A-krant december 2014

buurtkrant van het A-Kwartier

krant

jaargang 30 nummer 4 | 2014

Winterwelvaart: editie 8 Pieter Bootsma: vriend van de stad Mijn huis: Pakhuis Hamburg Jan Wiebe van Veen directeur van het Scheepvaartmuseum

Belangrijke adressen/telefoonnummers: Politie: 0900-8844 Meldpunt overlast: 5875885 brugt.aanen@groningen.politie.nl Wijkpost Binnenstad voor klachten over uw woonomgeving: 3678910 Huisvuil en Oud Papier: zie de Afvalwijzer op de site van de gemeente: www.gemeente.groningen.nl/restafval/afvalwijzer Groot afval op afroep: 3671000.

A-krant: De A-krant is een uitgave van buurtvereniging ‘Het A-Kwartier’ en verschijnt 4x per jaar in een oplage van 1800 exemplaren. Bij een teveel aan kopij kan de redactie besluiten de kopij verkort, niet of pas in een volgend nummer te plaatsen. Ingezonden brieven worden niet anoniem geplaatst en de schrijver/ster is verantwoordelijk voor de inhoud.

Bestuur buurtvereniging Het A-Kwartier: Esther Klaver (voorzitter) 06 46133635 Sjoerd Stienstra (penningmeester) 3114770 Henk Cuperus (secretaris) 3181363 Fleur Woudstra (activiteiten) 5892320 Gerard Gosen 06 44454668 Denies Margry 06 37468217

aeklaver@gmail.com sjoerdstienstra1946@gmail.com henkcuperus@tele2.nl fleurwoudstra@gmail.com gerardgosen@hotmail.com d.margry@gmail.com

Banknummer buurtvereniging: NL33INGB0005031398 Buurtpand de Oude Drogisterij: Lage der A 4: Hans Imelman, 3125020 Hier is elke laatste zondag van de maand de Buurtborrel van 16.00-18.00 uur Website Buurtvereniging: www.a-kwartier.nl voor de laatste stand van zaken Post voor Het A-Kwartier en voor de A-krant kunt u sturen naar: A-kerkstraat 22-5 9712 BG Groningen e-mail: hetakwartier@gmail.com Wilt u het A-Mail bulletin ontvangen?

Geef uw e-mailadres door aan: amailbulletin@gmail.com Omslagfoto: ‘A foggy December view of the Kijk in ‘t Jatstraat’, Abigail Gawith (2010)

van de redactie

colofon

Het is winter geworden in Nederland. Om u enigszins door dit koude seizoen heen te helpen: de decemberuitgave van de A-Krant, met een opmaat naar kerstmis.

Voorafgaand daaraan alweer de achtste editie van WinterWelvaart waarover u in dit nummer het nodige kunt lezen. En als het dan toch koud moet worden, laat het dan tijdens WinterWelvaart maar weer eens ouderwets sneeuwen zodat de aanblik van oude schepen en feeëriek verlichte stalletjes langs de kades van de A helemaal beeldschoon is.

Een ruim gevulde A-Krant met daarin een gesprek met Pieter Bootsma, gezicht van Vrienden van de Stad Groningen en niet vies van ferme uitspraken als het gaat om de gebouwde omgeving. Ook een portret van directeur Jan Wiebe van Veen over het verleden en de toekomst van zijn Scheepvaartmuseum. Daarnaast een bezoekje aan de leesclub van het A-Kwartier, een verslag van een andere buurttraditie: de A-Kwartierwijnproeverij, de agenda, de Geschiedenis van mijn Huis, een prachtige kinderkerstpuzzel, het gedicht van Sacha Landkroon, de column van Bob van Dijk en verder de nodige wetenswaardigheden uit de buurt.

2015 wordt een jubileumjaar voor de buurtvereniging. Dertig jaar en dat wordt gevierd.

Houdt u het laatste weekend in mei maar vast vrij want dan is het feest!

Ook ter ere van 30 jaar A-Kwartier heeft de buurtvereniging het plan opgevat een begin te maken met de financiering en plaatsing van zgn. Stolpersteine (struikelstenen) bij de huizen van de meer dan 150 buurtbewoners die tijdens WO2 zijn gedeporteerd en vermoord.

Dat is een duur project waarvoor donaties zeer welkom zijn. U kunt het project steunen door geld over te maken op het banknummer van de vereniging (zie hiernaast) o.v.v. ‘Stolpersteine’.

Wij wensen u fijne feestdagen en veel leesplezier. (HS) Redactie: Gea Scheperkeuter, Denies Margry, Henk Cuperus, Bob van Dijk, Han Santing (vormgeving & eindredactie) Kopij voor A-krant 2015|1 inzenden vóór 15 februari 2015

Medewerkers aan dit nummer: Francis van Dijk Gerard Gosen Fleur Woudstra Sacha Landkroon Carlien Dubben (illustraties) Drukwerk: drukwerk Max, Duiven

EETCAFÉ HAVENZICHT Dagschotels v.a. € 7,50 tot € 15,00 Keuken open: 17.00 tot 21.00 uur Lage der A 37 Groningen 050 - 3126621 / 06 23140333 cafehavenzicht@ziggo.nl www.havenzichtgroningen.nl

activiteiten buurtvereniging • Zondag 4 januari 2015 16.00 - 18.00 uur: Nieuwjaarsvisite van het A-Kwartier met heerlijke hapjes en gloeiende Glühwein in onze oude vertrouwde Drogisterij.

• Zondag 25 januari 16.00 - 18.00 uur: Buurtborrel in de Oude Drogisterij en vanaf 17.30 uur een bord warme gevulde huisgemaakte Wintersoep (worst apart) in de Oude Drogisterij voor al die buurtbewoners -ook niet-leden- die zich d.m.v. voorintekening vóór 23 januari hiervoor hebben opgegeven via: hetakwartier@gmail.com Kosten per bord ¤3,- voor leden/donateurs of met geldige collegekaart en ¤3,50 voor niet-leden van de buurtvereniging.

• Zondag 22 februari 16.00 - 18.00 uur: Buurtborrel in de Oude Drogisterij • Zondag 29 maart 16.00 - 18.00 uur: Duitse Buurtborrel in de Oude Drogisterij met Duitse drankjes en lekkernijen en interessante verhalen van onze eigen Duitse buurtbewoner(s).

• Zondag 26 april 13.30 uur: Stadswandeling of stadsfietstocht met aansluitend van 16.00 - 18.00 uur: Koningsborrel in Oude Drogisterij.

5

Het 6e Grootscheeps Scheepsdictee: ‘De Koning, de Zwaan en de Valk’

va

ar

t

Maandagavond 10 november presenteerde onze buurtgenoot Commissaris der Koning Max van den Berg het jaarlijkse dictee aan boord van de ‘Jozephina’, het schip van Albertien en Bob van Dijk aan de Reitdiepskade.

Een vol scheepsruim met een presentator die er steeds meer lol in kreeg. Bob had weer een leuk verhaal met moeilijke woorden gemaakt over de (werkelijk gebeurde) onverwachte komst van Koning Willem-Alexander aan de tevens in hun bezit zijnde Herberg ‘In de Valk’ te Middelstum afgelopen meimaand. Met een stoute verwijzing naar de losbollige Herberg ‘In de Witte Swaen’ die ooit in de Zwanestraat heeft gestaan. De tekst is geheel na te lezen op de site: www.dictees.nl alwaar ook een sappig relaas van de avond te vinden is, verluchtigd met foto’s van onze eigen hoofdredacteur. Het dictee is inmiddels een foto’s: Han Santing leuke traditie geworden die velen weten te waarderen.

in

te

rw

el

Hoge der A 20e

de

ns

W

9712 AD Groningen

oo

k

tij

050 3120895

margovandersluis@ziggo.nl www.margovandersluis.nl

6

H

et boek (‘Godenslaap’ van Erwin Mortier) had ik niet gelezen. Op internet had ik wel wat recensies gelezen en die waren óf heel positief, óf het boek werd afgekraakt.

En zo was het ook met de meningen van de deelnemers van de leesclub die in het A-kwartier eens per zes weken bijeenkomt. De één vond het schitterend en de ander kwam er niet doorheen.

De leesclub is al in 1990 opgericht en hoewel het ledenaantal wat fluctueert staat het nu op zeven. Het is een gemengd gezelschap, wat bijzonder is, want leesclubjes bestaan meestal alleen uit vrouwen. De leden wonen in het A-kwartier, hebben er gewoond of hebben er een winkel. In ieder geval hebben ze allemaal een zekere binding met onze wijk.

Er is nog ruimte voor een achtste lid. Die moet dan wel genoeg ruimte hebben in zijn of haar huiskamer om de hele groep te ontvangen. De bijeenkomsten vinden namelijk steeds bij een ander lid plaats. Degene die ontvangt kiest ook het boek uit. En dat is een echt papieren boek, want geen van de leden leest op een e-reader.

Dit keer heeft schilder Ben Rikken het boek uitgekozen en dat is vast geen toeval, want in Bens atelier/werkruimte, wordt de schrijver (door de liefhebbers) geprezen met zinnen als: ‘Wat een taalkunstenaar!’ en ‘Hij tekst: Denies Margry schildert het verhaal’.

Er zijn wel meer leesclubs maar dit is een heel gezellige. Iedereen komt als ie kan en eerst wordt er wat over het boek gepraat. Het zijn altijd Nederlandstalig boeken, maar als het toevallig een vertaling is, mag je het boek natuurlijk in ook in de oorspronkelijke taal lezen. Aan titelverklaringen en stijlfiguren benoemen doet de club niet. Nee, vertel wat je er van vond, wat je opviel of waar je aan moest denken. De meningen zijn meestal verdeeld, het komt niet vaak voor dat ze het allemaal met elkaar eens zijn.

Maar het gaat niet de hele avond over het boek en de literatuur, er is ook ruimte voor andere gespreksstof. Na een uur komen de wijn en de zoutjes op tafel en wordt er ook besproken wat er in de kranten stond en verteld over vakantie- en reisplannen. En dan worden de agenda’s getrokken, een foto’s: Han Santing nieuwe afspraak gemaakt en het nieuw te lezen boek aangekondigd. Over zes weken zijn ze weer 300 pagina’s verder en begint de discussie weer opnieuw. Voor meer informatie over de leesclub, mail naar: info@walsma.nl

A-Kwartier leesclub

7

WinterWelvaart - Sterrenbeeld Kunstroute tekst: Francis van Dijk De hele zonnige zomer lang hebben we kunnen genieten van het bruisende leven op en rond het water van de Hoge en Lage der A. Inmiddels zijn de terrastafels en stoelen weer grotendeels opgeruimd; het is december.

Maar de buitenpret is daarmee nog niet voorbij. Op 19, 20 en 21 december vindt de (alweer) achtste editie van WinterWelvaart plaats, een van de leukste manifestaties in Groningen.

Ondanks de succesvolle eerdere edities was het helemaal niet vanzelfsprekend dat deze achtste editie door kon gaan. De inkomsten vielen dit jaar erg tegen, onder andere door het wegvallen van sponsoren. Ook de bijdrage van de provincie was beduidend lager dan in eerdere jaren. De organisatie heeft dan ook alle zeilen bij moeten zetten om het evenement door te kunnen laten gaan. Op bescheidener schaal, dat wel -zo is de muziektent De Wollige Walvisch dit keer niet meer van de partij, iets waar sommige buurtbewoners weinig rouwig om zullen zijn- maar zeker zo inspirerend en uitdagend als voorgaande jaren.

Om WinterWelvaart ook voor de toekomst te behouden, start de organisatie een actie waarmee bezoekers een bijdrage kunnen doen.

Via www.winterwelvaart/doneren kun je hier alles over lezen.

Tijdens WinterWelvaart is er een bijzondere sterrenhemel boven het A-kwartier te zien.

Met een sterrenbeeld dat wordt gevormd door de verschillende locaties aan de Pottebakkersrijge, Hoge en Lage der A en Noorderhaven waar beeldende kunst te zien zal zijn.

Aan boord van schepen en op de wal vind je werk van kunstenaars die wonen en werken in het A-kwartier, aangevuld met werk van een aantal bijzondere gastexposanten. Anke Slooff en Francis van Dijk stelden het programma samen.

Voor het eerst in jaren is er werk van Martin Tissing (boven) te zien. De Groninger schilder exposeert in het huis Eem aan de Hoge der A 6.

8

Op de tentoonstelling is ook werk te zien van zijn vrouw Els Otten. Drewes de Wit (linksonder) toont zijn werk in voormalige galerie De Mangelgang aan de Lage der A 29 en werk van beeldhouwer Jan Steen is te zien in het huis van Jan en Liesbeth Bel, Hoge der A 15/1.

Andere gastexposanten zijn onder meer Jan Smeltekop die schilderijen toont aan de Pottebakkersrijge, en Janke de Vries (rechts) van wie foto’s van het Wad hangen aan boord van de Jozephina aan de Reitdiepskade bij de Plantsoenbrug. Schilderijen en grafiek van Anke Slooff zijn te zien aan boord van M.S. Tarakan in de Noorderhaven. Ook kunsthandel Peter ter Braak aan de Noorderhaven is tijdens deze Sterrenbeeld Kunstroute geopend.

Als fijne extra zijn er op drie locaties sieraden te zien en te koop.

Wandel op 19, 20 en 21 december langs het water van de A en de Noorderhaven en geniet van heel diverse exposities op en om het water.

Meer informatie vindt u op de website www.winterwelvaart.nl Bij het Scheepvaartmuseum en bij het infopunt op de Hoge der A ligt een flyer met informatie over de gehele route.

WinterWelvaart: vrijdag 19, zaterdag 20 en zondag 21 december Openingstijden kunstroute: vrijdag 17.00 uur tot 20.00 uur zaterdag en zondag van 12.00 tot 18.00 uur

9

H

et was op 16 november alweer de achtste keer, de zo langzamerhand legendarische wijnproeverij van het A-kwartier onder leiding van Enrico Haayma, de vinoloog van Gall&Gall aan het Helperplein. Bijna twintig liefhebbers van goede wijn mochten genieten van de heerlijke voortbrengselen des wijngaards en konden en passant hun kennis op dit gebied vergroten, voorzover er na een paar uur intensief proeven nog iets van kennis blijft hangen. Aan Enrico zou het niet liggen: op het formulier voor de proefnotities kon je elke wijn op maar liefst 26, ja, zesentwintig! punten beoordelen, van complexiteit, tanninekwaliteit en structuur/mondgevoel tot fruit, opvoeding en druivenras. Op het laatst wist ik niet eens meer tot welk ras ik zelf behoorde, maar het plezier was er alleen maar groter om, want Enrico gaf tekst & foto: Henk Cuperus bij elke wijn prachtig uitleg, waarbij duidelijk werd dat wijn vaak een fascinerend verhaal met zich meebrengt.

Wijngaarden zijn meestal eeuwen oud, maar soms heel jong, zoals Hoeve Nekum in Maastricht, die nog maar een paar decennia bestaat, piepjong voor een wijngaard, maar die al een prachtige wijn voortbrengt. Hoeve Nekum werkt met het druivenras Auxerrois. Iedereen was stomverbaasd: wauw, is dit heerlijke spul Nederlandse wijn? Ja, het wordt warmer, dus dat kan. Is die klimaatopwarming dan toch nog ergens goed voor!

Nog even al die beoordelingspunten: we begonnen met drie witte wijnen, daarna drie rode en tenslotte twee witte dessertwijnen. Dat maakt acht maal 26 is 208 keer een wijn beoordelen! Het is niet verwonderlijk dat op het eind menigeen het overzicht verloor en meer ging voor het pure genieten dan voor een strakke en objectieve beoordeling van het genotene, maar dat lijkt mij juist in het voordeel spreken van Enrico en zijn meesterlijke aanpak. Bij wijn gaat het om het genieten en om niets anders. Ook Enrico’s heerlijke hapjes tussen de wijnen door waren een schot in de roos: bij de witte wijnen witlof met kaassaus en nootjes, hartige taart bij de rode wijnen en frambozentaart na de dessertwijnen.

Na zo’n ervaring weet je weer eens dat de oerknal (zo’n 14 miljard jaar geleden) wel degelijk zijn nut heeft gehad, want naast wat minder geslaagde zaken als een paar wereldoorlogen heeft hij ook de wijnproeverijen in ons Akwartier voortgebracht!

Wijnproeverij

10

van het bestuur We hebben sinds kort een wijkwethouder: Joost van Keulen. Met deze stap wil het college van B en W een extra impuls geven aan de samenwerking tussen bewoners, ondernemers, andere partners, politiek en ambtenaren in de wijk.

De wijkwethouders zullen de komende tijd, in gesprek met (wijk)bewoners en andere partners in de wijk, nadere invulling gaan geven aan de samenwerking. Bij het driemaandelijks overleg met de gemeente heeft het bestuur kennis gemaakt met Joost van Keulen. Als wethouder voor de VVD zal hij optreden als wijkwethouder van stadsdeel centrum (binnenstad, binnenstad-oost, A-kwartier en Hortusbuurt).

Winterwelvaart komt er weer aan! 19, 20 en 21 december zullen de kades van de Hoge en de Lage der A weer gezellig gevuld zijn met boten van de bruine vloot. Er zal dit jaar geen muziektent komen op het pleintje bij de Visserbrug. Dat betekent dus minder geluidsoverlast. Kijk voor het programma op winterwelvaart.nl en elders in deze krant.

Sinds een deel van het A-kwartier is uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied, er camera’s zijn opgehangen, gebiedsverboden zijn opgelegd en er preventief is gefouilleerd, is de drugsgerelateerde overlast sterk afgenomen. Bij Meldpunt Overlast en Zorg zijn er in deze periode weinig klachten ingediend; ook bij de politie is het aantal meldingen veel lager dan anders. De camerabeelden lieten vaak een rustige straat zien.

Wat wel zichtbaar werd was het zogenaamde ‘waterbedeffect’: dealers, gebruikers en omhangers gingen zich ophouden aan de rand van het risicogebied, zoals de Kijk in ‘t Jatbrug, de Hortusbuurt, de Hoge der A en de Visserstraat. Ook de Vismarkt (zuidzijde en omgeving) werd een geliefde plek. De politie is op deze plekken veelvuldig aanwezig, zowel herkenbaar als onherkenbaar. Er wordt bekeurd, aangehouden en weggestuurd.

De pilot is afgerond en dat betekent dat de camera’s binnenkort (voorlopig) weer verdwijnen. Mocht u signaleren dat de overlast weer toeneemt, meldt u dat dan alstublieft bij Meldpunt Overlast en Zorg. U kunt telefonisch een melding doen via (050) 587 58 85 (werkdagen, 10.00 - 17.00 uur) of online via de website van de gemeente Groningen (http:// gemeente.groningen.nl/overlast/meldpunt-overlast-zorg). U kunt niet anoniem een melding doen, maar uw melding wordt wel vertrouwelijk behandeld.

11

Vismarkt 33 Groningen (boven DA drogisterij) 06 5757 9694 www.maibeauty.nl

Op de Hoge der A woedt tussen een aantal bewoners een heuse bomenstrijd.

Vanwege de renovatie van de Visserbrug zijn er bomen verwijderd die in een later stadium weer teruggeplaatst zijn. Aanleiding voor een aantal omwonenden om het aantal bomen en de plek ter discussie te stellen. Die discussie duurt inmiddels een jaar. De betreffende bewoners lijken er onderling niet uit te komen. Desgevraagd heeft de buurtvereniging de gemeente geadviseerd in dit geval zelf een besluit te nemen. Niet iedereen neemt de buurtvereniging dit in dank af, blijkens mails en een artikel in de krant. In tegenstelling tot wat het artikel doet suggereren, voelt de buurtvereniging zich niet geroepen een inhoudelijk standpunt in te nemen over de kwestie aangezien de veiligheid en de leefbaarheid van de buurt niet in het geding zijn. Toch hadden we een gemeenschappelijk standpunt van buurtbewoners graag ondersteund.

Het verdwijnen van de raamprostitutie is weer een stap dichterbij. Een aantal raamexploitanten heeft het hoger beroep bij de Raad van State over het gemeentelijk besluit om géén vergunningen te verstrekken na 1 januari 2016 verloren. Verder beroep is niet meer mogelijk. Het besluit is daarmee definitief. Wijkwethouder Van Keulen heeft de buurtvereniging uitgenodigd met ideeën te komen over de toekomst van de Hoekstraat en Muurstraat.

Een aantal ondernemers en bewoners van de Brugstraat en A-straat heeft op initiatief van Herman Siersema een gesprek gearrangeerd met wethouders Van der Keulen en Van der Schaaf om te praten over de gevaren en ongemakken waarmee ze dagelijks worden geconfronteerd door met name het busverkeer. Tijdens deze eerste bijeenkomst bleken de ondernemers verrassend eensgezind te zijn: de bussen moeten via een andere route worden geleid, er moet meer ruimte komen voor de voetgangers, het gebied rond de A-brug moet meer een verblijfsgebied worden dan een gebied voor doorgangers, laden en lossen moet mogelijk blijven en de natuurlijke verbinding tussen de A-straat en de Westerhaven moet worden verbeterd.

De gemeente speelt zelf ook met de gedachte de bussen te bannen uit de binnenstad en heeft er inmiddels onderzoek naar gedaan: qua rijtijden blijkt het weinig verschil te maken als de bussen buiten het centrum rijden. Over een paar maanden krijgt het gesprek tussen ondernemers en wethouders een vervolg. De buurtvereniging treedt in deze op als gespreksleider en bewaakt dat de plannen de veiligheid en leefbaarheid de Brugstraat in 2009 (foto Jeroen de Hoog - 0550.nl) van de wijk ten goede komen.

13

Kunstproeverij

Erika Stulp

Oude Kijk in ‘t Jatstraat 62 open op afspraak: 050 3184651 06 36167686

www.erikastulp.nl

Toen zo’n drie jaar geleden de Kookwinkel aan de Oude Kijk in ’t Jatstraat van de familie Albering ermee ophield was er niemand die het pand wilde huren.

We zaten midden in de crisis en er was weinig animo voor een nieuwe winkel, geen huurder te vinden.

En dus werd er een voortvarend besluit genomen: de familie ging zelf weer een winkel oprichten.

Dochter Merlijn was al een tijdje bezig met een kwekerij en had de naam ‘Stadsakker’ hiervoor al Denies Margry vastgelegd. Ze rolde ook in het familiebedrijf en gaf de naam met liefde door aan de nieuwe winkel.

En zo komt het dat we naast de ‘Stadsbakker’ en ‘Stadse Fratsen’ ook een ‘Stadsakker’ kregen.

In de winkel kun je naast mooie kadootjes, ook allerlei gereedschappen, zaden en andere toebehoren voor kweken en wecken vinden. Mensen die zelf hun groenten en/of kruiden verbouwen, hoeven niet ver voor een zakje aarde, een schep of snoeischaar.

Op vrijdagochtend is Merlijn aan het oogsten op de kwekerij. Moeder Frances staat dan in de winkel, zij houdt van het wecken en de mooie producten. Merlijn is meer van de vieze vingers.

In de kwekerij in Hoogkerk staat groente niet alleen in de volle grond maar ook in een tunnelkas en daar worden allerlei groenten verbouwd.

Zo hebben ze onder meer: kropsla, courgettes, bietjes, sjalotten, spinazie, verschillende soorten tomaten, prei, groenselderij, bloemkool, broccoli, Merlijn Albering (foto: Han Santing) komkommers, paprika, peper en radijs.

Sinds dit jaar liggen deze biologische lokale groenten ook in de schappen van de winkel.

Via crowdfunding zijn er kopers gevonden die voor een vast bedrag wekelijks een groentepakket krijgen bestaande uit zes soorten groenten. Afhankelijk van het seizoen kan de variatie natuurlijk wat meer of minder zijn.

‘Lokaal’ is het nieuwe ‘biologisch’, vertelt Merlijn. Niet voor niets staat op een van hun kaartjes: “Wat je van ver haalt is lekker, wat je lokaal kweekt smaakt beter”.

Ook al kun je nu al lokale biologische groente gewoon in onze wijk kopen, bij de Stadsakker vinden ze het nóg beter als je het allemaal zelf kweekt. (stadsakker-winkel.blogspot.nl) 15

samenstelling: Gea Scheperkeuter • Lagen in Stad, Noordelijk Scheepvaartmuseum 15 februari 2014 - 31 december 2015 De archeologische tentoonstelling ‘Lagen in Stad’ vertelt het verhaal van Groningen aan de hand van archeologische vondsten in de stad Groningen. De archeologische vondsten tonen alle tijden van de menselijke Groningse geschiedenis: van de prehistorie tot in de negentiende eeuw.

• Het Groningen van Cornelis Jetses, Noordelijk Scheepvaartmuseum 4 oktober 2014 - 1 februari 2015 Cornelis Jetses, geboren in 1873 te Groningen, was een illustrator. Zijn gedetailleerde illustraties in schoolboeken, zijn schoolplaten en zijn historische prenten zijn zeer bekend geworden bij een breed publiek. Het meest bekend is hij als de tekenaar van ‘Ot en Sien’ en het welbekende leesplankje met ‘Aap, Noot, Mies’.

In de tentoonstelling vormt het Groningen van Cornelis Jetses het centrale thema.

• Cees Drubbel, Noordelijk Scheepvaartmuseum 14 februari 2015 - 15 maart 2015 Prachtige impressies van landschappen en scheepsporttretten van kunstenaar Cees Drubbel uit Annen. Sinds zijn pensionering in 2005 trekt Cees er met zijn schildersspullen in alle seizoenen op uit, om alles van betekenis in de natuur en de dorpen in wijde omgeving vast te leggen.

• Het Luthers Bach Ensemble brengt de Messiah van Händel in de Der Aa-kerk zaterdag 20 december en zondag 21 december 2014, 15.00 uur • Kerstconcert ‘Bethelehemu’ van The Gents in de Der Aa-kerk dinsdag 23 december 2014, 20.15 uur De mannen van The Gents zingen de sterren van de hemel tijdens het kerstconcert.

• Kerstconcert Roder Jongenskoor in de Der Aa-kerk woensdag 24 december 2014, 19.30 uur Ook dit jaar zet het Roder Jongenskoor de traditie voort: op kerstavond zingt het koor traditionele en eigentijdse kerstliedjes.

• Eurosonic ook in de Der Aa-kerk donderdag 15 januari en vrijdag 16 januari 2015 Groningen is weer even het middelpunt van muziek tijdens Eurosonic/Noorderslag.

16

• Messiah van Händel in de Der Aa-kerk vrijdag 30 januari 2015, 20.00 uur Samen met het bekende barokorkest Concerto d’Amsterdam en met een uitmuntende cast van solisten brengt Vocaal Ensemble Cantatrix de Messiah van Händel.

• Kerstveurstelln - De Grunneger Sproak in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 zondag 21 december 2014, 14.00 - 16.00 uur Voorstelling/vertelling over de geboorte van Jezus en de vervolging door koning Herodes.

• Het festival NU in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 zaterdag 3 januari 2015, 20.00 – 23.59 uur Het mooiste dansfeest in Groningen.

• Nijjoarsverziede Grunneger Sproak in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 zaterdag 10 januari 2015, 20.00 uur Nieuwjaarsvisite dus. Met ondere andere twee korte Groningstalige voorstellingen.

• Opera della Casa: ‘Over Tijd’ in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 zondag 18 januari 2015, 15.00 uur én 20.15 uur In ‘Over Tijd zingt Irina Mutsikôva de sterren van de hemel en gaat Dolores van den Broek los op de piano. In de rol van Tilly Talsma presenteert Marlies de Waard een feestelijk programma met klassieke liederen en duetten, opera- en operette-aria’s.

• ‘Timbertown Follies’ in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 januari 2015 (data nog niet bekend; kijk op de site: www.deraatheater.nl) Wegens succes verlengd: voorstelling over de Engelse soldaten die tijdens WO I aan het Engelse Kamp werden opgevangen en uit verveling een variétégezelschap oprichtten.

In het Engels, Nederlands én Gronings!

• Theater te Water: ‘De Grote Schok’ in het Der Aa-theater, A-kerkstraat 11 donderdag 5 en vrijdag 6 maart 2015, 20.30 uur Een voorstelling over gewone mensen tegen het ongewone decor van de aardbevingen.

Een huisje, een vrouwtje, scheuren en een bezoeker. Romantische gebeurtenissen en journalistieke bemoeienis. Politieke beslommeringen en het nemen, NAM, genomen.

• In de tentoonstellingsserie ‘Gasten’ ontvangt Henk Kraayenzank in zijn atelier ditmaal de Groningse kunstenaar Peter H. Propstra (tekeningen en objecten) vanaf 22 november t/m 28 december op zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.30 uur Atelier Henk Kraayenzank, Visserstraat 40, Groningen (050-3135798) 17

foto: Bob van Dijk

Pieter Bootsma: vriend van de stad tekst: Henk Cuperus

O

nder de prominente bewoners van het A-Kwartier valt ook zeker Pieter Bootsma te rekenen. Hij begon zijn loopbaan als leraar aardrijkskunde aan het Wessel Gansfortcollege. Later werd hij daar directeur. Na zijn pensionering werd hij het boegbeeld van de stichting Vrienden van de Stad Groningen en van het PCEG (Platform Cultureel Erfgoed Groningen), organisaties die nieuwe architectuurontwikkelingen in de stad kritisch en nauwlettend volgen en zich sterk maken voor het behoud van Groningens tastbare verleden. “Ik ben in 1941 in Leeuwarden geboren en opgegroeid in Ferwerderadeel. In 1959 ben ik naar Groningen gegaan, naar achteraf bleek voorgoed. Ik ben geografie gaan studeren en heb na een paar jaar de transitie naar het leraarschap en dus het burgerbestaan gemaakt door aardrijkskunde te gaan geven aan de toenmalige Eerste Christelijke HBS aan de Grote 18

Rozenstraat. Ik gaf zes uur les per week en heb het voor elkaar gekregen dat dat ‘s morgens vroeg kon, zodat ik om half tien klaar was en naar de Universiteitsbibliotheek kon gaan om te studeren. Zodoende ging het snel met de twee laatste jaren van mijn studie.

Ik woonde in de binnenstad, in het Soephuisstraatje, dat uitkomt op de Stoeldraaierstraat.

Ik keek uit op de supermarkt van Van der Werff. Die is er nu niet meer. Op de hoek van het Soephuisstraatje en de Stoeldraaierstraat zat de Groninger vestiging van het Vrije Volk, de krant van de vooroorlogse SDAP en de naoorlogse PvdA. Ik kon hem gratis lezen, want hij werd elke dag in de vitrine opgehangen, zoals dat met meer kranten gedaan werd.

Hier in Groningen heb ik Marijke ontmoet, met wie ik nog steeds getrouwd ben. Zij studeerde toen geneeskunde en heeft met een collega-arts het eerste gezondheidscentrum in Groningen opgezet en wel in de toen nog nieuwe wijk Lewenborg.

Veertig jaar geleden konden we het huis aan de Reitdiepskade kopen, en daar wonen we nog steeds.

Boven: Het Vrije Volk op de hoek Stoeldraaierstraat/ Vandaar naar mijn werk aan de Grote Rozenstraat Soephuisstraatje in 1959 hoefde ik alleen maar even het Noorderplantsoen door Onder: De Eerste Christelijke HBS aan de Grote Rozenstraat rond 1940 (foto’s Beeldbank Groningen) te lopen, rechtsaf te slaan en ik was er. Heerlijk! In 1980 is de school verplaatst naar gene zijde van de Korrewegbrug, nu de Gerrit Krolbrug, aan het van Starkenborghkanaal en kreeg het de naam Wessel Gansfortcollege, dus dat was fietsen geblazen. (Volgens de Mammoetwet van 1968 moesten scholen een naam hebben, vandaar).

De RUG heeft de school in de Grote Rozenstraat gekocht en wilde de halve Hortusbuurt platgooien om er een soort campus à la het Zernike-complex te vestigen maar dat is gelukkig niet doorgegaan. Het gebouw aan de Grote Kruisstraat herinnert aan deze opzet.

De Universiteit heeft met medewerking van het stadsbestuur wel geprobeerd het oude Hortusterrein vol te bouwen maar door de geharnaste tegenstand van de buurt is dat mislukt.

Alleen de oostelijke kant van de oude Hortustuin is grotendeels volgebouwd.

En het prachtige vakwerkhuisje schuin tegenover het schoolgebouw verdween.

19

De combinatie gemeentebestuur-universiteit heeft niet altijd bijgedragen aan het stadsschoon!

In de jaren ‘70 ben ik secretaris van het Nederlands Genootschap van Leraren geworden.

Dat was in de tijd dat de Middenschool ‘hot’ was in de Nederlandse onderwijspolitiek.

Wethouder Wallage was een warm pleitbezorger van de middenschool. De gedachte erachter was dat kinderen gelijke kansen zouden krijgen als ze naar een en hetzelfde voortgezet onderwijs zouden gaan waardoor de koppeling afkomst-onderwijs zou verdwijnen.

Het moest niet meer zo zijn dat een arbeiderskind automatisch naar de ambachtsschool ging en het dokterszoontje naar het gymnasium.

Toch heeft deze gedachte niet gewerkt, want de school werkt niet als een breekijzer, maar is volgend op maatschappelijke ontwikkelingen. Nu zijn we in het andere uiterste beland, namelijk dat de markt zijn werk doet en dat scholen elkaar beconcurreren. Indertijd besteedde ik de helft van mijn tijd aan het lesgeven en de andere helft aan het Genootschap. Ik moest zo’n drie keer per week naar het westen en de trein was altijd mijn ideale werkplek. In ‘77 ben ik rector geworden en had ik geen tijd meer voor het Genootschap. Op school heb ik altijd geprobeerd zoveel mogelijk aanwezig te zijn. Ik liep in de pauzes altijd in de gang rond, aanspreekbaar voor iedereen.

Het tijdsbeslag dat er op leraren wordt gelegd is veel groter dan vroeger door de veranderde samenleving, want de autoriteit van leraren is veel minder groot, ouders zijn veeleisender, de overheid ook met zijn intensiever toezicht op de scholen waarmee de decentralisatie gepaard ging. Doordat de declaratiebekostiging vervangen werd door de ‘lumpsum’ bekostiging werden de scholen gestimuleerd om onderling te fuseren.

Scholen en andere onderwijsinstellingen krijgen van de Rijksoverheid elk jaar één budget voor de kosten van materiaal en personeel. Dit budget heet de lumpsum. Instellingen bepalen zelf hoe ze de lumpsum besteden.

De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op het financiële beleid van onderwijsinstellingen. Zo kwamen Wessel Gansfortcollege, Augustinuscollege, de Hamrik en de Vinkenborgh en twee scholen op het platteland in een fusie terecht en ben ik van rector bestuurder geworden, dus manager. Ook heel interessant en leuk om te doen!

Na mijn pensionering kon ik me bezighouden met een andere interesse, namelijk de gebouwde omgeving. De gemeentelijke dienst RO/EZ (Ruimtelijke Ordening en Economische Zaken) koesterde het idee om allerlei lege plekken in de stad vol te bouwen met mar20

kante bouwsels, zodat de stad zou gaan ontaarden in ‘bruisende architectuur’. Zo moest het terrein naast het Wessel Gansfort bij de Gerrit Krolbrug bebouwd worden met een flat van 75 meter hoog! Het ding zou Brugwachter moeten gaan heten. Een klein ruraal eilandje zou superstedelijk gaan worden. Architect Van Egeraat, die ook voor Poetin heeft gebouwd (dan weet je het wel) zou het ontwerpen. Het bouwsel leek op wuivend riet, slank en naar boven steeds breder. Toen het plan in zijn eindfase kwam verwerd de toren tot een soort uitgerekte wasmachine; het oorspronkelijke idee was veel te duur. Het was een enorme aanslag op de hele omgeving. Gelukkig viel net op tijd de economische crisis in en is het project afgeblazen.

Beeldmerk van ‘Vrienden van de stad Groningen’ Ik zat al in het bestuur van Vrienden van de Stad Links: Het ontwerp voor De Brugwachter van Erick van Groningen en we hebben met Tineke Vooys, Denies Egeraat uit 2007 Margry, Fleur Woudstra en nog een paar andere mensen en bewoners van Binnenstad-Oost en de Hortusbuurt het PCEG (Platform Cultureel Erfgoed Groningen) opgericht. Wat het Platform is gaan doen is kritisch kijken naar de voorstellen voor nieuwe bestemmingsplannen die door de gemeente vanwege de wet moesten worden opgesteld. De oude plannen waren enorm ruimtegevend.

Bovendien had het college van B en W het recht van de maatvoering in de bestemmingsplannen af te wijken door een verdieping extra toe te staan. De ellende met al die vreselijke optoppingen die met name de studentenhuisvesting dienen komt hieruit voort. Daarnaast breidden burgers hun woningen uit met een extra verdieping zoals in de Ernst Casimirlaan en de Anna Pawlonastraat. Het geeft de stad het aanzien van een stad uit een derdewereldland. We spreken in het Platform dan ook wel over Calcutta aan de Hunze als we het over onze stad hebben. Gelukkig zijn de nieuwe bestemmingsplannen wat minder ruimtegevend hoewel de mogelijkheid van de optoppingen op vele plaatsen nog steeds niet van de baan is.

Waar ik ook niet zo gelukkig mee ben is met de verpretting van onze stad met al die lawaaifeesten. Het gemeentebestuur wil alsmaar bruisen. Ruim baan voor de geldeconomie! Een zondag zonder geopende winkels en dagen zonder bonkende muziek zijn ook wat waard!”

21

de geschiedenis van mijn huis

Pakhuis Hamburg Hoekstraat 42

gerard gosen

“I

n 1980 ging ik met makelaar Wouter Hoogland kijken naar een huis in de Hoekstraat.

Ik wilde boven wonen en beneden een werkplaats hebben voor motoren. Naast dat huis in de Hoekstraat stond nog een pand. “Dat is denk ik niks”, zei Wouter, “een bouwval”. Dat klopte, het pakhuis Hamburg was een imposante ruïne, maar ik werd er op slag verliefd op. Met het erbij horende pakhuis Amsterdam was het wel behoorlijk groter dan bedoeld. Dus twee compagnons erbij gezocht om het met z’n drieën te bewonen en aan te pakken.

Op 1 maart kregen we de sleutel en reden we de motoren binnen. De omvang van de werkzaamheden werd mijn twee compagnons te veel. Gelukkig kwam een jaar later mijn huidige compagnon (Paul de Boer) die net een kleine erfenis had gekregen. Hij kon en wou er in stappen en meer nog: hij kon het werk aan. De andere twee zijn er toen uitgestapt. Vanaf dat moment werd pakhuis Hamburg mijn huis en pakhuis Amsterdam van Paul. Hij begon er de Benzinebar, Groningens beroemdste nachtcafé.

In de bouwaanvraag werden beiden pakhuizen samengetrokken door het bouwen van een gemeenschappelijke hal. Alle stenen hebben we bij de sloop gekocht en stuk voor stuk met de hand afgebikt. Voor niet-kenners ziet de hal er dan ook eeuwenoud uit, net als de rest van het pand.

Voor het bouwen van die hal hebben we drie meter diep gegraven om het fundament op het zand van de Hondsrug te kunnen zetten. De panden zelf hebben geen fundering. Ze mochten in de loop der eeuwen gelijkmatig iets naar beneden zakken. De hal mocht echter niet meer zakken t.o.v. de huizen.

Bij het graven van die bouwput hebben we allerlei oude scherven en tegeltjes gevonden. Die maken nu deel uit van een tentoonstelling in de hal.

Ook passeerden we bij het graven een aantal oude vloeren. Dat wees op panden die er al voor de stichBoven: De ruime woonkamer annex keuken van ting in 1714 (Hamburg) en 1731 (Amsterdam) van Gerard en Claar Onder: Archeologische vondsten uit pakhuis Hamburg beide pakhuizen stonden. Op de kaart van Egbert (foto’s: Han Santing) Haubois uit 1643 is dat ook te zien.

Toen ik er kwam wonen was het een rustige straat. Er was nauwelijks prostitutie. Ome Piet en zijn vrouw runden een business, Blauwe Leo huisvestte heroïnehoertjes en zo waren er nog een paar. De prostitutie zat in die jaren door de hele binnenstad. De gemeente wilde een paar jaar nadat ik er kwam wonen de prostitutie in twee gebieden concentreren.

23

Buurtbewoners, waaronder ik, hebben toen geprotesteerd wat leidde tot een soort compromis. De uitbreiding zou beperkt blijven. Dat is ook gebeurd, maar het was altijd nog een verdrievoudiging.

Op het motorgebeuren raakte ik op een gegeven moment uitgekeken. Dat kwam uiteindelijk bij mijn compagnon terecht. Ik ben een dansgelegenheid voor Argentijnse tango begonnen. Via de rock en roll (dat hoorde bij de motoren) kwam ik bij de salsa en vervolgens bij de Argentijnse tango terecht. Inspiratie daarvoor had ik opgedaan in Buenos Aires.

Op 8 mei (‘Ocho de Mayo’) 1991 is het danslokaal geopend. Vandaar de naam en de ocho is ook een tangofiguur. 8 mei 2015 bestaat het danslokaal dus 24 jaar en is daarmee de oudste dansgelegenheid voor Argentijnse tango van Nederland.

Het grootste compliment kreeg ik vlak na de Achter de pakhuisdeuren bevindt zich de entree van opening: Argentijnse docenten voelden zich er tangosalon Ocho de Mayo onmiddellijk thuis.

En sinds 10 jaar is in pakhuis Hamburg de praktijk voor biodynamische therapie van mijn partner Claar Verheyen gevestigd.

Mijn pakhuis viert dit jaar zijn 300ste verjaardag, daarvan heb ik tot nu toe dus een klein deel, 35 jaar, mogen meemaken.”

En dan was het zondag 30 november weer zover: Sinterklaas & Zwarte Piet hadden een gaatje in de overvolle agenda gevonden voor een bezoek aan de Oude Drogisterij met cadeautjes voor alle kinderen. De stemming was opperbest en er werd uitbundig gezongen door koters én ouders.

We kennen de Sint als een rechtvaardig man, maar hij kan ook streng zijn wanneer dat nodig is. Zo kreeg de moeder van Teun een standje omdat ze te laat binnenkwam. Maar verder viel er geen onvertogen woord. Integendeel: Sinterklaas praatte gezellig met de moeder van Romeo en Juan León die net als de Sint uit Valencia afkomstig is. Kleine Siebren was eerst nog wat bang voor Sinterklaas, maar met mama erbij werden de pepernoten toch aarzelend geaccepteerd. Max, die vertelde dat hij het liefste vlees at, kreeg van de Sint een goede raad: meer bananen en broccoli eten! Dat is gezonder en goed voor je als je later een vriendinnetje krijgt.

En Sinterklaas is wijs, dus die kan het weten.

25

De oplossing van de septemberpuzzel was ‘Wijnmaand’.

Marion de Jonge is de gelukkige winnares geworden.

Proficiat! De Kunst & Vliegwerkbon is naar je onderweg.

De kerstpuzzel is net als vorig jaar speciaal voor de jonge lezertjes van de A-krant en weer gemaakt door Gea Scheperkeuter en Carlien Dubben. Puzzelaars t/m 12 jaar mogen meedoen. Vul in elk rijtje van de puzzel het woord in dat bij de omschrijving past. De letters in de gele vakjes vormen samen een woord dat je bekend zal voorkomen. Stuur de oplossing voor 1 februari naar de redactie vande A-krant: hetakwartier@gmail.com en maak kans op een (kinder-)boekenbon van € 10,-

1 2 4

5 6

3

7 8 9

26

1 2 3 4 5 6 7

brandend staafje dat licht geeft schieten we af met oudjaar een stukje lopen krijg je graag met sinterklaas of kerst 1 januari tijdverdrijf, zoals memory of monopoly je vader/moeder + je broertjes/zusjes + je oma’s/opa’s + je ooms/tantes 8 niet alleen 9 plezier op bevroren vijvers/grachten

Lage der A 30/32 ca. 1950 (collectie Beeldbank Groningen)

dichter bij toen

De kolkenzuiger ‘t Was Mien die vanmorgen weer belde dat de boel nog verstopt zat en de straat als een stinkende plas voor haar raam lag, of Piet niet kon komen en misschien die fraaie kolkenzuiger weer kon laten zien maar ik zei Piet is er niet Piet zit in Friesland, je zult het met Willem en met mij moeten doen. Paultje maak nou je huiswerk zei moeder me vroeger, doe nou eens iets anders schep je straks putjes of doe je een ander laag bij de gronds beroep maar ik vond dat ik beter kon doen wat ik wilde, iets dat me goed deed, me gewenst en onmisbaar liet voelen. Ze noemen me thans Paulus Poepie maar hoe erg is het nou om goed geluimd met kompanen

voor een controlebezoek komt, dan zeg ik: ik ben trots op ons en dat ons werk voor ieder altijd oplucht, dat als wij er niet waren de mensen thuis in de stank bleven balen en ik zal u een ding zeggen: de zaakjes die men met ons onbesproken laat, die stinken meestal net zo hevig, maar zakenman en kakmadam die houden decadente drek maar liever binnenskamers. Het ware te wensen dat alle mensen met al hun gebreken zichzelf eens bekeken!

27

sacha landkroon

en machinegestuurde slurf de stad af te schuimen op jacht naar de derrie, de drab en naar verse faecalia?

Men zegt altijd maar Paul jij doet een vies beroep maar vandaag als de controleur, ons kolkenzuighoofd

Edwin Silver Oude Kijk in ‘t Jatstraat 53a Groningen 06-20 68 76 92

kerstrecept van

De Pijp, wine & dine Begin juli werd De Pijp, wine & dine aan de Hoge der A geopend.

Een restaurant voor iedereen die van puur en eerlijk eten houdt.

Chef kok Mark Spekschate maakte een recept speciaal voor de A-krant: een smakelijk soepje voor bij het kerstdiner.

Pompoensoep met ga ram marsala, coquille , peer, crème fraîch Recept voor 4-6 pe e rsonen 4 stuks 50 ml 50 ml 2 kg 2 st 3 tenen 1 st engel 0,5 cm foto: De Pijp

De Pijp, wine & dine Hoge der A 3 9712 AC Groningen 050 - 2110735 Geopend: dinsdag t/m zaterdag vanaf 16.00 uur • info@depijpwinedine.nl • www.depijpwinedine.nl • facebook.com/ depijpwinedine.nl

Rauwe coquille Perencoulis Crème fraîche Hokkaido pompoen Uien in julliene Knoflook Prei in ringen Verse gember

2,5 liter 3 stuks ½ theelepel ½ theelepel 2 stuks ½ theelepel 1 stuk ½ theelepel

Kippenbouillon Laurierbladeren Korianderzaad komijn Pijpkaneel Zwarte peper Steranijs Cayenne poeder

•

Snijd de pompoene n door de helft en haal de zaadlijst eruit.

• Snijd de pompoe n in blokjes van 2 bij 2 cm.

• Verhit in een gro te pa pompoen, uien, knofl n de olie en doe hierin de ook Zorg dat alle smake , prei en verse gember.

• Voeg de specer n goed los komen in de pan. ijen toe en verhit deze mee met de pompoen.

• Doe de koude kip penbouillon bij de po mpoe de pompoen net on derstaat. Laat dit 2,5 n en zorg dat tot 3 uur zach tjes koken tot dat de po mpoen gaar is.

• Verwijder de ka neel en steranijs en blender de soep tot een gladde massa, • Serveer de coq breng op smaak met zout en peper. uille rauw met een lepel cr en perencoulis. Doe hierop de hete pomp ème fraîche oensoep.

Eet smakelijk

29

tekst & foto’s: Han Santing

Jan Wiebe van Veen: “Een museum is een tijdmachine”

Z

ijn directe voorgangers waren heren van een indrukwekkende statuur.

Marinemannen met rangen als kapitein-luitenant ter zee s.d. of commandeur en Vlagofficier Koninklijk Instituut voor de Marine. Ik kende de directeur van het Noordelijk Scheepvaartmuseum in de Brugstraat niet, dus voor mijn geestesoog doemde het beeld op van een stramme, kaarsrechte man in smetteloos uniform, een haarscherpe vouw in de pantalon en uiteraard getooid met een martiale snor die mij bij binnenkomst saluerend en bulderend zou begroeten.

Jan Wiebe van Veen (56), directeur van het museum sinds 2004, is duidelijk van een ander kaliber.

Weliswaar ging hij als jongen vanuit Santpoort waar hij woonde regelmatig de schepen bekijken die in de haven van het nabijgelegen IJmuiden lagen, van een maritieme traditie was thuis geen sprake. “Een familie van boeren, bakkers, landarbeiders en onderwijzers”, karakteriseert hij het zelf. Omdat zijn vader van baan veranderde en ging werken aan de universiteit, verhuisde het gezin naar Groningen. Jan Wiebe ging er ook studeren: geschiedenis.

Tijdens zijn studie kwam hij min of meer toevallig binnen in het Scheepvaartmuseum en kon daar als vrijwilliger aan de slag. Hij ging er nooit meer weg. Van alles heeft hij er gedaan: schoonmaken, poetsen, sleutelen, baliewerk, educatief werk en daarna conservator om uiteindelijk in 2004 directeur van het museum te worden. Van krantenjongen tot miljonair, museaal geparafraseerd.

Het gaat goed met het Scheepvaartmuseum; de bezoekersaantallen stegen de laatste decennia van 16.000 naar 25.000. En dat aantal stijgt nog elk jaar. Dat is het gevolg van de reorganisatie die eind jaren ‘90 in gang is gezet.

Toen het Noordelijk Scheepvaartmuseum in 1930 werd opgericht (het zat toen in het Goudkantoor aan het Waagplein) nam de scheepvaart in Groningen een prominente plaats in; de stad was een belangrijke handelshaven voor de kustvaart. De Ooster- en Westerhaven, het Verbindingskanaal en de Zwaaikom lagen vol met schepen. Die activiteit was voor elke Groninger dagelijks zichtbaar. De gedachte om voor deze bedrijfstak en haar geschiedenis een museum in te richten was daarom heel logisch. Maar eind jaren ‘60 was het gedaan met de scheepvaart. De Westerhaven werd gedempt, de Oosterhaven omgebouwd voor de pleziervaart.

Voor het museum was dat een moeilijke tijd; van het nostalgische gevoel en de waardering voor het scheepvaartverleden die nu gemeengoed zijn, was in die periode geen sprake.

Voor een zo gespecialiseerd museum als het Scheepvaartmuseum werd het lastig om interesse te wekken voor iets dat niet meer zichtbaar was en dat daarnaast ook niet meer 31

Verlengde Visserstraat 3 | 9718 JA Groningen | T : 050 - 311 52 90 F : 050 - 589 29 25 | E : info@teunbosma.nl | www.teunbosma.nl

TE HUUR Op Schiermonnikoog, het mooiste plekje van Nederland Genieten en relaxen in appartement ‘Schier’ aan de Badweg, op 50 meter van het strand.

Vanuit uw woon- en slaapkamer heeft u een riant uitzicht over de zee, de duinen en het strand. U ziet de zeehondjes liggen!

Het appartement bevindt zich op de 1e verdieping van het gemoderniseerde Noderstraun-complex.

Behalve het unieke uitzicht is er ook een romantische open haard, de inrichting is gerieflijk en sfeervol en van alle gemakken voorzien (ook wifi).

Kijk voor meer informatie, mogelijkheden voor reserveren en prijzen op onze website: www.appartement-schiermonnikoog.nl

als interessant werd ervaren, hoe avontuurlijk een tocht door het museum met al zijn verdiepingen en trappen ook was (en nog steeds is).

Om in nautische termen te spreken: het roer moest om. Het was niet langer voldoende om in lijdzaamheid te wachten tot de bezoekers kwamen, de publicitieit moest gezocht worden. “Het museum komt naar je toe” werd dan ook het motto en werd toonaangevend voor het nieuwe beleid. Grote publieke evenementen als Winterwelvaart (sinds Boven: Opgegraven 19e eeuwse schoenen op de archeologie 2007) en ‘Van Kogge tot Coaster’ (2009) of de tentoonstelling ‘Lagen in de Stad’ tochten met het museumschip de Emma en de zo- Links: Zelfportret van Cornelis Jetses uit 1933 voor de stadsmerse vaarten naar Zoutkamp (v.v.) met de ZK4 zijn kaart van Groningen gemaakt door Egbert Haubois in 1643. daar voorbeelden van. En met de brasserie vanaf volgend jaar in het voormalige Pomphuis aan de Kleine der A (door het museum in 2011 aangekocht) wordt de beoogde zichtbaarheid alleen nog maar groter.

De collectie, de scheepvaart en het water bleven de basis en het uitgangspunt van het beleid, maar steeds meer verschuift de aandacht naar een nieuwe, bredere opvatting over de rol van het museum in de stad: het Scheepvaartmuseum als Historisch Museum, met ‘Groningen’ als verbindend begrip. Daar is behoefte aan, zeker ook nadat het Groninger Museum besloot minder te doen aan de lokale geschiedenis en (moderne) kunst daar de prioriteit kreeg. Een tijd lang is nog geprobeerd om zo’n historisch museum in het nieuw te bouwen Forum onder te brengen, maar dat is uiteindelijk afgeketst.

En zo groeit het Scheepvaartmuseum geleidelijk in zijn nieuwe rol en biedt het ook gelegenheid voor andere dan scheepvaartgerelateerde evenementen en tentoonstellingen: de spectaculaire virtuele reconstructie van de stad Groningen anno 1470 of de op dit moment lopende tentoonstellingen over de Groningse periode van Ot en Sien-tekenaar Cornelis Jetses en de archeologie-expositie ‘Lagen in de Stad’ illustreren dat. Ruimte voor dergelijke dingen heeft het museum sinds de tabakscollectie van Niemeijer, die sinds 1969 deel uitmaakte van het museum, in 2011 verdween.

Directeur Van Veen en zijn mensen (11 betaalde parttimemedewerkers en 50 vrijwilligers met de meest uiteenlopende achtergrond) zien de toekomst van museum met vertrouwen tegemoet. De buurt moet volgens de gemeente ontwikkeld worden tot een ‘historisch kwartier’ en daarin kan het museum een belangrijke rol spelen. Maar ook intern ervaart de directeur elke werkdag als een feest waarbij de gedeelde passie om iets goeds te maken centraal staat: “Een museum is een tijdmachine. Als je kunt overbrengen dat mensen vroeger net als wij waren en dat geloofwaardig doet, dan heb je een goed museum.”

33

www.sksg.nl

De allerbeste kinderopvang.

SKSG laat kinderen zichzelf zijn.

Kinderopvang is samenspel. Tussen u en onze mensen, de school en de samenleving.

Verantwoorde en veilige kinderopvang met aandacht voor de ontwikkeling van uw kind. Daar bent u naar op zoek.

Vertrouwd en bij u in de buurt.

Loop gerust eens bij ons binnen of bel voor een vrijblijvende afspraak: 050 317 13 90 SKSG Hummelhuis (0-4 jaar) Spilsluizen 3, 050 313 19 62 Gastouderopvang (0-13 jaar) 050 317 13 91

SKSG Kastanjeplein (0-13 jaar) + de enige Peuterspeelzaal in het centrum Nieuwstad 12, 050 313 98 28

Uw kind in vertrouwde handen Heresingel 10, 9711 ES Groningen t 050 317 13 90 e klantenservice@sksg.nl i www.sksg.nl

Rijke Rendieren

Z

Bob van Dijk

Ze waren al een tijdje aan het rondrijden op de Hoge der A, Turftorenstraat, de Laan. Duidelijk op zoek naar een parkeerplek. Is ook moeilijk voor twee mensen in een dikke, zeg maar vette Volvo met Noors kenteken. Eindelijk een plekje gevonden, achteruit insteken maar hola: een dame in een Twingo pikt de plek in. Mijn rechtvaardigheidsgevoel zwelt aan en ik wijs de dame op de Noren, waarop ze blozend het hazenpad verkiest. De Noorse dame-achter-het-stuur parkeert met grote moeite in de ruime plek, stapt uit en zoekt met speurende blik rond, terwijl ze toch pal voor de parkeerautomaat staat. Nog wel zo’n gloednieuwe, waar je duidelijk in alle wereldtalen met je plastic kaart kunt afrekenen (niet meer met die achterhaalde chipknip, maar toch ook weer niet die mooie palen zoals in Utrecht waar je je kenteken moet invoeren en geen kaartje meer krijgt. Kun je gewoon weglopen. Gemiste kans, gemeente! Maar alla.).

De schellen vielen mij van de ogen. Is het werkelijk waar dat je als mindervalide-met-automobiel dit enorme fiscale en tijdloze voordeel krijgt toebedeeld? Nooit geweten. Je zou bijna jaloers worden. Maar ja: zo’n blauwe invalidekaart wil je toch eigenlijk liever niet dan wel nodig hebben.

Gezonde en valide feestdagen toegewenst allemaal!

35

foto: Han Santing

In mijn beste Engels tracht ik de dame te hulp te schieten waarop zij mij in vloeibaar Hollands zonder accent antwoordt. Noren met een perfecte talenknobbel? Of Hollandse expats? Waar of de parkeerplekken voor invaliden zijn. Ik zie haar man zitten, de blauwe invalidenkaart achter de voorruit, en achterin de auto een opgevouwen rolstoel. Duidelijke casus. Ik weet geen invalidenplekken ter plaatse maar vraag haar of ze dan wel op de juiste plaats van bestemming staat. “Oh, dat maakt niet uit hoor, we komen er wel. Als ik de auto maar op zo’n plek kan zetten.” Ik wijs haar op de uitstekende betaalpaal voor haar neus en dat ook een invalideauto op zo’n normale plaats mag staan. De duidelijk niet onbemiddelde dame doet mij stupéfait staan door te antwoorden dat ze dan zou moeten betalen. Daar was geen sprake van want als invalide mag je immers gratis op zo’n plek staan, toch? En ongelimiteerd qua tijd ook nog!

Ik heb de rest niet afgewacht. Zou ze gaan verkassen naar een te ontdekken speciale parkeerplaats? Of zou ze alsnog in de Noorse oliegeldbuidel tasten, waar ze ongetwijfeld van meeprofiteert?

Ondernemen met kennis CreĂŤer een wereld die groter is dan jezelf

De kernactiviteit van Wagner Group is versterking van leiderschap, ondernemerschap en innovatie. www.wagnergroup.nl/hda

Wagner Group is een door de Rijksoverheid erkende instelling voor Hoger Onderwijs.

allerlei uit de buurt Sinds week 35 (na de bouwvak) zijn ze nu al bezig: de mannen van Verkley uit Drachten die in opdracht van het Waterbedrijf en Enexis alle gas- en waterleidingsbuizen in het westelijke deel van de wijk vervangen.

Dat was hard nodig want de oude (gietijzeren) buizen dateren vaak nog uit de jaren ‘40. Begonnen aan de Melkweg is men intussen bij eindstation de Sledemennerstraat gearriveerd. Doorgaand verkeer is daar nu even niet mogelijk.

Het streven is om voor de kerst klaar te zijn met de werkzaamheden.

Fietsers in de Brugstraat kunnen hun rijwiel voortaan kwijt in de nieuwe fietsvakken. Deze fietsvakken vervangen de fietsklemmen. De ervaring leert dat fietsen in vakken korter geparkeerd worden en zo minder overlast veroorzaken. De fietsvakken werden op maandagochtend 24 november officieel in gebruik genomen door de wethouders Joost van Keulen en Paul de Rook. Voor het parkeren in een fietsvak is wel een goede standaard nodig. Daarom werden er gratis 200 standaards uitgedeeld.

Mensen van de organisatie WerkPro monteerden deze standaards (ook gratis) aan de fiets.

De nieuwe fietsvakken bevinden zich aan beide kanten van de Brugstraat.

37

Geheel volgens plan zijn aan de vernieuwde kade van de Kleine der A door de firma Stedelijk Groen uit Glimmen drie platanen en een lindeboom geplant. De boom achter het Heykenshuis was buiten het bouwgeweld gebleven, zodat er nu in totaal vijf bomen staan. De komst van de bomen is laatste fase in de aanpassing van de kade die zeker in de nabije toekomst wanneer het oude Pomphuis tot horecagelegenheid is omgevormd zal mogen rekenen op veel bezoekers.

In september sloot de Fotoacademie in de Lutkenieuwstraat die daar sinds 2006 gevestigd was haar deuren.

Reden: het teruglopend aantal studenten. De academie mag dan uit de buurt verdwenen zijn, toch is het doek voor de school niet volledig gevallen. Een aantal van de voormalige docenten is in De Biotoop in Haren doorgegaan met een eigen opleiding onder de naam De Fotolocatie. Voormalige studenten kunnen daar hun opleiding afmaken en nieuwe gegadigden zijn welkom.

tekst & foto’s: Han Santing

38

De waterhoentjes moesten ijlings op zoek naar een nieuwe stek want de bouw van de Agaathhof aan de Lutkenieuwstraat is begonnen.

Het terrein is uitgegraven en het water weggepompt voor de aanleg van het eerste deel: de parkeergarage voor 57 auto’s.

30

30 jaar jubileum Het A-Kwartier Oproep Fotowedstrijd

In 2015 bestaat onze buurtvereniging 30 jaar.

Onderdeel van de festiviteiten is een fotowedstrijd.

Hebt u leuke/mooie/historische/hilarische/iconische/droevige foto’s van onze wijk die u de moeite waard vindt?

Stuur ze in en wie weet behoort u tot een van de twaalf gelukkigen die hun foto op artistieke wijze en voor langere tijd vereeuwigd zien in een nog geheim kunstproject.

De inzendingen zullen sowieso tentoongesteld worden in 2015, gewonnen of niet.

Uw inzendingen bij voorkeur digitaal aanleveren op badijk@gmail.com Hebt u echter nog een leuke ‘ouderwets analoge’ kiek of prent, schroom niet en neem contact op met Bob van Dijk op genoemd e-mailadres of met Han Santing: hogedera@home.nl

A-straat 9 9718 CP Groningen tel. (050) 314 49 91 www.napoligroningen.nl Dagelijks geopend van: 16.00 uur tot 23.00 uur (ook op zon- en feestdagen)