Insights Van Dorp

insights

Van Dorp

Een betere wereld als fundament onder de bedrijfsvisie De toekomst biedt de installatiesector tal van kansen

insights Insights is een uitgave van Goo Media T 071 70 70 161 E redactie@goomedia.nl I www.goomedia.nl Coördinatie Peter Molenaar Realisatie Paula Meijer Productie Ellen van Vliet Vormgeving Rachelle de Boer Tekstproductie Frank Thooft

© Goo Media 2024 Niets in deze uitgave mag worden vermenig­ vuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel bij de samenstelling van deze uitgave de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht kunnen uitgever en auteurs geen aan­ sprakelijkheid aanvaarden voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of onvolledigheden.

Deze uitgave is CO2 neutraal geproduceerd

Deze uitgave kwam tot stand dankzij de medewerking van: Van Dorp T 079 36 87 687 I www.vandorp.eu Air Tech Systems • Alklima • Andrews Sykes • Arveco • Boels Rental • Cazdak Dakbedekkingen • CODU Automatisering • Coldtec • Constructif • Daikin • HC Groep • Interfilter Group • IW • Koninklijke Oosterberg • Nettstaff • Piquillet Groep • PL Service • Rexel • Rhoss Nederland • Rensa • Technische Unie Sloterdijk

Inleiding De installatiebranche staat onder druk. Thema’s als verduurzaming en digitalisering staan op gespannen voet met een groeiend tekort aan geschikte arbeidskrachten, onder meer door een toenemende vergrijzing van de beroepsbevolking. Daarnaast is er een consolidatiebeweging zichtbaar. Hoe gaat de branche met deze uitdagingen om? Welke innovaties en welke visies helpen de branche op weg naar een werkbare toekomst? Hoe zwaar moet en mag bijvoorbeeld (personele) duurzaamheid gelden bij deze ratrace?

Deze vragen zijn aanleiding voor het redactieteam van Insights om de installatiesector uitgebreid te belichten. Het resultaat leest u nu. Een informatieve uitgave, die inzicht geeft in een snel veranderende markt.

1

2

Inhoud

4 Een betere wereld als fundament onder de bedrijfsvisie 8 De toekomst biedt de installatiesector tal van kansen 11 Air Tech Systems: van idee tot en met uitvoering 11 NettStaff: elektro- en installatie­ monteurs die met plezier het werk doen 12 Internet of Things maakt of breekt bedrijfsprocessen 14 Laat de wereld beter na dan je hem hebt ontvangen 18 Slimme innovaties én samenwerking kunnen het verschil maken 21 De Piquillet Groep: trots partnerschap met Van Dorp 21 Oosterberg: samen werken aan projecten voor de toekomst 22 De mens is meer waard dan de euro 26 Passende opleidingen zijn steeds essentiëler in de installatiebranche 29 Vergrijzing groot probleem 30 Recycling van zonnepanelen: een voorschot op duurzaamheid

3

Een betere wereld als fundament onder de bedrijfsvisie “Door vandaag te werken aan veilige, gezonde en duurzame gebouwen dragen we bij aan de duurzame wereld van morgen.” Martin ten Brummeler, algemeen directeur van Van Dorp, vat de bedrijfsvisie helder samen. Een betere wereld achterlaten is wat hem betreft het fundament waarop de bedrijfsvisie van het installatiebedrijf rust en die de leidraad is voor een succes dat verder gaat dan winst alleen. “Het gaat daarbij nadrukkelijk ook om de toekomstige generaties”, voegt hij toe. “Wij zijn ervan overtuigd dat wij als rentmeesters een bijdrage kunnen leveren aan een betere wereld.”

Van Dorp heeft sinds de oprichting in 1985 een gestage groei te zien gegeven. Momenteel werken er zo’n 1.400 mensen en zijn er in Nederland 24 vestigingen. De jaaromzet bedroeg in 2023 tegen de 300 miljoen euro.

“We hebben de ambitie om op basis van de gerealiseerde groei dat die omzet elke zeven jaar verdubbelt”, gaat Ten Brummeler verder. “Door auto­ nome groei, maar ook door een zorgvuldig uitgekiende overname­

4

strategie, groeien we elk jaar op een beheerste gezonde manier verder.”

Adviserende rol Hij schetst de geleidelijke omslag van het traditionele installatiebedrijf dat Van Dorp voorheen was, naar de adviserende en toekomstgerichte rol die het bedrijf vandaag de dag heeft.

Doordat Van Dorp alle technische disci­ plines beheerst kan het aan opdracht­ gevers integraal advies en begeleiding

geven. Ook daarbij is de toekomst leidend: “We streven naar langdurige relaties met onze opdrachtgevers. Juist als we hen op (strategisch) niveau kunnen adviseren én begeleiden bij de groei die ook zij realiseren, kunnen we de meest optimale toegevoegde waar­ de leveren. Aan de opdrachtgever en voor een betere wereld.”

Vervolmaken De visie is gebaseerd op de duurzame

Martin ten Brummeler

route die het bedrijf ontwikkeld heeft.

Ten Brummeler toont met de duurzame route de positionering van het bedrijf met het kenmerkende ‘infinity’-figuur; alles hangt immers samen. “Onze duur­ zame route omvat achtereenvolgens de elementen strategie – aanleg – inkoop – onderhoud – monitoring – verant­ woording. En dat herhaalt zich steeds weer. Als je die cyclus goed uitvoert versterken de onderdelen elkaar en tilt het je output naar een steeds hoger plan omdat je het eindeloos verder kunt vervolmaken.”

TU Delft Met een in eigen beheer ontwikkelde routekaart kunnen de mensen van Van Dorp de opdrachtgevers helder inzicht geven in de verduurzaming van hun gebouwen. Ofwel versneld, ofwel gelei­ delijk, precies zoals het de opdracht­

gever het beste uitkomt. Met slimme algoritmen wordt er voorspellend advies gegeven aan opdrachtgevers en kan toekomstig werk efficiënt worden ingepland. Van Dorp werkt hiervoor onder meer samen met de Green Village, gevestigd op de campus van de TU in Delft, maar ook met slimme startups.

recent ontwikkelde CISO-concept, of­ wel de City Solutions. Een idee van de medewerkers. Daarin gaan we verder dan de bouwhubs die nu langs de randen van steden opdoemen. Wij realiseren in het hart van elke stad die straks een zero-emissiezone heeft, een soort epicentrum van waaruit we ons werk kunnen doen. We beleveren

“We hebben een young professionals programma opgezet, waarin talentvolle mensen zich versneld kunnen ontwikkelen naar leidinggevende functies” CISO Het bedrijf heeft slim denken en innovatie hoog in het vaandel staan.

Daarbij wordt creatief en out-of-theboxdenken toegejuicht. “Zoals in het

zonder uitstoot zo’n centrum met mate­ rialen, onze mensen gaan met zeroemissie transport ernaartoe en kunnen zonder files of andere milieuvervuiling werken aan de verdere verduurzaming

5

Verduurzaming & circulariteit Het verkleinen van de afvalberg, reduceren van energiekosten en hergebruiken van materialen past binnen onze visie. Wij bewijzen de besparingen. Een voorbeeld hiervan is het Lean Filter met Circulair frame.

MAAK KENNIS MET INTERFILTER GROUP

Lean Filter met Circulair frame (LFC)

De missie van Interfilter

Partnership

De missie van de Interfilter Group is het creëren van een zuivere omgeving. Voor nu en voor de toekomst. Voor elke situatie waar filtratie benodigd is, biedt Interfilter Group de oplossing.

Naast het bieden van uitermate hoge service en kwaliteit streven wij naar het compleet ontzorgen van de klant en het creëren van een volwaardig partnership.

Interfilter Group wordt door haar klanten gewaardeerd om haar klantgerichtheid en persoonlijke benadering, haar innovativiteit, flexibiliteit, betrouwbaarheid en transparante manier van communiceren.

Filtration for our Future Interfilter Group is opgericht in 1976 en heeft zich sindsdien ontwikkeld als totaalleverancier op het gebied van lucht-, vloeistof-, stof- en gasfiltratie. Met al meer dan 45 jaar ervaring op het gebied van filtratie levert Interfilter Group meer dan alleen filters en toebehoren. Interfilter gaat voor de ultieme klantbeleving en duurzaamheid als het gaat om haar te leveren producten en diensten. Daarom staan wij voor “Filtration for our Future”. Met deze visie zijn we inmiddels uitgegroeid tot een toonaangevende speler op de markt.

6

Met de Eurovent gecertificeerde LFC zakkenfilters belanden filterframes niet meer samen met het filtermedium op de afvalberg. Enkel het medium wordt vervangen en de filterframes gaan opnieuw de luchtbehandelingsinstallatie in met 10 jaar garantie. Zo worden er grote besparingen gerealiseerd, namelijk: 75% minder opslag en verpakkingen, 87% minder gewicht, een betere ergonomie van monteurs, 39% tijdsbesparing bij filterwisselingen en grote reductie in afval en CO2.

Benieuwd naar onze innovaties en duurzaamheidsontwikkelingen? www.interfilter.nl - 0181 31 11 87

Greep uit ons assortiment luchtfiltratie

Zakkenfilters

Paneelfilters

Compactfilters

Absoluutfilters

Interfilter Goo.indd 1

18-06-2024 07:50

IW Goo.indd 1

17-06-2024 07:46

beeld een young professionals programma opgezet, waarin talentvolle mensen zich kunnen ontwikkelen naar verschillende ’sleutel‘ functies binnen het bedrijf.”

“Door autonome groei, maar ook door een zorgvuldig uitgekiende overnamestrategie, groeien we elk jaar op een beheerste gezonde manier verder” van gebouwen.” CISO is nu al operatio­ neel in Rotterdam en Den Haag, Amsterdam en nog andere grote steden staan op de planning.

Automatisering Automatisering neemt ook in de groei­ visie van het bedrijf een belangrijke rol in. Zo worden werkprocedures en instructies geautomatiseerd waardoor

ook nieuwe medewerkers sneller en met minder foutkansen direct aan de slag kunnen. Ook het ontwerp van slim­ me installaties en de prefabricage van installaties wordt steeds verder geauto­ matiseerd, zodat installatieprocessen vlotter kunnen worden gerealiseerd.

Ook de ontwikkeling van personeel wordt hierdoor beïnvloed.

Ten Brummeler: “We hebben bijvoor­

Inkoop energie Van Dorp gaat ver om de duurzame bedrijfsvisie te realiseren. Niet alleen wordt er in Oeganda een bos onder­ houden om op die manier een steentje aan de toekomst van morgen te kunnen bijdragen, maar ook zijn de eigen panden van Van Dorp energiepositief en toekomstproof; iets wat voor de klanten vanzelfsprekend weer elke dag gerealiseerd wordt. “We kopen voor klanten zelfs energie in en in combi­ natie met onze monitoringstools zorgen wij voor een minimum aan energie­ verbruik”, zegt Ten Brummeler. “Ook geloven wij dat de toepassing van waterstof onmisbaar is in de energie­ transitie en zijn we in verschillende pilots al succesvol. Alles is bij ons op de toekomst gericht. Het feit dat we een familiebedrijf zijn speelt mee in onze visie. We hebben allemaal het duur­ zaamheids-dna en zien gezond als voor­ waarde voor groei. Een gezonde wereld kan groeien, een groeiende wereld heeft toekomst. Daar willen we graag ons steentje aan bijdragen.”

7

De toekomst biedt de installatiesector tal van kansen Installatiebedrijven zijn gericht op de toekomst. Met de ‘Scenariostudie 2040’ ontwikkelde branchevereniging Techniek Nederland een visie op de mogelijke scenario’s voor de ontwikkeling van de branche tot 2040. Wat betekent dit specifiek voor installatiebedrijven? Hoe kunnen zij anticiperen op de geschetste scenario’s? Een interview met Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland.

De scenariostudie combineert ontwik­ kelingen die vandaag al zichtbaar zijn met de toekomstbeelden van diverse experts. SCENARIO2040 is geen toe­ komstvoorspelling, maar beschrijft de mogelijke maatschappelijke situatie in 2040, begint Terpstra. “Techniek Nederland is onder meer bedoeld als een basis voor gesprekken met onder meer overheden, vakbonden, onder­ wijskoepels en partners in de keten. In die gesprekken willen wij maatschap­

pelijke uitdagingen koppelen aan wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen.”

Wat is de toegevoegde waarde van deze scenariostudie?

“Techniek Nederland ziet de scenario’s als een hulpmiddel bij het bepalen van een succesvolle strategie voor de tech­ nische sector. Het is een analyse van de vele mogelijkheden die er kunnen zijn en waarop bedrijven kunnen

“Een onderzoek naar de ontwikkelingen rond smart buildings staat eveneens op stapel”

8

anticiperen. Het is een handvat, of liever gezegd een bundel handvatten, waarmee bedrijven de toekomst tege­ moet kunnen treden. Het gaat daarbij vooral om de techniek in Nederland en om samenwerken. We hebben deze verkenning in 2020 gepresenteerd aan de leden en we merken dat er veel belangstelling voor is. Bedrijven gaan samen om de tafel, gaan samen innova­ tieve trajecten in en intensiveren samenwerking in de keten. Je ziet dat concurrentie plaatsmaakt voor samen­ werking en groei.”

Welke rol speelt innovatie daarbij?

“Met name digitalisering. Daarmee verbeter en versnel je werkprocessen.

De rol van kunstmatige intelligentie, ook wel AI genoemd, is op dit moment nog niet concreet. Wij zijn momenteel met een studie bezig die de impact van AI, maar ook prefab en industrialisatie op de installatiebranche in beeld brengt. In het najaar komen we met de resultaten van die studie. Ook weer als inspiratie voor de leden en voor andere bedrijven in de sector.” Een onderzoek naar de ontwikkelingen rond smart buildings staat eveneens op stapel. ”Ook zo’n ontwikkeling die steeds meer vaart krijgt. Dat gaat dan niet zozeer om de techniek, maar om elementen als service, facilities en beveiliging, die óók onderdeel zijn van een compleet ge­ bouwbeheerssysteem.”

techniek en wat de carrièremogelijk­ heden zijn. Het imago van de techniek, dat tot enkele jaren geleden nog beter had gemogen, helpt daarbij ook een handje. Het imago is goed. Techniek is vandaag de dag interessant, sexy, biedt mogelijkheden, en trekt mensen aan, merken we. Wat wel een punt van zorg is, is dat de instroom vanuit het regulier onderwijs aan het opdrogen is. Daar moeten we nog flink aan gaan trekken.

Het personeelstekort is topprioriteit nummer één. Maar daar staan we niet alleen in. Ik ben zeer positief over het nieuwe kabinet, dat in de persoon van minister Eppo Bruins een zeer voort­ varende aanpak heeft beloofd. Ik heb daar veel vertrouwen in.”

Speelt het arbeidsmarkttekort de ontwikkelingen voor de toekomst parten?

“Deels, maar de soep is niet zo heet als hij opgediend wordt. Echt niet. We hebben vorig jaar een arbeidsmarkt­ campagne gestart waarbij we vanuit Techniek Nederland de leden ondersteunen bij het werven van nieuwe technische vakmensen. Er zijn inmiddels al 25.000 mensen die de test op de website: jekuntzoveelmeerindetechniek.nl hebben gedaan. De test maakt zicht­ baar of iemand geschikt is voor het werken in de techniek. Er is dus veel interesse onder de mensen. Mensen willen weten welke functies er zijn in de

De energietransitie en de net­congestie komen ook steeds in het nieuws als beperkende factoren voor groei van de sector. De sector zit op slot, lijkt het wel. Is dat ook zo?

“Nee, sterker nog, ook daar is de soep veel minder heet dan hij wordt op­ gediend. We hebben nog jaren te maken met netcongestie, dat klopt. We moeten daarom blijven investeren in uitbreiding en verzwaring van het elek­ triciteitsnet. Maar de technieksector kan met technische oplossingen wél bijdragen aan het verminderen van netcongestie. Daarnaast kunnen we slimmer met elkaar samenwerken. Het samenwerkingsverband Mensen Maken de Transitie is daarop gericht. Samen met onder meer netbeheerders, bouwers en het onderwijs werken we aan procesinnovaties waardoor we de arbeidsproductiviteit kunnen verhogen.”

Doekle Terpstra

Zijn er nog meer uitdagingen voor de sector, kijkend naar de toekomst?

“Het enige, en dat kritische geluid wil ik ook bewust laten horen, is dat sommige beleidsmakers onvoldoende beseffen welke potentie de sector heeft als het gaat om onder meer oplossingen voor de netcongestie. Daardoor stokt het proces enigszins. Kortom: er is nog steeds veel werk aan de winkel voor ons als lobbyisten en voor de sector als innovators en uitvoerders en samen­ werkers. Daar maken wij ons hard voor.

We gaan best practices gebruiken om te laten zien waartoe we in staat zijn.

Daarnaast zetten we in op meer samen­ werking en het creëren van begrip.

Want toekomstgerichte en succesvolle techniek in Nederland, dat kan alleen als je dat samen oppakt.”

9

SAMEN BOUWEN AAN SUCCES Constructif werkt als specialist in renovatie en onderhoud met Van Dorp Installaties integraal samen aan het onderhoud van gebouwen bij diverse opdrachtgevers.

Dit doen onze medewerkers op collegiale wijze en met veel plezier. Mede hierdoor hebben wij een goede relatie met onze opdrachtgevers. Een belangrijk punt hierin is dat we één vast aanspreekpunt hebben.

INTEGRALE AANPAK Met onze integrale aanpak zorgen wij ervoor dat processen efficiënter verlopen, de overlast voor gebruikers tot een minimum beperkt wordt en de werkzaamheden optimaal op elkaar zijn afgestemd. Ook het administratieve proces verloopt soepel.

GEMEENTE ROTTERDAM Bij de Gemeente Rotterdam bewijst onze samenwerking zijn waarde. Wij beheren inmiddels meer dan 100 gemeentelijke gebouwen en leveren hoogwaardige bouwen installatiediensten. Onze flexibiliteit en snelle reactietijden zijn hierbij essentieel.

GEBRUIKER CENTRAAL Vanuit onze gezamenlijke visie dat de gebruiker centraal staat tijdens het werk hebben wij al vele opdrachten succesvol met elkaar uitgevoerd. Zoals bij de TU Delft, Gemeente Rotterdam, Prologis, Politie regio Rotterdam, gemeente Amsterdam e.a.

TU DELFT Wij opereren gezamenlijk vanaf één kantoorlocatie, hierdoor ontstaan er korte lijnen voor zowel het correctieve als het projectmatige werk. We dragen op de werkvloer dezelfde werkkleding voor de herkenbaarheid naar de gebruikers.

“ Wij zien elkaar echt als collega’s aldus Bart Sollie contractmanager Van Dorp Installaties Delft ”

Constructiff Goo.indd 1

15-07-2024 09:44

uw landelijke en lokale expert in klimaatbeheersing Als expert op het gebied van klimaatbeheersing zijn we steeds vaker service- en onderhoudspartner van installateurs en technisch dienstverleners, zoals Van Dorp.

In de samenwerking vinden we elkaar in verschillende facetten. Vanuit ons specialisme denken we mee over technische vraagstukken, service, onderhoud, monitoring en nieuwbouw van klimaatinstallaties. En mocht het nodig zijn om midden in de nacht een noodkoeling te plaatsen bij een gezamenlijke klant als de TU Delft, dan staan we uiteraard klaar om te ondersteunen.

078 30 30 302 | info@coldtec.nl | coldtec.nl

airconditioning

Coldtec Goo.indd 1

10

warmtepompen

luchtbehandeling en ventilatie

noodkoeling

service en onderhoud

23-07-2024 07:21

Elektro- en installatiemonteurs die met plezier het werk doen

NettStaff, met de wortels in de Rotterdamse klei, zendt elektro- en installatiemonteurs uit bij installateurs door heel Nederland. Daarvoor heeft het bedrijf de beschikking over een grote groep gedreven technici. Sohail Butt is een van de vele monteurs die Nettstaff inzet.

Voor Van Dorp heeft Sohail vorig jaar elf maanden lang gewerkt aan het Huis op Zuid in Rotterdam, een multifunctioneel gebouw met sport- en zwemfaciliteiten en woon appartementen. Sohail: ‘’ik werk nu al zo’n elf jaar voor NettStaff. Het mooie van dit werk is dat je steeds aan een ander project werkt. Ik heb op allerlei projecten in Nederland en ook België gewerkt. Ik leg buizen aan en trek de kabels voor allerlei soorten installaties. Daarnaast houd ik me ook bezig met brandmeldinstallaties en ander gespecialiseerd werk. Het mooie van werken voor Van Dorp bij het project Huis op Zuid is dat we ook de beweegbare bodem van een zwembad hebben geïnstalleerd. Dit maakte deze klus extra ingewikkeld en uitdagend. Om qua kennis up-to-date te blijven krijgen wij van NettStaff verschillende cursussen en trainingen. Momenteel werk ik aan een school hier vlakbij.

Die afwisseling, samen met leuke collega’s, maakt dat ik dit werk erg fijn vind.’’

Sohail Butt Meer informatie? Bezoek dan de website: www.nettstaff.nl

Netstaff Goo.indd 1

01-07-2024 13:45

Van idee tot en met uitvoering

Voor grote projecten als DPG Amsterdam, het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk of de Driestar School in Gouda heeft Air Tech Systems uit Utrecht nauw samengewerkt met Van Dorp.

“We kennen elkaar al heel lang” legt directeur en oprichter Floris van der Laken uit. “Ik ben mijn carrière ooit begonnen bij Van Dorp, als bedrijfsleider. De kennis van de installatietechniek zit er bij mij heel grondig in.

In 2004 begon ik voor mezelf met Air Tech Systems waarmee ik de wereld van de luchtbehandeling in ging.

Precies twintig jaar nadat Van Dorp begon.” Met een knipoog: “Allebei kunnen we een feestje vieren.”

De toegevoegde waarde van Air Tech Systems zit hem dan ook in een grondige kennis van de installatietechniek, legt Van der Laken uit, die als

fundament onder de luchtbehandelingssystemen wordt gelegd. “Dat is ons voordeel. Alleen dan kun je de juiste luchtbehandelingsinstallaties adviseren en installeren.

We begeleiden opdrachtgevers dan ook van idee tot en met uitvoering.

Wij zijn geselecteerd als professionele partner voor de nieuwbouw van Euro-

fins in Amersfoort; ook zo’n project waarbij je grondige installatiekennis moet hebben. Wij werken met een groep van zeven mensen op kantoor en we hebben een flexibele schil van externe professionals opgebouwd waarmee we projecten tot zo’n dertig man aankunnen.”

Meer informatie: www.airtechsystems.nl

11

Internet of Things maakt of breekt bedrijfsprocessen Installaties in gebouwen worden steeds complexer en bepalender door de vraag naar meer comfort, meer veiligheid en het permanent monitoren van prestaties. Deze complexiteit en afhankelijkheid zal nog verder toenemen door de ontwikkelingen van Internet of Things (IoT). Slimme apparatuur wordt via het internet aangestuurd. Wat betekent dit voor installatiebedrijven, bijvoorbeeld voor de inrichting van processen of voor de mensen die er werken? Een interview met Amad Khan, sectoranalist Technology, Media & Telecom (TMT) bij ABN AMRO. IoT biedt de sector zowel kansen als bedreigingen voor de sector, stelt Khan. De ontwikkelingen gaan echter zo snel dat die snelheid ook bedreigin­ gen kunnen opleveren. Een bedreiging zit hem bijvoorbeeld in verouderde software, met name bij externe appara­ ten. Met name apparaten die al wat langer geleden geïnstalleerd zijn, kunnen verouderde software hebben.

Hacken Khan legt uit: “Het apparaat werkt dan prima, en de gebruiker vermoedt niet dat er een beveiligingsrisico is, maar het apparaat is wel steeds eenvoudiger te hacken. Door de opkomst van de generatieve AI-software is het immers voor kwaadwillenden steeds eenvoudi­ ger om apparaten te hacken. De instal­ latiesector moet ook daar alert op zijn, zeker als er in bestaande gebouwen en met bestaande installaties gewerkt wordt. Opleidingen worden door deze ontwikkelingen ook steeds ingewikkel­ der, en ook steeds belangrijker.”

Cyber security Het onderwerp cyber security heeft

12

wat Khan betreft hoge prioriteit. Dat de invoering van de Europese NIS-2 richtlijn over cyber securitywetgeving (zie kader) voor Nederland uitgesteld is, is wat hem betreft dan ook extra aanleiding voor de installatiesector om

alert te zijn. Zowel qua (bedrijfs)proces­ sen als qua inrichting van installaties bij klanten, en in het verlengde daarmee voor de opleidingen van het personeel.

IoT is voortdurend in ontwikkeling en dat vergt ook dat opleidingen van

De NIS-2 richtlijn De NIS-2-richtlijn is de opvolger van de NIS-richtlijn (Netwerk- en Informatiebeveiligingsrichtlijn), die in 2016 werd ingevoerd door de Europese Unie om een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerken en informatiesystemen in de EU te waar­ borgen. De NIS-2-richtlijn is ontworpen om deze beveiliging verder te verbeteren en uit te breiden. De belangrijkste punten van de NIS-2-richtlijn zijn 1) een uitbreiding van de reikwijdte van de oor­ spronkelijke NIS-richtlijn; 2 een versterking van de veiligheidsmaat­ regelen van netwerk- en informatiesystemen; 3) een verplichting tot het melden van incidenten aan de bevoegde nationale autoriteiten; 4) strengere handhavingsmaatregelen en hogere boetes voor niet-naleving; 5) verbeterde samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de lidstaten van de EU; 6) meer bevoegdheden voor nationale autoriteiten om de naleving te handhaven; en 7) een focus op risicomanagement en bedrijfscontinuïteit voor organisaties. Dit vereist het ontwikkelen van robuuste noodplannen en herstelstrategieën.

personeel voortdurend in ontwikkeling moeten blijven, stelt hij.

Cyberaanvallen De veiligheid van installaties strekt zich ook uit naar de toeleveranciers van de installatiesector. Afspraken en proto­ collen moeten ook hiertussen steeds geüpdatet en verbeterd worden. Met name voor kleinere bedrijven kan een risico gelden: kleinere bedrijven, en zeker zzp’ers, blijken volgens een recent onderzoek van ABN AMRO te­ kort te schieten waar het gaat om voorbereid zijn op cyberaanvallen, noemt Khan. Ook daar is het belangrijk alert te zijn.

Ransomware Maar ook grotere bedrijven en organi­ saties lopen risico doordat ze niet up to

Amad Khan

date zijn. In de zorgsector komt het soms zelfs nog voor dat er met Windows XP wordt gewerkt, weet Khan uit ervaring. “De apparatuur werkt op zich prima, maar de beveiliging is steeds meer onder de maat. En je moet er niet aan denken dat een ziekenhuis of onderwijsinstelling met ransomware te maken krijgt.”

Bottleneck Een andere bottleneck is volgens Khan de toename van dataverkeer bij al deze ontwikkelingen. IoT vergt veel data­ verkeer en de uitrol van 5G loopt momenteel achter bij de vraag naar snelle verbindingen. Het risico dat daar­

“De apparatuur werkt op zich prima, maar de beveiliging is steeds meer onder de maat. En je moet er niet aan denken dat een ziekenhuis of onderwijsinstelling met ransomware te maken krijgt”

mee gepaard gaat, is dat er in ieder geval langzamer datatransport plaats zal vinden, wat de tijdigheid van (beslis­ sings)processen van klanten in de weg kan staan. Ook hier is een alerte hou­ ding van de installatiesector op zijn plaats. Veel smart apparaten die in IoT opereren, maken gebruik van zogenaamde edge software: lokale dataservers die het apparaat zelf vult met data. Ook daar kan een beveili­ gingsrisico zitten als daar niet de meest up to date software en beveiligings­ protocollen draaien.

Concurrentievoordeel IoT maakt dat bedrijven die de ontwik­ kelingen omarmen, een concurrentie­ voordeel verwerven. En andersom geredeneerd: bedrijven die IoT niet volgen, zullen een achterstand oplopen vergeleken met hun concurrenten.

“Ook hier is een proactieve en toekomstgerichte houding van de sector essentieel”, besluit Khan.

13

Laat de wereld beter na dan

Paul van Dorp

Duurzaam ondernemen is bij Van Dorp in het DNA verankerd. Het markeert het rentmeesterschap dat bij Van Dorp al sinds de oprichting leidend is geweest voor de visie op duurzaamheid.

Van Dorp is hiermee ook het eerste grote installatiebedrijf geworden dat al in 2012 de hoogste trede op de CO2-prestatieladder heeft bereikt. Wat betekent duurzaamheid en energiezuinigheid voor de projecten van Van Dorp? Paul van Dorp, zoon van oprichter Henk Willem van Dorp en directeur Marketing bij de organisatie, aan het woord.

Het belang van duurzaamheid wordt wat Van Dorp betreft heel mooi weer­ gegeven door het recente nieuwe beeldmerk waarbij een oude hand de aarde doorgeeft aan een jonge hand.

Het idee van het rentmeesterschap – “onze opdracht om de aarde een beetje beter achter te laten aan de volgende generaties”, licht hij toe – is diep ingebed in de duurzaamheids­ gedachte van het bedrijf en bij de men­

14

sen die er werken. “Het is een verplichting die je zowel naar de vorige generaties hebt, als naar de toe­ komstige generaties”, verklaart Van Dorp. “Daarbij speelt de christelijke grondslag van ons bedrijf een belangrijke rol.”

Hergebruik Het toenemende hergebruik van mate­ rialen heeft zijn oorsprong in het

boerenbedrijf waar de familie Van Dorp ooit uit is voortgekomen. “Zorg goed voor je land, verspil zo weinig mogelijk en hergebruik materialen en middelen waar mogelijk”, vat Van Dorp het sa­ men. Dat vertaalt zich concreet naar onder meer een inzamelingsinitiatief van circulatiepompen. “We zijn op dit initiatief vanaf het begin aangehaakt omdat circulatiepompen heel goed kunnen worden gerefurbished”, zegt

je hem hebt ontvangen

Samenwerking met Technische Unie Van Dorp. “Net als cv-ketels, bijvoor­ beeld. Als je kritisch nadenkt over het installatievak dan kun je heel veel materialen hergebruiken in plaats van weggooien en vervangen. Wij zien dan ook steeds meer reparatiebedrijven ontstaan, die zich nadrukkelijk richten op het repareren en hergebruiken van elektrotechnische apparaten en installaties. En opdrachtgevers gaan er steeds meer om vragen, verwachten we.”

Bouwwereld Van Dorp zet zich in om met de kennis die er is, nieuwe en innovatieve wegen in te slaan. “Techneuten zijn sowieso oplossers en denken graag na over hoe iets slimmer kan”, zegt van Dorp.

“Allereerst doen we dit om de

Van Dorp werkt onder meer nauw samen met de Technische Unie op het gebied van een efficiënte inzet van materialen en producten, het hergebruiken of recyclen van sloopmateriaal en de manier waarop alle producten en grondstoffen worden aan- en afgevoerd. Ook het inrichten van bouwplaatsen wordt zo efficiënt mogelijk gedaan. Zo kan er met een goede afstemming tussen aannemers, installateurs, transporteurs en leveranciers een grote afname van het aantal gereden kilometers gerealiseerd worden. Een goed voorbeeld hiervan is de inzet van ‘Kitting’.

Kitting betekent dat materialen gegroepeerd verpakt en aangeleverd worden. Feitelijk wordt hierbij per woning of unit een ‘bouwpakket’ aangeleverd. Hierdoor hoeft er niet onnodig heen en weer gereden te worden om ontbrekende materialen op te halen of een overschot terug te brengen. Ook zorgt het voor minder afval.

“Zorg goed voor je land, verspil zo weinig mogelijk en hergebruik materialen en middelen waar mogelijk”

15

16

Boels Goo.indd 1

08-07-2024 08:04

HC Groep Goo.indd 1

11-06-2024 08:57

duurzaamheidsgedachte te kunnen ondersteunen, maar natuurlijk ook om steeds slimmer en efficiënter te kunnen werken.” Daarbij wordt nadrukkelijk samengewerkt met de bouwwereld.

Van Dorp is er onder meer trots op dat ze recent hebben geparticipeerd in het Innovahub in Haringvliet en in het grootste hout-hybride kantoorgebouw dat in Amsterdam door DPG Media in gebruik is genomen. Van Dorp: “Daar is veel beton vervangen door hout, wat zowel minder zware verkeers­ bewegingen als minder CO2-uitstoot als resultaat heeft. Bovendien vangt hout CO2 juist op. Met zo’n duurzaam

gebouw sorteer je voor op de toekomst, iets wat wij van harte onder­ steunen.” Ook de recente opening van het duurzame CISO-concept in Den Haag is een stap voorwaarts in het duurzaamheidsstreven en het onderne­ merschap van Van Dorp.

Waterstof “We denken ook al enige tijd na over het gebruik van waterstof”, zegt van Dorp. “Zes jaar geleden hadden wij al de eerste waterstofauto in het bedrijf, en we nemen actief deel in de Water­ stof Community die lijnen voor de toe­ komst uitzet. Op Bonaire en Aruba zijn

“Techneuten zijn sowieso oplossers en denken graag na over hoe iets slimmer kan”

we ook recent initiatieven gestart op het gebied van toepassing van water­ stof.”

Fabrikanten Van Dorp bereidt momenteel een team van energieadviseurs voor op de grotere projecten die er gaan komen, om verduurzaming fundamenteel in deze projecten te kunnen verankeren.

En ook met fabrikanten en toeleveran­ ciers wordt samengewerkt om de duurzaamheid te vergroten. Het Verpakkingsconvenant is hier een voor­ beeld van, maar ook wordt aan fabri­ kanten nadrukkelijk gevraagd om mee te denken met duurzame oplossingen voor de installatiebranche. “Circulariteit en duurzaamheid wordt de norm”, denkt Van Dorp. “En dat is een belang­ rijke ontwikkeling als je naar het verleden kijkt. Toen ging het vooral om veel en goedkoop produceren, maar dat je daarmee grondstoffen uitputte werd niet echt meegenomen in beslissingen. Nu wel en dat juichen wij toe. Speciaal ook weer vanuit die rent­ meestergedachte, vanuit die verantwoordelijkheid die je hebt om de wereld een beetje mooier achter te laten dan je hem hebt ontvangen.”

17

Slimme innovaties én samenwerking kunnen het verschil maken Wat komt er de komende decennia op de installatiesector af, en hoe spelen innovatie en samenwerking daarbij een rol? Om daar een antwoord op te geven is het thema Innovatie een van de speerpunten van Techniek Nederland. Pijler onder het innovatiebeleid van de installateurs­ vereniging zijn toekomstverkenningen, zoals CONNECT2030. Op het platform startmetconnect.nl bundelen Techniek Nederland en partners Wij Techniek, ISSO en TVVL alle informatie rond de toekomstverkenningen, scenariostudies en activiteiten rond innovatie.

Innovatiekracht neemt toe Volgens Terry Heemskerk, programma­ manager Innovatie bij Techniek Nederland neemt de innovatiekracht van de sector snel toe. “Techniek is onmisbaar om de grote maatschappe­ lijke uitdagingen van deze tijd, zoals de energietransitie, een betaalbare zorg, de omslag naar een circulaire economie en versterking van de Nederlandse infrastructuur het hoofd te bieden.”

Volgens Heemskerk kan Techniek Ne­ derland daarbij niet in de schoenen van ondernemers gaan staan. “Wat we wél

Terry Heemskerk

18

kunnen is zichtbaar maken welke trends en ontwikkelingen er op ondernemers in de installatiebranche aankomen.

Vervolgens is het aan ondernemers zelf om op basis daarvan heldere keuzes te maken. We helpen ondernemers letterlijk om toekomstbehendig te worden. In deze tijd van razendsnelle veranderingen is dat cruciaal voor de continuïteit van bedrijven.”

Aanpak slaat aan De innovatie-aanpak van de branche­ organisatie slaat aan. Heemskerk:

“Innovatie is al langer belangrijk in onze sector, maar onze aanpak zorgt echt voor een boost. We brengen bedrijven op nieuwe ideeën en brengen ze samen. Dat is prachtig om te zien. Een goed voorbeeld zijn de bijeenkomsten met innovatiemanagers van bedrijven die we organiseren. Dat levert deel­ nemers enorm veel inspiratie op.

Ketensamenwerking wordt steeds belangrijker. Daarom organiseren we óók bijeenkomsten waar bouwbedrijven en andere organisaties welkom zijn.”

Samenwerking in de keten Die ketenaanpak leidt tot verrassende initiatieven. Een voorbeeld is het Brancheplan Verpakkingen. Hierin wer­ ken installatiebedrijven, groothandels en fabrikanten samen met het ministerie van Infrastructuur en Water­ staat aan het verminderen en verduur­ zamen van verpakkingsmateriaal.

Heemskerk: “Zo leveren we een bij­ drage aan de omslag naar een circulaire economie, een van de thema’s uit CONNECT2030.” Ook op andere terreinen ontstaan initiatieven die rechtstreeks voortkomen uit CONNECT2030. Als voorbeelden noemt Heemskerk de arbeidsmarkt, biobased bouwen, mobiliteit en digitalisering.

In-company training CONNECT2030 Sinds kort gaat de brancheorganisatie samen met Wij Techniek nog een stap verder om bedrijven te ondersteunen.

Er zijn in-company trainingen op basis van de toekomstverkenning CONNECT2030. In zes dagdelen kunnen ondernemers met deskundige begeleiding aan de slag om doordachte keuzes te maken en koers uit te zetten

CONNECT2030

richting de toekomst. Heemskerk: “Wat komt er de komende jaren op ons af en wat betekent dat voor het bedrijf? Met welke uitdagingen gaan we aan de slag? Welke interne onderdelen vragen aandacht? Welke keuzes moet je maken en hoe betrek je jouw medewerkers?

Op zulke vragen formuleer je antwoor­ den tijdens de training. We krijgen veel positieve reacties op de incompanytrainingen, dus het is echt een schot in de roos.”

CONNECT2030 bevat de thema’s Overal en altijd energie; Gezond, schoon en veilig; circulaire wereld; Volwassen digitalisering; en Human capital. Het overkoepelende thema is toekomstbehendigheid . Er zijn daarnaast zeven actiethema’s. Deze actiethema’s vormen een leidraad om richting te geven aan de toekomst en om voorbereidingen te treffen voor 2030.

komstverkenning CONNECT2030 een belangrijk hulpmiddel voor de deel­ nemers. Tegelijkertijd laten we zien hoe inspirerend en creatief het werken in de technieksector is; zeker als mensen vanuit verschillende invalshoeken en

“Dankzij de ontwikkelagenda blijft de branche dus up-to-date” Showcase voor de branche Sinds 2019 organiseert Techniek Nederland als uitvloeisel van het inno­ vatieprogramma samen met partners Wij Techniek, ISSO en TVVL jaarlijks een Techathon. Techathons zijn technische hackathons. In één dag komen high potentials van installatiebedrijven en studenten met een oplossing voor een concrete casus, bijvoorbeeld de renova­ tie van een pand of duurzame heront­ wikkeling van een bedrijventerrein. Aan het eind van de dag presenteren ze hun plannen aan een jury. Heemskerk: “Bij de Techathons draait het om innovatie en inspiratie, niet voor niets is de toe­

disciplines zich samen buigen over een specifiek onderwerp. De Techathon is dus een perfect middel om innovatie in de branche op de kaart te zetten. Het is echt een inspirerende showcase voor een carrière in de techniek.”

Ontwikkelagenda De toekomstverkenningen CONNECT2025 en CONNECT2030 en de scenariostudie SCENARIO2040 zijn ook de basis voor een kennis- en ontwikkel­agenda voor de sector.

Heemskerk: “De Innovatie Analyse technieksector laat onder meer zien welke techno­logieën er in opkomst zijn

en wat de impact is op bijvoorbeeld soft skills en het bijscholingsaanbod.

Op die manier weten bedrijven op wel­ ke termijn het raadzaam is om te inves­ teren in bijscholing. Opleiders weten wanneer ze bijscholingstrajecten be­ schikbaar moeten hebben. Dankzij de ontwikkelagenda blijft de branche dus up-to-date.”

AI, industrialisering en robotisering De innovatieve ontwikkelingen in de techniek gaan razendsnel. AI, industria­ lisering en robotisering krijgen steeds meer impact in de installatiebranche.

Maar hoe dan? Om daar zicht op te krijgen heeft de beleidscommissie Innovatie (met daarin leden van Tech­ niek Nederland) opdracht gegeven om dit te onderzoeken. Heemskerk: “Centraal staat de vraag wat deze ontwikkelingen gaan betekenen tot 2030. Dit najaar verwachten we de uitkomsten van het onderzoek. Daar­ mee kunnen installatiebedrijven dan weer hun voordeel doen als het gaat om het maken van hun strategische keuzes.”

19

Houd het hoofd koel met Andrews Sykes Klimaatverhuur

Trots op ons partnerschap waarin familiewaarden, langetermijnvisie en duurzaamheid centraal staan.

Samen kijken we verder dan morgen.

Houd het hoofd koel met Andrews Sykes Klimaatverhuur

of het nu gaat om een gepland Andrews Sykes is de Nederlandse onderhoud of een noodsituatie. marktleider op het vlak van verhuur Wij bieden de veiligste en meest van airconditioning, verwarming, Andrews Sykes is de Nederlandse betrouwbare apparatuur, gemaakt koeling en ventilatie. Ook kunt u markt leider op het vlak van verhuur Rensa Goo.indd 1 bij ons terecht voor -ontvochtiging door de beste van producenten. en bevochtingsapparatuur. airconditioning, verwarming, koeling en

ventilatie. Ook kunt u bij ons terecht voor

Wij bieden de beste oplossing voor en bevochtingsapparatuur. zowat elk-ontvochtiging probleem, ongeacht locatie of industrie, 24 uur per dag, 365 dagen per Onze missie is onzeoplossing voor zowat elk Wijjaar. bieden de beste klanten te helpen de snelste, meest ongeacht gepasteprobleem, en kost-efficiënte oplossing locatie of industrie, te vinden uitdagingen diedagen per jaar. Onze 24voor uurde per dag, 365 ze in hun industrie tegenkomen —

23-07-2024 14:27

DUURZAAM NEDERLAND SAMEN MOGELIJK MAKEN

ofd koel s Sykes Houd het hoofd koel uur met Andrews Houd het hoofd Sykes koel

missie is onze klanten te helpen de snelste, meest gepasteSykes en kost-efficiënte oplossing met Andrews te vinden voor de uitdagingen die ze in hun Klimaatverhuur tegenkomen — of het nu gaat om ofndustrie het nu gaat om een gepland andse onderhoud of een noodsituatie. erhuur Andrews Sykes is de Nederlandse of het nu noodsituatie. gaat om een gepland een gepland onderhoud of een

Klimaatverhuur

rming, kunt u tiging

Wij bieden op dehetveiligste en meest onderhoud of een noodsituatie. marktleider vlak van verhuur van airconditioning, verwarming, betrouwbare apparatuur, gemaakt Wij bieden de veiligste en meest koeling en ventilatie.

Ook kunt u betrouwbare apparatuur, gemaakt door de beste producenten.

Wij veiligste endoor meest bij onsbieden terecht voorde -ontvochtiging Andrews Sykes is de Nederlandse of het de nubeste gaatproducenten. om een gepland en bevochtingsapparatuur.

0288682.pdf 1 betrouwbare apparatuur, gemaakt door marktleider op het vlak van verhuur onderhoud of een noodsituatie. g voor van airconditioning, verwarming, Wij bieden de veiligste en meest Wij bieden de beste oplossing voor de beste producenten. locatie koeling en ventilatie.

Ook kunt ulocatie betrouwbare apparatuur, gemaakt zowat elk probleem, ongeacht g, 365 bij ons terecht of industrie, 24 uur per dag, 365 voor -ontvochtiging door de beste producenten. dagen per jaar. Onze missie is onze s onze en bevochtingsapparatuur. klanten te helpen de snelste, meest meest en kost-efficiënte oplossing ossing Wij biedengepaste beste oplossing voor die te de vinden voor de uitdagingen en die zowat elk probleem, ongeacht locatie — ze in hun industrie tegenkomen men — of industrie, 24 uur per dag, 365 dagen per jaar. Onze missie is onze klanten te helpen de snelste, meest gepaste en kost-efficiënte oplossing te vinden voor de uitdagingen die ze in hun industrie tegenkomen —

andrewssykes.nl

24-8-2023 09:55:09

MET MEER DAN 47.000 DUURZAME PRODUCTEN MAKEN WIJ HET MOGELIJK De toekomst moet je niet voorspellen maar samen mogelijk maken. Dat is waar Technische Unie zich sterk voor maakt. Elke dag zetten wij alles op alles om jouw uitdaging mogelijk te maken. Met het beste materiaal en slimme oplossingen. Wij staan klaar. Voor jou, voor iedereen die keihard werkt om Nederland mooier, slimmer en duurzamer te maken. Wij zijn trots op wat wij samen bereiken. Aan de slag! technischeunie.nl

0288682.pdf 1

24-8-2023 09:55:09

24-8-2023 09:55:09

Andrews Sykes Goo.indd 1

20

Technische 10-06-2024 10:00 Unie Goo.indd 1

22-07-2024 10:34

De Piguillet Groep:

Trots Partnerschap met Van Dorp

Al sinds 1994 staat de Piguillet Groep bekend als een laagdrempelig familiebedrijf dat dicht bij de mensen staat. Met trots mogen wij ons partner noemen van het prachtige Van Dorp.

Wat begon als een unieke samenwerking in het onderhoud en de verduurzaming van vastgoed, met een focus op luchtbehandeling en dagelijkse bedrijfsvoering, is uitgegroeid tot een fantastisch partnership. Vertrouwen en goed overleg vormen de fundering en standaard van deze samenwerking.

Gelegen tussen de vestigingen in Zoetermeer en Capelle hebben wij niet alleen de groei van ons eigen bedrijf meegemaakt, maar ook de voortvarendheid van Van Dorp op het gebied van verduurzaming.

Waar nodig ondersteunen wij de energiespecialisten van Van Dorp bij de verduurzamingsslag in luchtbehandeling, zoals de overgang van AC-gedreven V-snaarmotoren naar EC-motoren. Samen tackelen we uitdagingen zoals netcongestie, energiekostenbesparing en voldoen aan de nieuwe EML-richtlijnen.

Een mooi voorbeeld van onze samenwerking is het project bij Sir Winston Casino in Rijswijk, waar één foto meer zegt dan duizend woorden.

De Piguillet Groep en Van Dorp: samen bouwen we aan een duurzame toekomst!

Meer informatie: www.piguillet.nl

Piguillet Goo.indd 1

03-07-2024 07:55

Samen werken aan projecten voor de toekomst

Sinds 2021 heeft Koninklijke Oosterberg de relatie met Van Dorp nauwer aangehaald.

Daarbij is de toekomst leidend. Wij hebben ons ontwikkeld van groothandel en leverancier van installatiematerialen tot meedenkende partner.

We denken proactief mee met projecten, en dat gaat over en weer”, zegt Ariën Brak, commercieel directeur bij Oosterberg. “Het feit dat we allebei familiebedrijven zijn maakt dat we elkaars taal spreken en elkaar snel weten te

Ariën Brak

Ruben Berends

vinden”, voegt Ruben Berends, senior accountmanager bij Oosterberg, toe. “We kennen elkaar, we weten bij wie we moeten zijn, dat schakelt snel en efficiënt.”

Voorbeelden van geslaagde samenwerkingsprojecten zijn het DC Susteren, waar beide bedrijven schouder aan schouder samenwerkten om dit nieuwe distributiecentrum in Limburg op te zetten, of de nieuwe vertrekhal Oranjelaan in Rotterdam, waar samen werd gebrainstormd over de inzet en installatie van zonnepanelen. “Duurzaamheid is leidend bij de samenwerking”, legt Brak uit. “Samen kunnen we de duurzaamheidsagenda invullen en onze klanten naar de toekomst begeleiden. We versterken elkaar.” Naast de bestaande E-business breiden we uit met de business units Beveiliging en Klimaat en Ventilatie. Hiermee kunnen we ons partnerschap verder verrijken”, zegt Brak.

Meer informatie: www.oosterberg.nl

21

De mens is meer waard dan de euro

Van Dorp is een echte mensen-organisatie. Bij Van Dorp zijn het de mensen die ertoe doen, zoals ook in het adagium van het bedrijf is beschreven: de mens is meer waard dan de euro.

De personeelsafdeling M & O heet dan ook heel bewust Mens en Organisatie – waarin het woord mensenorganisatie doorklinkt - in tegenstelling tot wat bij veel andere bedrijven vaak wat technischer HRM heet. “Bij ons geen ingewikkelde termen”, zegt Naomi van Loon, directeur M & O. “Gewoon op zijn Hollands, en gewoon waar het om gaat: de mensen.” De mensen bij Van Dorp krijgen zoveel mogelijk dat werk te doen waar ze goed in zijn. En als ze zichzelf willen verbeteren, is er een Van Dorp Academie die op allerlei vlakken ontwikkelingsmogelijkheden aanbiedt.

Bij Van Dorp staat het werkgeluk van de medewerkers centraal, en het bedrijf zoekt voortdurend naar manieren om hen betrokken te houden.“Zo hebben we aan het begin van het jaar een medewerkerstevredenheidsonderzoek gehouden en daarin in feite maar twee vragen gesteld: wat heb je nodig om gelukkig in je werk te zijn? En hoe goed doen we het op die aspecten? De uitslag is op alle niveaus in de organisa­ tie besproken. Mensen voelen zich hierdoor gehoord, begrepen, gewaar­ deerd. En de leidinggevenden proberen daar zo goed mogelijk gevolg aan te geven. Wij hebben overigens voor de leidinggevenden ook speciale programma’s ontwikkeld, zodat ze het luisteren, feedback geven, coachen, begeleiden en laten ontplooien zo goed mogelijk kunnen faciliteren. Het is algemeen bekend dat de nummer één reden dat mensen weggaan bij een organisatie de leidinggevende is. Dat gegeven draaien wij bewust om: zorg dat de leidinggevende juist het argument is om te blijven, en om je verder te ontwikkelen.”

Van Loon is overtuigd van het succes van deze aanpak. “Dat er bijvoorbeeld oud-personeelsleden zijn die terug­ komen bij Van Dorp vind ik een gege­ ven dat deze insteek ondersteunt. Elke maand hebben we een aftrap met nieuwe medewerkers en het komt regelmatig voor dat daar mensen tussen zitten die al eerder bij Van Dorp hebben gewerkt. Die graag weer terug willen naar het honk. Dit is echt een familiebedrijf. Ook kinderen van mede­ werkers kiezen er soms voor om bij Van Dorp te komen werken.”

22

Van Dorp Academie Van Dorp hecht veel waarde aan de ontwikkeling van hun medewerkers, wat duidelijk blijkt uit hun uitgebreide opleidingsprogramma’s. “We hebben daarom de Van Dorp Academie opge­ richt waarin we alle soorten opleidingen organiseren voor medewerkers, om onze trots, ons vakmanschap verder te ontwikkelen. Ook voor nieuwe mede­ werkers, zij-instromers, herintreders, enzovoorts. Centraal gelegen in het land staat het Ontwikkelhuis. Daar

Naomi van Loon

worden alle klassikale trainingen georganiseerd. Voor de praktische uitvoering hebben we een prachtige praktijkruimte waar technische mede­ werkers leren door te doen en zich nieuwe vaardigheden aan alle soorten installaties eigen kunnen maken. Via ons Train-de-Trainer programma leiden we medewerkers op tot docenten en geven we ervaren medewerkers de kans hun kennis en ervaring over te dragen aan jongere medewerkers.

Want de vergrijzing van de samenleving

23

is wel een van de uitdagingen die ook voor ons bedrijf gelden. Op deze ma­ nier proberen we die uitdaging het hoofd te bieden”, verklaart Van Loon.

Krappe arbeidsmarkt Naast de vergrijzing staat Van Dorp voor de uitdaging van een krappe arbeidsmarkt, een probleem dat de hele technische sector treft. Hoewel er een groeiende interesse is in technische beroepen, blijft de instroom in techni­ sche opleidingen achter bij de vraag.

Van Loon: “We gaan deze uitdaging samen met het onderwijs aan, door nauwe relaties met scholen, hogescho­ len en universiteiten aan te gaan en samen interessante projecten op te starten. Hierdoor proberen we jonge mensen te interesseren voor een loop­ baan in de techniek. Daarbij zetten we slimme marketingtechnieken in om met name deze jongeren te bereiken. Denk aan vlogs en social media. Techniek is bij ons iets van vandaag en van de toekomst. Iets dat je je eigen kunt maken, waarin je kunt groeien.”

Lokale focus Van Dorp wordt gekenmerkt door een sterke mate van ondernemerschap en vrijheid. Het bedrijf, een echt en hecht familiebedrijf, legt de nadruk op een lokale focus, oprechte aandacht voor elkaar en authentieke mensen. “Wij werken met het team-model. Samen ga je uitdagingen aan, samen kom je tot oplossingen, samen rond je een klus af.

24

Als je als team verantwoordelijk bent voor een opdracht versterk je elkaar. Je leert er meer van, en de output is beter.

Want uiteindelijk werk je natuurlijk wel voor de klant en een goed eindproduct.

“Wij zijn rentmeesters van deze wereld” Maar de manier waarop je dat bereikt, is met teamwork het meest effectief. Je ziet dat ook in de uitdaging ‘Van Dorp tegen MS’, die medewerkers met elkaar oppakken. Elk jaar fietsen tientallen collega’s helemaal vanuit Amsterdam naar de Mont Ventoux, wel 1200 km!

Het is voor het goede doel, maar ondertussen werk je aan teamspirit, aan het elkaar dat duwtje geven, aan het leren doorzetten, aan het naar een overwinning toe werken. Het creëert een enorm sterke band tussen mede­

werkers, wat je ook weer in het werk merkt. Daarnaast doen we veel voor de omgeving, voor de wereld. Niet alleen door bij te dragen aan het verduurza­ men van gebouwen, maar ook door alle goede doelen die we steunen. We hebben de Van Dorp Foundation opgezet waarmee we ons inzetten voor de armste mensen in de wereld, ver weg in Afrika, maar ook dichtbij in Nederland. Wij zijn rentmeesters van deze wereld; we willen ervoor zorgen dat we hem een beetje beter achterla­ ten dan we hem hebben aangetroffen.” zegt Van Loon.

De mens centraal Bij Van Dorp staat de mens centraal in alles wat ze doen. Van Loon: “We gaan met de medewerkers een dialoog aan.

En op grond daarvan vormen we het personeelsbeleid. Werkprocessen moe­ ten zo vlot mogelijk kunnen verlopen; medewerkers moeten geen overbodige tijd aan administratie moeten besteden.

Vakkundig.

Persoonlijk.

Resultaatgericht.

Je moet kunnen doen waar je goed in bent; al het andere moet faciliterend zijn en automatisch geregeld zijn. Het per­ soneelsbeleid maken we aantrekkelijker door vanaf dag één mensen te begeleiden, te coachen, zich te laten ontwikkelen.

‘Werk wie je bent’ is onze slogan. Dat willen we met het management zo goed mogelijk ondersteunen en mogelijk maken. We zijn een middelgroot bedrijf geworden. De uit­ daging is hoe we onze medewerkers tijdig informeren over datgene dat voor hen relevant is. Het gevaar is dat je mensen te laat informeert of dat er teveel informatie op hen afkomt.

Daarom kanaliseren we de communicatie gericht naar de verschillende soorten medewerkers en doen dat niet alleen schriftelijk maar experimenteren we ook met bijvoorbeeld podcasts of andere moderne media.

Mensen die veel onderweg zijn moet je niet vermoeien met talloze e-mails die ze ’s avonds als ze thuis zijn nog moeten lezen om op de hoogte te blijven; die willen we de gelegen­ heid geven om zich onderweg al op de hoogte te stellen van ontwikkelingen en nieuws van het bedrijf. Dat soort keuzes maken we, steeds ook weer gericht op de mens waarbij die mens centraal staat. Hier kun je zijn wie je bent. Hier werken authentieke mensen. Mensen zijn hier gelijk. Want de mens is bij ons meer waard dan de euro. De mens is waar het bij ons om draait.”

www.cazdak.nl

Jeroen Janssen

Passende opleidingen zijn steeds essentiëler in de installatiebranche Mensen zijn dé cruciale factor bij de noodzakelijke vergroting van het arbeidspotentieel in de installatiebranche. Zijn die mensen er? Worden er voldoende mensen opgeleid of begeleid bij herintreding? Zijn de opleidingen nog wel passend bij de toekomstige eisen die gesteld worden?

Welke competenties moeten de technici van de toekomst hebben? Welke maatregelen zouden er genomen moeten worden om voldoende mensen op te leiden voor deze branche? We vroegen het aan Jeroen Janssen, accountmanager installatiebranche bij ROVC Technische Opleidingen.

ROVC leidt jaarlijks zo’n 20.000 technici op. Dat gebeurt op drie eigen locaties met technische mogelijkheden, en voorts op ruim veertig overige locaties, verspreid door het hele land. Janssen ziet het aantal mensen dat opleidingen krijgt toenemen, en hij ziet ook dat de opleidingen steeds korter worden. Juist korte, cyclische opleidingen zorgen er immers voor dat technici en zij-instro­ mers snel aan de slag kunnen. “Bedrij­ ven kunnen hun mensen niet te lang missen. Het werk ligt voor het oprapen.

Maar daarmee komen ze in een spagaat

26

terecht, want als ze op de toekomst gericht zijn dan moet er tijd genomen worden om hun mensen bij te scholen.”

Wat zijn uitdagingen voor de installatiebranche?

“Je moet goed kunnen schakelen op ontwikkelingen. Neem de hybride warmtepomp waar men drie jaar gele­ den van heeft gezegd: dat wordt de toekomst. Daar zijn wij vervolgens op gaan opleiden. Maar nu er een nieuw kabinet komt, is die verplichting los­ gelaten. Dat betekent dat wij weer

moeten omschakelen. Dat kan wel, maar dat kost tijd. Een langetermijn­ beleid komt ons en de branche veel beter uit.”

En verder?

“Er is nog steeds een technicitekort.

In de techniek in het algemeen, maar in de installatiebranche zeker. Uit onze jaarlijkse TechBarometer blijkt dat er een tekort aan vakbekwame technici is, én dat de mensen die er zijn, niet goed genoeg zijn opgeleid. Dat betekent dat je medewerkers anders moet gaan

van een volgende warmtepomp. Maar dat betekent ook dat je je werk als bedrijf anders moet organiseren. Er moet meer samengewerkt worden en dat vergt op zijn beurt ook weer meer van de competenties van mede­ werkers.”

Wat bedoel je daarmee?

“De technicus moet over meer sociale competenties beschikken dan vroeger.

Het gaat steeds meer om samenwerken en om projectmatig werken, maar ook om contact met de opdrachtgever of met de mensen thuis die met een storing zitten. Puur technisch kun je zo’n storing gewoon oplossen, maar je moet ook snappen dat de mensen met een frustratie zitten, en dat tegen jou uiten. Daar moet je tegen kunnen. Maar daar kun je ook op getraind worden, op de zogenaamde soft skills. Onze opleidingen worden steeds meer competentie-gebaseerd.”

inzetten. Je ziet nu dat technici die instromen de ervaren technici gaan ondersteunen. De specialist in warmte­ pompen wordt ondersteund door een beginnend technicus die de installatie bevestigt, want die tijd kan de profes­ sional beter besteden aan het inregelen

“Een andere uitdaging in de branche is dat zij-instromers doorgaans weer snel de branche verlaten. Uit recent onder­ zoek bleek dat van de toetreders in de installatiebranche zo’n 70 procent zijinstromers is. Maar óók dat daarvan twee derde binnen een jaar weer de branche verlaat! Dat betekent dat ze veel beter begeleid moeten worden. En dus ook dat bedrijven meer prioriteit moeten geven aan het behouden van hun mensen, in plaats van alleen te focussen op het werven. De bedrijfs­ strategie moet daar ook op gericht zijn.

En gelukkig heeft een steeds groter deel van de installatiebedrijven een strategie die dit in zich heeft.”

Heeft de branche nog te maken met een minder positief imago, zoals in ander technische sectoren soms ook is?

“Ja, helaas wel. En volkomen onterecht.

Het vak wordt steeds hoogwaardiger.

De slimme techniek maakt dat je als installatiemonteur eerder op afstand, via je laptop, een storing onderzoekt en oplost. Vroeger was dat op locatie, dan moest je sleutelen en ploeteren, maar vandaag de dag werk je met slimme analyseprogramma’s om op afstand storingen op te sporen en op te lossen.

Het werk wordt daardoor uitdagender en afwisselender. Je werkt bijvoorbeeld met 3d-programma’s en bepaalt een flow in het systeem. Echt hoogwaardig.

Heel geavanceerd, heel uitdagend.”

ROVC ontwikkelt meer en meer oplei­ dingen samen met bedrijven. Praktijk­ gericht, specifiek op bepaalde vakgebieden, zodat installatietechnici snel en toekomstgericht opgeleid worden. Janssen ziet dit als een posi­ tieve ontwikkeling. “We moeten opschalen, dat klopt, want de ontwik­ kelingen staan niet stil. Neem alleen al de laadpalen en de warmtepompen waar we nu met zijn allen om vragen.

Daar zijn we nu al mensen voor aan het opleiden. En alle andere ontwikke­ lingen die eraan gaan komen gaan we ook zo oppakken. Ik zie de toekomst voor deze branche daarom met vertrou­ wen tegemoet.”

27

rhossnederland.nl

Klimaat voor de toekomst.

Project: Prologis Park Tilburg DC5

Rhoss Nederland B.V. Nijverheidsweg 9 3401 MC IJsselstein - NL Nikola Teslastraat 1-14 7442 PC Nijverdal - NL Phone: +31 (0)85 8223 001

CODU Goo.indd 1

24-06-2024 Rhoss 07:45 Goo.indd 1

10-06-2024 10:12

Energiezuinig en betrouwbaar koelen en verwarmen?

Met 100 jaar ervaring in warmtepompen zorgt Daikin met Van Dorp als partner voor het perfecte binnenklimaat in commerciële gebouwen.

Daikin Goo.indd 1 4861341_Q-DAIK_Adv184x57_VanDorp_v3.indd 1

22-07-2024 09:47 19-07-2024 15:12

SAMEN WERKEN AAN 100% DUURZAAM Rexel is toegewijd aan het bevorderen van de energietransitie en duurzame innovatie in Nederland. Samen met onze klanten werken we als betrouwbare partner aan een duurzamere samenleving. Dit doen we door het leveren van innovatieve producten en diensten die zorgen voor een positieve impact op het milieu. Met onze focus op de nieuwste technologieën en ontwikkelingen in de markt kunnen we innovatieve duurzame oplossingen bieden.

Meer informatie?

Kijk op www.rexel.nl of scan de QR-code.

Rexel Goo.indd 1

28

11-06-2024 10:25

Vergrijzing groot probleem De TechBarometer die het ROVC elk jaar publiceert, geeft in de achtste editie die in 2024 gepubliceerd is het toenemende probleem van de vergrijzing in de branche duidelijk aan. Bijna de helft van de technische bedrijven (44 procent) geeft in deze achtste editie aan zich zorgen te maken over de vergrijzing van hun personeelsbestand.

Volgens ruim een derde van de bedrijven (36 procent) is vergrijzing zelfs een van de meest impactvolle ontwikkelingen in de branche, en ruim een kwart (27 procent) van de bedrijven geeft in deze TechBarometer aan dat vergrijzing de grootste personele uitdaging voor de branche is. De Tech­ Barometer heeft input van meer dan duizend organisaties, bijna drieduizend technici en zo’n duizend zij-instromers.

Te weinig jonge technici Volgens 41 procent van de bedrijven in de techniek is de krapte op de arbeids­ markt in de technische sector ernstiger dan in andere sectoren. Het meest last hebben technische bedrijven van het gebrek aan nieuwe aanwas. Maar liefst 32 procent noemt het een probleem dat er te weinig jonge technici afkomen op vacatures. En juist ook door het gebrek aan nieuwe aanwas duurt het lang om technische vacatures te ver­ vullen. Dit probleem is de afgelopen drie jaar steeds meer toegenomen. In 2022 en 2023 wist een kwart van de bedrijven binnen één tot drie maanden

Consolidatieslag verwacht In de installatiebranche nemen grotere bedrijven steeds meer kleinere bedrijven over om hun marktaandeel te vergroten en hun techno­ logische capaciteiten te verbeteren. Het wordt verwacht dat deze trend doorzet om de huidige marktdynamiek en de uitdagingen waarmee de sector wordt geconfronteerd, het hoofd te kunnen bieden. Door schaalvergroting kunnen bedrijven efficiënter opereren, beter voldoen aan regelgeving en technologische innovaties doorvoeren, wat uiteindelijk de concurrentiepositie van de sector zal versterken.

een geschikte kandidaat voor een openstaande vacature te vinden; in 2024 is dat gedaald naar 17 procent.

Een derde van de bedrijven doet gemiddeld drie tot zes maanden over het invullen van een vacature. Eén op de vijf bedrijven heeft volgens het rapport zelfs zes tot twaalf maanden hiervoor nodig.

Geen kennis, wél affiniteit De druk op de vergrijzing zal volgens het CBS de komende jaren zelfs toe­

nemen tot zo’n 50 procent, wordt verwacht. Ondernemers moeten vol­ gens het ROVC slimmer gaan werven en meer aandacht geven aan opleiden.

Ondernemers zouden meer moeten focussen op zij-instromers zonder technische kennis, maar mét affiniteit voor de branche en de wil om te leren.

Er moet volgens de organisatie meer worden gekeken naar de affiniteit van mensen met techniek in plaats van naar de papieren die ze al of niet hebben.

29

Recycling van zonnepanelen: een voorschot op duurzaamheid In Nederland waren er eind februari 2024 ongeveer 3 miljoen zonnepaneelinstallaties geregistreerd. Dat betreft bijna een derde van alle woningen. Nederland doet het op Europees gebied goed: het neemt met geïnstalleerde zonnepanelen de vijfde plaats binnen Europa in. In 2022 al leverden de Nederlandse zonnepanelen 17 miljard kWh stroom op.

Zonnepanelen hebben echter een beperkte economische levensduur, van 25 tot 30 jaar. In die periode behouden ze doorgaans tot zo’n 80-90% van hun oorspronkelijke vermogen, maar na deze periode kan de output sterk gaan dalen. Na de verstreken economische levensduur moeten de zonnepanelen gerecycled kunnen worden. Hoe is het daarmee geregeld?

Beperkt aantal recyclebedrijven In Nederland is er momenteel een beperkt aantal bedrijven die zich bezig­ houden met het recyclen van zonnepanelen. Twee belangrijke spelers zijn Stichting Zonne-energie Recycling Nederland (ZRN) en PV Cycle, een Europese non-profit organisatie. Deze organisaties coördineren de recycling van zonnepanelen en zorgen ervoor dat de panelen volgens de Europese richt­ lijnen worden verwerkt.

Uitdagingen Eén van de uitdagingen bij de recycling van zonnepanelen in Nederland is het gebrek aan voldoende recyclingfacili­ teiten in Nederland. Hierdoor worden afgedankte zonnepanelen vaak naar Duitsland en België gestuurd voor ver­ werking. De Nederlandse overheid en organisaties zoals Stichting OPEN (voluit: stichting Organisatie Producen­ tenverantwoordelijkheid E-waste Nederland) werken aan oplossingen om de recyclingcapaciteit uit te breiden en de industrie meer circulair te maken.

Een begin is er al. Vanaf medio vorig jaar betalen kopers van zonnepanelen al een bijdrage waaruit in 2030 een Nederlandse recyclingfabriek voor zonnepanelen moet worden gebouwd.

Om een toekomstbestendige, verbe­ terde recycling van zonnepanelen te realiseren zoekt Stichting OPEN partners. Dit in nauwe afstemming en samenwerking met Holland Solar en Stichting ZRN.

30

Steven van Eijck

Steven van Eijck, voorzitter van stich­ ting OPEN en recent benoemd tot speciaal Regeringsvertegenwoordiger Circulaire Economie, zegt hierover: “De circulaire economie wordt bepaald door de keuzes die wij vandaag maken.

Vooruitlopend op de grote hoeveelheid zonnepanelen die over een tiental jaar het einde van hun gebruiksduur berei­ ken, hebben wij de verwijderingsbij­ dragen ingericht. Hierdoor kunnen we

deze zonnepanelen, wanneer ze inge­ zameld worden, hoogwaardig in Neder­ land verwerken. Zo realiseren we, stap voor stap, een circulaire economie.”

Kostbaar proces Eén van de grootste uitdagingen bij de recycling van zonnepanelen is de complexiteit van het scheiden van de verschillende materialen waaruit zonne­ panelen bestaan, zoals glas, aluminium,

Ervaar de kracht van service en kwaliteit ◗ SERVICE ◗ MONTAGE ◗ REVISIE ◗ ONDERHOUD ◗ ENGINEERING ◗ PRODUCTEN ◗ VERDUURZAMING (RETROFIT) PL Service Goo.indd 1

Berkhaag 32 • 5161CC Sprang Capelle T 0416 27 82 17

WWW.PL-SERVICE.NL 08-07-2024 07:44

Rooseindsestraat 29 5705 BP Helmond info@arveco.nl +31 (0)492 751 600

www.arveco.nl Arveco Goo.indd 1

24-07-2024 07:34

silicium, en diverse metalen. Hoewel ongeveer 95% van de materialen van een zonnepaneel gerecycled kan worden, is het proces vaak kostbaar en technisch uitdagend.

De problemen komen door een aantal aspecten: 1. Een complexe materialensamenstel­ ling: zonnepanelen bestaan uit verschillende materialen zoals silicium, glas, metalen (zoals zilver en aluminium), en kunststoffen. Het scheiden van deze materialen is in­ gewikkeld en vereist gespecialiseer­ de technologieën en processen.

2. De encapsulant verwijdering: de lagen die de zonnecellen bescher­ men, zoals de encapsulant, zijn moeilijk te verwijderen zonder de panelen te beschadigen.

3. Energie- en milieu-intensieve proces­ sen: het recyclen van zonnepanelen kan zeer energie-intensief zijn, wat de milieuvoordelen van hergebruik teniet kan doen. Veel van de huidige methoden vereisen hoge tempera­ turen en chemische behandelingen

De eerste zonnepanelen werden in Nederland geïnstalleerd in 1989. Dit gebeurde bij een particuliere woning in Castricum waar met de plaatsing van 64 zonnepanelen het huis van het elektriciteitsnet afgekoppeld kon worden.

31

om de materialen te scheiden, wat leidt tot aanzienlijke milieu-impact.

4. Kosteneffectiviteit: het recyclen van zonnepanelen is vaak duurder dan het storten ervan of het produceren van nieuwe panelen. Dit komt doordat de huidige recyclingtechnologieën nog niet op schaal en kostenefficiënt genoeg zijn om concurrerend te zijn met nieuwe productie.

5. Beperkte infrastructuur en regle­ mentering: de infrastructuur voor de inzameling en verwerking van af­ gedankte zonnepanelen is nog niet overal goed ontwikkeld. Daarnaast variëren de regels en richtlijnen voor recycling sterk tussen verschillende regio’s, wat de efficiëntie van het proces kan beïnvloeden.

6. Kwaliteit van gerecycled materiaal: gerecycled materiaal kan soms van lagere kwaliteit zijn dan nieuw mate­ riaal waardoor bijvoorbeeld silicium

32

vaak weer verder moet worden gezuiverd voordat het opnieuw kan worden gebruikt.

Belangrijke ontwikkeling Onderzoeksinstituut TNO heeft inmid­ dels verschillende projecten en innova­ ties opgezet om de technologie van recycling van zonnepanelen duurzamer te maken. Een belangrijke recente ontwikkeling is de zogenaamde release

TNO is ook betrokken bij meerdere innovatieprojecten zoals PANGEA, waarin een silicium zonnepaneel met een PFAS-vrije, recyclebare kunststof backsheet wordt ontwikkeld. Dit project onderzoekt tevens de ver­ vanging van zonnecellen door beter presterende generaties gedurende de levensduur van het paneel, wat de milieu-impact verder kan verminderen.

Daarnaast werkt TNO binnen

“De circulaire economie wordt bepaald door de keuzes die wij vandaag maken” encapsulant, een nieuwe verbinding­ slaag die eenvoudiger te verwijderen is dan de encapsulantlaag die tot nu toe gebruikt wordt. Dit maakt het mogelijk om de componenten van zonnepanelen te scheiden zonder complexe en ener­ gie-intensieve processen. Deze encap­ sulant wordt momenteel getest en doorontwikkeld voor verschillende zonnecellen.

internationale consortia aan projecten zoals TRIUMPH en PILATUS, die zich richten op de productie van recyclebare zonnepanelen en het terugwinnen van materialen zoals silicium en zilver.

Deze projecten omvatten ook analyses van de milieueffecten en het gebruik van niet-fossiel geproduceerde materialen.

GROENE CLUB.

Alklima en KNVB: Samenwerking met meerwaarde Wij zijn koplopers in het veld van klimaatoplossingen en leveren warmtepompen en airconditioners van Champions League niveau. Voor thuis, op het werk en bij jouw sportvereniging. Samen met de KNVB streven we ernaar om de volgende stap te zetten in het verder en sneller verduurzamen van alle amateurclubs in Nederland. Daarom zijn wij de duurzaamheidspartner van de KNVB Groene Club.

alklima.nl/knvb