda bil-Milied biex jirba˙ iktar ˙in u jkompli jitkaxkar fil-poter. Malta tinsab g˙addejja minn dik li x’aktarx hija l-akbar kriΩi istituzzjonali li qatt g˙adda minnha l-pajjiΩ. G˙andna sitwazzjoni fejn il-gvern talpajjiΩ waqa’ fuq il-ba©it g˙all-ewwel darba fl-istorja ta’ Malta indipendenti. Gvern li ilu jitbandal min-na˙a g˙all-o˙ra, se jaqa’ u ma jaqax g˙al ˙afna xhur jekk mhux snin, meta fla˙˙ar waqa’, Lawrence Gonzi flok irrikonoxxa l-istat ta’ kriΩi li jinsab fih, qal illi se tissejja˙ l-elezzjoni ©enerali g˙ax il-le©iΩlatura waslet fittmiem naturali tag˙ha u mhux g˙ax waqa’ l-gvern.

GÓAÛLA Stefan Zrinzo Azzopardi President tal-PL stefan.zrinzo@partitlaburista.org segwi fuq twitter @stefanzrinzo

Il-kwalitajiet ta’ mexxej ji©u definiti mill-mod meta mexxej jiddeçiedi u kif jiddeçiedi. Min imexxi irid lewwel ikollu viΩjoni. ViΩjoni li fuqha ifassal il-miri li jrid jil˙aq permezz tat-tmexxija tieg˙u. Biex jasal mexxej irid ikollu ˙iliet ta’ komunikazzjoni biex ifisser dik il-viΩjoni lil ta madwaru u jikkonvinçi lil o˙rajn li dik hija l-a˙jar triq ’l quddiem. It-tmexxija trid tag˙ti direzzjoni li dawk li jag˙Ωlu li jimxu fid-direzzjoni li tkun ©iet imfassla. Direzzjoni li te˙tie© li ting˙ata kontinwament. Tmexxija li tkun taf twie©eb g˙all-isfidi, id-diffikultajiet u l-opportunitajiet li ji©u minn Ωmien g˙al Ωmien. Ji©u mumenti li fihom iridu jittie˙du deçiΩjonijiet mhux façli, tqal u ta’ dieqa iΩda huma deçiΩjonijiet li g˙andhom jittie˙du. DeçiΩjonijiet li jiddistingwu lil min imexxi. Min imexxi irid jaççerta li d-deçiΩjonijiet jittie˙du bl-aktar mod g˙aqli

u b’©ieh is-sewwa. Ji©u mumenti li je˙tie© jittie˙du deçiΩjonijiet li jistg˙u iwe©©g˙u lil min jie˙odhom, iΩda l-fatt li jittie˙du jkabbru l-persuna li jkun ˙a dawk iddeçiΩjonjiet g˙ax juru sens ta’ ir©ulija. Aktar minn hekk, ikabbru lill-persuna li taççetta dik id-deçiΩjoni minkejja lu©ig˙ li ©©ib mag˙ha. F’pajjiΩna ittie˙du wisq deçiΩjonijiet Ωbaljati minn min ilu jmexxi dan il-pajjiΩ. Ftit kienu l-okkaΩjonijiet li fihom min kien qieg˙ed imexxi, refa’ r-responsabbiltà. Dan huwa fatt li jippreokkupa lill-poplu li qieg˙ed jistenna ferm aktar u ferm a˙jar minn min imexxi lil pajjiΩna. Il-fatt li jkun hemm min jag˙Ωel li jerfa’ r-responsabbiltà jag˙ti sens ta’ tama ©dida lill-poplu tag˙na li qieg˙ed jistenna stil ta’ tmexxija ©dida. Li tag˙Ωel li terfa’ r-responsabbiltà mhiex l-aktar deçiΩjoni façli iΩda laktar g˙aΩla onorabbli. Hija kwistjoni ta’ standards ta’ tmexxija. Hemm min

g˙amel Ωbalji u baqa’ g˙addej fl-iΩbalji u flok ta la˙jar lill-poplu ta r-riΩultati tal-iΩbalji. Mill-banda l-o˙ra hemm min qed juri biç-çar minn issa li lest bil-provi juri kif se jitwettaq stil ©did ta’ tmexxija. Min jerfa’ r-responsabbiltà g˙andu jkun apprezzat. Il-fatt li persuna terfa’ r-responsabbiltà turi l-ir©ulija tag˙ha. Turi li qed twettaq dak li temmen fih. Jekk hija persuna li tifforma parti millkawΩa biex pajjiΩna jitmexxa a˙jar, je˙tie© li minn issa jitwettaq il-mod kif se nag˙tu direzzjoni a˙jar lil pajjiΩna. Mumenti b˙al dawn jistg˙u jidhru li inbidlet it-triq li jkun fassal min qed imexxi. Huma mumenti li wie˙ed ma jistax jitlef il-fiduçja iΩda irid iΩomm quddiem g˙ajnejh iddirezzjoni fejn je˙tie© li naslu. Je˙tie© li nΩommu lpass li flimkien qbadna tul dawn l-a˙˙ar xhur. Huwa essenzjali li nkomplu filmixja li bdejna flimkien anke

jekk jinbidlu r-responsabbiltajiet tag˙na matul dik ilmixja. Min jemmen fil-kawΩa jifhem li l-kawΩa tmur lil hinn minn kull persuna li tkun qed ta˙dem g˙al dik ilkawΩa. Kull membru talgrupp li jkun qed ja˙dem flimkien jifhem li l-kawΩa li g˙aliha nkunu qed nimmiraw nistg˙u nilqug˙ha jekk nibqg˙u niffukaw fuq iddirezzjoni li tkun intg˙aΩlet. Il-˙idma tag˙na wara l-jiem ta’ festi se tissokta. Tissokta billi nkomplu nfissru kif se nag˙tu l-a˙jar lil pajjiΩna, kif nistg˙u inservu bl-a˙jar mod lill-familji Maltin u Ghawdxin, kif nistg˙u nag˙tu direzzjoni ©dida lil dan il-pajjiΩ. Se nfissru bl-aktar mod çar dak li rridu nwettqu u kif se nwettquh b˙ala team mag˙qud li jista’ jag˙ti lil pajjiΩna tama ©dida li l-poplu tag˙na ilu jistenna. Nie˙u din l-opportunità biex nixtieq lill-Editur u staff tal-©urnal kif wkoll lill-qarrejja kollha l-isba˙ xewqat g˙all-Milied u s-Sena t-Tajba.


14

23.12.2012

Ittri

Il-Partit Laburista kommess li ˙add ma jaqa’ lura fl-edukazzjoni

L-Arco Ensemble g˙and il-Kapuççini Sur Editur, Kienet tassew serata pjaçevoli dik li attendejt g˙aliha filKnisja tal-Madonna tal-Grazzja, tal-Patrijiet Kapuççini inti u nieΩel lejn Marsalforn meta nhar is-Sibt li g˙adda, 15 ta’ Diçembru, attendejt g˙al Christmas Tidings minn dan ilgrupp ta’ muΩiçisti Ωg˙aΩag˙ u tfal ta˙t id-direzzjoni ta’ Jacob Portelli. Dan l-Ensemble, li kont g˙adni qatt ma smajtu qabel, huwa kompost minn Miriam Rapa, Kathryn Mizzi (vjolin 1), Mark Azzopardi, Stefan Scerri, Mark Sant (vjolin 11), Matthew Azzopardi (viola), u Publio Xerri (double bass). Ûgur li dawk kollha li attendew ˙adu gost b’dan il-kunçert tassew sabi˙ li da˙˙alna lkoll fl-ispirtu tal-Milied li g˙allgrazzja t’Alla mhux nieqes minn gΩiritna. G˙al madwar sieg˙a u iktar, stajna niggustaw armonija mill-isba˙ bid-daqq ta’ g˙anjiet ˙elwin b˙al O come O come Emmanuel, Hark the Herald Angels Sing ta’ F. MendelssohnBartholdy, God rest ye Merry Gentlemen, The Coventry Carol, What Child is This, O Holy Night ta’ A. Adam li tkantat miç-çkejken Matteo Pio Muscat u tant o˙rajn. Kliem ta’ tif˙ir u radd il-˙ajr kellu l-Gwardjan t’hawnhekk, li wasal biex itemm it-term tieg˙u fostna, li lejn tmiem is-serata fera˙ lill-Arco Ensemble u awgura li iktar kunçerti ta’ din il-bixra jsiru f’din il-knisja tant ˙elwa u miΩmuma tajjeb. KAV. JOE M. ATTARD, IR-RABAT, GÓAWDEX

Festa tal-Immakulta Kunçizzjoni fl-Imqabba Sur Editur, Malta fit-38 post minn 49 pajjiΩ fl-Ewropa. Dan hu postna fejn tid˙ol il-˙ila tal-qari fost it-tfal Maltin skont rapport internazzjonali li sar dan l-a˙˙ar. Dan minkejja li GonziPN joqg˙od jifta˙ar biss dwar kemm sar suççess fl-Università! Il-Partit Laburista hekk irid, li fl-Università jkun hemm suççess u li iktar studenti jid˙lu jistudjaw fl-Università. Hu proprju g˙alhekk li ninkwetaw meta naraw riΩultati b˙al dawn li post it-tfal Maltin, fejn jid˙ol ilqari, hu 38 minn 49 pajjiΩ, bl-ewwel post imur g˙allpajjiΩ fejn tista’ tg˙id li huma t-tfal kollha li jafu jaqraw! GonziPN dan ma jsemmihx g˙aliex g˙al talPartit Nazzjonalista dawk li mo˙˙hom ma jwassalx g˙al-livell universitarju huma irrilevanti. A˙seb u ara kemm ja˙sbu f’dawk li g˙alihom hu diffiçli biex jitg˙allmu jaqraw! Qajla jimpurtahom minn din il-faxxa ta’ nies! Tant li ma ˙olqulhomx listrutturi me˙tie©a fis-sistema tal-edukazzjoni f’pajjiΩna biex huma wkoll jitg˙allmu jaqraw; biex i˙ossuhom indipendenti meta ji©u biex jaqraw il-posta li jirçievu,

Sur Editur,

biex jaqraw il-kotba u l-gazzetti, biex jitg˙allmu jifhmu dak li jisimg˙u u dak li jaraw miktub. Il-Partit Laburista hu kommess li jara li ˙add ma jaqa’ tant lura li lanqas biss ikun jaf jaqra mqar bilMalti. Il-Partit Laburista, kemm-il darba jkun fil-gvern, jg˙aqqad il-˙idma ta’ dawk li jie˙du ˙sieb l-istrutturi edukattivi mal-˙idma tal-g˙alliema, mal-interess li jnissel fil-©enituri, biex uliedna jkunu kollha b˙al dawk it-tfal tal-pajjiΩi li ©ew fl-ewwel postijiet fil-˙ila tal-qari. A˙na rridu li kul˙add, sew dawk li g˙andhom mo˙˙hom tajjeb biex jistudjaw l-Università, kemm dawk li mo˙˙hom tajjeb biex jistudjaw f’livell inqas, kif ukoll dawk li jsibuha iktar diffiçli biex jitg˙allmu, kul˙add ikun tal-inqas jaf jaqra. B’hekk ng˙ollu l-livell soçjali ta’ ˙utna l-Maltin kollha u nag˙tu çans lil kul˙add i˙oss l-istima li tkun tixraqlu lejh inniffsu.

Bejn il-Ìimg˙a 30 ta’ Novembru u l-Óadd 9 ta’ Diçembru 2012 ©iet iççelebrata l-festa tal-Immakulat Konçepiment ta’ Marija fil-parroçça tal-Imqabba. Il-festi fet˙u nhar il-Ìimg˙a 30 ta’ Novembru bil-bidu tan-Novena tal-Immakulata Kunçizzjoni fil-knisja parrokkjali fejn tkantat il-Kurunella, saret Quddiesa kantata, ing˙atat il-Barka Sagramentali u saret çelebrazzjoni Ewkaristika. Dakinhar ©iet imnedija l-10 skeda tal-istazzjon tar-Radju tal-Komunità Tal-Gilju, FM 95.4. Matul din il-©img˙a saru bosta attivitajiet, fosthom ikla tradizzjonali tal-festa u lejla ta’ divertiment. Nhar jum il-Festa tal-Immakulata Kunçizzjoni l-ferg˙at kollha tas-Soçjetà MuΩikali Madonna tal-Ìilju ˙adu sehem fil-Quddiesa tal-10.00am; wara po©©ew kuruni ta’ fjuri malmonument tal-Madonna tal-Ìilju li jinsab fil- bypass talImqabba. Il-festi esterni komplew b’attivitajiet o˙ra.

DR STEFAN BUONTEMPO, MP, L-ISLA

MARVIN SCIBERRAS, UFFIÇJAL GHAR-RELAZZJONIJIET PUBBLIÇI, SOÇ. MUÛ. MADONNA TAL-ÌILJU, L-MQABBA

MILL-FORUM ÛGÓAÛAGÓ LABURISTI

Il-korruzzjoni u Malta Demelsa Grech

Fid-9 ta’ Diçembru li g˙adda, il-Ìnus Mag˙quda ççelebrat il-jum dinji kontra l-korruzjoni. G˙aldaqstant, b˙al kull sena fixxahar ta’ Diçembru, l-organizzazzjoni internazzjonali Transparency International tippromovi l-©lieda internazzjonali kontra l-korruzzjoni billi tippubblika analiΩi li fiha tanalizza l-perçezzjoni tan-nies dwar il-korruzzjoni li teΩisti fl-istess pajjiΩ li qeg˙din jg˙ixu. Peress li din l-analiΩi hija wa˙da indipendenti u imparzjali minn kull tip ta’ influwenzi interni jew esterni, to˙loq iktar mistoqsijiet g˙aliex Malta preΩentament tinsab fit-43 post, ikkumparat mal-kumplament tal-pajjiΩi l-o˙ra. Dan jfisser li Malta tinsab Ωew© postijiet ’il fuq mill-pajjiΩ tal-Korea ta’ Isfel u Ωew© postijiet ’l isfel mill-Polonja, pajjiΩi li huma ddominati ˙afna mill-problemi ta’ korruzzjoni. Dan ir-riΩultat juri biç-çar li f’dawn l-a˙˙ar snin il-perçezzjoni tal-poplu Malti u G˙awdxi dwar il-korruzzjoni f’Malta kompliet tikber u tiΩdied b’rata allarmanti. Dan g˙aliex Malta kompliet niΩla aktar ’l isfel

peress li fl-2010 kienet ikklassfikat fis-37 post, filwaqt li s-sena l-o˙ra Malta ©iet fid-39 post. Fi ftit kliem, juri li kulma jmur f’Malta qeg˙din jiΩdiedu l-kaΩijiet ta’ korruzzjoni jew inkella l-poplu Malti sar iktar konxju ta’ sitwazzjonijiet korrotti li Ωdiedu f’pajjiΩna. Fil-fatt, riçentament fuq il-mezzi tax-xandir, smajna u qrajna b’˙afna kaΩijiet ta’ korruzzjoni li fe©©ew f’oqsma differenti tal-˙ajja u li j©ieg˙lu lill-Maltin jiddubitaw mill-kredibbiltà tal-istituzzjoni inkwistjoni. Dan ukoll bissa˙˙a mal-medja u watchdogs li jikxfu kaΩijiet ˙alli jkomplu jissieltu mal-korruzzjoni. Però, jekk irridu nkunu poplu wie˙ed, irrispettivament liema ideologija n˙addnu, li verament ji©©ieled il-korruzzjoni billi jibbaΩa u jimxi fuq mentalità Ewropeja u moderna, irridu niggvernaw aktar b’ideali ta’ good governance. G˙aldaqstant, jien tinkwetani ˙afna d-dikjarazzjoni li g˙amel dan l-a˙˙ar il-Viçi Kap il-©did tal-Partit Nazzjonalista, Simon Busutill, rigward corrupt practices f’pajjiΩna. Busutill sa˙aq fuq programm televiziv li

jixxandar fuq l-istazzjoni tal-Istat, li huwa ma jimpurtahx mill-korruzzjoni li teΩisti filGΩejjer Maltin; dan g˙aliex fl-opinjoni tieg˙u dawn il-kaΩjiet huma biss ˙merijiet li l-Maltin ma jimpurtahomx minnhom. Din hija dikjarazzjoni inkwetanti ˙afna g˙aç-çittadini Maltin u G˙awdxin, kif ukoll g˙alina Ω-Ωg˙aΩag˙ li g˙ada pitg˙ada nistg˙u niltaqg˙u ma’ okkaΩjonijiet li jΩiedu l-korruzzjoni, b˙ax-xog˙ol, l-edukazzjoni u s-sa˙˙a. Mill-banda l-o˙ra, minn perspettiva re©jonali, din it-tip ta’ dikjarazzjoni lanqas ma tag˙ti impressjoni sabi˙a mal-pajjiΩi ©irien tag˙na. Dan g˙aliex l-Unjoni Ewropea, li b˙ala poplu u pajjiΩ a˙na membri tag˙ha, qieg˙da tag˙mel minn kollox biex tnaqqas il-korruzzjoni fl-istati membri u l-istituzzjoni tag˙ha. Fil-fatt, skont analiΩi o˙ra ta’ Transparency International, l-Unjoni Ewropea u l-Amerika ta’ Fuq huma Ωew© re©juni fid-dinja li g˙andhom l-inqas korruzzjoni. Imma jista’ jkollok kumpanniji multinazz-


23.12.2012

Ittri

15

Il-kumpannija WasteServ u r-residenti ta’ Marsaskala Sur Editur, Ir-residenti ta’ Wied il-G˙ajn u tal-madwar, meta jisimg˙u xi a˙bar fuq il-kumpannija WasteServ, mill-ewwel jiftakru kif ©ew ittrattati mill-Gvern li g˙adu kif ©ie sfiduçjat, millMinistru arroganti George Pullicino, mill-MEPA u milleks-Bord tal-Appelli. KwaΩi kull sena fir-rapport annwali tieg˙u l-Awditur Ìenerali ji©bed l-attenzjoni talGvern kif il-kumpannija WasteServ qed ti©i amministrata ˙aΩin. Madankollu, il-Gvern qed ji©i jaqa’ u jqum minn dan kollu. Il-WasteServ g˙andha luffiçini tag˙ha fil-periferija talimpjant ta’ Sant’Antnin. Kienu bosta ˙addiema u uffiçjali g˙oljin tal-WasteServ li telqu xxog˙ol tag˙hom minn din ilkumpannija. JirriΩulta minn diversi mistoqsijiet parlamentari li kien hemm dan iç-çaqliq kontinwu u, fost ir-ra©unijiet ewlenin, hemm ilkundizzjonijiet tax-xog˙ol li kienu ja˙dmu fihom. Intejjen insopportabbli, insetti b˙al nemus u dubbien li dan l-impjant huwa infestat bihom, u ©rieden i˙ufu ma’ kullimkien. Tant hu hekk li l-WasteServ kienet sa˙˙et l-assigurazzjoni tal-˙addiema tag˙ha u tathom Ωieda fis-salarji tag˙hom min˙abba l-kundizzjonijiet diffiçli u estremi li jkollhom ja˙dmu fihom. Kull meta l-WasteServ tag˙mel attività b˙al xi open day kif sar dan l-a˙˙ar, ©img˙a qabel dejjem tara g˙exieren ta’ ˙addiema barranin inaddfu bla waqfien u jorganizzaw il-munzelli kbar ta’ skart riçiklabbli, biex almenu g˙all-g˙ajn jidher li dan l-impjant mixi fuq irrubini. Dawn l-attivitajiet immirati biss g˙all-propaganda, in-nies ta’ Marsaskala xejn ma jimpressjonahom u ma jipparteçipawx. Óafna drabi g˙al dawn l- open days ji©u organizzati kowçis li j©ibu nies minn

lokalitajiet o˙ra. Minn mindu ©ie inawgurat limpjant g˙ar-riçikla©© ta’ Sant’Antnin f’Novembru tal2010, b’pompa kbira u nfiq esa©erat ta’ madwar €63,000 minn flejjes pubbliçi f’ikel, xorb u attivitajiet, saru diversi lmenti lill-Kunsill Lokali ta’ Marsaskala u direttament lillWasteServ g˙all-intejjen kbar, ˙sejjes u g˙all-ammont kbir ta’ insetti u ©rieden li ˙akmu lin˙awi. Meta r-residenti semmg˙u le˙inhom u ©©ieldu qatig˙ kontra l-proçess ivvizzjat li wassal lill-MEPA biex tag˙ti permess kontroversjali g˙allbini tal-impjant ©did, l-awtoritajiet ikkonçernati kellhom bilfors inaqqsu l-ammont taliskart liçenzjat li jid˙ol fl-impjant ta’ Sant’Antnin b’Ωew© terzi. B’hekk, minflok 200,000 tunnellata ta’ skart fis-sena, qed ji©i pproçessat 71 elf tunnellata. Il-Ministru Pullicino kien kostrett, biex forsi jtaffi l-kritika lejn dan l-impjant ta’ tni©©iΩ imsejja˙ state of the art, u ta kumpens miΩeru ta’ €2 fixxahar; da˙ka fil-wiçç; mhux g˙ar-residenti kollha, li jammontaw g˙al aktar minn 12,000, imma lil kwart talpopolazzjoni ta’ Wied il-G˙ajn, u b’hekk qed jiddiskrimina mal-ma©©oranza. Ìustament intalbet ir-riΩenja tal-Ministru George Pullicino g˙all-abbuΩi li twettqu millkumpannija WasteServ li taqa’ ta˙t ir-responsabbiltà tieg˙u. Fost ˙afna irregolaritajiet, lAwditur Ìenerali sab kuntratt li l-WasteServ g˙amlet ma’ kumpannija privata li ng˙ata g˙al miljun ewro g˙al perijodu qasir u li spiçça tela’ g˙al €29 miljun, ming˙ajr l-approvazzjoni tad-Dipartiment talFinanzi. Dawn l-affarijiet huma tal-wa˙x! Il-pulizija se tie˙u passi kontra dan l-abbuΩ sfaççat? L-Ombudsman se jikteb lill-President ta’ Malta biex i©ieg˙el lill-Ministru responsab-

jonali li juru x-xewqa li jinvestu f’pajjiΩna, però qeg˙din isibuha diffiçli min˙abba l-burokrazija. F’kelma o˙ra, peress li l-burokrazija hija kkunsidrata b˙ala wa˙da mill-fatturi ˙Ωiena li ©©ib mag˙ha l-korruzzjoni, to˙loq inkonvenjent g˙all-kumpanniji, u sussegwentement jonqsu l-opportunitajiet ta’ investiment barrani u xog˙ol f’Malta. G˙alhekk, il-kwistjoni jekk kull individwu jaqax g˙at-tentazzjoni tal-korruzzjoni, tiddependi fuq Ωew© fatturi: lewwel wa˙da huma l-miΩuri li l-gvern tal-©urnata jkun qieg˙ed jie˙u biex ji©©ieled din il-kwistjoni fuq baΩi nazzjonali, kif ukoll fuq baΩi lokali, u mhux ikompli jkaxkar saqajh biex ti©i implimentata l-Whistleblower Act; filwaqt li ttieni fattur jiddependi assolutament fuq il-valuri li j˙addan personalment l-individwu, u li jfisser li jkun kapaçi jg˙id “le” g˙all-korruzzjoni g˙ax jemmen f’soçjetà li t˙addan valuri ta’ meritokrazija.

bli jirriΩenja? Ara fil-kaΩ tar-rapport talAwditur tal-MEPA fil-kwistjoni tal-impjant ta’ Sant’Antnin, lOmbudsman irrakkomanda li jinΩamm ir-rapport milli ji©i ppubblikat kontra l-interessi tar-residenti. Allura min se jie˙u passi kontra dawn il-˙niΩrijiet? U xi ng˙idu g˙all-WasteServ li naqset tonora ftehim iffirmat iswed fuq l-abjad li tlesti l-park tal-familja, b˙ala kumpens ambjentali min˙abba l-bini ta’ din l-industrija tat-tni©©iΩ, eΩatt biswit l-impjant tar-riçikla©©, fi Ωmien ˙ames snin mill-˙ru© talpermess tal-impjant ta’ Sant’Antnin, bil-konsegwenza li jistg˙u je˙lu multa ta’ €2.3 miljuni fi pro©etti fil-lokalità!? Dan il-park kellu jitlesta salbidu ta’ din is-sena u qed isir

kull sforz imma©inabbli biex jinfeta˙ qabel il-Milied, ji©ifieri sena wara l-ftehim skada. Kemm il-Ministri Pullicino u Mario de Marco ˙arbu milli jwie©bu dwar din il-multa li bi dritt g˙andha ting˙ata lillkomunità ta’ Marsaskala f’tisbi˙ u pro©etti. Li jiddispjaçik hu li lanqas ilKunsill Lokali ta’ Marsaskala ma g˙amel ˙iltu u ndenja ru˙u jsemma’ le˙nu biex jirba˙ din il-penali ta’ €2.3 miljun g˙all©id tal-lokalità. Qal biss li jaf bis-sitwazzjoni u barra biddaqq. Il-Kunsill huwa kuntent biss li l-kumpannija WasteServ kull sena tie˙u ˙sieb iΩΩejjen xi Ωew© toroq g˙all-festi talMilied. Dan is-serviliΩmu ma jag˙milx

©ie˙ lill-komunità ta’ Wied ilG˙ajn li g˙amlet kruçjata kontra l-arroganza u l-irrumblar talawtoritajiet involuti fit-tbaΩwir tal-proçess, li kontra tieg˙u hemm Ωew© appelli pendenti kontra l-MEPA quddiem itTribunal ta’ ReviΩjoni talAmbjent u l-Ippjanar. Ir-residenti di©à ng˙ataw ra©un mir-rapport mhux uffiçjali tal-Awditur tal-MEPA li sab ˙afna irregolaritajiet u vvizzjar fil-proçess, fosthom ind˙il millMinistru George Pullicino fla©©udikar tal-pro©ett u kif ing˙ata l-permess kontroversjali lill-WasteServ mill-MEPA g˙al dan l-impjant tat-tni©©iΩ mibni fil-Wied protett ta’ Sant’Antnin. DELUÛ, MARSASKALA


16

23.12.2012

Ta’ Barra

IL-KONFLITTI INTERNI TAL-GVERN FL-AFRIKA T’ISFEL

Zuma kkonfermat mexxej tal-kungress naZZjonali afrikan

Jacob Zuma re©a’ ©ie kkonfermat b˙ala Mexxej tal-Kungress Nazzjonali Afrikan (l-ANC) wara votazzjoni minn 4,000 delegat li baqg˙et g˙addejja lejl s˙i˙. Zuma ©ab it-tripplu tal-voti fuq l-avversarju tieg˙u, li huwa Deputat Mexxej tal-istess partit. RITIANNE AGIUS tag˙ti ˙arsa lejn il-konflitti interni fi ˙dan il-Gvern tal-Afrika t’Isfel, u r-riperkussjonijiet li dan jista’ jkollu fuq l-iktar pajjiΩ ekonomikament b’sa˙˙tu fil-kontinent Afrikan. Nhar it-Tlieta, Jason Zuma, li g˙andu 70 sena, re©a’ ©ie elett b˙ala Mexxej talKungress Nazzjonali Afrikan (l-ANC), partit li jaf il-bidu tieg˙u lil Nelson Mandela. Ir-reb˙a ta’ Zuma tfisser li lavversarju tieg˙u, li huwa Deputat Mexxej tal-istess partit fil-Gvern, se jitwarrab dalwaqt. Iktar minn hekk, din irreb˙a tfisser ukoll li Zuma probabbilment li se jkompli jmexxi l-Afrika t’Isfel anki wara l-elezzjonijiet Presidenzjali tal2014. Hekk kif ©iet im˙abbra r-reb˙a ta’ Zuma fuq l-avversarju tieg˙u Kgalema Motlanthe bit-tripplu tal-voti, Zuma appella g˙all-g˙aqda u talab lil dawk li jappo©jawh biex ma jag˙tux il-©enb lil dawk li kienu appo©jaw lil Motlanthe. “Irridu li mmexxu organizzazzjoni mag˙quda, mhux organizzazzjoni mifruda,” sa˙aq Zuma. Madankollu jibqa’ l-fatt li dan l-appell g˙ar-rikonçiljazzjoni ftit huwa ta’ konsolazzjoni g˙al dawk li m’g˙andhomx fiduçja fit-tmexxija ta’ Zuma u li issa se jkollhom jaraw lill-mexxej potenzjali tag˙hom ji©i mwarrab. Zuma qieg˙ed ji©i kkritikat min˙abba li matul ilPresidenza tieg˙u t-tkabbir ekonomiku naqas, Ωdied il-qg˙ad, u anki t-t˙assib dwar korruzzjoni fil-Gvern. U˙ud millmembri tal-ANC esprimew dubji dwar kemm il-partit verament se jo˙ro© iktar b’sa˙˙tu wara din it-tellieqa g˙all-Kap. Chikane jikkritika l-proçess ta’ votazzjoni L-eks-Direttur Ìenerali tal-Presidenza, Frank Chikane, ikkritika l-proçess ta’ votazzjoni meta dan kien jinsab fil-bidu tieg˙u. Huwa kien irrappurtat jg˙id li lmembri tal-ANC kienu se jivvutaw g˙allpersuna li kienet se tissalvagwardja linteressi tag˙hom, u mhux dik li kienet se sservi lill-poplu. “Tistg˙u ti©u hawnhekk tiΩfnu u tirb˙u, iΩda fil-verità l-

Zuma qajjem ukoll kontroversja min˙abba li, minkejja li huwa poligamist g˙ax f’pajjiΩu din hija legali, xorta kellu ttfal barra miΩ-Ωwie©. Attwalment Zuma huwa miΩΩewwe© lil erba’ nisa u huwa missier ta’ iktar minn 20 tifel u tifla. Matul din is-sena Zuma kemm-il darba kellu jirribatti allegazzjonijiet dwar miljuni li ntefqu biex jirran©a d-dar tieg˙u. Zuma sostna li l-fondi pubbliçi kienu ntefqu biss fuq mekkaniΩmi ta’ sigurtà, u li g˙al xog˙lijiet ta’ rinovazzjoni tad-dar tieg˙u kien ˙are© il-flus minn butu. Sitwazzjoni ekonomika prekarja

massa ti©©udikakom,” sa˙aq Chikane. Mhuwiex çar jekk il-kummenti tieg˙u kinux diretti g˙ad-delegati li jappo©jaw lil Zuma jew dawk li jappo©jaw lil Motlanthe, u dan peress li fil-˙in li Chikane qal dan, il-proçess ta’ votazzjoni kien g˙adu fil-bidu nett u g˙alhekk kien g˙adu mhuwiex çar min kien se jirba˙. Chikane wissa li l-ANC seta’ jitlef l-appo©© u l-kredibbiltà tal-votanti jekk ma jindirizzax il-problema tal-fazzjonijiet u l-kompetizzjoni g˙at-tmexxija li qieg˙ed jiffaççja. Huwa sostna li l-ANC kellu jitbieg˙ed mill-fazzjonijiet g˙aliex din il-prattika kienet qieg˙da twassal g˙at-telfien tala˙jar mexxejja u l-aqwa kapaçitajiet talpajjiΩ. Fil-ktieb Eight Days in September: The Removal of Thabo Mbeki, li ˙are© iktar kmieni din is-sena, Chikane wissa li l-ANC ma kellux jer©a’ jirrepeti l-istess Ωball tal-2008, meta qasmiet fil-partit kienu wasslu g˙at-tne˙˙ija ta’ Mbeki minn President.

Zuma mdawwar bl-iskandli u l-kontroversji Zuma huwa popolari mal-fqar li jg˙ixu f’Ωoni rurali u anki mal-grupp etniku taΩÛulu, li huwa ori©ina minnu u li huwa likbar grupp etniku fl-Afrika t’Isfel. Zuma huwa meqjus minn ˙afna b˙ala bniedem ta’ stamina, hekk kif fi çkunitu rnexxa minkejja li trabba fil-faqar u anki min˙abba li qatt ma qata’ qalbu minkejja li kien ippersegwitat g˙al numru twal ta’ snin u anki kellu ja˙rab minn pajjiΩu. B’xi mod huwa rnexxielu wkoll jissupera d-diversi skandli politiçi li kien involut fihom jew assoçjat mag˙hom. Fosthom kien hemm l-inçident tal-2006, fejn Zuma kien akkuΩat bi stupru iΩda ma nstabx ˙ati. Fl-2009, xahar qabel sar President, twaqqg˙u akkuΩi li kien hemm kontrih b’rabta ma’ ftehim talGvern fuq l-armi. Dak iΩ-Ωmien Zuma kien sostna li dawn l-akkuΩi kienu motivati politikament.

Il-konflitti interni u n-nuqqas ta’ fiduçja f’Zuma b˙ala mexxej ‘nadif’ ma jawgurawx tajjeb g˙as-sitwazzjoni ekonomika tal-pajjiΩ, li di©à tinsab f’qag˙da prekarja. It-tkabbir ekonomiku tal-Afrika t’Isfel mistenni li jkun biss ta’ 2.5%, çjoè terz biss tar-rata li skont l-esperti hemm bΩonn tintla˙aq biex titnaqqas ir-rata ta’ qg˙ad li b˙alissa tla˙˙aq 25%. Matul il-©img˙a l-ANC iddiskuta dawk li jistg˙u jkunu s-soluzzjonijiet g˙al Ωieda fit-tkabbir ekonomiku, bi kwistjoni ta˙raq tkun dik dwar jekk il-Gvern g˙andux jinnazzjonalizza l-minjieri. L-investituri jinsabu m˙assba quddiem it-tkabbir ekonomiku fjakk u anki quddiem it-tensjoni attwali bejn il-˙addiema li qed jistrajkjaw ta’ spiss. It-tensjoni kompliet tikber wara li erba’ xhur ilu l-pulizija sparat fuq ˙addiema tal-minjieri li kienu qeg˙din jipprotestaw u qatlet 34 minnhom. Diversi a©enziji finanzjarji baxxew ilcredit ratings tal-pajjiΩ fl-a˙˙ar xhur, fosthom Moody’s u Standard and Poor’s. Ilkumpannija Fitch mistennija tie˙u azzjoni s-sena d-die˙la. F’rapport li ˙are© kmieni din il-©img˙a din qalet li jekk il-Gvern ifalli milli jindirizza l-isfidi soçjali kbar, b’mod partikolari dawk tal-edukazzjoni u l-qg˙ad, Finch kienet se tkun kostretta li tbaxxi l-credit ratings tal-pajjiΩ


23.12.2012

Ta’ Barra

17

il-massakru ta’ connecticut

kaÛ li XXokkJa D-DinJa Il-Ìimg˙a 14 ta’ Diçembru, id-dinja n˙asdet bl-a˙bar dwar il-massakru li se˙˙ fi skola fi Newtown f’Connecticut, l-Istati Uniti. Ûag˙Ωug˙ armat b’pistola da˙al ©ol-iskola u feta˙ in-nar fuq diversi tfal u g˙alliema u ˙alla 26 persuna mejta. Dan il-kaΩ qajjem ukoll kontroversja qawwija dwar l-ammont kbir ta’ armi li hemm fl-idejn fl-Istati Uniti. KRISTA CARUANA tirrapporta dwar dan il-massakru u l-konsegwenzi li ˙alla warajh.

FUQ: il-qattiel: Adam Lanza XELLUG: u˙ud mill-vittmi

Minn jum ordinarju g˙al jum tra©iku Il-©urnata tal-Ìimg˙a 14 ta’ Diçembru kellha tkun ©urnata ordinarja g˙allistudenti u l-g˙alliema tal-iskola primarja ta’ Sandy Hook fi Newtown, Connecticut fl-Istati Uniti. Ftit jiem biss qabel jibdew il-btajjel tal-Milied, latmosfera f’din l-iskola primarja kellha tkun wa˙da ferri˙ija. IΩda minflok, matul il-jum talÌimg˙a, l-atmosfera nbidlet fi trawma kerha li mhux biss ixxukkjat il-villa©© çkejken ta’ Newtown iΩda xxukkjat lid-dinja kollha. It-tra©edja bdiet meta Ωag˙Ωug˙ blisem ta’ Adam Lanza qatel lil ommu Nancy fid-dar tag˙hom fi Newtown. Omm iΩ-Ωag˙Ωu©˙, li kienet g˙alliema, tliet snin ilu ddivorzjat minn ma’ missier iΩ-Ωag˙Ωug˙. Wara li qatel lil ommu, iΩ-Ωag˙Ωug˙ ˙a l-karozza tag˙ha u saq lejn l-iskola elementari, li fiha jattendu mas-700 student li l-etajiet tag˙hom ivarjaw bejn il-˙ames u l-g˙axar snin. Il-©uvni liebes ilbies skur u armat b’ rifle u Ωew© handguns , da˙al ©oliskola g˙all-˙abta tad-9.30 ta’ filg˙odu. Huwa ma˙sub li l-©uvni rnexxielu jid˙ol l-iskola minkejja li normalment il-bibien tal-iskola jinΩammu mag˙luqin waqt il-˙in tal-lezzjonijiet b˙ala miΩura ta’ sigurtà. Ftit tal-minuti wara, il-©uvni feta˙ innar fuq l-istudenti u anke xi g˙alliema. Il-pulizija ©ew infurmati mill-ewwel li kien hemm xi sparaturi, iΩda sakemm marru fuq il-post il-qattiel kien di©à rnexxielu joqtol g˙oxrin student ta’ bejn il-˙ames u s-sitt snin, u diversi g˙alliema. Adulti u tfal li rnexxielhom isalvaw

f’dan il-masskru rrakkuntaw l-esperjenza ta’ terrur li g˙addew minnha meta raw liΩ-Ωag˙Ωug˙ jifta˙ in-nar u joqtol lil kull min kien quddiemu. Kien hemm tfal li marru jista˙bew filwaqt li xi g˙alliema marru jduru l-klassijiet biex javΩaw li kien hemm xi ˙add li qieg˙ed jattakkahom. Konsegwentement, l-g˙alliema bdew isakkru l-bibien u t-twieqi tal-klassijiet tag˙hom u ordnaw lit-tfal biex jista˙bew fil-cupboards u ta˙t l-imwejjed. JirriΩulta li l-attakk se˙˙ f’Ωew© klassijiet u dam g˙addej ftit minuti biss, tant li g˙all-˙abta tal-g˙axra neqsin g˙oxrin ta’ filg˙odu, fl-iskola waqg˙et ˙emda kbira. Il-wasla tal-Pulizija Mal-wasla tag˙hom fuq il-post, ilpulizija da˙lu fil-klassijiet u bdew ifittxu lill-qattiel, iΩda sabu quddiemhom xena li tkexkex; tmintax-il tifel u tifla u sitt adulti mg˙arrqa fid-dmija. Sabu wkoll Ωew©t itfal o˙ra li kienu midruba serjament u li tilfu ˙ajjithom ftit tal-˙in wara. Fost il-mejtin kien hemm ukoll Dawn Hochsprung ta’ 47 sena u li kienet il-kap tal-iskola. Immedjatament beda eΩerçizzju biex ji©u salvati l-bqija tat-tfal u l-istaff li n˙ar©u mill-bini qawwijin u s˙a˙. Huma ttie˙du fl-istazzjon tat-tifi tannar fejn ftit tal-mumenti wara bdew jaslu fuq il-post diversi ©enituri u anke l-Gvernatur ta’ Connecticut, Dannel Malloy. Aktar tard, il-pulizija sabu wkoll ilkatavru tal-qattiel li, wara li wettaq dan il-masskru, qatel lilu nnifsu. Appena l-pulizija identifikaw min kien iΩ-Ωag˙Ωug˙, marru fid-dar tieg˙u fejn

sabu lil ommu li kienet ukoll g˙adha kif inqatlet. Massakru b˙al dan, fejn fih kienu involuti bosta tfal innoçenti, ©ab mieg˙u xeni ta’ qsim il-qalb. Diversi ©enituri u qraba tal-vittmi kienu akkumpanjati mit-tobba u uffiçjali talpulizija biex ikunu jistg˙u jidentifikaw lil qrabathom li nqatlu kiesa˙ u biered f’dan il-masskru. Rapporti konfli©©enti mill-mezzi tax-xandir Rapporti inizjali li dehru f’çertu sezzjonijiet tal-medja Amerikani qalu li lattakk kien twettaq minn Ryan Lanza ta’ 24 sena. Ryan Lanza, li ji©i ˙u Adam Lanza, kien arrestat mill-pulizija, iΩda aktar tard in˙eles wara li nstab li waqt il-˙in tal-massakru huwa kien qieg˙ed fuq il-post tax-xog˙ol. Dwar dan il-masskru tkellem ukoll il-

President Amerikan, Barack Obama, li sostna li huwa diffiçli ˙afna biex twaqqaf il-vjolenza bl-uΩu tal-armi. Waqt li kien qieg˙ed jindirizza lir-residenti ta’ Newtown il-Óadd filg˙odu, Obama wieg˙ed li se jkun qed jag˙mel dak kollu possibbli biex tra©edji b˙al dawn ma jer©g˙ux ise˙˙u. Intant, matul il-jum tat-Tnejn, Obama ltaqa’ mal-Viçi President Amerikan, Joe Biden; mas-Segretarju tal-Edukazzjoni, Arne Duncan; mal-Avukat Ìenerali, Eric Holder; u mas-Segretarju g˙asSa˙˙a u s-Servizzi, Umani Kathleen Sebelius, u mag˙hom iddiskuta l-proposti li huma mmirati biex titnaqqas ilvjolenza bl-uΩu tal-armi tan-nar. Min-na˙a tieg˙u l-kelliem g˙allWhite House, Jay Carney, qal li hemm bΩonn li l-li©ijiet li jikkontrollaw l-armi fl-idejn ji˙raxu aktar sabiex ji©i evitat dan it-tip ta’ massakru fl-Istati Uniti.

Obama emozzjonat


18

23.12.2012

Mill-Misra˙

festa ta’ ÌeNeROÛitÀ mad-daR tal-pROvideNza L-attività li ssir kull sena fl-ewwel ta’ Jannar b’risq id-Dar tal-Providenza din is-sena se tkun qed tissejja˙ Festa ta’ ÌeneroΩità. Dan ˙abbru Fr Martin Micallef, Direttur tad-Dar, waqt konferenza tal-a˙barijiet. “Dan qed nag˙mluh,” qal Fr Martin, “g˙ax hu tassew hekk. Il-poplu Malti u G˙awdxi proprju jibda din is-sena ©dida billi juri min tassew hu: poplu ©eneruΩ, poplu li jaf isarraf is-solidarjetà fil-prattika.” Fr Martin semma erba’ g˙anijiet g˙aliex se ssir il-Festa ta’ ÌeneroΩità mad-Dar tal-Providenza. L-ewwel skop hu li l-pubbliku jkun jista’ jiltaqa’ marresidenti tad-dar li anki huma se jkunu preΩenti waqt l-ispettaklu li se jsir ta˙t it-tinda fil-car park tad-dar. Id-Dar tal-Providenza toffri ambjent la˙jar possibbli ‘ta’ familja’ lit-98 persuna b’diΩabbiltà li g˙al xi ra©uni jew o˙ra ma kienx possibbli g˙alihom li jibqg˙u jg˙ixu mal-familja naturali tag˙hom. Dawn il-persuni jg˙ixu fit-tliet residenzi fid-Dar tal-Providenza, erbg˙a f’Dar Ûerniq fis-Si©©iewi u tlieta fid-dar il-©dida, ‘Akkwarell’ fil-Qawra. Id-dar toffri wkoll servizz ta’ respite lill-familji ta’ persuni b’diΩabbiltà biex jing˙ata kull appo©© biex il-membri tal-familja b’diΩabbiltà jibqg˙u jg˙ixu fl-ambjent naturali tag˙hom naturalment. Din is-sena d-dar tat dan isservizz ta’ appo©© lil 66 familja. It-tieni skop hu li l-pubbliku jkun jista’ jara xi pro©etti kapitali li saru jew qed isiru fid-dar biex tkompli titjieb ilkwalità tal-˙ajja tar-residenti. Tajjeb li l-pubbliku jara kif il-flus li qed jing˙ataw, barra li jintuΩaw biex jissupplimentaw b’mod sostanzjali lpensjoni tal-persuni b’diΩabbiltà li mhix biΩΩejjed biex din id-dar titmexxa, jaraw ukoll pro©etti li saru matul issnin. It-tielet skop ta’ din l-attività annwali hu li jin©abru fondi biex is-servizz siewi li tag˙ti d-Dar tal-Providenza jkun jista’ jibqa’ g˙addej u jitjieb. Fr Martin qal li kull min imur id-Dar tal-Providenza biex jag˙ti donazzjoni jew jibg˙at g˙otjiet bil-posta, dejjem jing˙ata rçevuta g˙ad-donazzjoni tieg˙u u l-kontijiet tad-dar ikunu awditjati kull sena minn kumpannija ewlenija tal-awditjar. Permezz ta’ diversi miΩuri, id-dar tara wkoll li d-donazzjonijiet li jag˙ti b’tant ©eneroΩità l-pubbliku Malti jintefqu bilg˙aqal u g˙all-iskop li g˙alih ing˙ataw. Huwa rrefera wkoll g˙al inizjattivi ta’ min ifa˙˙arhom li jie˙u l-pubbliku g˙al ©bir ta’ fondi b˙all-inizjattiva ta’ dawk il-koppji li qed jag˙Ωlu li flok souveniers tat-tie© jag˙tu donazzjoni lid-Dar tal-Providenza. Id-dar tipprovdi boomarks attraenti g˙al dan il-g˙an li, barra g˙al ti©ijiet, jistg˙u jservu wkoll okkaΩjonijiet b˙all-Ewwel Tqarbina, il-GriΩma talIsqof, birthdays u anniversarji.

PereΩempju minn din l-iskema tatti©ijiet, matul din is-sena d-dar da˙˙let aktar minn €15,000 ming˙and madwar tlieta u tletin koppja. L-a˙˙ar skop ta’ din il-festa, iΩda Ωgur mhux lanqas, hu li jitwassal il-messa©© li d-Dar tal-Providenza dejjem trid tibg˙at. Is-soçjetà dejjem trid tirrispetta lill-persuni b’diΩabbiltà, tittrattahom bid-dinjità li jixirqilhom u toffrilhom lg˙aΩliet u l-opportunitajiet li kul˙add g˙andu dritt li jgawdi. Kelliem ie˙or kien Tonio Bonello, Kap tat-Taqsima tal-Programmi ta’ Radju RTK u koordinatur tal-Festa ta’ ÌeneroΩità. Huwa qal li din hija ssbatax-il sena li RTK 4 Charity qed jorganizza din l-attività fil-kumpless tadDar tal-Providenza fis-Si©©iewi li g˙andha l-appo©© tal-APS Bank. Matul din l-attività, ta˙t it-tinda se jkun hemm maratona ta’ kant, Ωfin u ma©ija. Fil-Festa ta’ ÌeneroΩità, ˙ames mitt persuna se jie˙du sehem b’mod volontarju. Kull min imur fid-Dar tal-Providenza fl-ewwel ta’ Jannar se jkollu l-opportunità li jie˙u wie˙ed mill-guided tours u jara l-pro©etti li saru u li qed isiru. Dawn jibdew mit-tlieta ta’ wara nofsinhar ’il quddiem. Il-©urnata tat-Tlieta, l-ewwel ta’ Jannar, tifta˙ fid-disg˙a ta’ filghodu biç-çelebrazzjoni tal-Quddiesa fil-kappella tal-istess kumpless b’xandira diretta fuq u˙ud mill-istazzjonijiet televiΩivi. Mill-g˙axra ta’ filg˙odu ’l quddiem jixxandru intervisti u features dwar id-

Dar, fosthom feature dwar id-dar il©dida tal-Qawra, ‘Dar l-Akkwarell’, kif ukoll spettaklu live ta’ kant u Ωfin minn fost l-aqwa talent ta’ pajjiΩna, fosthom Freddie Portelli, Ira Losco, Hooligan, J Anvil u Fr Karm Debattista. Fl-awditorju tad-Dar tal-Providenza se jkun hemm irkant, bl-assistenza ta’ Obelisk Auctions, li jinkludi diversi xog˙lijiet ta’ pittura minn artisti mag˙rufa Maltin u barranin, inkluΩa skultura fil-bronΩ tal-iskultur mibki Anton Agius. Din is-sena, qabel l-irkant innifsu, se ssir wirja ta’ dawn ix-xog˙lijiet bejn id19 u s-27 ta’ Diçembru fil-MuΩew talKatidral tal-Imdina. Il-wirja se tkun miftu˙a kuljum (barra nhar ta’ Óadd u Jum il-Milied) bejn id-9.30am u l4.30pm u s-Sibt bejn id-9.30am u t3.30pm. G˙ad-dilettanti tal-filatelija se jkun hemm Ωew© albums: The Malta Album Stamp Collection 1964-2004, offrut millMaltapost. Kull min jixtieq jie˙u sehem fl-irkant jista’ jitfa’ offerta tieg˙u online fuq www.dartalprovidenzaauctions.com mid-19 ta’ Diçembru salewwel ta’ Jannar 2013. Nhar l-ewwel tas-sena wie˙ed jista’ jitfa’ l-offerta tieg˙u billi jçempel jew imur fis-sala ta’ fejn tkun qed issir ilwirja. Wie˙ed jista’ wkoll jara xxog˙lijiet li se ji©u rkantati bid-dettalji kollha fuq www.dartalprovidenza.org Sadanittant fil-bit˙a ta’ quddiem ilkappella se ssir wirja u xog˙ol ta’ arti©©janat Malti, bl-g˙ajnuna talKunsill Malti tal-Arti©©janat.

Biex tkun evitata kon©estjoni tat-traffiku se jkun hemm ukoll servizz ta’ Park & Ride, mit-Triq ta’ San Niklaw (il-mitjar l-antik) dirett g˙ad-Dar talProvidenza u lura, liema servizz jibda mis-sag˙tejn ta’ wara nofsinhar u jibqa’ g˙addej sal-g˙axra ta’ filg˙axija. G˙all-benefiççju ta’ dawk li nhar lewwel ta’ Jannar ma jistg˙ux imorru fid-Dar tal-Providenza, il-Festa ta’ ÌeneroΩità, li tag˙laq wara nofsillejl, se tkun imxandra fuq l-istazzjonijiet televiΩivi. Donazzjonijiet jistg˙u jsiru fl-istess Dar tal-Providenza, fl-istudios ta’ Radju RTK fil-Blata l-Bajda, kif ukoll permezz tat-telefown jew SMSs. Is-Sur Bonello semma wkoll g˙add ta’ attivitajiet li se jsiru b˙ala parti millattività g˙all-©bir ta’ fondi: • Nhar l-Erbg˙a 19 ta’ Diçembru fet˙et wirja fil-MuΩew tal-Katidral tal-Imdina li se tibqa’ miftu˙a sat-28 ta’ Diçembru. Ix-xog˙lijiet kollha esibiti se jkunu rkantati fl-1 ta’ Jannar; • Il-Ìimg˙a 28 ta’ Diçembru, filgrawnd tal-Kulle©© ta’ San Alwi©i se jsir turnament tal-futbol: ‘Tackle for Dar tal-Providenza’. Jiehdu sehem erba’ timijiet mag˙mula minn membri parlamentari taΩ-Ωew© na˙at tal-Kamra, ilUHM, il-GWU u s-CMTU; • Is-Sibt 29 ta’ Dicembru, iΩ-Ωg˙aΩag˙ tal-Gudja se jorganizzaw attività marbuta maΩ-Ωg˙aΩag˙ fil-Belt u f’TasSliema; • L-Erbg˙a 2 ta’ Jannar, ta˙t it-tinda, maratona tal-korijiet tat-tfal bejn it-tlieta u s-sebg˙a ta’ filg˙axija.


23.12.2012

Mill-Misra˙

19

The Sense Group b’appell g˙al dawn iΩ-Ωminijiet ta’ festi L-ista©un tal-festi issa jinsab mag˙na. IΩ-Ωmien tal-Milied hu l-a˙jar Ωmien fejn il-familji u l-˙bieb jin©abru flimkien, u xorb alko˙oliku b’moderazzjoni mill-aduti jista’ jkun parti mis-sabi˙ ta’ dawn ç-çelebrazzjonijiet. In-nies g˙andhom tendenza jassoçjaw il-parties ma’ konsum akbar ta’ xorb alko˙oliku milli jkun intenzjonat. B˙alissa fuq it-TV, online u fil- bus shelters , hemm espost ilmessa©© ta’ The Sense Group (TSG) li hu bbaΩat fuq is-sens komun: “Óu pjaçir b’moderazzjoni iΩda, jekk tixrob, issuqx.” Is-sit elettroniku tatTSG b’dehra ©dida www.drinkawaremalta.com tirrifletti dan il-messa©© g˙al dan l-ista©un tal-parties. G˙al dawn l-a˙˙ar 15-il sena, it-TSG regolarment nediet messa©©i u kampanji innovattivi, li speçifikament jindirizzaw lil dawk li jattendu l-parties biex jg˙inuhom igawdu kemm jista’ jkun il-festi talMilied u tas-Sena Ìdida, u biex ikunu jistg˙u jgawdu lmemorji ta’ Ωminijiet sbie˙ g˙al ˙afna xhur. Il-messa©© Just don’t drink and drive j˙e©©e© lin-nies biex jippjanaw bil-quddiem jekk ikunu intenzjonati li jmorru l-parties u jixorbu. Wie˙ed jista’ jirrikmanda lill˙bieb u l-familjari biex jiftiehmu bejniethom biex,

darba wie˙ed u darba l-ie˙or, ma jixrobx u jsuq hu bla periklu lil s˙abu lejn id-dar tag˙hom. “L-effetti poΩittivi tal-kampanji ta’ The Sense Group kontra x-xorb u s-sewqan, xorb minn persuni ta˙t l-età, u xorb bl-addoçç, li qeg˙din jitmexxew bl-appo©© talindustrija tax-xorb Maltija, qeg˙din jidhru minn sena g˙all-o˙ra. Numru ikbar ta’ nies li g˙andhom karozza jippreferu ma jsuqux iΩda jikru minibus jew taxi biex te˙odhom lejn u twassalhom lura wara xi attività. Il-ma©©oranza tal-adulti huma konxji ˙afna tal-konsegwenzi diΩastruΩi li jistg˙u jin˙olqu meta persuna tkun qieg˙da ssuq ta˙t l-influwenza ta’ xorb alko˙oliku. Fi ftit sekondi, lejl ta’ pjaçir jista’ jinbidel fi tra©edja u li mbag˙ad timmarkak g˙al ˙ajtek kollha,” qal Ray Grech, Direttur Ìenerali ta’ The Sense Group.

“Meta wie˙ed iqis dan kollu, hu iktar façli li tikri minibus jew taxi milli ssuq int u tipprova ssib post fejn tipparkja, li ma tixrobx matul dan il-perijodu, u wara ssuq lura lejn iddar bil-kwiet ming˙ajr il-konfuΩjoni tat-traffiku. L-appelli g˙al moderazzjoni fix-xorb alko˙oliku g˙allma©©oranza tal-konsumaturi g˙adhom me˙tie©a g˙al Ωmien twil biex nag˙mlu çert li l-©enerazzjonijiet kollha jidraw din il-kultura,” qal isSur Grech. Il-kampanja tal-Milied ta’ din is-sena hi kontinwazzjoni ta’ kampanja o˙ra li tnediet f’Settembru li g˙adda bilmessa©©i Don’t over do it (taqbiΩx il-limitu) li dehret filmedja soçjali u li kienet immirata l-iktar lejn dawk iΩΩg˙aΩag˙ li jixorbu bl-addoçç. Din enfasizzat fuq il-mist˙ija u l-umiljazzjoni meta dawn jaraw ritratti tag˙hom sakrana fuq il-medja soçjali.

ONE TRIBUTE Lejla ta’ rikonoxximent

T˙awwil ta’ aktar si©ar Il-Bank of Valletta ˙awwel 110 si©ra fil-Park Majjistral, si©ra g˙al kull miljun fil-profitt rekord ta’ €110.7 miljun g˙as-sena finanzjarja li ntemmet f’Settembru 2012. “Il-Bank ried jo˙loq rappreΩentazzjoni viΩwali tal-ammont impressjonanti, li huwa 72% aktar miç-çifra ta’ €64.4 miljun li ©iet irrappurtata fissena finanzjarja tal-2011. Jog˙©obna s-simboliΩmu marbut mat-t˙awwil ta’ xi ˙a©a li ser tibqa’ hemm g˙al snin twal peress li dan, wara kollox, huwa rrappreΩentat mill-profitti tag˙na.” “Dawn is-si©ar jirrappreΩentaw il-familji li g˙enna bis-self g˙ax-xiri ta’ darhom, il-kumpanniji li g˙enna biex jikbru, l-intraprendituri li emminna fihom. Il-Bank of Valletta huwa fattur importanti fl-ekonomija Maltija min˙abba lkreditu li nag˙mlu disponibbli, l-opportunitajiet

li nag˙tu lil dawk li jixtiequ j©emmg˙u jew jinvestu, id-dividendi li nag˙tu lill-azzjonisti tag˙na, il-miljuni li n˙allsu f’taxxi lill-gvern u l1,600 unità domestika li insostnu permezz talimpjegati tag˙na,” qal iç-Chief Executive Officer, Charles Borg. “Nittamaw li dan it-t˙awwil tas-si©ar jista’ jsir avveniment annwali, li jorbot ir-rendiment tag˙na mal-˙olqien ta’ pro©ett ta’ tis©ir dejjiemi,” qal Kenneth Micallef, il-Kap tal-Uffiççju tasCEO li wassal il-Grupp tal-Green Leaders talBOV g˙all-avveniment tat-t˙awwil tas-si©ar. Kompla billi spjega numru ta’ inizjattivi favur l-ambjent li l-Bank wettaq riçentement bl-g˙an li jnaqqas il-carbon footprint tieg˙u stess kif ukoll li jag˙ti appo©© lin-Nature Trust, li hija wa˙da mill-NGOs involuta mal-Park Majjistral.

Is-sena li g˙addiet, fl-okkaΩjoni tal-g˙oxrin sena anniversarju mit-twaqqif ta’ ONE Radio, it-tmexxija ta’ ONE Productions Ltd, fakkret dan l-avveniment b’serata ta’ rikonoxximent lejn diversi persuni li kienu jew g˙adhom parti minn dan ir-radju fi ˙dan din l-istess kumpannija. Is-serata kienet ta’ suççess u niΩlet tajjeb ˙afna mhux biss mas-segwaçi leali u regolari talistazzjonijiet ONE, iΩda ˙afna lil hinn minn hekk. Kien g˙alhekk, li bil-˙sieb tas-suççess tas-sena li g˙addiet, ittmexxija u l-˙addiema ta’ ONE Productions Ltd, immexxija miç-Chairman, Jason Micallef, din is-sena re©g˙u impenjaw irwie˙hom fuq it-tieni edizzjoni ta’ ONE Tribute li din is-sena ttellg˙et fil-15 ta’ Diçembru ©ewwa s-sala ta’ Dar il-Mediterran g˙all-Konferenzi, il-Belt Valletta. ONE Tribute hija lejla ta’ rikonoxximent lejn diversi persona©©i Maltin. F’serata wa˙da ©ew ippremjati aktar minn g˙oxrin persuna minn oqsma differenti. Din l-inizjattiva ta’ ONE bdiet b˙ala esperiment, imma l-˙sieb ta’ ONE Tribute huwa li jkun avveniment annwali fil-kalendarju ta’ ONE. ONE Tribute hija serata unika, li l-ebda stazzjon televiΩiv lokali ma jorganizza. L-impenn ta’ ONE qatt ma jieqaf fuq ilproduzzjonijiet u l-programmi li jiffurmaw l-iskeda mit-Tnejn sal-Óadd. Tant hu hekk li bid-differenza ta’ stazzjonijiet lokali o˙rajn, ONE jibqa’ kommess li jiççelebra, jg˙in u fuq kollox jirrikonoxxi bil-kbir il-prodott Malti u n-nies ta’ suççess li taf tipproduçi din id-daqsxejn ta’ gΩira f’nofs il-Mediterran. Is-serata ta’ din is-sena kienet bis-sehem fost ˙afna o˙rajn ta’ Ira Losco, Wintermoods, Joe Cutajar u l-kantanta Taljana Irene Fargo. Is-serata ta’ ONE Tribute ser tixxandar fuq ONE fl-iskedi speçjali li l-istazzjon ipprepara g˙al Ωmien il-festi li ©ejjin. Filfatt ONE Tribute mistenni jixxandar fuq ONE fl-iskedi speçjali li l-istazzjon ˙ejja g˙al Ωmien il-festi li ©ejjin. Fil-fatt ONE Tribute ser jixxandar nhar is-Sibt 29 ta’ Diçembru mis-18.30 sas-19.15, u mit-20.15 sal-23.15 b’ripetizzjoni l-Ìimg˙a 4 ta’ Jannar 2013 mis-13.45 sal-16.45.


20

23.12.2012

Kun Af

KURÛITAJIET MINN HAWN U MINN HEMM Saviour Mamo

MIN HU FATHER CHRISTMAS? Na˙seb li ftit huma fid-dinja dawk li qatt ma semg˙u xi storja marbuta ma’ Father Christmas. G˙alkemm ikunu xi ftit differenti, baΩikament huma l-istess. Il-qofol tal-istorja tg˙idilna li xwejja˙ imbaççaç sew u mgeddes bla˙mar u b’daqna bajdanija li tg˙attilu wiççu, fi Ωmien il-Milied kien iΩur iddjar ta’ familji foqra, u jimla l-kalzetti bil-˙elu u rigali. Kien ˙anin G˙all-Kristjani, Father Christmas, jew a˙jar kif insibuh Santa Klaws, huwa San Nikola ta’ Myra f’Lycia (illum itTurkija) li miet fis-sena 345 jew 352 Wara Kristu. Kien bniedem g˙ani u ©eneruΩ, speçjalment mat-tfal. Kien jg˙addi mit-toroq tar-ra˙al u fejn kien jara xi familja fqira, kien jieqaf u jitfa’ l-flus minn xi tieqa. Fl-istorja nsibu le©©enda ta’ tliet tfajliet Taljani li kienu ˙afna fil-bΩonn. Min˙abba l-faqar kbir li kellhom, missierhom ma setax iΩewwi©hom g˙ax ma kellux biex jag˙ti d-dota. G˙alhekk iddeçieda li jbig˙ wa˙da minnhom b˙ala skjava ˙alli l-flus li jaqla’ jkun jista’ juΩahom g˙at-tnejn lo˙ra. Meta sema’ bl-a˙bar, Santa Klaws mar id-dar tag˙hom, billejl, u miççumnija tefa’ tliet boroΩ mimlija bilmuniti tad-deheb. B’kumbinazzjoni lmuniti waqg˙u fit-tliet pari kalzetti tat-tfajliet, li kienu qeg˙din jinxfu mal-fuklar. L-ammont kien biΩΩejjed biex setg˙u jiΩΩew©u. Il-Knisja Ortodossa g˙andha rispett kbir g˙al San Nikola. L-akbar u leqdem knisja fir-Russja hija ddedikata g˙al dan il-qaddis. Il-Knisja Kattolika Rumana wkoll tag˙raf dan il-qaddis li j˙obb il-foqra u jg˙in lit-tfal. Tant li g˙amlitu patrun tat-tfal u tal-ba˙˙ara. Il-©urnata tieg˙u hija s-6 ta’ Diçembru. Inbidel maΩ-Ωmien G˙alkemm ˙afna mill-istejjer li nkitbu dwar San Nikola huma dubjuΩi, jibqa’ l-fatt li kollha g˙andhom l-istess tifsira, dik li jg˙in lill-batut. MaΩ-Ωmien il-figura ta’ San Nikola saret marbuta anke ma’ le©©endi pagani b˙allBefana, Berchta u Knecht Ruprecht. Bil-ÌermaniΩ, San Nikola huwa mag˙ruf b˙ala Sankt Nikolaus u Sanct Herr Nicholaas, jew Sinter Klaas billingwa OlandiΩa.

Meta l-Protestanti g˙amlu riforma fis-seklu sittax, dawn waqfu l-venerazzjoni tal-qaddisin Kattoliçi. X’©ara? Il-Protestanti xorta riedu dik il-©urnata meta jiççelebraw dik il-festa fejn ittfal jing˙ataw ir-rigali. G˙alhekk dawruha minn St Nicholas Day g˙al Christmas Day. Il-ÌermaniΩi jsej˙ulu Weihnachtsmann, l-IngliΩi Father

Christmas u l-FrançiΩi Pere Noel. Ûmien il-Milied Meta l-emigranti OlandiΩi marru lAmerika u bnew New Amsterdam, (illum il-belt ta’ New York), ˙adu mag˙hom ˙afna mit-tradizzjoniet li kellhom f’pajjiΩhom, fosthom il-festa

ta’ San Niklaw. Peress li t˙alltet ilkultura, fosthom Ωwi©ijiet u twemmin, bejn l-emigranti IngliΩi u dawk OlandiΩi, l-isem San Nikola sar sinonomu ma’ Father Christmas u ççelebrat lejlet il-Milied. Ftit ftit, l-isem San Nikola ntilef u ddinja kollha sempliçimnet saret tafu u tirreferi g˙alih b˙ala Father Christmas.


23.12.2012

Personalità

21

IDAÓÓAK LIL ÓADDIEÓOR, IÛDA RARI JSIB MIN IDAÓÓKU Tbissima jew da˙ka mΩewqa ma’ xi çajta Ωgur li tag˙mel tajjeb g˙al dak li jkun. Hawn min iç-çajt jo˙ro© minn ©o fih naturali, u hawn o˙rajn li jippreferu jid˙ku da˙ka tajba filwaqt li jisimg˙u lil xi ˙add jirrakkonta xi ˙a©a tad-da˙k.

Ramona Portelli www.ramonaportelli.com ramonaportelli@hotmail.com

L-intervista tal-lum g˙amiltha lil persuna minn dawk li t˙obb ida˙˙ak lil ˙addie˙or. Kultant persuni b˙alu jkollhom problema li ma jsibux min ida˙˙ak lilhom. Hekk sostna mieg˙i JOSEPH BORG mag˙ruf a˙jar b˙ala ‘Ìor© taddownats’.

Iltqajt mieg˙u f’kafeterija l-Mosta u g˙alkemm qatt ma kont g˙adni ltqajt mieg˙u, stqarr mieg˙i li huwa mist˙i, g˙alkemm mal-ewwel qbadna nitkellmu fuq ˙a©a u fuq o˙ra. Joseph g˙andu sitta u tletin sena, joqg˙od ilG˙arg˙ur u huwa single. Rigward passatempi sostna li m’g˙andu l-ebda wie˙ed partikolari, g˙ax iqis xog˙lu tat-televiΩjoni b˙ala passatemp. Minbarra li huwa mist˙i, Joseph sa˙aq li jipprova li l-impossibbli jag˙mlu possibbli. Probabbilment ˙afna nies ming˙alihom li jismu Ìor©. Anke jiena stess hekk kont na˙seb. B’kurΩità fuqi staqsejtu minn fejn nibet il-laqam tieg˙u – Ìor© tad-downats. “Kont ˙adt sehem f’kummiedja tal-Bronk u kelli l-parti ta’ wie˙ed Ìor© li jbig˙ id-downats. Minn dak iΩ-Ωmien ’l hemm baqa’ assoçjat mieg˙i u g˙adni nuΩah sal-lum, tant li ismi propja kwaΩi nsejtu,” beda jispjegali Joseph. I˙obb ida˙˙ak lil ˙addie˙or Ridt inkun naf kif irnexxielu jid˙ol mid˙la tal-medja lokali. “L-ewwel kont ˙adt kors tad-drama, u minn fost mitejn student kont ˙adt l-aqwa student kummidjant. Eventwalment kont ˙dimt xi kummiedji u wara kont ˙adt kors mal-Bronk. Minn dak iΩ-Ωmien ’l hawn bqajt g˙addej. InΩid ng˙id li qatt ma kelli xewqa li nkun attur. Minn dejjem ridt inkun preΩentatur. Illum il-©urnata spiççajt nag˙milhom it-tnejn li huma, g˙alkemm b˙ala reçtar aktar niffoka fuq il-pantomima talMilied.” Peress li Joseph mag˙ruf l-aktar g˙ax i˙obb ida˙˙ak, staqsejtu jekk kienx minn dejjem hekk. “Iva, skont ommi meta kont Ωg˙ir kont inda˙˙ak ukoll. Xi ˙a©a li qieg˙da fija. Il-biçça hi li ma tantx insib min ida˙˙aq lili,” sostna mieg˙i bi tbissima. Sieg˙a Ûmien Tkellimt mieg˙u dwar il-programm televiΩiv li g˙adu kif beda jippreΩenta propju minn din l-iskeda l-©dida tal˙arifa fuq ONE. Il-programm jismu Sieg˙a Ûmien. Beda propju mill-1 ta’ Ottubru u jixxandar kuljum mit-Tnejn sas-Sibt bejn id-9am u l-10am. Il-programm ikun ibbaΩat fuq krafts, pariri legali u anke ta’ sa˙˙a, u o˙rajn. Litteralment sieg˙a kuljum mimlijin daqs bajda. Xi ˙a©a kurjuΩa dwar Joseph waqt li jkun qed jippreΩenta hija li fl-a˙˙ar tal-programmi tieg˙u j˙obb jispiççahom billi jg˙id: “Çaw, Bye, See you”.

Proprju b’dawn l-erba’ kelmiet i˙obb jag˙laq il-programmi tieg˙u! KurΩità o˙ra dwar Joseph hija li filg˙odu ma tantx ikun wisq f’tieg˙u. Irid bilfors jie˙u kafè biex jibda jitkellem. Isostni li minn dejjem kien hekk. “Anke meta kont Ωg˙ir. Fi Ωmien l-iskola ommi qatt ma kienet tqajjimni. Kont nie˙u ˙sieb li nqum jiena. Anke llum il-©urnata, jekk inkun imsiefer ma’ xi grupp u niftiehmu ˙in g˙all-g˙ada filg˙odu, inkun irrid ˙in minn qabel u nirran©a jien biex na˙seb g˙al qabel inqum,” sostna mieg˙i Joseph. Nitkellem mieg˙u dwar il-mist˙ija. Bejni u bejn ru˙i staqsejt: kif jista’ jkun li preΩentatur u attur b˙alu jkun mist˙i? B’hekk staqsejtu kif jirnexxilu jeg˙leb din il-mist˙ija. “Ni©©ieled ˙afna mieg˙i nnifsi. Nist˙i l-aktar fittriq, speçjalment meta jwaqqfuni xi telespettaturi u jg˙iduli kemm jie˙du gost isegwuni. Insir a˙mar nar, u wara nibda nibΩa’ li forsi ja˙sbuni li jien stramb. Ara jekk l-istess nies

ikellmuni fuq xi ˙a©a o˙ra, hekk noqg˙od u nkompli mag˙hom daqslikieku ilni nafhom,” spjegali Joseph. KurΩità ˙elwa o˙ra dwar Joseph hija li ffissat ˙afna fuq ix-xemg˙at. G˙alkemm ma jafx minn fejn ©ietu din il-fissazzjoni lejhom, Joseph sostna mieg˙i li kwaΩi kull fejn imur irid jixtri xi xemg˙a. “Anke jekk immur nixtri xi gazzetta m’g˙and stationery u nara li g˙andu g˙all-bejg˙ xi xemg˙at, naqbad u n©ib wa˙da. Napprezza l-aktar dawk li jfu˙u.” Fatt kurjuΩ ie˙or dwar Joseph huwa li jibΩa’ ˙afna mill- injections. Hawnhekk qbilt mieg˙u, g˙ax l-is-tess jiena, b˙alu nitwerwer. “Proprjament ninstabat malli nara injection. Fil-fatt, meta kelli bΩonn xi operazzjonijiet, kellhom jag˙tuni xi pilloli qabel ma tawni l-loppju biex b’hekk jien ma nkunx konxju tal- injection. Nixtieq ˙afna nibda nag˙ti d-demm, imma proprju min˙abba f’hekk nispiçça qatt ma nag˙ti,” sostna b’dispjaçir fuqu. Xi ˙a©a o˙ra li skoprejt f’Joseph hija

li fejn jid˙lu t-tfal, ma jafdax. Tlabtu spjegazzjoni çara ta’ din. “Peress li meta kont Ωg˙ir kont imqareb u g˙amilt ˙afna buΩullotti fejn seta’ anke kien hemm konsegwenzi koroh, illum il-©urnata konxju ˙afna ta’ x’jista’ ji©ri b’naqra traskura©ni.” Kalamita mat-TuneΩija B˙al ˙afna o˙rajn, Joseph i˙obb issafar b’mod speçjali Londra u tTuneΩija. Fil-fatt, s’issa Ωar it-TuneΩija g˙al 166 darba. “It-TuneΩija n˙obbha g˙all-fatt li ninqata’ minn Malta, illingwa differenti g˙alkemm tixbah lillMalti, u fih hemm dejjem x’tiskopri. B’hekk qatt ma nixba’ minnha.” Fl-a˙˙ar nett Joseph xtaq jir-ringrazzja lil dawk kollha li jsegwuh. “Il˙ajja fil-medja mhix wa˙da façli, u mhux l-ewwel darba li nkun ser naqta’ qalbi, iΩda bis-sapport talpoplu nimtela kura©© u nie˙u spinta biex inkompli g˙addej,” temm jg˙id Joseph.


22

23.12.2012

KurΩitajiet

Kalejdoskopju

Mi©bura minn Charles B. Spiteri

TempeRATURI GÓOLJIn: ÇIKLU JeW dAÓKA? Skont l-Uffiççju Meteorolo©iku IngliΩ, jing˙ad li bejn is-sena 1997 u Awwissu tal-2012 ma kien hemm ebda Ωjieda li tinkwieta f’dawk li huma temperaturi globali g˙oljin. Dan juri li l-perijodu ta’ s˙ana kienet l-istess b˙al dik f’perijodu ie˙or, meta kienu jaqraw l-istess bejn l-1980 u l-1996. Jing˙ad li d-dinja waqfet milli tin˙akem minn aktar s˙ana 16-il sena ilu. Qabel l-1980, it-temperaturi kienu stabbli jew niΩlu xi ftit g˙al madwar 40 sena s˙a˙. Issa, dan kollu qed juri l-kuntrast g˙aç-çifri li ˙ar©u fis-sitt xhur li g˙addew u li jwasslu sal-2010, li tqieset b˙ala sena s˙una ˙afna. Wara dik id-data kien hemm xi ftit s˙anat o˙ra. Issa ˙afna huma tal-fehma li dan l-istorbju kollu fuq is-s˙ana dinjija jista’ jwassal biex il-kontijiet tan-nies jog˙lew ˙alli jkunu jistg˙u jit˙allsu s-sussidji g˙all-inizjattivi l-˙odor fl-industrija li ta˙dem blenre©ija naturali, l-aktar ir-ri˙. L-IngliΩi huma tal-fehma li kull dar se jkollha t˙allas madwar £100 lira (€123.50) kull sena u din min˙abba l-konvinzjoni maqbula millpolitiçi ta’ kull na˙a u induttrinata fit-tfal sa mill-iskejjel primarji li, ming˙ajr azzjoni drastika biex innaqqsu d-d˙a˙en tal-carbon dioxide, is-s˙ana globali Ωgur se tiΩdied, u dan b’mod katastrofiku, jekk it-temperaturi jog˙lew sa ˙ames gradi o˙ra,

Il-graph li ˙ar©et, u li turi l-mod li bih g˙oliet u niΩlet is-s˙ana dinjija

spIdeRmAn meÓUd mInn GRemXULA?

Wie˙ed tabil˙aqq jibqa’ skantat kif kwalità ta’ gremxul tixbah ferm lill-karattru Spiderman. IΩda din il-gremxula g˙andha aktar minn xebh lejn l-eroj komiku Spiderman. L-ilwien a˙mar u blu fuq il-gremxula huma simili ferm g˙al-libsa li juΩa d-dare devil li ji©©ieled lill-

˙aΩen; u din il-gremxula ntlem˙et iddur mal-blata tag˙ha. Il-koppja li ratha mill-ewwel assoçjata mal-persuna©© tal-komiks. l-gremxula hi mag˙rufa b˙ala Mwanza Flat Headed Agama, li tinstab fl-Afrika, u ©eneralment tg˙ix fi

mUR GÓAmILHA mALTA! Nispera li n-nisa li jridu jitqiesu b’ugwalji mal-ir©iel ja˙fruli g˙al din l-istorja, iΩda ˙elwa ˙afna biex ma nirrappurtawhiex. Jabulani Ncube ta’ 40 sena, ammetta li attakka lil martu g˙ax Ωammet l-aqwa partijiet ta’ ti©ie©a g˙aliha. Hu spjega li kien min˙abba f’hekk li g˙amel g˙aliha u sawwatha. Qal li rrabja ma’ martu, Nomusa Sibanda, ta’ 24 sena talli Ωammet is-sider u koxxa g˙alija, waqt li lilu tatu l-qanΩ˙a, il-©wiena˙ u l-koxxa l-o˙ra. Dan il-kaΩ kien irrappurtat f’The Telegraph. It-tradizzjonijiet lokali jiddettaw li l-aktar partijiet li fihom tog˙ma fit-ti©ie©a – is-sider u l-koxox, jit˙allew lill-kap tad-dar, u dan skont il GlobalPost.com. Fit-telfa li kien, Ncube attakka lil martu li ˙adet kenn g˙and nannitha. L-g˙ada Ncube rrapporta lil martu f’qorti tribali, fejn instabet ˙atja, u b˙ala piena kellha tag˙ti ti©ie©a. L-istess ©ralha nannitha, Gogo MaDawu, g˙ax il-kbarat tat-tribù sabuha ˙atja li ma g˙allmitx lill-proneputija l-mod kif tittratta ma’ Ωew©ha fit-tqassim tal-ikel. Ncube baqa’ jsostni l-vittorja legali tieg˙u u jakkuΩa lil martu li la kellha kultura u lanqas rispett. Min˙abba f’hekk heddidha li jekk ter©a’ tag˙tih l-ag˙ar partijiet, jiddivurzjaha. IΩda Sibanda ma ddispjaçieha xejn, g˙ax kienet rappurtata li qalet: “Kemm se ndum noqtol ti©ie© u qatt ma jmissni koxxa?

grupp immexxi minn gremxula ra©el wie˙ed dominanti; f’˙afna kaΩi ma’ dak li jkollu l-aktar kulur qawwi. Il-koppja li ratha u ©ibditilha r-ritratt qalet li anki lpoΩi tal-gremxula huma l-istess b˙al dawk li naraw fil-komiks ta’ Spiderman.

Jeremy Paxton, negozjant, iddejjaq bil-˙ajja ta’ kuljum li jrid imur g˙axxog˙ol blivvja©©ar tassoltu. G˙alhekk beda jmur luffiççju b’jet pack li jie˙u lqawwa millilma u li fid-dehra tieg˙u aktar g˙andu teknolo©ija li tixbah lil xi makkinarju ta’ James Bond milli l-omnibus ta’ Clapham. Minflok ma jmur il-garaxx g˙all-karozza tieg˙u, inkella jimxi sal-istej©, hu jaqfel il-©akketta li tuΩa l-pressa tal-ilma biex taqtg˙u sa 30 pied fl-arja u twasslu orizzontalment b’˙effa ta’ 25 mil fis-sieg˙a. Hu jg˙id li l-40 mil vja©© permezz ta’ din il©akketta, mid-dar tieg˙u f’Marpledurham ˙dejn Reading, saluffiççju tieg˙u fil-Lower Mill Estate, fil-Cotswolds hu possibbli min˙abba x-xmara Thames u l-ilmijiet li jg˙addu bejniethom ittnejn. Madankollu, xorta jrid jimxi tliet minuti sal-uffiççju tieg˙u. Paxton, ta’ 51 sena qal li dan il-gost swielu wkoll, g˙ax il-jet pack li jin˙adem il-Ìermanja, inxtara £115,000 – biΩΩejjed biex kien jixtri Aston Martin V8 g˙al 007 u jibqag˙lu wkoll xi ftit boqxiex.


23.12.2012

Bir-ru˙ u l-Šisem

Bir-ru˙ u bil-Šisem

minn

23

Patri Mario Attard

kemm inbdilna!

Dan l-a˙˙ar kelli x-xorti li waqt li ngawdi l-kumpannija sabi˙a u mimlija sliem ta’ familja qrib tieg˙i, bdejt nara mag˙hom ukoll il-video tattieŠ tag˙hom. Jiena u narah bdejt nasal g˙all-istess konkluℌjoni tag˙hom. Kemm jg˙addi ℌ-ℌmien! Iva. Iℌ-ℌmien jg˙addi minn fuq kul˙add. U, b˙alma g˙adda minn fuq din il-familja, jg˙addi wkoll minn fuqna li, g˙all-grazzja tal-˙anin Alla, g˙adna s’issa nie˙du n-nifs. Waqt li konna qeg˙din narawh intba˙t kemm dan limbierek ta’ video, u li illum Šie mibdul f’DVD, qajjem g˙add Šmielu ta’ tifkiriet. Tifkiriet Šejjin miℌ-ℌewŠ na˙at tieg˙u, jiŠifieri mirraŠel u mill-mara. Is-DVD wera kemm fih hemm persuni li llum m’g˙andhomx mag˙na iℌjed. Milli jidher o˙tna l-mewt g˙amlet tindifa

sewwa gË™aliex daË™lithom f’realtĂ  oË™ra. Nisperaw li hi Ë™afna isbaË™ minn dik li qiegË™din ngË™ixu fiha aË™na bË™alissa. U l-gË™ajta spontanja tagË™na li rajna sDVD kienet bË™al tagË™kom meta taraw xi DVD simili gË™al tagË™na: “Ara miskina!â€?. “Min jaf fejn hu qiegË™ed?â€? “Kif Ë™allietna!â€? “Arah kemm kien fuq tiegË™u biex imbaram f’qasir il-gË™omor!â€? Huma karbiet Ë™ierŠa minn qlub muŠugË™a gË™at-telfiet ta’ persuni gË™eâ„Śieâ„Ś f’˙ajjithom. GË™ax it-tifkiriet dejjem jibqgË™u tifkiriet. Dan it-tieŠ partikulari se˙˙ f’sala fejn illum m’gË™adhiex tintuâ„Śa aktar. Kienet sala lejn il-limiti ta’ San Pawl il-BaË™ar. Meta kont â„ŚgË™ir kienet ilË™olma tiegË™i li naqbeâ„Ś qabâ„Śa u nâ„Śurha. Kienet issa˙˙arni. Kien hemm â„Śmien fejn oË™ti, Alla jaË™frilha, kienet se

tagË™mel it-tieŠ tagË™ha hemm. Insomma, kien x’kien il-kaâ„Ś, dan ma se˙˙x. Illum din issala hija abbandunata gË™al kollox. U ma nafx jekk Ë™attewhiex sabiex minflokha jibnu xi blokk daqshiex ta’ flettijiet kif hija l-moda li jsir illum. Kos hux! Anki sala tattiŠijiet taf tinbidel f’xi Ë™aŠa li ma titwemminx! Fatt kurjuâ„Ś li ma jista’ jaË™rabli b’xejn huwa dan li Šej. Waqt li konna qegË™din naraw is-DVD, bdejt nintebaË™ b’çertu invokazzjoni ta’ uŠigË™ li bdiet tingË™ad meta l-mistednin Šew Ë™dejn l-gË™arajjes biex jifirË™u magË™hom f’jum ittieŠ tagË™hom. Mhux l-ewwel darba li bdejt nisma’ lil din il-koppja tgË™id, kwaâ„Śi f’kantaliena: “Dawn illum isseparawâ€?. Veru? Dan kif? Daqskemm jidhru daË™kana fil-film tat-tieŠ? Lanqas xamma ta’ nkwiet ma kell-

AGĂ“TI KTIEB BĂ“ALA RIGAL

IXTRI B’`25 KOTBA GÓALL-PREZZ TA’

`5 ÇENTRU NAZZJONALI LABURISTA Óamrun ÂLQLMLHWWDOIWX� WDª'LoHPEUXSPSP WDª'LoHPEUXDPSP Termini u kundizzjonijiet japplikaw

hom! GË™ax tassew l-istejjer ta’ kif uË™ud isseparaw minn xulxin, tassew li ma jitmemnux. Imma se˙˙ew Ë™bieb! U l-marka li Ë™allew tant kemm hi kbira li uË™ud minnhom huwa tassew impossibbli li tinsiehom. Hekk ngË™idu aË™na f’kaâ„Ś minnhom mara waslet li telqet lil â„ŚewŠha f’nofs ta’ lejl! GË™alkemm m’huwiex l-gË™an tiegË™i li nara l-kif u ‘l gË™aliex se˙˙ dan inË™oss li çertu weŠgË™at jittaffew biâ„Ś-â„Śmien biss. GË™ax, u ngË™iduha kif inhi, l-weŠgË™a tibqa’ titla’ minn â„Śmien gË™al â„Śmien. Fl-istess Ë™in nifhem perfettament lil kulË™add gË™aliex lebda â„ŚwieŠ li Šie ikkuntrattat fuq l-altar ma twettaq biex ilmaË™bubin jinfirdu minn xulxin. Mela Ë™a nibqgË™u naË™fru lil xulxin! Is-DVD issokta jurini kemm in-nies jinbidlu wkoll fissa˙˙a. Iâ„Ś-â„Śmien ixejjaË™. Naf. Kelma li ma rridux nisimgË™uha gË™ax tweŠŠana.

Imma Ë™anini ma tafx li nnatura m’gË™andhiex kantunieri? Iâ„Ś-â„Śaqq tibda tippoppa fina l-irŠiel u l-Šenbejn u ttikmix jikbru iâ„Śjed fin-nisa. Ara f’dak iâ„Ś-â„Śmien konna flaË™jar tagË™na. Kont trid seba’ gË™ajnejn biex tË™ares lejna. Imma illum ajma ‘l hawn u ajma l’hemm. Qabel konna nieklu u nixorbu dak kollu li naraw. Imma illum çertu ikel jrid jgË™addi mit-test iebes tattabib. Xi tbatija! Iâ„Ś-â„Śmien jaf jikxef ukoll çertu mard li, sfortunatament, m’hawnx kura gË™alih. F’dan is-DVD gË™ajnejja ixxarbu bid-dmugË™ meta rajt fih raŠel sabiË™ ibiegË™ issa˙˙a. Illum dan ir-raŠel la jaf jekk hux Ë™aj u lanqas mejjet. Il-Ë™ajja! Il-miraklu llum hu kif tibqa’ flimkien! Imma iktar ma jgË™addi â„Ś-â„Śmien u tinbdel, iktar tintebaË™ li aË™jar minn â„ŚewŠek u martek m’hu Ë™a ssib imkien! Mela ... arawh spiss is-DVD ta’ jum it-tieŠ tagË™kom!


24

23.12.2012

Mill-Misra˙

Il-50 Anniversarju tas-Segretarjat Assistenza Soçjali Fl-okkaΩjoni tal-˙amsin anniversarju mill-bidu tieg˙u fl1962, is-Segretarjat Assistenza Soçjali (SAS) tal-Azzjoni Kattolika Maltija (AKM) nieda ktieb b’riflessjoni fuq l-orjentament Nisrani fl-impenn soçjali u karitattiv, u ©abra ta’ kitbiet fuq kif twieled u Ωviluppa loperat tas-Segretarjat fl-ewwel nofs seklu tieg˙u. Il-ktieb, li ng˙ata l-isem Ag˙tuhom Intom x’Jieklu , huwa ddedikat lil dawk kollha li g˙enu jew qed jg˙inu biex lSAS iwettaq il-missjoni tieg˙u, kif ukoll lil dawk li jibbenefikaw minn din il-˙idma. L-ewwel parti tal-ktieb tinkludi messa©©i minn Mons. Arçisqof Pawl Cremona O.P., Mons. Victor Grech, Delegat tal-Arçisqof g˙all-˙idma Soçjali u Karità, u Carmen Agius b˙ala President Ìenerali tal-AKM.

It-tieni parti hija riflessjoni kateketika ta’ Mons. ÌuΩeppi Pace, Animatur Djoçesan talKatekeΩi g˙all-Adulti fi ˙dan isSegretarjat g˙all-KatekeΩi, intitolata ‘Il-Karba tal-Faqar’. Ir-riflessjoni hija indirizzata lejn min jixtieq ikun Nisrani, qaddej ma’ Kristu Qaddej, firrealtajiet taΩ-Ωmien tal-lum. Hija fiha erba’ taqsimiet: ˙arsa lejn il-preΩent, viΩjoni u direzzjoni, l-Ewkaristija tan-Nisrani qaddej, u x-xhieda tal-SAS. It-tielet parti tiffoka fuq kif twieled is-Segretarjat, kif Ωviluppa s-sens ta’ direzzjoni tieg˙u, il-manwal li kien iservi ta’ gwida lill-voluntieri li f’ismu kienu jid˙lu g˙al ˙idma soçjali man-nies fil-bΩonn, u d-diversi inizjattivi li s-Segretarjat ˙a matul il-medda taΩ-Ωmien skont is-sinjali taΩ-Ωminijiet u l-missjoni tieg˙u.

Il-kitbiet f’din it-taqsima jittrattaw il-˙idma tal-SAS f’diversi oqsma. Huma juru kif fil-qalba tal-operat tas-Segretarjat kien hemm dejjem l-im˙abba lejn ilbniedem fil-bΩonn, l-iΩjed ilpersuni vulnerabbli. Minnhom infushom, il-kitbiet huma wkoll dawl fuq ir-realtajiet ta’ faxxa wiesg˙a ta’ nies f’diffikultajiet soçjali pjuttost kontinwi, inkella li ˙abta u sabta sabu rwie˙hom wiçç imb wiçç ma’ çirkustanzi li bidlulhom ˙ajjithom. Il-punt tat-tluq kien g˙ajnuna finanzjarja lil persuni u familji li kienu qed imissu mal-faqar jew ibatu, speçjalment fil-parroççi. Din il-˙idma spiss Ωviluppat ukoll f’counselling biex il-persuna tag˙raf tieqaf fuq saqajha bil-˙iliet tag˙ha stess. Fl-istess ˙in, is-Segretarjat beda jifrex ukoll ˙idmietu f’oqsma b˙atta˙ri© ta’ persuni f’seng˙a u

˙idma biex jinstab ix-xog˙ol g˙al nies fil-bΩonn; sensibilizzazzjoni dwar il-qag˙da talanzjani, morda, persuni b’diΩabbiltà u emigranti, flimkien ma’ attenzjoni attiva g˙all-bΩonnijiet partikolari tag˙hom; u kampijiet tas-sajf g˙al tfal minn familji numeruΩi

jew f’diffikultajiet. Minn ˙dan l-SAS, b’koordinament ma’ g˙aqdiet o˙rajn, twieldu wkoll inizjattivi b˙allMeals on Wheels u l-Moviment Malti dwar it-Tarbija li se Titwieled, li ja˙dem g˙all˙arsien u l-iΩvilupp s˙i˙ tattrabi kollha.


23.12.2012

Kultura

25

WIRJA TA’ BAMBINI Il-Grupp tal-Armar g˙all-Festa talImsida qed iniedi wirja ta’ Bambini tal-Milied, presepji u pasturi flImsida. In-Natività fl-Imsida – wirja tal-Milied qed tittella’ f’dawn il-©ranet u tibqa’ miftu˙a sal-31 ta’ Diçembru mis6.00pm sad-9.00pm f’Numru 95, Triq D’Argens, l-Imsida. Kul˙add huwa mistieden li jΩur din il-wirja. WIRJA TAL-PRESEPJI 2012 L-G˙aqda Wirjiet San ÌuΩepp Óaddiem ta’ Birkirkara, ser tkun qed torganizza, g˙all-g˙axar sena konsekuttiva, il-wirja annwali tal-presepji. F’din il-wirja wie˙ed jista’ jsib g˙add ©mielu ta’ presepji ta’ kull daqs u g˙amla, kif ukoll Bambini u o©©etti o˙ra relatati mal-Milied. Fil-biçça lkbira tag˙hom dawn huma mag˙mulin bl-idejn mill-esebituri stess. Minbarra l-wirja tal-presepji, ikun hemm ukoll bejg˙ ta’ ponsjetti, pjanti, dekorazzjonijiet u ˙elu tal-Milied. Ikun hemm ukoll bar çkejken fejn wie˙ed jista’ jie˙u xi ˙a©a mal-familja jew ˙bieb. Il-wirja qed tittella’ fiç-Çentru Parrokkjali San ÌuΩepp Óaddiem, f’Numru 71, Triq Bwieraq, Birkirkara u tibqa’ miftu˙a sal-Ìimg˙a 28 ta’ Diçembru. Il-˙inijiet tal-ftu˙ ikunu kuljum mid-9am sa 12pm u mill-4pm sat-8pm. Aktar informazzjoni tista’ tinkiseb minn fuq wirjasg˙.webs.com; jew minn fuq il-pa©na tal-g˙aqda fuq Facebook: facebook.com/wirjasg˙

G˙al darb’o˙ra din is-sena s-Soçjetà Sant’Andrija bil-kollaborazzjoni tal-Kunsill Lokali ta’ Óal Lija, se ter©a’ torganizza lPresepju Óaj fi Triq Sant’Andrija, Óal Lija bejn it-8 ta’ Diçembru u l-25 ta’ Diçembru, bejn il-5.30pm u 8.30pm Il-ftu˙ uffiçjali u tberik sar nhar is-Sibt 8 ta’ Diçembru fis-7.30pm minn Mons. Isqof Charles J. Scicluna.

SING WE NOEL – KUNÇERT VOKALI FIS-SANTW AR JU TAL- MAD ONNA TAL-MELLIEÓA L-G˙aqda Korali u Orkestrali Maria Bambina, il-Mellie˙a, se tippreΩenta kunçert vokali tal-Milied fil-knisja ta’ Santu Wistin, Triq l-Ifran, il-Belt Valletta, nhar il-Óamis 27 ta’ Diçembru, fit-20.00. IΩ-Ωew© kunçerti se jkunu ta˙t id-direzzjoni tas-sopran Rosabelle Bianchi. LET JOYBELLS RING – SPETTAKLU MILL-KORP TAL-PULIZIJA

WIRJA TRADIZZJONALI L-G˙aqda Filantropika Talent Mosti bi pjaçir qieg˙da tistieden lill-pubbliku g˙all-15-il wirja tradizzjonali talMilied fiç-Çentru ta’ Kultura Nazzjonali fir-Razzett tal-MarkiΩ Mallia Tabone fi Triq Wied il-G˙asel, il-Mosta. Din il-wirja qieg˙da tittella’ f’dawn il-©ranet u tibqa’ miftu˙a sal-1 ta’ Jannar, 2013. Il-˙inijiet tal-ftu˙ se jkunu kuljum mill-5.30pm sad-9.00pm, ˙dud u esti mid-9.30am sa nofsinhar u mill-5.30pm sad-9.00pm Din l-esebizzjoni g˙andha turi ssbu˙ija u l-mottiv tal-presepju. Numru sabi˙ minn dawn il-presepji esebiti qeg˙din jie˙du sehem fil-kompetizzjoni mnedija mill-Kummissjoni Nazzjonali tal-Folklor. Se jkunu esebiti wkoll, Bambini, statwetti, kwadri, skultura, ritratti u arti©©janat li jesprimu b’mod artistiku n-Natività tal-Feddej. D˙ul bla ˙las. G˙al aktar tag˙rif sibna fuq www.talentmosti.com

B˙al fis-snin l-img˙oddija, il-Banda tal-Korp tal-Pulizija re©g˙et ©iet mistiedna sabiex tie˙u sehem fiç-çelebrazzjonijiet tal-Festi tal-Milied g˙al din is-sena. Il-Banda sejra tag˙mel Kunçert Vokali g˙ada, lejlet il-Milied fis-7.30 pm. L-ispettaklu ta’ din is-sena bl-isem ta’ Let Joybells Ring , din iddarba sejjer isir fl-Open Theatre il-Belt Valletta. Dan wara l-març matul Triq ir-Repubblika li l-Banda tkun qieg˙da tag˙mel fis-7.00pm. Dan l-ispettaklu tal-Milied b’risq ilCommunity Chest Fund, li ilu jsir b’suççess g˙al dawn l-a˙˙ar tmintax-il sena, dejjem ©ibed lejh numru kbir ta’ spettaturi. G˙ada, mal-Banda tal-Korp talPulizija, sejrin jie˙du sehem is-sopran Marita Bezzina, it-tenur Joe Aquilina u l-baritonu Paul Zammit, membru talKorp; flimkien mal-kantanti Roger Tirazona, Dorothy Bezzina u Neville Refalo. Matul din l-attività l-Banda tal-

Pulizija ta˙t id-direzzjoni tas-Surmast taghha, l-Ispettur Anzjan Anthony Cassar, se tkun qieg˙da ddoqq siltiet muΩikali mill-isba˙ abbinati mal-festi tal-Milied li ˙ar©u mill-pinna muΩikali ta’ Gustav Holst, Harold L. Walters, Michael Jackson, George Michael, Mud, Bob Geldof, John Lennon u Paul Mc Cartney, Ulrich Roever, Adolphe Adams, Ray Sciberras, Andrew Calleja u Joe Brown. Id-d˙ul g˙al dan l-ispettaklu jkun ming˙ajr ˙las u kul˙add huwa mistieden li jattendi. KAMPANJ A T A’ Ì BIR TA’ FONDI MINN QALB IÛ-ÛRIERAQ G˙at-tmien sena konsekuttiva, lG˙aqda Karmelitana Banda Queen Victoria taΩ-Ûurrieq se ter©a’ ttella’ Kampanja ta’ Ìbir ta’ Fondi minn qalb iΩ-Ûrieraq, b’risq it-tfal ta’ Dar Santa Tereza fin-Nigret iΩ-Ûurrieq, immexxija b’tant u tant g˙oΩΩa mis-Sorijiet t’Ulied il-Qalb ta’ Ìesù. Din il-kampanja se ti©i fi tmiemha llum ta˙t it-tinda kbira illi ntramat apposta f’Misra˙ ir-Repubblika Ω-Ûurrieq fejn se jkun hemm xandir u kollegamenti permezz ta’ Radju Le˙en ilKarmelitani fuq il-Frekwenza ta’ 101.4 FM. Dawn it-traΩmissjonijiet se jkunu wkoll kkaratterizzati minn diversi attivitajiet fosthom: bejg˙ ta’ pjanti u ponsjetti, bejg˙ ta’ ikel u ˙elu tradizzjonali tal-Milied, maratona tal-liedna, turnew tal-Playstation, maratona talbilliard fil-kaΩin, diversi wirjiet fosthom wirja tal-ganutell, rokna g˙at-tfal ( playstation area ) u iktar log˙ob

b’˙afna sorpriΩi. VIENNESE NIGHT CHRISTMAS GALA Dan huwa avveniment ewlieni li g˙adu qatt ma se˙˙ fuq palk lokali. Il-Malta Art Events ser tippreΩenta w˙ud mill-aqwa muΩiçisti, kantanti u Ωeffiena minn Vjenna b’kollaborazzjoni mal-Malta Philharmonic Orchesta sabiex kollha flimkien jaghtu wirja spettakolari g˙all-ewwel darba f’Malta. Viennese Night – Christmas Gala, ser tkun qed tittella’ live ©ewwa Dar ilMeditteran, il-Belt Valletta, nhar is-Sibt 29 ta’ Diçembru 2012 fis-7.30pm. Il-Malta Art Events bi pjaçir ser itellg˙u dan l-avveniment tag˙hom, wara s-suççess li kellhom is-sena li g˙addiet meta ©abu Malta produzzjoni iΩg˙ar minn ta’ din is-sena ta’ Viennese Night li kienet ittellg˙et ©ewwa lukanda stabbilita hawn Malta. Din l-attività ser tkun immexxija misSurmast Taljan ta’ fama internazzjonali Maestro Damiano Binetti. Ser takkumpanjah il-brava ta’ fama internazzjonali Ilija Marinkovic li hija vjolinista li ddoqq solo , u l-kantanti tal-opri mit-teatru ta’ Vienna Opera – Agnesi Vrablova (soprano), u Rafael Alvarez (tenur), kif ukoll u˙ud millaqwa Ωeffiena mill-Imperial Vienna Ballet. Ser ikun hemm ukoll muΩika live m˙ejjija mill-Malta Philharmonic Ochestra. L-udjenza ser tkun mistiedna tippartecipa waqt il -finale . Aktar informazzjoni rigward biljetti tista’ tinkiseb minn www.maltaartevents.com


26

23.12.2012

Big Screen

MIÇ-ÇINEMA

jikteb CARMELO BONNICI

LIFE OF PI

MERAVILJUÛ

XOGÓOL EPIku, INTELLIÌENTI u PROFOND

empire

Ang Lee, direttur mit-Tajwan, hu bniedem metikuluΩ ˙afna, jid˙ol sewwa fid-dettall fix-xog˙lijiet meqjusin tieg˙u, kull darba j˙obb ivarja s-su©©ett li jag˙Ωel, però kwaΩi dejjem jesibixxi sitwazzjonijiet drammatiçi u ntimi tal-umani, speçjalment f’ The Ice Storm (1997), Brokeback Mountain (2205) u Lust Caution (2007). Fl-a˙˙ar xoghol tieg˙u, Life of PI jaddatta l-istorja mill-ktieb ta’ Yann Martell li bieg˙ aktar minn seba’ miljun kopja. Life Of Pi juri l-istorja ta’ tifel Indjan jismu Piscine Molitor Patel (Pi fil-qosor) li g˙adda t-tfulija tieg˙u f’Pondicherry, lIndja, kolonja FrançiΩa, fejn missieru kien jie˙u ˙sieb zoo Ωg˙ir fil-©onna botaniçi ta’ din il-belt qrib il-kosta. Erba’ persuni jinterpretaw il-parti ta’ Pi f’etajiet differenti. Fil-bidu, f’Montreal, ilKanada, fil-preΩent, l-awtur Yann (Spall) jintervista lill-adult Pi (Khan) billi g˙andu x’jirrakkonta storja tant speçjali li ©©ieg˙el lil min jemmen f’Alla. Fi flashbacks naraw kif Pi jinteressa ru˙u sewwa f’reli©jonijiet differenti, fosthom il-KristjaneΩmu u dik Musulmana meta hu suppost li j˙addan dik Hindu. Missieru jiddeçiedi li jemigra lejn ilKanada flimkien mal-familja u xi annimali

Atturi Ewlenin: Suraj Sharma; Irrfan Khan; Tabu ; Rafe Spall; Gerard Depardieu. Direttur: Ang Lee. Óin : 127 min. Distributur: 20TH CENTURY FOX. Ma˙ru© mifl-K.R.S. Çert. PG eΩotiçi minn taΩ-Ωoo li kien jie˙u ˙sieb. Meta waqt maltempata terribbli l-vapur ÌappuniΩ li jkunu fuqu jeg˙req, ikun Pi (Sharma) biss u xi annimali li jsalvaw. Il-qofol u l-bravura ta’ din il-produzzjoni spettakulari, avventureska jse˙˙ meta Pi ikollu j˙addem mo˙˙u kif se jΩomm ˙aj fuq dg˙ajsa Ωg˙ira u xi njam marbut filwiçç, meta kontinwament iffaççjat minn tigra kbira bil-©u˙ imsemmija Richard Parker. Life Of Pi hu xog˙ol estetiku, attraenti ˙afna g˙all-g˙ajnejn u dan mertu ta’ kwalità ta’ 3D mill-aktar avvanzata u çarissima, mΩewwqa b’avventuri ma’ baliena ©ganteska, ˙ut itir, maltempata bis-sajjetti u bram li jiddi bil-lejl. Jekk wie˙ed ja˙seb li bil-g˙arqa tatTitanic (1997) jew bil-maltempata krudila u mew©iet enormi ta’ The Perfect Storm (2000), ra l-qilla li toffri n-natura, jer©a’ ja˙sibha meta jara dan il-©awhra ta’ film. Il-vja©© skabruΩ fuq dg˙ajsa Ωg˙ira u

Kompetizzjoni Empire Cinema

oçean enormi juri l-grandezza tan-natura, ç-çokon tal-bniedem u l-mortalità tieg˙u u kif f’sitwazzjonijiet ta’ disperament u mewt imminenti jg˙ajjat ˙erqan b’wiççu lejn is-sema g˙all-g˙ajnuna t’Alla. Dan il-vja©© fakkarni f’ie˙or aktar kwiet, però xorta wa˙da avventuruΩ, taqtieg˙a ˙arxa bejn sajjied xi˙ u ˙uta kbira, xxog˙ol klassiku ta’ Ernest Hemingway The Old Man And The Sea (1958) fejn Spencer Tracy kien meritatament innominat g˙all-Oscar. Il-waqtiet profondi tal-film jalludu g˙allo˙rajn ta’ ntensità spiritwali fi Tree Of Life ta’ Terrence Malick. Din forsi hija lewwel darba li l-imma©ini ©©enerati bilkompjuter (CGI effects) intuΩaw mhux g˙all-ispettaklu u azzjoni biss, imma anke b’mod intelli©enti. Bi djalogu erudit u viΩjonijeit estetiçi (l-aktar ta˙t l-ilma), Ang Lee jirriΩulta li hu mhux biss direttur gwapp u ta’ kwalitajiet nobbli iΩda wkoll filosofu. Ag˙mel mezz u arah.

L-AQWA GÓAXAR FILMS bejn it-12 u s-16 ta’ Diçembru 2012

Mistoqsija g˙al din il-kompetizzjoni: Semmi xi xog˙lijiet o˙ra minn tad-direttur ANG LEE. Ibg˙at it-twe©iba tieg˙ek lil: Kompetizzjoni Films, KullÓadd, ÇNL, Il-Mile End, il-Óamrun. Ir-rebbie˙ jirba˙ Ωew© biljetti ming˙and l-Empire Cinema ta’ Bu©ibba. Rebbie˙a tal-©img˙a l-o˙ra: JOHN PAUL FORMOSA, Ent C Flat 1, Binja Sg˙atar, Triq ta’ Mizzi, in-Naxxar

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

THE HOBBIT: AN UNEXPECTED JOURNEY RISE OF THE GUARDIANS SKYFALL THE TWILIGHT SAGA: BREAKING DAWN PART 2 STEP UP 4: MIAMI HEAT TINKERBELL AND THE SECRET OF THE WINGS TAKEN 2 NATIVITY 2: DANGER IN THE MANGER BRAVESILENT HILL: REVELATION ARGO


23.12.2012

Big Screen

THE SAPPHIRES

27

DELIZZJUÛ

ERBA’ TFAJLIET ABORIÌINI KANTANTI

ll-mexxejja Awstraljani fl-a˙˙ar jidher li qed tni©©iΩhom il-kuxjenza g˙allin©ustizzji li saru fil-passat lir-razza indi©ena Awstraljana - l-Abori©ini. Permezz taç-çinema, xog˙lijiet minn dan il-kontinent tan-na˙a t’isfel taddinja b˙al Rabbit Proof Fence (2002) perçu g˙all-apert din it-tra©edja. Fid-deΩert Awstraljan fl-1958, fil-belt ta’ Cummeragunja (kelma diffiçli biex tnissilha, kif isostni l-protagonist Dave Lovelace), tliet ibniet a˙wa j˙obbu jkantaw kanzunetti Country & Western biex iferr˙u lin-nies fqar tal-post. Dawn l-a˙wa, Gail (Mailman), Cynthia (Tapsell) u Julie (Mauboy) flimkien mal-ku©ina tag˙hom Kay (Sebbens), li wie˙ed mill-©enituri tag˙ha kien abjad,

u ©iet adottata b˙ala tarbija, wa˙da minn eluf li ©ralhom hekk fi skandlu nazzjonali u issa trid ter©a’ t˙addan innisel Abori©ini tag˙ha, g˙axar snin wara jiddeçidu li jikkompetu f’kompetizzjoni ta’ kant. Vilment misruqa mill-premju rebbie˙ min˙abba l-kulur tal-©ilda tag˙hom, huma jolqtu bil-kbir l-imma©inazzjoni ta’ Dave Lovelace (O’Dowd), muΩiçista IrlandiΩ li jinsab bla xog˙ol. Dan g˙andu l-vizzju tax-xorb, però j˙obb ˙afna l-muΩika soul. Hu jittrenjahom f’dan il-©eneru ta’ kant (eku tal-film IrlandiΩ The Commitments (1991)) u anki jintag˙Ωlu biex iferr˙u lit-truppi li qeg˙din fil-gwerra tal-Vjetnam. Is-suççess li jag˙mlu hemm ikun kbir,

Atturi Ewlenin; Chris O’Dowd; Deborah Mailman; Jessica Mauboy; Miranda Tapsell; ShariSebbens; Tory Kittles. Direttur: Wayne Blair. Óin: 103 min. Distributur: E-ONE ENTERTAINMENT. Ma˙ru© mill-K.R.S. Çert. PG però jsibu ru˙hom fil-periklu tal-mewt wara attakk mill-Vietkong u anki xi w˙ud isibu l-im˙abba. Dan il-grupp jie˙u l-isem ta’ The Sapphires minn fuq fossa ta’ çurkett ta’ wa˙da minn dawn l-erba’ membri. Din il-produzzjoni hi bbaΩata fuq lesperjenzi reali ta’ omm Tony Briggs, wie˙ed mill-iskriprajters u Ω-Ωew© ˙utha. L-andament tal-film hu wie˙ed tassew pjaçevoli, minkejja xi tilwim jew

diΩgwid bejn il-membri. G˙alkemm wie˙ed i˙osss fer˙ ©o fih meta jsegwieh, din il-produzzjoni qatt ma til˙aq l-intensità u l-impatt ta’ The Runaways, dwar grupp ie˙or ta’ kantanti nisa. Chris O’Dowd, il-muΩiçist kwaΩi alko˙oliku li jrawwem lil dawn it-tfajliet, jeççella fil-parti ta’ wie˙ed vulnerabbli, però dejjem deçiΩ u f’çerti mumenti juri sens komiku tassew ikkalkulat.

GAMBIT

MEDJOKRI

IMBRULJUN U PITTURA FALZA Gambit il-film tal-1966, kien wie˙ed verament pjaçevoli b’Michael Caine, imbruljun ta’ dispoΩizzjoni eleganti, jippjana serqa ta’ biçça skultura li tiswa l-“belli liri" billi jqabbad kantanta Asjatika ta’ nightclub (Shirley MacLaine) tag˙millu ˙afna xog˙ol siewi. L-a˙wa Joel u Ethan Coen addattaw storja ftit simili u bl-istess isem min-novella qasira ta’ Sidney Carroll u fejn is-soltu jie˙du ˙sieb huma, b’Joel jidderie©i, din id-darba fdaw ix-xog˙ol tag˙hom f’idejn ˙addie˙or. Gambit il-©did hu film inkonsistenti, però fih il-mumenti tieg˙u wkoll. Is-sekwenza animata tal-bidunett, waqt il-credits fiha l-impatt tal-films ta’ The Pink Panther. Li jse˙˙ wara qatt ma’ jil˙aq dan il-livell. Harry Deane (Firth), kuratur tal-arti, hu mpjegat mal-arroganti Lionel Shabander (Rickman), l-aktar ra©el sinjur tal-lngliterra u kollezzjonista ferventi ta’ pitturi famuΩi. Flimkien ma’ sie˙bu, Nigel Nelson-Wingate (Coutenay), kapaçissimu biex jikkopja xog˙lijiet famuΩi ta’ pittura, jippreparaw pjan metikuluΩ kif se jaqilg˙u kemxa flus biex jbieg˙u pittura falza lil Lionel. Biex dan il-pjan ji©i attwat huma jmorru Texas u j˙arr©u lil PJ. Puznowski (Diaz), ir-re©ina lokali tar-rodeo, biex tippoΩa g˙al ritratt b˙ala l-mara li nannuha taparsi ˙eles minn ta˙t in-Nazi fla˙˙ar tat-Tieni Gwerra Dinjija. Lionel jaqa’ malajr g˙all-attrazzjoni ta’ P.J., il-pjan jidher li se jirnexxi iΩda jinqalg˙u ˙afna sitwazzjonijiet li suppost huma umoristiçi li j©ibu ˙afna problemi. Colin Firth, dejjem bil-libsa u b’nuççali kbir (b˙al Michael Caine), jidher li qisu mhux maqtug˙ sewwa g˙all-andament farsesk tal-film meta anki jitlef il-qalziet ta’ fuqu. Cameron Diaz hi assolutament qisha ˙uta barra mill-ilma u ma timpressjona xejn, l-aktar g˙ax sa g˙oxrin minuta milli tidher l-ewwel darba qatt ma tnissel kelma. G˙allinqas, Stanley Tucci, espert eççentriku ÌermaniΩ tal-arti, jag˙ti ftit ˙ajja lil Gambit. Alan Rickman mhu addattat xejn f’parti ta’ sinjurun arroganti u goff f’g˙emilu. Kollox ma’ kollox, din il-produzzjoni taf tog˙©ob lil dawk li j˙obbu kull tip ta’ kummiedja le©©era.

Atturi Ewlenin: Colin Firth, Cameron Diaz, Alan Rickman, Stanley Rucci, Togo Igawa. Direttur: Michael Hoffman. Óin: 103 min. Distributur: MOMENTUM FILMS. Ma˙ru© mill-K.R.S. Çert. 12


28

23.12.2012

Illum CUPIDO A NATALE, Rai 2, 3.15pm Dawn il-©ranet sbie˙ tal-Milied xi kultant ida˙˙luna f’qoxortna u na˙sbu b’aktar sens u umiltà. Hekk ji©ri lil Sloan, mara li mo˙˙ha biss fil-karriera, meta darba minnhom kollega tag˙ha taqa’ f’koma, u tidhrilha f’forma ta’ spirtu. ARANI ISSA, ONE, 8.15pm Din il-©img˙a g˙andna edizzjoni speçjali tal-Milied b’aktar sorpriΩi u stejjer ta’ emozzjonijiet. Joseph Chetcuti kompla bil-˙idma tieg˙u sabiex jg˙aqqad iktar familji. Però mhux l-istejjer kollha ˙a jkollhom tmiem kif mixtieq! X’sa ji©ri l-lejla? Saverina Cuschieri jirnexxilha taqta’ xewqitha u tiltaqa’ man-neputi tag˙ha? Waqt il-programm se jkun hemm ukoll Ωew© ommijiet speçjali - Sister Edelweiss u Sister Denise minn La Piccola Casa di San Giuseppe. Donazzjonijiet ˙a jkunu qeg˙din jin©abru ˙alli dawn is-Sisters ikunu jistg˙u jirran©aw il-bΩonnijiet li hemm fiddar li jg˙ixu fiha flimkien mat-tfal.

Matul il-©img˙a SPECIALE TERRA!, It-Tnejn, Rete 4, 9.10pm Lejliet il-Milied Rete 4 se jwasslilna programm ta’ attwalità millpost fejn ©rat il-©rajja tal-Milied, Ìerusalemm. Il-©urnalist Toni Capuozzo je˙odna f’din il-belt fejn it-tliet reli©jonijiet prinçipali jg˙ixu flimkien, il-KristjaneΩmu, l-ÌudajiΩmu u l-IΩlam. Permezz tal-©urnalisti niltaqg˙u aktar fil-qrib ma’ tliet familji li j˙addnu dawn it-tliet reli©jonijiet. Nisimg˙u dwar it-tamiet tag˙hom u ©rajjiet li g˙addew minnhom.

TeleviΩjoni

07.30 08.00 09.30 10.10 10.35 11.40 12.10 13.30 13.40 14.30 16.00 16.30 17.30 17.40 18.05 19.30 20.15 22.35 23.15 23.45

06:00 06:30 09.35 10.00 10.30 10.55 12.20 13.30 14.00 16.10 16.35 18.50 20.00 20.40 21.30 23.30 00.30

ONE NEWS Folji Looks (R0 Dance (R) L’ORIZZONT 50 SENA TA’ STORJA Ûona Sport (R) Aroma Kitchen (R) ONE NEWS Ir-Rangers (Omnibus) Milied g˙al KulHadd Dhouse (R) Teleshopping ONE NEWS Ieqaf 20 Minuta Il-Klikka (R) ONE NEWS Arani Issa On D Road ONE NEWS Bla A©enda (R)

Rai Parlamento Uno Mattina in Famiglia - Tg 1 MixItalia Linea Verde Orizzonti A Sua Immagine Santa Messa - Angelus Concerto di Natale Tg 1 Domenica In - L’Arena Tg1 Domenica In - Così è la vita L’Eredità - Speciale Telethon Tg 1 Affari Tuoi L’Isola Spec. Tg 1 Tg 1 notte

07.00 TF: La vita secondo Jim 08.20 Cartoni 10.35 Film: You wish! - Attenzioni ai desideri 12.25 Studio Aperto 13.00 Sport Mediaset - XXL 14.00 Film: Supercuccioli nello spazio 15.45 Film: E.T. 18.05 TF: Good Luck Charlie 18.30 Studio Aperto 19.00 TF: La vita secondo Jim 19.30 Film: Tutti insieme inevitabilmente Tg com 21.25 TF: I guastanozze 23.15 Film: Matrimonio tra amici

13:45 15:00 15:25 15:50 16:15 16:40 17:05 17:30 18:00

Kitchen Impossible Divine Design Suggs’ Italian Job Behind the Label State of Style: Spring/Summer Collection Reservations Required Giada’s Weekend Getaways Rachael’s Vacation Super Swank

DAVID COPPERFIELD, It-Tlieta, Italia 1, 9.10pm Wie˙ed mill-illuΩjonisti l-aktar famuΩi fid-dinja bla dubju ta’ xejn huwa David Copperfield. Xi snin ilu dan tella’ show millaqwa fi New York, u nhar Jum il-Milied dan se jintwera fuq lItalia 1. PRIMA FACIE, il-Óamis, ONE, 8.30pm L-Ispettur Victor Gallo hu bniedem stramb li diffiçli tifmhu u tippenetra l-qoxra iebsa li bena tul is-snin fil-korp. Óadd ma jag˙millu bΩieq fuq imnie˙ru u meta l-istudenta Nadine Camilleri tipprova tpattihielu talli uΩaha biex jinki lill-mara tieg˙u Mariella, jo˙odha bi kbira u jara kif din tista’ titlaq we˙idha bil-mod qabel ma jtellaqha ’l barra. Il-Kummissarju jo˙odha b’sorpriΩa u l-kollegi l-o˙ra fl-istess dipartiment ukoll ma kienux qed jistennewha. Nadine m’g˙andha lil ˙add lejn min iddur u tifta˙ qalbha ma’ o˙tha Claire. Angelique Lautier jiffaççja lil Celine li qed ti©i interrogata mill-Pulizija peress li hi kienet l-a˙˙ar wa˙da li kellha xi tg˙id ma’ Lara Desira, l-a˙˙ar vittma ... L-a˙˙ar vittma? AFFARI TAGÓNA, ONE il-Ìimg˙a, 20.30 Din il-Ìimg˙a, Affari Tag˙na ser jie˙u dimensjoni o˙ra, ser imur lil hinn mill-politika parti©©jana jew kontroversji nazzjonali u se jiddiskuti il-politika muΩikali. X’inhi ix-xena f’Malta? Kif Ωviluppat? Fejn sejra u x’inhuma il-prospetti li hemm g˙al min jag˙mel dan ix-xog˙ol? Mistiedna speçjali: The Riffs, Winter Moods, Ira Losco, Brikkuni, Airport Impressions, Red Electrik u Zoo. Diskussjoni muΩikali ˙elwa imΩewwqa b’filmati li w˙ud minnhom se jidhru g˙all-ewwel darba fuq it-TV. Sag˙tejn u nofs ta’ divertiment qabel tintemm is-sena 2012. ONE TRIBUTE 2012, Is-Sibt, ONE, 6.30pm G˙at-tieni sena konsekuttiva, ONE Productions jippreΩentaw ONE TRIBUTE – lejla ta’ rikonoxximent lejn persona©©i lokali. F’serata minn Dar il-Mediterran g˙all-Konferenzi, il-Belt Valletta, nassistu g˙al 21 rikonoxximent li jvarjaw mid-dinja talispettaklu, kultura, negozju u ˙afna aktar. PreΩentazzjoni ta’ Clare Agius u Sander Agius fuq ir-Red Carpet u bis-sehem muzikali ta’ Joe Cutajar, Wintermoods u Ira Losco.

08:30 IBU World Cup Biathlon 09:30 Live: FIS World Cup Nordic Skiing: Kuusamo, Finland: HS 142 [Live] 10:30 Live: FIS World Cup Nordic Skiing: Kuusamo, Finland: Women’s 10km Classic 11:15 FIS World Cup Nordic Ski Jumping 11:30 Live: FIS World Cup Nordic Skiing: Kuusamo, Finland: Men’s 15km Classic 12:30 Live: IBU World Cup Biathlon: Oestersund, Sweden: Men’s Pursuit [Live] 13:15 Live: FIS World Cup Nordic Skiing: Kuusamo, Finland: Gunderson [Live] 14:15 Live: IBU World Cup Biathlon: Oestersund, Sweden: Women’s Pursuit 15:15 WATTS 15:30 Live: European Masters Equestrian 17:00 Live: UK Championship Snooker: 17:45 Live: FIS World Cup Alpine Skiing: Beaver Creek: Men’s Giant Slalom, 1st Leg

10:10 10:35 13:30 14:20 15:10 15:35 16:00 16:50 17:40 18:30 19:20 19:45 20:10 20:35 21:00 21:50

Say Yes to the Dress Say Yes to the Dress Ultimate Cake-Off Cake Boss: Next Great Baker Cake Boss Cake Boss Your Style in His Hands What Not to Wear Ace of Cakes Lottery Changed My Life Long Island Medium Long Island Medium Brides of Beverly Hills Brides of Beverly Hills Rich Bride/Poor Bride My 40 Year Old Child

09:30 10:20 11:10 12:05 12:55 13:50

Anthony Bourdain: No Reservations Against The Tide Survivorman: Ten Days Disaster on K2 Hell on High Water World’s Toughest Expeditions with James Cracknell One of a Kind Road to Le Mans One of a Kind Road to Le Mans One of a Kind Road to Le Mans One of a Kind Road to Le Mans

14:45 15:00 15:25 15:55 16:20 16:50 17:15 17:25

07.00 08.30 10.00 11.00 12.00 12.30 14.00 14.05 15.00 15:05 16.15 17.00 17.05 18.00 18:10 18.40 19.45 20.30 21.30 21.35 23.15

06:00 06.30 07.00 09.00 10.00 10.10 10.50 11.30 13.00 13.30 13.45 15.15 16.40 18.05 19.35 20.30 21.05 21.50 22.40 23.40

06:00 07:55 08.50 10.00 10.30 11.45 13.00 13.40 14.00 16.40 18.50 20.00 20.40 21.15 24.00 00.30

09:10 09:30 10:00 10:10 10:30 11:00 11:10 12:00 12:10 12:30 13:00 13:30 14:00 14:10 14:30 15:00 15:15 15:30 16:00 16:30 17:00 17:10 18:00 18:30 19:00 19:30 20:00 20:15 20:30 21:00 21:30 22:00 22:10 22:30 23:00 23:10

NET News Telebejgh Ucuh Cellinu (ep. 1) Distinti Telebejgh NET News Newsroom (r) NET News Simpatici (r) Kisbiet NET News Sport Extra NET News Flusek (r) NetWorks NET News Deja Vu NET News Replay NET News

TF: La complicata vita di Christine TF: Real School Cartoons Battle Dance Erreway Ragazzi c’è Voyager A Come Avventura Mezzogiorno in famiglia TG 2 GIORNO Tg2 Motori Film: Natale di Ghiaccio Film: Cupido a Natale TF: Crusoe 90 Minuto TF: COPS - Squadra Speciale Tg2 Notizie TF: NCIS TF: Hawaii Five-O Tg 2 Spec: Un Anno di Sport

PRIMA PAGINA Traffico - Tg 5 Le frontiere dello spirito Diario di viaggio Benvenuti a tavola Melaverde Tg 5 L’Arca di Noe Film: Jack Frost Film: Due mamme di troppo Avanti un altro Tg 5 - Meteo Dopo Tg 5 Stricia la Domenica Film: Lord of the Rings Tg 5 Film: L’uomo dei sogni

The Health Show To Be Announced BBC World News World Features Dateline London BBC World News To Be Announced BBC World News World Features Third Eye BBC World News Newsnight BBC World News World Features To Be Announced BBC World News Sport Today Click BBC World News My Country BBC World News To Be Announced BBC World News India Business Report BBC World News Third Eye BBC World News Sport Today Click BBC World News To Be Announced BBC World News World Features My Country BBC World News To Be Announced

07.00 08.00 09.00 10.30 12.00 12.10 14.00 14.05 15.30 16.00 16.05 16.25 17.10 18.00 18.20 20.00 20.40 22.45 23.15

06:00 07.00 09.20 10.15 10.45 11.15 11.40 12.00 12.55 13.25 14:00 14:30 15.05 19.00 20.00 20.10 23.25 23.40

Fuori orario Film: E arrivato il cavaliere TF: L’Ispettore Derrick Rai Educational TGR Estovest TGR Mediterraneo TGR RegionEuropa Tg3 - Telecamere Salute Rai Educational Passepartout TG Regione - TG Regione Meteo In 1/2 ora Alla falde del Kilimangiaro Tg3 - TG Regione Blob Che tempo fa - Report Tg3 - TG Regione TF: Boris - Meteo

06:45 07:20 08.25 09.20 10.00 11.00 11.30 12.00 12.45 14.00 14.40 15.25 18.55 19.35 21.25 23.50

Tg 4 Vita da strega Storie di confine Slow tour Santa Messa Le storie di viaggio a ... Tg4 - Pianeta Mare Scene da un matrimonio Pianeta Mare Tg 4 Come si cambia Film: L’albero della vita Tg4 Tempesta d’amore Film: Downtown Abbey 2 Film: Joyeux Noel Tg 4

08:10 08:25 08:40 09:25 09:55 10:25 10:55 11:45 12:30 13:30 14:00

Boogie Beebies Charlie and Lola Robin Hood Keeping up Appearances Supernova The Old Guys Great Ormond Street The Inspector Lynley Mysteries London Hospital The Royle Family The Impressions Show with Culshaw and Stephenson ’Allo, ’Allo! Doctors Elephant Diaries Doctor Who London Hospital Blackadder the Third Twenty Twelve Life on Mars Spooks Inspector Lynley Mysteries

14:30 15:00 17:30 18:20 19:05 20:00 20:30 21:00 21:50

06:00 06:25 06:50 07:15 08:10 09:05 09:30 09:55 10:50 11:40 12:35 13:05

09:35 Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 10:00 The Legend of Korra 10:25 The Penguins of Madagascar 10:50 SpongeBob SquarePants 11:15 Winx Club 11:40 iCarly 12:05 The Troop 12:55 Drake and Josh 13:20 Drake and Josh 13:45 SpongeBob SquarePants 14:10 SpongeBob SquarePants 14:40 Back at the Barnyard 15:05 The Mighty B 15:30 The Fairly Odd Parents 15:55 iCarly 16:20 Big Time Rush 16:45 Victorious 17:10 Supah Ninjas 17:35 SpongeBob SquarePants 18:00 The Legend of Korra 18:25 Power Rangers Samurai 18:50 The Penguins of Madagascar 19:15 Victorious 19:40 iCarly 20:05 True Jackson, VP

L-G˙odwa t-Tajba Seven Ages of Britain TVAM Malta u lil Hinn Minnha L-A˙barijiet Óadd G˙alik L-a˙barijiet Óadd G˙alik Ikompli Teleshopping L-A˙barijiet Teleshopping Mixage (R) Venere (R) L-A˙barijiet - Madwarna TVHemm L-A˙barijiet - Sports XFactor Only Fools and Horses L-A˙barijiet

13:30 14:00 14:25 15:20 16:15 17:10 18:05 19:00 19:30 20:00 21:00 22:00 23:00

07.00 07.50 10.00 11.25 11.45 13.30 14.05 18.00 20.00 20.30 21.30

How It’s Made How Do They Do It? How Do They Do It? Motor City Motors: Flip Car Mythbusters: Antacid Jail Break Destroyed in Seconds Destroyed in Seconds Extreme Engineering: Tokyo’s Sky City American Loggers: The Tough Get Going Dirty Jobs: Mattress Recycler Auction Kings: Mountain Man Slot Machine; Wild West BMW Motorcycle Auction Kings: Harley Bike; Lincoln Document Auction Hunters: Beantown Bidders Auction Hunters: The Smoking Ton Dealers Flying Wild Alaska: Return to Diomede James May’s Man Lab Ultimate Survival: Bear Eats Dual Survival: Out of the Clouds How It’s Made How It’s Made Around the World in 80 Ways Curiosity: Stonehenge How We Invented the World: Cars River Monsters: The Best of: Killer Weapons

Omnibus Film: Totò nella luna Ti porto io Ti ci porto io ... in Cucina Josephine ange Gardien Tg La7 Iron Road TF: L’Ispettore Barnaby Tg La 7 In onda Film: Il piccolo Nicolas e i suoi genitori 23.35 Film: Oceans 01.45 Film: Non abbiate pauraa


23.12.2012

TeleviΩjoni

29

minn SYLVANA FARRUGIA

ILLUM

GÓADA

RAINTREE COUNTY, Rete 4, 3.30pm

Lejliet il-Milied mimli b’g˙add ta’ films li wie˙ed jista’ jara fuq l-istazzjonijiet tat-televiΩjoni. Se nsemmi kemm nista’ sabiex nolqot il-gosti ta’ kul˙add.

Is-sbej˙a Elizabeth Taylor ˙admet dan il-film flimkien ma’ Montgomery Clift lura fl-1957, film li je˙odna fiΩ-Ωmien il-gwerra çivili Amerikana bejn in-na˙a ta’ fuq u n-na˙a ta’ isfel. John, li ©ej min-na˙a ta’ fuq tal-Amerika, itemm l-istorja tieg˙u ma’ tfajla, sabiex jibda avventura mas-sbej˙a Susanna, tfajla sinjura minna˙a ta’ isfel tal-Amerika. Gidba minn tag˙ha twassal biex dawn it-tnejn jiΩΩew©u, u g˙alhekk ikun tard wisq meta John jinduna li g˙adu ma rax in-na˙a oskura ta’ din il-mara l-©dida tieg˙u.

FRANCESCO, Canale 5, 1.40pm Óafna huma dawk id-devoti ta’ San Fran©isk ta’ Assisi u hawn hi l-©rajja tieg˙u, b’Raul Bova filparti prinçipali. Min kien San Fran©isk? G˙alfejn iddeçieda li jg˙ix fil-faqar, minkejja r-rikkezzi li kien imdawwar bihom? U kif irnexxielu jwaqqaf l-Ordni Fran©iskana, li g˙adha ˙ajja sal-lum? POLAR EXPRESS, Italia 1, 3.00pm

E.T. (Italia 1, 3.45pm) Meta konna Ωg˙ar, l-hena tag˙na kienet meta ommi kienet tie˙u

Film animat g˙all-familja kollha b’Tom Hanks, kemm b˙ala narratur kif ukoll bil-vuçi tal-protagonist. Niltaqg˙u ma’ tfajjel li jag˙mel minn kollox biex jara jekk jeΩistix Father Christmas, sakemm darba minnhom jara ferrovija quddiem id-dar tieg˙u li tkun sejra n-North Pole fejn jg˙ix dan ilkarattru tant ma˙bub mit-tfal. Film fantastiku g˙all-a˙˙ar li g˙o©obni mmens, u Ωgur jinΩel tajjeb f’dawn iΩ-Ωminijiet. lili u l-˙ija, niltaqg˙u maz-zijiet u l-ku©ini u mmorru naraw xi film il-Belt. U proprju wie˙ed mill-films li konna rajna kien E.T. dwar aljen, li g˙alkemm kellu dehra differenti, ma tistax ma t˙obbux. Il-mo˙˙ wara l-˙olqien ta’ din il-kreatura kien Steven Spielberg, li meta kien Ωg˙ir, ommu u missieru kienu ddivorzjaw, u biex iderri xi ftit minn din it-trawma ˙oloq karattru ta’ aljen fittizju f’mo˙˙u. Huwa Ωviluppa dan il-˙sieb mal-kittieba Melissa Mathison, u flimkien ˙ar©u b’E.T. fl-1982, dwar aljen li jag˙mel ˙bieb ma’ tifel uman, wara li jispiçça abbandunat fuq id-dinja. Film ˙elu ˙afna, ideali g˙all-familja kollha f’dawn il-jiem ta’ festa u ksie˙. Kien proprju dan il-film li ntroduça lil Drew Barrymore b˙ala attriçi, li dak iΩ-Ωmien kienet g˙adha çkejkna u innoçenti. LORD OF THE RING – THE FELLOWSHIP OF THE RING Canale 5, 20.40

TOY STORY, Rai 2, 7.10pm Rajt dan il-film g˙all-ewwel darba mat-tfal, u rajt iΩ-Ωew© films o˙ra li ˙ar©u warajh, li kollha kisbu suççessi kbar. G˙al darba o˙ra g˙andna lil Tom Hanks li jsellef il-vuçi tieg˙u lill-karattru prinçipali ta’ dan il-film, Woody, li hu flimkien ma’ s˙abu l-o˙ra l-©ugarelli jg˙addu minn g˙add ta’ avventuri meta fosthom jasal ©ugarell ©did. BAMBI, Rai 1, 8.30pm Film animat tal-kumpannija Disney, li n˙adem lura fl-1942, dwar çerva Ωg˙ira li flimkien ma’ ommu u ˙abib tieg˙u Tamburino jiskopru l-foresta li jg˙ixu fiha, bil-perikli u l-affarijiet sbie˙ ta’ madwarhom. IΩda darba minnhom ommu tinqatel, u jkun hawn li l-˙ajja g˙al Bambi tinbidel kompletament. MAMMA MIA!, Canale 5, 9.10pm

Il-ktieb ta’ J.R.R. Tolkien ©ie ppubblikat l-ewwel darba fl-1954. Kien fl-2001 li rajna l-karattri ma˙luqa minn dan l-awtur IngliΩ jie˙du l-˙ajja u jiççaqilqu fuq il-liΩar il-kbir. Mhux ˙a nid˙ol wisq f’dettalji dwar dan l-ewwel film minn trilo©ija li kisbu suççess kbir madwar id-dinja kollha, g˙aliex ©img˙atejn ilu ktibt fuqu meta ntwerew it-tliet films fuq stazzjon ie˙or. Ng˙id biss li se tara xenarju maestuΩ, karattri grotteski u sitwazzjonijiet tra©içi. Tonqosx milli tarah.

Film muΩikali mill-aqwa li kiseb suççess kbir meta ˙are© fis-swali taç-çinema, miΩg˙ud bid-diski tal-grupp tant popolari ÛvediΩ ABBA. Meryl Streep fil-parti ewlenija teççella b˙ala Donna, mara li tg˙ix ma’ bintha, li daqt tiΩΩewwe©. It-tifla tixtieq ˙afna ssir taf min hu missierha, u meta ssib iddjarju ta’ ommha jkollha biçça xog˙ol biex tara min verament hu missierha.

It-tLIEtA

L-ERBGÓA

NATIVITY, Rai Movie 11.10pm F’dan il-lejl tal-Milied ma jistax jonqos li naraw l-istorja tat-twelid tal-Feddej. Ta˙t id-direzzjoni ta’ Catherine Hardwicke, Keisha Castle-Hughes u Oscar Isaac, fil-partijiet ta’ Marija u ÌuΩeppi jwasslulna din l-istorja, kif ukoll it-tbatijiet li g˙addew minnhom biex jag˙tu l-˙ajja lit-tarbija tag˙hom.

25 ta’ DIÇEMBRU

26 ta’ DIÇEMBRU

TOY STORY 2 (Rai 2, 6.45pm) TOY STORY 3 (Rai 2, 9.05pm)

DOCTOR ZHIVAGO, (Rete 4, 3.00pm)

Ikomplu l-avventuri ta’ Woody u s˙abu f’dawn iΩ-Ωew© films animati, ta˙t id-direzzjoni ta’ Ash Brannon u John Lasseter. THE FAMILY MAN (Canale 5, 9.10pm) Nicolas Cage issa g˙andu lista’ twila ta’ films li ©abulu bosta suççessi fil-karriera tieg˙u: kummiedji romantiçi, avventuri u anki drammi serji b˙alma kien Leaving Las Vegas (1995) li g˙alih reba˙ l-Oscar. F’The Family Man narawh jinterpreta karattru li jinbidel mil-lejl g˙an-nhar. Niltaqg˙u mieg˙u b˙ala espert finanzjarju iebes g˙all-a˙˙ar, dara sew fil-klassi jew soçjetà g˙olja u pjuttost i˙ares ’l isfel lejn ilklassi tal-˙addiema. B˙alma ji©ri dejjem f’dawn ix-xorta ta’ films, mil-lejl g˙an-nhar jinbidel u jibda jg˙addi minn ˙ajja ©dida u ambjent ©did, sa˙anistra jkollu jmur ja˙dem ma’ fabbrika li tipproduçi t-tajers tal-karozzi. U jirrealizza li din kienet tkun il-˙ajja tieg˙u kieku aktar kmieni f’˙ajtu ma telaqx in-namra biex jitla’ aktar ’il fuq u javvanza sew fil-qasam finanzjarju.

Film klassiku u sabi˙ immens tal-1965 b’Omar Sharif u Geraldine Chaplin fil-partijiet ewlenin. Titlifx dan il-bellezza ta’ film. THE PRINCE AND THE PAUPER (Canale 5, 4.00pm) Film tal-2000 dwar prinçep u tfajjel fqir, li jixxiebhu mmens, u jiddeçiedu li jibdlu r-rwoli tag˙hom. UP (Rai 3, 9.05) Film animat ideali g˙all-familja kollha.

IL-ÓAMIS 27 ta’ DIÇEMBRU Min˙abba nuqqas ta’ spazju se nsemmi l-ismijiet biss tal-films li se jintwerew. Dance With Wolves (Rai 3, 9.05pm), Herbie (Rete 4, 5.45pm), Top Gun, Italia 1, 11.15pm, Closer (Canale 5, 11.30pm)

IL-ÌIMGÓA 28 ta’ DIÇEMBRU Alvin and the Chipmunks (Rai 2, 9.05pm), Over The Top (Rete 4, 9.10pm), The Rainmaker (Rete 4, 00.10am)


30

23.12.2012

Log˙ob SOLUZZJONIJIET TAL-ÌIMGÓA L-OÓRA

MIMDUDIN: 1 Kunvent, 5 Abbiss, 8 Skaduti, 14 Folol, 15 Ûonqor, 17 u 19 Opportunist, 20 Ljun, 21 Sant, 23 Sargu, 25 u 28 Inferjuri, 29 u 30 ÓanΩir, 31 Effe, 33 DiΩappuntati, 39 Jupp, 41 u 42 Bajtra, 43 Nuda, 45 A˙jar, 46 u 47 Elettriku, 50 Telf, 53 u 54 I˙irsa, 56 Dinar, 58 Lenbut, 60 Óanini, 62 Qraba, 64 Tumur, 67 Tin©is, 69 u 70 Stradikatur, 72 u 73 Persja, 75 Qala, 77 BaΩi, 79 Bewsa, 80 u 82 Mandolina, 84 u 85 Farrak, 87 Djar, 88 Aljenatament, 93 Nani, 94 u 95 Felula, 96 Kuda, 98 Fenek, 100 Ntesa, 101 Sbul, 105 Opra, 108 Tobba, 109 Ûraben, 110 Nobbli, 111 Idjaq, 112 Vjetnam, 113 Kordin, 114 Ronaldo.

248 Irba˙ €25 fi flus

Mimdudin 1 5 8 14 15 17 19 20

Wa˙da mill-qsari (7) KwaΩi oxxeni (6) Bniedem li tisktartah (7) Is-Sinjur Alla (5) Saçerdot (6) Il-ktieb kbir tal-quddiesa (6) Is-sbul niexef tal-qmu˙ (5) Óajjar lil Eva biex tiekol it-tuffie˙a (4) 21 Jilbsuha l-avukati fil-qorti (4) 23 Te˙odha biex tift˙ek (5) 25 u 28 Mimlijin korla (9) 29 u 30 Nies primittivi u feroçi (6) 31 Mod kif xi ˙add i©ib ru˙u (4) 33 G˙arfien tal-valur tax-xog˙ol (12) 39 Vulkan ©irien tag˙na (4) 41 u 42 Óarsijiet (6) 43 Mag˙mul bla grazzja (4) 45 “Min Iduq ..... in-Nil”, ktieb tad-ditektivs (5) 46 Lewn in-nar? (5) 47 L-iqsar xahar (4) 50 Wild il-bniedem (4) 53 u 54 Jo˙or©u minn çumnija jew min-nirien (6) 56 u 58 Is-sog˙ba murija g˙all-mewt ta’ xi ˙add (11) 60 Farra© jew ikkalma lil xi ˙add (6) 62 Kontra seba˙ (5) 64 u 67 Bint ir-re (11) 69 Fl-img˙oddi kienu muniti Ewropej (6) 70 Ting˙ad fl-a˙˙ar tat-talba (5) 72 u 73 Il-verdett inqata’ kontrihom (6) 75 Xelter jew ilqug˙ (4) 77 Baxxa rasu g˙all-ordni (4) 79 DiΩinfettant (5) 80 G˙andu mnejn (5)

82 84 85 87 88 93 94 96 98 100 101 105 108 109 110 111 112 113 114

Óu l-missier jew l-omm (4) IΩΩomm fih il-maktur (3) G˙adu ma sarx (3) Jurik il-piΩ (4) Imsawtin bla ˙niena fuq daharhom (12) Hawn min i˙obbu kapuççino (4) u 95 Ra©el qanΩ˙a u buΩΩieqa (6) Kura©© u ˙ila (4) Il-blu m˙allat mal-a˙mar (5) A˙bar (5) Dan jg˙idu li ma jorqodx (4) Ra˙al nadif daqs tazza? (4) Biçça serjetà li tkompli? (5) ..... et amoris (6) Issir l-g˙ada tal-festa (6) Iffastidjat ˙afna (5) Dawn fihom sitt pinet Maltin kull wie˙ed (7) Aktar minn karkur wie˙ed (6) Xog˙lu jikteb bilqieg˙da (7) Weqfin

2 4 6 9

u 3 Fer˙ u pjaçir kbir (9) I©eg˙ilek titqaΩΩu (4) u 7 Bihom tg˙addi Ω-Ωmien (10) u 10 Din mineral li ti©bed il-metalli lejha (8) 11 Mur ag˙milha g˙and ˙ajjat (5) 12 Bniedem mer˙i, mitluq u mkittef (7) 13 Bhima (7) 16 Satal jew barmil (5) 18 Kien il-kolla tal-landier (5) 22 Tif˙ir bla sugu u pruΩunzjoni (5) 24 u 26 Farrak ta˙t snienu (6) 27 Kontra ma˙mu© (5) 32 u 33 Imqarrma u ittraduti (9) 34 Din il-mara tal-pum? (4)

35 36 37 38

Spazjati aktar (6) Bl-IngliΩ jg˙idulha pineapple (6) Jintlibes fir-ras g˙all-protezzjoni (4) u 40 Dan il-˙ut jg˙idulu wkoll vopi rqiq (9) 44 Isem komuni ta’ kelb (4) 48 Il-weraq tag˙hom i˙awwar l-ikel (4) 49 Il-programm ta’ Alfred Zammit (8) 51 Din ta’ waranett (8) 52 Irnexxielu jisgiçça (6) 55 Il-litanija jafha bl-...... (6) 57 PajjiΩna mdamdam wa˙da sew bihom (4) 59 Ne˙duh il-˙in kollu (4) 61 G˙andu xe˙ta lussuΩa (4) 63 Tilef kustilja mill-bidu (4) 65 Ma jeΩistux stupidi aktar minnhom (6) 66 Tifjutar jew tgiddib (4) 68 Biha jixluk bi ksur tal-li©i (6) 69 Wie˙ed mid-dniefel (6) 70 Wara l-bieb l-....porta (4) 71 Sittin sekonda (6) 74 Ir-ra©el ta’ o˙t il-mara (4) 76 Strument mill-aktar melodjuΩ (4) 78 u 79 Jirçievu xi perjodiku regolarment (8) 81 u 82 L-ittra tal-bidu (8) 83 Trab g˙at-t˙ejjija tal-porvli (7) 86 Troffa xag˙ar barra minn lokha (7) 89 Din tiswa ta’ benefiççju (5) 90 u 91 Xitla li twarrad l-isfar (6) 92 G˙a©in irqiq aktar mill-ispagetti (5) 97 Aktar minn mera wa˙da (5) 99 u 100 Xorob kollox u tg˙allem (10) 102 Kultant titla’ fuq il-©isem (5) 103 u 104 Dawn mhumiex leminin (8) 106 u 107 Il-qaddiefa tax-xatt (8)

WEQFIN: 2 Umlin, 3 u 4 VelenuΩi, 6 u 7 Berlusconi, 9 Kutu, 10 Djun, 11 Tridu, 12 Mfissed, 13 Strippa, 16 Nhari, 18 Onest, 22 Xatba, 24 u 26 Granit, 27 Tilar, 32 u 33 Finlandja, 34 Ûejt, 35 Partit, 36 Ntefa˙, 37 Abel, 38 u 40 Itturufna, 44 Dmir, 48 Iraq, 49 Pilastru, 51 Brindisi, 52 Idjota, 55 Mandra, 57 Almu, 59 Borg, 61 Nxir, 63 Ri˙a, 65 MiΩbla, 66 RpoΩ, 68 Saqajn, 69 Stampa, 70 Kaki, 71 Tadama, 74 Gwaj, 76 Enne, 78 Ifrem, 79 Bra, 81 Ort, 82 Lkoll, 83 Edukati, 86 Mitluqa, 89 Ltewa, 90 u 91 Eremit, 92 Nasab, 97 Dubaj, 99 u 100 Konsonanti, 102 Bojod, 103 u 104 FantaΩma, 106 u 107 Nikosija.

KUPUN TISLIBA Ibg˙at it-tisliba tieg˙ek lil: Tisliba KullÓadd, Çentru Nazzjonali Laburista, Triq Milend, il-Óamrun.

Isem

Indirizz

Tel No: Rebbie˙a ta’ €25: RUTH XERRI No. 85 “Our Nest” Triq Santa Marija, ÓaΩ-Ûabbar.


23.12.2012

Log˙ob

Tisliba bin-numri Bi 3 numri

B’4 numri 0119 0296 0550 0650 0977 1418 1784 1863 1930 2055 2072 3163 3170 3862 4474 4676 4745 4819 5094 5312 5560 5577 5734 5920 6008 6048

000 057 098 202 325 366 395 474 475 528 551 654 670 815 883 970

6280 6451 7574 7591 7689 7770 8746 9197 9390 9444 9473 9737

B’6 numri

B’5 numri 08065 17791 27140 29139 30069 34344 37362 44138 46525 48692 50456 59657 62015 63037 73069 76332 78178 78991 83025 83684 87444 88874

370392 672270 709608 779552

Bi 8 numri 00536065 09922457 21980631 48260834

Po©©i n-numri f’posthom

SUDOKU sponsorjata minn WELLA 8

2

1

6 1

4

3 7

6 2 3

3

2

6 4

8

KOMPETIZZJONI WELLA KullÓadd, Çentru Nazzjonali Laburista, Triq Milend, il-Óamrun.

5

4 4

7

Irba˙ Shampoo u Conditioner Wella Aqta’ dan il-log˙ob u ibag˙tu lilna

2

5

Isem: .......................................................................................... 8

Indirizz.........................................................................................

2 5

3

1

.....................................................................................................

3 1

8

6 Rebbie˙a: C. BARBARA, 22 Triq il-Parroçça, Mqabba. MQB 1521.

Kompetizzjoni Centro Casalinga Ìemma’ s-sitt kupuni u ibg˙athom f’daqqa lil KullÓadd, Kompetizzjoni Centro Casalinga, Çentru Nazzjonali Laburista, Triq Milend, il-Óamrun.

Isem.......................................................................................................................................

1

Indirizz................................................................................................................................... ................................................................................................................................................ I.D. Card................................................ Tel. .......................................................................

Ir-rebbie˙ tal-HADIDA TAL-MOGÓDIJA hija AUDREY TESTAFERRATA DE NOTO, 16 St. Anthony Str., iΩ-Ûejtun.

31


32

23.12.2012

AvviΩi

PROPRJETÀ

GÓALL-BEJGÓ JEW KIRI

BAÓAR IÇ-ÇAGÓAQ: (Triq ilLampara) Garaxx 2.7m b’9.6m u g˙oli 3.3m. G˙andu tieqa li tag˙ti g˙al barra. semi-basement . Qieg˙ed Prezz €30,000. Tpartit ma’ karozzi aççettat. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9926 2807.

ÓAL QORMI: Garaxxijiet. Tnejn jesg˙u erba’ karozzi kull wie˙ed. Wie˙ed 125 pied fond, 20 pied wisa’ u g˙oli g˙axar filati. Ûona industrijali. Çemplu lis-sid fuq 21 487 389 jew 79 487 389.

Grandfather Clocks. Nag˙mlu wkoll testing bil-pressure test machine , sistema ta’ testing g˙al kull tip t’arlo©©i biex jintuΩaw g˙all-ilma (vacuum test u pressurised test) waqt li qed tistenna g˙alih. Tiswija bil-ga ranzija - 110 Triq il-Kungress Ew ka ris tiku, Mos ta. Çempel 21 417235 jew 9982 5389.

grit 60 u 120 biex imorru mag˙ha. Çempel 7961 7945.

jew 9947 4505. Fax 21470295. Email - alex@agrautoparts.com

Ûew© bibien tal-aluminium silver kompluti b’kollox bil˙©ie© l-pumi. Kundizzjoni tajba ˙afna. Çempel 2158 1172.

KAROZZI

Injam lest bi prezzijiet ir˙as. Kull tip ta’ chipboard, MDFs, chipboard, fuljetti ta’ melamine, u aktar (varnishes tal-hardener u komuni) u finishing tal- undercoat. Solid oak , ˙xuna varjata. Çempel 9944 6951.

Toyota, Honda, Daihatsu, Fun Cargo, Toyota Corsa, Glanza, Starlet, Integra, Civic, Terios, Tercell, Pajero JR, Pajero 2-8, Micra 2001, Polo 1994, Discovery 3 2005, Opel Corsa 2002, Freelander u ˙afna parts o˙ra. Triangle Truck tyres ©odda. Irrikorri g˙and Salvu Cassar G˙awdex. Çempel fuq 21 556674, 9947 5746 jew 9928 8699.

PARTS TAL-KAROZZI

AFFARIJIET GÓALL-BEJGÓ ÓAL GÓAXAQ: Appartament akbar min-normal, bi tliet kmamar tas-sodda, flimkien ma’ garaxx ta’ Ωew© karozzi, direttament ta˙tu. Prezz ra©onevoli ta’ €125,000. Çempel lis-sid g˙al aktar dettalji fuq 7928 2428. TANAYA’S Dev Ltd: G˙aΩla kbira ta’ appartamenti f’kull Ωona ta’ Malta. Jinbieg˙u ming˙ajr depoΩitu u n˙allsulek il-kuntratt. Offerta speçjali. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9992 4999. Ming˙ajr a©enti jekk jog˙©obkom. GÓALL-KIRI ÓAL TARXIEN: Pet shop f’kantuniera ˙dejn skola, bi klijentela tajba ˙afna. Prezz tal-istokk huwa mitlub. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9905 5172.

Antikità: sottospecchio bilmaskaruni u wiçç tal-ir˙am €1,050. Gradenza interzjata taΩ-Ωebbu©, €2,100. Çentru tal˙©ie© a˙mar, €650, arlo©© indurat ©o bozza €650. Par figorini tal-biskwit, par vaΩuni tal-˙©ie© bil-frill a˙mar, arlo©© tal-kampnari. Kollox antik, u prezz ra©onevoli. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 21 412 158 jew 7970 6878. Inbieg˙u kull tip ta’ arlo©©i. Selezzjoni kbira ta’ arlo©©i talidejn Casio u Citizen, kemm di©itali, jew analogs, varjetà kbira ta’ alarm clocks, kemm Citizen, Seiko ‘Du gena’ talmarka Pierre Car din. Var jetà sabi˙a ta’ cuckoos li ja˙dmu kemm bil-˙abel u bil-batterija, prezzijiet tajbin. Nag˙m lu wkoll tiswijiet t’ar lo©©i talidejn u kif ukoll tal-˙ajt u

L-uffiççju tal-avviΩi klassifikati fiç-Çentru Nazzjonali Laburista l-Óamrun, jifta˙ mit-Tnejn sal-Ìimg˙a bejn it-8.30am u l-4.30pm.

Jack hammer tad-ditta Atlas Copco, qatt ma ntuΩa. Tajjeb biex ittaqqab jew tqatta’. Ja˙dem bil-petrol (2 stroke). Mixtri €4,000 Jinbieg˙ €3,500 jew l-eqreb. Il-garanzija g˙adha mhux miftu˙a. Çempel 7703 2525 jew 9955 4656. Salotti ta’ kull stil bi prezzijiet moderati, tpartit aççettat. Ikollna wkoll salotti second hand. Çempel 21 374823 jew inkella 99824139. Sander, kalibratur, Ωew© piedi wiesa’, kundizzjoni mill-aqwa. Çineg

AGR AUTO JAPANESE PARTS GÓALL-KAROZZI Inbieg˙u kull tip ta’ parts ta’ karozzi ÌappuniΩi u Koreani, fosthom Kia, Toyota, Isuzu, Daewoo, Mitsubishi, Honda, Subaru. Huma wkoll importaturi ta’ Ωjut u air filters, shock absorbers, brake pads, clutches eçç. Parts ©enwini. Çempel g˙al aktar dettalji dwar isservizz li noffru fuq 21 446839

BMW Mudell 530D (E39), diesel. 6 cylinder, erba’ bibien, tas-sena 1999. Kulur silver, air condition, sunroof, awtomatika jew gearbox manwali, alloy wheels , bil-©ild iswed, ittwieqi elettroniçi, radio, cd eçç. Kundizzjoni perfetta. Tpartit aççettat. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9926 2807 Mutur bi tliet roti, Microcar Minarelli tas-sena 1980. Kulur isfar. Kundizzjoni perfetta. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9926 2807. VW Polo Classic diesel. Kundizzjoni tajba, ftit mili. Prezz €4,000. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 21 411 297 jew 7941 1297. DGÓAJJES Lança tal-fibre ta’ 21 pied minn tal-kaptan. Magna VM220HP u FMN 45HP. Kundizzjoni eççellenti. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 7929 9232.

Il-Kumitat ta’ One Club sejjer jorganizza Weekend Break Half Board talKarnival fil-Qawra Palace Hotel Bu©ibba, fit-8, 9 u l-10 ta’ Frar, 2013

PREZZ - G˙all-membri ta’ ONE CLUB KBAR €55 TFAL €27.50 (5 sa 12-il sena) PREZZ G˙al min mhux membru €2 iΩjed Waqt il-weekend break nhar isSibt 8 ta’ Frar 2013, il-Kumitat ta’ ONE Club ser jorganizza l-ballu tal-karnival, bil-premijiet g˙all-a˙jar kostum g˙allkbar u g˙at-tfal li se jkunu jattendu g˙al dan il-weekend break BISS.

It-trofej ©entilment mog˙tija ming˙and MARINDEX Trophies tal-Gold Lady Jewellery taΩ-Ûejtun.

Booking miftu˙ ming˙and il-helpers tas-soltu u ming˙and Alfred Chetcuti li tista’ ççempillu fuq 21 657 022 jew 9924 0855.


23.12.2012

Klassifikati SERVIZZI CARE & CURE GROUP LTD. Infermiera m˙arr©a, caring assistans, nannies, nies im˙arr©a biex iΩommu kumpanija, g˙ajnuna fid-djar u nightsitters. Servizzi ta’ 24 sieg˙a. G˙andna wkoll g˙allkiri wheelchairs, hoists, comodes, walking frames u hospital beds. Çempel 21 376946 jew 9947 0178. CHASCLO WATERPROOFING, G˙al kull tip ta’ waterproofing fid-dar tieg˙ek, ikkuntattja lil Chasclo Waterproofing. G˙al xog˙ol ta’ membrane kif ukoll xog˙ol ta’ water proofing ie˙or bi snin twal ta’ esperjenza u xog˙ol kollu b’garanzija. Prezzijiet ra©onevoli u stimi b’xejn. Çempel 9949 0698. DAR GÓALL-ANZJANI Villa Robinich. Dar g˙all-anzjani b’atmosfera familjari fil-Fgura. Noffru kull g˙ajnuna lill-anzjani u dak kollu li jkollhom bΩonn b’dedikazzjoni kbira minn carers professjonali. Ikel jissajjar mill-kçina tag˙na stess u skont il-bΩonn ta’ kull individwu. Çempel fuq 21 666142 jew 79 666142 jew ibg˙at email fuq robinich@go.net.mt DAR GÓALL-ANZJANI Medina Home for The Elderly, 106 Labour Ave, ir-Rabat. Dar g˙all-anzjani mg˙ammra bilku mditajiet kollha. Staff ikkwalifikat. Nur ses u care wor kers 24 sieg˙a. Prez zi jiet ra©jonevoli li jibdew minn €23 kull persuna. Naççettaw respite u bed ridden. Çempel fuq innumri 21454908, 21454858 jew inkella 7945 4908. DIVERTIMENT Nigret Night Club & Restaurant, 11 Labour Ave, Rabat. Nipprovdu g˙al kull tip ta’ funzjoni b˙al coffee mornings, high teas, lunches, dinner dances, hens u bachelors parties. Divertiment live kull nhar ta’ Ìimg˙a ma’ Freddie Portelli u DJ Nando. Is-Sibt line danc-

ing, country music u kull tip ta’ muΩika mis-snin sittin ma’ DJ Frans Grech. Tista’ tag˙Ωel minn à la carte menu , pasta, pizza, grills u light snacks . Çempel fuq 21454858, 21454908 jew 7945 4908.

dif u spezzjonijiet ta’ pajpijiet tad-drena©© permezz ta’ çertu cameras, tindif ta’ kanali taxxita u kif ukoll tbattil u tindif ta’ grease traps çempel 21 651029, 0042 1954 jew inkella fuq 9949 9714.

DS SERVICES G˙al kull tip ta’ lanscaping, gardening u bob cat hire. Çempel 7980 2289.

TISWIJIET B’esperjenza u fuq il-post tiswija fuq TVs LCDs, plasma, LEDs, microwaves u kull apparat elettroniku ie˙or. Çempel 9944 6918.

GOODY CATERERS Naççettaw ordnijiet g˙all-parties. Nag˙mlu kemm ikel u anke ˙elu. Nawgurawlek Milied Hieni u Sena mill-aqwa. G˙all-menu ssibuna fuq Facebook (Goody Caterers). Çemplu 21 895 724. INVESTIGAZZJONI PRIVATA Ûwi©ijiet, g˙erusija u relazzjonijiet o˙ra. DNA testijiet forensiçi, tfal ma˙tufa minn Malta, kaΩijiet çivili, kaΩijiet o˙ra fil-qorti. Problemi ta’ kumpanniji jew negozju. Nag˙tu xhieda fil-Qorti. Na˙dmu f’Malta u kif ukoll barra. Çempel 7959 0000 jew www.privateinvestigation-malta.com MUSIC LINK Issibilna kull tip ta’ strumenti muΩikali, fosthom drums kemm akustiçi u elettriçi, cymbals, percussion, pjanijiet di©itali, baby grand pianos, sound mixers u sound cards. Apparat ta’ DJ, sound systems, kitarri klassiçi u akustiçi, bass guitars , strumenti tar-ram, wood winds, vjolini, spare parts u aççessorji o˙ra. Issibilna wkoll kotba tal-muΩika tat-tag˙lim. Mur Music Link, 262, Fleur-de-Lys Rd. B’kara. Çempel fuq 21482796. TAGÓLIM TAS-SEWQAN Tewmi Group noffru servizz ta’ tag˙lim ta’ karozzi, muturi u mini buses. Kif ukoll kiri ta’ karozzi u taxi service. Prezzijiet jibdew minn €10. Çempel 9942 2422. jew www.tewmi.com TBATTIL TA’ FOSOS G˙al tbattil ta’ fosos u bjar, tin-

Kupun AvviΩi Klassifikati IKTEB L-AVVIÛ F’DAN L-ISPAZJU

ISEM, KUNJOM u INDIRIZZ

boards suffetti, partitions, bulkheads u coving. Xog˙ol fuq aluminium b˙al twieqi, bibien, po©©amani u nets. Nag˙mlu wkoll tqeg˙din ta’ madum talart u tal-˙ajt, kif ukoll kmamar tal-banju. Çempel g˙al stima b’xejn fuq 7735 4586 jew 7996 0934. ZG COMPUTERS G˙al kull problema fil-kompjuter. Inkunu fuq il-post dik

33

il-©urnata stess. Çempel lil Chris fuq 9942 4703. Jing˙ata anti-virus b’xejn mas-servizz. XOGÓLIJIET Kumpanija ©dida qed tfittex nies biex ja˙dmu part-time. Ixxog˙ol jikkonsisti parti minn fuq il-kompjuter u parti tbieg˙ il-prodotti tal-kumpannija. g˙al min hu nterssat ˙a jkun hemm laqg˙a. Çempel g˙al aktar dettalji fuq 9957 9579.

TISWIJET G˙al tiswijiet ta’ kull tip jew ditta ta’ washing machines, çempel 7704 0083. WATERPROOF MEMBRANE WP Ltd ta’ Triq ix-Xitwa, Qormi, jispeçjalizzaw fuq xog˙ol ta’ waterproof membrane , damp proofing u rub be rised paint. 25 sena esperjenza. Stimi b’xejn u prezz moderat. Çempel 21488972, 21438326, 9944 5527 jew 99493840. Id˙ol fis-sit www.wpMalta.com XOGÓOL TA’ ALUMINIUM G˙al kull xog˙ol ta’ aluminium shutters, kemm g˙ad-djar jew garaxxijiet. Nag˙mlu bibien g˙all-˙wienet, aperturi, roller shutters, g˙at-twieqi u bibien, roller u ceiling systems. Issibilna wkoll bibien li jifil˙u n-nar, aluminium b’thermal insulation biex tnaqqas is-s˙ana fis-sajf u l-kes˙a fix-xitwa, u ma jag˙mlux condensation. Stimi b’xejn. S. Mifsud, A42 Industrial Estate, ilMarsa. Çempel 21 226320, 21 227196 jew 9989 1800. horvin@waldonet.net.mt jew www.horvin.eu XOGÓOL TAL-ÌEBEL Varjetà ta’ ˙wat, ˙oroΩ, kanali tal-ilma, çangatura qadima jew ©dida, kantun qadim, lavur ta’ kull tip. Çempel lil Jason fuq 21 432352 jew 9947 9167. XOGÓOL TA’ KISI, MADUM U ALUMIUNIUM G˙al kull tip ta’ xog˙ol ta’ kisi bil-©ibs, frakass u graffiato, fuq il-fil, tibjid, tik˙il, gypsum

Offerta 1: ©img˙a wa˙da

- €3.50

Offerta 2: 5 ©img˙at

- €14

Offerta 3: 13-il ©img˙a

- €30

Offerta 4: 26 ©img˙a

- €56

Offerta 5: 52 ©img˙a

- €93

ÓLAS B’CHEQUE JEW CASH LIL: Sound Vision Print Ltd,

KullÓadd, AvviΩi Klassifikati, Çentru Nazzjonali Laburista, Triq Milend, il-Óamrun. ÓMR 1717


34

23.12.2012

Almanakk

Ritratt mill-antik IT-TEMP GÓAL-LUM

It-Tnejn

It-Tlieta

L-Erbg˙a

17°C

18 °C

18 °C

11 °C

13°C

13 °C

TWISSIJIET: Xejn L-OGÓLA TEMPERATURA: 150 °c L-INQAS TEMPERATURA: 11 °c UV INDEX: 2

HI SITWAZZJONI ÌENERALI: Firxa ta’ pressjoni g˙olja testendi minn fuq ilLO Marokk sa fuq il-Libja TEMP: Ftit imsa˙˙ab b’waqtiet xemxin

Il-Óamis

VIÛIBBILTÀ: Tajba

Il-Ìimg˙a

Is-Sibt

RIÓ: Moderat mill-Majjistral it-Tramuntana li jsir Majjistral BAÓAR: Moderat g˙al qawwi IMBATT: Baxx g˙al moderat mill-Grigal TEMPERATURA TAL-BAÓAR: 18°c

HI

17 °C

18 °C

16°C

LO

11 °C

10°C

11°C

SpiΩeriji li jift˙u llum il-Óadd

SpiΩeriji li jift˙u nhar il-Milied

Waterfront Dispensary, Forni 2I Pinto Wharf, il-Furjana Fra Diego Dispensary 94, Triq Villambrosa, il-Óamrun Tal-Ólas Pharmacy Triq il-Óelsien, Óal Qormi St. Bartholomew Pharmacy 230, Triq Fleur-De-Lys, Santa Venera St. Anthony Pharmacy 56, Triq San ÌuΩepp, Tal Pietà Krypton Chemists Triq l-Ibra©©, Ta’ L-Ibra©©, St. Andrews Harley Pharmacy 1,Triq Nathalie Poutiatin Tabone, Tas-Sliema St. Mary Pharmacy 2, Triq Antonio Schembri, Ó’Attard Naxxar Pharmacy Vjal il-21 ta’ Settembru, in-Naxxar St. Simon Pharmacy 8, Dawret il-GΩejjer, Bu©ibba Tarxien Pharmacy 59, Triq Óal Tarxien, Óal Tarxien Kalkara Pharmacy 8, Misra˙ l-Arçisqof Gonzi, il-Kalkara St. James Pharmacy, Misra˙ Is-Sliem, ÓaΩ-Ûabbar Brittannia Pharmacy 5, Triq il-Bajja is-Sabi˙a, BirΩebbu©a Central Pharmacy 6, Triq San ÌuΩepp, Óal Luqa Menelo Pharmacy Triq it-Tabib Nikola Zammit, is-Si©©iewi SpiΩerija Carmen, 1, Triq Misra˙ Suffara, Óad-Dingli Abela's Pharmacy 42, Triq G.P.F. Agius De Soldanis, ir-Rabat G˙awdex St. John’s Pharmacy 85, Triq l-Indipendenza, ix-Xewkija, G˙awdex

St Publius Pharmacy 48, Triq il-Miratur, il-Furjana Vivien Pharmacy Triq Patri Magri, il-Marsa Anici Pharmacy Triq Anici, Óal Qormi Fleur-De-Lys Pharmacy 32, Triq Fleur-de-lys, Birkirkara Remedies Chemists Marina Court, 49A, Triq Abate Rigord, Ta’ Xbiex Balluta Pharmacy 30, Triq il-Kbira, San Ìiljan Brown’s Pharmacy, 22A, The Point Shopping Mall, Tigne, Tas-Sliema. Misra˙ Kola Pharmacy Triq il-Pitkali, Ó’Attard St. Albert Pharmacy Triq l-Oratorju, Óal G˙arg˙ur Promenade Pharmacy, St Paul’s Court, Triq il-Pijunieri, Bu©ibba. St. Monica Pharmacy 157, Triq Santa Monica, Paola San Filippu Pharmacy 155, Triq il-Vitorja, l-Isla SpiΩerija San Ìwakkin 1, Triq Sant’Anna, Marsaskala Gerada Pharmacy 46, Triq Mater Boni Consigli, iΩ-Ûejtun Qrendi Pharmacy 6, Triq il-Kbira, il-Qrendi Menelo Pharmacy Triq it-Tabib Nikola Zammit, is-Si©©iewi Mtarfa Pharmacy, Triq San David, l-Imtarfa Abela’s Pharmacy 42, Triq G.P.F. Agius De Soldanis, ir-Rabat G˙awdex Pisani Pharmacy Bini Ìdid, Triq Sannat, Ta’ Sannat, G˙awdex

Lottu

90

65

34

14

76

Super 5

08

18

38

06

Kartolina antika tal-Milied

DINNER BUFFET Il-Kumitat PL Fgura ser jorganizza buffet dinner Post: Soreda Hotel, Qawra Data: Is-Sibt 29 ta’ Dicembru 2012 Óin: 8.00 pm Ólas: €20 Biljetti miç-Çentru tal-Partit Laburista Fgura.

GÓAQDA DILETTANTI MUDELLI TA’ KNEJJES MILIED FLIMKIEN - Il-Óadd 6 ta’ Jannar, 2013 Il-membri tal-G˙aqda Dilettanti Mudelli ta’ Knejjes u l-familjari tag˙hom huma m˙e©©a sabiex jattendu g˙all-attività Milied Flimkien nhar il-Óadd 6 ta’ Jannar 2013. Din tibda b’quddiesa fil-Knisja ta’ Santa Ursola fid-9:30a.m. mmexxija minn Patri Michael Camilleri O.P. Wara jsir festin fil-lokal tal-G˙aqda fi Triq il-Lvant. IKLA TAL-MILIED - Il-Óadd 13 ta’ Jannar, 2013 L-G˙aqda Dilettanti Mudelli ta’ Knejjes ser torganizza ikla g˙allmembri u l-familjari kollha fil-Canifor Hotel nhar il-Óadd 13 ta' Jannar 2013 fin-12:30p.m. Kull min huwa interessat, mitlub ikellem lil Joe Bonavia jew lil Vince Galea sa mhux aktar tard mill-10 tax-xahar. LAQGÓA GHALL-MEMBRI - Il-Óadd 20 ta' Jannar, 2013 L-G˙aqda Dilettanti Mudelli ta’ Knejjes se torganizza laqg˙a g˙all-membri kollha nhar il-Óadd 20 ta' Jannar 2013 fil-lokal talGhaqda fi Triq il-Lvant, Valletta fl-10:00am. Matul il-laqg˙a jing˙ataw l-a˙˙ar avviΩi fir-rigward tal-wirja annwali 2013 li se tkun bejn is-16 ta’ Frar u t-2 ta’ Marzu li ©ejjin.

24

Din il-Ìimg˙a mill-Istorja

26.12.2004 – Terremot qawwi jo˙loq tnusami u j˙alli ˙erba fi Sri Lanka, l-Indonesja, t-Tajlandja, l-Malasja, l-Maldives u bosta pajjizi o˙ra. L-ammont ta’ vittmi tela’ g˙al aktar minn 230,000 ru˙

GÓAQDA MUÛIKALI L’ISLE ADAM. Qed tittella’ wirja ta’ bambini u presepji artistiçi f’Palazzo Xara mill-Kummissjoni Kultura bil-kollaborazzjoni ta’ Sebastian Baldacchino. Tibqa’ miftu˙a sat-30 ta’ Diçembru. Se jkun organizzat Christmas Breakfast fis-Sala tal-KaΩin. Prezz 12 ewro kull persuna. Il-biljetti jinkisbu mill-Bar talKaΩin, mill-Banka tal-Lottu jew ming˙and il-Kummissjoni Entertainment. Is-Sibt 29 ta’ Diçembru Party g˙at-Tfal fis-Sala tal-KaΩin mis-2.30pm – 4.30pm. Prezz €6. Il-Biljetti jinkisbu mill-Bottegin, membri tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ u l-banka tal-lottu. It-Tnejn 31 ta’ Diçembru se ssir attività soçjali mill-aqwa fissala tal-kaΩin f’atmosfera brijuΩa. Biljetti g˙all-prezz ta’ €33 kbar u €15 tfal bejn 10-17-il sena li jinkludi l-ikel (fingerfood) u open bar. Il-biljetti jistg˙u jinkisbu ming˙and il-membri talKummissjoni Entertainment. Il-˙las g˙andu jsir mal-booking.


23.12.2012

Sports

35

WEIGHT LIFTING

Ippremjati l-aqwa atleti

Il-President u l-President Onorarju L-Assoçjazzjoni Maltija talWeightlifting organizzat la˙˙ar avveniment g˙al din issena, bil-preΩentazzjoni talMWA (Malta Weightlifting Association) Awards. L-avveniment beda bil-preΩentazzjoni ta’ trofej g˙allparteçipanti fil-Kampjonati Nazzjonali li saru dan la˙˙ar. PreΩentazzjonijiet o˙ra saru lill-erba’ referees ©odda fil-livell internazzjonali numru 2, Stephen Borg, Rodienne Balzan, Gayle Caruana u Ramona Borg. Il-premju g˙all-aktar titjib matul is-sena fost l-atleti ©odda, ©ie mirbu˙ minn Emersin Bugeja b’102 punt, segwit minn Kieran Mifsud b’55 punti u Owen Bugeja b’ 48 punti. Il-Premju g˙all-aktar titjib matul is-sena fil-kategorija tan-nisa ©ie mirbu˙ minn Ivana Micallef b’24 punt, segwita minn Nicole Gatt b’22 punt u Nadine Gatt. Fis-sezzjoni tal-ir©iel, Malcolm Camilleri ˙a t-titlu b’94 punti segwit minn Joran Farrugia b’65 punt u Chris Schinas b’45 punt. Il-premju g˙al min kiseb laktar records nazzjonali kien mirbu˙ minn Joran Farrugia b’29 rekord, filwaqt li fis-sezzjoni tan-nisa, dan it-titlu ©ie mirbu˙ minn Nicole Gatt b’58 rekord nazzjonali. Atleti o˙ra li kisru rekords nazzjonali din is-sena kienu Ivana Micallef, Rodmar Pulis, Hayden Farrugia, Malcolm Camilleri u Destiny Vella Busutill. Matul din is-sena ©ew miksura b’kollox 123 rekord nazzjonali. Rodmar Pulis ©ie wkoll ippreΩentat b’ trofew g˙all-aktar atleta promettenti. Il-President tal-assoçjazzjoni Jesmond Caruana ppreΩenta plakka kommemorattiva lillPresident Onorarju ©did talMWA, Alfred Ellul Mercer. F'diskors qasir, il-President qal li din kienet sena o˙ra ta’ suççess meta wie˙ed jikkunsidra l-g˙add ta’ parteçipanti u l-kisba ta’ riΩultati poΩittivi fix-xena internazzjonali. G˙all-2013 qal li importanti li t-tim Malti jikseb riΩultat tajbin fit-Tazza tal-Mediterran fl-Italja f’Jannar li ©ej.

Nicole Gattt

Malcolm Camilleri


36

23.12.2012

Sports

KAMPJONAT PREMIER

Liverpool jispiççaw is-sena bit-tajjeb Arsenal reb˙u barra minn darhom kontra Wigan bl-iskor ta’ 0-1. Il-gowl uniku ©ie minn Arteta wara li Walcott ©ie mwaqqa’ fil-kaxxa l-kbira. B’din it-telfa, Wigan jinsabu f’periklu kbir tar-relegation, filwaqt li Arsenal ikomplu jitilg˙u ‘l fuq fil-klassifika talPremier League. Manchester City g˙elbu lil Reading fil-˙in miΩjud ©ewwa darhom bl-iskor ta’ 1-0. Il-gowl uniku wasal minn Gareth Barry fit-93 minuta meta rçieva kross ta’ Silva mix-xellug u b’daqqa ta’ ras g˙eleb lillgowler sabiex tefa’ lil Reading ankrati fl-a˙˙ar post tal-klassifika. Newcastle reb˙u lill-QPR bliskor ta’ 1-0 f’loghba bilançjata miΩ-Ωewg na˙at. Din kienet lewwel telfa g˙al Redknapp, kowç ©did ta’ QPR mentri Newcastle ˙adu ftit tan-nifs b’din ir-reb˙a wara diversi diΩappunti. Il-gowl uniku sar minn Ameobi tard fil-81 minuta fuq azzjoni personali, meta minn fuq il-lemin dawwar ilballun g˙al fuq ix-xellug u sab ix-xibka. Din kienet it-350 log˙ba tieg˙u ma’ Newcastle. F’St. Mary’s Stadium, ta˙t xita qalila, Sunderland g˙elbu lil Southampton barra minn darhom bis-sa˙˙a ta’ Fletcher li skurja l-gowl uniku tal-partita fit-42 minuta. Fletcher b’opportuniΩmu kbir skurja ttmien gowl tieg˙u. Il-log˙ba bejn Tottenham u Stoke City intemmet f’wa˙da bla ebda gowls fejn qassmu lpunti. Il-log˙ba kienet maqsuma bejn iΩ-Ωew© timijiet. Jones kellu çans jifta˙ l-iskor

wara Ωball difensiv ta’ Tottenham. Kellhom çans jift˙u liskor Tottenham minn Defoe u Bale, imma l-blalen tag˙hom g˙addew ftit barra. Fl-a˙˙ar minuta tal-log˙ba, l-gowler ta’ Stoke salva daqqa ta’ ras ta’ Sigurdsson. Il-WBA dawwru telfa f’reb˙a meta skurjaw Ωew© gowls kontra wie˙ed ta’ Norwich. Gowl ta’ Lukaku tard fit-82 minuta rebba˙ lil WBA wara li rçieva kross minn fuq il-lemin u birras tefg˙u ©ewwa. Snodgrass feta˙ l-iskor g˙al Norwich fit23 minuta minn freekick dirett. Gera ©ab id-draw g˙all-WBA fit-43 minuta wara ta˙wida fuq il-lasta ta’ Norwich. Westham United tilfu ©ewwa darhom kontra Everton bliskor ta’ 1-2. Cole feta˙ l-iskor fl-14-il minuta g˙al Westham b’xutt minn barra l-kaxxa. Anichebe ©ab id-draw g˙allEverton fl-64 minuta wara li rçieva kross minn g˙and Pienaar u sab ix-xibka minn daqqa ta’ ras. Tlett minuti wara, tkeçça l-istess Cole li feta˙ l-iskor wara li ©ie muri l-karta ˙amra fuq log˙ob perikoluΩ. Bil-vanta©© ta’ plejer minn fuq, Everton ˙atfu ç-çans biex iΩidu lpressjoni fuq l-avversarju fejn Pienaar irnexxielu jsib ix-xibka fit-73 minuta wara ta˙wida difensiva. Fil-˙in miΩjud, plejer tal-Everton, Darron Gibson ©ie mkeççi ukoll wara li ©ie mog˙ti l-karta l-˙amra. L-Arsenal reb˙u barra minn darhom kontra Wigan bl-iskor ta’ 0-1. Il-gowl uniku ©ie minn Arteta wara li Walcott ©ie mwaqqa’ fil-kaxxa l-kbira.

B’din it-telfa, Wigan jinsabu f’periklu kbir tar-relegation, filwaqt li Arsenal ikomplu jitilg˙u ‘l fuq fil-klassifika talPremier League. Fil-konfront bejn Liverpool u Fulham, Liverpool ˙ar©u rebbie˙a bl-iskor ta’ 4-0. Kien Skrtel li feta˙ l-iskor kmieni fit8 minuta. Gerrard kompla jΩid il-vanta©© g˙al-Liverpool wara li sab ix-xibka fis-36 minuta minn pass perfett ta’ Downing. Downing g˙amilhom tlieta meta skurja fil-51 minuta wara li g˙eleb difensur ta’ Fulham. Suarez issi©illa l-partita fl-a˙˙ar minuta minn xutt ta’ Enrique. Fulham ma tantx taw prestazzjoni tajba g˙al dan, Liverpool ma ˙allewhomx b’xejn. B’din ir-reb˙a, Liverpool jispiççaw issena fuq nota tajba wara serje ta’ riΩultati diΩappuntanti.

KLASSIFIKA PREMIERSHIP

RIÛULTATI Wigan v Arsenal Man. City. v Reading Newcastle v QPR Southampton v Sunderland Tottenham v Stoke WBA v Norwich West Ham v Everton Liverpool v Fulham

0-1 1-0 1-0 0-1 0-0 2-1 1-2 4-0

FIXTURES ILLUM: Swansea v Man. Utd 14:30 Chelsea v A. Villa 17:00

Manchester United Manchester City Arsenal 4Everton Tottenham Hotspur WBA Chelsea Liverpool Stoke City Norwich City Swansea City West Ham United Fulham Newcastle United Sunderland Aston Villa Southampton Wigan Athletic QPR Reading

L 17 18 18 18 18 18 16 18 18 18 17 18 18 18 18 17 17 18 18 18

R D 14 0 11 6 8 6 7 9 9 3 9 3 8 5 6 7 5 10 6 7 6 5 6 5 5 5 5 5 4 7 4 6 4 3 4 3 1 7 1 6

T 3 1 4 2 6 6 3 5 3 5 6 7 8 8 7 7 10 11 10 11

F 43 34 32 30 30 26 28 27 15 20 26 22 28 20 19 15 22 18 15 21

K 24 15 18 22 25 22 17 23 13 27 22 22 33 26 24 24 33 33 31 37

DG 19 19 14 8 5 4 11 4 2 -7 4 0 -5 -6 -5 -9 -11 -15 -16 -16

P 42 39 30 30 30 30 29 25 25 25 23 23 20 20 19 18 15 15 10 9

SERIE A

Lazio it-tieni fil-klassifika Inter tilfu ç-çans li javviçinaw irrivali Juventus meta kellhom jikkuntentaw b’draw ©ewwa darhom kontra tim tal-qieg˙ Genoa. Genoa marru minn fuq fis-76 minuta meta Immobile, fuq azzjoni personali g˙eleb lil Handanovic b’xutt fil-baxx. Fl-84 minuta, Cambiasso (firritratt) rçieva kross minn g˙and Cassano mix-xellug u g˙eleb lil Frei ta’ Genoa bir-ras sabiex ©ab id-draw g˙al Inter. Fid-89 minuta, Livaja ra l-ballun tieg˙u ja˙bat mal-wieqfa. Il-log˙ba bejn Atalanta u Udinese, Ωew© timijiet li qeg˙din jokkupaw postijiet f’nofs il-klassifika, spiççat fi draw ta’ 1-1 fejn kien Luis Muriel li feta˙ l-iskor fit-33 minuta g˙all-Udinese. Germán Denis minn penalty ©ab id-draw g˙all-Atalanta fl-40 minuta. Il-Parma reb˙u lill-Bologna minkejja li kienu 1-0 minn ta˙t sabiex reb˙u bl-iskor ta’ 1-2. Liskor infeta˙ fit-tieni taqsima, fl54 minuta minn Frederik Sorensen li tefa’ lill-Bologna minn fuq. Ûew© minuti wara, Jamie Valdes ©ab id-draw g˙allParma u kien Sansone li ssi©illa l-log˙ba favur Parma fis-66 min-

uta bl-ewwel gowl tieg˙u talista©un. B’din ir-reb˙a Parma jinsabu issa fit-tmien post talklassifika. Il-Palermo tilfu ©ewwa darhom kontra Fiorentina bl-iskor ta’ 0-3. Doppjetta ta’ Jovetic u gowl minn penalty ta’ Gonzalo rebb˙u lil Fiorentina. Jovetic feta˙ l-iskor fil-50 minuta u

g˙amilhom tnejn fit-83 minuta, b’tal-a˙˙ar ikkonverta minn penalty. Fl-a˙˙ar minuta tallog˙ob, Gonzalo kompla jΩid ilvanta©© ta’ Fiorentina huwa ukoll minn penalty. Lazio g˙elbu lil Sampdoria b’gowl uniku fejn kien Hernanes li rebba˙hom wara li skurja fil-31 minuta. Lazio

qeg˙din ikomplu jikkonvinçu bir-reb˙iet tag˙hom u b’din irreb˙a jinsabu fit-tieni post talklassifika b’36 punt, tmien punti wara Juventus li qeg˙din jokkupaw ras-il klassifika. Din kienet l-ewwel telfa g˙al Delio Rossi, il-kowç ©did ta’ Sampdoria u eks kowç ta’ Lazio. Is-Siena re©g˙u sfaw meg˙luba min-Napoli f’darhom stess g˙al darb’o˙ra li dawn tal-a˙˙ar ma tantx ikkonvinçew fl-a˙˙ar ˙ar©iet tag˙hom. B’din it-telfa Siena jinsabu ankrati f’qieg˙ ilklassifka. Fil-konfront kontra Napoli, Siena ©ew meg˙luba b’Ωew© gowls bla ebda risposta. Il-partita Ωviluppat fl-a˙˙ar minuti meta l-iskor infeta˙ minn Maggio tard fis-86 minuta. Cavani g˙amilhom tnejn g˙al Napoli fl-a˙˙ar minuta tal-log˙ba. Ûball ta’ Sardo fil-˙in bikri ta’ 12-il minuta tefa’ lit-tim tieg˙u Chievo Verona fl-iΩvanta©© wara li kkommetta auto-gowl. Torino komplew iΩidu l-mar©ini tal-iskor tag˙hom minn gowl ta’ Gazzi li wasal fis-26 minuta u b’hekk reb˙u tlett punti prezzjuzi fil-©lieda kontra r-relegation.

RIÛULTATI Inter v Genoa Atalanta v Udinese Bologna v Parma Palermo v Fiorentina Sampdoria v Lazio Siena v Napoli Torino v Chievo Roma v Milan

1-1 1-1 1-2 0-3 0-1 0-2 2-0 TARD

KLASSIFIKA SERIE A Juventus Lazio Internazionale Fiorentina Napoli Roma Milan Parma Catania Udinese Atalanta Chievo Torino Bologna Sampdoria Pescara Cagliari Palermo Genoa Siena

L 18 18 18 18 18 17 17 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18

R 14 11 11 10 11 9 8 7 7 5 7 6 4 5 5 5 4 3 3 4

D 2 3 2 5 3 2 3 5 4 9 3 3 8 3 3 2 4 6 5 5

T 2 4 5 3 4 6 6 6 7 4 8 9 6 10 10 11 10 9 10 9

F 39 26 30 36 33 38 32 25 26 26 18 20 20 21 20 15 16 15 18 16

K 11 18 19 19 17 27 22 24 27 26 27 29 22 24 27 35 33 27 30 26

P 44 36 35 35 34 29 27 26 25 24 22 21 19 18 17 17 16 15 14 11


FOR A FREE QUOTATION Laferla Insurance Agency Limited Vincenti Buildings, Old Bakery Street, Valletta VLT 1453. Tel: 2124 0828/9, 2123 0058 Fax: 2124 0811

www.laferla.com.mt Laferla Insurance Agency Limited is licensed to act as an insurance agent for Middlesea Insurance p.l.c. and both companies are authorised to transact insurance business by the Malta Financial Services Authority.

agents for:

Terms & Conditions Apply.

CALL 21 22 44 05

COM No 240412 640

Quality Cover on All Classes of Business‌ at a Laferla Price.

E M O D H N 7 A / 4 2 ENCY N W G O R D EME BREAK E VIA CAR ISTANC TED ASS DEDICA TRE. A L CEN CAL


38

23.12.2012

Sports

Ritratti: FABIO PACE

KAMPJONAT MALTI: MOSTA VS BALZAN YOUTHS 2-0

Mosta jitilg˙u fir-raba’ post Il-Mosta ˙ar©u aggressivi u dehru li riedu jie˙du vanta©© mill-fatt li Balzan Youths kellhom diversi plejers neqsin fosthom Pace, Conceicau, Giglio, Forace u Deanov. Mosta wkoll kellhom plejers neqsin fosthom Bezzina, Zongo, Bajada u Aboulezz. Mosta mmexxija tajjeb minn Mitev u Bogdanovic kienu perikoluΩi g˙al ˙afna ˙in b’su©©erimenti siewja u tentattivi perikoluΩi. Kien Compagnoli li tefa’ lil Mosta fuq quddiem favur ix-xejra tal-log˙ob. Balzan kellhom xi çansijiet orkestrati mis-soltu Calcado, li ma kienux sfruttati u ©ieli anki kienu sfortunati. Ta’ dan il-Youths pattew qares g˙ax Mosta kabbru l-vanta©© u telg˙u aktar ’l fuq g˙al 28 punt fil-klassifika lejn post fic- Championship Pool. Il-partita bdiet b’˙arba ta’ Da Silva ta’ Balzan, li wasal mal-gowler Haber li ˙are© u tajjarlu l-ballun li ©ie g˙and difensur Mosti li finalment ikklerja. Fit-13-il minuta, azzjoni personali ta’ Agius talYouths, li qabeΩ avversarju u fajjar xutt li g˙adda g˙oli. Fil-21 minuta, kross mil-lemin ta’ Bogdanovic g˙al Mosta u daqqa ta’ ras ta’ Obiefule ta˙bat mal-mimduda. Fis-26 minuta, xutt ta’ Bogdanovic ballun ftit barra. Wara l-mistrie˙ Mosta bdew qawwi ferm. Fis-46 minuta xutt ta’ Grech salvat mil-gowler Tabone, biex fis-56 minuta marru fil-vanta©©. Freekick ta’ Bogdanovic, l-gowler BalzaniΩ isalva, imma ma jΩommx, il-ballun baqa’ fil-kaxxa b’CARLOS CAMPAGNIOLI mil-qrib jiskorja. Fit-58 minuta, kross ta’ Mitev, u Da Silva fit-tentattiv tieg˙u biex jikklerja l-periklu g˙al-lasta ta’ Balzan, kien kwaΩi kkommetta awto gowl meta lballun ˙abat mal-mimduda. Minuta wara, Tabone fil-lasta ta’ Balzan ˙are© jikklerja fuq Bogdanovic, iΩda l-internazzjonali Malti rnexxielu jqabbeΩ minn fuq il-gowler bil-ballun jg˙addi barra. Fl-64 minuta, korner ta’ Bogdanovic g˙all-Mosta u daqqa ta’ ras ta’ Obiefule li l-gowler Tabone salva. Fit-73 minuta, freekick ta’ Calcado g˙al Balzan, da˙al Camilleri li ma laqatx tajjeb il-ballun u marlu barra. Fis-76 minuta, azzjoni tajba ta’ Mitev g˙all-Mosta bil-gowler Tabone jo˙ro© biex isalva, iΩda l-plejer Bulgaru qabbiΩlu l-ballun li spiçça ftit barra. Fit-80 minuta, pass ta’ A. Cini lejn Mitev li fajjar xutt minn tliet kwarti tal-grawnd li g˙adda ftit barra. Fi-87 minuta, Mosta aççertaw ru˙hom mit-tliet

punti meta rduppjaw. Kross ta’ Micallef u DANIEL BOGDANOVIC mil-qrib bir-ras, g˙eleb lil Tabone g˙al skor finali ta’ 2-0. MOSTA: Bartolo, Chiemeka, Obiefule, Grech (Apap 90), Mitev, M icallef , Bog da novic, A Cini, B Cini, D imech, Campagnoli. KOWÇ: Steve d’Amato

BALZAN Y: Tabone, Agius (Barros Consani 66), Camilleri, Mandy, Francica, Bondin, Grima, Caruana (Licari 70), Calcado, Da Silva, Borg (Micallef 83). KOWÇ: Ivan Zammit SKURJAW: Carlos Campagnoli (M) 57 min, Daniel Bogdanovic (M) 87 min. PLEJER TAL-LOGÓBA: Daniel Bogdanovic Mosta REFEREE: Alan Mario Sant


23.12.2012

Sports

39

FUTBOL LOKALI: HIBERNIANS VS BIRKIRKARA 0-0

Draw li Ωamm lil ta’ quddiem qrib xulxin

Il-Hibs ˙ar©u aktar determinati u b’˙effa u aggressività fil-bidu, li biha ˙arbtu lill-KarkariΩi. Kellhom ukoll ballun mal-lasta ta’ Bezzina. Mal-˙in B’Kara bdew ©ejjin f’tag˙hom u l-log˙ba saret aktar bilançjata. Bdew jin˙olqu okkaΩjonijiet u l-partita saret isba˙. Madanakollu kien hemm nuqqas ta’ gowls, anzi nixfa s˙i˙a ta’ gowls. Wie˙ed stenna a˙jar fit-tieni taqsima, iΩda damu ma n˙olqu okkaΩjonijiet serji u l-log˙ba re©g˙et saret xi ftit monotona. Fil-65 minuta, tkeçça l-˙abrieki Diaz tal-Hibs wara t-tieni karta safra u hawn wie˙ed kien jistenna li B’Kara kienu se japprofittaw, iΩda dan ma ©arax. Kien

g˙alhekk li l-kowç KarkariΩ, Paul Zammit g˙amel Ωew© sostituzzjonijiet f’daqqa meta da˙˙al lil Camenzuli u Hernandez biex sa˙˙a˙ l-attakk u japprofitta mill-vanta©© numeriku, iΩda jibqa’ l-fatt li plejer b˙al Jhonnattann jonqsu lil Shodiya mieg˙u, li huwa wie˙ed mill-a˙jar plejers, iΩda jinsab imwe©©a’ fit-tul. Il-Hibs xorta ma qg˙adux lura u çça˙˙du minn gowl kwaΩi çerti biddaqqa ta’ ras ta’ Kardeck li Vukanac salva bi bravura b’rovexxata fuq il-linja. Kien lejn l-a˙˙ar li B’Kara g˙afsu aktar, iΩda d-difiΩa tal-Pawlisti Ωammet sod biex ˙adu draw li Ωamm lit-timijiet ta’ fuq imissu ma’ xulxin. Il-partita bdiet b’bomba meta fl-ewwel

minuta xutt ta’ Bezzina tal-Hibs minn tliet kwarti tal-grawnd bil-ballun ˙abat mal-mimduda u jibqa sejjer barra. Fis-seba’ minuta pass ta’ Zerafa g˙al B’Kara lejn Mifsud Triganza li wara li avvanza fajjar xutt imkaxkar mal-art li iΩda Muscat il-gowler tal-Hibs salva bla wisq diffikultà. Fid-19-il minuta, freekick ta’ Hibs mg˙oti minn Failla u daqqa ta’ ras ta’ Farrugia li l-gowler KarkariΩ Gauci dawwar f’korner b’diffikultà. Mill-istess korner ta’ Sequeira, daqqa ta’ ras ta’ Ribeiro g˙addiet ftit barra. Fit-tieni taqsima fis-60 minuta, xutt ta’ Mifsud Triganza g˙al B’Kara g˙adda ftit barra. Óames minuti wara tkeçça Diaz g˙attieni karta safra biex 10 minuti wara kross ta’ Herrera g˙al B’Kara u xutt ta’ Jhonnattann jg˙addi ftit barra.

Fit-82 minuta, pass ta’ Bezzina g˙allHibs lejn Farrugia bix-xutt bid-dawra li g˙adda ftit barra. Fis-87 minuta, freekick mil-lemin u konkluΩjoni ta’ Kardeck bil-ballun jidher destinat g˙ax-xibka iΩda Vukanic salva minn fuq il-linja fatali biex Hibs ©ew imça˙˙da minn gowl çert u tliet punti prezzjuΩi. HIBS: Muscat, Pulis, Camilleri, Diaz, Cohen, Failla, Levniac, Ribeiro (Kardeck 59), Bezzina, Farrugia, Sequeira. KOWÇ: Michael Woods B’KARA: Gauci, Herrera, Vukanic, Pereira (Hernandes 74), Zerafa, Mendoza, Sciberras, Jhonnattann, Fenech (Camenzuli 74), Muscat, Mifsud Triganza. KOWÇ: Paul Zammit PLEJER TAL-LOGÓBA: Jhonnattann Birkirkara REFEREE: Kevin Azzopardi

TIÌRIJIET TAZ-ÛWIEMEL KLASSIFIKA PREMIERSHIP Hibernians Valletta Birkirkara Mosta Tarxien R Sliema W. Floriana Balzan Y. Qormi Hamrun S Melita Rabat A

L R D T F 16 10 2 4 33 16 8 6 2 32 16 8 6 2 30 16 9 1 6 29 15 8 3 4 30 16 8 3 5 27 15 5 5 5 23 16 5 4 7 24 15 5 2 8 20 15 3 4 8 20 16 2 4 10 15 16 0 6 10 10

K 18 13 16 16 23 16 21 28 27 35 44 36

+/15 19 14 13 7 11 2 -4 -7 -15 -29 -26

Pti 32 30 30 28 27 27 20 19 17 13 10 6

L-AQWA SKORERS 1. Michael Mifsud 2. Obinna Obiefiule 3. Elton da Silva 4. Ryan Darmanin 5. Daniel Mariano Bueno 6. Ivan Woods 7. Danilo Meira Santos 8. Josè Luis Negrin 9. Jackson Lima Sequeira 10. Abubaker Bello-Osagie 11.J P Mifsud Triganza 12.Jhonnattann Conceicao

Valletta Mosta Balzan Floriana Tarxien R Sliema Tarxien R Rabat A Hibs Qormi Birkirkara Birkirkara

11 11 10 8 8 8 7 7 7 6 6 6

LOGÓOB GÓAL LUM Fil-GRAWND tal-HIBERNIANS 14.00 TARXIEN RAINBOWS vs FLORIANA 16.00 QORMI vs ÓAMRUN SPARTANS

Is-seba’ ti©rija tat-Tazza tal-Inkurunazzjoni Illum fil-Marsa fid-59 laqg˙a tal-ista©un ikollna 10 ti©rijiet o˙ra li s-seba’ wa˙da tkun mit-Tazza tal-Inkurunazzjoni bil-programm jibda fis-13.30. L-ewwel ti©rija: Klassi Copper tibda fis-13.30 fuq distanza ta’ 2140 metru. It-tieni ti©rija: Klassi Copper tibda fis-13.50 fuq distanza ta’ 2140 metru. It-tielet ti©rija: Klassi Silver li tibda fis-14.15 fuq distanza ta’ 2140 metru. Ir-raba’ ti©rija: Klassi Gold li tibda fit-14.40 fuq distanza ta’ 2140 metru. Il-˙ames ti©rija: Klassi Premier li tibda fit-15.05 fuq distanza ta’ 2140 metru. Is-sitt ti©rijia: Klassi Bronze li tibda fit-15.30 fuq distanza ta’ 2140 metru. Is-seba’ ti©rija: Klassi Flat li tibda fl-15.50 fuq distanza ta’ 1250 metru, mit-Tazza talInkurunazzjoni It-tmien ti©rija: Klassi Gold li tibda fl-16.15 fuq distanza ta’ 2140 metru. Id-disa’ ti©rija: Klassi Premier li tibda fil-16.40. fuq distanza ta’ 2140 metru. L-g˙axar ti©rija: Klassi Silver li tibda fil-17.05 fuq distanza ta’ 2140 metru.


40

23.12.2012

A˙barijiet

APPELL KOMUNI GÓALL-GÓAQDA Ilbiera˙ filg˙axija fil-Belt Valletta ttellg˙et l-attività annwali ‘Milied Flimkien’ li matulha l-og˙la awtoritajiet ta’ pajjiΩna wasslu l-messa©© tag˙hom lill-poplu Malti u G˙awdxi g˙all-festi tal-Milied u s-Sena lÌdida. L-appell ewlieni li twassal waqt din l-attività millmexxejja ta’ pajjiΩna kien biex il-poplu jibqa’ mag˙qud anke fiΩ-Ωmien li ©ej, meta f’pajjiΩna se tkun qed issir l-elezzjoni ©enerali. Min-na˙a tieg˙u, l-President tar-Repubblika, George Abela qal li minkejja li ninsabu fuq l-g˙atba ta’ kampanja elettorali xorta jemmen li nistg˙u ng˙ixu “flimkien” g˙ax g˙andna skop wie˙ed, li huwa l-©id g˙al dan il-pajjiΩ. Il-President qal li f’dawn iΩ-Ωminijiet g˙andna niftakru f’dawk li huma anqas ixxurtjati minna fosthom il-morda, dawk li qeg˙din fil-Façilità Korrettiva ta’ Kordin u anke dawk li qeg˙din fuq il-linja tal-faqar Ûied jg˙id li dawn il-©ranet jg˙aqqduna flimkien flim˙abba, r-rispett, il-©ustizzja u s-solidarjetà, li huma valuri li jiddistingwuna minn popli o˙ra. Abela temm jg˙id li jinsab fiduçjuΩ li l-poplu Malti u G˙awdxi, lg˙ada tal-Milied ser jirrispondi b’˙e©©a kbira g˙allIstrina. Il-Kap tal-OppoΩizzjoni Joseph Muscat qal li dak li se niççelebraw l-g˙ada tal-Milied se jkun simbolu ta’ g˙aqda u solidarjetà nazzjonali u sostna li fl-Istrina g˙andna nag˙mlu sforz nazzjonali biex ng˙inu lil min huwa fil-bΩonn. Muscat qal li b˙ala pajjiΩ a˙na fortunati g˙ax minkejja li ma naqblux fuq ˙afna affarijiet, xorta wa˙da n˙addnu valuri u ideali li jg˙aqqduna. Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi qal li b˙ala poplu g˙andna biex inkunu kburin g˙ax dejjem insibu mezz li permezz tieg˙u ning˙aqdu flimkien. Sostna li dan huwa Ω-Ωmien li matulu jo˙ro© il-©miel tal-©eneroΩità u l-g˙aqda tal-poplu Malti u G˙awdxi u g˙alhekk appella biex kul˙add jag˙ti l-g˙ajnuna tieg˙u fl-Istrina. Il-Kap tal-Knisja Kattolika f’Malta, l-Arçisqof Monsinjur Pawl Cremona qal li f’dawn iΩ-Ωminijiet, lInsara jridu jkunu m˙e©©in biex mhux biss iwelldu lil Ìesù Kristu f’qalbhom iΩda anke jwassluh g˙and ta’ madwarhom. Intant min˙abba l-maltemp li laqat lil pajjiΩna lbiera˙ filg˙axija, ftit ˙in qabel ing˙ata bidu g˙al din l-attività, l-organizzaturi kienu kostretti jbiddlu l-post ta’ din lattività u flok ittellg˙et fis-sit tat-Teatru Bla Saqaf kif kien pjanat, din l-attività saret fil-Palazz tal-President.


Harga 23 ta' Dicembru, 2012