Page 1

JF/M magazine nr. 30

MEI 2018

Interview met Lavin

"Als ik dans, sta ik het liefst vooraan" Werken met een JIM

De andere kant van de hulpverlening


Samen werkt beter Alleen ga je harder, maar samen kom je verder. Cliché, maar zo ontzettend waar. In dit magazine lees je daarom meer over samenwerking. Niet over het ‘containerbegrip‘ samenwerking, maar over hoe het is om niet alleen met collega's van andere organisaties, maar ook met het netwerk van kinderen en jongeren samen te werken volgens de JIM-aanpak. Je leest hoe Lavin samen met haar hulpverlener stappen heeft gezet waardoor ze nu oud-cliënt is. We belichten zelfs een unieke samenwerking tussen een gezinshuisouder en haar hond. In de column van Bas Timman lees je hoe Jeugdformaat zich samen met partners voorbereidt op de ‘fundamentele verbouwing‘ van de jeugdhulp en resultaatgericht werken. Jeugdhulp die moet leiden tot de juiste hulp op maat, in samenhang. Jeugdhulp waarin de mening van jongeren en hun ouders zwaarder meetelt. Samenwerken is soms niet de makkelijkste weg, maar wel de meest duurzame. De redactie (met maar liefst vier nieuwe leden) wenst je veel leesplezier.

Colofon Nr. 30 Jaargang 10 / mei 2018 JF Magazine wordt driemaal per jaar in een oplage van 3200 exemplaren verzonden aan medewerkers, pleegouders, stagiairs en relaties van Jeugdformaat en Schoolformaat. Wil je reageren? Wil je reageren op een artikel, of heb je een thema of idee dat niet mag ontbreken in de volgende uitgave van het JF Magazine? Stuur een e-mail naar redactie@jeugdformaat.nl. Ook als je extra exemplaren van het magazine wilt ontvangen, kun je ons een bericht sturen. Volg ons ook via Redactieadres JF Magazine Postbus 1178 2280 CD Rijswijk T 070 850 13 48 E redactie@jeugdformaat.nl Fotografie Nikki Nooteboom (Lavin, jongeren op de fiets, Soufian en Johan) Maaike van Grol (Lianne) Redactie Brigitte Lussing, Karin Toet, Shirley van der Sman, Sanne de Bruin, Carola Keetman, Maaike van Grol, Mischa Stoel, Marnix Alewijnse, Marianne Versteeg en Renée van Duren Aan deze uitgave werkten mee: Eindredactie: Ilse van der Mierden / ilseschrijft.nl Art direction: Deardan&Friends / deardanandfriends.com Vormgeving: Mixus studio / mixusstudio.com Druk: Revon – revon.nl Hoewel wij bij de samenstelling van dit magazine de grootste zorgvuldigheid in acht nemen, kan Jeugdformaat niet garanderen dat de informatie altijd compleet en actueel is. Disclaimer Auteursrechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de hoofdredactie openbaar worden gemaakt of verveelvoudigd.

Inhoud 4

DE WERELD VAN JF

7

INTEGRAAL AMBULANT TEAM HAAGLANDEN WERKT MET JIM

9

JIJ ZOU EEN GOEDE GEZINSHUISOUDER ZIJN

10

BIJZONDER INTERVIEW MET OUD-CLIËNT LAVIN

14

TIRZA, DE HELPENDE GEZINSHUISHOND

16

DIGITALE TRANSFORMATIE; GA MEE OF BLIJF ACHTER

18

COLLEGA IN BEELD: MARIANNE PANNEKEET

20

COLUMN BAS TIMMAN

22

LAMP: DE MOTOR VAN VERNIEUWING

24

JOHAN TER MAATEN: DIRECTEUR BEDRIJFSVOERING

26

DE ANDERE KANT VAN DE HULPVERLENING

2 |

| 3


Bekendmaking winnaar privacy quiz Inspiratiefestival

In de vorige editie van JF magazine stond een privacy quiz.

Nieuwe redactieleden

Op 8 februari vond het Inspiratiefestival van

De redactie van JF magazine is blij. We hebben er

Jeugdformaat plaats. Jeugdformaat organiseerde het

namelijk heel veel nieuwe redactieleden bij. En ze

festival om collega’s de ruimte te geven om even stil te

hebben allemaal al een bijdrage geleverd aan het

staan bij mentale en lichamelijke fitheid. Als hulpverlener

magazine dat je nu in handen hebt. Hartelijk welkom

sta je altijd klaar voor anderen. Dan schiet zorgen voor

Maaike van Grol, Marnix Alewijnse, Marianne Versteeg

jezelf er vaak bij in. Mentale en lichamelijke fitheid

en Mischa Stoel!

De vragen waren best uitdagend en we hadden dan ook niet verwacht dat er iemand zou zijn die ze allemaal goed zou beantwoorden. Maar het tegendeel is waar. De winnaar en de enige met 10 goede antwoorden is Jessica Zendman van Schoolformaat! Jessica ontving van Karin Toet (afdeling BMO Jeugdformaat) het boek: ‘Je hebt wél iets te verbergen’. Jessica gaf aan dat zij de tijd had genomen om

staat niet zo hoog op het prioriteitenlijstje. Tijdens het

de vragen te beantwoorden, maar niet had verwacht dat zij

Inspiratiefestival stonden we juist daar wel bij stil. Want

alle vragen goed zou hebben.

je kunt pas goed voor een ander zorgen als je goed voor jezelf zorgt. Ruim 700 collega’s namen deze dag deel

Goede score

aan lezingen, workshops, masterclasses en creëer en

In totaal hebben 48 collega’s de 10 quizvragen beantwoord

leersessies.

met een gemiddelde score van een 6,9!

COLUMN JONGERENRAAD

Gezocht! Niet jij, maar jongeren

Meer informatie over de omgang met privacy voor is voor

DE WERELD VAN JF

collega’s van Jeugdformaat te vinden op het intranet van Jeugdformaat. Collega's van Jeugdformaat vinden de antwoorden op de vragen op intranet.

Handen ineen voor vrijwilliger op juiste plek Hallo! Wij zijn de jongerenraad van Jeugdformaat.

Om onze jongerenraad zo up-to-date mogelijk te houden

Jongerenraad klinkt misschien een beetje suf, maar

zoeken wij nieuwe, gemotiveerde jongeren om onze

Jeugdformaat gaat er voortaan samen met Humanitas,

Maar deze mensen willen wel graag iets betekenen voor

we zijn, als ik het zelf mag zeggen, best wel gangster.

raad te versterken. Ken jij een enthousiaste jongere die

Vitalis en Jong Perspectief voor zorgen dat vrijwilligers,

een kind. Zij kunnen een kind via Humanitas, Vitalis en

geen probleem heeft om zijn of haar mening te uiten?

die iets voor jongeren en kinderen willen betekenen,

Jong Perspectief bijvoorbeeld als maatje bijstaan en

We doen een hoop: we komen maandagavond om

Iemand die in oplossingen kan denken? Vraag die jongere

het vrijwilligerswerk krijgen dat bij ze past. Dit doen ze

helpen. Tegelijkertijd melden zich bij Humanitas, Vitalis

de drie weken samen om lekker te eten en we geven

dan snel of hij/zij die kwaliteiten wil inzetten om andere

door vrijwilligers onderling naar elkaar (door) te verwijzen.

en Jong Perspectief vrijwilligers aan die een kind of

antwoord op serieuze vragen die we van Jeugdformaat

jongeren zo goed mogelijk te helpen.

In maart ondertekenden de organisaties samen een

jongere willen ondersteunen of zelfs pleegouder willen

intentieverklaring en inmiddels is er een proef gestart.

worden. Deze mensen worden door de organisaties

of andere organisaties binnenkrijgen. Ook laten we

4 |

van ons horen tijdens vergaderingen, debatten en

Wij bieden alle jongeren een stem en goede coaching.

bijeenkomsten van andere organisaties of gemeenten.

Je leert er heel veel van en je zorgt ervoor dat de hulp

Situaties waarin vrijwilligers worden doorverwezen zijn

vervolgens een pleegkind of pleeggezin ondersteunen

Zo weten zij hoe wij tegen jeugdhulp aankijken en doen

aan andere jongeren wordt verbeterd. Is de jongere die jij

heel divers. Bij Jeugdformaat melden vrijwilligers zich

of mogelijk zelf pleegouder worden.

wij mooie ervaringen op.

nu in gedachte hebt minimaal 14 jaar en krijgt hij/zij hulp

aan om pleegouder te worden. Gedurende het traject

binnen Jeugdformaat? Laat die jongere dan snel contact

geven vrijwilligers soms aan dat pleegzorg toch niet in

met ons opnemen via: jongerenraad@jeugdformaat.nl

hun leven past.

doorverwezen naar Jeugdformaat. Vrijwilligers kunnen

| 5


BOEKENTIP & WIN

Wij willen haar daarom helpen haar mindset te veranderen

Mindset, de weg naar een succesvol leven - Carol S. Dweck

handvatten gekregen op welke manier we zelf de op groei

Psychologe Carol Dweck heeft na tientallen jaren onderzoek naar prestatie en succes, een baanbrekend begrip ontdekt: de kracht van onze mindset. Dweck legt uit dat het niet alleen onze vaardigheden en talenten zijn die voor succes zorgen, maar ook onze statische of op groei gerichte mindset. Onze dochter van zes vindt het heel moeilijk om fouten te maken en om dit te voorkomen begint zij bij voorkeur alleen ergens aan als zij zeker weet dat zij dit kan. Voor ons als ouders erg ingewikkeld, want hoe kunnen wij haar toch stimuleren om nieuwe dingen te leren? In onze zoektocht om haar zo goed mogelijk te ondersteunen kwamen wij op het spoor van de kracht van de mindset. Onze dochter neigt naar de ‘statische mindset‘, wat helaas erg belemmerend is voor haar.

naar de op groei gerichte mindset. Zodat zij leert dat ze zich

Door Marianne Versteeg

kan ontwikkelen door te oefenen, door foutjes te maken en hiervan te leren. Het boek van Carol S. Dweck heeft ons geholpen om inzicht te krijgen in de statische en op groei gerichte mindset en, voor ons het belangrijkste, we hebben gerichte mindset kunnen stimuleren. Op het Inspiratiefestival van Jeugdformaat is dit onderwerp bij de workshop over Faalfitness ook aan bod geweest. Ik schat in dat het een onderwerp is dat voor velen van ons herkenbaar is ten aanzien van cliënten, maar ongetwijfeld ook in het eigen netwerk en wellicht bij onszelf. Ik wil daarom van harte aanraden dit boek te lezen en waar nodig zelf van mindset te veranderen, of anderen te helpen deze te veranderen. Marianne Versteeg Beleidsmedewerker bij

INTEGRAAL AMBULANT TEAM WERKT MET JIM

Jeugdformaat Wil jij kans maken op dit boek? We verloten het! Stuur een mail naar redactie@jeugdformaat.nl

Roparun 2018

Ze zag de jongste kinderen geboren worden. Ze zaten altijd bij haar op schoot en ze wiegde hen wanneer zij huilden. Ze voelt zich sterk verbonden met de kinderen en wil dat het goed met hen gaat. Dit is de reden dat Lucia van harte ja zei toen zij werd gevraagd om JIM te worden voor de twaalfjarige William, zoon van haar buurvrouw en - al dertig jaar - vriendin. Wat houdt dat eigenlijk in, een JIM zijn?

het hier ook direct met elkaar over eens. Er zijn echter

JIM staat voor Jouw Ingebrachte Mentor en is een

ook gezinnen waarbij het vinden van een JIM een

mentor uit de omgeving van de jongere, die door

langduriger proces is. Ouders en kinderen zijn het niet

De Roparun is een estafetteloop van meer dan 500

Jeugdformaat doet dit jaar voor de 11e keer mee

de jongere zelf wordt uitgekozen. De mentor is een

altijd met elkaar eens over wie de JIM kan zijn. Ouders

kilometer van Parijs en Hamburg naar Rotterdam,

aan de Roparun als team 246. Naast medewerkers

vertrouwenspersoon voor de jongere en geeft de

vinden het bijvoorbeeld soms moeilijk om een JIM toe

waarbij mensen in teamverband een sportieve prestatie

van Jeugdformaat, lopen ook Mischa en Madj (twee

hulpverlener advies over de gewenste oplossingsrichting

te laten uit schaamte, omdat zij problemen in het gezin

leveren om op die manier geld op te halen voor mensen

jongeren) mee. Zij verblijven bij Jeugdformaat. Vorig jaar

van de problemen. De JIM en ambulant hulpverlener

liever niet met bijvoorbeeld een sporttrainer willen

met kanker. Ook wel een avontuur voor het leven

haalde het team maar liefst €15.546,87 op. Ook dit jaar

werken gelijkwaardig met elkaar samen. Ambulant

bespreken.” Liselore investeert dan in het opbouwen van

genoemd. Dat blijkt overigens ook uit hun motto. Dit

willen ze weer een mooi bedrag ophalen. De meeste

hulpverlener Soufian, vanuit Jeugdformaat werkzaam

vertrouwen bij de ouders en bespreekt het nut van een

is al jaren: “Leven toevoegen aan de dagen, waar vaak

mensen bestellen wel eens via Bol.com. Zet deze link

in het Integraal Ambulant Team (IAT), vertelt dat zijn

JIM. “We geloven dat de oplossing in het gezin ligt.”

geen dagen meer kunnen worden toegevoegd aan

in je favorieten, want dan gaat er gelijk een percentage

insteek is dat hij het niet beter weet dan de JIM. “Het

het leven”. Het geld dat wordt opgehaald tijdens het

naar team 246: goo.gl/bR2M5P

samenwerken met een JIM is het samenvloeien van

Hoe is het om JIM te zijn?

expertise van de hulpverlener en kennis van de dagelijkse

Lucia wil open en transparant zijn naar het gezin en de

evenement Roparun wordt toegekend aan instellingen, goede doelen of projecten die bijdragen aan het

Op 18 mei vertrekt het team 246 met de bus vanaf

praktijk van het gezin. Hierdoor kan het in de praktijk

betrokken hulpverleners, maar soms is het zoeken naar

motto van Roparun. Je kunt hierbij o.a. denken aan de

de Fleminglaan (Rijswijk) naar Parijs. Zaterdag 19 mei

best haalbare plan bedacht worden.”

balans. “Ik zie een risico dat moeder mijn betrokkenheid

inrichting van een inloophuis en/of hospice, vakanties

gaan ze van start, om dan maandag 21 mei te finishen

voor mensen met kanker en hun familie of een fijne dag

op de Coolsingel te Rotterdam. Je kunt ze volgen via

Hebben alle jongeren een JIM?

merkt Soufian op dat Lucia veel kan zeggen tegen

uit voor zieke kinderen en hun broertjes of zusjes.

facebook.com/JeugdformaatRR

Liselore, namens Ipse de Bruggen werkzaam binnen

moeder, meer dan een hulpverlener zou kunnen.

Integraal Ambulant Team, vertelt dat zij en haar collega’s

Een grote kwaliteit van Lucia is dat zij de taal spreekt van

Komen jullie ze aanmoedigen en vergeet vooral niet

tijdens het eerste gesprek aan ouders en jongere vragen

Williams moeder, maar ook die van de hulpverleners.

te doneren via: https://donaties.roparun.nl/doneren

wie hen kan helpen. “Sommige jongeren en hun ouders

Hierdoor kan ze goed aansluiten en moeder op een

(Team 246 / Mischa / Madj)

weten direct iemand die de JIM zou kunnen zijn en zijn

positieve en directieve manier confronteren.

6 |

afwijst als ik me te confronterend opstel.” Anderzijds

| 7


Foto: Frank van Wijngaarden

Soufian merkt dat de boodschap van Lucia aankomt

Wat is de meerwaarde van IAT en JIM?

bij moeder, ze raakt moeder.

Soufian, Liselore en Emily vertellen dat het werken binnen het IAT hun expertise vergroot, omdat zij elkaar

Haar inzet in het gezin vraagt soms veel van Lucia,

regelmatig zien op een gezamenlijke werkplek, tijdens

omdat zij het moeilijk vindt dat moeder vooral naar

vergaderingen, casuïstiek en intervisie. Er zijn korte

haar en de hulpverlening kijkt als er problemen op te

lijnen en aanvullende hulp van GGZ Delfland, Ipse de

lossen zijn met haar zoon. “Ik zou graag meer initiatief

Bruggen of Jeugdformaat, kan snel ingezet worden.

zien bij Williams moeder, om ook naar zichzelf te kijken

De meerwaarde van JIM is dat hij of zij het gezin goed

en te veranderen.” Lucia houdt het echter vol voor

kent en hierdoor veel weet van de achtergrond van het

de kinderen. Regelmatige gesprekken met Soufian

gezin. Emily vertelt over een situatie waarin ouders niet

en een collega van Ipse die betrokken is bij het gezin

instemden met behandeling. “De JIM kon doorvragen en

ondersteunen Lucia. Ze bespreken dan bijvoorbeeld

ervaringen met het gezin delen waar de hulpverlening

hoe specifieke onderwerpen met Williams moeder

dit niet kon. Hierdoor kwam het echte probleem boven

bespreekbaar gemaakt kunnen worden.

tafel. Daarnaast is JIM er ook buiten kantoortijden en in het weekend. JIM blijft bovendien betrokken als de

Verandert het werk van de hulpverlener door het

hulpverlening stopt.

werken met JIM?

“Jij zou een goede gezinshuisouder zijn” Van pedagogisch medewerker naar gezinshuisouder.

Liselore vertelt dat het werken met JIM een verandering

Het Integraal Ambulant Team is sinds november

in de mindset vraagt. “Bij het eerste gesprek met

2017 gestart met het integreren van de JIM-aanpak

Waarschijnlijk leefden ze eerst verwaarloosd op straat in Spanje. De één is doof aan een kant, de ander loopt

het gezin ligt de focus op wie kan je kan helpen, in

binnen het IAT. Tot nu toe zijn er 10 JIM’s actief binnen

een beetje gek. Ze werden in crisis geplaatst en gingen op zoek naar een goede match voor een liefdevol

plaats van op het wat. Nadat JIM gestart is, fungeert

hulpverleningstrajecten. Dit heeft geleid tot positieve

adoptiegezin. De twee beschadigde katjes van Stichting Dierenbemiddeling maken het gezinshuis van Fleur

de hulpverlener voornamelijk als coach voor JIM.”

en enthousiaste reacties bij de jongeren en hun

compleet. Ze rennen zenuwachtig rond, voelen aan dat er iets spannends gaat gebeuren. Fleur werkt mee

Voor Soufian betekent het werken met JIM een grote

gezinnen, gemeentelijke jeugdteams en de ambulant

aan de campagne ‘Op zoek naar gezinshuisouders’. Ze is blij met de stap van pedagogisch medewerker naar

verandering in zienswijze. Waar hij voorheen geneigd

hulpverleners. Jeugdformaat participeert in een landelijk

gezinshuisouder.

was taken over te nemen, vraagt deze manier van

onderzoek naar de langetermijneffecten van de JIM-

werken ‘op zijn handen zitten‘, loslaten en vasthouden

aanpak.

tegelijk en vertrouwen op het oplossend vermogen van het gezin. “Hieraan zijn wel grenzen als de veiligheid

Vanwege privacy zijn de namen Lucia en William

van de kinderen in gedrang komt. Daar worden vooraf

gefingeerde namen.

afspraken over gemaakt. De ambulant hulpverlener zal onveiligheid altijd melden.” Ook Emily, verpleegkundig specialist voor GGZ Delfland en werkzaam in het IAT, ervaart een grote verandering ten opzichte van haar eerdere werkwijze. “Ik vind het het waard om op een andere manier te leren werken, omdat deze werkwijze de kwaliteit verbetert.” Zij merkt dat zij en haar collega’s verder komen in gezinnen waarin hulpverlening hiervoor telkens vastliep. “Ik moet wel leren geduld te hebben en niet te makkelijk toezeggingen te doen ten aanzien van de behandeling.”

"Samen bereiken we meer"

8 |

Door Shirley van der Sman

Gezinshuisouder worden was haar droom. Tijdens haar

gevonden door gezamenlijke hobby’s te vinden met

stage als pedagogisch medewerker in een gezinshuis

de kinderen. Met één van de kinderen zit zij op rugby,

raakte Fleur geïnspireerd door de gezinshuisouder.

een gezamenlijk uitje, maar zo heeft ze toch tijd voor

Later in haar werk als pedagogisch medewerker zag

zichzelf.

zij dat iedere gezinshuisouder het op zijn eigen manier deed. “Jij zou een goede gezinshuisouder zijn”, hoorde

Bijzonder moment

Fleur regelmatig. Dat motiveerde haar om de stap te

Op 14 februari kreeg Fleur een zelf geknutselde

zetten. Er kwam een kans voorbij om in een pand van

valentijnskaart in de brievenbus van één van de

Jeugdformaat te starten met een gezinshuis. In oktober

kinderen: ‘ik vind jou lief’. Een klein gebaar, maar de

2017 kwam haar droom uit.

waardering die hieruit blijkt is groots. Vorige week kreeg Fleur nog tranen in haar ogen toen er voor het eerst

Verschil gezinshuisouder en pedagogisch medewerker

een groepsfoto werd gemaakt van het hele gezin in

“Ik vind het heel gaaf,” vertelt Fleur met een glimlach.

Madurodam. “Ik ben zo trots dat wij dit doen. Dat voel je

“Ik kan meer betekenen dan in mijn functie als

niet als pedagogisch medewerker.”

pedagogisch medewerker, door bijvoorbeeld een vertrouwensband op te bouwen.“ Het zien van de kleine

Campagne

stapjes vooruit, daar haalt Fleur de meeste voldoening

Fleur gelooft erg in deze hulpvorm en hoopt met de

uit. Die positieve stapjes maken haar trots.

campagne dat er meer gezinshuisouders komen, want die zijn hard nodig. “Veel mensen weten niet wat een

Sommige dingen vindt Fleur lastig. Veel mensen op

gezinshuis precies is of hebben er een negatief beeld

de hoogte houden, allerlei praktische zaken regelen

bij,” vertelt Fleur. “Maar kom vooral eens kijken of mee-

en tijd voor zichzelf creëren. Dat is anders in de rol

eten. Door er te zijn ervaar je pas wat het inhoudt om

van gezinshuisouder. Een mooie oplossing heeft Fleur

gezinshuisouder te zijn.”

| 9


Door Karin Toet

BIJZONDER INTERVIEW MET EEN OUD-CLIËNT

Lavin

"Als ik dans, sta ik het liefst vooraan"

Ons contact loopt via WhatsApp. Eerst over wanneer het haar uitkomt dat ik haar bel. ‘Morgenmiddag 14 uur?’ Nee dan kan ze niet. ‘Morgenavond 19 uur dan?’ Oh nee dan kan ík weer niet. Over en weer gaan de berichtjes. Uiteindelijk maken we de afspraak maar gewoon Whatsappend. Ik ben ondertussen wel erg nieuwsgierig geworden naar Lavin, dit drukbezette meisje van vijftien. We spreken af op haar school, het ONC in Zoetermeer,

Witte duifjes

bij de ingang. Als ik kom aanlopen, stroomt de school

Lavin: “Ik had een hele zware depressie. Al maanden.

net uit. Alsof ik een bekende tijdens de Nijmeegse

Maar ik verzweeg het voor iedereen. Voor mijn familie,

Vierdaagse probeer te spotten… Haar profielfoto van

voor mijn vrienden. Ik was bang, dat als ik zou zeggen

WhatsApp is Snapchat, dus behalve dat ze lang donker

hoe ik me voelde, dat ze me niet zouden begrijpen,

haar heeft, herken ik geen van de vijftienjarige meisjes

dat ze vooroordelen zouden hebben. Dus zei ik maar

zo zonder oortjes en eekhoornneusje. Ik loop naar

niets. En dat was heel zwaar.” Lavin kijkt naar haar

binnen en kijk zoekend rond. Gelukkig komt ze meteen

handen, die keurig op haar schoot liggen. Als twee

naar me toe, licht aarzelend. Ze steekt haar hand uit.

witte duifjes tegen elkaar. Als ze dan weer omhoog

“Hoi, ik ben Lavin.”

kijkt, schrik ik bijna van haar ogen; die zien er ineens zo verdrietig uit. Lavin weet het nog als de dag van gisteren.

We gaan zitten in de kamer van de vertrouwenspersoon,

“Ik had toetsweek op school. Ik voelde me zó slecht.

waar ze gesprekken had met Margreet, van Onderwijs

Ik had ruzie met mijn moeder. Ik wist niet waar ik het

Jeugdzorg (OJ). Ik mag het rode niet-storen-lampje

zoeken moest. Toen heb ik mezelf gesneden.”

aanklikken. Gepusht

“Ik dacht dat ik veel moeite zou hebben om over mijn problemen en gevoelens te praten met een vreemde.“

Omdat Lavin inzag dat het zo echt niet langer kon, heeft ze haar vriendin in vertrouwen genomen. ”Zij schrok heel erg. Maar ze was een echte vriendin voor me, ze was er voor me. Het is ook dankzij haar dat ik hulp heb gezocht. Zij heeft me echt gepusht om naar onze vertrouwenspersoon op school te gaan. Daar ben ik haar zo dankbaar voor.”

Mona Lisa Verwachtingsvol kijkt ze me aan, een beetje nerveus.

“Ik heb het dezelfde dag ook aan mijn moeder verteld.

Ze lijkt een beetje op Mona Lisa, met haar lange donkere

Ik was heel bang, ik kom uit een strikte familie. Wij zijn

haren vanuit een zijscheiding langs haar gezicht. Met

moslim en we houden er niet van om onze vuile was

daarin twee hele serieuze ogen. Ik wil nu eens een keer

buiten te hangen.” Lavin pauzeert even. “Ik heb mijn

niet ouderwets overkomen, dus pak mijn laptop erbij.

armen laten zien aan mijn moeder en alles verteld.

En stel mijn eerste vraag: “Margreet vertelde me dat je

Ze schrok heel erg. Het was heel emotioneel. Mijn

graag je verhaal wil vertellen voor JFM. Kun je vertellen

moeder was meteen heel duidelijk: ze wilde alles, maar

waarom?“ “Anderen inspireren” zegt Lavin meteen.

dan ook alles doen om mij te helpen. En ze vond het

“Jongeren bereiken die ook depressief zijn. Dat ze dan

juist goed dat ik echte hulp had gezocht!”

echt hulp moeten zoeken.” Want dat was de reden dat Lavin in aanraking kwam met hulp van Jeugdformaat.

10 |

| 11


Zenuwachtig

Positiever

Lavin had dezelfde week nog een afspraak met Margreet

Lavin zucht diep, haar schouders gaan mee omhoog.

Lavin friemelt met haar vingers. “Ik wil niet blijven

beginnen en een beroemd danseres worden. “En ik ga

van Onderwijs Jeugdzorg. Haar moeder ging mee.

Natte ogen. “Sorry,” zegt ze, “maar het was gewoon zó

zitten en wil ook geen slechte resultaten. Zo ben ik

niet luisteren naar mensen die me willen demotiveren

“Ik kon me er van tevoren echt niets bij voorstellen,

een nare periode, dat wil ik echt nooit meer meemaken.

ook.”

door te zeggen dat dat helemaal niet kan. Ik vind dat

ik had er totaal geen vertrouwen in dat het mij zou

Het voelde zo erg zwaar en eenzaam, ik weet niet hoe

kunnen helpen om gesprekken te hebben met iemand.

ik het moet beschrijven.” Lavin zucht nog een keer en

Urban Hiphop

geloven. En natuurlijk is het hard werken. “Máár”, zegt

Ik was vooral heel zenuwachtig. Ik dacht dat ik veel

zegt: “Ik ben heel blij dat ik de stap naar hulp heb durven

Ik vraag Lavin of ze hobby’s heeft. Haar gezicht

ze stellig, “niet zonder eerst ook een goede opleiding

moeite zou hebben om over mijn problemen en

zetten. Het heeft me gemaakt hoe ik nu ben: sterker in

licht meteen op. “Ik dans,” zegt ze trots. “in een

te hebben gevolgd, want ik wil wel een back-up plan

gevoelens te praten met een vreemde.” Lavin lacht

mijn schoenen en positiever. Ik ben er nog niet, maar

wedstrijdteam. We dansen urban, hiphop, dat soort.”

hebben, voor als ik ouder ben of als het toch anders

steeds kort. “Maar het kon gewoon. Ik kon het gewoon.

wel al heel goed op weg. Ik ben wel trots op mezelf.”

Lavin gaat enthousiast door: “Het is hard werken

loopt dan ik nu denk.”

Lavin’s grote droom is later haar eigen dansschool

je altijd naar jezelf moet luisteren en in jezelf moet

Zonder schaamte! Ik heb wel wat tranen gelaten hoor.”

hoor! We hebben echt doelen die we als team

Weer lachte ze, bijna een soort van

willen behalen. We hebben wedstrijden door heel

verontschuldigend.

Nederland. Door middel van dans laten we zien: dit zijn wij, dit is onze cultuur. De cultuur van onze dansschool bedoel ik dan hè.” Lavin geeft nog net geen licht. “Dansen is zó leuk. En de dansschool, de mensen uit mijn team, het is net een grote familie. Ik voel me altijd veilig daar met hen. Het is eigenlijk mijn leven.” “Gek hè,” verzucht ze. “In het dagelijkse leven ben ik best wel verlegen en meestal op de achtergrond. Maar als ik dáns, dan sta ik het liefst vooraan, dan kan er geen aandacht genoeg voor me zijn”.

De gouden tips van Lavin voor alle kinderen die depressief zijn: 1. Praat met mensen over je problemen, hoe moeilijk het ook is. Gun dat jezelf.

Arms wide open

2. Voel je je slecht? Doe toch iets wat

In shock

Lavin komt naar voren. ”Ik zeg ook tegen anderen ‘je kan

“Mijn moeder was bijna in shock toen ze alles hoorde. Ze

altijd bij me terecht als er iets is. Wat er ook is gebeurd.

je leuk vindt of je blij maakt. Al is

had wel een beetje in de gaten dat ik niet helemaal goed

Ook als we ruzie hebben of eigenlijk niet met elkaar

in mijn vel zat. Maar dat het zó erg was. En zó lang al.

omgaan. Ik sta voor je klaar met mijn armen wijd open.’

het maar iets heel kleins. Ook al is

Dat hoorde ze eigenlijk toen pas en ze vond het vreselijk

Lavin spreidt haar armen terwijl ze dit zegt. “Ik weet dat

dat moeilijk en heb je daar

dat ik, haar eigen dochter, dat moest meemaken. En

veel kinderen het moeilijk hebben tegenwoordig. Ik wil

de rest van de familie zei weleens van ‘kijk eens wat

echt zeggen: zoek hulp!” Ze kijkt me aan: “Deze boekjes

helemaal geen zin in, het werkt

vrolijker’ ofzo, maar dan gaf ik gewoon geen antwoord.”

- Lavin wijst een JF Magazine aan - komen toch ook

Lavin valt stil. “Ik heb de beste moeder die er is, ik kan

bij huisartsen bijvoorbeeld te liggen? Ik hoop echt dat

alles met haar bespreken,” zegt Lavin. Ook al hebben

ik kinderen kan inspireren met mijn verhaal.” Lavin zegt

we af en toe een beetje ruzie, want ik ben niet meer

bedrukt dat haar school er wel onder geleden heeft. “Ik

hetzelfde meisje als vroeger. Maar ze staat altijd voor me

was door alles vaak afwezig. Dan bleef ik thuis in bed.

Iedereen heeft wel iets unieks,

klaar. Ik ben haar zo dankbaar.”

Het speciale rooster dat ik heb gekregen helpt ook niet

respecteer jezelf en blijf bij jezelf.

echt. 3. Wees blij met jezelf, je mag er zijn.

echt. Ik heb veel gemist. Op het moment heb ik het ook weer even moeilijk, door die stress van school: ik moet nog 20 toetsen inhalen!”

12 |

| 13


Door Maaike van Grol

Ook werken met honden?

Tirza, de helpende gezinshuishond

Wil je zelf aan de slag met een hond? Kijk dan eens naar de cursus Basiscursus hondenbegeleider AAI (Animal Based Interventions) & DOI (Dier ondersteunende interventies) op www.aaizoo.nl en www.contacthond.nl Voor opgeleide pedagogen en psychologen zijn verschillende opleidingen om therapiehonden te

Ik schuif aan bij Lianne van der Made, gezinshuisouder bij Jeugdformaat. Samen met Martijn zorgt ze momenteel voor drie kinderen. “We hebben altijd al honden gehad. Toen de eerste gezinshuiskinderen kwamen zeiden we al voor de grap tegen elkaar: Dit is onze pedagogisch medewerker B.”

integreren in de behandeling: www.mensenhond.nl www.dogswork.nl www.pets4care.nl

Tirza is vorig jaar bij hen gekomen via Hulphond

Tirza met de clicker een nieuw trucje te leren. Lianne

Niet alle honden kunnen

Nederland. Oorspronkelijk zou ze voor een jaar in huis

heeft de opleiding Basiscursus hondenbegeleider

wat Tirza kan. Een hond

komen om te socialiseren, voordat ze aan haar opleiding

AAI (Animal Based Interventions) & DOI (Dier

moet van oorsprong gericht

voor hulphond of therapiehond kon beginnen. Ze bleek

ondersteunende interventies) van Stichting Contacthond

zijn op mensen en heel goed

hiervoor niet geschikt, omdat ze iets teveel jachtinstinct

gevolgd. Ze gebruikt Tirza voor hetzelfde type

gesocialiseerd zijn. Lianne heeft

heeft. Officieel had ze doorgeplaatst moeten worden,

oefeningen die ook in een therapie gegeven zouden

een uitgebreide cursus gevolgd.

maar Lianne heeft speciaal bij stichting Hulphond

kunnen worden, maar nu als een leuke bezigheid voor

Het is erg belangrijk om de

gevraagd of ze haar mochten houden. Ze mag dan wel

hond en kind.

stresssignalen van een hond goed te lezen. Je wil nooit in de situatie

geen hulphond kunnen worden, in het gezinshuis is ze Troosthond

komen dat de hond aangeeft een

Naast inzet voor bovenstaande oefeningen is Tirza ook

oefening of een knuffel van een kind

Lianne vertelt hoe ze samen met Mark (9) Tirza uit gaat

gewoon onderdeel van de dagelijkse gang van zaken.

niet prettig te vinden en dat je dat

laten. Tirza moet nog leren goed ‘hier’ te komen en Mark

Wie zijn kamer niet heeft opgeruimd, krijgt Tirza op

signaal dan mist. Het zou mooi zijn als

praat erg zacht. Ze laat hem Tirza roepen. Als hij haar de

visite. Rondslingerende kleding en speelgoed kan dan

therapie met honden, en misschien ook

eerste keer roept, komt Tirza niet. Als Lianne uitlegt dat

maar beter opgeruimd zijn. Oefenen met lezen is veel

wel met paarden, breder beschikbaar

hij Tirza moet laten voelen dat ze de allerleukste hond is

leuker met Tirza naast je op de bank en bij verdriet is

wordt. De inzetbaarheid is breed en de

en hij heel enthousiast en harder moet roepen, lukt het

Tirza een geweldige troosthond. Zeker voor Mark die

effecten zijn groot. Het aanbod in onze

de tweede keer wel. De rest van de week kan ze hiernaar

nog moeite heeft met de nabijheid van Martijn of Lianne

regio is echter nog schaars.

terugverwijzen, bijvoorbeeld als Mark de kinderen moet

als gezinshuisouder.

erg nuttig.

roepen voor het eten. Ze komen niet als hij heel zacht roept, maar wel als…?

Levend en warm Lisa (10 jaar) woont ook bij Lianne en Martijn. Als ze een

14 |

Oefeningen voor beiden

boze bui heeft en naar haar slaapkamer gaat om rustig

Net als met het roepen, oefenen ze ook met grenzen

te worden dan gaat Tirza achter haar aan naar boven.

aangeven, door Tirza voor een bepaalde lijn te laten

Ze blijft bij haar en Lisa is dan sneller door haar boze bui

zitten. Lichaamshouding en stemgebruik zijn ook dan

heen. Lisa: “Tirza is er altijd voor me.” Tirza helpt Lisa om

belangrijk. Of het oefenen van de concentratie door

sneller in het hier en nu te komen. “Ik heb dan iets naast me wat levend en warm is, dat werkt veel beter dan mijn

Vanwege privacy zijn de namen

knuffelhond.”

Mark en Lisa gefingeerde namen.

| 15


Door Marnix Alewijnse

Digitale transformatie: ga mee of blijf achter In discussies over digitalisering wordt veelal het negatieve benadrukt. Het ‘kortzichtig’ staren naar schermpjes zorgt voor een verviervoudiging van het aantal bijzienden onder twintigers. Door chat-robots en WhatsApp verdwijnt het moment waarop je elkaar in de ogen kijkt.

“Het gevoel van nut en noodzaak van digitalisering moet zich uiten in een ‘kinderlijke’ nieuwsgierigheid naar alles wat nieuw is“ E-health Google jij wel eens je symptomen bij elkaar om de huisarts een handje te helpen? Gefeliciteerd! Je hebt gebruik gemaakt van e-health. Zo kan Jeugdformaat bijvoorbeeld denken aan een jongere die zijn emoties in kaart brengt met een app, traumaverwerking in Virtual Reality of voor medewerkers: thuis op de bank

Analoog-opgegroeide volwassen kunnen hun eigen

je opleidingen in beeld en geluid. Beleidsmedewerker

jeugd niet spiegelen aan die van huidige generaties

Shirley van der Sman onderzoekt wat helpend kan zijn

en doen het liever oldschool. Daar verdwijnt soms de

voor Jeugdformaat: “E-health moet je niet zien als

nodige nuancering: bijziend word je namelijk ook van

een op zichzelf staande ontwikkeling, maar juist als

veel boeken lezen, moeders spreken hun uitwonende

aanvullend instrument om doelstellingen te bereiken en

kinderen tegenwoordig dagelijks per WhatsApp en die

de overgang naar een toekomstbestendige, integrale

tieners hiernaast zonder aandacht voor Rembrandt? Die

jeugdhulp mede vorm te geven.”

bespreken met elkaar de digitale rondleiding van het museum. Maar is er nog wel oog voor de kunst achter

Aagje aan de Stegge, directeur zorg bij Jeugdformaat

ze?

vult aan: “Zo kijken we bijvoorbeeld naar een applicatie met e-health behandelmodules. Ook verkennen

Elke nieuwe generatie wordt ‘verwend’ met nieuwe technologie en oudere generaties zijn soms

we binnen de Daghulp hoe we na een gesprek de tevredenheid van ouders kunnen meten door middel

alweer verandermoe. Die worden al jaar en dag

van een laagdrempelige app. Dit zijn de eerste stappen,

geconfronteerd met digitalisering, van walkman

maar ik nodig alle collega’s uit om ideeën aan te reiken

naar discman en van mp3-speler naar cloud. Wordt

zodat we daarmee aan de slag kunnen.”

Sociaal intranet en nieuwe ICT Randvoorwaardelijk voor veel ontwikkelingen is een goed functionerende ICT-omgeving. Hans Reints, leidinggevende automatisering, vertelt: “We bouwen een nieuwe ICT-werkomgeving waarin beeld en geluid mogelijk is, zodat je bij e-health ook fimpjes kan aanbieden aan de cliënten of video-bellen. Een belangrijk speerpunt is ook dat de medewerkers niet steeds opnieuw hoeven in te loggen voor elke applicatie”. Renee van Duren en Tasso Heijnen vertellen: “Tegelijkertijd staan we aan de vooravond van de implementatie van een nieuw intranet. Er is een actieve gebruikersgroep met veel collega’s uit het primair proces. Je kunt straks chatten binnen intranet, lid worden de nieuwsgroepen die jou aanspreken en in de toekomst start je al je applicaties op vanuit het nieuwe intranet. Het wordt steeds meer de toegangspoort tot je werkplek. Dat is een groeimodel dat gelanceerd wordt net voor of na de zomervakantie. Met uitsluitend nieuwe ICT ben je er niet. Een computer is slechts zo nuttig als hoe hij gebruikt wordt, dus krijgen medewerkers van Jeugdformaat er een uitdaging bij: om van alle nieuwe digitale mogelijkheden te ontdekken hoe dit in hun werk kan helpen. Het gevoel van nut en noodzaak van digitalisering moet zich uiten in een ‘kinderlijke’ nieuwsgierigheid naar alles wat nieuw is. Dan kunnen wij misschien wat waarden van de analoge wereld overbrengen.

er daardoor vergeten om actief te vernieuwen, waardoor de aansluiting met de jeugd verdwijnt en er minder efficiënt gewerkt wordt? Om deze vragen te beantwoorden heeft Jeugdformaat ervoor gekozen een programma rondom digitale transformatie uit te rollen. Dat klinkt heftig, maar het betekent vooral dat er toegewijd en gefaseerd gekeken wordt hoe digitale ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de kwaliteit van dienstverlening. Daarbij is digitalisering nooit het doel, maar een middel om het werk nog

Dit artikel staat boordevol meningen en is ingekleurd door de schrijver. Ik hoop dat jij er een eigen mening over hebt! Samen bepalen we de toekomst van Jeugdformaat, dus laat ons vooral weten hoe jij deze digitalisering voor je ziet via lamp@jeugdformaat.nl. Ben je een collega en wil je een actieve rol spelen in de digitale zorg? Stuur een berichtje aan a.aandestegge@jeugdformaat.nl

beter te kunnen doen. Enerzijds als aansluiting op de leefwereld van de jongeren, anderzijds om ons werk efficiënter en met hogere kwaliteit te kunnen uitvoeren. Foto: Gijsbert van der Wal Twitter: @wijdopenogen

16 |

| 17


Door Brigitte Lussing

COLLEGA IN BEELD

Koffie of thee?

de smaak weer te pakken. Ik begon met een babymutsje,

“Beide!”

daarna poppetjes voor mijn kinderen en nu haak ik vaak cadeautjes. Er zijn overeenkomsten tussen mijn werk en

Koken of afhalen?

het haken. Bij het haken gaat het ook om goed tellen,

“Koken, ik probeer graag nieuwe recepten en smaken.”

meten en puzzelen om een patroon te begrijpen. Zowel in m’n werk als privé werk ik op maat en presenteer

Beste film?

ik de resultaten graag kleurrijk en afwisselend. Mijn

“Manchester by the Sea”

haakresultaten zijn te zien op Pinterest, onder de naam Keetje P.“

Mooiste boek? “'Het smelt’ van Lize Spit heeft veel indruk op me gemaakt.”

Heb je een leuke ervaring die je wilt delen? “Ik heb met een stel vriendinnen een lachworkshop

Van praktijk naar wetenschap?

bijgewoond. Het was heel idioot, omdat je de helft

“Tijdens mijn studie ontwikkelingspsychologie dacht ik

van de tijd ‘nep’ moest lachen, maar het was ook echt

in een organisatie als Jeugdformaat te gaan werken als

verrassend leuk en het gaf een boel energie!“

psycholoog. Daarna ging ik de wetenschappelijke kant of meer af te sluiten. Het kunnen combineren van mijn

Wat zou je mee willen geven aan je collega’s?

interesses in deze baan vind ik nog steeds een prachtige

“Blijf je eigen creativiteit prikkelen door regelmatig

kans.”

nieuwe dingen te proberen! En ik wil dit nog wel even

op en dacht ik die praktijkmogelijkheid daarmee min

aan de collega’s laten weten: mocht je vragen hebben

Marianne “Zichtbaar resultaat door tellen en meten“ 18 |

Marianne Pannekeet is 49 jaar en werkt sinds 2011 bij Jeugdformaat als onderzoeker effect- en kwaliteitsmeting.

Passie in je werk?

liggen over iets waarvan je denkt, dat zou ik nou wel

“Het meetbaar maken van effecten en kwaliteit van de

eens uitgezocht willen hebben, laat het me weten!

hulpverlening is een ware uitdaging. Resultaten geven

Ik werk ook samen met afstudeerstudenten, die altijd

goede input om hier met elkaar het gesprek over te

goede onderzoeksonderwerpen kunnen gebruiken.

voeren: ‘Doen we het goede en levert het voldoende

Zo kunnen we nog meer resultaten zichtbaar maken.“

op voor de cliënt?’ Ik vind het leuk om met professionals na te denken over wat willen we weten, hoe we gaan meten en om vervolgens de resultaten zo betekenisvol mogelijk in beeld te brengen. Meten is (z)weten! Individuele ervaringen kun je nooit volledig vangen in gestandaardiseerde ‘scores’. Cijfers alleen zijn dan ook niet genoeg, je hebt altijd duiding nodig. Ik vind het mooi als de metingen ook direct wat bijdragen aan de hulp en inzicht geven in wat werkt en wat niet. Als een meting puur ter verantwoording dient vormt hij al snel een perverse prikkel.“

Passie in je vrije tijd? “In m’n vrije tijd haak ik graag. Met m’n handen iets tastbaars maken, is een fijne tegenhanger van mijn werk, wat veelal bestaat uit denkwerk. Het feit dat je met een simpele draad en één haaknaald iets testbaars kunt maken vind ik magisch. Zo’n negen jaar geleden kreeg ik

| 19


COLUMN

Na de decentralisatie is het nu tijd om de jeugdhulp verder te transformeren Drie jaar geleden is de nieuwe jeugdwet ingevoerd. Een wet die grote gevolgen heeft voor ons werk als jeugdhulpverleners. Een wet met grote beloften. Betere hulp, nog dichter bij de jongeren en ouders. Geen ingewikkelde indicatiestellingen meer door Bureau Jeugdzorg. Jongeren en ouders kunnen zich direct melden bij het jeugdteam om passende hulp te krijgen. Voorkomen in plaats van genezen werd het adagium. Nu drie jaar later en na een uitgebreide evaluatie van de wet maken de gemeenten, als de belangrijkste regisseurs van deze decentralisatie, de eerste balans op. In menig gemeentehuis wordt gemopperd dat de decentralisatie weliswaar is gelukt, maar dat de transformatie van de hulp nog niet opschiet. Tegelijkertijd worden de wethouders, die verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp, aangesproken door de gemeenteraden omdat de kosten van de jeugdhulp blijven stijgen. In steden als Rotterdam en Amsterdam werden de afgelopen jaren dan ook ingrijpende maatregelen genomen door de gemeenten, om zowel de hulp anders te organiseren als de kosten te beheersen. In Rotterdam bleven na een aanbestedingsprocedure nog maar dertien van de circa tweehonderd aanbieders over. Ook in Amsterdam wordt momenteel een totaal andere wijze van financiering en organisatie van de hulp ingevoerd.

En hoe zit dat in Haaglanden? Het lijkt tot nu toe

de hulp moet het jeugdteam de doelen en resultaten

verdacht rustig en stil. Alle gemeenten in Haaglanden

bepalen en aan het einde toetsen zij of de doelen

hebben voortvarend jeugdteams ingericht. Daarnaast

zijn behaald. Ook de mening van jongeren en hun

hebben de gemeenten, onder druk van Europese

ouders, of de gespecialiseerde hulp heeft geholpen,

aanbestedingsregels, alle jeugdhulp inmiddels openbaar

telt zwaarder mee. De gemeenten willen per hulpvraag

aanbesteed. Een aanbesteding waar iedereen welkom

een hulpaanbieder verantwoordelijk maken voor het

was. Wat op dit moment betekent dat er meer dan

behandeltraject en het resultaat. Zij nemen hiermee

tweehonderd zorgaanbieders in Haaglanden actief

radicaal afscheid van de huidige systematiek van

zijn. Ondertussen komen er berichten voorbij waaruit

financiering van de hulp. Er wordt niet meer betaald per

duidelijk wordt dat in een aantal gemeenten binnen

hulpvorm.

Haaglanden budgetten worden overschreden. Zoetermeer meldde vorig jaar als eerste dat er een tekort is op het jeugdhulpbudget. Recentelijk kwamen er soortgelijke berichten uit Delft, Den Haag en Leidschendam-Voorburg. De vraag is of wij, de

“Wij wachten in elk geval nooit af. Wij nemen onze verantwoordelijkheid“

uitvoerders van de hulp, ons zorgen moeten maken over deze ontwikkelingen? Wat moeten we doen?

In de nieuwe situatie krijgen specialistische zorgaanbieders straks een vast bedrag per jongere in

Wij wachten in elk geval nooit af. Wij nemen onze

combinatie met een vooraf bepaald resultaat. Welke

verantwoordelijkheid. En dat is nodig. Meer dan nodig.

hulp precies wordt ingezet is de verantwoordelijkheid

Ondanks of wellicht dankzij de ogenschijnlijke rust in

van de aanbieder, maar het resultaat (en daarmee ook

Haaglanden, staan wij namelijk ook aan de vooravond

de prijs) wordt van tevoren door het Jeugdteam en in

van een fundamentele verbouwing van de jeugdhulp.

samenspraak met de cliënt bepaald.

Voordat de verbouwing van start gaat is het belangrijk dat Jeugdformaat zich voorbereid op het toekomstige

Deze nieuwe werkwijze en financiering vragen om

beeld van de jeugdhulp in Haaglanden. En dat doen

aanpassingen van organisaties. En ook daar sorteert

we. De transformatie van de jeugdhulp wordt dus wel

Jeugdformaat op voor. Er zijn in verschillende

degelijk ingezet.

gemeenten binnen Haaglanden, in samenwerking met andere organisaties, integrale ambulante teams ingezet.

Het uitgangspunt dat gemeenten nu schetsen is een

En we onderzoeken hoe we dit, in de gemeenten waar

jeugdhulp die in 2020 gericht is op ‘resultaatgericht

we dit nog niet doen, kunnen inrichten. Bij de start van

werken’: de juiste hulp op maat met meer samenhang

de hulp zullen wij nog scherper moeten inschatten

en minder dure gespecialiseerde hulp. Bij de start van

welke hulp er nodig is en tot welke resultaten de hulp moet leiden. We ontwikkelen en versterken op dit

Bas Timman

moment vaardigheden op het gebied van diagnostiek en behandeling. Op de vraag of wij ons zorgen moeten maken over de invoering van resultaatgericht werken per 2020 heb ik wel een antwoord. Het stellen van doelen en het werken aan een concreet resultaat voor jongeren en ouders zit in ons DNA. De samenwerking en samenhang tussen de verschillende hulpvormen van Jeugdformaat was al sterk en de samenwerking met andere organisaties wordt met de dag intensiever. Ik durf de stelling wel aan dat de transformatie naar resultaatgericht werken uitstekend past bij Jeugdformaat.

20 |

| 21


lamp de motor van vernieuwing

Van tram gemist naar lekke band

In twee logeerhuizen van Jeugdformaat worden nu

Monique werkt op een locatie van Jeugdformaat

leasefietsen aangeboden. En jongeren hebben hun

waar jongeren in een groep wonen. Regelmatig had

eerste ervaringen gedeeld:

ze gesprekken met jongeren over hun leefstijl. Veel jongeren die bij Jeugdformaat wonen, kiezen al gauw

”Ik hoef niet meer op de tram te wachten, we bewegen

voor een OV-abonnement. Ze laten de fiets liever staan.

meer en we houden geld over. Hiervoor halen we veel

Als Monique opperde: “Je kunt ook gaan fietsen?”,

lekker fruit en bij mooi weer krijgen we ook nog een

antwoordden de meeste jongeren met: "Nee, ik heb

lekker kleurtje :)”

gewoon recht op een OV-abonnement hoor!” Dat is zonde vindt Monique: “Fietsen is nu juist dé simpele en

”Ik kan zo makkelijker naar mijn moeder, daar komt

laagdrempelige manier om aan dat geadviseerde uurtje

namelijk geen tram”

fysieke inspanning te komen.”

In JF Magazine 28 heb je gelezen dat in 2017 lamp van start ging, het innovatielab van Jeugdformaat van start ging. lamp heeft als doel: verbeteren, veranderen en vernieuwen. lamp werd vorig jaar geïntroduceerd omdat we (nog) meer willen denken in kansen, de geboorte van ideeën en het gevoel van ondernemerschap willen stimuleren en interne en externe samenwerking willen verbeteren. Ook willen we ervoor zorgen dat co-creatie sneller kan starten en moedigen we slim gebruik van nationale en internationale ontwikkelingen aan.

Zelfvertrouwen en weerbaarheid De gesprekken met de jongeren waren voor Monique aanleiding om eens na te denken over hoe dat anders zou kunnen. Gaat Jeugdformaat zich dan met bewegen bemoeien? Jongeren die hulp krijgen van Jeugdformaat hebben toch wel iets anders aan hun hoofd? Monique laat weten: “Natuurlijk blijft het prioriteit voor Jeugdformaat om eerst de hulp te bieden die de jongere nodig heeft. Maar verschillende onderzoeken tonen aan dat een fit lijf zorgt voor een fit brein. Een fit lijf vergroot je zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat de weerbaarheid wordt vergroot. En daarom ben ik ervan overtuigd dat

Resultaat van lamp in 2017

beweging wel degelijk kan bijdragen aan de hulp die wij

In 2017 zijn er 26 ideeën binnengekomen bij lamp. Een

aan onze, vaak kwetsbare, jongeren bieden.”

aantal ideeën worden op dit moment vormgegeven en getest. Hierbij wordt ook samengewerkt met externe

‘Ja’ zeggen tegen andere dingen

partijen. Judith Reuser van lamp: “Ruim 70 procent van

Volgens Monique is ook het feit dat er kosten worden

de ideeën die lamp in 2017 ontving, zijn gericht op fitte

bespaard als jongeren gaan fietsen in plaats van dat ze

collega’s en fitte cliënten. De ideeën die zich richten

de tram pakken interessant. Monique: “Fietsen is stukken

op collega’s sluiten naadloos aan op de HR visie van

goedkoper dan een OV-abonnement. Voor € 12,- kan

Jeugdformaat. Aan deze ideeën wordt op dit moment,

Jeugdformaat een fiets met versnellingen leasen. Dat

samen met collega’s die ideeën hebben aangedragen,

scheelt maar liefst € 41,- met een OV-abonnement.

Zo werkt lamp

invulling gegeven. De ideeën rondom fitte cliënten

Dat is dus € 41,- per jongere, per maand die een locatie

lamp is realistisch en daarom starten we bij elk idee met

lopen hier parallel aan en worden in de vorm van een

extra kan besteden aan een gezonde levensstijl. Of wat

kleine stappen. Hieronder zie je hoe we dat doen.

pilot getest. Een voorbeeld van zo’n idee is het idee

dacht je van niet langer ‘nee’ verkopen aan een jongere

Heb jij een idee? lamp is vrij, flexibel en staat overal

van Monique Barning, pedagogisch medewerker bij

die wil gaan sporten omdat er geen budget voor is.

voor open. Maar we hopen dat de ideeën die je hebt

Jeugdformaat.”

Besparen we op OV-abonnementen, dan kunnen we

de hulpverlening verbeteren en/of collega’s in de

‘ja!’ zeggen tegen een sportabonnement. Er zijn zoveel

hulpverlening ruimte en energie geeft om zichzelf te

mogelijkheden!”

ontplooien. Stuur jouw idee naar lamp@jeugdformaat.nl

1

Idee 22 |

2

Goed idee?

3

Team samenstellen

4

Plan maken

5

Doen!


Door Renee van Duren

Hart voor de jeugd van nu en de toekomst

Wat wil je binnen nu en twee jaar veranderen bij

Wat staat er als eerste op de planning?

Jeugdformaat?

Beeld en geluid zijn belangrijke randvoorwaarden. Het

Veranderen is geen doel op zich. Ik ben ervan overtuigd

nieuwe ICT-netwerk moet hierin voorzien. We willen

dat de regio en Jeugdformaat een krachtig jaarplan en

daarbij fasegewijs toe naar een sociaal intranet die de

visie heeft: realisatie daarvan is in volle gang. Fundament

toegangspoort vormt tot je werkplek. Je start er (zonder

voor mij is ons gedrag: verbinden we ons aan de doelen

nog een keer in te loggen) eenvoudig je applicaties zoals

en wat doe jij of ik als iets niet goed loopt? Eén van

Morecare4, Youforce maar ook Word en Powerpoint.

de speerpunten voor mij is het programma Digitale

Je legt makkelijk contact met je collega’s via een

Transformatie. Dat programma draait vooral om denken

persoonlijke chat of groepschat. Je sluit aan bij groepen,

in digitale mogelijkheden, digitale kansen.

waarin thema’s die jouw interesse hebben worden besproken en je deelt ervaringen en dilemma’s met

Johan ter Maaten: directeur bedrijfsvoering

Wat betekent Digitale Transformatie voor collega’s van

collega’s. Doordat beeld en geluid straks mogelijk zijn,

Jeugdformaat?

kun je makkelijker e-learning modules volgen. In mei

De kern is het denken in digitale mogelijkheden. Dat

volgt verdere communicatie over die fasering: eind 2018

raakt alle facetten van ons werk. Een evidente is E-health

willen we dit totaalplaatje hebben geïmplementeerd.

– of digitale zorg. We willen als Jeugdformaat aansluiten

Tijdslijn voor belangrijke stappen zoals beeld en geluid is

bij de leefwereld van onze cliënten en de regie ook

net voor of na de zomervakantie.

vooral bij hen en hun netwerk behouden. Op het Jeugdformaat inspiratiefestival zijn enkele voorbeelden

Een andere basisvoorwaarde is onze digi-vaardigheid.

getoond.

Lukt het bijvoorbeeld voldoende om je laptop / device bij je cliëntgesprekken te gebruiken, samen het

ook Kwalitaart, lamp: het innovatielab van Jeugdformaat

Ik ben getrouwd met Pien en we wonen samen met

en in bijvoorbeeld garage 2020. We pakken vraag-

drie kinderen in Rotterdam-Nesselande. Ze zijn nog

stukken steeds vaker multidisciplinair aan, niet alleen

jong (5, 6, 7 jaar). Ik vind het een heerlijke leeftijd: die

met experts uit de jeugdhulp, maar bijvoorbeeld ook

open blik en zich kunnen verwonderen over de kleine

uit het bedrijfsleven, data scientists, wetenschap

dingen in het leven. Ik vind het belangrijk om me te

etcetera. Samen kijken met een multifocale bril naar

ontwikkelen, te bouwen, te veranderen. Graag samen

een vraagstuk. Dat verbinden, het nieuwsgierig zijn

met anderen en gericht op een gemeenschappelijk

naar de ander en echt ontmoeten, gecombineerd met

doel. Tegelijkertijd realiseer ik me ook dat dit alles geen

gedrevenheid brengt een enorme ontwikkelpotentie.

Bijvoorbeeld de manier waarop we onze administratieve

Want ja: ook de jeugd van de toekomst heeft recht op

de vraag stellen: kan dit efficiënter en zou een vorm

vanzelfsprekendheid is. Daarom kies ik bewust voor de zorg. Ik wil daaraan een bijdrage leveren.

hulp. Dit betekent dat we alert moeten zijn op kosten Waarom heb je gekozen voor Jeugdformaat?

per hulptraject. Het toewerken naar heldere resultaten

Enerzijds is Jeugdformaat een grote organisatie met

met heldere doelstellingen qua duur van het traject

veel expertise in zowel de staf als bij de hulpverleners.

is een must. Het benutten van digitale kansen en het

Anderzijds is het juist kleinschalig door haar sterke focus

gebruikmaken van digitale zorg is geen vrijblijvendheid

om aan te sluiten bij de lokale omgeving: de individuele

als we ook de volgende generaties nog willen blijven

gemeenten. Dit doet Jeugdformaat vanuit een heldere

ondersteunen.

visie: weten waar je eigen kracht ligt en het willen benutten/samenwerken met de anderen. Die combinatie

Gedrevenheid maakt dat je je professioneel wilt blijven

spreekt me erg aan.

ontwikkelen. Je wilt resultaten boeken op alle niveaus - transitiedoelen, organisatiedoelen, je projecten en

Wat heeft de jeugdhulp volgens jou echt nodig?

werkagenda’s – en je denkt daarbij niet in silo’s. Het

Kern is en blijft voor mij: “Gedrevenheid, met hart voor

volhardend zijn, maakt in mijn ogen vaak het verschil

de jeugd van nu en de toekomst”. Dat bindt ons.

in je realisatiekracht: niet opgeven, geen tribunegedrag,

Dat zie je bijvoorbeeld mooi terug in initiatieven als

maar ook zelf het initiatief nemen: de ander opzoeken.

Jouw Ingebrachte Mentor (JIM), IAT/Inverbinding, maar

24 |

“De kern is het denken in digitale mogelijkheden. Dat raakt alle facetten van ons werk en dus ons allemaal”

Wie ben je, wat houdt je bezig?

hulpverleningsplan bij te werken of (op termijn) een e-health module te starten. Graag ontdek ik samen hoever we daarin zijn in de dagelijkse praktijk. Wat wil je jouw collega’s meegeven? Als je ideeën hebt rondom digitale kansen of mogelijkheden. Laat het weten via

Het raakt echter ook ondersteunende activiteiten.

lamp@jeugdformaat.nl

processen en applicaties inrichten. Dat we ons steeds van digitaliseren daar een bijdrage aan kunnen leveren. Je kan dan bijvoorbeeld denken aan het voorkomen van dubbele invoer. Daarbij hoort ook een evaluatie hoe we de applicaties nu ingericht hebben: welke mogelijkheden zijn er om ze eenvoudiger te maken en meer intuïtief. Hier is nog volop werk te verrichten. De mogelijkheden van data en informatie worden steeds belangrijker. Dit betreft het doorontwikkelen van dashboards die onze (stuur)informatie bevatten. Je ziet echter ook nieuwe ontwikkelingen waarbij er verbinding wordt gelegd met nieuwe vakgebieden zoals `data scientists’. De eerste voorbeelden zie je al opkomen: modellen die helpend zijn om in een vroeg stadium op cliëntniveau inschattingen te maken over de verwachte trajectduur.

Lees op pagina 16 en 17 meer over Digitale Transformatie


Avonden stonden ze al met een paar jongens te klussen

De andere kant van de hulpverlening

aan zijn scooter. Onderdelen werden bezorgd en de vraag: ”Is er een pakje binnengekomen?”, werd dagelijks gesteld. Ikzelf, nooit verder gekomen dan 30 jaar geleden de trotse eigenaar van een Puch Maxi, keek vol bewondering naar het gemak waarmee ze de scooter een transformatie gaven. Af en toe werd er uitgelegd wat er allemaal wel niet verbeterde en er werden ideeën

“Zo was de wereld even gedraaid: ik de professional, die door de jongens werd aangesproken op de keuze van mijn ‘vrienden‘“

uitgewisseld over de toekomstige prestaties van de scooter. Ik knikte dan maar wat. Daarmee wekte ik

sparen voor een eigen huisje. Hij vroeg nog snel of ik

blijkbaar de indruk dat ik hetzelfde technische inzicht

daar woonde en zei dat hij moest opschieten: ”Het eten

had als zij.

van de klanten wordt koud!” Voor ik het wist scheurde hij de straat weer uit en keken de jongens van de

En eindelijk, op een winterse avond stonden ze trots in

scooter mij stomverbaasd aan. Ongemerkt waren ze

het kantoor. De scooter was af. Glimmend werden alle

dichter bij me gaan staan. Ze dachten waarschijnlijk dat

technische details nog een keer benoemd en de vraag:

ik overvallen werd door een bezorger die mijn naam

“Kom je buiten kijken?”, bleef uiteraard niet uit. Daar

wist. Net toen ik wilde uitleggen dat de jongen mijn oud

stond ik dan, dikke jas aan, muts op, mijn ogen gericht

mentor kind was zei één van de jongens: “Mischa, je

op een mat grijze scooter. Mijn hersens kraakten. Ik

moet echt betere vrienden zoeken. Je bent echt best

probeerde te bedenken wat ik kon zeggen. Lastig, omdat

wel oud en dan moet je niet omgaan met criminelen.”

al die technische details voor mij totaal onbegrijpelijk zijn. Op mijn vraag welke kleur ze de scooter gingen

Gierend van de lach heb ik uitgelegd dat het een oud-

spuiten werd meewarig gereageerd. Die mat grijze kleur,

jongere was die ik heb begeleid. Ze keken me serieus

dat wás de kleur. Ik dacht dat de scooter in de grondverf

aan met een blik van ‘jij zegt het’. Zo was de wereld even

stond. Gelukkig was mijn opmerking snel vergeten op

gedraaid: ik de professional, die door de jongens werd

het moment dat ik vertelde dat ik nog nooit een scooter

aangesproken op de keuze van mijn ‘vrienden‘”. En ik

in mat grijs had gezien.

hoorde ze denken, van scooters snapt ze ook al niets.

Nadat ik complimenten had gemaakt en ze had laten weten dat ik zelf amper een band kan plakken, laat staan een scooter repareren, stopte er prompt één voor mijn neus. Een scooter. “Hé Mischa!, de bestuurder van de scooter stapte af en rende naar mij toe... Hij pakte me beet en ik kreeg een knuffel. Ineens herkende ik zijn stem. Ik vroeg verbaasd:

Als professional in de jeugdhulp maak je vaak vervelende, emotionele en soms heftige situaties mee. Maar er gebeuren ook veel mooie dingen. Situaties die professionals nog lang bijblijven. Soms grappig, spannend, hilarisch, maar vooral zonde om niet te delen. Mischa Stoel, pedagogisch medewerker bij Jeugdformaat, deelt zo’n ervaring.

“Wat doe jij hier?” Hij deed zijn bivakmuts af en vertelde dat hij nu bezorger was. Ook had hij zijn rijbewijs, hij pakte zijn portemonnee en liet trots zien dat het een 'echte' was. “Nu heb ik een echt rijbewijs als ze me aanhouden. Daar kunnen ze me dus niet meer voor oppakken”, zei hij. Hij vertelde nog wel dat hij net vrij was, maar hij vulde geruststellend aan: “Ach je kent me toch?”. Bezorgen verdiende niet veel dus moest hij wel eens uitwijken naar andere werkzaamheden. Hoe dan ook, hij had z’n rijbewijs zelf betaald en nu was hij aan het

26 |


eenvakapart.nl

Word jij de regisseur van je eigen gezinshuis?

Jf magazine #30  
Jf magazine #30  
Advertisement