Page 1

57

05.2010

120

c¨ quan cÒa tÊng cÙc ch›nh trfi qu©n ÆÈi nh©n d©n vi÷t nam

NAM

NGAYSINH CHU TICH

HO CHI MINH 19.5.1890 - 19.5.2010


57

THÉNG 05.2010

TÊng bi™n tÀp

PHÑM BÉ TOÄN Ph„ tÊng bi™n tÀp

Nguy‘n Duy T≠Íng Th≠ k˝ toµ soπn Nguy‘n Xu©n ThÒy

Trong sË nµy 4

T◊m v“ cÈi nguÂn v®n ho∏ {BÈ ÆÈi CÙ HÂ}  Phπm B∏ Toµn

30 D…u bi’t trÍi xanh lµ m∑i m∑i  Nguy‘n Minh Ng‰c

6

Sæc phong - MÈt gi∏ trfi v®n ho∏ c«n Æ≠Óc b∂o tÂn  Trfinh Tu†n

32

8

Tı ph≠¨ng l≠Óc bi™n phflng cÒa cha ´ng x≠a Æ’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi h´m nay  PhÔng V®n Khai

34 Gi∂i m∑ k˝ hi÷u, phi™n hi÷u ƨn vfi qu©n ÆÈi trong chi’n tranh: Nh˜ng k˝ hi÷u sœ kh´ng cfln b› »n  Nguy‘n Hoµng S∏u

10 Nhi÷m vÙ Æ∆c bi÷t cÒa mÈt ƨn vfi anh hÔng  Long Hµ 12

Nhπc s‹ ThuÀn Y’n vµ nh˜ng ca khÛc v“ B∏c HÂ  Hoµng ßi÷p

14 Th´ng Æi÷p tı vÔng Ɔt hoa vµng  Phan TÔng S¨n 16 10 n®m vµ 28 c´ng tr◊nh s∏ng tπo  D≠¨ng Tˆ Thµnh 18 Ph„ng s˘ ∂nh: Kho∂nh khæc An Bang  Thµnh Sa 20 C©u chuy÷n v®n ho∏: Ng≠Íi lau n≠Ìc mæt cho bao ng≠Íi  Vi÷t H≠ng 23 L®ng k›nh v®n ho∏: ChÁ ngÂi  Phπm Trung Ki™n 24 Blog cho m‰i ng≠Íi: Con heo Ɔt  Hoµng Minh H≠ng; Gˆi lπi em c¨n m≠a mÔa hπ  L≠Íng V®n HÓp; Nh˜ng ÆÂng bπc cÚ...  Ng‰c Di÷p 26 Nhµ th¨ Giang Nam: Bao n®m vÀt ÆÊi sao dÍi...  Nguy‘n Xu©n ThÒy 28 Chµng trai Tµy m™ Ææm thi ca  HÂng Bÿnh Hi⁄u

Vflng v©y l≠Ìi lˆa ßi÷n Bi™n PhÒ  ßoµn Hoµi Trung

36 Hi’n t∆ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n: MÁi hi÷n vÀt lµ mÈt tµi s∂n v´ gi∏  ßÂng Kim H∂i 38 MÈt buÊi khæc phÙc {s˘ cË trµn d«u}  ßµo H˜u S∏ng 40 C∂m quan mÌi cÒa ng≠Íi lµm s∏ch  L©m Hoµn 42 Phong c∏ch B∏c H - S˘ to∂ s∏ng cÒa nh˜ng Æi“u b◊nh dfi  Phπm ThÛy HÂng 43 Én Anh vµ t≠ t≠Îng {d‹ d©n vi b∂n}  ß∆ng Vi÷t ThÒy 44 H≠Ìng tÌi cÈng ÆÂng ASEAN {tı t«m nh◊n tÌi hµnh ÆÈng}  L™ Minh Quang 46 Anthony Blunt - {Ng≠Íi th¯ t≠} trong bÈ n®m Æi÷p vi™n Cambridge  Nguy™n MINH 48 Ba li - ß∂o thi™n Æ≠Íng  Di Li 50 Tri”n l∑m ∂nh {ˇng k›nh ph„ng vi™n}  ßoµn Hoµi Trung

Ban bi™n tÀp Nguy‘n ߯c HÔng Ki“u B∏ch Tu†n Nguy‘n V®n Bi“u BÔi Kim Dung L™ Anh DÚng NGUYŸN NGñC KHANH ßÂng Kim H∂i Nguy‘n Ti’n H∂i ßÀu Xu©n LuÀn Nguy‘n Minh Ng‰c TR¡N V°N QUANG ßINH V°N THI£N ß∆ng Vi÷t ThÒy Ban Trfi s˘ & Ph„ng vi™n L™ Thanh H∂i - Phπm Long Hµ Phπm Hoµng Ng‰c - BÔi Th∂o M¸ thuÀt - ch’ b∂n h&J Productions ltd. www.hj-pro.com Hoπ s‹ thi’t k’ Nguy‘n Kh∏nh Duy Tr«n Lan Chi Toµ soπn 23 L˝ Nam ß’, Hoµn Ki’m, Hµ NÈi Tel/Fax: 04 3734 5947 E-mail: tapchivanhoaquansu2@vnn.vn Chi nh∏nh tπi tp. h ch› minh SË 8, Nguy‘n Bÿnh Khi™m, P.ßa Kao, quÀn 1 Tel: 069 667452 - 08 3911 1563 Fax: 08 3911 1563 c¨ quan Æπi di÷n tπi Ƶ nΩng SË 15A Duy T©n - quÀn H∂i Ch©u Tel/Fax: 0511 3625 0803 c¨ quan Æπi di÷n tπi c«n th¨ Phi Tr≠Íng 31, C∏ch Mπng Th∏ng T∏m Tel: 069 629905 Fax: 07 381 4772 Gi†y phäp xu†t b∂n sË 102/gp-bvhtt do BÈ V®n ho∏ - Th´ng tin c†p ngµy 01.08.2005 In tπi nhµ m∏y in Qu©n ßÈi 1 Gi∏ 8.800 ÆÂng


Nghi™n c¯u trao ÆÊi

T◊m v“ cÈi nguÂn

v®n h„a BÈ ÆÈi CÙ HÂ PHÑM BÉ TOÄN

MÈt c©u h·i lÌn th≠Íng Æ≠Óc Æ∆t ra khi nghi™n c¯u s˘ h◊nh thµnh c∏c gi∏ trfi nh©n c∏ch BÈ ÆÈi CÙ H lµ cÈi nguËn cÒa c∏c gi∏ trfi Æ„ bæt nguÂn tı Æ©u? VÌi nh˜ng ≠u th’ ÆÈc Æ∏o cÒa m◊nh, c∏c hÂi k˝ chi’n tranh Æ∑ chÿ ra mÈt cÈi nguÂn, Æ„ lµ ∂nh h≠Îng tr˘c ti’p cÒa ch›nh nh©n c∏ch H Ch› Minh vÌi ng≠Íi chi’n s‹ Qu©n ÆÈi nh©n d©n Vi÷t Nam.

Èt c©u h·i lÌn th≠Íng Æ≠Óc Æ∆t ra khi nghi™n c¯u s˘ h◊nh thµnh c∏c gi∏ trfi trong nh©n c∏ch BÈ ÆÈi CÙ H lµ cÈi nguÂn cÒa c∏c gi∏ trfi Æ„ bæt Æ«u tı Æ©u? C„ th” Æi t◊m cÈi nguÂn Æ„ tı mÙc Æ›ch cao c∂, ch›nh ngh‹a cÒa cuÈc chi’n tranh c∏ch mπng, tı truy“n thËng cÒa d©n tÈc, cÒa c∏c ÆÈi qu©n khÎi ngh‹a trong c∏c cuÈc chi’n tranh gi∂i ph„ng vµ b∂o v÷ TÊ quËc tr≠Ìc Æ©y. Ri™ng c∏c hÂi k˝ chi’n tranh vÌi nh˜ng ≠u th’ ÆÈc Æ∏o cÒa m◊nh Æ∑ chÿ ra mÈt cÈi nguÂn, Æ„ lµ ∂nh h≠Îng tr˘c ti’p cÒa ch›nh nh©n c∏ch H Ch› Minh ÆËi vÌi ng≠Íi chi’n s‹ Qu©n ÆÈi nh©n d©n Vi÷t Nam. C∏c tÀp hÂi k˝ chi’n tranh, nh†t lµ cÒa c∏c vfi t≠Ìng l‹nh, chÿ huy cao c†p c„ m∆t ngay tı nh˜ng ngµy Æ«u cÒa

04

cuÈc chi’n tranh c∏ch mπng Æ“u dµnh nh˜ng ch≠¨ng, nh˜ng dflng trang tr‰ng mÁi khi nhÌ v“ B∏c H - Ng≠Íi Cha cÒa Qu©n ÆÈi, cÒa l˘c l≠Óng vÚ trang vÌi t†m lflng tr©n tr‰ng, thµnh k›nh vµ bi’t ¨n v´ bÍ b’n, nh≠ bÈ hÂi k˝: Chi’n Ɔu trong vflng v©y, ß≠Íng tÌi ßi÷n Bi™n PhÒ, ßi÷n Bi™n PhÒ - Æi”m hãn lfich sˆ cÒa ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p; ßi theo con Æ≠Íng cÒa B∏c cÒa ßπi t≠Ìng V®n Ti’n DÚng; Tr‰n mÈt ÆÍi Æi theo B∏c cÒa Th≠Óng t≠Ìng PhÔng Th’ Tµi; K’t thÛc cuÈc chi’n tranh 30 n®m cÒa Th≠Óng t≠Ìng Tr«n V®n Trµ; Chi’n Ɔu Î T©y Nguy™n cÒa Th≠Óng t≠Ìng, gi∏o s≠ Hoµng Minh Th∂o; Ni“m tin vµ lœ sËng cÒa Trung t≠Ìng Nguy‘n ß÷; Thi’u t≠Ìng Nguy‘n B∏ Ph∏t - vfi t≠Ìng tµi ba cÒa nhi“u t∏c gi∂; B∏c cÒa chÛng ta cÒa ßπi t≠Ìng L™ Tr‰ng T†n... MÈt Æi“u d‘ nhÀn th†y lµ c∏c t∏c gi∂ Æ“u lµ nh˜ng ng≠Íi l›nh Æ≠Óc tr˘c ti’p g∆p gÏ, ti’p xÛc vµ lµm vi÷c g«n gÚi b™n B∏c H ngay tı nh˜ng ngµy Æ«u thµnh lÀp Qu©n ÆÈi nh©n d©n Vi÷t Nam. Nh˜ng k˚ ni÷m s©u sæc trong nh˜ng l«n g∆p B∏c H Æ∑ Æ” lπi nh≠ng †n t≠Óng mπnh mœ vµ t∏c ÆÈng s©u sæc Æ’n cuÈc ÆÍi vµ s˘ nghi÷p cÒa c∏c ´ng. Nh˜ng hoπt ÆÈng kh´ng m÷t m·i quy’t t©m gi∂i ph„ng TÊ quËc, giµnh ÆÈc lÀp, t˘ do cho d©n tÈc kh´ng g◊ lay chuy”n cÒa con ng≠Íi y™u n≠Ìc H Ch› Minh Æ∑ ∂nh h≠Îng v´ cÔng mπnh mœ tÌi nhµ tr› th¯c trŒ tuÊi V‚ Nguy™n Gi∏p, ngay tı nh˜ng ngµy Æ«u c∏ch mπng. §ng xÛc ÆÈng vi’t trong hÂi k˝: {ChÛng t´i ngh‹ Æ’n Ng≠Íi nh≠ mÈt


t†m g≠¨ng s∏ng, mÈt nh©n vÀt huy“n thoπi... Ngay tı thÍi Æ„, ng≠Íi cÈng s∂n Nguy‘n Éi QuËc Æ∑ c„ sæc th∏i ri™ng. C∏i m∑i m∑i kh´ng ÆÊi Î Ng≠Íi lµ lflng y™u n≠Ìc th≠¨ng nfli, tinh th«n t˘ l˘c t˘ c≠Íng cÒa d©n tÈc Vi÷t Nam}. ßËi vÌi ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p, B∏c H cfln lµ hi÷n th©n cÒa mÈt nh©n c∏ch v®n h„a lÌn, mÈt nhµ chi’n l≠Óc qu©n s˘ thi™n tµi. Trong tÀp hÂi k˝ ßi÷n Bi™n PhÒ - ßi”m hãn lfich sˆ, ßπi t≠Ìng xÛc ÆÈng nhÌ lπi mÈt s˘ ki÷n quan tr‰ng Æ«y gay c†n tr≠Ìc lÛc Æi Æ’n quy’t Æfinh kh„ kh®n nh†t trong ÆÍi chÿ huy cÒa m◊nh. {Khi cuÈc h‰p ti’p tÙc, t´i n„i: - ... VÌi tinh th«n tr∏ch nhi÷m tr≠Ìc B∏c vµ BÈ Ch›nh trfi, t´i Æ“ nghfi c∏c ÆÂng ch› tr∂ lÍi c©u h·i: {N’u Æ∏nh c„ chæc thæng tr®m ph«n tr®m kh´ng?}. ... B†y giÍ anh Hoµng V®n Th∏i mÌi n„i: - N’u y™u c«u ph∂i chæc thæng tr®m ph«n tr®m th◊ kh„... T´i k’t luÀn: - ß” b∂o Æ∂m nguy™n tæc cao nh†t lµ {Æ∏nh chæc thæng}, c«n chuy”n ph≠¨ng ch©m ti™u di÷t Æfich tı {Æ∏nh nhanh thæng nhanh} sang {Æ∏nh chæc ti’n chæc}. Nay quy’t Æfinh ho∑n cuÈc ti’n c´ng}. ß©y lµ mÈt quy’t Æfinh lfich sˆ g„p ph«n quan tr‰ng lµm n™n mÈt chi’n thæng ßi÷n Bi™n PhÒ ch†n ÆÈng Æfia c«u, ÆÂng thÍi giÛp ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p b∂o toµn Æ≠Óc ÆÈi ngÚ c∏n bÈ chÿ huy ≠u tÛ Æ” b≠Ìc vµo mÈt cuÈc tr≠Íng chinh mÌi cÒa d©n tÈc - Æ∏nh thæng Æ’ quËc M¸ x©m l≠Óc. MÁi khi nhÌ lπi vµ suy ngh‹ v“ quy’t Æfinh lfich sˆ nµy, ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p bao giÍ cÚng cho rªng c¨ sÎ h◊nh thµnh cÒa n„ ch›nh lµ bæt nguÂn tı t≠ t≠Îng qu©n s˘ H Ch› Minh cÔng vÌi s˘ chÿ Æπo tµi t◊nh cÒa Ng≠Íi ÆËi vÌi chi’n dfich ßi÷n Bi™n PhÒ cÚng nh≠ toµn bÈ ti’n tr◊nh cÒa cuÈc kh∏ng chi’n. C„ th” n„i, Æ≠Óc c´ng t∏c g«n gÚi b™n B∏c nhi“u n®m, tı nh˜ng ngµy Æ«u v´ cÔng kh„ kh®n cÒa cuÈc kh∏ng chi’n, ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p Æ∑ chfiu ∂nh h≠Îng s©u sæc nh˜ng ph»m ch†t cao qu˝ cÒa Ng≠Íi. ßËi vÌi ´ng, H Ch› Minh lµ: Ng≠Íi con ≠u tÛ nh†t cÒa TÊ quËc Vi÷t Nam, ng≠Íi chi’n s‹ lÁi lπc cÒa phong trµo cÈng s∂n quËc t’, nhµ chi’n l≠Óc v‹ Æπi Æ∑ Æ≠a con thuy“n c∏ch mπng Vi÷t Nam Æ’n b’n bÍ thæng lÓi. H Ch› Minh lµ hi÷n th©n cÒa mÈt nh©n c∏ch v®n h„a lÌn, mÈt nhµ t≠ t≠Îng qu©n s˘ thi™n tµi. Nh˜ng ph»m ch†t cao qu˝ trong t≠ t≠Îng vµ cuÈc ÆÍi hoπt ÆÈng cÒa B∏c Æ∑ t·a s∏ng trong ´ng, h◊nh thµnh trong ´ng nh˜ng gi∏ trfi tinh th«n

mÌi, nh˜ng ph»m ch†t qu˝ b∏u cÒa mÈt nhµ l∑nh Æπo ch›nh trfi xu†t chÛng ÆÂng thÍi lµ mÈt nhµ chi’n l≠Óc qu©n s˘ lÁi lπc nÊi ti’ng th’ giÌi, mÈt vfi ßπi t≠Ìng TÊng t≠ l÷nh Æ≠Óc bÈ ÆÈi vµ nh©n d©n suy t´n lµ ng≠Íi anh c∂ cÒa qu©n ÆÈi, mÈt nhµ v®n h„a lÌn, mÈt nhµ khoa h‰c uy™n th©m, vµ tr™n h’t ´ng lµ bi”u t≠Óng cÒa mÈt th’ h÷ con ng≠Íi Vi÷t Nam trong cuÈc chi’n tranh gi∂i ph„ng ba m≠¨i n®m: s˘ quy’t Æo∏n, tr› th´ng minh, s¯c mπnh tinh th«n tuy÷t ÆËi, kh∂ n®ng tÀp trung suy ngh‹ vµ hµnh ÆÈng, t›nh nh©n Æπo cao c∂, t†t c∂ Æ“u c„ Î V‚ Nguy™n Gi∏p - ng≠Íi {Chÿ huy v‹ Æπi nh†t cÒa m‰i thÍi Æπi}. ßπi t≠Ìng V‚ Nguy™n Gi∏p th˘c s˘ trÎ thµnh m…u ng≠Íi chi’n s‹ ti™u bi”u thÍi Æπi H Ch› Minh - BÈ ÆÈi CÙ HÂ. ßπi t≠Ìng L™ Tr‰ng T†n kh´ng c„ may mæn Æ≠Óc sËng g«n B∏c nhi“u ngµy. Trong kh∏ng chi’n chËng Ph∏p, ´ng chÿ Æ≠Óc g∆p B∏c Î c∏c hÈi nghfi chu»n bfi, hay tÊng k’t chi’n dfich. Nh˜ng n®m vµo Nam chi’n Ɔu, mÁi l«n ra b∏o c∏o, ´ng Æ≠Óc B∏c cho g‰i Æ’n b∏o c∏o vµ ®n c¨m cÔng vÌi B∏c, Æ≠Óc Î g«n B∏c nhi“u thÍi gian h¨n mÈt chÛt. MÁi l«n Æ≠Óc g∆p B∏c nh≠ vÀy, dÔ chÿ lµ thÍi gian ›t ·i vµi phÛt, vµi giÍ cÚng Æ” lπi trong lflng ´ng †n t≠Óng s©u sæc. L™ Tr‰ng T†n k” lπi nh˜ng suy ngh‹ cÒa m◊nh mÁi khi nhÌ v“ B∏c: {Tı r†t l©u, t´i Æ∑ th†y mÁi b≠Ìc Æi cÒa m◊nh, s˘ tr≠Îng thµnh cÒa m◊nh gæn li“n vÌi s˘ ch®m s„c, gi∏o dÙc cÒa B∏c... ßπo Ưc s∏ng ngÍi vµ tµi thao l≠Óc cÒa B∏c lu´n lµ t†m g≠¨ng, lµ bµi h‰c s©u sæc ÆËi vÌi m‰i c∏n bÈ trong l˘c l≠Óng vÚ trang, trong Æ„ c„ t´i...} Trong chi’n dfich Hoµng Hoa Th∏m, c∂ ba Æπi Æoµn 308, 312, 316 Æ“u kh´ng lµm trfln nhi÷m vÙ, Æ∏nh kh´ng thæng gifln gi∑. L™ Tr‰ng T†n t˘ nhÀn th†y k’ hoπch t∏c chi’n cÒa ´ng cÚng cfln thi’u s„t. Nh≠ng ´ng cho rªng, nguy™n nh©n chi’n dfich kh´ng thµnh c´ng tr≠Ìc h’t lµ Î chÒ tr≠¨ng mÎ chi’n dfich cÒa BÈ, ´ng n„i nhi“u vµ nh†n mπnh v†n Æ“ ch‰n h≠Ìng chi’n dfich sai mµ kh´ng nghi™m khæc ki”m Æi”m ph«n chÿ huy s≠ Æoµn cÒa m◊nh. L«n †y, B∏c cÚng Æ’n th®m vµ n„i chuy÷n vÌi hÈi nghfi. §ng nhÌ m∑i mÈt k˚ ni÷m v“ B∏c ÆËi vÌi ´ng. Trong hÂi k˝ ´ng vi’t: {BuÊi tËi, tr≠Ìc khi ®n c¨m li™n hoan vÌi hÈi nghfi, B∏c g‰i ri™ng t´i Æ’n b™n rÂi h·i r†t ´n tÂn: - ChÛ T†n! ChÛ Æ∑ rˆa m∆t ch≠a? T´i hi”u ngay, Æfinh thµnh thÀt th≠a vÌi B∏c v“ nh˜ng thi’u s„t cÒa m◊nh th◊ B∏c ti’p ngay: - Khi lµm Æi“u g◊ kh´ng ÆÛng giËng nh≠ ng≠Íi bfi c∏c v’t nh¨ tr™n m∆t, th◊ ph∂i rˆa mÌi sπch. T˘ ph™ b◊nh c∏i sai

cÒa m◊nh trong mÁi vi÷c lµm, mÁi trÀn Æ∏nh giËng nh≠ rˆa m∆t hµng ngµy cho sπch v’t nh¨. ChÛ Æ∑ bi’t rˆa m∆t ch≠a? - Th≠a B∏c, ch∏u rˆa rÂi.} LÍi dπy b∂o nghi™m khæc nh≠ng ©n c«n cÒa B∏c trong l«n g∆p †y, Æ∑ tπo n™n mÈt b≠Ìc ngo∆t v“ t≠ t≠Îng trong cuÈc ÆÍi l∑nh Æπo, chÿ huy chi’n Ɔu cÒa ´ng. Chÿ khi ph∏t huy t›nh sæc bän cÒa vÚ kh› Ɔu tranh t˘ ph™ b◊nh vµ ph™ b◊nh, bi’t chÛ tr‰ng ph™ b◊nh m◊nh tr≠Ìc, ph™ b◊nh ng≠Íi sau, ph™ b◊nh m◊nh lµ ch›nh, ph™ b◊nh ng≠Íi lµ phÙ mÌi t»y sπch Æ≠Óc tinh th«n vµ t≠ t≠Îng cho thÀt sπch. DÚng c∂m nh◊n thºng vµo khuy’t Æi”m cÒa b∂n th©n m◊nh cÚng kh„ kh®n kh´ng käm dÚng c∂m trong chi’n Ɔu. Ng≠Íi l∑nh Æπo tËt, c„ b∂n l‹nh ch›nh lµ ng≠Íi bi’t læng nghe Æ’n cπn cÔng nh˜ng ˝ ki’n ng≠Óc lπi Æ” xem xät lπi c∏c c´ng vi÷c mµ m◊nh Æ“ ra, lµm n„ Æπt k’t qu∂ h¨n. C∏i Æ∏ng sÓ lµ s˘ n” nang nhau, ho∆c v◊ l˝ do thi’u d©n chÒ g◊ Æ„ cÒa ng≠Íi chÿ huy d…n Æ’n t◊nh trπng c∏n bÈ c†p d≠Ìi chÿ c„ hoan h´ ˝ ki’n c†p tr™n, kh´ng bao giÍ d∏m n„i Æi“u ng≠Óc lπi, d…u thÀt lflng lµ c„ nh˜ng suy ngh‹ ng≠Óc lπi. MÈt tÊ ch¯c nh≠ vÀy sœ kh´ng th” g‰i lµ mπnh. {ChÛ T†n! ChÛ Æ∑ rˆa m∆t ch≠a}, lÍi nhæc nhÎ nghi™m khæc nh≠ng ©n c«n cÒa B∏c, Æ∑ trÎ thµnh bµi h‰c s©u sæc theo suËt cuÈc ÆÍi chi’n Ɔu cÒa ´ng. ßπi t≠Ìng L™ Tr‰ng T†n xÛc ÆÈng mÁi khi nhÌ lπi k˚ ni÷m nµy: {SuËt ÆÍi t´i, sau mÁi vi÷c lµm, sau mÁi trÀn Æ∏nh, th≠Íng xuy™n t˘ ph™ b◊nh nh≠ rˆa m∆t hµng ngµy cho kh·i v’t nh¨, Æ” lu´n ti’n bÈ}. Khæc ghi lÍi B∏c, trong cuÈc chi’n tranh gi∂i ph„ng ba m≠¨i n®m (1945 - 1975) cÒa d©n tÈc ta, L™ Tr‰ng T†n nÊi ti’ng lµ mÈt vfi t≠Ìng tr› dÚng song toµn. VÌi nh˜ng trÀn Æ∏nh n∂y lˆa, ki™n quy’t, t∏o bπo g„p ph«n lµm thay ÆÊi cÙc di÷n chi’n tranh, t™n tuÊi cÒa ´ng gæn li“n vÌi nh˜ng trÀn Æ∏nh Æi vµo lfich sˆ, Æ∆c bi÷t trong c∂ hai cuÈc chi’n tranh chËng Ph∏p vµ chËng M¸, ´ng Æ“u lµ ng≠Íi tr˘c ti’p chÿ huy binh Æoµn c¨ ÆÈng ti’n c´ng trung t©m sµo huy÷t Æfich Î ßi÷n Bi™n PhÒ vµ dinh ßÈc lÀp, bæt sËng b‰n chÿ huy Æ«u n∑o, g„p ph«n k’t thÛc vŒ vang cuÈc kh∏ng chi’n chËng x©m l≠Óc. ßπi t≠Ìng L™ Tr‰ng T†n thÀt s˘ x¯ng Æ∏ng lµ ng≠Íi chi’n s‹ thuÈc th’ h÷ Æ«u ti™n c„ c´ng x©y d˘ng nh˜ng gi∏ trfi v®n ho∏ BÈ ÆÈi CÙ H trong cuÈc chi’n tranh gi∂i ph„ng (1945-1975).  (Cfln n˜a)

05


Nghi™n c¯u trao ÆÊi

S¿C PHONG mÈt gi∏ trfi v®n h„a c«n Æ≠Óc b∂o tÂn 06

TRëNH TUƒN


C

„ lœ, hi’m c„ thÍi Æi”m nµo vi÷c hoªng d≠¨ng v®n h„a d©n tÈc lπi Æ≠Óc Æ“ cÀp tÌi nhi“u nh≠ b©y giÍ. Tr≠Ìc th“m Æπi l‘ ngh◊n n®m Th®ng Long Hµ NÈi, cÚng lµ thÍi Æi”m th›ch hÓp Æ” nh◊n lπi nh˜ng gi∏ trfi v®n h„a cÒa n≠Ìc nhµ. C©u chuy÷n v“ Sæc phong, cÚng Æ∑ thu hÛt Æ≠Óc s˘ quan t©m cÒa d≠ luÀn, tı vi÷c t◊m lπi c∏c sæc phong bfi m†t tr∂ lπi cho lµng x∑, Æ’n vi÷c phÙc ch’, b∂o tÂn vµ nghi™n c¯u v®n b∂n sæc phong Æ≠Óc Æ“ cÀp Æ’n mÈt c∏ch n„ng hÊi vµ dÂn dÀp qua c∏c ph≠¨ng ti÷n th´ng tin Æπi chÛng. Tuy nhi™n, c©u chuy÷n v“ sæc phong trÎ n™n Ân µo h¨n, k” tı khi kh´ng chÿ c∏c giÌi khoa h‰c xæn tay vµo cuÈc, mµ giÌi bu´n Æ cÊ vµ nh˜ng ng≠Íi s≠u t«m Æ cÊ cÚng l®n x∂ vµo. V◊ th’ c©u chuy÷n v“ Sæc phong Î Vi÷t Nam Æang trÎ n™n n„ng hÊi.

ThÛ ch¨i th≠ linh...

Sæc phong lµ v®n b∂n truy“n m÷nh l÷nh cÒa vua phong ph»m t≠Ìc cho qu˝ tÈc, quan ch¯c, khen th≠Îng nh˜ng ng≠Íi c„ c´ng ho∆c phong th«n vµ x’p hπng cho c∏c vfi th«n Æ≠Óc thÍ trong c∏c Æ◊nh, Æ“n trong t›n ng≠Ïng lµng x∑ cÒa ng≠Íi Vi÷t Nam. N™n vÌi mÈt sË ng≠Íi Æ≠Óc sÎ h˜u c∏c sæc phong coi Æ„ nh≠ mÈt th¯ tµi s∂n nh∑n m∏c, vµ c„ khi cfln cho Æ„ lµ c∏c v®n b∂n th≠ linh, c„ th” giÛp h‰ g∆p may mæn trong c´ng vi÷c lµm ®n. D…u vÀy, vÌi con mæt cÒa d©n bu´n b∏n, h‰ d‘ dµng nhÀn ra, sæc phong lµ mÈt loπi cÊ vÀt r†t gi∏ trfi do c„ t›nh ÆÈc b∂n vµ lµ mÈt nguÂn t≠ li÷u c„ gi∏ trfi v“ nhi“u ph≠¨ng di÷n. Vµ khi c«n thi’t, Æ„ cfln lµ mÈt mËi hÍi nhÍ vi÷c trao Æi ÆÊi lπi. Nh˜ng n®m g«n Æ©y x∑ hÈi ph∏t tri”n, th≠ ph∏p, th≠ linh... ngÏ nh≠ c„ lÛc Æ∑ suy tµn, th◊ nay lπi c„ Ɔt Æ” n∂y nÎ. Nhi“u ng≠Íi dÔ kh´ng ph∂i lµ d©n h‰c thuÀt, nghi™n c¯u, nh≠ng cÚng t◊m m‰i c∏ch Æ” sÎ h˜u mÈt hai t∏c ph»m th≠ ph∏p cÒa nh˜ng th≠ gia nÊi ti’ng, hay nh˜ng b∂n sæc phong cÊ thÍi L™ ho∆c thÍi Nguy‘n. Ch›nh c∏i nhu c«u xu†t ph∏t tı suy ngh‹ sai l÷ch rªng, c„ Æ≠Óc sæc phong Æ” trong nhµ, sœ Æ≠Óc {thi™n tˆ} ghä th®m, ban lÈc hi”n vinh, th®ng quan ti’n ch¯c, n™n d©n bu´n Æ cÊ cµng rËt r∏o s®n lÔng nh˜ng sæc phong trong d©n chÛng. C∏i gi∏ mua vµo Æ≠Óc t›nh bªng ti“n Vi÷t, nh≠ng c∏i gi∏ b∏n ra Æ≠Óc t›nh bªng M¸ kim. ßi“u Æ∏ng lo ngπi Î Æ©y, ch›nh lµ th´ng qua con Æ≠Íng mua b∏n nµy, sæc phong Vi÷t Nam r†t d‘ bfi t»u t∏n vµ Æ≠a ra n≠Ìc ngoµi. Di s∂n v®n h„a d©n tÈc bfi rfl rÿ vµ x©m hπi tıng ngµy,

ngay tr≠Ìc mæt nh˜ng nhµ qu∂n l˝.

T›nh hai m∆t cÒa vi÷c {tr∂ sæc lπi cho lµng}...

Nhµ sˆ h‰c D≠¨ng Trung QuËc cho rªng: {Vi÷c sæc phong c´ng nhÀn thµnh hoµng lµng cÒa c∏c tri“u Æπi Æ≠Óc coi nh≠ c∏ch th” hi÷n quy“n l˘c cÒa nhµ n≠Ìc ÆËi  L‘ d©ng sæc tπi th´n Trung K›nh Hπ, vÌi lµng x∑. Cho n™n, sæc ph≠Íng Trung Hfla, quÀn C«u Gi†y, Hµ NÈi. phong ÆËi vÌi nh©n d©n nh≠ Ånh V¶•NG KIåT mÈt ch¯ng chÿ, nh≠ mÈt li™n h÷ tinh th«n. B∂o qu∂n gi˜ g◊n sæc phong lµ c´ng Hµ. Tı nh˜ng n®m cfln nh·, chfi v…n vi÷c quan tr‰ng cÒa lµng x∑}. ≥ ki’n cÒa th≠Íng quanh qu»n b™n cha, lµm ch©n nhµ sˆ h‰c D≠¨ng Trung QuËc lµ mÈt ˝ {sai v∆t} mÁi khi ´ng lµm gi†y. Th†y c´ ki’n hoµn toµn ÆÛng Ææn, nh≠ng thi’t con g∏i say vÌi ngh“ cÒa tÊ ti™n, ng≠Íi ngh‹, con Æ≠Íng th†t lπc sæc phong l©u cha Æ∑ trao lπi cho con nh˜ng b› quy’t nay, n„ lπi c„ khÎi lÈ tı lµng x∑ mµ ra. cÒa ngh“ lµm gi†y sæc. GiÍ Æ©y, chfi lµ C∏c sæc phong bfi m†t, ph«n nhi“u do ng≠Íi cfln lπi duy nh†t cÒa dflng h‰ Lπi d©n chÛng b∏n cho d©n bu´n, c´ng t∏c v…n t©m huy’t vÌi ngh“. Vµ m∆c dÔ lµ b∂o v÷ sæc phong vËn d‹ ch≠a c„ luÀt mÈt ng≠Íi phÙ n˜ r†t hi÷n Æπi vÌi ngh“ Æfinh r‚ rµng, ch›nh quy“n Æfia ph≠¨ng nghi÷p ch›nh lµ gi∏o vi™n ti’ng Anh cÚng kh´ng ph∂i n¨i nµo cÚng quan nh≠ng chfi v…n c∆m cÙi say m™ lµm gi†y t©m Æ’n v†n Æ“ l≠u gi˜, b∂o tÂn di s∂n sæc khi c„ n¨i Æ∆t hµng. sæc phong. V◊ vÀy, vi÷c tr∂ lπi {sæc thÀt} Trong lfich sˆ lµm ngh“ cÒa dflng h‰ cho lµng, lπi ti“m tµng mÈt nguy c¨ m†t Lπi, c„ lÛc Æ∑ Æ≠Óc vua Æ∆t lµm hµng th™m mÈt l«n n˜a. N™n ch®ng, giao vπn tÍ gi†y sæc. N®m 1924, vua Kh∂i vi÷c b∂o tÂn vµ l≠u gi˜ sæc phong cho ßfinh lµm l‘ {T¯ tu«n Æπi kh∏nh} dÔng vi÷n b∂o tµng ho∆c vi÷n nghi™n c¯u, gi†y sæc phong t≠Ìc cho b∏ch quan, vıa ti÷n cho vi÷c nghi™n c¯u, h‰c tÀp, b∏ch th«n n™n n®m Æ„ lµng Ngh‹a ß´ lπi vıa an toµn h¨n. Cfln Î c∏c lµng x∑, lµm nhi“u gi†y sæc nh†t. Gi∏ gi†y sæc n¨i c„ sæc phong, th◊ dÔng c∏c b∂n sao. r†t cao, bÎi gi†y sæc lµm r†t kh„, mÁi tÍ ß≠Óc bi’t, hi÷n nay, nhi“u ngh÷ nh©n gi†y sæc thÍi Æ„ lµ mÈt ÆÂng bπc ß´ng lµm gi†y sæc Î Ngh‹a ß´, v…n c„ th” lµm D≠¨ng (t≠¨ng Æ≠¨ng mÈt l≠Óng vµng). c∏c gi†y sæc phong y h÷t nh≠ x≠a vµ c∏c Nguy™n li÷u lµm gi†y ph∂i lµ loπi c©y th≠ ph∏p gia hoµn toµn c„ th” vi’t c∏c d„ Î vÔng Ɔt PhÛ Th‰, rÂi ng≠Íi lµm th” ch˜ (th≠ th”) ÆÛng nh≠ c∏c tri“u Æπi gi†y ph∂i tr∂i qua nhi“u c´ng Æoπn c«u Æ∑ tıng sˆ dÙng. H¨n th’, vi÷c lµm nµy k˙ Æ” tπo ra t†m gi†y sæc, nguy™n li÷u cfln g„p ph«n kh´i phÙc ngh“ lµm gi†y Æ” vœ trang tr› tr™n gi†y sæc cÚng Æ“u sæc, vµ qu∂ng trµo cho vi÷c h‰c tÀp ch˜ ph∂i lµ vµng, bπc nguy™n ch†t. VÌi ©n H∏n N´m cÒa ´ng cha, luy÷n tÀp th≠ Ưc vua ban vµ c∏i nghi÷p vÌi ngh“ ÆÈc ph∏p, ti’p cÀn tri th¯c ´ng cha qua c∏c t´n, dflng h‰ Lπi Î Ngh‹a ß´ v…n cha th≠ tfich cÊ. truy“n con nËi Æ’n tÀn h´m nay. Tuy vÀy, vÌi gi∏ thµnh mÈt tÍ gi†y sæc hi÷n Con Æ≠Íng hãp cho nay l™n Æ’n vµi tri÷u ÆÂng mÈt tÍ, vµ ngh“ lµm gi†y sæc cÚng chÿ c„ th” b∏n cho nh˜ng ng≠Íi Ngh“ lµm gi†y sæc Î Vi÷t Nam, ph∂i mua gi†y v“ lµm c´ng t∏c phÙc ch’ sæc nhæc Æ’n dflng h‰ Lπi Î Ngh‹a ß´ (nay phong cho c∏c dflng h‰, lµng x∑, hi’m thuÈc quÀn C«u Gi†y - Hµ NÈi). VÌi læm mÌi b∏n Æ≠Óc mÈt hai ƨn hµng h¨n 300 n®m trong ngh“, k” tı khi cho c∏c tÊ ch¯c trong n≠Ìc ho∆c ngoµi chÛa Trfinh Tr∏ng giao cho Æ∆c ©n Æ≠Óc n≠Ìc. N™n, ngh“ lµm gi†y cÒa dflng h‰ lµm gi†y sæc, nh≠ng Æ’n h´m nay, mÈt Lπi b©y giÍ chÿ lµ ngh“ tay tr∏i, lµm Æ” ph«n do Æi“u ki÷n x∑ hÈi, vµ mÈt ph«n gi˜ ngh“ lµ ch›nh. do hi’m c„ truy“n nh©n, n™n dflng h‰ N™n ch®ng Nhµ n≠Ìc c„ ch›nh s∏ch Lπi Î Ngh‹a ß´ cÚng kh´ng cfln m†y hÁ trÓ Æ” b∂o tÂn ngh“ truy“n thËng ng≠Íi {chung thÒy} vÌi ngh“. CÙ Lπi ÆÈc t´n nµy. N’u kh´ng sœ Æ’n mÈt PhÛ Bµn - ng≠Íi Ƶn ´ng cuËi cÔng ngµy c«n phÙc ch’ sæc phong cÚng sœ cÒa dflng h‰ Lπi nËi nghi÷p tÊ cÚng kh´ng cfln t◊m Æ≠Óc mÈt ng≠Íi lµm m†t Æ∑ vµi n®m, ngh“ lµm gi†y sæc gi†y sæc.  Æ≠Óc truy“n cho c´ con g∏i Ût Lπi Thu

07


Nghi™n c¯u trao ÆÊi

T

ßoπn Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi x∑ Mo Ray - Sa Th«y (Kon Tum) Æang Æ≠Óc Binh Æoµn 15 thi c´ng. Ånh PHùNG V°N KHAI

ı khi Ɔt n≠Ìc thËng nh†t (30-4-1975) Æ’n nay Vi÷t Nam Æ∑ l«n l≠Ót k˝ c∏c hi÷p ≠Ìc hoπch Æfinh Æ≠Íng bi™n giÌi vÌi c∏c n≠Ìc l∏ng gi“ng Lµo, Campuchia vµ Trung QuËc. Hi÷p ≠Ìc hoπch Æfinh bi™n giÌi quËc gia Vi÷t Nam - Lµo Æ≠Óc k˝ n®m 1977, sau Æ„ {Hi÷p ≠Ìc bÊ sung} (hi÷p ≠Ìc tr™n) Æ≠Óc k˝ n®m 1986; Hi÷p ≠Ìc v“ bi™n giÌi tr™n bÈ vÌi Campuchia Æ≠Óc k˝ n®m 1985 tr™n c¨ sÎ c∏c C´ng ≠Ìc hoπch Æfinh bi™n giÌi gi˜a Ph∏p k˝ vÌi QuËc v≠¨ng N´ R´ ß´m n®m 1873 (bi™n giÌi Nam K˙); Hi÷p ≠Ìc v“ bi™n giÌi tr™n bÈ k˝ vÌi Trung QuËc n®m 1999 tr™n c¨ sÎ Hi÷p ≠Ìc v“ bi™n giÌi tr™n bÈ gi˜a Ph∏p vÌi tri“u Æ◊nh M∑n Thanh k˝ n®m 1887 vµ n®m 1895 (bi™n giÌi Bæc K˙) Æ∑ cho th†y vi÷c khºng Æfinh chÒ quy“n vµ toµn vãn l∑nh thÊ cÒa ß∂ng, Nhµ n≠Ìc, Ch›nh phÒ ta lµ ÆÛng Ææn, phÔ hÓp vÌi nguy÷n v‰ng cÒa nh©n d©n Vi÷t Nam cÚng nh≠ c∏c n≠Ìc bπn chung Æ≠Íng bi™n giÌi, tı Æ„ ti’p tÙc mÎ ra s˘ Ên Æfinh, ph∏t tri”n cÒa nh©n d©n c∏c n≠Ìc vÔng bi™n giÌi. Hi÷n nay, chÛng ta Æang ti’n hµnh mÎ c∏c tuy’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi theo d˘ ∏n Æ∑ Æ≠Óc Ch›nh phÒ ph™ duy÷t, Æ©y lµ vi÷c lµm h’t s¯c c„ ˝ ngh‹a cÒa qu©n vµ d©n ta. Trong qu∏ tr◊nh Æi th˘c t’ c∏c cung Æ≠Íng tu«n tra Æang mÎ n¨i bi™n giÌi chÛng t´i lÙc lπi lfich sˆ vµ th†y rªng ngay tı nh˜ng buÊi Æ«u d˘ng n≠Ìc vµ gi˜ n≠Ìc, cha ´ng ta Æ∑ sÌm c„ ˝ th¯c b∂o v÷ chÒ quy“n vıa ´n hfla m“m dŒo, vÀn dÙng v®n h„a k’t hÓp hi÷u qu∂ trong ph≠¨ng l≠Óc bang giao. ß„ cÚng lµ mÈt nät son Æ∆c sæc trong lfich sˆ cÒa cha ´ng ta

08

trong d˘ng n≠Ìc vµ gi˜ n≠Ìc. Ngay tı thÍi HÔng V≠¨ng, Nhµ n≠Ìc Æ«u ti™n sÌm bi’t ch®m s„c nh©n d©n vµ b∂o v÷ l∑nh thÊ cÒa m◊nh. Th’ k˚ XI, trong l«n Æ∏nh ngoπi bang x©m phπm c‚i bÍ ßπi Vi÷t, Bµi th¨ th«n Æ≠Óc L˝ Th≠Íng Ki÷t Ɖc Î phflng tuy’n s´ng C«u - Æ≠Óc xem nh≠ Tuy™n ng´n ÆÈc lÀp th¯ nh†t mµ trong Æ„ QuËc giÌi Æ≠Óc n„i tÌi tr≠Ìc ti™n: {S´ng nÛi n≠Ìc Nam, vua Nam Î. Rµnh rµnh Æfinh phÀn Î s∏ch trÍi. CÌ sao lÚ gi∆c sang x©m phπm, ChÛng bay sœ bfi Æ∏nh t¨i bÍi}. Ngay khi Ɔt n≠Ìc Æ≠Óc gi∂i ph„ng kh·i ∏ch Æ´ hÈ cÒa nhµ Minh, Nguy‘n Tr∑i, hi“n tµi bÀc nh†t cÒa ßπi Vi÷t v©ng m÷nh vua soπn: {B◊nh Ng´ ßπi c∏o} khºng Æfinh nh˜ng gi∏ trfi thi™ng li™ng v“ s˘ toµn vãn l∑nh thÊ, bi™n giÌi cÒa TÊ quËc vÌi t©m th’ hµo s∂ng cÒa ng≠Íi chi’n thæng: {Nh≠ n≠Ìc ßπi Vi÷t ta tı tr≠Ìc, VËn x≠ng n“n v®n hi’n Æ∑ l©u. NÛi s´ng bÍ c‚i Æ∑ ri™ng, Phong tÙc Bæc, Nam cÚng kh∏c}. C∏c Hoµng Æ’ thÍi phong ki’n kh´ng nh˜ng Æ≠a ra t≠ t≠Îng b∂o v÷ Æ≠Íng bi™n lµ QuËc k’ hµng Æ«u cfln tr˘c ti’p th©n chinh Æi dãp loπn Æ” t◊m ra k’ s∏ch Ên Æfinh bi™n giÌi quËc gia l©u dµi vµ g◊n gi˜ ngh‹a l©n bang mµ sˆ s∏ch c∏c tri“u Æπi Æ∑ bi™n chäp dÔng lµm ph≠¨ng l≠Óc trfi quËc vµ h≠ng quËc. Tπi Vfi Xuy™n - Hµ Giang, trong chÔa Th‰ L©m cfln l≠u gi˜ qu∂ chu´ng lÌn c„ ghi: {Vua n≠Ìc ßπi Vi÷t giao cho ng≠Íi d©n bi™n giÌi ph›a Bæc ph∂i b∂o v÷ gi˜ y™n bi™n giÌi. Ph∂i y™u qu˝ hµng x„m l©n


Tı ph≠¨ng l≠Óc bi™n phflng cÒa cha ´ng x≠a Æ’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi h´m nay PHùNG V°N KHAI bang, ph∂i gi˜ Æ≠Óc bi™n giÌi ph›a Bæc. Bi™n giÌi nµy Æ∑ Æ≠Óc tÊ ti™n gi˜ l≠u tı ÆÍi cÊ x≠a Æ’n ÆÍi ta. Ta ph∂i gi˜ l≠u cho ÆÍi sau}.(Tr«n Nh©n T´ng. 1295). ThÍi L™ S¨, Nhµ n≠Ìc trung ≠¨ng Æ∑ Æ≠a ra mÈt t≠ t≠Îng mang t›nh chi’n l≠Óc v“ c´ng t∏c bi™n phflng. N®m 1431, sau khi vua L™ Th∏i TÊ dãp y™n ph∂n loπn Æ∑ cho d˘ng bia Î nÛi Khæc Thi÷u. Ti’p Æ„, trong chuy’n T©y chinh b◊nh Ên vÔng bi™n vi‘n l«n th¯ hai, L™ Th∏i TÊ cho khæc bia Î Th∏c BÍ, t˘ tay soπn v®n bia vµ sai khæc vµo v∏ch nÛi Hµo Tr∏ng Æ” ÆÍi sau ghi nhÌ. Bia c„ c©u: {Bi™n phflng h∂o vfi trÔ ph≠¨ng l≠Óc X∑ tæc ≠ng tu k’ cˆu an} Tπm dfich: Bi™n phflng n®m li÷u m≠Íi lo Sao cho x∑ tæc mu´n thu th∏i hfla (Tr«n L™ V®n) C∏c tri“u Æπi L˝, Tr«n, L™, Nguy‘n lu´n c„ c∏c ch›nh s∏ch hµi hoµ v“ chÒ quy“n, c≠¨ng v˘c, n™u r‚ ch¯c phÀn cÒa c∏c quan tr†n thÒ Æfia ph≠¨ng bi™n giÌi: {Ph∂i b∂o toµn c∂nh thÊ, y™n Òng nh©n d©n. N’u kŒ nµo d∏m Æem mÈt t†c Ɔt, mÈt t†c s´ng lµm mÂi cho gi∆c, ng≠Íi †y sœ bfi tru di...} ThÒ l‹nh D≠¨ng T˘ Minh, ng≠Íi c„ c´ng lÌn trong cuÈc kh∏ng chi’n chËng qu©n x©m l≠Óc TËng Î vÔng bi™n giÌi lµ t†m g≠¨ng suËt ÆÍi ch®m lo x©y d˘ng vÔng Ɔt xa x´i cÒa tri“u Æ◊nh. Tin cÀy vµ ghi nhÀn c´ng lao cÒa ´ng, vua L˝ Nh©n T´ng vµ vua L˝ Anh T´ng Æ∑ g∂ hai c´ng chÛa cho vfi thÒ l‹nh c„ c´ng mi“n bi™n ∂i. C∏c tri“u Æπi phong ki’n tr≠Ìc Æ©y Æ∑ qu∂n l˝ l∑nh thÊ bªng kh∂o s∏t th˘c Æfia, ghi chäp thµnh s∏ch, vœ b∂n Æ Ɔt n≠Ìc nh≠ c∏c s∏ch {Nam Bæc ph©n giÌi Æfia b∂n ÆÂ} thÍi L˝ (th’ k˚ XII), {Thi™n hπ b∂n ÆÂ} thÍi L™ (th’ k˚ XV) ho∆c soπn s∏ch v“ Æfia ch›, d≠ Æfia ch› tıng

Æfia ph≠¨ng. Ti™u bi”u nh≠ c∏c s∏ch cÒa Phan Huy ChÛ, Trfinh Hoµi ߯c, Nguy‘n Si™u... (th’ k˚ XVIII, XIX), nh≠ng ch≠a c„ mÈt tri“u Æπi nµo ngh‹ tÌi vi÷c mÎ Æ≠Íng d‰c bi™n giÌi quËc gia hµng ngh◊n ki-l´-mät. Vµ cfln r†t nhi“u nh˜ng v®n bia, truy“n thuy’t d©n gian, tÀp tÙc, l‘ hÈi ngÓi ca tµi Ưc cÒa cha ´ng ta trong ph≠¨ng l≠Óc b∂o v÷, an d©n, trfi quËc vÔng bi™n vi‘n Æ” vıa gi˜ Æ≠Óc chÒ quy“n, vıa hfla hi’u vÌi l©n bang. K’ thıa truy“n thËng gi˜ n≠Ìc cÒa ´ng cha ta v“ b∂o v÷ bi™n giÌi, ß∂ng vµ Nhµ n≠Ìc Æ∑ quy’t Æfinh c∂i tπo mi“n Ɔt d‰c bi™n giÌi v˜ng v“ ch›nh trfi, mπnh v“ quËc phflng an ninh, Ên Æfinh v“ kinh t’ vµ ph∏t tri”n v®n h„a x∑ hÈi , trong Æ„ c„ vi÷c x©y d˘ng tuy’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi d˘ ki’n Æ’n n®m 2030 sœ hoµn thµnh. Vi÷c x©y d˘ng h÷ thËng Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi toµn quËc nhªm phÙc vÙ tr˘c ti’p nhi÷m vÙ qu∂n l˝, b∂o v÷ chÒ quy“n l∑nh thÊ vµ an ninh bi™n giÌi quËc gia cÒa BÈ QuËc phflng tr™n Æfia bµn c∏c tÿnh c„ bi™n giÌi Ɔt li“n tı Qu∂ng Ninh Æ’n Ki™n Giang Æang Æ≠Óc kh»n tr≠¨ng ti’n hµnh trong Æ„ bÈ ÆÈi c´ng binh lµm nflng cËt. Con Æ≠Íng tı kh∏t v‰ng cÒa bao th’ h÷ Æ≠Óc tri”n khai bªng t†t c∂ tr› tu÷, c´ng s¯c, kinh nghi÷m. Tr∏ch nhi÷m Æ∆t l™n bµn tay, khËi „c ng≠Íi chi’n s‹. VÌi phπm vi x©y d˘ng r†t rÈng, Æfia h◊nh c†u tπo Æfia ch†t ph¯c tπp, thÍi gian thi c´ng dµi vÌi tÊng h÷ thËng Æ≠Íng vµnh Æai bi™n giÌi vµ khu v˘c bi™n giÌi tr™n 14.500 km Æ∑ Æ∆t ra thˆ th∏ch r†t lÌn vÌi nh˜ng ng≠Íi l›nh CÙ HÂ. Vıa qua, tπi buÊi h‰p b∏o giÌi thi÷u mÈt sË k’t qu∂ tri”n khai x©y d˘ng c∏c tuy’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi, Thi’u t≠Ìng Hoµng Ki“n - Tr≠Îng ban qu∂n

l˝ D˘ ∏n 47 cho bi’t giai Æoπn 2006 2010 Æ∑ tri”n khai x©y d˘ng tr™n Æfia bµn 19 tÿnh vÌi tÊng sË 1969km trong Æ„ 21 g„i th«u tÊng sË dµi 484km do BÈ chÿ huy Bi™n phflng c∏c tÿnh, c∏c Qu©n khu lµm chÒ Æ«u t≠, 32 g„i th«u tÊng sË dµi 1.512km do BÈ tÊng tham m≠u lµm chÒ Æ«u t≠. Tr™n c∏c Æfia bµn T©y Bæc tuy’n bi™n giÌi Vi÷t - Trung vµ T©y Nguy™n. ß’n nay, 3 tÿnh Qu∂ng Ninh, Kon Tum, Gia Lai Æ∑ c¨ b∂n hoµn thµnh k’ hoπch Æ≠Óc giao. D˘ ki’n Æ’n n®m 2012, h÷ thËng Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi Æ∑ lµm Æ≠Óc sœ Æ≠Óc th´ng tuy’n (c∂ Æ≠Íng d‰c vµ Æ≠Íng ngang). Giai Æoπn 2011 - 2015 sœ mÎ mÌi vµ n©ng c†p c∏c g„i th«u vÌi ÆÈ dµi 1700km qua Æfia bµn 18 tÿnh trong Æ„ tuy’n bi™n giÌi Vi÷t Nam - Campuchia lµ tr‰ng Æi”m vÌi tuy’n ch›nh tı Kon Tum Æ’n Ki™n Giang. Khæp c∏c tuy’n bi™n giÌi ph›a Bæc, T©y Nguy™n vµ ß´ng Nam BÈ Æang lµ mÈt Æπi c´ng tr≠Íng lÌn vµ theo d˘ ki’n vi÷c x©y d˘ng c∏c tuy’n Æ≠Íng tu«n tra bi™n giÌi sœ hoµn t†t vµo n®m 2030. Tı chÒ tr≠¨ng ÆÛng Ææn cÒa ß∂ng, Nhµ n≠Ìc, tı nguy÷n v‰ng ch›nh Æ∏ng cÒa nh©n d©n, tı nÁ l˘c kh´ng bi’t m÷t m·i cÒa c∏n bÈ chi’n s‹, sau nhi“u n®m gian tru©n v†t v∂, ≠Ìc m¨ v“ mÈt con Æ≠Íng bi™n giÌi Æang d«n trÎ thµnh hi÷n th˘c. Con Æ≠Íng lµ mÈt bi”u hi÷n sinh ÆÈng minh ch¯ng cho mÈt bi™n giÌi hfla b◊nh, h˜u nghfi, hÓp t∏c, h≠Ìng tÌi t≠¨ng lai. D‰c theo con Æ≠Íng nh˜ng vÔng kinh t’ sœ Æ≠Óc mÎ ra, x„a Æi lam lÚ, Æ„i nghÃo. Con Æ≠Íng g„p ph«n tπo n™n th’ vµ l˘c, vfi tr› vµ t«m v„c cÒa Ɔt n≠Ìc Vi÷t Nam tr™n tr≠Íng quËc t’ trong thÍi Æπi H Ch› Minh. 

09


10 05.2010 VHQS

K˚ ni÷m

120

n®m ngµy sinh ChÒ tfich HÂ Ch› Minh

Nhi÷m vÙ Æ∆c bi÷t cÒa mÈt

ß•N Vë ANH HùNG LONG HÄ

ß

i theo mÈt ng‚ phË dµi y™n t‹nh, rÓp b„ng c©y tr™n con Æ≠Íng Hoµng Hoa Th∏m (Hµ NÈi), chÛng t´i Æ’n Vi÷n 69 - Vi÷n nghi™n c¯u khoa h‰c g◊n gi˜ thi hµi ChÒ tfich H Ch› Minh thuÈc BÈ t≠ l÷nh B∂o v÷ L®ng ChÒ tfich H Ch› Minh. DÔ tr≠Ìc Æ©y Æ∑ Æ≠Óc ti’p xÛc vÌi Vi÷n tr≠Îng - ßπi t∏, Ti’n s‹, Th«y thuËc nh©n d©n Lπi V®n Hoµ, nh≠ng chÛng t´i v…n h¨i b†t ngÍ sau mÈt thÍi gian g∆p lπi, m∏i t„c anh Æ∑ ng∂ sang mµu muËi ti™u. Chÿ c„ d∏ng vŒ cÒa con ng≠Íi anh lÛc nµo cÚng chuy™n t©m vÌi c´ng vi÷c lµ v…n nh≠ ngµy nµo. Anh chuy”n cho chÛng t´i xem b∂n k’t luÀn ki”m tra t◊nh trπng thi hµi ChÒ tfich H Ch› Minh cÒa HÈi ÆÂng khoa h‰c c†p nhµ n≠Ìc n®m 2009 - khºng Æfinh trπng th∏i thi hµi B∏c r†t tËt, di÷n mπo Æ≠Óc gi˜ nguy™n vãn nh≠ lÛc sinh thÍi, ch≠a ph∏t hi÷n th†y mÈt thay ÆÊi nµo so vÌi nh˜ng sË li÷u ki”m tra Æ∑ ti’n hµnh trong nh˜ng n®m tr≠Ìc. ß©y

lµ Æ∏nh gi∏ c„ ˝ ngh‹a v´ cÔng to lÌn ÆËi vÌi Vi÷n 69. H¨n bËn m≠¨i n®m qua, mÈt ch∆ng Æ≠Íng x©y d˘ng vµ tr≠Îng thµnh cÒa Vi÷n 69, tı mÈt tÊ y t’ Æ∆c bi÷t ph∏t tri”n thµnh ßoµn. S∏u n®m (1969-1975), trong Æi“u ki÷n chi’n tranh ∏c li÷t, lÚ lÙt, thi’u thËn, nh†t lµ trang bfi k¸ thuÀt hπn ch’, ßoµn 69 Æ∑ cÔng chuy™n gia Li™n X´ b∂o qu∂n gi˜ g◊n tuy÷t ÆËi an toµn thi hµi B∏c. Ngµy 29-8-1975, L®ng ChÒ tfich H Ch› Minh Æ≠Óc kh∏nh thµnh, tÊ ch¯c cho ÆÂng bµo, kh∏ch quËc t’ Æ’n vi’ng B∏c. ß” Æ∏p ¯ng nhi÷m vÙ Æ∆t ra, Vi÷n 69 Æ≠Óc thµnh lÀp, cÔng vÌi c∏c chuy™n gia Li™n X´ tr˘c ti’p ti’n hµnh c∏c bi÷n ph∏p y t’ Æ” ch®m s„c gi˜ g◊n thi hµi B∏c, phÙc vÙ th®m vi’ng, tÊ ch¯c nghi™n c¯u khoa h‰c phÙc vÙ cho nhi÷m vÙ thi™ng li™ng nµy. Nh≠ng Æ’n Æ«u nh˜ng n®m 90 cÒa th’ k˚ XX, Vi÷n 69 Ưng tr≠Ìc r†t nhi“u kh„ kh®n. Li™n X´ sÙp ÆÊ, c∏c chuy™n gia gi·i sang lµm vi÷c tπi Vi÷t Nam c¯ d«n rÛt xuËng tı ba ng≠Íi, cfln hai, rÂi cfln mÈt. Vµ rÂi chuy™n

19.5.1890 - 19.5.2010


Nh˜ng c©u chuy÷n b◊nh dfi v“ B∏c

 ÅNH TRANG B£N: Lµm chÒ khoa h‰c c´ng ngh÷ lu´n lµ nÁi tr®n trÎ cÒa c∏c c∏n bÈ Vi÷n 69 - BÈ T≠ l÷nh B∂o v÷ l®ng ChÒ tfich H Ch› Minh. gia cÚng kh´ng sang Æ≠Óc theo ÆÛng k’ hoπch Æ∑ Æfinh, vi÷c cung c†p l≠Óng dung dfich Æ∆c bi÷t ta Æ∆t hµng cÚng kh´ng c„ tin t¯c g◊. Vi÷n Æ∑ xin ˝ ki’n chÿ Æπo cÒa c†p tr™n, sˆ dÙng sË dung dfich Æ∑ Æ≠Óc bµn giao tı tr≠Ìc vµ tÊ ch¯c lµm thuËc b∂o qu∂n thi hµi B∏c theo ÆÛng k’ hoπch. ß©y lµ thÍi Æi”m kh„ kh®n Æ” th˘c hi÷n nhi÷m vÙ ch›nh trfi song cÚng ch›nh lµ thÍi c¨ Æ” c∏n bÈ, nh©n vi™n Vi÷n 69 v≠¨n l™n, khºng Æfinh s˘ tr≠Îng thµnh cÒa ÆÈi ngÚ c∏n bÈ khoa h‰c Vi÷t Nam. N®m 1995, Vi÷n 69 Æ≠Óc ß∂ng vµ Nhµ n≠Ìc phong t∆ng danh hi÷u cao qu˝ Anh hÔng lao ÆÈng, Æ∏nh d†u mÈt mËc son trong ch∆ng Æ≠Íng ph∏t tri”n. Nh˜ng n®m sau nµy, kh´ng c„ c∏c chuy™n gia Li™n X´ s∏t c∏nh, c∏n bÈ Vi÷n 69 Æ∑ ÆÈc lÀp hoµn thµnh tËt nhi÷m vÙ lµm thuËc cho B∏c, nh≠ng v…n c„ s˘ tr®n trÎ. M∆c dÔ ph›a bπn Æ∑ chuy”n giao dung dfich cho ta qu∂n l˝ lµ mÈt c¨ hÈi lÌn, tπo Æi“u ki÷n Æ” c∏c nhµ khoa h‰c cÒa ta Æi s©u vµo nghi™n c¯u, tıng b≠Ìc næm Æfinh t›nh, Æfinh l≠Óng cÒa dung dfich, mÎ ra mÈt kh∂ n®ng t˘ chÒ h¨n trong th˘c hi÷n nhi÷m vÙ nh≠ng Æi“u Æ„ cÚng kh´ng c„ ngh‹a lµ ta Æ∑ lµm chÒ Æ≠Óc khoa h‰c c´ng ngh÷ pha ch’ dung dfich. Vµ ch∆ng Æ≠Íng ti’p cÀn vÌi c´ng ngh÷ pha ch’ dung dfich Æ∑ Æ∆t ra cho c∏n bÈ Vi÷n 69 mu´n vµn kh„ kh®n vµ th∏ch th¯c. Bªng Æ≠Íng lËi ngoπi giao tinh t’ Æ” thuy’t phÙc c∏c nhµ l∑nh Æπo Trung t©m Nghi™n c¯u y sinh M∏t-xc¨-va cho phäp ta Æ≠Óc pha ch’ dung dfich Æ∆c bi÷t nµy tπi Vi÷t Nam, nh≠ng cÚng ph∂i m≠Íi n®m sau k” tı khi bπn bµn giao dung dfich, lÍi Æ“ nghfi nµy mÌi Æ≠Óc ch†p nhÀn. Vµ Æ” c„ Æ≠Óc s˘ ch†p thuÀn nµy lµ c∂ mÈt qu∏ tr◊nh t›ch lu¸ ki’n th¯c, thu thÀp nh˜ng ph≠¨ng ph∏p nghi™n c¯u vµ tri”n khai th˘c nghi÷m r†t Æ∆c thÔ cÒa tıng chuy™n ngµnh Æ” n©ng cao tr◊nh ÆÈ chuy™n m´n cÒa c∏c c∏n bÈ Vi÷n 69. L´ dung dfich Æ«u ti™n Vi÷n 69 tÊ ch¯c pha ch’ Æ∑ Æ≠Óc hoµn thµnh vµo n®m 2004, l´ th¯ 2 hoµn thµnh n®m 2005. Sau khi ph©n t›ch m…u tr≠Ìc khi Æ≠a vµo sˆ dÙng, ph›a bπn Æ∑ tin t≠Îng tuy÷t ÆËi vµo k’t qu∂ pha ch’ dung dfich cÒa ta. ß©y lµ mÈt thµnh c´ng lÌn, th” hi÷n s˘ cË gæng, tr≠Îng thµnh v≠Ót bÀc cÒa ÆÈi ngÚ c∏n bÈ Vi÷n 69. ChÛng t´i g∆p Th≠Óng t∏, Ti’n s‹ Nguy‘n QuËc Chi’n, chÒ nhi÷m khoa Sinh ho∏, Trung t∏, Thπc s‹ L™ Xu©n Kh∂m - ChÒ nhi÷m khoa Nghi™n c¯u pha ch’ dung dfich lµ nh˜ng ng≠Íi trong nh„m c∏n bÈ tr˘c ti’p pha ch’ dung dfich. C∏c anh cho bi’t, thÍi gian qua, c∏n bÈ Vi÷n 69 Æ∑ c„ nhi“u s∏ng ki’n c∂i ti’n k¸ thuÀt Æ≠Óc BÈ T≠ l÷nh ghi nhÀn. ßi”n h◊nh nh≠ vi÷c c∂i ti’n thi’t bfi thay th’ thi’t bfi l‰c cÒa Li™n X´, Æ∂m b∂o Æ≠Óc t›nh n®ng l‰c v≠Ót trÈi h¨n thi’t bfi cÚ. C∏c anh t©m s˘ {pha ch’ thµnh c´ng dung dfich Æ∆c bi÷t tπi Vi÷t Nam lµ m¨ ≠Ìc cÒa nhi“u th’ h÷ c∏n bÈ khoa h‰c chÛng t´i, tr≠Ìc mæt hay l©u dµi, chÛng t´i cfln r†t nhi“u vi÷c ph∂i lµm Æ” ti’p tÙc hoµn thi÷n quy tr◊nh c´ng ngh÷, x©y d˘ng chu»n ho∏ ch†t, vÀt li÷u Æ” sˆ dÙng cho c´ng ngh÷ Æ∆c bi÷t nµy}. Chia tay c∏c anh, chÛng t´i hi”u vi÷c lµm chÒ khoa h‰c c´ng ngh÷ v…n lu´n lµ nÁi tr®n trÎ trong mÁi c∏n bÈ cÒa Vi÷n 69. Vµ vÌi lflng k›nh y™u v´ hπn vÌi ChÒ tfich H Ch› Minh, c∏n bÈ chi’n s‹ Vi÷n 69 Æang tıng ngµy mang tr‰n tµi n®ng, tr› tu÷ th˘c hi÷n tËt nhi÷m vÙ cao c∂ gi˜ g◊n l©u dµi vµ b∂o v÷ tuy÷t ÆËi an toµn thi hµi cÒa Ng≠Íi. 

ChÛ m∆c cÚng nh≠

t´i m∆c

T

rong kh∏ng chi’n chËng Ph∏p, nh©n d©n ta tı c∏c cÙ phÙ l∑o, phÙ n˜, thi’u ni™n nhi ÆÂng, c∏c t®ng ni, phÀt tˆ, ÆÂng bµo theo c∏c t´n gi∏o th≠Íng gˆi kh®n m∆t, ∏o len, ∏o tr†n thÒ t∆ng B∏c. ßÂng bµo bi’t r‚, tuy lµ ChÒ tfich n≠Ìc nh≠ng n≠Ìc cfln nghÃo, B∏c lπi sËng gi∂n dfi, ti’t ki÷m n™n chæc lµ kh´ng muËn may m∆c g◊. ßÂng bµo sÓ B∏c lπnh, kh´ng chËng ÆÏ Æ≠Óc c∏i rät Vi÷t Bæc, nÛi Æ∏, s≠¨ng mÔ... B∏c nhÀn Æ≠Óc ∏o t∆ng, bao giÍ cÚng c„ th≠ c∂m ¨n, nhÍ c∏c chi’n s‹ giao th´ng, V®n phflng Ch›nh phÒ, ûy ban nh©n d©n chuy”n tÌi. Quµ ∏o th◊ nhi“u, nh≠ng nµo B∏c c„ m∆c. Nay B∏c t∆ng ´ng ß∆ng PhÙc Th´ng, mai B∏c lπi nhÍ ng≠Íi Æ’n t∆ng b∏c s‹ Tr«n H˜u T≠Ìc. ߉c b∏o bi’t tin c„ chi’n s‹ li™n lπc c„ thµnh t›ch cao, B∏c chuy”n tÌi ƨn vfi mÈt bÈ qu«n ∏o t∆ng ÆÂng ch› †y. G∆p ai, kh´ng c„ kh®n quµng, B∏c cÎi chi’c kh®n Æang quµng qu†n vµo cÊ kh∏ch... B∏c th≠Íng n„i: - CÙ m∆c, chÛ m∆c cÚng nh≠ t´i m∆c. ChÛ †m cÚng nh≠ t´i †m. MÔa Æ´ng n®m 1948 Î Vi÷t Bæc c„ lœ lµ mÔa Æ´ng rät nh†t trong nh˜ng n®m kh∏ng chi’n chËng Ph∏p. Qu©n d©n ta tuy Æ∑ Æ∏nh tan cuÈc t†n c´ng thu Æ´ng 1947 cÒa gi∆c Ph∏p nh≠ng cÚng ch≠a c„ Æi“u ki÷n Æ” trang bfi nhi“u qu«n ∏o, vÚ kh› cho bÈ ÆÈi. N®m †y Î vÔng Th∏i Nguy™n - Tuy™n Quang Æ’n 9, 10 giÍ s∏ng mµ s≠¨ng mÔ v…n ch≠a tan, m∆t trÍi v…n ch≠a rπng Æ” s≠Îi †m giÛp cho con ng≠Íi. Rät, lπnh, s≠¨ng gi∏ n™n r†t d‘ bfi ho. ßi phÙc k›ch Æfich mµ kh´ng gi˜ Æ≠Óc †m cÊ, ho l™n vµi ti’ng c„ kh∏c g◊ {lπy ´ng t´i Î bÙi nµy}. Kh´ng Æi Æ∏nh Æfich, nh≠ng Î A.T.K (an toµn khu) g∏c Æ™m mµ bfi ho th◊ cÚng kh´ng c„ lÓi. Anh em Æ∑ xin, Æ∑ mua vµ trÂng gıng Æ” ngÀm, cË gi˜ †m ng˘c, Æ” kh´ng ph∂i ho. C„ mÈt chi’n s‹ c∂nh v÷ trŒ, Æ’n phi™n g∏c tπi V®n phflng PhÒ ChÒ tfich. ß™m Æ∑ khuya v…n th†y ng‰n ÆÃn trong phflng B∏c H s∏ng. Anh bi’t lµ B∏c Æang cfln lµm vi÷c. Vµ anh t˘ b∂o lµ ph∂i gi˜ cho Æıng ho. {Ho l™n, lµ gay læm, nh≠ lÍi ti”u ÆÈi tr≠Îng d∆n}. Anh xoa tay vµo cÊ, ngÀm mi÷ng, bfit tay chæn mÚi Æ” kh´ng cho h¨i lπnh vµo ng≠Íi... Nh≠ng rÂi anh v…n ho, ho nhi“u... Nghe ti’ng ho, B∏c Æi ra, Æ’n b™n anh, nh◊n anh qu«n ∏o m·ng manh. B∏c n„i nhã: - Ch∏u m∆c th’ th∂o nµo chºng lπnh. B∏c quay vµo nhµ l†y ra mÈt c∏i tr†n thÒ, Æ≠a cho anh chi’n s‹: - Ch∏u m∆c vµo cho ÆÏ rät. B∏c muËn anh chi’n s‹ trŒ {c¨m ch≠a no, lo ch≠a tÌi} nµy ÆÏ kh„ kh®n v†t v∂. Anh chi’n s‹ lπi th≠¨ng B∏c nhi“u tuÊi, tr®m c´ng ngh◊n vi÷c, n™n kh´ng d∏m nhÀn. Nh≠ hi”u ˝ anh, B∏c giÙc: - ChÛ c¯ gi˜ l†y mµ m∆c. B∏c Æ∑ c„ ∏o kh∏c rÂi. M∆c nh≠ th’ nµy lµm sao mµ chºng ho. Th´i, m∆c vµo ch∏u. Vµ t˘ tay B∏c lÂng c∏i ∏o tr†n thÒ vµo vai anh l›nh trŒ CÙ HÂ.  (Tr›ch tı tÀp 3, b∏c h vÌi chi’n s‹, nxb qu©n ÆÈi nh©n d©n - nxb trŒ, h.2001)

11


12 05.2010 VHQS

K˚ ni÷m

120

n®m ngµy sinh ChÒ tfich HÂ Ch› Minh

NHAC SY THUÂN YÊN

vµ nh˜ng ca khÛc v“ B∏c HÂ


HOÄNG ßIåP

Lµ mÈt nhπc s‹ qu©n ÆÈi, ThuÀn Y’n Æ∑ c„ r†t nhi“u ca khÛc vi’t v“ vfi Cha giµ d©n tÈc. Trong dfip c∂ n≠Ìc k˚ ni÷m 120 n®m ngµy sinh ChÒ tfich H Ch› Minh, t´i Æ∑ t◊m g∆p ´ng Æ” Æ≠Óc nghe ´ng k” nh˜ng k˚ ni÷m v“ B∏c trong cuÈc ÆÍi s∏ng t∏c cÒa m◊nh.

T

rong suËt hµnh tr◊nh s∏ng t∏c cÒa m◊nh, nhπc s‹ ThuÀn Y’n Æ∑ vi’t hµng tr®m ca khÛc tr˜ t◊nh s©u læng nh≠ng ÆÂng thÍi ´ng cÚng r†t thµnh c´ng khi vi’t v“ ChÒ tfich H Ch› Minh vÌi 24 ca khÛc trong Æ„ c„ 4 ca khÛc r†t thµnh c´ng: B∏c H mÈt t◊nh y™u bao la, V«ng tr®ng Ba ß◊nh, Mi“n Trung nhÌ B∏c vµ Ng≠Íi v“ th®m qu™... Nhπc s‹ ThuÀn Y’n hi÷n lµ nhπc s‹ s∏ng t∏c v“ H Ch› Minh nhi“u nh†t t›nh Æ’n nay. Vµ ´ng kh´ng muËn dıng lπi Î Æ„ mµ v…n ti’p tÙc s∏ng t∏c v“ B∏c bÎi h◊nh ∂nh gi∂n dfi cÒa Ng≠Íi Æ∑ in s©u trong tr∏i tim mÁi con ng≠Íi Vi÷t Nam. Trong c®n phflng kh∏ch nh· nhæn cÒa gia Æ◊nh, nhπc s‹ ThuÀn Y’n t“ chÿnh trong bÈ qu©n phÙc mµu c· Ûa. Gi‰ng mi“n Trung nhã nhµng, nhπc s‹ ThuÀn Y’n Æ«y xÛc c∂m khi k” v“ l«n g∆p B∏c H ƫu ti™n, nh˜ng h◊nh ∂nh cÒa Ng≠Íi, s˘ quan t©m s®n s„c cÒa Ng≠Íi Æ∑ khi’n ´ng vi’t n™n ca khÛc Æ«u ti™n v“ B∏c, Æ„ lµ bµi h∏t B∏c H mÈt t◊nh y™u bao la. §ng cfln nhÌ r†t r‚ Æ„ lµ n®m 1966 l«n Æ«u ti™n ´ng cÔng mÈt sË ngh÷ s‹ Æ≠Óc ra Bæc vµ Æ≠Óc bi”u di‘n cho B∏c nghe. §ng bÔi ngÔi k” lπi: Nh˜ng n®m †y, chi’n tranh ∏c li÷t, trong chi’n tr≠Íng Æ„i khÊ v´ cÔng, c∏i ®n thi’u, c∏i m∆c cÚng thi’u. Khi nh˜ng v®n c´ng cÒa Qu©n khu Trfi Thi™n Æ≠Óc ra Bæc g∆p B∏c H th◊ nh˜ng ng≠Íi c„ qu«n ∏o lµnh th≠Íng nh≠Íng lπi cho nh˜ng chi’n s‹ Î m∆t trÀn m∆c. Kh´ng hi”u sao, B∏c H lπi bi’t Æ≠Óc tin nµy. B∏c d∆n anh em lµm hÀu c«n: ßıng Æ” cho c∏c ch∏u thi’u thËn, Î trong chi’n tr≠Íng Æ∑ kh´ng c„ ®n, kh´ng c„ m∆c rÂi, ra Æ©y ph∂i Æ” cho c∏c ch∏u Æ«y ÆÒ. L«n bi”u di‘n cho B∏c nghe n®m †y, nhπc s‹ ThuÀn Y’n cfln nhÌ r†t r‚ khi ´ng cÔng m‰i ng≠Íi vµo PhÒ ChÒ tfich th◊ Æ∑ th†y B∏c ngÂi tr™n mÈt chi’c gh’ m©y, B∏c Æang b’ mÈt em bä, cfln tr≠Ìc m∆t lµ mÈt Æ‹a kão Æ«y. C¯ mÁi mÈt ti’t mÙc bi”u di‘n xong, B∏c lπi ph∏t cho mÁi ng≠Íi hai chi’c kão. M†y anh chfi em b∂o nhau, kão nµy kh´ng ®n mµ mang v“ cho c∏c chi’n s‹ ngoµi m∆t trÀn. BuÊi bi”u di‘n †y, B∏c h·i han c∏c anh chfi em v“ Æi“u ki÷n ®n Î, sinh hoπt vµ nh˜ng kh„ kh®n

cÒa c∏c chi’n s‹ ngoµi m∆t trÀn. Khi v“, mÁi anh em trong Æoµn Æ“u Æ≠Óc b™n hÀu c«n c†p cho mÈt sË l≠Óng qu«n ∏o, Æ dÔng c∏ nh©n Æ” sˆ dÙng. N®m 1969, B∏c m†t. Nhπc s‹ ThuÀn Y’n Æ≠Óc ch¯ng ki’n t◊nh y™u, s˘ ti’c th≠¨ng cÒa toµn d©n dµnh cho B∏c, m‰i ng≠Íi n¯c nÎ tr≠Ìc t†m ∂nh cÒa Ng≠Íi c„ Æ›nh b®ng Æen, nh˜ng h◊nh ∂nh †y Æ∑ Æi theo nhπc s‹ Æ’n m∑i sau nµy. N®m 1979, nhπc s‹ ThuÀn Y’n vi’t ca khÛc B∏c H mÈt t◊nh y™u bao la, l†y c∂m h¯ng tı l«n g∆p B∏c vµ nh˜ng suy ngh‹ v“ t◊nh c∂m, t◊nh th≠¨ng vµ t◊nh y™u lÌn lao cÒa Ng≠Íi dµnh cho ÆÂng bµo vµ nh©n d©n c∂ n≠Ìc. Bµi h∏t kh´ng chÿ lµ h◊nh ∂nh cÒa mÈt vfi l∑nh tÙ mµ cfln lµ h◊nh ∂nh gi∂n dfi cÒa mÈt ng≠Íi cha r†t d©n d∑, r†t ÆÍi th≠Íng. Bµi h∏t Æ≠Óc ph∏t l«n Æ«u ti™n tr™n s„ng ph∏t thanh cÒa ßµi ti’ng n„i Vi÷t Nam vÌi ti’ng h∏t cÒa ca s‹ Thanh Hoa, ngay lÀp t¯c Æ∑ trÎ thµnh bµi h∏t Æ≠Óc r†t nhi“u ng≠Íi y™u th›ch vµ ghi d†u †n trong lflng kh∏n gi∂. Tı thµnh c´ng cÒa ca khÛc Æ«u ti™n vi’t v“ B∏c, nhπc s‹ th†y v…n ch≠a ÆÒ Æ” n„i v“ Ng≠Íi. §ng vi’t ti’p nhi“u ca khÛc v“ B∏c H trong Æ„ c„ c∏c ca khÛc nÊi ti’ng nh≠: V«ng tr®ng Ba ß◊nh, Mi“n Trung nhÌ B∏c vµ Ng≠Íi v“ th®m qu™. Ng≠Íi v“ th®m qu™ lµ ca khÛc g©y xÛc ÆÈng lflng ng≠Íi vÌi nh˜ng ca tı thÀt gi∂n dfi mang ÆÀm ch†t d©n ca. Bµi h∏t nh≠ mÈt c©u chuy÷n gi∂n dfi Æ≠Óc k” thÀt nhã nhµng vµ cÚng r†t thanh tao v“ t©m hÂn mÈt vfi l∑nh tÙ cÒa Ɔt n≠Ìc, b´n ba bao n®m, Æ∆t ch©n Æ’n nhi“u n¨i tr™n tr∏i Ɔt, vµ xÛc ÆÈng trÎ v“ th®m qu™ cha lµng Sen, qu™ mã lµng TrÔ, Æ” ngæm nh◊n lπi nh˜ng Æ vÀt th©n th≠¨ng Æ∑ gæn vÌi cuÈc sËng Æ«m †m nh˜ng ngµy th¨ bä. ß„ cÚng lµ ca khÛc Æÿnh cao trong nh˜ng s∏ng t∏c cÒa nhπc s‹ ThuÀn Y’n v“ H ChÒ tfich, lµ c∂ t†m lflng, tr∏i tim cÒa nhπc s‹ dµnh cho ng≠Íi cha giµ cÒa d©n tÈc. Nhπc s‹ ThuÀn Y’n chia sŒ: {B∏c HÂ} lµ hai ti’ng thi™ng li™ng vµ y™u k›nh mµ toµn d©n dµnh cho Ng≠Íi ch¯ kh´ng chÿ vÔng mi“n nµo, c∏ nh©n nµo, vµ Æ„ cÚng lµ Æ“ tµi b†t tÀn Æ” cho l˘c l≠Óng v®n ngh÷ s‹ s∏ng t∏c v“ B∏c. ThuÀn Y’n kh´ng c„ nhi“u dfip Æ” g∆p B∏c HÂ, v◊ th’ vi’t v“ Ng≠Íi chÒ y’u lµ xu†t ph∏t tı t◊nh c∂m vµ nh˜ng c©u chuy÷n k” Æ≠Óc l≠u truy“n mµ ´ng Æ≠Óc nghe, Æ≠Óc Ɖc, Æ∑ khæc h‰a ch©n dung gi∂n dfi vµ r†t ÆÁi th©n thuÈc cÒa H ChÒ tfich. 

13


14 05.2010 VHQS

K˚ ni÷m

120

n®m ngµy sinh ChÒ tfich HÂ Ch› Minh

LÍi toµ soπn K˚ ni÷m 120 n®m ngµy sinh ChÒ tfich H Ch› Minh cÚng lµ thÍi Æi”m toµn qu©n Æang chu»n bfi cho ßπi hÈi thi Æua quy’t thæng l«n th¯ VIII. Nh˜ng tÀp th”, c∏ nh©n tham d˘ ßπi hÈi cÚng ch›nh lµ nh˜ng Æi”m s∏ng trong th˘c hi÷n cuÈc vÀn ÆÈng {H‰c tÀp vµ lµm theo t†m g≠¨ng Æπo Ưc H Ch› Minh}. V®n h„a qu©n s˘ xin giÌi thi÷u mÈt sË tÀp th”, c∏ nh©n nh≠ vÀy.

Th´ng Æi÷p tı PHAN TùNG S•N

Đ

VÙNG ĐÂT HOA VÀNG

´ng Nam BÈ Æang vµo k˙ cao Æi”m cÒa mÔa kh´. Tr™n Æ≠Íng v“ vÔng rıng nÛi huy÷n PhÛ Gi∏o (B◊nh D≠¨ng), chÛng t´i bæt g∆p nh˜ng c∏nh rıng kh´ quæt, c· c©y vµng ch∏y nh≠ r¨m, Ɔt Æai kh´ cªn, n¯t nŒ. VÀy nh≠ng khi Æ’n khu v˘c Æ„ng qu©n cÒa Trung Æoµn 271, S≠ Æoµn 5 (Qu©n khu 7), hi÷n ra tr≠Ìc mæt chÛng t´i mÈt h◊nh ∂nh hoµn toµn kh∏c. C∂m gi∏c t≠¨i m∏t cÒa c©y l∏ nh≠ xua s˘ m÷t nh‰c. D‰c c∏c tuy’n Æ≠Íng tı cÊng ƨn vfi Æ’n c∏c ph©n ÆÈi vµ trong khu´n vi™n doanh trπi, nh˜ng th∂m hoa c· lπc mµu xanh ngæt Æang trÊ hoa vµng. Khi chÛng t´i h·i v“ loµi hoa nµy, Th≠Óng t∏ D≠¨ng C´ng L˘c, Ch›nh u˚ Trung Æoµn n„i: {VÔng nµy toµn Ɔt cªn Æ∏ s·i, mÔa kh´ c©y c· ch’t ch∏y c∂. Chÿ c„ hoa c· lπc vÌi s¯c sËng phi th≠Íng, v≠Ót l™n næng ch∏y khoe sæc hoa t≠¨i suËt ngµy nµy qua th∏ng kh∏c. Mµu hoa c· lπc mang th´ng Æi÷p cÒa nh˜ng ng≠Íi l›nh Trung Æoµn 271, dÔ kh„ kh®n, v†t v∂ Æ’n Æ©u cÚng nÁ l˘c v≠Ót qua Æ” hoµn thµnh xu†t sæc nhi÷m vÙ}.

Qu∂ ÆÛng nh≠ vÀy, nh˜ng n®m Æ«u khi ƨn vfi mÌi chuy”n v“ Æ„ng qu©n tπi Æ©y, Æi“u ki÷n ®n, Î, sinh hoπt cÒa bÈ ÆÈi lÛc †y kh„ kh®n ÆÒ th¯. Doanh trπi chÿ lµ nhµ tranh v∏ch Ɔt lÙp xÙp. Khu v˘c nµy Æ≠Óc v› nh≠ {sa mπc} cÒa vÔng nÛi tÿnh B◊nh D≠¨ng. MÔa kh´ thi’u n≠Ìc tr«m tr‰ng, mÔa m≠a th◊ gi´ng gi„ træng trÍi. Tr≠Ìc Æ©y, vÔng nµy lµ c®n c¯ qu©n s˘, s©n bay d∑ chi’n cÒa M¸. Chi’n tranh Æi qua, Ɔt Æai bfi nhi‘m x®ng d«u trÎ thµnh th¯ Ɔt {ch’t}, nguÂn n≠Ìc bfi nhi‘m phÃn n∆ng. NhÌ lπi nh˜ng ngµy Æ«u kh„ kh®n gian khÊ †y, Trung t∏ Trfinh Thanh Tam, Trung Æoµn tr≠Îng bÂi hÂi: {Do Æi“u ki÷n cuÈc sËng, sinh hoπt kh„ kh®n, thi’u thËn, c¨ sÎ vÀt ch†t phÙc vÙ hu†n luy÷n nghÃo nµn, n™n hi÷u qu∂ th˘c hi÷n nhi÷m vÙ cÒa ƨn vfi giai Æoπn Æ«u r†t hπn ch’, käo dµi trong nhi“u n®m. B¯c xÛc nh†t lµ hi÷n t≠Óng chi’n s‹ vi phπm k˚ luÀt, Ƶo, b· ngÚ vµ c∏n bÈ kh´ng an t©m c´ng t∏c. M†u chËt cÒa v†n Æ“ ch›nh lµ s¯c ˙ cÒa mÈt bÈ phÀn lÌn ÆÈi ngÚ c∏n bÈ c∏c c†p cfln r†t n∆ng, bi”u hi÷n lµ th∏i ÆÈ lµm vi÷c c«m chıng, ch≠a th˘c s˘ t©m huy’t vÌi c´ng vi÷c, duy tr◊ c∏c n“n n’p ch’ ÆÈ

thi’u ch∆t chœ... ß∑ c„ thÍi Æi”m chÛng t´i c∂m th†y thÀt m÷t m·i, ngh‹ m◊nh kh´ng th” v≠Ót qua Æ≠Óc}. Trung t∏ Trfinh Thanh Tam lµ mÈt trong nh˜ng c∏n bÈ c„ m∆t tı nh˜ng n®m Æ«u khi ƨn vfi v“ Æ„ng qu©n tπi Æ©y. Tı mÈt c∏n bÈ c†p ti”u Æoµn ph∏t tri”n l™n c∏n bÈ tham m≠u vµ b©y giÍ lµ ng≠Íi chÿ huy cao nh†t Trung Æoµn. Nh˜ng k˝ ¯c cÒa anh trong ch∆ng Æ≠Íng Æ«u ƨn vfi v“ Æ„ng qu©n n¨i Æ©y Æ∑ trÎ thµnh nh˜ng k˚ ni÷m. MÈt ƨn vfi c„ b“ dµy truy“n thËng h¨n 60 n®m, Æ≠Óc phong t∆ng danh hi÷u Anh hÔng LLVT nh©n d©n, kh´ng th” Æ” t◊nh trπng y’u käm käo dµi Æ≠Óc, dÔ vÌi b†t c¯ l˝ do nµo. S˘ kh„ kh®n do hoµn c∂nh kh∏ch quan lµ mÈt nhœ, nh≠ng c∏i gËc cÒa v†n Æ“ ch›nh lµ nh©n tË con ng≠Íi, trong Æ„ ÆÈi ngÚ c∏n bÈ lµ then chËt. ß∂ng u˚, BÈ T≠ l÷nh Qu©n khu 7 vµ c†p u˚, chÿ huy S≠ Æoµn 5 x∏c Æfinh muËn v˘c dÀy t◊nh h◊nh Î Trung Æoµn 271 ph∂i bæt Æ«u tı vi÷c cÒng cË, ki÷n toµn, n©ng cao ch†t l≠Óng ÆÈi ngÚ c∏n bÈ Æ∂ng vi™n, cÔng vÌi Æ„ lµ s˘ quan t©m, Æ«u t≠ x©y d˘ng h÷ thËng doanh trπi, cÒng cË c¨ sÎ vÀt ch†t.


 GiÍ rÃn luy÷n th” l˘c cÒa c∏n bÈ, chi’n s‹ thuÈc Trung Æoµn 271.

Trong 5 n®m qua, Trung Æoµn 271 Æ∑ nhÀn Æ≠Óc nhi“u ph«n th≠Îng cao qu˝ Sau khi ti’p thu ˝ ki’n chÿ Æπo cÒa c†p tr™n, c†p Òy, chÿ huy Trung Æoµn 271 mÎ mÈt ÆÓt sinh hoπt d©n chÒ s©u rÈng, ph©n t›ch nh˜ng m∆t tÂn tπi, y’u käm, mÊ xŒ nguy™n nh©n, rÛt ra bµi h‰c kinh nghi÷m vµ ph≠¨ng h≠Ìng khæc phÙc. Sau Æ„ mÁi c∏n bÈ, Æ∂ng vi™n Æ“u c„ b∂n cam k’t, quy’t t©m th≠, Æ“ ra mÙc ti™u ph†n Ɔu tr™n c∏c m∆t cÙ th” vµ Æfinh r‚ trong kho∂ng thÍi gian nh†t Æfinh. C†p Òy, chÿ huy ƨn vfi ti’p thu, nghi™n c¯u tÿ mÿ, ra nghfi quy’t chuy™n Æ“ v“ x©y d˘ng ƨn vfi, trong Æ„ tÀp trung vµo hai nÈi dung tr‰ng t©m lµ: ßÊi mÌi toµn di÷n ph≠¨ng ph∏p, t∏c phong c´ng t∏c cÒa ÆÈi ngÚ c∏n bÈ, Æ∂ng vi™n vµ cÒng cË, x©y d˘ng n¨i ®n, chËn Î, c∂i thi÷n ÆÍi sËng vÀt ch†t, tinh th«n cho bÈ ÆÈi. Nghfi quy’t †y nh≠ mÈt ch≠¨ng tr◊nh hµnh ÆÈng th¯c tÿnh ƨn vfi - tr≠Ìc h’t lµ ÆÈi ngÚ c∏n bÈ, Æ∂ng vi™n - b≠Ìc vµo mÈt giai Æoπn mÌi: X©y d˘ng ƨn vfi v˜ng mπnh bªng ˝ ch›, nghfi l˘c vµ tinh th«n tr∏ch nhi÷m cao nh†t. Trong vi÷c x©y d˘ng ph≠¨ng ph∏p, t∏c phong lµm vi÷c cÒa ÆÈi ngÚ c∏n bÈ c∏c c†p Î Trung Æoµn 271, th◊ s˘ n™u g≠¨ng lµ nät nÊi bÀt nh†t. Vi÷c n™u g≠¨ng nµy Æ≠Óc th” ch’ h„a, trÎ thµnh nguy™n tæc mang t›nh t˘ gi∏c, vÌi ph≠¨ng ch©m c†p tr™n lµm m…u, c†p d≠Ìi lµm theo. ß’n c∏c ph©n ÆÈi, chÛng t´i Æ≠Óc nghe nhi“u c©u chuy÷n c∂m ÆÈng vµ thÛ vfi v“ s˘ {n™u g≠¨ng} cÒa ÆÈi ngÚ c∏n bÈ c∏c c†p. ô Ti”u Æoµn 9, ƨn vfi 3 n®m li“n Æπt danh hi÷u ƨn vfi quy’t thæng, t†m g≠¨ng cÒa Thi’u u˝ L™ Thµnh Ra, Trung ÆÈi tr≠Îng Trung ÆÈi 8, ßπi ÆÈi 11 Æ≠Óc nhi“u ÆÂng ÆÈi nhæc Æ’n. Dfip T’t vıa qua, ƨn vfi Æ∂m nhi÷m tr˘c chi’n, SSCß, Ra nhÀn Æ≠Óc tin bË bfi b÷nh n∆ng, nhµ lπi mÌi bfi sÀp do b∑o. C†p tr™n tπo Æi“u ki÷n cho anh v“ th®m nhµ, nh≠ng sau mÈt Æ™m Ææn Æo suy ngh‹, anh Æ∑ quy’t Æfinh Î lπi ƨn vfi th˘c hi÷n nhi÷m vÙ, g‰i Æi÷n v“ qu™ nhÍ bπn th©n lo vi÷c gia Æ◊nh. Vi÷c n™u g≠¨ng ph∂i tı tr™n xuËng d≠Ìi, cÙ th” lµ ngay trong ch›nh l∑nh Æπo, chÿ huy ƨn vfi. Tr≠Ìc nh˜ng kh„ kh®n, th∏ch th¯c, bÈn b“ c´ng vi÷c, l∑nh Æπo, chÿ

huy Trung Æoµn Æ∑ th” hi÷n s˘ phËi hÓp ®n ˝, nhfip nhµng, n™u cao tinh th«n Æoµn k’t, thËng nh†t, {tuy hai mµ mÈt}, trÎ thµnh trung t©m cÒa c∏c mËi quan h÷, lµm g≠¨ng cho c∏n bÈ c†p d≠Ìi noi theo. ß’n tham quan n¨i ®n Î, sinh hoπt, h‰c tÀp cÒa bÈ ÆÈi chÛng t´i mang c∂m gi∏c nh≠ Æang du ngoπn trong kh´ng gian du lfich sinh th∏i m∏t mŒ, m∆c dÔ mi“n ß´ng Nam BÈ Æang næng n„ng 38-39 ÆÈ. C∂nh quan cÒa ƨn vfi Æ∑ Æ≠Óc phÒ mÈt mµu xanh ngÛt mæt, trong Æ„ mÁi bÂn hoa, c©y c∂nh, mÁi con Æ≠Íng... Æ“u mang d†u †n cÒa qu∏ tr◊nh s∏ng tπo v®n h„a. Vi÷c ch‰n nh˜ng loµi c©y chfiu Æ≠Óc næng gi„, Ɔt Æai cªn cÁi nh≠ c©y c· lπc Æ∑ th” hi÷n tinh th«n s∏ng tπo, chfiu kh„ cÒa c∏n bÈ chi’n s‹, tπo n™n di÷n mπo mÌi cÒa ƨn vfi. N®m 2008, ßπi t≠Ìng PhÔng Quang Thanh - BÈ tr≠Îng BÈ QuËc phflng Æ’n th®m vµ lµm vi÷c tπi Trung Æoµn 271, trong khi ph∏t bi”u tπi ƨn vfi ßπi t≠Ìng Æ∑ n„i rªng, Trung Æoµn 271 c„ nhi“u c∏ch lµm hay Æ” c∏c ƨn vfi kh∏c tham kh∂o, h‰c tÀp. V©ng, Æ„ cÚng lµ th´ng Æi÷p cÒa nh˜ng ng≠Íi l›nh tr™n vÔng Ɔt hoa vµng nµy. 

ChÒ tfich n≠Ìc t∆ng Hu©n ch≠¨ng B∂o v÷ TÊ quËc hπng 3 (2008); ThÒ t≠Ìng Ch›nh phÒ t∆ng cÍ ß¨n vfi d…n Æ«u phong trµo thi Æua quy’t thæng 5 n®m li“n (2005-2009); BÈ QuËc phflng t∆ng cÍ ß¨n vfi v˜ng mπnh toµn di÷n (1999-2008) vµ cÍ ß¨n vfi 3 n®m li“n hu†n luy÷n gi·i (2007-2009); BÈ TÊng tham m≠u t∆ng cÍ ß¨n vfi hu†n luy÷n th” l˘c, hoπt ÆÈng th” thao gi·i (2007-2009); TÊng cÙc Ch›nh trfi t∆ng cÍ TÊ ch¯c ßoµn xu†t sæc n®m 2008; Trung ≠¨ng ßoµn t∆ng ßoµn c¨ sÎ 5 n®m li“n Æπt thµnh t›ch xu†t sæc trong c´ng t∏c ßoµn vµ phong trµo thanh ni™n qu©n ÆÈi; BÈ T≠ l÷nh Qu©n khu 7 t∆ng cÍ ß¨n vfi d…n Æ«u phong trµo thi Æua quy’t thæng (2004-2009); UBND tÿnh B◊nh D≠¨ng t∆ng Bªng khen ƨn vfi c„ thµnh t›ch tËt trong c´ng t∏c d©n vÀn (2004-2009)... vµ nhi“u ph«n th≠Îng kh∏c.

 C∂nh quan ƨn vfi lu´n Æ≠Óc phÒ mÈt mµu xanh cÒa c· c©y

15


16 05.2010 VHQS

K˚ ni÷m

120

n®m ngµy sinh ChÒ tfich HÂ Ch› Minh

10 n®m vµ 28 c´ng tr◊nh

SÁNGTAO D¶•NG T^ THÄNH

®m 2000, tËt nghi÷p Khoa c¨ kh› - ßπi h‰c B∏ch khoa Hµ NÈi, L™ ߯c Hπnh v“ c´ng t∏c tπi X› nghi÷p C¨ kh›, Nhµ m∏y Z121 - TÊng cÙc C´ng nghi÷p QuËc phflng. M≠Íi n®m gæn b„ vÌi Nhµ m∏y cÚng lµ m≠Íi n®m tr®n trÎ mi÷t mµi vÌi nh˜ng c´ng tr◊nh nghi™n c¯u khoa h‰c cÒa chµng k¸ s≠ trŒ. MÌi v“ nhµ m∏y Æ≠Óc 6 th∏ng, Hπnh Æ∑ bæt tay vµo nghi™n c¯u h÷ thËng cung c†p ph´i t˘ ÆÈng cho c∏c thi’t bfi dÀp. Hµng th∏ng rflng mi÷t mµi, c¯ h’t giÍ lµm vi÷c trong x› nghi÷p lµ Hπnh lπi v“ ti’p tÙc mi÷t mµi tr™n m∏y t›nh cÒa nhµ, c„ Æ™m hai, ba giÍ s∏ng mã v…n th†y Hπnh tr≠Ìc mµn h◊nh. ≥ t≠Îng v“ h÷ thËng cung c†p ph´i cho m∏y dÀp d«n d«n hi÷n l™n thµnh b∂n vœ. Sau mÈt th∏ng th◊ b∂n vœ c¨ b∂n hoµn thµnh, Æ≠Óc chuy”n cho bÈ phÀn thi c´ng. C´ng tr◊nh Æ≠a vµo ¯ng dÙng, c∏c c´ng nh©n dÀp kh´ng cfln ph∂i {c∂nh gi∏c} vÌi cÁ m∏y d‘ g©y m†t an toµn n˜a. Sau Æ„ Hπnh Æ≠Óc Æi“u chuy”n v“ Phflng K¸ thuÀt C´ng ty. Tı Æ©y, k¸ s≠ trŒ L™ ߯c Hπnh li™n tÙc Æ“ xu†t nh˜ng s∏ng ki’n vµ cho ra ÆÍi nhi“u c´ng tr◊nh mang lπi gi∏ trfi kinh t’ hµng tÿ ÆÂng.

H÷ thËng t»y rˆa t˘ ÆÈng lµ c´ng tr◊nh ti’p theo Æ” lπi d†u †n cÒa Hπnh. C∏c s∂n ph»m c¨ kh› khi gia c´ng xong Æ“u ph∂i qua c∏c c´ng Æoπn t»y rˆa. Tr≠Ìc Æ©y c´ng nh©n ph∂i lµm thÒ c´ng, nhÛng gi· qua hµng chÙc b” ho∏ ch†t kh∏c nhau theo quy tr◊nh, vıa r†t chÀm lπi ÆÈc hπi. Hπnh Æ∑ nghi™n c¯u ch’ tπo h÷ thËng t»y rˆa t˘ ÆÈng, mÈt r´ bËt t˘ ÆÈng chπy tr™n thanh tr≠Ót Æ≠Óc lÀp tr◊nh ch’ ÆÈ c∏c qu∑ng dıng t≠¨ng ¯ng vÌi tıng b” ho∏ ch†t, k’t hÓp vÌi h÷ thËng trÙc khu˚u x„c rˆa s∂n ph»m theo y™u c«u. C´ng tr◊nh hoµn thµnh vµ Æ≠a vµo chπy thˆ. N®ng su†t t»y rˆa t®ng l™n hµng chÙc l«n nh≠ng ræc rËi lπi n∂y sinh. Hai b” ho∏ ch†t Æ«u ti™n dÔng x®ng, khi ∏p dÙng trong h÷ thËng, x®ng bfi bay h¨i qu∏ nhanh d…n Æ’n hao hÙt nguy™n li÷u kh∏ lÌn Æ»y chi ph› t®ng cao, nh≠ng quan tr‰ng h¨n lµ nguy c¨ m†t an toµn. C´ng tr◊nh Ưng tr≠Ìc s˘ ph∏ s∂n. Kh´ng lœ Æ” h÷ thËng m†t bao c´ng nghi™n c¯u, thi’t k’ nªm Ææp chi’u Æ” c´ng nh©n trÎ lπi lµm vi÷c thÒ c´ng nh≠ x≠a? Ræc rËi l«n nµy lπi n∂y sinh tı v†n Æ“ nguy™n li÷u, vËn nªm ngoµi chuy™n m´n cÒa Hπnh. Hπnh suy ngh‹ r†t nhi“u, tı nh˜ng tr®n


 K¸ s≠ L™ ߯c Hπnh tπi Ph©n x≠Îng gia c´ng c¨ kh› ch›nh x∏c. C´ng nh©n Nhµ m∏y Z121 lµm vi÷c vÌi d©y chuy“n m∏y dÀp Æ≠Óc læp h÷ thËng cung c†p ph´i t˘ ÆÈng Æem lπi s˘ an toµn. Ånh NGUYŸN V°N TUƒN

trÎ †y anh Æ∑ t◊m hi”u s©u h¨n v“ c∏c loπi ho∏ ch†t phÙc vÙ cho t»y rˆa, Æ∆c bi÷t lµ x®ng vµ cuËi cÔng anh Æ∑ ph∏t hi÷n ra tr™n thfi tr≠Íng c„ b∏n loπi ho∏ ch†t t≠¨ng Æ≠¨ng do NhÀt B∂n s∂n xu†t vÌi t™n g‰i FC 315 c„ ch¯c n®ng t»y rˆa s∂n ph»m Æπt y™u c«u nh≠ x®ng mµ gi∏ thµnh lπi kh´ng cao. N’u sˆ dÙng loπi ho∏ ch†t nµy, vıa gi∂i quy’t Æ≠Óc v†n Æ“ an toµn, chi ph› rŒ h¨n vµ lπi kh´ng bfi bËc h¨i. Tı Æ“ xu†t dÔng loπi ho∏ ch†t FC 315 thay th’ mµ h÷ thËng t»y rˆa t˘ ÆÈng Æ∑ {sËng lπi} sau g«n bËn th∏ng ∏n binh b†t ÆÈng. B©y giÍ th◊ h÷ thËng nµy Æ∑ hoπt ÆÈng Æ≠Óc n®m n®m, gi∏ trfi kinh t’ mµ n„ mang lπi ≠Ìc chıng b∂y, t∏m tÿ ÆÂng, nh≠ng quan tr‰ng h¨n lµ n®ng l˘c s∂n xu†t Æ≠Óc n©ng cao, Nhµ m∏y c„ th” Æ∏p ¯ng c∏c ƨn hµng lÌn phÙc vÙ nhi÷m vÙ quËc phflng. ThÍi Æi”m n®m 2004, Nhµ m∏y Z121 Æ≠Óc giao s∂n xu†t loπi s∂n ph»m bÈ lˆa Æπn ph∏o vÌi chÿ ti™u t®ng ÆÈt bi’n, vi÷c s∂n xu†t lÛc Æ„ v…n theo c´ng ngh÷ thÒ c´ng tı nh˜ng n®m b∂y m≠¨i cÒa th’ k˚ tr≠Ìc n™n kh´ng th” Æ∏p ¯ng, ch†t l≠Óng s∂n ph»m cÚng phÙ thuÈc chÒ y’u vµo tay ngh“ ng≠Íi thÓ, vµ Æ∆c bi÷t lµ nguy c¨ m†t an toµn cao. Lµ con chim Æ«u Ƶn trong hoπt ÆÈng nghi™n c¯u s∏ng tπo, Hπnh Æ≠Óc giao cÔng mÈt ÆÂng nghi÷p nghi™n c¯u thi’t k’ d©y chuy“n mÌi thay th’ c„ th” Æ∂m b∂o c∏c y™u c«u Æ“ ra. CÙ th” vi÷c nghi™n c¯u ph∂i Æπt Æ≠Óc c∏c mÙc Æ›ch: n®ng su†t, ch†t l≠Óng, vµ an toµn. Qu∂ lµ kh„ kh®n bÎi

khi vÀn hµnh d©y chuy“n sœ li™n quan tr˘c ti’p Æ’n ch†t nÊ c˘c nhπy. Do vÀy, vi÷c nghi™n c¯u thi’t k’ ph∂i ti’n hµnh h’t s¯c tÿ m˚. Sau h¨n 2 th∏ng mµy mfl nghi™n c¯u cÔng vÌi nh˜ng ki’n th¯c vµ kinh nghi÷m khi lµm c∏c c´ng tr◊nh tr≠Ìc Æ≠Óc vÀn dÙng tËi Æa, b∂n thi’t k’ Æ∑ Æ≠Óc Hπnh vµ ÆÂng nghi÷p hoµn thµnh. Khi d©y chuy“n Æ≠Óc læp Æ∆t vµ chπy thˆ kh´ng t∂i th◊ ph∏t hi÷n c¨ c†u cung c†p ph´i hoπt ÆÈng kh´ng nhfip nhµng, Ên Æfinh. ß©y lµ Æi“u kh´ng Æ≠Óc phäp ÆËi vÌi y™u c«u nghi™m ng∆t v“ an toµn. Hπnh cÔng ÆÂng nghi÷p ti’p tÙc ph©n t›ch, x∏c Æfinh nguy™n nh©n, th∏o læp, hi÷u chÿnh, sˆa ch˜a, ki”m tra. Lµm ngµy lµm Æ™m, qu™n ®n m†t ngÒ, c„ lÛc t≠Îng chıng nh≠ b’ tæc, t≠Îng nh≠ ph∂i b· cuÈc. G«n mÈt th∏ng {®n cÔng m∏y, ngÒ cÔng m∏y} anh mÌi t◊m ra nguy™n nh©n lµ do lo xo chfiu l˘c y’u. Sau khi Æ≠Óc c∂i ti’n, s˘ cË Æ∑ Æ≠Óc khæc phÙc, d©y chuy“n Æ∑ hoπt ÆÈng tËt, c¨ c†u cung c†p ph´i hoπt ÆÈng Ên Æfinh. C´ng tr◊nh Æ≠Óc HÈi ÆÂng khoa h‰c nghi÷m thu, Æ≠a vµo ¯ng dÙng trong s∂n xu†t, n®ng su†t Æ∑ t®ng g†p 60 l«n, ch†t l≠Óng s∂n ph»m Ên Æfinh, tÿ l÷ s∂n ph»m h·ng gi∂m 10 l«n, vµ Æ∆c bi÷t lµ Æ∂m b∂o an toµn cho c´ng nh©n. Hπnh cho bi’t, c∏c c´ng tr◊nh anh th˘c hi÷n xu†t ph∏t tı l˝ do con ng≠Íi. Tr≠Ìc nh˜ng ng≠Íi ÆÂng ÆÈi, nh˜ng ng≠Íi thÓ Æ¯ng m∏y dÀp giµ Æ∏ng tuÊi cha mã m◊nh vÌi bµn tay kh´ng lµnh l∆n Æ∑ khi’n anh tr®n trÎ vµ th˘c hi÷n c´ng

tr◊nh nghi™n c¯u Æ«u ti™n, mÎ Æ«u cho hµnh tr◊nh nghi™n c¯u khoa h‰c, ¯ng dÙng c´ng ngh÷ vµo s∂n xu†t. 

T›nh Æ’n n®m 2010, L™ ߯c Hπnh Æ∑ tham gia 15 Æ“ tµi c∏c c†p, anh Æ∑ c„ 28 c´ng tr◊nh, s∏ng ki’n Æ≠Óc ∏p dÙng trong s∂n xu†t tπi Nhµ m∏y Z121. T†t c∂ c∏c c´ng tr◊nh Æ“u c„ li™n quan Æ’n ch†t nÊ vÌi m¯c ÆÈ nguy hi”m c˘c k˙ lÌn. C∏c c´ng tr◊nh cÒa Hπnh li™n ti’p Æπt c∏c gi∂i th≠Îng {TuÊi trŒ s∏ng tπo} cÒa BÈ QuËc phflng. Anh cÚng Æoπt gi∂i nh†t Gi∂i th≠Îng Khoa h‰c k¸ thuÀt Thanh ni™n Toµn quËc n®m 2005, sau Æ„ n®m 2006 c´ng tr◊nh nµy Æ≠Óc b◊nh ch‰n lµ mÈt trong 75 c´ng tr◊nh khoa h‰c ti™u bi”u toµn quËc. L™ ߯c Hπnh cÚng Æ∑ tıng Æ≠Óc b«u lµ 1 trong 10 g≠¨ng m∆t thanh ni™n ti™u bi”u toµn qu©n n®m 2006 vµ Æ≠Óc t∆ng Huy hi÷u {TuÊi trŒ s∏ng tπo} cÒa Trung ≠¨ng ßoµn. N®m 2008 Hπnh Æ≠Óc bÊ nhi÷m Ph„ Qu∂n ÆËc Ph©n x≠Îng C¨ kh›. Th∏ng 6-2009 anh Æ≠Óc bÊ nhi÷m Qu∂n ÆËc Ph©n x≠Îng gia c´ng c¨ kh› ch›nh x∏c thuÈc X› nghi÷p C¨ kh›.

17


18 05.2010 VHQS

Ph„ng s˘ ∂nh

Kho∂nh khæc

AN BANG PhÛt chia tay

S„ng c∂ kh´ng ng∑ tay chÃo

THÄNH SA

An Bang v…n Æ≠Óc m÷nh danh lµ {Æ∂o b∑o tË cÒa qu«n Æ∂o b∑o tË}. VÔng bi”n nµy quanh n®m s„ng vÁ s«u b‰t træng. Nh˜ng ng≠Íi l›nh n¨i Æ©y cÚng ph∂i ki™n c≠Íng chËng ch‰i vÌi thi™n nhi™n Æ” hoµn thµnh nhi÷m vÙ b∂o v÷ chÒ quy“n TÊ quËc. Trong nh˜ng phÛt gi©y ngæn ngÒi th®m hfln Æ∂o n¨i tuy’n Æ«u trong chuy’n c´ng t∏c ra Tr≠Íng Sa, ph„ng vi™n V®n h„a qu©n s˘ Æ∑ {chÈp} Æ≠Óc nh˜ng kho∂nh khæc Æ∏ng nhÌ.


ßi d≠Ìi {cÊng trÍi}

Gi˜a bi”n trÍi TÊ quËc

Chæc tay sÛng

L›nh trŒ An Bang

Giao l≠u vÌi {Ɔt li“n}

19


20 05.2010 VHQS

C©u chuy÷n v®n ho∏

Ng≠Íi lau n≠Ìc mæt cho bao ng≠Íi

VIåT H¶NG

{C´ Æ∑ lau bÌt n≠Ìc mæt cho chÛng t´i} lµ c©u n„i thay cho m‰i lÍi c∂m ¨n cÒa nhi“u ng≠Íi lµm bË, lµm mã dµnh cho ßµo Thfi HÂng V©n, khi mµ nh˜ng Ưa con tÀt nguy“n cÒa h‰ c„ ngh“ c„ nghi÷p, {bªng anh bªng em}. Cfln vÌi chÛng t´i, nh˜ng ngh‹a cˆ, vi÷c lµm th†m Æ…m t›nh nh©n v®n cÒa chfi Æ∑ to∏t l™n nät Æãp cÒa mÈt n˜ c˘u chi’n binh giµu lflng nh©n ∏i.

 Dπy ngh“ cho trŒ khuy’t tÀt lµ c∂ mÈt k˙ c´ng. Ånh NH¢N VÜT CUNG CƒP

 TR¶òNG S•N MóT THUô

ß” l˝ gi∂i Æ≠Óc ph«n nµo cÈi r‘ nh˜ng vi÷c lµm {b◊nh dfi mµ cao qu˝} cÒa HÂng V©n, chÛng t´i buÈc ph∂i cÔng chfi trÎ lπi nh˜ng n®m th∏ng Tr≠Íng S¨n. Ngµy †y, cuËi n®m 1978, vıa tËt nghi÷p c†p III phÊ th´ng, mÌi chÌm qua tuÊi 17, HÂng V©n Æ∑ cÔng h¨n mÈt tr®m n˜ sinh thµnh Vinh xung phong nhÀp ngÚ. VÌi h‰, mµu xanh ∏o l›nh lÛc nµo cÚng c„ s¯c cuËn hÛt di÷u k˙. Vµo bÈ ÆÈi, sau ba th∏ng hu†n luy÷n t©n binh, HÂng V©n Æ≠Óc Æi“u v“ lµm nh©n vi™n hµnh ch›nh c¨ quan Trung Æoµn 542, S≠ Æoµn c´ng binh 472 BÈ T≠ l÷nh Tr≠Íng S¨n. LÛc nµy ƨn vfi cÒa chfi Æang thi c´ng tuy’n Æ≠Íng ß´ng Tr≠Íng S¨n, qu∑ng tı t©y Qu∂ng Nam vµo Kon Tum, Gia Lai. ßang k˙ hu†n luy÷n t©n binh hay khi v“ c¨ quan c´ng t∏c, ph«n v◊ qu∏ {th†p bä

nhã c©n}, ph«n v◊ vi’t ch˜ Æãp, lπi c„ khi’u v®n th¨, n™n HÂng V©n th≠Íng Æ≠Óc c∏c b∏c, c∏c chÛ chÿ huy bË tr› lµm nh˜ng vi÷c nhã nhµng. Tuy vÀy, Æ” lµm mÈt ng≠Íi l›nh th˘c thÙ, m∆c dÔ vËn lµ n˜ sinh thµnh phË, HÂng V©n v…n kh´ng n“ hµ nh˜ng c´ng vi÷c n∆ng nh‰c: hu†n luy÷n, ra c´ng tr≠Íng, vµo rıng l†y cÒi... ߆t n≠Ìc sau chi’n tranh, kh„ kh®n, thi’u thËn chÂng ch†t. Hªng n®m rflng bÈ ÆÈi ®n bo bo, mµ thÿnh tho∂ng mÌi Æ≠Óc mÈt b˜a no. Qu∂ b k’t dµnh dÙm chia nhau Æ” gÈi Æ«u, l†y v∂i bao bÈt m◊ t˘ cæt may ∏o con Æ” dÔng, rÂi sËt rät rıng nh≠ c¨m b˜a..., nh≠ng l∏n trπi lu´n Æ«y æp ti’ng c≠Íi vµ b∏o li’p, b∏o t≠Íng cÒa ƨn vfi v…n kh´ng thi’u nh˜ng c©u th¨ dung dfi mµ trµn tr“ s˘ sËng cÒa HÂng V©n. KhÊ luy÷n, ni“m lπc quan cÒa tuÊi trŒ Æ∑ giÛp chfi cÔng ÆÂng ÆÈi v≠Ót qua m‰i v†t v∂, thi’u thËn nh˜ng n®m Î Tr≠Íng S¨n. Sau h¨n ba n®m lµm bπn vÌi nh˜ng cung Æ≠Íng, c©y c«u tr™n tuy’n Æ≠Íng H Ch› Minh, Æ«u n®m 1982, HÂng


V©n xu†t ngÚ. {Ba n®m mÌi b†y nhi™u ngµy}, nh≠ng c´ n˜ sinh thµnh Vinh tıng lµ mÈt gi‰ng ca trong dµn Th∏nh ca cÒa nhµ thÍ C«u R«m, Æ∑ gom g„p Æ≠Óc cho m◊nh b∂n l‹nh, nghfi l˘c, t›nh k˚ luÀt cÒa ng≠Íi l›nh. ß∆c bi÷t, Ưc t›nh c«n cÔ, ki™n tr◊ v≠Ót kh„ cÒa ng≠Íi x¯ Ngh÷ Æ≠Óc rÃn giÚa qua m†y n®m qu©n ngÚ chºng kh∏c g◊ {thäp Æ≠Óc t´i qua lˆa Æ· vµ n≠Ìc lπnh}.

 T\ TH¶•NG CHÉU ß⁄N GI@P NG¶òI

RÍi qu©n ngÚ, cÚng nh≠ bao bπn bà cÔng trang l¯a, HÂng V©n Æ∑ thˆ s¯c cÔng lÛc m†y ngh“: t˘ h‰c cæt may Æ” mÎ hi÷u may, rÂi dπy cæt may; t˘ h‰c Æ∏nh m∏y ch˜ vµ nÈp ƨn xin lµm vi™n ch¯c nhµ n≠Ìc. Sau mÈt n®m t˘ h‰c, HÂng V…n Æ∑ thπo ngh“ cæt may vµ c¨ sÎ may cÒa chfi Æ∑ sÌm c„ th≠¨ng hi÷u Î Vinh. N®m 1984, chfi Æ≠Óc tuy”n dÙng vµo ngµnh Du lfich Ngh÷ An vµ Æ≠Óc ph©n c´ng phÙ tr∏ch may ÆÂng phÙc cho c∏n bÈ, nh©n vi™n trong ngµnh cÒa tÿnh. N®m 1992, do y™u c«u gi∂i quy’t vi÷c gia Æ◊nh, HÂng V©n th´i lµm du lfich, trÎ v“ dÂn s¯c cho c¨ sÎ cæt may vµ dπy cæt may. LÛc nµy, c„ ch∏u Mai HÂng Qu©n lµ con chfi g∏i cÒa HÂng V©n r†t th›ch h‰c may. C„ Æi“u, HÂng Qu©n bfi c©m Æi’c do di ch¯ng ch†t ÆÈc da cam, v◊ bË Qu©n tıng chi’n Ɔu Î chi’n tr≠Íng mi“n Nam. Th≠¨ng ch∏u kh·e mπnh, kh´i ng´, nh≠ng bfi thi÷t thfli, HÂng V©n quy’t t©m dπy ngh“ cho ch∏u. Chfi Æ∑ Æ’n tr≠Íng h‰c sinh c©m Æi’c cÒa tÿnh nhÍ gi∏o vi™n h≠Ìng d…n c∏ch giao ti’p vÌi c∏c ch∏u; t◊m Ɖc s∏ch dπy ch˜ cho ng≠Íi c©m Æi’c... Æ” lµm vËn li’ng truy“n ngh“. R†t may mæn lµ ch∏u Qu©n kh∏ th´ng minh, h‰c r†t tÀp trung, n™n mÈt thÍi gian ngæn, ch∏u Æ∑ cæt may thµnh thπo. Th†y Qu©n thµnh thÓ may gi·i, c∏c ch∏u H≠¨ng, Nam, S¨n, B◊nh, H∂i Æang h‰c Î tr≠Íng trŒ em c©m Æi’c cÒa tÿnh cÔng lÛc xin h‰c cæt may, vµ sÌm - muÈn c∏c ch∏u Æ“u n™n thÓ. {Ti’ng lµnh ÆÂn xa}, nhi“u ch∏u bfi c©m Æi’c Î Ngh÷ An, Hµ T‹nh vµ c∏c tÿnh xa cÚng t◊m v“ nhÍ HÂng V©n dπy ngh“. Tı mÈt c¨ sÎ cæt may vµ dπy cæt may cho ng≠Íi b◊nh th≠Íng nay c„ th™m nh˜ng h‰c sinh Æ∆c bi÷t Æ∑ Æ∂o lÈn m‰i th¯, lµm cho mÈt sË thµnh vi™n trong gia Æ◊nh kh´ng ÆÂng t◊nh. Nh≠ng lµ con ng≠Íi nh©n hÀu, xem con ch∏u ng≠Íi cÚng nh≠ ch∏u m◊nh, v◊ chi’n tranh ho∆c thi’u may mæn mµ tÀt nguy“n, Æ“u c«n nh˜ng vflng tay nh©n ∏i, HÂng V©n Æ∑ thuy’t phÙc Æ≠Óc m‰i ng≠Íi trong gia Æ◊nh Òng hÈ m◊nh. TrŒ khuy’t tÀt th≠Íng r†t nhπy c∂m,

d‘ t˘ ∏i, tÒi th©n, n™n vÌi c∏c ch∏u dπy ÆÂng ngh‹a vÌi dÁ. Tı dπy ngh“, HÂng V©n dπy cho c∏c ch∏u c∏ch giao ti’p, ¯ng xˆ hªng ngµy. C´ trfl quy’n luy’n, y™u qu˝ nhau nh≠ t◊nh ruÈt thfit. C„ ch∏u xa nhµ, xin Î lπi nhµ c´. C„ ch∏u giÀn gia Æ◊nh, b· nhµ Æi hµng tu«n, bË mã ph∂i Æ’n nhÍ c´ Æi t◊m dÁ v“... C∂m k›ch tr≠Ìc ngh‹a cˆ vµ hi÷u qu∂ hoπt ÆÈng nh©n Æπo cÒa c¨ sÎ may HÂng V©n, mÈt sË cha mã h‰c sinh Æ∑ Æ“ Æπt l™n SÎ Lao ÆÈng Th≠¨ng binh x∑ hÈi tÿnh Ngh÷ An, vµ n®m 1996, SÎ Æ∑ c†p cho chfi 47 tri÷u ÆÂng. SË ti“n nµy Æ≠Óc chfi dÔng sˆa ch˜a, c¨i nÌi c¨ sÎ may, c„ chÁ cho c∏c ch∏u tÌi h‰c ngµy mÈt Æ´ng. Ti’p Æ„, Qu¸ hÁ trÓ trŒ em Vi÷t Nam cÚng trang bfi cho c¨ sÎ s∏u dµn m∏y may c´ng nghi÷p. Tı n®m 2001, sau khi ch≠¨ng tr◊nh {Ch©n dung vµ cuÈc sËng} cÒa ßµi truy“n h◊nh Vi÷t Nam giÌi thi÷u mÈt sË h◊nh ∂nh v“ c¨ sÎ may nh©n Æπo HÂng V©n, cµng c„ nhi“u h‰c sinh khuy’t tÀt tı trong Nam, ngoµi Bæc t◊m Æ’n h‰c. C„ thÍi Æi”m, lÌp h‰c l™n Æ’n 25 ch∏u.

 ¶õC M• V≈ MóT MÉI ƒM TçNH TH¶•NG

Dπy cho ng≠Íi b◊nh th≠Íng thµnh thÓ lµnh ngh“ kh´ng m†y kh„ kh®n, nh≠ng vÌi trŒ khuy’t tÀt lµ c∂ mÈt k˙ c´ng. VÌi HÂng V©n, c´ Æ∑ lµm Æ≠Óc nhi“u h¨n vi÷c dπy ngh“. ß’n n®m 2005, Æ∑ c„ tr™n 130 ch∏u Æ≠Óc c´ truy“n ngh“, trong Æ„, nhi“u ch∏u mÎ Æ≠Óc hi÷u may ri™ng, nhi“u ch∏u lµ thÓ ch›nh cÒa nh˜ng hi÷u may lÌn (S¨n lµ thÓ may cÒa hi÷u Song Qu˙nh, Oanh lµ thÓ may cÒa hi÷u H PhÛc Î thµnh phË Vinh; H≠¨ng mÎ hi÷u may Î PhÛc S¨n, Anh S¨n...). Dπy ngh“ mi‘n ph›; khi c∏c ch∏u Æ∑ thµnh ngh“, Æ≠Óc kh∏ch hµng ch†p nhÀn lπi lo b∂o Æ∂m thu nhÀp cho c∏c ch∏u. T†t tÀt Æ≠Óc gˆi gæm vµo c∏i t©m, c∏i t◊nh vµ s˘ toan lo cÒa c´ gi∏o. V†t v∂ h¨n nu´i con m‰n lÍi cÒa HÂng V©n, nh≠ng bÔ lπi, ngoµi ni“m vui, t◊nh c∂m vµ s˘ tin y™u cÒa h‰c trfl, HÂng V©n cfln nhÀn Æ≠Óc s˘ ÆÈng vi™n, kh›ch l÷ cÒa nhi“u ng≠Íi. C„ ngµy, chfi nhÀn Æ≠Óc hµng chÙc l∏ th≠ cÒa cha mã h‰c sinh, cÒa c∂ nh˜ng ng≠Íi kh´ng quen gˆi v“ bµy t· s˘ m’n phÙc, ÆÈng vi™n. Hπnh phÛc h¨n, cÚng Î {m∏i †m t◊nh th≠¨ng nµy}, qua dπy ngh“, HÂng V©n Æ∑ lµ {bµ mËi m∏t tay} cho ba c∆p h‰c trfl khuy’t tÀt n™n vÓ n™n chÂng, sinh con vãn trfln, trµn tr“ hπnh phÛc. Khi ch∏u HÂng Qu©n ÆÒ s¯c Æ∂m Æ≠¨ng c´ng vi÷c cÒa d◊, n®m 2005, HÂng V©n ch›nh th¯c chuy”n giao vi÷c dπy cæt may cho ch∏u. Ni“m Æam m™ lµm vi÷c thi÷n cÒa ng≠Íi con g∏i

 ßµo Thfi HÂng V©n (ngoµi cÔng, b™n ph∂i, hµng tr≠Ìc) cÔng ÆÂng ÆÈi nh˜ng ngµy Î Tr≠Íng S¨n. Ånh NH¢N VÜT CUNG CƒP

nh· nhæn, dfiu dµng nh≠ng Æ«y nghfi l˘c, quy’t Æo∏n nµy t◊m Æ’n {b’n ÆÁ} mÌi - tÊ ch¯c trung t©m tı thi÷n ch®m s„c ng≠Íi giµ, ng≠Íi c¨ nhÏ kh´ng n¨i n≠¨ng t˘a... L∆ng lœ mÈt m◊nh vµo Nam, ra Bæc t◊m hi”u c∏ch lµm cÒa ng≠Íi, l∆ng lœ mÈt m◊nh lÀp d˘ ∏n, tı thi’t k’ c¨ sÎ hπ t«ng, Æfinh h≠Ìng m´ h◊nh hoπt ÆÈng, huy ÆÈng tµi ch›nh... V“ tµi ch›nh, m∆c dÔ Æ∑ c„ trong tay h¨n mÈt chÙc t˚ ÆÂng, nh≠ng HÂng V©n qu∂ quy’t sΩn sµng th’ ch†p nhµ cˆa Æ” lµm tı thi÷n. D˘ ∏n cÒa HÂng V©n Æ∑ Æ≠Óc c∏c c†p c„ th»m quy“n tÿnh Ngh÷ An, nhi“u bπn bà th©n quen t©m huy’t Òng hÈ vµ ûy ban nh©n d©n thfi x∑ Cˆa Lfl Æ∑ c†p cho d˘ ∏n h¨n 5.000 mät vu´ng Ɔt Æ” x©y d˘ng trung t©m. M∆c dÔ dµnh nhi“u t©m s¯c cho trŒ nh· tÀt nguy“n, ng≠Íi giµ c¨ nhÏ..., nh≠ng HÂng V©n v…n kh´ng qu™n m∏i †m ban li™n lπc c˘u chi’n binh S≠ Æoµn 472 Î Ngh÷ An, v…n n∆ng lflng vÌi nh˜ng ÆÂng ÆÈi mµ theo chfi lµ kh´ng Æ≠Óc may mæn nh≠ m◊nh, bÎi {Tr≠Íng S¨n mÈt thuÎ} lu´n lµ ÆÈng l˘c lÌn lao giÛp chfi v≠Ót qua m‰i kh„ kh®n, thˆ th∏ch cÒa cuÈc sËng. Chia tay vfi Gi∏m ÆËc trung t©m tı thi÷n trong mÈt t≠¨ng lai g«n, trong t´i v…n læng Ɖng m∑i nh˜ng Æi“u bÈc bπch cÒa chfi: {C∂m ¨n nghfi l˘c cÒa Ưa ch∏u tÀt nguy“n bÎi chi’n tranh, Æ∑ dπy d◊ bi’t lµm vi÷c thi÷n, rÂi Æam m™ lµm tı thi÷n}. Vµ: {N’u nh≠ c„ mÈt Æi“u ≠Ìc, th◊ V©n ≠Ìc m◊nh lµm lÙng, kinh doanh Æ≠Óc thÀt nhi“u ti“n Æ” dÔng lµm tı thi÷n}. C«u mong cho Æi“u ≠Ìc cÒa chfi sÌm thµnh hi÷n th˘c! 

21


22 05.2010 VHQS

Cfln trong k˝ ¯c

ß≠Íng lµng

d

≠Íng lµng. ThÀt b◊nh y™n gæn bi’t bao k˚ ni÷m, bao nÁi ni“m t©m trπng. Tr≠Ìc kia, Æ≠Íng lµng chÿ lµ Æ≠Íng Ɔt, rÂi sau nµy l∏t gπch vµ b©y giÍ th◊ Æ∑ b™ t´ng ho∏ h’t rÂi nh≠ng v…n trong lµnh gi˜a Æ´i bÍ tre trÛc. T´i nhÌ nh†t, y™u nh†t vµ th≠¨ng nh†t lµ con Æ≠Íng Ɔt ngµy x≠a. Con Æ≠Íng khi næng th◊ phºng phiu, sπch sœ, n©ng niu nh˜ng bµn ch©n tr«n cÒa d©n lµng Æi ÆÂng, Æi chÓ... cfln lÛc m≠a th◊ gÂng m◊nh l™n cho mã b†m ch©n, cho chfi Æi v“ nh˜ng b≠Ìc th†p b≠Ìc cao t«n t∂o. ß” rÂi qua th∏ng qua n®m, Æi d‰c tuÊi th¨ lµ h◊nh ∂nh mã dfiu hi“n, lµ d∏ng chfi thanh tÛ mÈt thÍi con g∏i c¯ in ÆÀm m∑i trong k˝ ¯c t´i. Con Æ≠Íng lµng Æ∑ quen vÌi h¨i †m bµn ch©n cÒa mã,

 ß≠Íng lµng - Tranh s¨n d«u H‰a s‹ ß NGñC DüNG

KhÛc HÂng Thi÷n

mÈt ngµy kia n„ Æ∑ kh´ng cfln th†y d∏ng mã Æi v“. Mã ra vÌi ÆÂng vµ kh´ng v“ n˜a. Chfi cÚng Æ∑ Æi tr™n mÈt Æ≠Íng lµng kh∏c c„ lÛc thanh b◊nh c„ lÛc b∑o gi´ng... ß≠Íng lµng. N¨i t´i vµ em cÔng Æ∆t ch©n, cÔng s„ng b≠Ìc, cÔng lÌn l™n vÌi l†m lem bÔn Ɔt qu™ m◊nh. ß≠Íng lµng ch¯ng ki’n ngµy em Æi theo ng≠Íi ta mµ sao n„ v…n hi“n lµnh Æ’n vÀy, m∆c cho nh˜ng k˚ ni÷m tan ch∂y d≠Ìi g„t ch©n thi’u n˜, m∆c cho c„ mÈt g∑ khÍ Æ¯ng ch’t l∆ng vÌi nh˜ng rung ÆÈng Æ«u ÆÍi... ß≠Íng lµng. Ngµy t´i trÎ v“ tuy Æ∑ Æ≠Óc b™ t´ng ho∏ mµ sao th†y lflng buÂn Æ’n vÀy. B©y giÍ, mÁi khi v“ lµng, t´i c¯ b◊nh y™n mµ Æi vÌi nh˜ng h∑o huy“n th¨ phÛ, vÌi mÈt thÍi tuÊi trŒ Æ«y nhi÷t huy’t kh∏t khao, vÌi nh˜ng hoµi ni÷m v“ em... 


L®ng k›nh v®n ho∏

ChÁ ngÂi

l

µm sao mµ nhÌ Æ≠Óc Æ∑ tıng ngÂi bao nhi™u chÁ... NgÂi gh’, ngÂi Æ÷m, ngÂi gi≠Íng, ngÂi xe, ngÂi tµu, ngÂi nhµ, ngÂi hµng n≠Ìc, ngÂi c¨ quan, ngÂi bµn gi†y, ngÂi xa-l´ng, ngÂi qu∏n x∏, ngÂi cµ ph™, hay thÀm ch› c„ kŒ ph∂i ngÂi nhµ Æ∏, ngÂi b„c lfich... C„ ng≠Íi ngÂi lo ngÂi ngh‹, c„ kŒ ®n kh´ng ngÂi rÂi, c„ ng≠Íi ngÂi ch¨i x¨i n≠Ìc, ngÂi m∏t ®n b∏t vµng, rÂi ®n tr™n ngÂi trËc, ngÂi chÿ tay n®m ng„n. Lπi c„ kŒ quen ngÂi l™ Æ´i m∏ch, t‰c mπch chuy÷n nh©n gian, thi™n hπ. C„ ng≠Íi ngÂi ch∂ ra ngÂi, Ưng ch∂ ra Ưng, quen giao ti’p nˆa Ưng nˆa ngÂi. C„ kŒ th›ch ngÂi phÒ phÙc d≠Ìi ch©n ng≠Íi. C„ kŒ lπi chÿ th›ch ngÂi l™n Æ«u ng≠Íi kh∏c... Nh˜ng chÁ m◊nh ngÂi, nh˜ng ki”u m◊nh ngÂi, nh˜ng trπng th∏i xÛc c∂m khi ngÂi n„ v…n Æi qua ta hµng ngµy. C„ khi tr´i tuÈt, ch∂ cfln lπi g◊ tr™n v· n∑o. C„ khi lπi lµm ta nhÌ r†t l©u... C„ khi ta ngÂi Î mÈt chÁ nµy lπi m¨ mÈng mÈt chÁ ngÂi kh∏c. C„ khi nhÌ v“ mÈt chÁ ngÂi Î tÀn Æ»u Æ©u, h◊nh dung v“ mÈt chÁ ngÂi sœ m∑i chºng bao giÍ Æ’n. ß´i khi ng≠Íi ta chen ch©n Æ” Æ≠Óc

PHÑM TRUNG KI£N

mÈt chÁ ngÂi. H‰ giµnh giÀt, x´ Æ»y, chπy ch‰t, Ɔu Æ∏, mua b∏n, Æi cˆa n‰ cˆa kia, Æ” c„ Æ≠Óc mÈt chÁ ngÂi Æ≠Óc coi lµ {th¨m}... Lπi c„ khi ng≠Íi ta d“n d¯ nh≠Íng nhau, ÆÔn Æ»y nhau mÈt c∏i chÁ ngÂi, mÈt c∏i vfi tr› nµo Æ„, v◊ mÈt hay nhi“u l˝ do nµo Æ„... C„ khi ta y™u c∏i chÁ ta ngÂi kh´ng ph∂i v◊ ch›nh c∏i chÁ ngÂi, mµ v◊ c∏i kho∂nh khæc, c∏i c∂m gi∏c khi ta ngÂi Î Æ„... C„ kŒ lπi huy‘n ho∆c ch›nh c∏i chÁ m◊nh ngÂi, c∏i vfi tr› m◊nh Æang an t‰a... C„ khi b· lπi c∂ nh˜ng chÁ ngÂi quy“n qu˝ xa hoa, Æ” v“ vÌi mÈt chËn ngÂi b◊nh y™n t‹nh tπi, Æ” mµ th†y nhã lflng... C„ nh˜ng chËn ngÂi chÿ c„ trong t©m t≠Îng, chÿ dµnh cho nh˜ng khi hoang ho∂i nh†t. ƒy lµ mÈt nŒo væng ri™ng m◊nh, chÿ m◊nh m◊nh bi’t, chÿ m◊nh m◊nh hay... C„ khi ta t˘ h·i, ta Æang ngÂi Æ©u gi˜a cuÈc ÆÍi? C¯ loay hoay qu»n quanh, Æi Ưng nªm ngÂi th◊ cuËi cÔng cÚng ngÂi l™n n„c tÒ h≠Îng x´i thfit lÛc nµo ch∂ bi’t. ƒy mÌi ch›nh lµ c∏i chËn ngÂi c˘c lπc. ßi“u Æ∏ng sÓ nh†t lµ qu™n m†t chÁ m◊nh Æang ngÂi, cÚng nh≠ qu™n m†t n¨i m◊nh Æang Ưng... 

BLOG cho m‰i ng≠Íi

Chuy™n mÙc {Blog cho m‰i ng≠Íi} lµ di‘n Ƶn cÒa bπn Ɖc, Æ∆c bi÷t lµ bπn Ɖc trong Qu©n ÆÈi. Bπn suy ngh‹ g◊, c„ c∂m xÛc g◊ v“ t◊nh bπn, t◊nh y™u vµ c∏c v†n Æ“ xung quanh ÆÍi sËng tinh th«n cÒa ng≠Íi chi’n s‹? Bπn c„ nh˜ng k˚ ni÷m g◊ Æ∏ng nhÌ cÒa m◊nh vµ cÒa ÆÂng ÆÈi, cÒa m◊nh vÌi c∏c chi’n s‹? H∑y vi’t lπi d≠Ìi dπng nhÀt k˝ vµ gˆi cho chÛng t´i. Æ∆c bi÷t, n’u c„ h◊nh ∂nh ghi lπi nh˜ng k˚ ni÷m †y gˆi kÃm theo th◊ sœ c„ th™m c¨ hÈi Æ” bπn xu†t hi÷n tr™n b∏o n˜a Ɔy. Bπn c„ th” gˆi bµi bªng 2 c∏ch: qua email blogvhqs@gmail.com ho∆c Æfia chÿ Tπp ch› V®n ho∏ qu©n s˘ sË 23 - L˝ Nam ß’ QuÀn Hoµn Ki’m - HÄ NóI H∑y nhanh tay, c„ th” Tπp ch› sË tÌi sœ lµ t©m s˘ cÒa bπn.

H∑y n„i ti’ng n„i cÒa bπn tr™n V®n ho∏ qu©n s˘ qua chuy™n mÙc {Blog cho m‰i ng≠Íi}.

23


24 05.2010 VHQS

Blog cho m‰i ng≠Íi

CON HEO ĐÂT

Ìc g◊ nhµ m◊nh Æ≠Óc ®n mÈt b˜a c¨m... toµn c¨m nhÿ!}, chfi g∏i t´i th≠Íng n„i th’ khi chÛng t´i cfln nh·. MÁi l«n chfi n„i vÀy, t´i th†y mã mÿm c≠Íi nh≠ng khoä mæt Æ· hoe! Gia Æ◊nh t´i ngµy †y nghÃo Æ„i læm. H´m nµo cÚng vÀy, mÈt nÂi sæn ÆÈn c¨m Æ∆t b™n nh˜ng m„n ®n t˘ ch’ nh≠ hÈt m›t luÈc ch›n, b„c v·, gi∑ nhuy‘n rÂi b· vµo nÂi ∏p ch∂o, canh rau d“n rıng ho∆c næm rau sam luÈc ch†m vÌi n≠Ìc muËi... Ba t´i m†t sÌm. MÈt m◊nh mã vÀt lÈn vÌi mi’ng c¨m manh ∏o Æ” nu´i ba Ưa con ®n h‰c. S˘ c¨ c˘c, b«n hµn Æ’n m¯c c„ lÛc t≠Îng chıng nh≠ qu∏ s¯c vÌi mÈt ng≠Íi phÙ n˜ g«y gfl Ëm y’u. Nh◊n th†y c∏i c∂nh Æ„i nghÃo cÒa gia Æ◊nh t´i, m‰i ng≠Íi Æ∑ tıng {khuy™n} mã cho chÛng t´i nghÿ h‰c Æ” lµm m≠Ìn giÛp ÆÏ gia Æ◊nh (m∆c dÔ lÛc †y c∂ ba chfi em t´i Æ“u cfln nh·). Nh≠ng mã t´i chÿ c≠Íi vµ ti’p tÙc oªn l≠ng trong gian kh„ Æ” nu´i chfi em t´i ®n h‰c. Ngµy t´i trÛng tuy”n Æπi h‰c, c„ ng≠Íi Æ∑ n„i vÌi mã t´i rªng: {Bµ kh´ng ÆÒ s¯c nu´i b‰n chÛng h‰c Æπi h‰c Æ©u}. Mã t´i tr∂ lÍi: {M◊nh kh´ng c„ g◊ cho chÛng n„ c∂. Th´i th◊ gæng s¯c cho chÛng c∏i ch˜ coi nh≠ c∏i c«n c©u c¨m vÀy}. N„i vÀy, nh≠ng mã t´i cÚng lo læng læm. BÎi dÔ c„ ph∂i th¯c khuya dÀy sÌm Æ” xay bÈt, chi™n

b∏nh cam rÂi oªn l≠ng cæp m©m b∏nh rao Æ’n khµn ÆÙc gi‰ng gi˜a c∏i næng tr≠a ÆÊ lˆa cÚng chÿ ki’m Æ≠Óc hai m≠¨i ngµn ÆÂng mÈt ngµy. H´m t´i chu»n bfi l™n Æ≠Íng nhÀp h‰c, mã t´i mang ra mÈt con heo Ɔt Æ≠Óc b‰c trong t†m v∂i Æ∑ nhµu, rÂi l†y thanh kœm cong, m„c tıng tÍ gi†y bπc nh®n nheo c„ m÷nh gi∏ n®m tr®m ÆÂng, tÍ cao nh†t lµ hai ngh◊n trong heo Ɔt ra. ß’m h’t sË ti“n trong heo Æ≠Óc h¨n ba tr®m ngh◊n, vıa vuËt lπi cho thºng, mã vıa n„i: {ß©y lµ sË ti“n mã dµnh dÙm tı l©u Æ’n nay. Mã bi’t n„ kh´ng ÆÒ cho con chi ti™u, nh≠ng mã tin lµ con sœ ti’t ki÷m, bi’t chi nh˜ng g◊ c«n ph∂i chi. Con cË gæng h‰c cho thÀt gi·i con nhä!}. Nh◊n Æ´i tay run run vuËt nh˜ng tÍ gi†y bπc cfln d›nh nh‰ than vµ v’t d«u chi™n b∏nh mµ t´i kh´ng sao c«m Æ≠Óc n≠Ìc mæt. H¨n bËn n®m h‰c Æπi h‰c, t´i vıa h‰c vıa lµm b∏n thÍi gian vÌi t†t c∂ nh˜ng c´ng vi÷c mµ mÈt sinh vi™n con nhµ nghÃo Æ“u bi’t: Gi˜ xe, ph∏t tÍ qu∂ng c∏o, dπy kÃm,... Æ” ki’m ti“n chi ti™u trong c∂ kho∏ h‰c. TËt nghi÷p, t´i Æ≠Óc ch‰n tr≠Íng mµ m◊nh th›ch Æ” c´ng t∏c. T´i Æ∑ ch‰n cho m◊nh ng´i tr≠Íng g«n nhµ vµ lµ n¨i t´i Æ∑ h‰c tı nh· Æ” c„ thÍi gian g«n mã. Nh≠ng rÂi, t◊nh y™u dµnh cho mµu ∏o l›nh ch∏y b·ng Æ∑ giÛp t´i c„ mÈt quy’t Æfinh mµ lÛc Æ«u kh´ng ai Òng hÈ (trı m◊nh mã t´i). ß„ lµ ti’p tÙc Æi thi vµo tr≠Íng Qu©n ÆÈi Æ” h‰c lÌp v®n bªng hai.

Trong x„m t´i ai cÚng b∂o: {N„ kh´ng bi’t th≠¨ng mã. Vıa mÌi ra tr≠Íng, kh´ng giÛp ÆÏ mã mµ lπi ÆÃo bÂng. H‰c cho læm lµm g◊}. C„ ng≠Íi lπi b∂o {N„ h‰c cao mµ dπi thÀt. Lµm gi∏o vi™n Î g«n nhµ kh´ng muËn, lπi muËn Æi xa, bi’t t≠¨ng lai th’ nµo...!}. Mã t´i th◊ kh∏c. Mã cÚng buÂn khi ph∂i xa t´i nh≠ng cÚng Òng hÈ t´i. Mã b∂o {Con Æ∑ quy’t Æfinh th◊ mã kh´ng c∂n ng®n. Mã kh´ng mong con Æ“n Æ∏p, chÿ mong sao con tr≠Îng thµnh h¨n, bi’t lµm nh˜ng g◊ con th†y ÆÛng}. ß≠Óc mã Òng hÈ, t´i ph†n Ɔu rÃn luy÷n d≠Ìi m∏i tr≠Íng S‹ quan LÙc qu©n 2. Ba n®m Æ≠Óc rÃn luy÷n, h‰c tÀp Î mÈt m´i tr≠Íng ch›nh quy, hi÷n Æπi, t´i Æ∑ trÎ thµnh ng≠Íi s‹ quan khoŒ mπnh, ch˜ng chπc. Ngµy ra tr≠Íng, t´i Æ≠Óc Æi“u v“ c´ng t∏c tπi Trung Æoµn Kh´ng qu©n ßÂng Th∏p. Bi’t tin, mã vui læm. Mã gˆi cho t´i mÈt m„n quµ. T´i hÂi hÈp mÎ ra. MÈt con heo Ɔt bπc mµu! ß„ ch›nh lµ con heo mµ mã t´i Æ∑ dÔng Æ” ti’t ki÷m tıng xu nu´i t´i ®n h‰c. Trong heo Ɔt lÛc nµy kh´ng c„ tÍ gi†y bπc nµo, nh≠ng n„ n∆ng t◊nh cÒa ng≠Íi mã t∂o t«n, lam lÚ Æ∑ dµnh t†t c∂ t◊nh y™u cho nh˜ng Ưa con m◊nh..  HOÄNG MINH H¶NG (HóP TH¶: 3KC - 1426 - T©n B◊nh, TP. H¤ CHê MINH)


BLOG cho m‰i ng≠Íi

T Gˆi lπi em c¨n m≠a mÔa hπ

N

gµy †y, t´i mÌi l™n m≠Íi, Hπ em g∏i t´i l™n s∏u. Ba t´i m†t khi Hπ cfln nªm n´i. M∏ t«n t∂o ng≠Óc xu´i bu´n b∏n nu´i hai anh em t´i. Lµ con trai lÌn nh≠ng t´i chÿ bi’t trÃo c©y, Æ∏nh bi, Æ∏nh Æ∏o vÌi lÚ trŒ trong lµng. MÈt buÊi tËi, m∏ g‰i t´i lπi b∂o: {Mai con l™n phË huy÷n mua cho em bÈ qu«n ∏o mÌi. Hà nµy em v´ lÌp mÈt. Éo con cÚng r∏ch læm rÂi, mua cho con mÈt c∏i n˜a nhä...}. M∏ vuËt phºng phiu nh˜ng ÆÂng bπc cÚ, c»n thÀn trao vµo tay t´i tin cÀy. S∏ng h´m sau, t´i dÀy thÀt sÌm, sˆa sang qu«n ∏o, rÂi theo bµ T≠ b∏n b∏nh Û Æ„n xe l™n phË huy÷n. C∂nh phË x∏ t†p nÀp vÌi thªng bä con suËt ngµy qu»n quanh b™n lu¸ tre lµng lµ t´i lÛc b†y giÍ c„ s¯c thu hÛt k˙ lπ. Nµo lµ nh˜ng d∑y nhµ xinh xæn, rÃm cˆa hÂng hÂng xanh xanh, nh˜ng con Æ≠Íng nh˘a phºng l˙ dµi t›t tæp, nh˜ng cˆa hµng l†p l∏nh bao sæc mµu

h’ lµ trÍi Æ∑ vµo hÃ. Ngoµi kia, c¨n m≠a Æ«u mÔa Æang cuËn tr´i Æi s˘ »m ≠Ìt cuËi cÔng cÒa mÔa xu©n. C©y cËi d≠Íng nh≠ xanh h¨n, mÈt mµu xanh ngÛt ngµn. Trong kho∂nh khæc †y anh bÁng nhÌ v“ em, nhÌ v“ c∏i ngµy chÛng m◊nh Æi ngæm b◊nh minh tr™n bi”n vµ c¨n m≠a mÔa hà b†t chÓt. Em bi’t Ɔy, Æ” c„ Æ≠Óc ngµy †y chÛng m◊nh Æ∑ ph∂i m†t m†y th∏ng Æ” chu»n bfi. Anh cÚng kh´ng nhÌ ch›nh x∏c lµ bao nhi™u ngµy, bao nhi™u th∏ng nh≠ng chæc ph∂i r†t l©u, vµ c∂ hai Ưa m◊nh ph∂i th†p th·m ÆÓi chÍ, mÈt cuÈc hãn t≠Îng nh≠ ƨn gi∂n nh≠ng thÀt kh„ ph∂i kh´ng em? BÎi anh lµ l›nh. Kh´ng ph∂i lÛc nµo cÚng c„ thÍi gian r∂nh rÁi. Vµ sau bao ngµy chÍ ÆÓi, cuËi cÔng anh cÚng Æ∑ v“ vµ chÛng m◊nh Æ∑ c„ th” th˘c hi÷n Æ≠Óc ≠Ìc m¨ {cÔng ngæm b◊nh minh tr™n bi”n}. H´m †y anh Æ∑ ph∂i th¯c tr‰n mÈt Æ™m trong th†p th·m. N®m giÍ s∏ng, anh nhã nhµng dæt xe ra kh·i nhµ trong khi m‰i ng≠Íi cfln Æang say gi†c. B◊nh th≠Íng mÁi khi ra kh·i nhµ, anh lu´n xin phäp bË, mã, nh≠ng h´m †y anh sÓ bË, mã kh´ng ÆÂng ˝. Vµ nh≠ th’ anh sœ kh´ng Æ≠Óc cÔng em ngæm b◊nh minh tr™n bi”n... Vıa Æπp xe, anh vıa t≠Îng t≠Óng ra c∂nh chÛng m◊nh b™n nhau, Æ≠Óc cÔng

nhau ngæm nh˜ng ∏nh næng ban mai Æ«u ti™n cÒa mÈt ngµy mÌi, cÔng nhau in nh˜ng d†u ch©n Æ«u ti™n tr™n b∑i c∏t... Nh≠ng t†t c∂ Æ∑ kh´ng thµnh v◊ c¨n m≠a mÔa hà b†t chÓt... ChÛng m◊nh Ưng d≠Ìi m≠a, ngæm nh˜ng ÆÓt s„ng vÁ bÍ... Kh´ng c„ nh˜ng hπt næng, kh´ng c„ nh˜ng d†u ch©n in h◊nh tr™n c∏t, chÿ c„ anh vµ em gi˜a mfit mÔ m≠a... Nh≠ng c„ lœ ch›nh c¨n m≠a †y Æ∑ cho anh c∂m nhÀn Æ≠Óc h¨i †m cÒa t◊nh y™u khi chÛng m◊nh b™n nhau, anh kh´ng tr∏ch c¨n m≠a Æ∑ lµm em ≠Ìt ∏o, anh kh´ng giÀn c¨n m≠a ∏t ∏nh næng ban mai... Anh th«m c∂m ¨n c¨n m≠a, nh˜ng hπt m≠a †y Æ∑ lµm chÛng m◊nh Æ≠Óc g«n nhau h¨n vµ cÚng ch›nh c¨n m≠a †y Æ∑ cho anh hi”u mÈt Æi“u rªng. {Kh´ng ph∂i chÿ c„ h¨i †m cÒa ∏nh næng ban mai mÌi tπo n™n mÔa xu©n †m ∏p, mµ tπo n™n mÔa xu©n cfln c„ c∂ h¨i †m cÒa t◊nh y™u} vµ chÿ c„ t◊nh y™u ch©n thµnh mÌi cho ta mÈt mÔa xu©n Æ«y ˝ ngh‹a... GiÍ nµy em Æ∑ rÍi xa anh. Anh kh´ng tr∏ch em Æ©u. Anh lu´n c«u chÛc cho em hπnh phÛc, mÈt hπnh phÛc tr‰n vãn vµ... gˆi lπi em c¨n m≠a mÔa hπ!  L≠Íng v®n hÓp (TP. B¿C NINH, TéNH B¿C NINH)

Nh˜ng ÆÂng bπc cÚ... mÍi g‰i, Æ∆c bi÷t lµ qu«y b∏nh vÌi nh˜ng chi’c b∏nh vµng ruÈm, th¨m ph¯c, t´i vµ Hπ ch≠a bao giÍ d∏m m¨. Cˆa hµng b∏n qu«n ∏o trŒ em Æ©y rÂi. Bµ T≠ Æ≠a t´i Æ’n cˆa rÂi vÈi v∑ quay ra Æi giao hµng, hãn nˆa ti’ng n˜a sœ Æ’n Æ„n. Qu«n ∏o Î Æ©y c∏i nµo cÚng Æãp. BÈ kia thÀt vıa v∆n vÌi Hπ. Chµ, c„ nhi“u bÛp b™ xinh qu∏, c„ con bi’t nhæm mÎ mæt vµ kh„c oe oe. Hπ chÿ c„ mÁi mÈt con bÛp b™ bªng v∂i ba lµm cho t´i tı hÂi bä. MÈt l«n hai anh em c∑i nhau, t´i Æi™n l™n giÀt l†y m„n Æ ch¨i rÂi xä lµm hai. N„ kh„c c∂ tu«n, nhÍ m∏ kh©u lπi vµ Æ’n giÍ v…n cfln lµm bπn vÌi con bÛp b™ †y. T´i th«m ngh‹: {Éo m◊nh cfln lµnh ch∏n, chÿ c«n v∏ lπi chÛt x›u th´i. Con trai m∆c th’ nµo cÚng xong. Nh†t Æfinh bä Hπ sœ trfln mæt v◊ ngπc nhi™n!}. Sau khi h·i gi∏, t´i ki™u h∑nh thfl tay vµo tÛi qu«n. Sao th’ nµy? TËi qua tr≠Ìc lÛc Æi ngÒ t´i Æ∑ c»n thÀn nhät vµo Æ©y. L´i mπnh chi’c tÛi rÁng ra, Æ«u „c t´i quay cuÂng: Th∏ng tr≠Ìc leo Êi nhµ b∏c Ba bfi r∏ch tÛi, sao t´i kh´ng nhÌ? {M∏ ¨i,

Hπ ¨i!}. T´i l™ ch©n ngoµi Æ≠Íng phË m∆c n≠Ìc mæt ch∂y trµn tr™n m∆t: {SË ti“n nµy m∏ Æ∑ c†t c´ng dµnh dÙm vµ tin t≠Îng vµo con...}. Kh´ng bi’t bµ T≠ b∏nh Û Æ∑ t◊m ra vµ Æ≠a t´i v“ nhµ nh≠ th’ nµo. V“ Æ’n nhµ t´i thÀp thfl r†t l©u ngoµi ng‚ nhµ m◊nh. M∏ Æang ngÂi kh©u b™n cˆa sÊ vµ khe khœ h∏t th«m. ß∑ l©u læm rÂi kh´ng nghe m∏ h∏t. B†t chÓt m∏ ng»ng l™n, nh◊n th†y t´i Æ´i mæt Æ· hoe. T´i k” cho m∏ chuy÷n x∂y ra. Nh˜ng t≠Îng m∏ sœ tr∏ch mæng, nh≠ng kh´ng, m∏ chÿ nhæc nhÎ l«n sau con ph∂i c»n thÀn rÂi m∏ cÛi xuËng l∆ng lœ kh©u ti’p, Æ´i vai g«y nh≠ nh´ cao l™n. M†y chÙc n®m Æ∑ tr´i qua, m∏ t´i Æ∑ v“ c‚i v‹nh hªng song k˚ ni÷m †y kh´ng bao giÍ phai mÍ trong t©m tr› t´i. H◊nh ∂nh nh˜ng ÆÂng bπc cÚ Æ≠Óc m∏ vuËt phºng phiu c¯ ∏m ∂nh, nhæc t´i m∑i v“ t›nh c»n thÀn cÒa mÈt con ng≠Íi.  NGñC DIåP (19 CAO BÉ QUÉT, ßÄ NøNG)

25


26 05.2010 VHQS

V®n ho∏ v®n ngh÷

N’u nh≠ nh◊n nh˜ng b¯c ∂nh cÒa ´ng Î nh˜ng thÍi Æi”m kh∏c nhau trong cuÈc ÆÍi sœ c„ c∂m gi∏c d≠Íng nh≠ kh´ng th†y s˘ vÀn ÆÈng cÒa thÍi gian. T†t c∂ v…n lµ h◊nh d∏ng th≠ sinh nh· nhæn vÌi Æ´i k›nh træng g‰ng Æen. Vµ n’u chÿ nh◊n vµo khu´n m∆t vÌi Æ´i k›nh træng g‰ng Æen b◊nh y™n †y sœ chºng th†y nh˜ng th®ng tr«m khÊ Æau, nh˜ng loπn ly trÀn mπc. TuÊi 82 d≠Íng nh≠ b†t l˘c Æ” ng≠Íi ta v…n th†y mÈt Giang Nam b◊nh th∂n tr≠Ìc thÍi gian, b◊nh th∂n tr≠Ìc m‰i bi’n chuy”n v©n vi cÒa cuÈc ÆÍi...

NGUYŸN XU¢N THûY

Nhµ th¨

GIANG NAM Bao n®m vÀt ÆÊi sao dÍi...


 Nhµ th¨ Giang Nam trong kh´ng gian s∏ng tπo.  ô tuÊi t∏m m≠¨i ´ng bµ v…n hπnh phÛc b™n nhau. Ånh XU¢N THûY

C

®n nhµ sË 46 Yersin cfln gi˜ nguy™n thi’t k’ tı thÍi Ph∏p nªm gi˜a thµnh phË Nha Trang y™n b◊nh. Nh˜ng gifl lan, chÀu c∂nh cho∏n h’t kh´ng gian tπo thµnh mÈt khu v≠Ín nho nh·. §ng ngÂi b◊nh y™n tr≠Ìc m∏i hi™n vÌi mÈt k÷ s∏ch k™ tÀn dÙng ngay Î s∂nh cÔng mÈt bÈ bµn gh’ m©y gi∂n dfi. C∏i khung c∂nh †y d‘ cho mÈt li™n t≠Îng v“ mÈt s˘ an nhµn cÒa mÈt nhµ th¨ Æ∑ tıng lµm l∑nh Æπo tÿnh. ß©y lµ c®n nhµ mµ vÓ ´ng - bµ Phπm Thfi Tri“u mua lπi cÒa mÈt vi™n ch¯c ch’ ÆÈ cÚ tı ngµy mÌi gi∂i ph„ng Nha Trang. Vµ mÈt Æi“u kh´ng ph∂i ai cÚng bi’t, Æ„ lµ, bµ cÚng lµ mÈt chi’n s‹ c∏ch mπng Æ∑ tıng bfi Æfich bæt vµo tÔ hai l«n vµ nguÂn c¨n Æ” ´ng vi’t n™n bµi th¨ {Qu™ h≠¨ng} mµ nhi“u th’ h÷ h‰c trfl thuÈc lflng tıng c©u tıng ch˜. §ng bµ g∆p nhau tπi ß∏ Bµn - c®n c¯ Æfia c∏ch mπng cÒa Kh∏nh Hoµ nh˜ng n®m kh∏ng chi’n. Gia Æ◊nh bµ khi Æ„ c„ ngh“ lµm mæm gia truy“n tπi V‹nh Tr≠Íng, Nha Trang. Chfi em bµ lÌn l™n Æ“u l«n l≠Ót tham gia c∏ch mπng. Cfln nh· tuÊi nh≠ng c´ g∏i Phπm Thfi Tri“u Æ∑ theo chfi g∏i hoπt ÆÈng t›ch c˘c Î c®n c¯ ßÂng Bfl, gia Æ◊nh lo sÓ cho ng≠Íi nhæn g‰i cÚng kh´ng v“. Khi m∆t trÀn Nha Trang vÏ, bµ Æ≠Óc Æi“u l™n ß∏ Bµn lµm Î V®n phflng Tÿnh Òy. Cfln ´ng lÛc Æ„, tı huy÷n Ninh Hoµ ra Quy Nh¨n h‰c tr≠Íng QuËc h‰c bÀc cao ƺng ti”u h‰c. Khi NhÀt Æ∂o ch›nh Ph∏p, tr≠Íng Æ„ng cˆa, ´ng g∏nh theo s∏ch vÎ trÎ lπi qu™ nhµ tham gia c´ng t∏c cÒa x∑ phÙ tr∏ch c´ng t∏c thi’u ni™n vµ

th´ng tin tuy™n truy“n. Khi lµm tr≠Îng ban th´ng tin cÒa x∑ ´ng th≠Íng vi’t th¨ v®n gˆi cho b∏o {Thæng} lµ tÍ b∏o kh∏ng chi’n cÒa Kh∏nh Hoµ, cÚng lµ tÍ b∏o kh∏ng chi’n Æ«u ti™n cÒa vÔng Nam Trung bÈ. CÚng nhÍ vi’t th¨ th≠Íng xuy™n mµ tÿnh Æ∑ c„ c´ng v®n xin ´ng v“ Ty Th´ng tin tham gia lµm b∏o {Thæng}. ß„ lµ mÈt b≠Ìc ngo∆t trong cuÈc ÆÍi Giang Nam. CÔng Î khËi c¨ quan Qu©n D©n Ch›nh ß∂ng n™n ´ng bµ quen bi’t nhau, tuy {t◊nh trong nh≠ Æ∑} nh≠ng chºng ai d∏m ng· lÍi. Khi ´ng c„ t™n trong Æoµn s‹ quan li™n bÈ Æ◊nh chi’n vıa thµnh lÀp sæp l™n Æ≠Íng ra B◊nh ßfinh tÀp trung Æ” chu»n bfi cho vi÷c k˝ k’t hi÷p Æfinh Gi¨nev¨ gi˜a ta vµ Ph∏p, tÊ ch¯c mÌi gÓi ˝ Æ” ´ng bµ lµm Æ∏m c≠Ìi Æ” c„ s˘ rµng buÈc mµ {gi˜ Æ≠Óc nhau}. ô vÌi nhau Æ≠Óc hai Æ™m th◊ ´ng l™n Æ≠Íng ra vÔng t˘ do theo tho∂ thuÀn, bµ tı c®n c¯ trÎ v“ Nha Trang. Tı Æ„ lµ nh˜ng th∏ng ngµy ly bi÷t m∆c dÔ sau Æ„ ´ng Æ≠Óc giao nhi÷m vÙ trÎ lπi hoπt ÆÈng trong lflng Æfich vÌi b› danh T≠ G≠¨ng. Khi chia tay, ´ng bµ vµ ÆÂng ÆÈi hi v‰ng rªng chÿ hai n®m sau sœ Æ≠Óc Æoµn tÙ theo tinh th«n hi÷p Æfinh, kh´ng ai ngh‹ Æ„ lµ cuÈc chia ly kh´ng hãn ngµy v“. §ng Æ≠Óc Æ≠a vµo Sµi Gfln lµm gi†y tÍ hÓp ph∏p vÌi t™n h‰, qu™ qu∏n mÌi Æ” trÎ lπi Nha Trang hoπt ÆÈng. DÔ sËng ngay tr™n thµnh phË qu™ h≠¨ng m◊nh nh≠ng ´ng bµ hoπt ÆÈng Î 2 tuy’n kh∏c nhau kh´ng Æ≠Óc g∆p m∆t, ´ng lu´n ph∂i c∂nh gi∏c gi˜ b› mÀt, ngoµi l›nh tr∏ng, c´ng an mÀt vÙ nhan nh∂n th◊ cfln mËi lo sœ g∆p ng≠Íi quen. Khi M¸ ngu˛ ti’n hµnh c∏c ÆÓt {tË cÈng}, {di÷t cÈng} c∏n bÈ Æ∂ng vi™n Î mi“n Nam ph∂i tÊ ch¯c ÆÊi vÔng Æ” tr∏nh bfi lÈ. TÊ ch¯c Æ∑ sæp x’p Æ” ´ng bµ chuy”n vÔng hoπt ÆÈng

v“ Bi™n Hoµ. ß©y cÚng lµ l«n Æ«u ti™n sau 4 n®m lµm l‘ c≠Ìi ´ng bµ mÌi c„ Æi“u ki÷n Î b™n nhau. Hai vÓ chÂng thu™ mÈt c®n nhµ nh· trong x„m lao ÆÈng nghÃo, ´ng lµm c´ng cho mÈt t≠ s∂n th«u kho∏n ng≠Íi Vi÷t, bµ bu´n b∏n l∆t v∆t, næm bæt t◊nh h◊nh chÍ l÷nh cÒa tr™n, nhi÷m vÙ lÛc nµy lµ d˘a vµo qu«n chÛng Æ” tÂn tπi hÓp ph∏p, kh´ng Æ” bfi bæt, bfi hy sinh. ß„ cÚng lµ thÍi gian bµ sinh hπ Ưa con g∏i Æ«u ti™n vµ cÚng lµ duy nh†t. MÈt thÍi gian sau, t◊nh h◊nh læng xuËng, tÊ ch¯c quy’t Æfinh rÛt ´ng v“ lπi Kh∏nh Hoµ. Bµ Î lπi mÈt m◊nh nu´i con, con g∏i kh„c ngªn ng∆t v◊ nhÌ cha, bµ ph∂i l†y chi’c ∏o cÒa ´ng Æ” Ææp cho con ÆÏ kh„c theo lÍi bµ chÒ cho thu™ nhµ tËt bÙng. Nghe bµ chÒ nhµ h·i v“ ng≠Íi chÂng bÁng d≠ng væng m∆t, bµ ph∂i nuËt n≠Ìc mæt vµo trong n„i dËi rªng ´ng l™n Bu´n Ma ThuÈt lµm v◊ nghe n„i tr™n Æ„ tr∂ l≠¨ng r†t hÀu Æ” chÒ kh·i nghi ngÍ. MÈt Æ™m, Æfich Àp vµo bæt mã con bµ gi∂i Æi dÔ lÛc Æ„ Ưa con g∏i ch≠a Æ«y 1 tuÊi, Æ„ lµ n®m 1959. Sau khi vÓ con ´ng bfi bæt, tÊ ch¯c Æ∑ cho ng≠Íi dfl la tung t›ch cÒa bµ cÔng Ưa con g∏i nh· nh≠ng kh´ng t◊m ra manh mËi. MÈt buÊi tËi n®m 1960, ´ng nhÀn Æ≠Óc tin d˜: vÓ vµ con g∏i ´ng Æ∑ bfi Æfich gi’t hπi trong nhµ tÔ tπi PhÛ LÓi, Sµi Gfln. ßau ÆÌn Æ’n bµng hoµng, ngay Æ™m Æ„, tπi c®n c¯ b› mÀt cÒa Tÿnh Òy Kh∏nh Hoµ Æ„ng d≠Ìi ch©n nÛi Hfln DÔ ph›a t©y thµnh phË Nha Trang, b™n ng‰n ÆÃn thæp bªng nh˘a c©y, trong xÛc c∂m cÒa ni“m Æau ÆÌn tÈt cÔng ´ng Æ∑ vi’t n™n bµi th¨ {Qu™ h≠¨ng} lay ÆÈng lflng ng≠Íi. Ngay sau Æ„ bµi th¨ Æ≠Óc phÊ bi’n rÈng r∑i vµ Æ∑ Æoπt gi∂i Nh◊ gi∂i th≠Îng th¨ n®m 1960-1961 cÒa Tπp ch› V®n ngh÷. T≠Îng rªng vÓ con Æ∑ bfi Æfich gi’t hπi, nh≠ng b†t ngÍ, n®m 1962, sau 3 n®m bfi bæt, bµ vµ con g∏i Æ≠Óc th∂ v“ do Æfich kh´ng t◊m ra c®n c¯ k’t tÈi. Trong thÍi gian bfi tÔ Æµy, c´ con g∏i nh· ph∂i theo mã h’t nhµ giam nµy sang nhµ giam kh∏c. Vµ Æ” {c„ Æ≠Óc} Æi“u nµy, bµ Æ∑ ph∂i Ɔu tranh quy’t li÷t. Gia Æ◊nh nh· Æ≠Óc Æoµn tÙ trong n≠Ìc mæt. Th’ nh≠ng ngay sau Æ„ lπi c„ Æi÷n cÒa Khu Òy khu 6 gˆi Tÿnh Òy

27


28 05.2010 VHQS

Nhµ th¨ Giang Nam...

Kh∏nh Hoµ Æi“u ´ng l™n bÊ sung cho Ban Tuy™n hu†n Khu. §ng bµ vıa g∆p m∆t lπi ph∂i mÈt l«n n˜a chia tay Æ” Giang Nam v“ c¨ quan mÌi Æ„ng Î vÔng gi∏p ranh hai tÿnh ßæc Læc vµ Tuy™n ߯c. V“ Khu ch≠a Æ≠Óc bao l©u ´ng Æ≠Óc cˆ Æi h‰c Tr≠Íng ß∂ng do Trung ≠¨ng cÙc mi“n Nam mÎ Î T©y Ninh, sau Æ„ Giang Nam Æ≠Óc gi˜ lπi c´ng t∏c tπi HÈi V®n ngh÷ gi∂i ph„ng vÌi ch¯c danh Ph„ tÊng Th≠ k˝ HÈi. Tı Æ„ lµ qu∑ng thÍi gian ´ng gæn b„ vÌi hoπt ÆÈng v®n ngh÷ gi∂i ph„ng. Nh≠ng mÈt l«n n˜a ´ng lπi ph∂i chia ly vÌi vÓ con v◊ n®m 1968 vÓ vµ con g∏i ´ng lπi bfi Æfich bæt l«n hai. M∑i Æ’n n®m 1973, sau khi hi÷p Æfinh Pari Æ≠Óc k˝ k’t, bµ vµ con g∏i lÛc nµy Æ∑ 15 tuÊi mÌi Æ≠Óc ph›a b™n kia tr∂ v“. Sau ngµy gi∂i ph„ng mi“n Nam, ´ng cÔng vÌi ÆÈi ngÚ v®n ngh÷ s‹ HÈi v®n ngh÷ gi∂i ph„ng hoπt ÆÈng tπi T4 tr≠Ìc Æ©y Æ≠Óc giao ki÷n toµn c∏c tÊ ch¯c v®n ngh÷ cÒa Sµi Gfln. Cfln bµ sau gi∂i ph„ng v…n tham gia c´ng t∏c trong ch›nh quy“n mÌi tπi thµnh phË Nha Trang. Nh˜ng t≠Îng sau nh˜ng bi’n cË th®ng tr«m cÒa cuÈc ÆÍi c∏ch mπng, giÍ Æ©y ´ng bµ sœ Æ≠Óc Æoµn tÙ. Nh≠ng Æ’n n®m 1978 ´ng Æ≠Óc Æi“u ra Hµ NÈi phÙ tr∏ch m∂ng v®n ngh÷ mi“n Nam ki™m TÊng bi™n tÀp b∏o V®n ngh÷. Theo chÂng ra Hµ NÈi, do kh´ng quen vÌi kh› hÀu mi“n Bæc bµ Æau Ëm li™n mi™n, ´ng Ƶnh Æ” bµ trÎ lπi Nha Trang chfiu c∂nh vÓ Nam chÂng Bæc. Sau Æ„, tÿnh Kh∏nh Hoµ c„ Æ∆t v†n Æ“ vÌi Trung ≠¨ng xin ´ng v“ chÿ Æπo khËi t≠ t≠Îng v®n ho∏, tr™n Æ∑ ÆÂng ˝ Æ” ´ng v“ c´ng t∏c tπi qu™ nhµ. §ng ch›nh th¯c ti’p nhÀn vfi tr› Ph„ ChÒ tfich tÿnh Kh∏nh Hfla. Tı Æ„ cuÈc sËng gia Æ◊nh mÌi ph«n nµo Ên Æfinh. B©y giÍ th◊ m‰i chuy÷n Æ∑ lÔi xa. Sau b†y nhi™u d©u b” ´ng ngÂi Æ„ b™n nh˜ng gifl lan v≠¨n cµnh Æu Æ≠a tr≠Ìc lµn gi„ bi”n. V…n g≠¨ng m∆t vÌi Æ´i k›nh g‰ng Æen mæt træng b◊nh th∂n tr≠Ìc th’ s˘. Ph›a con Æ≠Íng Tr«n PhÛ ven bi”n, thµnh phË Æang rÈn r∑ cho k˚ ni÷m ngµy gi∂i ph„ng. C´ con g∏i duy nh†t cÒa ´ng bµ hai l«n vµo tÔ cÔng mã nay Æ∑ lµ mÈt phÙ n˜ ngoµi n®m m≠¨i, hi÷n gi˜ c≠¨ng vfi Ph„ Gi∏m ÆËc mÈt c´ng ty vÀn t∂i bi”n. Trong ng´i nhµ th©n thuÈc, ph›a sau ´ng giµ nh· nhæn b™n bµn vi’t v…n c„ b„ng d∏ng ng≠Íi bπn ÆÍi th†p tho∏ng. Bµ n®m nay cÚng Æ∑ b≠Ìc vµo tuÊi 80, mæt ch≠a mÍ nh≠ng ch©n th◊ Æ∑ chÀm. CuÈc ÆÍi Æ∑ cho ´ng bµ ch˜ th‰ Æ” Æ≠Óc Î b™n nhau h≠Îng nh˜ng n®m th∏ng cuËi ÆÍi an lπc. T´i ng· ˝ chÙp mÈt t†m ∂nh ´ng bµ sau cuÈc trfl chuy÷n, Giang Nam Ưng dÀy nhanh nhãn ÆÏ ng≠Íi bπn ÆÍi cÔng b≠Ìc xuËng kho∂ng s©n nh· vÌi ´ cˆa sÊ bπc mµu s¨n træng. M∏i ng„i †y, khung cˆa †y, bÀc th“m †y cho ng≠Íi ta c∏i c∂m gi∏c thÍi gian ng≠ng Ɖng, nh≠ s˘ t‹nh tπi cÒa chÒ nh©n n„ tr≠Ìc m†y m≠¨i n®m vÀt ÆÊi sao dÍi. Ngoµi hµng rµo c®n nhµ cÒa ´ng bµ b©y giÍ v…n gæn mÈt t†m bi”n nh· khi™m tËn giÌi thi÷u s∂n ph»m n≠Ìc mæm truy“n thËng cÒa lµng V‹nh Tr≠Íng do c∏c ch∏u cÒa bµ nËi ngh“ vÌi nh˜ng chum vπi, nh˜ng thË gÁ lÌn Ò c∏ bi”n Æ” chæt l‰c ra th¯ n≠Ìc mæm gia truy“n tinh khi’t. ߯ng Î s©n nhµ ´ng bµ c„ th” nghe th†y ti’ng s„ng bi”n Nha Trang ◊ oπp vÁ v“ nh≠ r◊ r«m nh˜ng c©u chuy÷n lfich sˆ bi th≠¨ng mµ hµo hÔng cÒa m∂nh Ɔt nµy. N¨i †y, ´ng bµ Æ∑ sinh ra, Æ∑ sËng, chi’n Ɔu gi∂i ph„ng qu™ h≠¨ng, Æ∑ y™u mÈt t◊nh y™u l¯a Æ´i ÆÂng hµnh vÌi mÈt t◊nh y™u ÆÂng ch›. 

V®n ho∏ v®n ngh÷

CHÄNG TRAI TÄY m™ Ææm thi ca N®m 2009, vÌi Ng´ B∏ Hfla lµ mÈt n®m bÈi thu. {LÌp h‰c mÔa m≠a} - tÀp th¨ Æ«u tay cÒa Hfla cÔng lÛc nhÀn Æ≠Óc gi∂i th≠Îng (dµnh cho t∏c gi∂ trŒ) cÒa U˚ ban toµn quËc Li™n hi÷p c∏c HÈi V®n h‰c ngh÷ thuÀt Vi÷t Nam vµ gi∂i B v“ v®n h‰c - gi∂i th≠Îng v®n h‰c ngh÷ thuÀt Hoµng V®n ThÙ - tÿnh Lπng S¨n, l«n 3. Ngay sau Æ„, anh Æ≠Óc k’t nπp vµo HÈi V®n h‰c ngh÷ thuÀt c∏c D©n tÈc thi”u sË Vi÷t Nam H¤NG BéNH HI⁄U


 VÌi Ng´ B∏ Hoµ, lËi Æi b©y giÍ Æ∑ mÎ. Ånh H¤NG BéNH HI⁄U

M

™ Ææm thi ca, quy’t theo ÆuÊi Æam m™ Æ’n cÔng, n®m 2007 chµng trai d©n tÈc Tµy Ng´ B∏ Hfla thi ÆÁ c∂ hai khoa vi’t v®n cÒa hai tr≠Íng: ßπi h‰c VHNT Qu©n ÆÈi vµ Khoa S∏ng t∏c - L˝ luÀn ph™ b◊nh v®n h‰c, ßπi h‰c V®n h„a Hµ NÈi. Bän duy™n vÌi th¨ kh∏ sÌm, n®m h‰c lÌp 9, Hfla Æ∑ c„ th¨ in tr™n c∏c b∏o, tπp ch› v®n ngh÷ trung ≠¨ng vµ Æfia ph≠¨ng. S∏ng t∏c Æ“u Æ∆n, li™n tÙc tı †y Æ’n giÍ, v◊ th’ Hfla t˘ nhÀn: {Trong hµnh trang cÒa m◊nh, t´i chÿ c„ th¨ vµ th¨!}. Sinh n®m 1987, Ng´ B∏ Hfla Æ∑ sËng tr‰n vãn tuÊi th¨ nghÃo kh„, v†t v∂ nh≠ng Æ«m †m cÒa m◊nh d≠Ìi ch©n nÛi Cai Kinh (x∑ T´ Hi÷u, huy÷n B◊nh Gia, tÿnh Lπng S¨n). Mã Hfla, mÈt phÙ n˜ Tµy y™u con h’t m˘c. Bµ c„ ba m∆t con, dÔ bfi b÷nh th†p khÌp vµ b÷nh tim hµnh hπ nh≠ng bµ kh´ng Æ” mÈt Ưa con nµo dÎ dang trong h‰c tÀp. Lµ con trai c∂ trong gia Æ◊nh sÌm thi’u væng ng≠Íi trÙ cÈt, Æ” ÆÏ Æ«n giÛp mã, tı nh· Hfla Æ∑ bi’t lµm n≠¨ng, l™n nÛi h∏i rau, ki’m cÒi v“ b∏n ho∆c ÆÊi gπo ®n cho c∂ nhµ. C∏i thÍi Æ„i ®n, thi’u m∆c, lam lÚ †y cfln ∏m ∂nh Hfla Æ’n tÀn b©y giÍ vµ trong c∂ nh˜ng c©u th¨ anh vi’t: {Th∏ng ba hoa gπo Æ· trÍi / Thay ngµy mÔng t∏m n„i lÍi cÒa con}. Hfla k”: {T´i kh´ng sao qu™n Æ≠Óc ng´i nhµ v∏ch Ɔt trËng hu¨ trËng ho∏c cÒa m◊nh. Mã quay m∆t Æi, gi†u n≠Ìc mæt khi th†y c∏i

c∂nh anh em t´i tranh nhau vät Æ’n hπt c¨m cuËi cÔng trong xoong c¨m ›t ·i mã vıa mÌi n†u. T´i bi’t mã Æ∑ nhfin Æ„i c∂ ngµy. ƒy lµ mÈt buÊi chi“u Æ´ng t™ buËt}. Th¨ Æ’n vÌi Hfla c¯ t˘ nhi™n nh≠ kh› trÍi. N®m h‰c lÌp s∏u Hfla bæt Æ«u tÀp tµnh lµm th¨. Ban Æ«u Hfla chäp th¨ trong nh˜ng trang vÎ cÚ. Ph∂i gi†u gi†u gi’m gi’m v◊ sÓ mã mæng (m¨ mÈng v»n v¨ rÂi ch”nh m∂ng h‰c hµnh) vµ sÓ bπn bà Ɖc trÈm. ß’n khi bµi th¨ Æ«u ti™n Æ≠Óc in tr™n tπp ch› V®n ngh÷ X¯ Lπng (HÈi VHNT tÿnh Lπng S¨n), Hfla mÌi d∏m mang th¨ cÒa m◊nh ra {khoe} vÌi m‰i ng≠Íi. Cµng ˝ ngh‹a h¨n, nhuÀn bÛt tı bµi th¨ †y ÆÒ ti“n Æ” mã mua 20kg gπo trong lÛc gia Æ◊nh Æang tÛng qu…n. CÚng trong n®m 2007, Hfla tham gia vµ Æoπt gi∂i cuÈc thi vi’t {Ch‰n ngh“ cÔng bπn} do B∏o Æi÷n tˆ Vietnamnet phËi hÓp vÌi Trung t©m Ƶo tπo lÀp tr◊nh vi™n APTECH tÊ ch¯c. Gi∂i th≠Îng lµ mÈt su†t h‰c bÊng Ƶo tπo lÀp tr◊nh vi™n, trfi gi∏ 900USD. C„ th” n„i Æ©y lµ c¨ hÈi {trong m¨} ÆËi vÌi nh˜ng h‰c sinh nghÃo hi’u h‰c, v◊ h‰c xong ch≠¨ng tr◊nh nµy, v†n Æ“ t◊m ki’m vi÷c lµm, Ên Æfinh thu nhÀp chæc chæn kh∂ quan h¨n (so vÌi ngµnh h‰c vi’t v®n, vËn lµ l‹nh v˘c r†t... v´ cÔng). Nh≠ng b· qua c¨ hÈi nµy, Hfla Æ∑ ch‰n h‰c Tr≠Íng ßπi h‰c VHNT Qu©n ÆÈi. Hfla t©m s˘: {Tı l©u, t´i Æ∑ nu´i d≠Ïng ≠Ìc m¨ theo nghi÷p v®n ch≠¨ng. Th¨ Æ∑ gæn b„ vÌi t´i nh≠ m∏u thfit, nh≠ ng≠Íi bπn Æ≠Íng tri ©m. Sau nµy, ch≠a bi’t c„ trÎ thµnh mÈt nhµ th¨ ÆÛng ngh‹a hay kh´ng, nh≠ng dÔ... nµng th¨ Æ·ng Æ∂nh th’ nµo t´i cÚng quy’t d†n th©n v◊ n„!}. B≠Ìc sang n®m h‰c th¯ ba chuy™n ngµnh vi’t v®n, ngoµi s∏ng t∏c th¨, Hfla cfln thˆ s¯c m◊nh Î c∏c th” loπi nh≠ truy÷n ngæn, bÛt k˝, kfich b∂n v®n h‰c... Hfla Æ∑ ch‰n thi ca nh≠ mÈt hµnh trang, nh≠ mÈt lËi vµo ÆÍi. T´i cho Ɔy lµ s˘ ch‰n l˘a... dÚng c∂m. Con Æ≠Íng cfln dªng d∆c ph›a tr≠Ìc nh≠ng vÌi Hfla, lËi Æi b©y giÍ Æ∑ mÎ. 

HóP TH¶ CóNG TÉC VI£N Trong th∏ng 4-2010, Tπp ch› V®n ho∏ qu©n s˘ Æ∑ nhÀn Æ≠Óc s˘ cÈng t∏c cÒa c∏c ÆÂng ch›: Ng´ Tr≠Íng Giang (Gia Lai), L™ V®n S‹ (Tr≠Íng S‹ quan Ch›nh trfi Bæc Ninh), VÚ Th∏i Qu©n (Kh∏nh Hfla), Phπm Tr‰ng Ch›nh (Hµ NÈi), ß∆ng Vi÷t Qu©n (Hµ NÈi), L™ Xu©n H∑ng (Bæc Giang), L™ ß◊nh Sanh (ßµ NΩng), L™ V®n Th¨m (ßµ NΩng), S¨n Hµ (Hµ NÈi), Tr«n QuËc C≠Ïng (PhÛ Y™n), L≠Íng Khæc Hµnh (Bæc Ninh), D≠¨ng Thfi Qu∏n (Thanh H„a), Phπm Hoµng Anh (Hµ NÈi), ßµo Thfi Di’n (Hµ NÈi), Phπm HÂng ߯c (Tπp ch› X≠a vµ Nay), ßÀu Xu©n ßoµn (Ti“n Giang), Ng‰c Di÷p (ßµ NΩng), TrÛc Hµ (B∏o Bi™n phflng), ßÁ Kim TÀp (BÈ CHQS Bæc Kπn), ßµo Duy Tu†n (BÈ CHQS V‹nh PhÛc), Hoµng Chi’n Thæng (ßH V®n h„a Hµ NÈi), V®n Tranh (BÈ CHQS Long An), KhÛc HÂng Thi÷n (ßH V®n h„a Hµ NÈi), Cao Thu Hπnh (BÈ CHQS Th∏i B◊nh), Hoµng Minh H≠ng (TP. H Ch› Minh)... Ban bi™n tÀp ch©n thµnh c∏m ¨n vµ mong c∏c ÆÂng ch› ti’p tÙc cÈng t∏c.

Bµi, ∂nh cÈng t∏c xin gˆi v“: Tπp ch› V®n ho∏ qu©n s˘, 23 L˝ Nam ß’, Hoµn Ki’m, Hµ NÈi. ßi÷n thoπi: 043 734 5947 Email: tapchivanhoaquansu2@vnn.vn vanhoaquansu@gmail.com (Trong th≠, c∏c ÆÂng ch› ghi r‚ t™n, Æfia chÿ, sË Æi÷n thoπi Æ” ban bi™n tÀp ti÷n li™n h÷).

29


30 05.2010 VHQS

Th¨ hay cÔng Ɖc

D…u bi’t

trÍi xanh lµ m∑i m∑i

NGUYŸN MINH NGñC


 L®ng ChÒ tfich HÂ Ch› Minh. Ånh H&J Library

b

µi th¨ {Vi’ng l®ng B∏c} Æ≠Óc nhµ th¨ Vi‘n Ph≠¨ng vi’t sau ngµy Ɔt n≠Ìc thËng nh†t. ô vµo thÍi Æi”m cÒa n®m hfla b◊nh Æ«u ti™n †y, Æ≠Óc v“ ThÒ Æ´ Hµ NÈi vµo l®ng vi’ng B∏c H lµ ≠Ìc nguy÷n cÒa hµng tri÷u ng≠Íi d©n Vi÷t Nam, tı cÙ giµ Æ’n c∏c ch∏u thi’u nhi. ß∆c bi÷t vÌi ÆÂng bµo, ÆÂng ch› mi“n Nam, nh˜ng ng≠Íi vıa tr∂i suËt ba m≠¨i n®m rflng c«m sÛng Æ∏nh gi∆c, th◊ Æ„ cfln lµ kh∏t v‰ng ch∏y b·ng. V◊ vÀy, ngay khi vıa mÌi xu†t hi÷n, bµi th¨ Æ∑ Æ≠Óc c´ng chÛng Æ„n nhÀn nÂng nhi÷t. BÎi n„ di‘n t∂ r†t ÆÛng, r†t trÛng vµ r†t s©u t◊nh c∂m thi™ng li™ng cÒa mÁi con d©n Ɔt Vi÷t ÆËi vÌi vfi Cha giµ d©n tÈc mu´n vµn k›nh y™u. {Ngµy ngµy dflng ng≠Íi Æi trong th≠¨ng nhÌ/ K’t trµng hoa d©ng b∂y m≠¨i ch›n mÔa xu©n}. Bµi th¨ hay lπi cµng th™m nÊi ti’ng vµ Æ≠Óc chæp c∏nh bay xa sau khi nhπc s‹ Hoµng Hi÷p phÊ nhπc. Thi ph»m vµ nhπc ph»m quy÷n hfla Æ’n ÆÈ thÀt kh„ mµ ph©n bi÷t rπch rfli Æ©u lµ th¨, Æ©u lµ nhπc. ßi“u d‘ nhÀn th†y Î bµi th¨ lµ s˘ ch©n th˘c vµ dung dfi. T†m lflng thµnh k›nh vµ s˘ bi’t ¨n v´ bÍ b’n Æ∑ kh¨i mπch nguÂn cho c∂m xÛc tu´n trµo. Sinh thÍi, B∏c H lu´n n∆ng lflng v◊ ÆÂng bµo, ÆÂng ch› mi“n Nam. Ng≠Íi n„i: {Mi“n Nam lu´n Î trong tr∏i tim t´i}. GiÍ Æ©y, nh˜ng Ưa con cÒa mi“n Nam ruÈt thfit Æ≠Óc qu«n tÙ v“ quanh Ng≠Íi, th·a ni“m mong ≠Ìc b†y nay. Bµi th¨ mÎ Æ«u nhu«n nhfi. Con Î mi“n Nam ra th®m l®ng B∏c/ ß∑ th†y trong s≠¨ng hµng tre b∏t ng∏t/ §i! hµng tre xanh xanh Vi÷t Nam/ B∑o t∏p m≠a sa Ưng thºng hµng. ThÀt t˘ nhi™n mµ dung dfi, nhµ th¨ nh≠ Æang tr«n thuÀt vÌi ng≠Íi th©n vµ bπn bà v“ mÈt s˘ ki÷n Æ∆c bi÷t trong ÆÍi. Nät ÆÈc Æ∏o cÒa bµi th¨ lµ r†t giµu nhπc t›nh. Nhfip Æi÷u khoan thai, chÀm r∑i, t◊nh c∂m s©u læng mµ thi’t tha. BuÊi ban mai, hfla trong dflng ng≠Íi ch«m chÀm Æi tr™n qu∂ng tr≠Íng Ba ß◊nh lfich sˆ, ngæm nh◊n hµng tre xanh, thi s‹ suy ng…m v“ s˘ tr≠Íng tÂn cÒa Ɔt n≠Ìc. T˘ bao ÆÍi nay, c©y tre t≠Óng tr≠ng cho d©n tÈc

Vi’ng l®ng B∏c Con Î mi“n Nam ra th®m l®ng B∏c ß∑ th†y trong s≠¨ng hµng tre b∏t ng∏t §i! hµng tre xanh xanh Vi÷t Nam B∑o t∏p m≠a sa Ưng thºng hµng. Ngµy ngµy m∆t trÍi Æi qua tr™n l®ng, Th†y mÈt m∆t trÍi trong l®ng r†t Æ·. Ngµy ngµy dflng ng≠Íi Æi trong th≠¨ng nhÌ, K’t trµng hoa d©ng b∂y m≠¨i ch›n mÔa xu©n. B∏c nªm trong gi†c ngÒ b◊nh y™n, Gi˜a mÈt v«ng tr®ng s∏ng dfiu hi“n. D…u bi’t trÍi xanh lµ m∑i m∑i Mµ sao nghe nh„i Î trong tim? Mai v“ mi“n Nam, th≠¨ng trµo n≠Ìc mæt, MuËn lµm con chim h„t quanh l®ng B∏c. MuËn lµm Æ„a hoa t·a h≠¨ng Æ©u Æ©y MuËn lµm c©y tre trung hi’u chËn nµy. 4-1976 Vi‘n Ph≠¨ng

Vi÷t Nam, mÈt d©n tÈc y™u chuÈng hfla b◊nh nh≠ng kh´ng bao giÍ chfiu khu†t phÙc tr≠Ìc m‰i kŒ thÔ x©m l≠Óc. Tı nh˜ng quan s∏t tinh t’, t∏c gi∂ sˆ dÙng phäp li™n t≠Îng: Ngµy ngµy m∆t trÍi Æi qua tr™n l®ng/ Th†y mÈt m∆t trÍi trong l®ng r†t Æ·. H◊nh t≠Óng so s∏nh Î Æ©y vıa hoµnh tr∏ng, m¸ l÷ lπi vıa giµu s¯c gÓi c∂m. ß∑ c„ nhi“u thi s‹ dÔng h◊nh t≠Óng nµy khi n„i v“ B∏c H {Ng≠Íi r˘c rÏ mÈt m∆t trÍi c∏ch mπng} (TË H˜u)... Nh≠ng Ɖc Vi‘n Ph≠¨ng v…n th†y mÌi mŒ, bÎi c©u th¨ bÀt l™n tı s˘ rung c∂m ch©n thµnh cÒa con tim y™u k›nh vµ ng≠Ïng mÈ l∑nh tÙ. D≠Íng nh≠ t∏c gi∂ kh´ng ph∂i dÙng c´ng g◊ nhi“u mµ lπ thay tıng c©u, tıng ch˜ v…n c¯ „ng chuËt lung linh nh≠ c„ c∏nh. C¯ ngÏ nh≠ thi s‹ vıa Æi tr™n qu∂ng tr≠Íng vıa r≠ng r≠ng nh»m Ɖc nh˜ng c©u th¨ tr≠Ìc khi tr∂i l™n trang gi†y. ≥ tr≠Ìc g‰i lÍi sau, mπch lπc, da di’t. B∏c nªm trong gi†c ngÒ b◊nh y™n/ Gi˜a mÈt v«ng tr®ng s∏ng dfiu hi“n. T◊nh c∂m thµnh k›nh Æ≠Óc dÂn nän vµ Æ»y l™n cao trµo. D…u bi’t trÍi xanh lµ m∑i m∑i/ Mµ sao nghe nh„i Î trong tim? ¢m Æi÷u bµi th¨ bÁng ng©n dµi, vÛt l™n, day d¯t. L†y c∏i v´ hπn cÒa Ɔt trÍi Æ” n„i c∏i h˜u hπn trong cuÈc ÆÍi, ph∂i ch®ng t∏c gi∂ muËn qua Æ„ khºng Æfinh s˘ v‹nh cˆu? Chÿ bi’t rªng cuÈc ÆÍi vµ s˘ nghi÷p cÒa B∏c H k›nh y™u sœ v‹nh vi‘n khæc s©u trong t©m kh∂m c∏c th’ h÷ ng≠Íi Vi÷t

vµ t≠ t≠Îng H Ch› Minh sœ m∑i soi s∏ng con Æ≠Íng c∏ch mπng Vi÷t Nam. Nh˜ng ai trong ÆÍi l«n Æ«u Æ≠Óc vµo l®ng vi’ng B∏c, Æ≠Óc k›nh c»n nghi™ng m◊nh Æi thÀt nhã vflng quanh linh c˜u cÒa Ng≠Íi, Æ≠Óc ngæm {B∏c nªm trong gi†c ngÒ b◊nh y™n} thÀt kh„ c„ th” k◊m nÊi nh˜ng gi‰t n≠Ìc mæt. Kh„c v◊ kh´n ngu´i nÁi ni“m th≠¨ng nhÌ B∏c. Kh„c v◊ ©n hÀn ch≠a kfip Æ„n B∏c vµo th®m ÆÂng bµo, ÆÂng ch› mi“n Nam Æ” th·a lflng mong ≠Ìc cÒa Ng≠Íi lÛc sinh thÍi. KhÊ th¨ cuËi khäp lπi toµn bµi trong ni“m rung ÆÈng ch©n th˘c mµ dπt dµo s©u læng. Mai v“ mi“n Nam, th≠¨ng trµo n≠Ìc mæt/ MuËn lµm con chim h„t quanh l®ng B∏c/ MuËn lµm Æ„a hoa t·a h≠¨ng Æ©u Æ©y/ MuËn lµm c©y tre trung hi’u chËn nµy. ßi÷p tı {muËn} Æ≠Óc l∆p Æi l∆p lπi lµm bÀt l™n ni“m mong ≠Ìc b◊nh dfi cÒa Ưa con mi“n Nam, †y cÚng lµ t†m lflng cÒa mÁi ng≠Íi d©n Ɔt Vi÷t. ß©y lµ mÈt trong nh˜ng bµi th¨ hay vi’t v“ B∏c H mu´n vµn k›nh y™u, lµ ti’ng lflng ch©n thÀt vµ xÛc ÆÈng t≠Îng nhÌ ng≠Íi anh hÔng gi∂i ph„ng d©n tÈc. S˘ sµng l‰c khæt khe cÒa thÍi gian ch¯ng t· s¯c sËng l©u b“n cÒa t∏c ph»m. Nh≠ h≠¨ng hoa thanh khi’t c¯ ng†m d«n vµo hÂn ng≠Íi Ɖc, c©u th¨ c¯ rÒ rÿ ng©n l™n: Con Î mi“n Nam ra th®m l®ng B∏c... 

31


32 05.2010 VHQS

K˚ ni÷m

56

n®m chi’n thæng ßi÷n Bi™n PhÒ

Vflng v©y l≠Ìi lˆa

ĐIÊN BIÊN PHU

Trung Æoµn cao xπ 367 lµ ƨn vfi ti“n th©n cÒa bÈ ÆÈi cao xπ Vi÷t Nam. Vıa mÌi ra ÆÍi, trung Æoµn Æ∑ tham gia Chi’n dfich ßi÷n Bi™n PhÒ n®m 1954, g„p ph«n quan tr‰ng trong vi÷c khËng ch’ kh´ng phÀn, bao v©y vÔng trÍi vµ giai Æoπn cuËi cæt Ưt c«u hµng kh´ng, con Æ≠Íng ti’p t’, t®ng vi÷n duy nh†t cÒa ph∏p.

ßOÄN HOÄI TRUNG T‡NG HúP

 BÉM TR| KI£N C¶òNG

8 giÍ s∏ng ngµy 14-3-1954, mÈt chi’c m∏y bay trinh s∏t Mo-ran (nh©n d©n ta hay g‰i lµ {Æ«m giµ}) và và bay theo tri“n nÛi t©y nam tÌi trÀn Æfia ßπi ÆÈi 815, Ti”u Æoµn 383 Î b∂n PÛng T´m. Khi m∏y bay Î c˘ ly 1.000m, ßπi ÆÈi tr≠Îng L™ B∏ Thao ra l÷nh nÊ sÛng. BËn luÂng Æπn cÔng lao vÛt l™n, chi’c Moran bËc ch∏y, lao cæm xuËng Ɔt, käo theo v÷t kh„i Æen dµi. ß©y lµ chi’c m∏y bay Æ«u ti™n cÒa Æfich bfi ph∏o cao xπ ta bæn r¨i tπi chÁ tr™n vÔng trÍi ßi÷n Bi™n PhÒ. MÈt giÍ sau, chi’c m∏y bay th¯ hai cÒa Æfich bfi ßπi ÆÈi 816 (Ti”u Æoµn 383) bæn r¨i tr™n c∏nh ÆÂng B∂n Käo. 15 giÍ 30 phÛt, vÌi h·a l˘c tÀp trung, y”m hÈ cho bÈ binh tr™n c∏nh ÆÂng Nµ Hi, Ti”u Æoµn 394 bæn r¨i tπi chÁ chi’c m∏y bay th¯ 3 cÒa Ph∏p. 8 giÍ s∏ng ngµy 15-3, ßπi ÆÈi 827 bæn r¨i tπi chÁ mÈt chi’c Hen-Æi-v¨. ô trÀn Æfia Nµ LÍi, PÛng T´m, Ti”u Æoµn 383 bæn r¨i hai chi’c Hen-c∏t. Tr≠a ngµy 15, th™m 2 chi’c Hen-c∏t bfi bæn r¨i. Phi c´ng Æfich kh´ng d∏m t˘ do hoπt ÆÈng nh≠ tr≠Ìc, c∏c m∏y bay trinh s∏t ph∂i bay tr™n 3.000m n™n vi÷c chÿ Æi”m cho kh´ng qu©n vµ hi÷u chÿnh cho ph∏o binh käm ch›nh x∏c. Nh≠ vÀy trong nh˜ng ngµy Æ«u ti™n cÒa chi’n dfich, kh´ng qu©n Ph∏p kh´ng ki“m ch’ Æ≠Óc bÈ binh vµ ph∏o binh cÒa ta, mµ cfln bfi bæn r¨i tπi chÁ 8 chi’c. Cay cÛ vÌi ph∏o cao xπ cÒa ta, ngµy 17-3, Na-va ra nhÀt l÷nh: {Toµn bÈ l˘c l≠Óng cÒa kh´ng qu©n sœ Æ≠a l™n m∆t trÀn ßi÷n Bi™n PhÒ. Thæng lÓi cÒa chÛng ta phÙ thuÈc vµo hoπt ÆÈng hi÷u qu∂ cÒa kh´ng qu©n}. Ba ngµy li™n ti’p 17, 18, 19 - 3, kh´ng qu©n Ph∏p tÀp trung l˘c l≠Óng Æ∏nh  H¨n 1 vπn qu©n Ph∏p Î ßi÷n Bi™n PhÒ bfi bæt sËng. Ånh T¶ LIåU


ph∏ ∏c li÷t nhªm hÒy di÷t trÀn Æfia cao xπ cÒa ta. ChÛng dÔng nhi“u thÒ Æoπn nh≠ Æ∏nh tÀp trung, Æ∏nh nhi“u ÆÓt, Æ∏nh län, Æ∏nh k’t hÓp nhi“u loπi m∏y bay nh≠ Hen-c∏t, Bi-a-c∏t bÊ nhµo, m∏y bay B24, B26 bay bªng näm bom... ChÛng sˆ dÙng c∏c loπi bom ph∏, bom s∏t th≠¨ng, bom kh„i, bom nÊ tr™n kh´ng... CuÈc chi’n Ɔu cÒa bÈ ÆÈi ta v´ cÔng gay go quy’t li÷t. TrÀn Æfia cÒa ta bfi bom Æπn cµy xÌi, nhi“u c∏n bÈ chi’n s‹ Æ∑ anh dÚng hy sinh. Trung Æoµn 367 bfi Æfich Æ∏nh h·ng 7 kh»u ph∏o, trong Æ„ 4 kh»u bfi h·ng n∆ng, ßπi ÆÈi 827 bfi thi÷t hπi n∆ng n“, m†t s¯c chi’n Ɔu. Nh≠ng t†t c∂ trÀn Æfia ph∏o cao xπ vµ sÛng m∏y phflng kh´ng Æ“u v˜ng vµng, kh»u hi÷u chi’n Ɔu Æ≠Óc n™u ra: {Ng»ng cao Æ«u mµ chi’n Ɔu}. ßπi ÆÈi tr≠Îng 815 L™ B∏ Thao bfi th≠¨ng vµo Æ«u, m∏u loang khæp m∆t, v…n Ưng chÿ huy anh em gi˜a bom Æπn cÒa Æfich. Træc thÒ Æo xa H∏n Khang Ưng tr™n thµnh c´ng s˘ Æ” nh◊n r‚ m∏y bay Æfich, x∏c Æfinh ph«n tˆ bæn cho Æπi ÆÈi. Chi’n s‹ th´ng tin Nguy‘n Mπnh Gi∏p bfi th≠¨ng vµo mæt v…n gi˜ li™n lπc gi˜a Æπi ÆÈi vÌi ti”u Æoµn cho Æ’n khi trÀn Æ∏nh k’t thÛc. Ph∏o thÒ Nguy‘n Quang ThuÀn dÔng mÚ sæt chÙp l™n m∏y ngæm cÒa ph∏o khi nghe ti’ng {bom chuÈt} µo µo r¨i xuËng. Chÿ trong 3 ngµy Æ„ ta bæn r¨i 5 m∏y bay Æfich vµ bæn bfi th≠¨ng 9 chi’c kh∏c. ßÓt 1 chi’n dfich ßi÷n Bi™n PhÒ ta bæn r¨i 14 m∏y bay Æfich c∏c loπi, bæn bfi th≠¨ng 25 chi’c kh∏c, hπn ch’ Æ≠Óc nhi“u hoπt ÆÈng cÒa kh´ng qu©n Æfich, chi vi÷n Ææc l˘c cho bÈ binh vµ c∏c binh chÒng bπn hoµn thµnh nhi÷m vÙ chi’n Ɔu.

 SI⁄T CHÖT VíNG V¢Y B¡U TRòI

ÆÈi vµ d©n c´ng ta, cfln kŒ thÔ th◊ hoang mang, khi’p sÓ. Tı ngµy 31-3 Æ’n ngµy 5-4, bÈ ÆÈi phflng kh´ng bæn r¨i th™m 6 chi’c m∏y bay Æfich, lµm bfi th≠¨ng nhi“u chi’c kh∏c. Vflng v©y xung quanh tÀp Æoµn c¯ Æi”m ngµy cµng thæt ch∆t c∂ m∆t Ɔt vµ b«u trÍi. Tı ngµy 25-3, m∏y bay Æfich kh´ng th” l™n xuËng s©n bay M≠Íng Thanh Æ≠Óc n˜a, qu©n ÆÂn trÛ cÒa Æfich Î ßi÷n Bi™n PhÒ h¨n mÈt vπn t™n, mÁi ngµy chÛng c«n 120 t†n Æ ti’p t’: SÛng Æπn, l≠¨ng th˘c vµ thuËc men. ß≠Íng ti’p t’ duy nh†t lµ th∂ dÔ. Na-va ph∂i huy ÆÈng hai ph«n ba m∏y bay chi’n Ɔu vµ m∏y bay vÀn t∂i cÒa Ph∏p Î ß´ng D≠¨ng, sË hµng ti’p t’ l™n tÌi 10.000 t†n 1 th∏ng vµ c«u c¯u s˘ vi÷n trÓ cÒa M¸. M¸ giÛp s¯c bªng c∏ch tÊ ch¯c c«u hµng kh´ng bªng m∏y bay vÀn t∂i hπng trung P∏c-Kät (C119) gÂm 29 chi’c do t≠Ìng M¸ C¨-lai-r¨ Sen-n´ chÿ huy. ßÈi nµy bay Æ≠Óc 540 phi vÙ, chÎ 3. 200 t†n hµng l™n ßi÷n Bi™n PhÒ. DÔ th∂ bªng m∏y bay kh´ng thu lπi Æ≠Óc. M¸ giÛp cho Ph∏p bªng c∏ch gˆi dÔ bªng lÙa nh©n tπo do NhÀt s∂n xu†t sang vµ giÛp Ph∏p x©y d˘ng mÈt x≠Îng ch’ tπo m†y chÙc vπn vflng n›u dÔ, 240 t†n d©y vµ 80.000 {m©m} th∂ dÔ. C∂ Ph∏p vµ M¸ kh´ng ngÍ rªng vi÷c ti’p t’ cho ßi÷n Bi™n PhÒ lπi kh„ kh®n nh≠ vÀy. Næm Æ≠Óc y’u Æi”m cÒa Æfich, BÈ chÿ huy chi’n dfich Æ∑ giao nhi÷m vÙ cho bÈ ÆÈi phflng kh´ng {b™n cπnh nhi÷m vÙ y”m hÈ bÈ binh, ph∏o binh ti’n c´ng, c„ nhi÷m vÙ bao v©y Æ≠Íng kh´ng, thu hãp vÔng trÍi cÒa Æfich, t›ch c˘c khËng ch’, ti’n tÌi cæt Ưt c«u hµng kh´ng ti’p t’ vµ t®ng vi÷n cÒa chÛng}. Ngµy 19-4, ßπi ÆÈi 677, Ti”u Æoµn sÛng

m∏y phflng kh´ng 536 (ßπi Æoµn 316) bæn r¨i tπi chÁ chi’c m∏y bay vÀn t∂i hai th©n C119 do phi c´ng M¸ l∏i. ß™m 22-4, ßπi Æoµn 308 thu Æ≠Óc 1.000 vi™n Æπn cËi 81 do M¸ s∂n xu†t. C„ Æ™m ta thu Æ≠Óc h¨n 100 t†n hµng c∏c loπi do Æfich th∂ dÔ. C∆p lon thi’u t≠Ìng vµ 200 chai r≠Óu c´-nhæc do Nava gˆi l™n mıng ßÍ C∏t Æ≠Óc th®ng thi’u t≠Ìng cÚng r¨i vµo tay qu©n ta. Th≠ vµ quµ cÒa vÓ ßÍ C∏t gˆi cho chÂng cÚng r¨i vµo tay c∏c chi’n s‹ ßπi ÆÈi 834, Trung Æoµn 367.

 C¿T ß`T C¡U HÄNG KH§NG CûA ßëCH

CuËi th∏ng 4-1954, chi’n hµo ti’n c´ng cÒa qu©n ta ∏p s∏t vµo ph©n khu trung t©m, cæt Æ´i s©n bay M≠Íng Thanh. VÔng trÍi cÒa Æfich ngµy cµng bfi thu hãp. NguÂn ti’p t’ duy nh†t lµ dÔng m∏y bay th∂ dÔ th◊ bfi qu©n ta khËng ch’, c„ lÛc bfi cæt Ưt hoµn toµn. BÈ chÿ huy chi’n dfich quy’t Æfinh ph∏t ÆÈng ÆÓt ti’n c´ng th¯ ba, l÷nh cho c∏c ƨn vfi ph∏o cao xπ ∏p s∏t khu trung t©m cÒa Æfich. Ti”u Æoµn 381 bË tr› ph›a bæc, Ti”u Æoµn 394 bË tr› ph›a t©y vµ Ti”u Æoµn 383 bË tr› ph›a Æ´ng. VÔng h·a l˘c cÒa ch›n Æπi ÆÈi ph∏o cao xπ 37 Æ∑ bao trÔm l™n nhau vµ phÒ k›n khu v˘c chi’m Æ„ng cfln lπi cÒa Æfich Î M≠Íng Thanh vµ HÂng CÛm. ß™m 1-5-1954, ÆÓt ti’n c´ng th¯ ba cÒa qu©n ta bæt Æ«u. Ta Æ∑ ti™u di÷t c∏c c¯ Æi”m 505, 505A Î ph›a Æ´ng vµ 311, 311B Î ph›a t©y. TrÀn Æfia ti’n c´ng cÒa ta c∏ch SÎ chÿ huy tÀp Æoµn c¯ Æi”m 300m. Ngµy 2-5, t≠Ìng L´-danh cho 30 chi’c B26, bËn chi’c B24, 3 chi’c F8U, 14 chi’c SB20 Æ∏nh nhi“u ÆÓt  Tr™n ÆÂi A1 h´m nay. Ånh MAI H¶•NG

17 giÍ 30 phÛt ngµy 30-3, qu©n ta mÎ ÆÓt ti’n c´ng th¯ hai, Æ∏nh chi’m mÈt sË c¯ Æi”m ph›a Æ´ng M≠Íng Thanh. ß” chi’m lπi c∏c vfi tr› Æ∑ m†t Î ÆÂi C1, D1, E, ngµy h´m sau, khi trÍi vıa hˆng næng mÈt phi ÆÈi 12 chi’c Hen-c∏t c†t c∏nh tı tµu s©n bay A-r´-m®ng-s¨ bay qua trÀn Æfia Ti”u Æoµn 394. Bªng mÈt loπt Æπn tÀp trung, ch›nh x∏c, ßπi ÆÈi 827 Æ∑ bæn tan x∏c chi’c m∏y bay chÿ huy phi ÆÈi cÒa t™n quan ba phi c´ng Ang-ƨ-ri-´. Vµo lÛc 10 giÍ 50 phÛt, chi’c m∏y bay vÀn t∂i ßa-c´-ta (C47) bay Î ÆÈ cao 2.000m trÛng Æπn cÒa ßπi ÆÈi 815 bËc ch∏y. N„ kh´ng r¨i ngay, mµ nh≠ mÈt b„ ÆuËc khÊng lÂ, l≠Ón hai vflng quanh lflng ch∂o ßi÷n Bi™n PhÒ rÂi Æ©m s«m xuËng Ɔt, c∏ch trÀn Æfia ßπi ÆÈi 815 kho∂ng 300m. Khæp trÀn Æfia vang dÀy ti’ng reo hfl cÒa bÈ

33


Gi∂i m∑ k˝ hi÷u, phi™n hi÷u ƨn vfi qu©n ÆÈi trong chi’n tranh vµo c∏c trÀn Æfia cÒa ta, nh≠ng chÛng Æ∑ bfi ph∏o phflng kh´ng Æ∏nh tr∂ quy’t li÷t. 2 chi’c B26 vµ 2 chi’c SB20 bfi r¨i, trong Æ„ Ti”u Æoµn 381 l«n Æ«u ra trÀn bæn r¨i 1 chi’c. Ngµy4-5, Na-va näm ti”u Æoµn dÔ d˘ bfi cuËi cÔng xuËng ßi÷n Bi™n PhÒ. Th™m mÈt chi’c ßa-c´-ta th∂ qu©n nh∂y dÔ bfi ßπi ÆÈi 813 (Ti”u Æoµn 381) bæn r¨i. Nhi“u t™n vıa chπm Ɔt Æ∑ bfi qu©n ta bæt lµm tÔ binh. Trong ba ngµy 5, 6 vµ 7 th∏ng 5, kh´ng qu©n Ph∏p cË gæng tËi Æa vµ c„ th” n„i lµ nh˜ng cË gæng cuËi cÔng, huy ÆÈng 6 chi’c B24, 47 chi’c B26, 18 chi’c F4U, 26 chi’c F8F vµ 16 chi’c SB20 mÎ nh˜ng ÆÓt Æ∏nh ph∏ li™n tÙc, hy v‰ng c¯u vÌt t◊nh h◊nh. Nh≠ng ph›a nam, ßπi ÆÈi 816 bæn trÛng 2 chi’c m∏y bay C119, mÈt chi’c ra kh·i vÔng trÍi ßi÷n Bi™n PhÒ th◊ nÊ tung, mÈt chi’c h·ng n∆ng cË l’t v“ c®n c¯. Ph›a bæc, Ti”u Æoµn 381 bæn r¨i tπi chÁ chi’c SB20, ßπi ÆÈi 812 v›t cÊ chi’c F8F xuËng ch©n nÛi PÛ HÂng MÃo. Ph›a Æ´ng, 9 giÍ s∏ng ngµy 7-5, ßπi ÆÈi 817 (Ti”u Æoµn 383) bæn r¨i chi’c F4U Æ«u ti™n (Æ©y lµ loπi m∏y bay hi÷n Æπi do M¸ s∂n xu†t, vi÷n trÓ cho Ph∏p vµ bæt Æ«u tham chi’n Î ßi÷n Bi™n PhÒ ngµy 26-4). 25 phÛt sau, ßπi ÆÈi 817 bæn r¨i chi’c F4U th¯ hai. 15 giÍ ngµy 7-5, qu©n ta mÎ cuÈc tÊng c´ng k›ch ti™u di÷t vfi tr› cuËi cÔng cÒa tÀp Æoµn c¯ Æi”m. 17 giÍ 30 phÛt, l∏ cÍ Quy’t chi’n Quy’t thæng bay tr™n n„c h«m SÎ chÿ huy Æfich. T≠Ìng ßÍ C∏t vµ toµn bÈ BÈ tham m≠u tÀp Æoµn c¯ Æi”m bfi qu©n ta bæt sËng, qu©n Æfich lÚ l≠Ót ra hµng. 55 ngµy Æ™m chi’n Ɔu kh´ng nghÿ, Trung Æoµn phflng kh´ng 367 Æ∑ bæn r¨i 52 m∏y bay (toµn chi’n dfich bæn r¨i vµ ph∏ hÒy 62 m∏y bay) vµ bæn bfi th≠¨ng 117 chi’c kh∏c. L≠Ìi lˆa phflng kh´ng Vi÷t Nam Æ∑ lµm cho c∏c phi c´ng Ph∏p vµ M¸ bay tr™n b«u trÍi ßi÷n Bi™n PhÒ kh´ng cfln lµ {cuÈc dπo ch¨i nhµn hπ} nh≠ khi tÀp Æoµn c¯ Æi”m mÌi thµnh lÀp mµ lµ {cuÈc dπo ch¨i ch’t ng≠Íi}. Chi’n thæng kh´ng qu©n Ph∏p trong Chi’n dfich ßi÷n Bi™n PhÒ lfich sˆ, bÈ ÆÈi phflng kh´ng Æ∑ Æ≠Óc Nhµ n≠Ìc khen th≠Îng x¯ng Æ∏ng. MÈt Hu©n ch≠¨ng Qu©n c´ng hπng Nh◊, 35 Hu©n ch≠¨ng Qu©n c´ng hπng Ba, 27 Hu©n ch≠¨ng Chi’n c´ng hπng Nh†t Æ≠Óc th≠Îng cho c∏c ƨn vfi. Li÷t s‹ Kh»u ÆÈi tr≠Îng T´ V‹nh Di÷n, ng≠Íi Æ∑ hy sinh th©n m◊nh c¯u ph∏o Æ≠Óc truy t∆ng danh hi÷u Anh hÔng L˘c l≠Óng vÚ trang nh©n d©n. Ph∏o thÒ Nguy‘n Quang ThuÀn ßπi ÆÈi 815 Æ≠Óc vinh d˘ thay m∆t cho l˘c l≠Óng phflng kh´ng v“ c®n c¯ Æfia Vi÷t Bæc b∏o c∏o thµnh t›ch vÌi B∏c HÂ. 

34

Nh˜ng

K≥ HIåU sœ kh´ng cfln Bê ¬N

c

∏ch Æ©y ›t l©u, anh ßÂng V®n HÔng, c´ng nh©n Nhµ m∏y c¨ kh› PhÊ Y™n (Th∏i Nguy™n), c„ nhÍ t´i gˆi th´ng tin t◊m mÈ li÷t s‹ ßÂng V®n Ch› - bË ÆŒ vµ li÷t s‹ ßÁ Mπnh - bË vÓ cÒa anh Æ” Æ®ng tr™n B∏o Qu©n ÆÈi nh©n d©n. C∂ hai li÷t s‹ Æ“u hy sinh trong kh∏ng chi’n chËng M¸, c¯u n≠Ìc vµ nh˜ng dflng ghi v“ ƨn vfi trong gi†y b∏o tˆ Æ“u chÿ v·n vãn hai ch˜: {KB}. Nh◊n nh˜ng th´ng tin nh≠ vÀy, c∂ t´i vµ anh Æ“u bi’t lµ sœ r†t kh„ kh®n, nh≠ng chÛng t´i b∂o nhau: C¯ thˆ vÀy, bi’t Æ©u ai Æ„ tıng chi’n Ɔu, c´ng t∏c vÌi c∏c li÷t s‹, Ɖc Æ≠Óc, lπi c„ th” cung c†p nh˜ng th´ng tin qu˝ gi∏ Æ” gia Æ◊nh anh HÔng c„ th” t◊m Æ≠Óc ph«n mÈ cÒa hai ng≠Íi li÷t s‹. CÚng nh≠ anh HÔng, r†t nhi“u th©n nh©n cÒa c∏c li÷t s‹ tı thÍi chËng Ph∏p, chËng M¸, b∂o v÷ TÊ quËc Æ’n nay v…n ch≠a th·a nguy÷n, vÀy n™n c©u chuy÷n t◊m mÈ kh„ c„ th” k” h’t. Nh≠ chÛng ta Æ“u bi’t, trong chi’n tranh gi∂i ph„ng

Nguy‘n Hoµng S∏u vµ chi’n tranh b∂o v÷ TÊ quËc, do y™u c«u nhi÷m vÙ chi’n Ɔu n™n vi÷c thµnh lÀp, Æi“u chuy”n vµ gi∂i th” c∏c c¨ quan, ƨn vfi di‘n ra th≠Íng xuy™n; ÆÂng thÍi Æ” gi˜ b› mÀt, vi÷c quy Æfinh phi™n hi÷u, k˝ hi÷u, hflm th≠ ƨn vfi cÚng Æ≠Óc thay ÆÊi tÔy thuÈc vµo mÁi thÍi Æi”m, Æfia Æi”m t∏c chi’n. Trong t◊nh huËng chi’n Ɔu kh»n tr≠¨ng vµ ∏c li÷t, nh˜ng thËng k™, Æ®ng k˝ th´ng tin phi™n hi÷u, hflm th≠ ch≠a c„; ho∆c c„ nh≠ng ch≠a Æ«y ÆÒ, chi ti’t; ho∆c Æ∑ bfi th†t lπc... ßi“u Æ„ Æ∑ vµ Æang ∂nh h≠Îng r†t lÌn Æ’n vi÷c gi∂i quy’t ch›nh s∏ch tÂn Ɖng sau chi’n tranh, Æ∆c bi÷t lµ c´ng t∏c quy tÀp mÈ li÷t s‹. MÈt tin vui ÆËi vÌi kh´ng chÿ th©n nh©n cÒa li÷t s‹ nh≠ gia Æ◊nh anh ßÂng V®n HÔng k” tr™n, mµ c„ lœ ÆËi vÌi t†t c∂ nh˜ng ai quan t©m Æ’n c´ng t∏c gi∂i quy’t ch›nh s∏ch sau chi’n tranh, Æ„ lµ ngµy 22-32010, BÈ tr≠Îng BÈ QuËc phflng Æ∑ ra chÿ thfi v“ vi÷c gi∂i m∑ k˝ hi÷u, phi™n hi÷u ƨn vfi qu©n ÆÈi trong chi’n tranh gi∂i ph„ng vµ chi’n tranh b∂o v÷ TÊ quËc. Trong v®n b∂n nµy, BÈ


Nh˜ng c©u chuy÷n b◊nh dfi v“ B∏c

tr≠Îng Æ∑ coi Æ©y lµ nhi÷m vÙ ch›nh trfi Æ∆c bi÷t, th” hi÷n ngh‹a vÙ vµ tr∏ch nhi÷m {uËng n≠Ìc nhÌ nguÂn}, s˘ tri ©n {Æ“n ¨n Æ∏p ngh‹a} cÒa toµn ß∂ng, toµn qu©n, toµn d©n ÆËi vÌi c∏c th’ h÷ Æ∑ hy sinh v◊ n≠Ìc. BÈ tr≠Îng cÚng y™u c«u ph∂i phÊ bi’n, qu∏n tri÷t, tuy™n truy“n rÈng r∑i tr™n c∏c ph≠¨ng ti÷n th´ng tin Æπi chÛng, ÆÂng thÍi vÀn ÆÈng m‰i tÊ ch¯c, c∏ nh©n trong vµ ngoµi n≠Ìc h≠Îng ¯ng th˘c hi÷n. ß” tÊ ch¯c tËt mÈt c´ng vi÷c mang ˝ ngh‹a to lÌn vµ c„ t∏c ÆÈng s©u rÈng ÆËi vÌi toµn x∑ hÈi nµy, BÈ Æ∑ quy Æfinh nhi÷m vÙ cÙ th” cho c∏c c¨ quan, ƨn vfi trong toµn qu©n. ThÍi gian bæt Æ«u tı qu˝ 1 n®m 2010 vµ k’t thÛc vµo th∏ng 12-2013. Nh˜ng th´ng tin nµy sœ Æ≠Óc tÊng hÓp, qu∂n l˝, in thµnh s∏ch l≠u tr˜ Î c∏c c¨ quan ch¯c n®ng Æ” khai th∏c, cung c†p th´ng tin gi∂i m∑ k˝ hi÷u, phi™n hi÷u ƨn vfi qua c∏c thÍi k˙: chËng Ph∏p, chËng M¸, b∂o v÷ bi™n giÌi T©y Nam, ph›a Bæc phÙc vÙ c´ng t∏c gi∂i quy’t ch›nh s∏ch tÂn Ɖng; quy tÀp mÈ li÷t s‹; tÊng k’t, nghi™n c¯u, bi™n soπn lfich sˆ... Hµng ngµy, hµng tu«n tr™n nh˜ng trang {Th´ng tin t◊m mÈ li÷t s‹} cÒa c∏c ph≠¨ng ti÷n th´ng tin Æπi chÛng, c„ th´ng tin c«n t◊m vµ cÚng c„ c∂ nh˜ng th´ng tin Æ∑ t◊m th†y hµi cËt li÷t s‹. ߨn cˆ nh≠ Æ«u th∏ng 4 vıa rÂi, tr™n nhi“u th´ng tin Æπi chÛng Æ∑ Æ®ng tin mÌi t◊m Æ≠Óc 7 hµi cËt li÷t s‹ tπi huy÷n Ng‰c HÂi (Kon Tum) vÌi nhi“u hi÷n vÀt Æi kÃm, nh≠ng cÚng r†t kh„ kh®n Æ” x∏c Æfinh Æ≠Óc danh t›nh c∏c li÷t s‹, bÎi cfln ph∂i m†t r†t nhi“u thÍi gian mÌi c„ th” t◊m ra cÙ th”, chi ti’t v“ ƨn vfi cÒa c∏c li÷t s‹ nµy. ßi“u nµy sœ r†t d‘ dµng n’u nh˜ng th´ng tin phi™n hi÷u, k˝ hi÷u ƨn vfi Æ∑ Æ≠Óc gi∂i m∑ r‚ rµng. Nhi“u ng≠Íi Æ∑ bi’t Æ’n c©u chuy÷n ´ng ßoµn V®n L›u Î ng‚ 241 Kh©m Thi™n (Hµ NÈi) trong h¨n m≠Íi n®m g«n Æ©y Æ∑ c«n m…n nghe Ƶi, Ɖc b∏o rÂi chäp lπi c∏c th´ng tin th´ng b∏o ph∏t hi÷n mÈ li÷t s‹ Æ” t˘ gˆi tÌi c∏c gia Æ◊nh c„ tr™n m‰i mi“n Ɔt n≠Ìc. Vµ vÌi g«n 7.000 l∏ th≠ ´ng L›u gˆi Æi th◊ Æ∑ c„ tÌi ng„t 800 gia Æ◊nh t◊m th†y mÈ li÷t s‹, t˚ l÷ Æ„ cÚng cho th†y mÈt v†n Æ“ n„ng hÊi lµ vi÷c gi∂i m∑ k˝ hi÷u, phi™n hi÷u ƨn vfi qu©n ÆÈi trong chi’n tranh Æ∑ trÎ n™n c«n thi’t nh≠ th’ nµo. Vµ chæc chæn mÈt Æi“u rªng, vÌi s˘ ÆÂng thuÀn cÒa toµn x∑ hÈi, vi÷c gi∂i m∑ k˝ hi÷u phi™n hi÷u ƨn vfi qu©n ÆÈi trong chi’n tranh sœ trÎ thµnh mÈt phong trµo s©u rÈng, vµ sœ xu†t hi÷n nhi“u t†m g≠¨ng nh≠ ´ng ßoµn V®n L›u, bÎi Æ©y lµ vi÷c ngh‹a gi˜a ÆÍi th≠Íng. 

TA KH§NG °N THç ߤNG BÄO °N

S

au khi nh©n d©n ta tÊng khÎi ngh‹a, giµnh Æ≠Óc ch›nh quy“n, H ChÒ tfich Æ∑ ra lÍi k™u g‰i {chËng gi∆c Æ„i, gi∆c dËt, gi∆c ngoπi x©m}. Ng≠Íi h´ hµo ÆÂng bµo ra s¯c t®ng gia s∂n xu†t kh´ng Æ” mÈt t†c Ɔt hoang h„a. Tu©n theo lÍi dπy cÒa H ChÒ tfich, nh©n d©n ta Æ∑ tÀn dÙng tri÷t Æ” di÷n t›ch, trÂng khoai tr™n c∏c Ù chi’n Ɔu, vÏ Æ†t khai hoang trÂng sæn, mÈt sË v≠Ín hoa Î c´ng sÎ Æ∑ trÎ thµnh nh˜ng luËng rau xanh. Kh∏ng chi’n toµn quËc bÔng nÊ, B∏c l™n Vi÷t Bæc, nay Î b∂n nµy, mai Æ’n lµng kh∏c nh≠ng B∏c v…n duy tr◊ c´ng vi÷c t®ng gia s∂n xu†t, ph∏t ÆÈng thi Æua trÂng rau, Æ∆t gi∂i th≠Îng cho {chi’n s‹ t®ng gia}, Æfinh ti™u chu»n tr‰ng l≠Óng rau mÁi ng≠Íi ph∂i nÈp cho nhµ b’p. CuËi n®m 1949, v≠Ín su hµo, bæp c∂i cÒa c∏c chi’n s‹ c∂nh v÷ Æang ph∏t tri”n. Anh em thÿnh tho∂ng lπi sang th®m c∏c luËng rau cÒa B∏c {t◊m hi”u} c∏ch ch®m b„n cÒa B∏c Æ” ∏p dÙng vµ ng†m ng«m thi Æua vÌi B∏c. ßang tr´ng chÍ mÈt vÙ bÈi thu th◊ c„ l÷nh di chuy”n c¨ quan. C∏c chi’n s‹ c∂nh v÷ kh∏o nhau: {Kh´ng bi’t c∏i ´ng nµo Æπo di‘n o∏i ®m th’...}. Anh em b∂o Ƶnh lµ {g∆t

lÛa non} vÀy, Æfinh bÙng tr≠Ìc h´m Æi sœ {nhÊ h’t} gi∂i quy’t {chi’n tr≠Íng}. C„ anh cfln n™u s∏ng ki’n b› mÀt ÆÈt k›ch vµo v≠Ín cÒa B∏c {tÀn thu} Ìt non, giµ, xanh, Æ·... vµ c∂ rau th¨m. Vµ muËn lµm Æ≠Óc vi÷c nµy, tr≠Ìc h’t ph∂i Æi {trinh s∏t}. MÈt anh l©n la vµo buÊi chi“u, gi∂ vÍ tπt qua v≠Ín cÒa B∏c. Anh th†y B∏c Æang xÌi Ɔt, Æ∆t hπt trÂng b«u, b›, m≠Ìp... Mıng qu∏, anh {trinh s∏t} v“ b∏o tin {kh´ng di chuy”n} n˜a Æ©u! - Ai b∂o th’? - ߆y {sang} mµ xem B∏c Æang trÂng mÌi rau. Ti”u ÆÈi tr≠Îng nghi nghi, ngÍ ngÍ, Æ›ch th©n tÌi ki”m tra nguÂn tin. - Th≠a B∏c c¨ quan kh´ng chuy”n n˜a π? - Chuy”n ch¯, sao lπi kh´ng? - V◊ ch∏u th†y B∏c Æang trÂng b«u... n™n ngh‹ rªng c¯ Î Æ©y. B∏c Ưng l™n, c≠Íi tÒm tÿm rÂi n„i: - C∏c ch∏u sao lπi ngh‹ ngæn vÀy. Ta c¯ trÂng, rau l™n xanh, ta kh´ng ®n, ÆÂng bµo ®n, lo g◊. Mµ con Æ≠Íng nµy c∏c chÛ cfln qua lπi. Ra t’t kh´ng c„ rau, Æ’n mµ xin ÆÂng bµo. Mµ nµy, chÌ c„ mµ cæt su hµo non Ɔy! Ti”u ÆÈi tr≠Îng là l≠Ïi: - C∏i g◊ ´ng CÙ nµy cÚng bi’t tr≠Ìc.  (Tr›ch tı tÀp 3, b∏c h vÌi chi’n s‹, nxb qu©n ÆÈi nh©n d©n - nxb trŒ, h.2001)

35


36 05.2010 VHQS

Hi’n t∆ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n

MÁi hi÷n vÀt lµ mÈt

tµi s∂n v´ gi∏

Đ

ߤNG KIM HÅI

 C∏c Æπi bi”u d˘ l‘ hi’n t∆ng c∏c k˚ vÀt kh∏ng chi’n tπi B∂o tµng LLVT mi“n ß´ng Nam BÈ (17.4.2010)

„ lµ chÒ Æ“ buÊi l‘ hi’n t∆ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n di‘n ra s∏ng 17-4-2010 tπi B∂o tµng L˘c l≠Óng vÚ trang mi“n ß´ng Nam BÈ (247 Hoµng V®n ThÙ - T©n B◊nh - TP. H Ch› Minh) do Ban TÊ ch¯c cuÈc vÀn ÆÈng vµ giÌi thi÷u nh˜ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n cÔng BÈ T≠ l÷nh Qu©n khu 7, HÈi C˘u Chi’n binh Vi÷t Nam vµ Trung ≠¨ng ßoµn TNCS H Ch› Minh phËi hÓp tÊ ch¯c nh©n k˚ ni÷m 35 n®m gi∂i ph„ng hoµn toµn mi“n Nam, thËng nh†t Ɔt n≠Ìc. Tı s∏ng sÌm, nhi“u vfi Æπi bi”u, c∏c t≠Ìng l‹nh, c˘u chi’n binh, Æπi di÷n c∏c c¨ quan, ƨn vfi, c∏c ph„ng vi™n b∏o Ƶi vµ thanh thi’u ni™n Æ∑ t“ t˘u Æ´ng ÆÒ trong khu´n vi™n b∂o tµng. T´i nhÀn ra Th≠Óng t≠Ìng Nguy‘n V®n Rinh - nguy™n Th¯


 Trung t≠Ìng PGS.TS Nguy‘n Tu†n DÚng - Ph„ ChÒ nhi÷m TÊng cÙc Ch›nh trfi, Tr≠Îng ban chÿ Æπo cuÈc vÀn ÆÈng ph∏t bi”u tπi buÊi l‘. tr≠Îng BÈ QuËc phflng, Trung t≠Ìng Nguy‘n V®n Chia - nguy™n T≠ l÷nh Qu©n khu 7, Trung t≠Ìng PhÔng Khæc ß®ng - Ph„ ChÒ tfich HÈi C˘u Chi’n binh Vi÷t Nam... vµ kia n˜a lµ Trung t≠Ìng ßoµn Sinh H≠Îng, Trung t≠Ìng Phπm Xu©n Th÷, Thi’u t≠Ìng L™ M∑ L≠¨ng - mÈt trong nh˜ng nh©n ch¯ng sËng ÆÈng thÍi chi’n tranh chËng M¸, vÌi c©u n„i nÊi ti’ng, th´i thÛc th’ h÷ trŒ ra trÀn: {CuÈc ÆÍi Æãp nh†t lµ tr™n trÀn tuy’n Æ∏nh qu©n thÔ}. 8 giÍ 30 phÛt, sau giai Æi÷u tr«m hÔng cÒa bµi h∏t {Gi∂i ph„ng mi“n Nam} do ÆÈi qu©n nhπc th” hi÷n vµ ch≠¨ng tr◊nh bi”u di‘n cÒa ßoµn ngh÷ thuÀt Qu©n khu 7, Trung t≠Ìng, PGS.TS Nguy‘n Tu†n DÚng - Ph„ ChÒ nhi÷m TÊng cÙc Ch›nh trfi ph∏t bi”u mÎ Æ«u buÊi l‘. Sau khi Æi”m lπi mÙc Æ›ch, ˝ ngh‹a, k’t qu∂ trong c´ng t∏c chÿ Æπo, tÊ ch¯c s≠u t«m, ti’p nhÀn c∏c k˚ vÀt kh∏ng chi’n thÍi gian qua, ÆÂng ch› nh†n mπnh: ß©y lµ mÈt hoπt ÆÈng mang ˝ ngh‹a ch›nh trfi vµ nh©n v®n s©u sæc. C∏c k˚ vÀt kh∏ng chi’n Æ∑ vµ Æang g„p ph«n vµo c´ng t∏c nghi™n c¯u, gi∏o dÙc truy“n thËng lfich sˆ c∏ch mπng, truy“n thËng qu©n ÆÈi cho Æ´ng Æ∂o qu«n chÛng, nh†t lµ th’ h÷ trŒ. {ßi”m nh†n} cÒa buÊi l‘, g©y s˘ quan t©m, chÛ ˝ cÒa nhi“u ng≠Íi lµ s˘ xu†t hi÷n cÒa mÈt sË nh©n ch¯ng lfich sˆ. Thi’u t≠Ìng Hoµng DÚng - nguy™n lµ B› th≠ cÒa ßπi t≠Ìng V®n Ti’n DÚng trong Chi’n dfich H Ch› Minh, tuy tuÊi Æ∑ cao song nh◊n ´ng v…n kh∏ tr∏ng ki÷n trong bÈ qu©n phÙc. §ng sang s∂ng k” lπi vi÷c ch¯ng ki’n kho∂nh khæc ßπi t≠Ìng V®n Ti’n DÚng - T≠ l÷nh chi’n dfich, ti’p nhÀn b¯c Æi÷n kh»n cÒa ßπi t≠Ìng TÊng T≠ l÷nh V‚ Nguy™n Gi∏p (b¯c Æi÷n mang m∑ sË I57-H-TK) ngµy 7-4-1975 vÌi nÈi dung: {Th«n tËc, th«n tËc h¨n n˜a. T∏o bπo, t∏o bπo h¨n n˜a. Tranh thÒ tıng giÍ, tıng phÛt. XËc tÌi m∆t trÀn, gi∂i ph„ng mi“n Nam. Quy’t chi’n vµ toµn thæng}. Ngay sau Æ„, ßπi

t≠Ìng V®n Ti’n DÚng Æ∑ ghi lu´n toµn v®n b¯c Æi÷n nµy vµo cuËn sÊ tay cÒa m◊nh. Tπi buÊi l‘, Thi’u t≠Ìng Hoµng DÚng Æ∑ trao t∆ng B∂o tµng lfich sˆ qu©n s˘ Vi÷t Nam t†m t®ng, v‚ng bªng v∂i dÔ Æ∑ gæn b„ vÌi ´ng trong nh˜ng n®m th∏ng chi’n tranh chËng M¸ tı n®m 1971 Æ’n k’t thÛc chi’n dfich H Ch› Minh th∏ng 4-1975. C∂ hÈi tr≠Íng l∆ng Æi khi nghe vfi t≠Ìng giµ nghãn ngµo nhæc Æ’n nhi“u ÆÂng bµo, ÆÂng ch› Æ∑ c„ nhi“u Æ„ng g„p cho s˘ nghi÷p gi∂i ph„ng d©n tÈc, nh˜ng ng≠Íi Æ∑ nªm xuËng c«n ph∂i s≠u t«m Æ≠Óc nh˜ng k˚ vÀt mµ h‰ vµ gia Æ◊nh cfln l≠u gi˜ cho th’ h÷ mai sau h‰c tÀp. Trung t≠Ìng ßoµn Sinh H≠Îng Anh hÔng l˘c l≠Óng vÚ trang nh©n d©n, nguy™n T≠ l÷nh Qu©n khu 4 cÚng hi’n t∆ng mÈt {nh„m hi÷n vÀt} - gæn li“n vÌi nh˜ng k˚ ni÷m kh´ng qu™n cÒa ´ng trong chi’n Ɔu, c´ng t∏c. ß„ lµ chi’c ba l´ con c„c Æ∑ theo ´ng vµo Nam ra Bæc cÔng ÆÂng ÆÈi chi’n Ɔu Æ’n ngµy toµn thæng. §ng cfln bÀt m›: chi’c ba l´ nµy cfln cÔng ´ng sang Li™n X´ n˜a. Ngoµi ®ng-g´, ÆÂng h do CHDC ߯c s∂n xu†t, c∏c ch∏u thanh thi’u ni™n ngÂi d≠Ìi ch®m chÛ nh◊n chÛ bÈ ÆÈi c†p t≠Ìng {khoe} chi’c l≠Óc do ch›nh chÛ l†y tı m∂nh x∏c m∏y bay ra t˘ ch’ Æ” ch∂i t„c. {L≠Óc Æuya ra t˘ ch’} lµ mÈt nät Æãp {r†t d‘ th≠¨ng} cÒa bÈ ÆÈi thÍi chËng M¸. Trung t≠Ìng cfln t∆ng cho B∂o tµng L˘c l≠Óng vÚ trang mi“n ß´ng Nam BÈ k˚ vÀt v´ gi∏: chi’c la bµn Æ≠Óc trang bfi cho ´ng n®m 1971. ß©y ch›nh lµ {ng≠Íi d…n Æ≠Íng} cho Æπi ÆÈi xe t®ng h·a l˘c do ´ng chÿ huy phËi hÓp vÌi ƨn vfi bπn Æ∏nh Æfich {lÛc 6 giÍ s∏ng ngµy 29-4-1975 Î An Nh¨n T©y, 10 giÍ 35 phÛt Æ’n ng∑ ba Bµ Quão}, Æ” tı Æ©y x∏c Æfinh Æ∏nh chi’m s©n bay T©n S¨n Nh†t vµ BÈ TÊng tham m≠u qu©n ÆÈi Sµi Gfln ngµy 30-4-1975. Trong l‘ hi’n t∆ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n l«n nµy cfln c„ Æπi di÷n c∏c gia Æ◊nh cË Thi’u t≠Ìng Hoµng Th’ Thi÷n - nguy™n

Ch›nh Òy Qu©n Æoµn 4; cË Thi’u t≠Ìng Nguy‘n ßan Thµnh - nguy™n Ph„ ChÒ nhi÷m TÊng cÙc HÀu c«n... Trao ÆÊi vÌi Th≠Óng t∏ Tr«n Thanh Hªng, mÈt c∏n bÈ say m™ c´ng t∏c nghi™n c¯u, s≠u t«m cÒa B∂o tµng Lfich sˆ qu©n s˘ Vi÷t Nam, chfi cho bi’t: Theo thËng k™ s¨ bÈ, trong ÆÓt s≠u t«m, hi’n t∆ng k˚ vÀt dfip k˚ ni÷m 30-4 n®m nay Æ∑ c„ g«n 300 k˚ vÀt Æ≠Óc c∏c t≠Ìng l‹nh, c∏c c˘u chi’n binh, c∏c vfi l∑o thµnh c∏ch mπng hi’n t∆ng. ßËi vÌi c∏n bÈ chuy™n m´n chÛng t´i, ph›a tr≠Ìc cfln nhi“u vi÷c ph∂i lµm lµ x∏c lÀp h s¨ ph∏p l˝ cho tıng k˚ vÀt Æ” chÛng trÎ thµnh tµi s∂n v´ gi∏ cÒa qu©n ÆÈi vµ quËc gia. Ngoµi vi÷c b∂o qu∂n, g◊n gi˜, c∏c k˚ vÀt sœ Æ≠Óc nghi™n c¯u tr≠ng bµy trong b∂o tµng. Chfi hµo h¯ng: T†t c∂ {th«n sæc} cÒa c∏c k˚ vÀt gæn vÌi nh˜ng c©u chuy÷n, nh˜ng hoπt ÆÈng chi’n Ɔu vµ x©y d˘ng cÒa c∏c ƨn vfi vµ nh©n ch¯ng lfich sˆ sœ ti’p tÙc Æ≠Óc nghi™n c¯u bi™n soπn, th” hi÷n tr™n c∏c s∏ch, b∏o vÌi t™n g‰i chung {K˚ vÀt kh∏ng chi’n - S˘ im l∆ng l™n ti’ng} Æ” giÌi thi÷u vÌi Æ´ng Æ∂o qu«n chÛng... BuÊi l‘ k’t thÛc Æ” lπi nhi“u †n t≠Óng s©u sæc. ChÛng t´i tin: {Lˆa thi™ng tı nh˜ng k˚ vÀt kh∏ng chi’n} sœ ti’p tÙc lan t·a, ÆÛng nh≠ Trung t≠Ìng PhÔng Khæc ß®ng - Ph„ ChÒ tfich HÈi C˘u Chi’n binh Vi÷t Nam Æ∑ n„i: C∏c k˚ vÀt kh∏ng chi’n kh´ng chÿ c„ t∏c dÙng gi∏o dÙc truy“n thËng y™u n≠Ìc, tinh th«n Ɔu tranh anh dÚng chËng ngoπi x©m cÒa qu©n vµ d©n ta. Trong t◊nh h◊nh hi÷n nay, khi mÈt sË ng≠Íi Æang c„ nh˜ng luÀn Æi÷u xuy™n tπc, b„p mäo s˘ th˘c lfich sˆ, th◊ c∏c k˚ vÀt ch›nh lµ nh˜ng bªng ch¯ng g„p ph«n ph∂n ∏nh mÈt c∏ch kh∏ch quan, trung th˘c thæng lÓi v‹ Æπi cÒa d©n tÈc ta trong cuÈc kh∏ng chi’n chËng Ph∏p, chËng M¸ vµ lµm ngh‹a vÙ quËc t’, n©ng cao t«m v„c cÒa chi’n thæng 30-4-1975. 

37


38 05.2010 VHQS

MÈt buÊi khæc phÙc {S˘ cË trµn d«u}

ßÄO H~U SÉNG

C´ng vi÷c cÒa nh˜ng c∏n bÈ, nh©n vi™n k¸ thuÀt Î Trung t©m ¯ng ph„ s˘ cË trµn d«u khu v˘c mi“n Bæc, C´ng ty 128 Qu©n chÒng H∂i qu©n cÚng giËng nh≠ nh˜ng ng≠Íi l›nh lµm nhi÷m vÙ canh trÍi, gi˜ bi”n cÒa tÊ quËc, t†t c∂ Æfli h·i ph∂i xˆ l˝ nhanh nh˜ng t◊nh huËng b†t ngÍ x∂y ra. T´i may mæn Æ≠Óc cÔng Æi vÌi h‰ tr™n chuy’n tµu Æ” tham gia th˘c hµnh di‘n tÀp xˆ l˝ mÈt trong nh˜ng t◊nh huËng b†t ngÍ Æ„: Khæc phÙc s˘ cË trµn d«u.


 {D«u} Æ∑ Æ≠Óc khoanh vÔng. Ånh ßÄO H~U SÉNG

 C∏c nh©n vi™n k¸ thuÀt cÒa Trung t©m ¯ng ph„ s˘ cË trµn d«u khu v˘c mi“n Bæc, C´ng ty 128 trong buÊi hu†n luy÷n. Ånh ßÄO H~U SÉNG

K

ho∂ng 8h s∏ng ngµy N, tµu d«u mang sË hi÷u X c„ tr‰ng t∂i kho∂ng 5 ngh◊n t†n kh´ng may g∆p nπn Î khu v˘c ng∑ ba s´ng ßµo, ngay s∏t luÂng ch›nh vµo c∂ng H∂i Phflng. Nguy hi”m h¨n n˜a lµ 1/3 sË d«u trong khoang tµu Æ∑ trµn ra m∆t s´ng, n’u kh´ng khæc phÙc nhanh vµ kfip thÍi sœ g©y m†t an toµn cho tµu bà qua lπi vµ ´ nhi‘m m´i tr≠Íng n∆ng...}. ß©y lµ t◊nh huËng trong kfich b∂n hu†n luy÷n xˆ l˝ s˘ cË trµn d«u cÒa C´ng ty 128 Qu©n chÒng H∂i qu©n. Sau khi nhÀn Æ≠Óc t›n hi÷u kh»n c†p, tµu HQ999 cÒa Trung t©m ¯ng ph„ s˘ cË trµn d«u mi“n Bæc, C´ng ty 128 Æ∑ kh»n tr≠¨ng rÍi b’n hµnh tr◊nh Æ’n khu v˘c x∂y ra s˘ cË. Nˆa giÍ sau Æ„ tµu HQ999 Æ∑ ti’p cÀn {con tµu X} g∆p nπn. ßÛng nh≠ kfich b∂n, mÈt con tµu chÎ d«u lıng l˜ng Æang ÆÁ gi˜a lflng s´ng n≠Ìc ng«u Æ· ch∂y cuÂn cuÈn. ß’n hi÷n tr≠Íng, tµu HQ999 dıng lπi th∂ neo vµ Æ≠Óc l÷nh tri”n khai hu†n luy÷n theo k’ hoπch. LÛc nµy, c∏n bÈ nh©n vi™n k¸ thuÀt trong trang phÙc mµu Æ·, ai n†y vÈi v∑ bæt tay ngay vµo c´ng vi÷c cÒa m◊nh. Vµ chÿ trong ›t phÛt toµn bÈ 350m phao qu©y d«u Æ∆c chÒng vıa mÌi Æ≠Óc nhÀp tı n≠Ìc ngoµi v“ kh»n tr≠¨ng Æ≠Óc th∂ xuËng khu v˘c c„ tµu bfi nπn Æ” khËng ch’ d«u trµn. G‰i lµ phao

qu©y, nh≠ng thoπt nh◊n n„ giËng nh≠ l≠Ìi cÒa ng≠ d©n Æi bi”n vÀy, chÿ kh∏c lµ Æ≠Óc may bªng nguy™n li÷u v∂i Æ∆c bi÷t, mÁi Æoπn phao qu©y Æ≠Óc b‰c trong lflng c∏c tÛi v∂i c„ kãp nh˜ng Ëc v›t bªng thäp chËng gÿ c»n thÀn. Khi th∂ phao qu©y xuËng n≠Ìc, c∏c phao t˘ gi˜ th®ng bªng Ên Æfinh t˘a nh≠ gÍ cÒa b¯c t≠Íng x©y tr™n s´ng, nhÍ vÀy mµ sË d«u trµn Æ≠Óc khoanh vÔng. M∆t trÍi l™n cao, næng gay gæt ngÈt ngπt, gi˜a lÛc Æ„ th◊ t◊nh huËng hai Æ≠Óc Ban tÊ ch¯c Æ∆t ra cho Trung t©m lµ ph∂i nhanh ch„ng th˘c hµnh thu gom toµn bÈ sË d«u trµn theo kfich b∂n Æ∑ Æ≠Óc phao qu©y khËng ch’ v“ tµu. VÌi t◊nh huËng nµy lÛc Æ«u thoπt nh◊n c„ vŒ d‘ dµng, nh≠ng khi bæt tay vµo c´ng vi÷c mÌi th†y h’t s˘ kh„ kh®n ph¯c tπp cÒa n„. Do Æ∆c thÔ c∏c cˆa s´ng vÔng nhi÷t ÆÌi c„ dflng ch∂y kh∏ mπnh, c∏c nhµ thi’t k’ phao qu©y n≠Ìc ngoµi ch≠a l≠Íng h’t Æ≠Óc Æi“u nµy, do Æ„ khi th˘c hµnh thao t∏c th∂ phao, dÔ c∏c nh©n vi™n k¸ thuÀt lµm r†t ÆÛng quy tr◊nh nh≠ng d≠Ìi ∏p l˘c cÒa n≠Ìc, mÈt sË Æoπn phao v…n bfi dflng ch∂y v∆n g†p khÛc cuÈn lπi nh≠ v· ÆÁ. Nh≠ng bªng s∏ng ki’n cÒa m◊nh c∏c nh©n vi™n k¸ thuÀt Æ∑ nhanh ch„ng cË Æfinh d©y neo, buÈc th™m mÈt sË qu∂ phao d˘ phflng Æ” xˆ l˝ s˘ cË rÂi sau Æ„ mÌi tri”n khai h÷ thËng b¨m chuy™n dÙng Æ” hÛt toµn bÈ sË {d«u} tr™n m∆t n≠Ìc. Khi th˘c hi÷n xong t◊nh huËng th¯ hai th◊ ÆÂng h chÿ 11 giÍ, chÛng t´i nghÿ tay dÔng b˜a tr≠a vÌi c∏c nh©n vi™n k¸ thuÀt, b˜a ®n chÿ c„ m˙ t´m. °n tr≠a xong th◊ n≠Ìc Æ∑ Ưng, c´ng

vi÷c thu phao Æ≠Óc ti’n hµnh, tıng c∏nh tay s®n chæc cÒa c∏c nh©n vi™n k¸ thuÀt l«n tıng Æoπn phao vµ käo l™n boong tµu rÂi g†p lπi theo n’p g†p cÚ. Trung t∏ Tr«n V®n Ninh, Ph„ Gi∏m ÆËc Trung t©m - Ng≠Íi tr˘c ti’p chÿ huy th˘c hµnh hu†n luy÷n h´m Æ„ cho bi’t: ßÓt hu†n luy÷n nµy c„ vfi tr› r†t quan tr‰ng, Æ∆c bi÷t lµ nhªm ki”m tra h÷ thËng phao qu©y, h÷ thËng m∏y b¨m d«u vµ kh∂ n®ng ti’p cÀn c´ng ngh÷ mÌi cÒa c∏n bÈ, nh©n vi™n k¸ thuÀt cÒa Trung t©m ÆËi vÌi trang thi’t bfi hi÷n Æπi mµ chuy™n gia n≠Ìc ngoµi vıa mÌi chuy”n giao, Æ” tr™n c¨ sÎ Æ„ g„p ph«n th˘c hi÷n xˆ l˝ nhanh c∏c s˘ cË d«u trµn khi c„ t◊nh huËng b†t ngÍ x∂y ra. Vi÷c ®n uËng kham khÊ cÚng lµ Æ” c∏c nh©n vi™n c„ dfip lµm quen vÌi Æi“u ki÷n kh„ kh®n gian khÊ trong th˘c t’ khi th˘c hi÷n c´ng vi÷c ¯ng c¯u trµn d«u tr™n bi”n. 4 giÍ chi“u, 350m phao qu©y thu gom d«u chuy™n dÙng Æ∑ Æ≠Óc thu hÂi v“ tµu an toµn. K’t thÛc ngµy hu†n luy÷n khæc phÙc s˘ cË d«u trµn tr™n s´ng, bi”n, nh◊n l≠ng ∏o th†m Æ…m m´ h´i, t´i th«m ngh‹ nh˜ng gi‰t m h´i cÒa mÁi c∏n bÈ, nh©n vi™n k¸ thuÀt cÒa Trung t©m nh· xuËng h´m nay Æ” ngµy mai vµ c∂ sau nµy n˜a khi c„ s˘ cË trµn d«u h‰ sœ kh´ng bfi b†t ngÍ, g„p ph«n xˆ l˝ nhanh vµ sˆ dÙng thµnh thπo c∏c trang thi’t bfi trfi gi∏ hµng chÙc t˚ ÆÂng cÒa nhµ n≠Ìc, cÒa nh©n d©n vµ quan tr‰ng h¨n lµ Æ” cÔng m‰i ng≠Íi chung tay gi˜ g◊n m´i tr≠Íng s´ng, bi”n cÒa TÊ quËc m∑i m∑i trong xanh. 

39


40 05.2010 VHQS

߉c s∏ch

C∂m quan mÌi cÒa ng≠Íi

LÀM SÁCH

X L¢M HOÄN

≠a nay phÙ n˜ Vi÷t Nam v…n Æ≠Óc nhæc Æ’n nh≠ mÈt bi”u t≠Óng cÒa lflng ki™n trung. Ph∂n ∏nh cuÈc ÆÍi, sË phÀn nh˜ng ng≠Íi phÙ n˜ trong s˘ nghi÷p d˘ng n≠Ìc, gi˜ n≠Ìc lµ mÈt trong nh˜ng c∂m h¯ng chÒ Æπo cÒa ßπi t∏ - Nhµ b∏o ß∆ng Vi÷t ThÒy. CÔng vÌi cuËn {54 vfi Hoµng ß’ Vi÷t Nam} xu†t b∂n n®m 2008, cuËn {54 vfi Hoµng HÀu Vi÷t Nam} xu†t b∂n n®m 2009 cÚng Æ∑ g©y Æ≠Óc †n t≠Óng vÌi ÆÈc gi∂. Hai cuËn s∏ch nµy Æ≠Óc bπn Ɖc Æ∏nh gi∏ lµ {mÈt c∆p Æ´i hoµn h∂o}. MÈt trong nh˜ng thµnh c´ng cÒa nhµ b∏o ß∆ng Vi÷t ThÒy lµ t∏i hi÷n Æ≠Óc ph»m ch†t cao Æãp cÒa ng≠Íi phÙ n˜ Vi÷t Nam trong Æ„ ph∂i k” Æ’n nh˜ng C´ng chÛa, Hoµng hÀu. Tuy Πƺng c†p tr™n d≠Ìi c∏c tri“u Æπi phong ki’n c„ nhi“u bi’n cË ph¯c tπp nh≠ng h‰ v…n lµ nh˜ng ng≠Íi mã, ng≠Íi vÓ, ng≠Íi em... thÒy chung, tÀn t©m, tÀn l˘c vÌi gia Æ◊nh, vÌi vÀn m÷nh giang s¨n. K” tı n®m 544 khi L˝ B› l™n ng´i vua x≠ng lµ Nam Vi÷t ß’ (L˝ Nam ß’), cho Æ’n n®m 1945 (vua B∂o ßπi tho∏i vfi) Ɔt n≠Ìc ta Æ∑ tr∂i qua h¨n 1.400 n®m vÌi g«n mÈt tr®m vfi hoµng Æ’ trfi v◊. CuËn {54 vfi Hoµng hÀu Vi÷t Nam} Æ∑ giÌi thi÷u t≠¨ng ÆËi k¸ ch©n dung cÒa 54 vfi Hoµng hÀu ti™u bi”u Æ≠Óc ch‰n l˘a trong sË hµng tr®m hoµng hÀu nh≠ Hoµng hÀu ßÁ Thfi Kh≠¨ng (vÓ vua L˝ Nam ß’) Hoµng hÀu Phπm Thfi Uy”n (vÓ vua Mai Hæc ß’), Hoµng hÀu D≠¨ng Thfi Nh≠ Ng‰c (vÓ vua Ng´ Quy“n)....


vµ Hoµng hÀu cuËi cÔng cÒa tri“u Nguy‘n lµ Nguy‘n H˜u Thfi Lan (vÓ vua B∂o ßπi). C„ th” n„i 54 vfi Hoµng hÀu Vi÷t Nam lµ 54 cuÈc ÆÍi, sË phÀn vµ s˘ tr®n trÎ Æ∏ng ghi nhÀn. Cho Æ’n tÀn b©y giÍ ng≠Íi d©n Î m‰i mi“n Ɔt n≠Ìc v…n truy“n tai nhau v“ C´ng chÛa Ng‰c H©n, nµng Æ≠Óc phong lµm Bæc cung Hoµng hÀu vµo dfip Nguy‘n Hu÷ l™n ng´i Hoµng Æ’ khi mÌi 18 tuÊi, nh≠ng c„ ai ngÍ cuÈc ÆÍi ng≠Íi con g∏i Æãp nghi™ng n≠Ìc nghi™ng thµnh †y lπi c„ mÈt ngµy bfi l†p ch´n cÔng thµnh qu∏ch cÚ. Ngµy nay mÁi l«n Æ’n Æ“n Gh“nh thuÈc th´n Éi MÈ, t∂ ngπn s´ng HÂng n¨i nh©n d©n lÀp Æ“n thÍ Hoµng hÀu Ng‰c H©n trong ta gÓi lπi s˘ c®m giÀn ÆËi vÌi ch›nh s∏ch tr∂ thÔ v´ nh©n Æπo cÒa vua quan nhµ Nguy‘n. Tuy lÌp bÙi thÍi gian bao phÒ ngµy mÈt th™m dµy Æ∆c nh≠ng h◊nh ∂nh nh˜ng bÀc m…u nghi thi™n hπ mÈt thÍi c„ ∂nh h≠Îng r†t lÌn Æ’n c∏c v≠¨ng tri“u, nay v…n cfln l≠u lπi trong lflng nhi“u th’ h÷. B™n cπnh nh˜ng hoµng hÀu Æ≠Óc ng≠Íi ÆÍi t´n sÔng nh≠ Hoµng hÀu Ng‰c H©n, Hoµng hÀu C∂m Th∏nh, Hoµng hÀu Tr«n Thfi Dung, Hoµng hÀu LÀp Gi∏o... th◊ Hoµng hÀu D≠¨ng V©n Nga lµ mÈt hi÷n t≠Óng ÆÈc Æ∏o. MÈt ng≠Íi phÙ n˜ nÊi ti’ng tµi sæc, c„ t›nh c∏ch mπnh mœ, giµu b∂n sæc nh≠ng Æ«y toan t›nh gi˜ vai trfl {mÈt vai g∏nh v∏c c∂ ba s¨n hµ} do t◊nh th’ kh∏ch quan Æ∆t ra. Khi Æ’n th®m vi’ng Æ“n thÍ vua L™ Î cË Æ´ Hoa L≠, chæc hºn trong mÁi chÛng ta kh´ng kh·i c„ nh˜ng b®n kho®n khi Ưng tr≠Ìc b¯c t≠Óng ßπi Thæng Minh Hoµng hÀu. Khi nh◊n ch›nh di÷n b¯c t≠Óng, m‰i ng≠Íi Æ“u nhÀn th†y Æ„ lµ mÈt bÀc m…u nghi thi™n hπ Æoan trang, nghi™m nghfi nh≠ng nh◊n nghi™ng khu´n m∆t Æ„ lπi v´ cÔng g≠Óng gπo u buÂn, cfln n’u nh◊n tı b™n ngoµi th◊ tr´ng bµ thÀt t≠¨i tæn, h◊nh nh≠ Hoµng hÀu Æang khœ mÿm c≠Íi Æ” gi‘u cÓt thi™n hπ. Qu∂ th˘c cÔng mÈt lÛc b¯c t≠Óng Æ∑ ch¯a Æ˘ng ba t©m trπng, ba con ng≠Íi kh∏c nhau. Tuy nhi™n vÌi t†m lflng nh©n Æπo, t∏c gi∂ cÒa cuËn s∏ch Æ∑ th” hi÷n c∏i nh◊n tr©n tr‰ng, c∂m th´ng vµ qua trang vi’t cÒa m◊nh, anh cÚng muËn h≠Ìng ÆÈc gi∂ tÌi c∏i nh◊n tr©n tr‰ng †y ÆËi vÌi hoµng hÀu h‰ D≠¨ng vµ c∏c hoµng hÀu kh∏c. Vi’t v“ cuÈc ÆÍi cÒa c∏c Hoµng hÀu lµ Æ∆c Æi”m nÊi bÀt cÒa {54 vfi Hoµng hÀu Vi÷t Nam} nh≠ng kh´ng chÿ dıng lπi Î Æ„, t∏c gi∂ cuËn s∏ch cfln Æi”m qua v“ s˘ th®ng tr«m cÒa c∏c v≠¨ng tri“u, nh˜ng c´ng lao, s˘ cËng hi’n cÚng nh≠ c∏c m∆t cfln hπn ch’ cÒa c∏c hoµng hÀu, c´ng chÛa... trong x∑ hÈi cÚ. Nh˜ng chuy÷n t◊nh c∂m ÆÈng, nh˜ng chuy÷n {th©m cung b› sˆ} l«n l≠Ót Æ≠Óc t∏i hi÷n mÈt c∏ch sinh ÆÈng... tı Æ„ giÛp ng≠Íi Ɖc ph«n nµo h◊nh dung Æ≠Óc bËi c∂nh lfich sˆ cÒa tıng tri“u Æπi. Sau khi ra ÆÍi, cuËn {54 vfi Hoµng hÀu Vi÷t Nam} Æ∑ Æ≠Óc Æ´ng Æ∂o bπn Ɖc y™u lfich sˆ Æ„n nhÀn. Hy v‰ng rªng cÔng vÌi {54 vfi Hoµng Æ’ Vi÷t Nam}, cuËn s∏ch mÌi cÒa ßπi t∏ ß∆ng Vi÷t ThÒy sœ Æ∏p ¯ng ph«n nµo nhu c«u t◊m hi”u cÒa bπn Ɖc v“ c∏c vfi Hoµng hÀu ti™u bi”u - nh˜ng ng≠Íi c„ ∂nh h≠Îng lÌn Æ’n c∏c tri“u Æπi phong ki’n Vi÷t Nam. 

5

SÁCH THÁNG

Tπp ch› V®n ho∏ qu©n s˘ xin giÌi thi÷u mÈt sË t™n s∏ch ph∏t hµnh trong th∏ng 5 cÒa Nhµ xu†t b∂n Qu©n ÆÈi nh©n d©n  T™n s∏ch

✒ TÉC GIÅ

 THÕ LOÑI

 L‘ hÈi vµ v®n h„a d©n gian x¯ Qu∂ng ✒ L™ Duy Anh  V®n ho∏  Tr®ng rıng ✒ Tr«n Ng‰c PhÛ  Th¨

 Trπi ßa-v›t 823 ngµy Æ™m (2 tÀp) ✒ Nhi“u t∏c gi∂  Lfich sˆ

 Tı nhµ tr≠Íng Æ’n chi’n tr≠Íng ✒ Nguy‘n H˜u M∑o  HÂi k˝

 ß™m væng ✒ ßÁ C´ng Ti“m  Truy÷n ngæn

 ßem xu©n vœ lπi ✒ Nguy‘n Thfi Thu S≠¨ng  TÀp truy÷n k˝

 TH¶úNG ß`C ✒ Nguy‘n B∂o  Ti”u thuy’t

1 2 3 4 5 6 7 41


42 05.2010 VHQS

߉c s∏ch

Phong c∏ch B∏c HÂ s˘ to∂ s∏ng cÒa nh˜ng Æi“u b◊nh dfi PHÑM TH@Y H¤NG

M

Èt tÀp s∏ch nh·, vÌi h¨n 20 bµi vi’t giµu chi ti’t v“ ChÒ tfich H Ch› Minh tr∂i dµi tı nh˜ng ngµy Æ«u thµnh lÀp n≠Ìc cho Æ’n khi Ng≠Íi Æi vµo c‚i v‹nh hªng. Nh˜ng g◊ Ng≠Íi Æ” lπi v…n sËng m∑i vÌi non s´ng Ɔt n≠Ìc, vÌi mÁi ng≠Íi d©n Vi÷t Nam. ß„ lµ t≠ t≠Îng, ph»m ch†t, Æπo Ưc cÒa ng≠Íi chi’n s‹ cÈng s∂n suËt ÆÍi chi’n Ɔu hy sinh cho ÆÈc lÀp, t˘ do cÒa TÊ quËc vµ hπnh phÛc cÒa nh©n d©n. CuÈc sËng ÆÍi th≠Íng, n’p lµm vi÷c, c∏ch ¯ng xˆ trong m‰i hoµn c∂nh lµ nh˜ng nät r†t ri™ng cÒa B∏c. T†t c∂ nh˜ng nät ri™ng Æ„ ÆÒ Æ” cho chÛng ta bi’t th™m v“ Ng≠Íi Î mÈt

g„c ÆÈ mÌi: Phong c∏ch cÒa Ng≠Íi. MÈt phong c∏ch r†t g«n gÚi vµ lan to∂, {v®n ho∏ cÒa t≠¨ng lai} nh≠ c∏ch n„i cÒa mÈt nhµ b∏o X´ vi’t. VÌi nhan Æ“ {Phong c∏ch B∏c HÂ}, cuËn s∏ch Æ∑ mang Æ’n mÈt s˘ khÎi Æ«u dung dfi. VŒ Æãp to∂ s∏ng trong t∏c phong sinh hoπt, lµm vi÷c, ¯ng xˆ, Î t◊nh th≠¨ng, tr› tu÷ vµ Ưc hy sinh cÒa Ng≠Íi, t†t c∂ to∏t l™n tı nh˜ng c©u chuy÷n r†t ÆÍi th≠Íng nh≠ng mang ˝ ngh‹a thÀt s©u sæc. ô Æ„ l†p l∏nh nh˜ng bµi h‰c lÌn, lµm th¯c tÿnh vµ lay ÆÈng chÛng ta. B∏c H Ƅ, con ng≠Íi b◊nh dfi mµ v‹ Æπi. H‰c tÀp vµ lµm theo B∏c lµ h‰c tı phong c∏ch cÒa B∏c, mÈt phong c∏ch kh´ng th” nµo trÈn l…n, mÈt con ng≠Íi th†m Æ…m trong m◊nh v®n ho∏ d©n tÈc. CuÈc ÆÍi lµm b∏o Æ∑ cho t∏c gi∂ may mæn Æ≠Óc g∆p gÏ vµ ti’p xÛc vÌi nh˜ng nh©n ch¯ng lfich sˆ. Nh˜ng c©u chuy÷n trong tÀp s∏ch nµy ph«n lÌn ghi lπi qua lÍi k” cÒa ÆÂng ch› VÚ K˙ - th≠ k˝ cÒa B∏c vµ Æ≠Óc vi’t tı s˘ tÊng hÓp c∏c t≠ li÷u qu˝ Æ≠Óc l≠u gi˜ tπi Trung t©m t≠ li÷u Th´ng t†n x∑ Vi÷t Nam. T∏c gi∂ - mÈt nhµ b∏o Æ∑ c»n tr‰ng ghi lπi nh˜ng chi ti’t

t≠Îng chıng nh· bä nh≠ng lπi c„ ˝ ngh‹a t≠ li÷u, lfich sˆ lÌn lao. Sau h¨n 40 n®m B∏c ra Æi, sau ng«n †y n®m th˘c hi÷n Di chÛc cÒa B∏c, chÛng ta v…n ti’p tÙc h‰c tÀp vµ t◊m th†y trong nh˜ng c©u chuy÷n v“ Ng≠Íi nh˜ng ng‰n lˆa †m ∏p. Nguy‘n Tˆ N™n, mÈt nhµ b∏o tıng l®n lÈn Î nhi“u m∆t trÀn chi’n tr≠Íng vµ b∏o ch›, tr≠Îng thµnh trong thÍi Æπi H Ch› Minh, Æ∑ vµ Æang lµm c´ng vi÷c ti’p tÙc {thæp lˆa} vµ truy“n lˆa Æ’n nhi“u ng≠Íi. Bªng lËi vi’t bi’t chæt chiu tıng chi ti’t t≠Îng chıng nh· nh†t vÌi t†t c∂ lflng t´n k›nh, s˘ ng≠Ïng mÈ vµ t◊nh y™u s©u sæc ÆËi vÌi Ng≠Íi, t∏c gi∂ Æ∑ Æem lπi nh˜ng s˘ ki÷n ch©n th˘c, sinh ÆÈng v“ B∏c. Vµ nh≠ ´ng Æ∑ vi’t: {C„ lœ kh´ng mÈt ai c„ quy“n Æfli h·i th™m Î B∏c nh˜ng g◊ Ng≠Íi Æ∑ lµm. Ng≠Óc lπi, mÁi ng≠Íi ph∂i lu´n t˘ h·i m◊nh Æ∑ lµm Æ≠Óc nh˜ng g◊ Æ” x¯ng Æ∏ng vÌi s˘ ch®m s„c ©n c«n, s˘ hy sinh lÌn lao cÒa B∏c, Æ” kh´ng ngıng ph†n Ɔu th˘c hi÷n lÍi th“ danh d˘ khi v‹nh bi÷t Ng≠Íi}. ß„ c„ th” Æ≠Óc xem nh≠ mÈt lÍi nhæn gˆi cÒa t∏c gi∂ tÌi bπn Ɖc! 


§n cË tri t©n

Á

Én Anh vµ t≠ t≠Îng

{D‹ d©n vi b∂n}

n Anh cfln g‰i lµ Én Tˆ (580-500 tr≠Ìc C´ng nguy™n) t˘ lµ B◊nh Tr‰ng, ng≠Íi Ɔt Lai, Î Di Duy (nay thuÈc huy÷n Cai MÀt, tÿnh S¨n ß´ng, Trung QuËc). §ng lµm quan d≠Ìi ba ÆÍi vua T“ thÍi Xu©n Thu lµ Linh C´ng, Trang C´ng vµ C∂nh C´ng. H«u h’t nh˜ng vi÷c lµm cÒa Én Anh Æ≠Óc ghi lπi trong bÈ s∏ch {Én Tˆ Xu©n Thu}. N’u Î Qu∂n Tr‰ng (T” t≠Ìng cÒa vua T“ Hoµn C´ng, thÍi Xu©n Thu) mÌi chÿ c„ nh˜ng bi”u hi÷n b≠Ìc Æ«u cÒa t≠ t≠Îng D©n b∂n th◊ vÌi Én Anh, c„ th” n„i Æ„ lµ t≠ t≠Îng ch›nh trfi c¨ b∂n cÒa ´ng. Én Anh ch›nh th¯c n™u l™n bËn ch˜ b†t hÒ Æ≠Óc hÀu th’ kh´ng ngıng nhæc Æ’n lµ {D‹ d©n vi b∂n} (L†y d©n lµm gËc). Ti’p Æ„, ´ng n™u ph≠¨ng ch©m: {N’u Æ∑ gi˜ Æ≠Óc d©n th◊ lµm g◊ c„ chuy÷n b· Æπo l˝? N’u Æ∑ b· d©n th◊ lµm g◊ c„ Æ≠Óc hµnh vi ÆÛng Ææn}. Khi ThÛc H≠Ìng h·i Én Anh v“ ph»m ch†t Æπo Ưc nµo lµ cao nh†t vµ hµnh vi nµo lµ hÀu nh†t? Én Anh tr∂ lÍi: {V“ ˝ nguy÷n, chºng c„ g◊ cao h¨n lflng y™u d©n, v“ hµnh vi chºng c„ g◊ hÀu bªng cho d©n mıng}. Én Anh cho rªng trong ÆÍi kh´ng c„ g◊ g‰i lµ vui mÈt m◊nh (ÆÈc lπc), Æ∑ g‰i lµ vui th◊ tr™n d≠Ìi cÔng h≠Îng (phÒ lπc gi∂ th≠Óng hπ ÆÂng chi). G«n nh≠ Én Anh Æ∑ l†y ti™u chu»n {D‹ d©n vi b∂n} Æ” Æ∏nh gi∏ m‰i ph»m ch†t, m‰i hµnh ÆÈng lµ lÍi n„i cÒa ng≠Íi c«m c©n n∂y m˘c trong x∑ hÈi. Én Anh quan ni÷m: Vua, tr≠Ìc h’t ph∂i lµ ng≠Íi th†u hi”u d©n t◊nh, {no nh≠ng ph∂i bi’t c∏i Æ„i cÒa ng≠Íi, †m nh≠ng ph∂i bi’t c∏i lπnh cÒa ng≠Íi, an nhµn nh≠ng ph∂i bi’t c∏i nÁi v†t v∂ cÒa ng≠Íi}. Vua ph∂i lµ ng≠Íi {bi’t dÔng ng≠Íi tµi Ưc ch¯ kh´ng th” chÿ d˘a vµo ng≠Íi th©n}. Bi’t dÔng ng≠Íi hi“n tµi ch≠a ÆÒ, mµ ph∂i bi’t tin cÀy h‰ n˜a. Én Anh cho rªng, vua c„ th” vµ c«n

ßÖNG VIåT THûY

ph∂i sˆ dÙng h◊nh phπt, song nh†t thi’t kh´ng Æ≠Óc lπm dÙng. Khi vua T“ C∂nh C´ng ra l÷nh chäm Æ«u ng≠Íi nu´i ng˘a v◊ Æ∑ lµm ch’t con ng˘a y™u cÒa ´ng ta, Én Anh kh´ng ph™ ph∏n tr˘c ti’p T“ C∂nh C´ng mµ lπi n„i vÌi ng≠Íi nu´i ng˘a: {Nhµ ng≠¨i c„ ba tÈi: Vua sai nu´i ng˘a mµ lπi Æ” n„ ch’t, Æ„ lµ mÈt tÈi; Ng˘a Æ„ lπi lµ ng˘a qu˝ lµ hai tÈi; ß” vua mang ti’ng v◊ mÈt con ng˘a mµ gi’t ng≠Íi, tr®m h‰ nghe t†t o∏n vua ta, c∏c ch≠ h«u nghe Æ≠Óc t†t khinh n≠Ìc ta. Ng≠¨i lµm ch’t mÈt con ng˘a mµ lµm d©n t◊nh ca th∏n, c∏c n≠Ìc l∏ng gi“ng coi th≠Íng vua ta. ß„ lµ ba tÈi Æ∏ng ch’t!}. T“ C∂nh C´ng nghe xong bÃn than rªng: {Th´i tha cho n„. Tha cho n„ chÌ lµm tÊn th≠¨ng lflng nh©n ∏i cÒa ta}. Vua T“ C∂nh C´ng hay uËng r≠Óu, c„ bÀn say lu´n m†y Æ™m ngµy sao nh∑ng c∂ vi÷c n≠Ìc. Huy“n Ch≠¨ng can, n„i: {Nhµ vua uËng r≠Óu say s≠a nh≠ th’, hπ th«n xin can, nhµ vua kh´ng nghe, hπ th«n xin t˘ tÀn}. Ngay lÛc †y, Én Anh vµo y’t ki’n vua. Vua b∂o: {Huy“n Ch≠¨ng can ta b· r≠Óu, kh´ng th◊ y t˘ tÀn. N’u ta mµ nghe, th◊ ta h„a ra non; N’u ta kh´ng nghe nhÏ Huy“n Ch≠¨ng ch’t th◊ cÚng Æ∏ng ti’c{. Én Anh n„i: {May læm! Huy“n Ch≠¨ng g∆p Æ≠Óc nhµ vua, chÌ g∆p nh≠ vua Ki÷t, vua TrÙ th◊ ch’t m†t rÂi, cfln Æ©u sËng Æ≠Óc Æ’n b©y giÍ n˜a!}. C∂nh C´ng nghe n„i, tÿnh ngÈ, tı h´m Æ„ chıa r≠Óu. Én Anh cÚng lµ ng≠Íi r†t c≠¨ng tr˘c. Th´i Tr˜ lµ quy“n th«n n≠Ìc T“, Æfinh gi’t vua Trang C´ng, bÃn hÈi h‰p s‹ phu lπi ®n th“. Ai n†y Æ“u sÓ h∑i, r®m ræp v©ng lÍi. Duy c„ Én Anh nh†t quy’t kh´ng chfiu th“. Th´i Tr˜ b∂o Én Anh: {Ng≠¨i nghe ta, ta l†y Æ≠Óc n≠Ìc, th◊ ta cho mÈt nˆa. Nh≠Óc bªng kh´ng nghe, ta gi’t ngay lÀp t¯c}. LÛc †y, bËn m∆t qu©n l›nh h«m h«m nh˜ng muËn

Æ≠a g≠¨m gi∏o ra Æ©m chäm Én Anh. Én Anh ung dung n„i rªng: {L†y lÓi d¯ ng≠Íi ta, mµ b∂o ng≠Íi ta ph∂n bÈi qu©n th≠Óng lµ b†t nh©n; L†y binh kh› hi’p ng≠Íi ta, mµ lµm ng≠Íi ta m†t ch› kh› lµ b†t dÚng. Gi’t, ta Æ©y cÚng kh´ng theo vi÷c nhµ ng≠¨i lµm}. Th´i Tr˜ nghe n„i, kh´ng d∏m lµm g◊ Én Anh. L«n kh∏c, T“ C∂nh C´ng Æi ch¨i nÛi Ng≠u S¨n, trÃo l™n m∆t thµnh, Ưng ngæm quang c∂nh rÂi trµn n≠Ìc mæt vıa kh„c vıa n„i: {ßãp qu∏ chıng lµ n≠Ìc ta! ThÀt lµ s«m u†t, thfinh v≠Óng! Th’ mµ ta mÁi tuÊi mÈt giµ, b· n≠Ìc nµy mµ ch’t Æi. Qu∂ nh©n quy’t kh´ng nÏ b· n≠Ìc T“ mµ Æi n¨i kh∏c}. LÚ Sˆ Kh´ng, L≠¨ng Kh≠u C¯ th†y vua kh„c, cÚng kh„c vµ n„i rªng: {ChÛng t´i ÆÈi ¨n vua c„ c¨m mµ ®n, c„ ng˘a hÃn, xe x†u mµ c≠Ïi, cÚng chºng muËn ch’t, huËng chi nhµ vua}. MÈt m◊nh Én Anh Ưng b™n cπnh c≠Íi. C∂nh C´ng gπt n≠Ìc mæt, ngo∂nh lπi h·i Én Anh rªng: {Qu∂ nh©n h´m nay Æi ch¨i th†y c∂nh mµ buÂn, Kh´ng vÌi C¯ Æ“u theo qu∂ nh©n mµ kh„c, mÈt m◊nh nhµ ng≠¨i c≠Íi lµ cÌ lµm sao?}. Én Anh th≠a: {N’u ng≠Íi gi·i mµ gi˜ Æ≠Óc m∑i n≠Ìc nµy th◊ Th∏i C´ng, Hoµn C´ng Æ≠Óc gi˜ m∑i. N’u ng≠Íi mπnh mµ gi˜ Æ≠Óc n≠Ìc nµy th◊ Linh C´ng, Trang C´ng Æ∑ gi˜ m∑i. M†y vua †y mµ gi˜ m∑i th◊ vua nay Æang m∆c ∏o t¨i, ÆÈi n„n l∏, Ưng Î gi˜a c∏nh ÆÂng lo vi÷c lµm ruÈng, c„ Æ≠Óc Æ©u chÁ nµy Ưng, cfln rÁi Æ©u mµ lo Æ’n c∏i ch’t. Chÿ v◊ h’t ÆÍi nµy Æ’n ÆÍi kia, thay ÆÊi m∑i mÌi Æ’n l≠Ót nhµ vua, mµ nhµ vua lπi than kh„c th◊ thÀt lµ b†t nh©n. Nay t´i th†y vua b†t nh©n, lπi th†y b«y t´i xi”m nfinh cho n™n t´i c≠Íi}. C∂nh C´ng nghe n„i l†y lµm thãn, r„t chän r≠Óu t˘ phπt, rÂi phπt Kh´ng, C¯ mÁi ng≠Íi mÈt chän. 

43


QuËc t’

H¶õNG TõI CóNG ߤNG ASEAN {T\ T¡M NHçN TõI HÄNH ßóNG}

Ånh MINH TR¶òNG

L£ MINH QUANG

44

N

gµy 9-4-2010, HÈi nghfi c†p cao ASEAN l«n th¯ 16, g‰i tæt lµ ASEAN 16, k’t thÛc thµnh c´ng tËt Æãp. VÌi nh˜ng cuÈc th∂o luÀn s©u rÈng, cÎi mÎ vµ hi÷u qu∂ v“ nhi“u nÈi dung theo chÒ Æ“ {H≠Ìng tÌi CÈng ÆÂng ASEAN: Tı t«m nh◊n tÌi hµnh ÆÈng}, HÈi nghfi Æ∑ khºng Æfinh nh˜ng ti’n bÈ trong vi÷c tri”n khai Hi’n ch≠¨ng ASEAN, lÈ tr◊nh x©y d˘ng CÈng ÆÂng ASEAN vµ nh˜ng cam k’t mπnh mœ nhªm thÛc Æ»y tri”n khai hi÷u qu∂ c∏c bi÷n ph∏p vµ hµnh ÆÈng cÙ th”. HÈi nghfi cam k’t t®ng c≠Íng hÓp t∏c nhªm Æ»y mπnh li™n k’t khu v˘c vµ gi∂i quy’t c∏c th∏ch th¯c toµn c«u v◊ mÙc ti™u x©y d˘ng mÈt CÈng ÆÂng ASEAN t˘ c≠Íng, n®ng ÆÈng vµ b“n v˜ng. V“ chi’n l≠Óc cÒa ASEAN phÙc hÂi vµ ph∏t tri”n kinh t’. ASEAN 16 nh†t tr› rªng ASEAN c«n hµnh ÆÈng kh»n tr≠¨ng Î c†p quËc gia, khu v˘c vµ toµn c«u nhªm giÛp ASEAN phÙc hÂi vµ ph∏t tri”n kinh t’ b“n v˜ng trong bËi c∂nh khÒng ho∂ng kinh t’, tµi ch›nh toµn c«u; quy’t t©m tri”n khai hi÷u qu∂ nh˜ng th·a thuÀn hÓp t∏c hi÷n c„ cÒa ASEAN th´ng qua vi÷c gi∏m s∏t hi÷u qu∂, t®ng c≠Íng phËi hÓp, b∂o Æ∂m nguÂn l˘c Æ«y ÆÒ, vµ


s˘ tham gia nhi“u h¨n cÒa khu v˘c t≠ nh©n; tÀp trung nÁ l˘c b∂o Æ∂m Ên Æfinh tµi ch›nh, t®ng c≠Íng x©y d˘ng vµ k’t nËi hπ t«ng khu v˘c, thÛc Æ»y ph∏t tri”n b“n v˜ng vµ thu hãp kho∂ng c∏ch ph∏t tri”n; thÛc Æ»y m´ h◊nh t®ng tr≠Îng xanh, Æ»y mπnh ¯ng dÙng vµ Æ«u t≠ ph∏t tri”n c´ng ngh÷ xanh. V“ k’t nËi ASEAN. HÈi nghfi hµi lflng vÌi nh˜ng nÁ l˘c ti’p tÙc x©y d˘ng K’ hoπch tÊng th” v“ k’t nËi ASEAN sœ Æ÷ tr◊nh l™n ASEAN 17 vµo th∏ng 10-2010. CuÈc h‰p Æ«u ti™n cÒa Nh„m Æ∆c tr∏ch cao c†p (HLTF) v“ k’t nËi ASEAN th∏ng 3-2010 tπi Hµ NÈi Æ∑ thµnh c´ng tËt Æãp. Nh„m HLTF sœ x∏c Æfinh nh˜ng bi÷n ph∏p cÙ th” vÌi nh˜ng mÙc ti™u vµ c∏c mËc thÍi gian r‚ rµng vµ x©y d˘ng c∏c c¨ ch’ kh∂ thi v“ c†p vËn x©y d˘ng c¨ sÎ hπ t«ng Æ” tri”n khai k’ hoπch nµy. C∏c n≠Ìc ASEAN ≠u ti™n t®ng c≠Íng k’t nËi trong khËi, trong Æ„ c„ vi÷c c«n hoµn thi÷n c∏c k’t nËi cfln thi’u v“ vÀn t∂i Æ≠Íng kh´ng, Æ≠Íng bi”n vµ Æ≠Íng bÈ Î khu v˘c ti”u vÔng M™ C´ng vµ c∏c ti”u vÔng kh∏c cÒa ASEAN. C∏c n≠Ìc ASEAN khºng Æfinh cam k’t t®ng c≠Íng c∏c nÁ l˘c ¯ng ph„ Î c†p ÆÈ quËc gia, khu v˘c vµ toµn c«u vÌi bi’n ÆÊi kh› hÀu vµ c∏c th∏ch th¯c xuy™n quËc gia kh∏c. V“ gi∏o dÙc vµ ph∏t tri”n nguÂn nh©n l˘c cÒa ASEAN. ASEAN 16 khºng Æfinh c«n ≠u ti™n cho gi∏o dÙc vµ ph∏t tri”n nguÂn nh©n l˘c trong qu∏ tr◊nh x©y d˘ng cÈng ÆÂng do vai trfl then chËt cÒa v†n Æ“ nµy ÆËi vÌi vi÷c x©y d˘ng mÈt CÈng ÆÂng ASEAN t˘ c≠Íng, n®ng ÆÈng vµ b“n v˜ng, vµ mÈt CÈng ÆÂng ASEAN Æ∆t con ng≠Íi Î vfi tr› trung t©m; cam k’t t®ng c≠Íng hÓp t∏c gi∏o dÙc, Ƶo tπo ngh“ vµ k¸ thuÀt, h‰c tÀp suËt ÆÍi, vµ c∏c l‹nh v˘c kh∏c; nh†n mπnh t«m quan tr‰ng cÒa c∏c bi÷n ph∏p trung vµ dµi hπn Æ” n©ng c†p ch†t l≠Óng ÆÈi ngÚ lao ÆÈng vµ Ƶo tπo mÈt ÆÈi ngÚ lao ÆÈng Æ∏p ¯ng Æ≠Óc y™u c«u cÒa thfi tr≠Íng. V“ vai trfl trung t©m cÒa ASEAN. C∏c n≠Ìc ASEAN nh†n mπnh t«m quan tr‰ng vµ quy’t t©m duy tr◊ vai trfl trung t©m cÒa ASEAN trong mÈt c†u trÛc khu v˘c Æang nÊi l™n vµ trong bËi c∂nh t◊nh h◊nh khu v˘c vµ th’ giÌi c„ nh˜ng bi’n chuy”n nhanh ch„ng; nh†t tr› c∏ch ti’p cÀn 2 ch©n ki“ng, vıa ≠u ti™n thÛc Æ»y li™n k’t vµ x©y d˘ng cÈng ÆÂng trong ASEAN, vıa t®ng c≠Íng quan h÷ ÆËi ngoπi vµ b∂o Æ∂m vai trfl {chÒ Æπo} cÒa ASEAN trong c∏c khu´n khÊ hÓp t∏c khu v˘c. V“ Hi’n ch≠¨ng ASEAN. C∏c n≠Ìc

ASEAN 16 hµi lflng vÌi nh˜ng ti’n bÈ quan tr‰ng Æπt Æ≠Óc trong vi÷c th˘c hi÷n Hi’n ch≠¨ng ASEAN, nh©n tË sœ tπo ra mÈt khu´n khÊ ph∏p l˝ vµ th” ch’ cho CÈng ÆÂng ASEAN vµ xa h¨n n˜a. Hi÷n tπi, c¨ c†u tÊ ch¯c mÌi cÒa ASEAN Æ∑ Æ≠Óc Æfinh h◊nh vÌi vi÷c bæt Æ«u Æi vµo hoπt ÆÈng cÒa mÈt sË c¨ ch’ mÌi nh≠ HÈi ÆÂng Æi“u phËi ASEAN (ACC), c∏c HÈi ÆÂng cÈng ÆÂng, U˚ ban c∏c Æπi di÷n th≠Íng tr˘c ASEAN (CPR) vµ U˚ ban li™n Ch›nh phÒ ASEAN v“ nh©n quy“n (AICHR). ASEAN 16 nh†n mπnh t«m quan tr‰ng cÒa vi÷c sÌm Æ≠a Hi’n ch≠¨ng vµo cuÈc sËng tr™n m‰i ph≠¨ng di÷n. V“ x©y d˘ng CÈng ÆÂng ASEAN. C∏c n≠Ìc ASEAN hµi lflng vÌi ti’n tr◊nh th˘c hi÷n LÈ tr◊nh h≠Ìng tÌi cÈng ÆÈng ASEAN vµo n®m 2015, bao gÂm c∏c K’ hoπch tÊng th” v“ cÈng ÆÂng ch›nh trfi an ninh, CÈng ÆÂng kinh t’ vµ CÈng ÆÂng v®n h„a x∑ hÈi cÒa ASEAN cÚng nh≠ K’ hoπch c´ng t∏c giai Æoπn hai (2009-2015) v“ S∏ng ki’n li™n k’t ASEAN (IAI). Tr™n tinh th«n cam k’t mπnh mœ v◊ mÈt ASEAN h≠Ìng tÌi ng≠Íi d©n, ASEAN 16 khuy’n kh›ch t†t c∂ c∏c t«ng lÌp x∑ hÈi tham gia t›ch c˘c vµo ti’n tr◊nh x©y d˘ng cÈng ÆÂng; cam k’t sœ lµm h’t s¯c m◊nh Æ” thÛc Æ»y h¨n n˜a vµ b∂o v÷ quy“n cÒa ng≠Íi d©n. V“ cÈng ÆÂng ch›nh trfi-an ninh ASEAN (APSC). ASEAN 16 khºng Æfinh nh˜ng ti’n bÈ Æ∏ng k” Æ∑ Æπt Æ≠Óc trong tri”n khai K’ hoπch th˘c hi÷n APSC vµ giao cho c∏c BÈ tr≠Îng vµ c∏c quan ch¯c c†p cao li™n quan t®ng c≠Íng sˆ dÙng c∏c c¨ ch’ vµ c´ng cÙ hi÷n c„ cÒa ASEAN nh≠ Hi÷p ≠Ìc th©n thi÷n vµ hÓp t∏c Î ß´ng Nam É (TAC), Hi÷p ≠Ìc v“ khu v˘c ß´ng Nam É phi vÚ kh› hπt nh©n (SEANWFZ), Tuy™n bË cÒa c∏c b™n v“ ¯ng xˆ Î bi”n ß´ng (DOC), Di‘n Ƶn khu v˘c ASEAN (ARF), HÈi nghfi c∏c BÈ tr≠Îng QuËc phflng ASEAN (ADMM), HÈi nghfi BÈ tr≠Îng ASEAN v“ tÈi phπm xuy™n quËc gia (AMMTC), vµ C´ng ≠Ìc ASEAN v“ chËng khÒng bË vµ c∏c v®n ki÷n kh∏c nhªm Æ∂m b∂o hfla b◊nh vµ an ninh khu v˘c. ASEAN 16 nh†n mπnh t«m quan tr‰ng cÒa vi÷c Æi“u phËi vµ phËi hÓp hi÷u qu∂ gi˜a c∏c c¨ quan Æa l‹nh v˘c trong phπm vi cÒa APSC vµ nhu c«u c„ c∏ch ti’p cÀn chi’n l≠Óc trong qu∏ tr◊nh th˘c hi÷n K’ hoπch tÊng th” v“ APSC. V“ cÈng ÆÂng kinh t’ ASEAN (AEC). ASEAN 16 ghi nhÀn c∏c s∏ng ki’n nhªm h≠Ìng tÌi s˘ li™n k’t khu v˘c rÈng lÌn h¨n th´ng qua vi÷c xem xät ÆÂng thÍi

c∏c khuy’n nghfi cÒa Hi÷p Æfinh t˘ do th≠¨ng mπi ß´ng É (EAFTA) vµ Quan h÷ ÆËi t∏c kinh t’ toµn di÷n ß´ng É (CEPEA). ASEAN 17 vµo th∏ng 10-2010 sœ trao ÆÊi vÌi c∏c ÆËi t∏c ÆËi thoπi v“ chi“u h≠Ìng ph∏t tri”n t≠¨ng lai cÒa c†u trÛc khu v˘c trong Æ„ ASEAN Æ„ng vai trfl nflng cËt. V“ cÈng ÆÂng v®n h„a - x∑ hÈi ASEAN (ASCC). ASEAN 16 hoan ngh™nh vi÷c thµnh lÀp U˚ ban thÛc Æ»y vµ B∂o v÷ quy“n cÒa phÙ n˜ vµ trŒ em ASEAN (ACWC) nh≠ buÌc ph∏t tri”n quan tr‰ng trong s˘ ph∏t tri”n cÒa ASEAN, g„p ph«n t®ng c≠Íng hÓp t∏c khu v˘c vµ bÊ trÓ cho c∏c nÁ l˘c quËc gia Æ” thÛc Æ»y s˘ thfinh v≠Óng, ph∏t tri”n, trao quy“n, vµ kh∂ n®ng tham d˘ cÒa phÙ n˜ vµ trŒ em trong ti’n tr◊nh x©y d˘ng cÈng ÆÂng ASEAN. ASEAN 16 nh†t tr› t®ng c≠Íng nhÀn th¯c v“ ASEAN, tπo ˝ th¯c chung v“ CÈng ÆÂng ASEAN {cÒa chÛng ta} vµ ˝ th¯c CÈng ÆÂng ASEAN vµ b∂o v÷ b∂n sæc v®n h„a cÚng nh≠ Æa dπng v®n h„a. V“ thu hãp kho∂ng c∏ch ph∏t tri”n. ASEAN 16 khºng Æfinh, thu hãp kho∂ng c∏ch ph∏t tri”n gi˜a c∏c n≠Ìc thµnh vi™n lµ mÈt trong nh˜ng ≠u ti™n cÒa hÓp t∏c nÈi khËi ASEAN cÚng nh≠ hÓp t∏c gi˜a ASEAN vÌi b™n ngoµi nhªm mÙc Æ›ch thÛc Æ»y li™n k’t ASEAN, gÛp Æπt Æ≠Óc mÙc ti™u v“ mÈt CÈng ÆÂng ASEAN c©n bªng, c„ t›nh thu nπp vµ b“n v˜ng h¨n n˜a. V“ quan h÷ ÆËi ngoπi ASEAN. ASEAN 16 ghi nhÀn vµ hµi lflng ÆËi vÌi c∏c ti’n bÈ trong hÓp t∏c cÒa ASEAN vÌi c∏c ÆËi t∏c b™n ngoµi trong c∏c khu´n khÊ cÒa ASEAN+1, ASEAN+3 vµ ti’n tr◊nh ß´ng É; nh†n mπnh t«m quan tr‰ng cÒa hÓp t∏c ASEAN vÌi c∏c ÆËi t∏c b™n ngoµi trong vi÷c duy tr◊ hfla b◊nh vµ Ên Æfinh cÒa khu v˘c, n©ng cao li™n k’t nÈi khËi ASEAN, thu hãp kho∂ng c∏ch ph∏t tri”n, t®ng c≠Íng k’t nËi trong ASEAN vµ mÎ rÈng k’t nËi ASEAN ra c∂ khu v˘c. V“ c∏c v†n Æ“ quËc t’ vµ khu v˘c. ASEAN 16 th∂o luÀn s©u rÈng v“ t◊nh h◊nh kinh t’, tµi ch›nh th’ giÌi vµ ∂nh h≠Îng cÒa n„ tÌi khu v˘c; ti’p tÙc Òng hÈ khu´n khÊ G-20 Æ” h≠Ìng tÌi s˘ ph∏t tri”n mπnh, b“n v˜ng vµ Ên Æfinh. Vi÷t Nam vÌi t≠ c∏ch lµ ChÒ tfich Æ≠¨ng nhi÷m cÒa ASEAN, vµ c∏c ChÒ tfich k’ ti’p cÒa ASEAN sœ ti’p tÙc Æ≠Óc mÍi Æ’n d˘ c∏c HÈi nghfi cÒa G20 n®m nay vµ c∏c n®m sau Æ” chia sŒ nh˜ng ˝ ki’n c„ t›nh x©y d˘ng, quan Æi”m vµ kinh nghi÷m cÒa ASEAN. 

45


QuËc t’

ANTHONY {NG¶òI TH` T¶} TRONG Bó N°M ßIåP VI£N

CAMBRIDGE

a

nthony Blunt (1907-1983) lµ mÈt Æi÷p vi™n cÒa KGB hoπt ÆÈng r†t hi÷u qu∂ trong giai Æoπn tr≠Ìc, trong vµ sau Chi’n tranh th’ giÌi II. Blunt lµ {Ng≠Íi th¯ t≠} trong bÈ n®m Æi÷p vi™n Cambridge nÊi ti’ng, Æ≠Óc ch›nh Allen Dulles - c˘u gi∏m ÆËc CÙc t◊nh b∏o trung ≠¨ng M¸ CIA - c¨ quan t◊nh b∏o ÆËi Æfich cÒa KGB trong chi’n tranh lπnh, thıa nhÀn lµ {nh„m Æi÷p vi™n hi÷u qu∂ nh†t th’ chi’n th¯ II}. Trong thÍi gian lµm vi÷c cho KGB, Blunt Æ∑ cung c†p cho Li™n X´ hµng ngh◊n tµi li÷u tuy÷t mÀt, g„p ph«n giÛp Li™n X´ næm Æ≠Óc nh˜ng th·a thuÀn ri™ng rœ gi˜a M¸ - Anh vÌi ph∏t x›t ߯c khi sæp k’t thÛc Chi’n tranh th’ giÌi II. {BÈ N®m Cambridge} nÊi ti’ng gÂm Guy Burgess (1911-1963), Donald McLean (1913-1983), Harold Kim Philby

46

NGUY£N MInH (1912-1988) Anthony Blunt (1907-1983) vµ John Cairncross (1913-1995). M∆c dÔ c„ nh˜ng lÀp luÀn ng≠Óc cho rªng {BÈ N®m Cambridge} lµ mÈt mµn kfich cÒa MI6 - C¨ quan t◊nh b∏o Anh - Æ∏nh lıa KGB nhªm do th∏m th´ng tin vµ n®m Æi÷p vi™n nÊi ti’ng tr™n lµ ng≠Íi cÒa MI6 x©m nhÀp vµo KGB ch¯ kh´ng ph∂i ng≠Óc lπi, nh≠ng kh´ng th” phÒ nhÀn rªng {BÈ N®m Cambridge} Æ∑ cung c†p cho Li™n X´ r†t nhi“u tin t¯c quan tr‰ng tı giai Æoπn chu»n bfi Chi’n tranh th’ giÌi II cho Æ’n ›t nh†t lµ Æ«u nh˜ng n®m 1950. Trong sË n®m Æi÷p vi™n cÒa {BÈ N®m Cambridge}, Anthony Blunt lµ mÈt nh©n vÀt r†t ph¯c tπp, ´ng lµ Æi÷p vi™n hoπt ÆÈng l©u nh†t, lµ ng≠Íi duy nh†t tı chËi Ƶo t»u sang Li™n X´ khi bfi ph∏t hi÷n vµ lµ ng≠Íi duy nh†t Æ≠Óc cho lµ Æ∑ khai b∏o toµn bÈ vÌi MI6 Æ” ÆÊi lπi kh´ng bfi truy tË. Anthony Blunt sinh ngµy 26-91907 trong mÈt gia Æ◊nh danh gi∏ Î Bournemouth, mÈt thµnh phË nh· ven bi”n mi“n Nam n≠Ìc Anh. §ng lµ con th¯ ba cÒa linh mÙc Stanley Blunt

vµ bµ Hilda Violet. Mã ´ng lµ em b∏ t≠Ìc Strathmore - bË vÓ vua George VI cÒa n≠Ìc Anh. Sau khi George VI qua ÆÍi n®m 1952, c´ng chÛa Elizabeth l™n k’ vfi trÎ thµnh N˜ hoµng Elizabeth II th◊ quan h÷ cÒa Anthony Blunt vÌi ng≠Íi trfi v◊ n≠Ìc Anh cµng g«n gÚi h¨n. Sau Chi’n tranh th’ giÌi II, ´ng trÎ thµnh cË v†n cho N˜ hoµng vµ lµ tÊng qu∂n kho s≠u tÀp c∏c t∏c ph»m ngh÷ thuÀt cÒa Hoµng gia Anh. N®m 1956 ´ng Æ≠Óc phong t≠Ìc Hi÷p s‹. Tı nh·, Anthony Blunt t· ra lµ mÈt cÀu bä xu†t sæc, Æ∆c bi÷t lµ trong


BLUNT to∏n h‰c. Ngoµi ra, ´ng cfln c„ ni“m Æam m™ s©u sæc vÌi hÈi h‰a, l‹nh v˘c sau nµy ´ng gæn b„ c∂ ÆÍi. N®m 1926, khi 19 tuÊi, Anthony ÆuÓc h‰c bÊng vµo thºng tr≠Íng Æπi h‰c danh gi∏ Cambridge. Do thµnh t›ch h‰c tÀp xu†t sæc, ´ng Æ≠Óc gi˜ lπi tr≠Íng gi∂ng dπy vµ nghi™n c¯u. Trong nh˜ng n®m 30 cÒa th’ k˚ XX, do hÀu qu∂ cÒa cuÈc Æπi suy tho∏i kinh t’ 1929-1933, tπi c∏c tr≠Íng Æπi h‰c lÌn cÒa Anh xu†t hi÷n nh˜ng nh„m, hÈi k›n c„ c∂m t◊nh vÌi chÒ ngh‹a cÈng s∂n, h‰ cho rªng chÒ ngh‹a cÈng s∂n ch›nh lµ lËi tho∏t cho chÒ ngh‹a t≠ b∂n vµ mang lπi no †m cho sË Æ´ng. L∑nh Æπo NKVD - ti“n th©n cÒa KGB - bªng s˘ nhπy bän chi’n l≠Óc tuy÷t vÍi Æ∑ nhÀn th†y xu h≠Ìng Æ„ trong giÌi sinh vi™n ≠u tÛ cÒa Anh vµ ti’n hµnh tuy”n mÈ nh˜ng sinh vi™n nµy Æ” x©m nhÀp vµo c∏c c¨ quan Æ«u n∑o cÒa ch›nh phÒ Anh sau nµy. N®m 1933, l«n Æ«u ti™n Æ∆t ch©n Æ’n Li™n X´, Anthony Blunt Æ∑ c„ †n t≠Óng mπnh mœ vÌi chÒ ngh‹a cÈng s∂n. Khi trÎ v“ Anh, Blunt muËn gia nhÀp ß∂ng CÈng s∂n Anh, tuy nhi™n Guy Burgess, mÈt h‰c trfl cÒa ´ng, sau nµy lµ {ng≠Íi th¯ hai} trong {BÈ N®m Cambridge}, khuy™n ´ng n™n gia nhÀp NKVD Æ” Æ„ng g„p Æ≠Óc nhi“u h¨n cho s˘ nghi÷p chung. Vµ tı Æ©y bæt Æ«u s˘ hÓp t∏c gi˜a Blunt vÌi KGB. Ban Æ«u Blunt c„ nhi÷m vÙ l˘a ch‰n nh˜ng sinh vi™n ≠u tÛ c„ xu h≠Ìng th©n cÈng s∂n Æ” b∏o c∏o vÌi KGB tÊ ch¯c ti’p cÀn vµ tuy”n mÈ. VÌi vai trfl mÈt gi∂ng vi™n Æπi h‰c Cambridge, Blunt Æ∑ hoµn thµnh xu†t sæc nhi÷m vÙ Æ≠Óc giao. Trong sË nh˜ng ng≠Íi Blunt tr˘c ti’p tuy”n mÈ c„ John Cairncross sau trÎ thµnh {ng≠Íi th¯ n®m} trong nh„m Æi÷p vi™n Cambridge, ng≠Íi cung c†p nhi“u th´ng tin qu˝ gi∏ giÛp Li™n X´ næm Æ≠Óc qu∏ tr◊nh ch’ tπo bom nguy™n tˆ cÒa M¸ vµ t˘ m◊nh ch’ tπo thµnh c´ng bom nguy™n tˆ. Khi Chi’n tranh th’ giÌi II bæt Æ«u, Blunt Æ≠Óc gˆi Æi Ƶo tπo tπi H‰c vi÷n

t◊nh b∏o cÒa BÈ QuËc phflng Anh. Th∏ng 12-1939, Æπi Ûy Blunt Æ≠Óc bÊ nhi÷m l∑nh Æπo phflng c∂nh s∏t d∑ chi’n tπi Toulon, Ph∏p. Th∏ng 5-1940, khi ߯c quËc x∑ t†n c´ng Ph∏p, c¨ quan nµy chuy”n v“ London vµ Blunt chuy”n sang lµm vi÷c tπi c¨ quan an ninh Anh - MI5. Trong Chi’n tranh th’ giÌi II, nhÍ gi∂i m∑ Æ≠Óc bÈ kh„a Enigma cÒa ߯c, n™n nh˜ng tin t¯c tuy÷t mÀt Æ≠Óc m∑ h„a cÒa ߯c Æ“u bfi Anh kh∏m ph∏ th´ng qua chi’n dfich ULTRA. Blunt tr˘c ti’p tham gia chi’n dfich ULTRA n™n c„ Æi“u ki÷n ti’p xÛc vÌi nhi“u tin t¯c tuy÷t mÀt. C„ th” n„i, nh˜ng tin t¯c tËi mÀt cÒa ߯c quËc x∑ Æ∑ vflng qua c¨ quan t◊nh b∏o Anh Î London Æ” Æ’n Moscow. Blunt Æ∑ chuy”n cho KGB khËi l≠Óng lÌn tµi li÷u c„ gi∏ trfi v“ c¨ c†u nh©n s˘ cÒa MI5, danh s∏ch c∏c Æi÷p vi™n Li™n X´ Æang hoπt ÆÈng tπi London bfi MI5 ph∏t hi÷n vµ theo d‚i, c∏c Æi÷p vi™n ߯c cµi cæm tr™n l∑nh thÊ Li™n X´ vµ bË tr› l˘c l≠Óng cÒa ߯c tr™n m∆t trÀn ph›a ß´ng. CÚng ch›nh Blunt lµ ng≠Íi Æ∑ sÌm cung c†p th´ng tin cho Li™n X´ v“ nh˜ng th·a thuÀn ri™ng gi˜a M¸ Anh vÌi ߯c quËc x∑ trong nh˜ng n®m cuËi chi’n tranh, tπo lÓi th’ r†t lÌn cho Li™n X´ trong qu∏ tr◊nh Ƶm ph∏n vÌi M¸, Anh khi k’t thÛc cuÈc chi’n. Sau chi’n tranh, Blunt Æ≠Óc bÊ nhi÷m lµ cË v†n cho vua George VI vµ sau Æ„ lµ N˜ hoµng Elizabeth II. NhÍ vfi tr› nµy, ´ng c„ quan h÷ rÈng r∑i vÌi c∏c thµnh vi™n cÒa ch›nh phÒ Anh vµ ti’p tÙc cung c†p cho KGB nhi“u tin t¯c c„ gi∏ trfi. S˘ bπi lÈ cÒa Blunt kh´ng ph∂i do sai l«m cÒa ´ng mµ lµ tı mÈt thµnh vi™n kh∏c cÒa nh„m {BÈ N®m Cambridge} - Guy Burgess ng≠Íi tıng lµ h‰c trfl vµ lµ bπn th©n thi’t cÒa ´ng. N®m 1951, khi ph∏t hi÷n Donald Mc.Lean Æ∑ bfi lÈ, Guy Burgess khi Æ„ Æang lµm vi÷c tπi ßπi s¯ qu∏n Anh Î M¸ Æ∑ trÎ v“ London b∏o cho Mc.Lean bi’t, sau Æ„ cÔng Mc.Lean Ƶo t»u sang Moscow. Ch›nh s˘ Ƶo t»u cÒa Burgess khi’n c¨ quan an ninh cÒa Anh bæt Æ«u Æ”

˝ Æ’n Blunt v◊ mËi quan h÷ s©u sæc gi˜a hai ng≠Íi. Sau Æ„ MI5 nhi“u l«n th»m v†n Blunt nh≠ng kh´ng t◊m Æ≠Óc bªng ch¯ng cÙ th”. ß’n n®m 1964, Michael Straight, ng≠Íi mµ Blunt tuy”n mÈ kh´ng thµnh tı khi cfln Î tr≠Íng Cambridge, b∏o cho MI5 bi’t nh˜ng chi ti’t v“ ´ng vµ l«n nµy tr≠Ìc nh˜ng bªng ch¯ng kh´ng th” chËi c∑i Blunt buÈc ph∂i thıa nhÀn qu∏ tr◊nh cÈng t∏c cÒa m◊nh vÌi KGB. Blunt khai h’t nh˜ng g◊ ´ng bi’t vÌi MI5 Æ” ÆÊi lπi sœ kh´ng bfi truy tË vµ gi˜ k›n m‰i chuy÷n. Sau Æ„ ´ng Æoπn tuy÷t vÌi c´ng vi÷c t◊nh b∏o vµ chuy™n t©m vµo nghi™n c¯u lfich sˆ hÈi h‰a cÊ Æi”n ch©u ¢u. Ngµy 21-11-1979, ThÒ t≠Ìng Anh Margaret Thatcher, trong mÈt ÆÈng th∏i b†t ngÍ, Æ∑ c´ng bË tr≠Ìc Hπ vi÷n Anh v“ nh˜ng vi÷c lµm cÒa Blunt nh≠ng tuy™n bË kh´ng c„ ˝ Æfinh lµm hπi ´ng. Sau s˘ vi÷c nµy, Blunt trÎ v“ sËng l∆ng lœ Î London vµ bæt Æ«u vi’t hÂi k˝. §ng qua ÆÍi tπi London ngµy 26-3-1983. Sau khi ´ng ch’t, cuËn hÂi k˝ cÒa ´ng Æ≠Óc gˆi vµo th≠ vi÷n quËc gia Anh vµ theo y™u c«u cÒa ng≠Íi Æ∑ khu†t, n„ chÿ Æ≠Óc c´ng bË sau Æ„ 1/4 th’ k˚. Th∏ng 7-2009, cuËn hÂi k˝ cÒa ´ng Æ∑ Æ’n hπn c´ng bË tr≠Ìc c´ng chÛng. CuËn hÂi k˝ dµi 30.000 tı nµy chÒ y’u Æ“ cÀp tÌi qu∏ tr◊nh ´ng Æ≠Óc tuy”n mÈ vµo KGB vµ c∏c quan h÷ c∏ nh©n cÒa ´ng. Nh≠ng chi ti’t v“ hoπt ÆÈng t◊nh b∏o cÒa {ng≠Íi th¯ t≠} lπi kh´ng Æ≠Óc nhæc Æ’n. CuËn hÂi k˝ cÒa ´ng cÚng kh´ng ti’t lÈ th´ng tin g◊ v“ nh©n vÀt KGB Æ∑ chÿ Æπo ´ng vµ t™n tuÊi nh˜ng Æi÷p vi™n do ´ng tuy”n mÈ. MÈt l«n n˜a, Anthony Blunt lπi khi’n cho c∏c nhµ nghi™n c¯u t◊nh b∏o ti’p tÙc ph∂i suy Æo∏n v“ ´ng, mÈt thµnh vi™n Hoµng gia Anh, mÈt h‰c gi∂ uy™n b∏c vµ mÈt Æi÷p vi™n kh´ng h“ ƨn gi∂n cÒa KGB. 

47


QuËc t’

BALI

ß∂o thi™n Æ≠Íng

 Bi”u di‘n ngoµi trÍi phÙc vÙ du kh∏ch. Ånh DI LI

48

DI LI

n

g≠Íi ta th≠Íng g‰i Bali lµ Thi™n Æ≠Íng nhi÷t ÆÌi, B◊nh minh cÒa th’ giÌi, hay VÔng Ɔt cÒa ngµn ng´i Æ“n. CÔng vÌi Æ∂o Maldives, Hawaii, Santorini... Bali trÎ thµnh mÈt trong nh˜ng n¨i nghÿ d≠Ïng tËt nh†t th’ giÌi theo s˘ b◊nh ch‰n cÒa c∏c tÊ ch¯c du lfich quËc t’. Bali lµ mÈt trong nh˜ng hfln Æ∂o nªm Î ph›a Æ´ng Java, dµi 150km, rÈng 80km. H¨n 90% d©n sË Bali theo Æπo Hindu ch¯ kh´ng theo Æπo HÂi nh≠ c∏c hfln Æ∂o kh∏c cÒa Indonesia (85% d©n sË Indonesia theo Æπo HÂi), n™n Æi Æ©u cÚng th†y nh˜ng ng´i Æ“n Hindu Æ∆c tr≠ng. ß’n Bali, mÌi bi’t l˝ do v◊ sao hfln Æ∂o nµy lπi Æ≠Óc b◊nh ch‰n lµ n¨i nghÿ d≠Ïng tËt nh†t, v≠Ót qua c∂ Santorini cÒa Hy Lπp vµ Hawaii cÒa M¸, v◊ sao trong suËt g«n chÙc n®m lu´n bfi Æe d‰a bÎi khÒng bË mµ Bali v…n thu hÛt Æ´ng Æ∂o kh∏ch du lfich. N’u nh≠ Æ∂o Tahiti nÊi ti’ng vÌi nh˜ng b∑i bi”n m≠Ìt dµi c∏t træng, Hawaii vÌi nh˜ng con s„ng cuÈn bÍ r†t th›ch hÓp cho l≠Ìt s„ng, Pattaya c„ nh˜ng trfl ch¨i tr™n bi”n thÛ vfi vµ ÆÈc Æ∏o, Luang Prabang c„ nh˜ng tour mπo hi”m tr™n suËi trong rıng, Siem Reap c„ nh˜ng di s∂n v®n h„a †n t≠Óng, Singapore n≠Ím n≠Óp trung t©m th≠¨ng mπi, HÈi An phong vfi cÊ k›nh vÌi nh˜ng cˆa hµng Æ l≠u ni÷m thÒ c´ng m¸ ngh÷ ÆÈc Æ∏o, HÂng K´ng Æ«y r…y c∏c qu∏n bar vµ sµn nh∂y th©u Æ™m suËt s∏ng, th◊ Bali c„ Æ«y ÆÒ t†t c∂ nh˜ng Æi“u Æ„. ThÀt Æ∏ng kinh ngπc. ß’n hfln Æ∂o nµy, du kh∏ch c„ th” l™n rıng xuËng b” trong vflng mÈt ngµy. S∏ng Æi du lfich mπo hi”m, chi“u lπi v“ mua sæm trong c∏c phË x∏ Æ´ng ÆÛc. Chi“u ngæm hoµng h´n r¨i tr™n Æ“n Tanah Lot, Æ™m v“ lπi dÀp d◊u trong hµng tr®m vÚ tr≠Íng s´i ÆÈng Î b∑i bi”n Kuta. D≠Íng nh≠ ng≠Íi ta c„ th” t◊m th†y m‰i th¯ c«n c„ trong


 Ånh H&J Library mÈt chuy’n du lfich tr™n hfln Æ∂o bä nh· nµy. Ngay tr™n con Æ≠Íng tı s©n bay Ngurah Rai v“ kh∏ch sπn, du kh∏ch Æ∑ †n t≠Óng bÎi nh˜ng t≠Óng Ƶi khÊng l m´ t∂ c∏c th«n thoπi cÒa ng≠Íi Bali. ß“n Ƶi xu†t hi÷n khæp m‰i n¨i, ch„p m∏i nh‰n vÌi ki’n trÛc Æ∆c tr≠ng ki”u Hindu pha trÈn phong c∏ch b∂n Æfia. C¨ b∂n v…n lµ c∏c Æ“n thÍ Uluwatu, Tanah Lot, Pura Besakih... MÈt Æi“u thÛ vfi lµ khi b≠Ìc vµo b†t c¯ khu v˘c t´n gi∏o nµo, du kh∏ch m∆c qu«n so„c ho∆c v∏y ngæn Æ“u Æ≠Óc ph∏t cho mÈt chi’c xµ r´ng qu†n ph«n th©n d≠Ìi. Nhi“u ng≠Íi m∆c qu«n dµi rÂi cÚng Æfli xµ r´ng Æ” chÙp ∂nh. C∏c nh©n vi™n trong si™u thfi, khu du lfich ph«n nhi“u m∆c xµ r´ng vµ ch›t kh®n, c∂ nam l…n n˜. Xµ r´ng Æ≠Óc b∏n khæp m‰i n¨i, c∂ tr™n b∑i bi”n. ߆y lµ mÈt m∂nh v∂i bªng lanh hoa ÆÒ mµu sæc, rÈng bªng c∏i ch®n ƨn, r†t ti÷n dÙng, qu†n d≠Ìi th©n lµm v∏y, ch›t l™n Æ«u lµm kh®n, choµng l™n ng≠Íi lµm ∏o, c∏c c´ g∏i cfln tr∂i tr™n b∑i bi”n Æ” nªm ph¨i næng. Kh› hÀu cÒa Bali m∏t mŒ, l™n ÆÈ cao g«n ngang Æÿnh nÛi lˆa th◊ ti’t trÍi lπnh Æ’n ÆÈ dÔ nhµ hµng Î Æ©y c„ t«m nh◊n tuy÷t Æãp tr´ng ra h Batur vµ mi÷ng nÛi lˆa mµ kh´ng ai d∏m ra ban c´ng ngÂi nh†m nh∏p b˜a tr≠a.

NÛi lˆa Kintamani lµ khung c∂nh hÔng v‹ vµ tr∏ng l÷ bÀc nh†t cÒa Æ∂o Bali. H n≠Ìc Batur phºng l∆ng nh≠ mÈt t†m g≠¨ng xanh Æ∆t d≠Ìi ch©n ng‰n nÛi t˘a ngµn ÆÍi nay v…n th’. D‰c tri“n nÛi ÆËi di÷n vÌi nÛi lˆa vµ h n≠Ìc lµ c∏c nhµ hµng. ThÀt chºng cfln vfi tr› nµo tuy÷t h¨n th’ cho mÈt nhµ hµng. Ng≠Íi ta vıa ®n buffet vÌi m„n Babi Guling, Bekek Betutu, Sate Litit, Nasi Kuning, vıa uËng bia Bintang vµ ngæm Æÿnh nÛi mÍ ∂o s≠¨ng kh„i qua cˆa k›nh. Tr≠Ìc cˆa c∏c nhµ hµng, nh≠ m‰i khu du lfich ch©u É kh∏c, Æ´ng ÆÛc ng≠Íi giµ trŒ con b∏n Æ l≠u ni÷m vµ xµ r´ng. ß∆c bi÷t, Bali cfln Æ∆c tr≠ng vÌi {m„n tattoo dπo}. ß„ lµ nh˜ng thanh ni™n trŒ c«m tÀp m…u h◊nh tattoo (h◊nh x®m) mÍi du kh∏ch. N’u ÆÂng ˝, ch‰n m…u, sau khi m∆c c∂ gi∏ (kho∂ng 50.000 ÆÂng ti“n Vi÷t), anh ta sœ ngÂi vœ cho du kh∏ch, l™n c∏nh tay, bæp ch©n, l≠ng, bÙng tÔy ˝. Vœ bªng mÈt th¯ m˘c keo mµu Æen Æ∆c qu∏nh ch’ bi’n bªng c´ng th¯c g◊ kh´ng r‚, nh≠ng chıng nˆa ti’ng sau n„ sœ kh´ lπi thµnh lÌp mµng. B„c lÌp mµng Æ„ Æi Æ” lπi h◊nh x®m mµu Æen r†t Æãp. H◊nh s®m nµy c„ gi∏ trfi tπm thÍi, qua vµi l«n tæm n≠Ìc lµ tr´i h’t. ô Æ©u cÚng th†y c„ tattoo dπo, tr™n b∑i bi”n, trong khu chÓ trÍi, Î c∏c khu du lfich... H‰ nhao ra chµo mÍi r†t nhi÷t

t◊nh. ß©y lµ mÈt ngh“ ki’m Æ≠Óc v◊ nguy™n li÷u kh´ng tËn käm, vœ lπi r†t nhanh, chÿ m†t c´ng chµo mÍi. MÈt trong nh˜ng Æi”m kh´ng th” kh´ng ghä th®m khi Æ’n Bali lµ c∏c lµng ngh“ truy“n thËng nh≠ lµng Celuk nÊi ti’ng vÌi ngh“ trang s¯c vµng bπc; lµng Mas vÌi ngh“ khæc gÁ; lµng Pelihatan chuy™n vœ tranh... Lµng nµo lµng †y thºng tæp nh≠ nh˜ng con phË cÊ HÈi An, ki’n trÛc xinh xæn, d‘ th≠¨ng, kh´ng gian y™n t‹nh, ng‚ Æ≠Íng sπch sœ. ß“n thi™ng Tanah Lot th˘c ch†t chÿ lµ mÈt ng´i Æ“n nh· x›u x©y tr™n mÈt m‚m Æ∏ h≠Ìng nˆa m∆t ra bi”n. Ng´i Æ“n Æ≠Óc c∏c tu s‹ Bµ La M´n x©y d˘ng nhªm bµy t· lflng k›nh tr‰ng cÒa con ng≠Íi ÆËi vÌi s˘ che chÎ cÒa n˜ th«n bi”n. Nh≠ng Æi“u mµ du kh∏ch mong muËn nh†t kh´ng ph∂i Æi l‘ Æ“n mµ ngæm hoµng h´n r¨i tr™n m∆t bi”n. Vfi tr› cÒa Æ“n Tanah Lot lµ n¨i l˝ t≠Îng nh†t Bali Æ” ngæm hoµng h´n. Bali mang vŒ hoang d∑ cÒa mÈt Ɔt n≠Ìc c„ tÌi 17.000 hfln Æ∂o vÌi nh˜ng nÛi lˆa Æang {sËng}, nh˜ng con rÂng Komodo vµ thÊ d©n Dani, Yali l»n khu†t trong rıng s©u. VÌi t†t c∂ nh˜ng nät quy’n rÚ Æ„, Bali Æ∑ Æ≠Óc m÷nh danh lµ Æ∂o Thi™n Æ≠Íng. 

49


50 05.2010 VHQS

Ånh

Tri”n l∑m ∂nh

{ˇng k›nh ph„ng vi™n}

 C∏c trπi vi™n nhÀn bªng chÛng nhÀn. Ånh Nghi™m Th’ Long

Vıa qua CLB Nhi’p ∂nh Chi’n s‹ b∏o Qu©n ÆÈi nh©n d©n phËi hÓp vÌi HÈi Nhi’p ∂nh thµnh phË H Ch› Minh Æ∑ tÊ ch¯c trπi s∏ng t∏c ∂nh ngh÷ thuÀt tπi Thµnh phË VÚng Tµu. C∏c trπi vi™n Æ∑ Æ≠Óc ti’p thu nh˜ng kinh nghi÷m s∏ng t∏c ∂nh tı c∏c NSNA uy t›n, Æi s∏ng t∏c ∂nh tπi c∏c mÈt sË Æ¨n vfi qu©n ÆÈi vµ c∏c Æfia ph≠¨ng. K’t thÛc trπi s∏ng t∏c, 30 trπi vi™n Æ∑ Æ≠Óc nhÀn bªng ch¯ng nhÀn cÒa HÈi Nhi’p ∂nh thµnh phË H Ch› Minh. Vµo ngµy 19-4, CLB Æ∑ tÊ ch¯c tri”n l∑m ∂nh {ˇng k›nh ph„ng vi™n} nhªm chµo mıng 35 n®m gi∂i ph„ng mi“n Nam, thËng nh†t Ɔt n≠Ìc vµ chµo mıng ßπi hÈi l«n th¯ 6 HÈi Nhi’p ∂nh Thµnh phË H Ch› Minh. Tπp ch› V®n h„a Qu©n s˘ giÌi thi÷u mÈt sË ∂nh s∏ng t∏c cÒa c∏c trπi vi™n. ßOÄN HOÄI TRUNG

1

2

3

4

5

6

1. Qu©n d©n Æ∂o Long S¨n, tÿnh Bµ Rfia VÚng Tµu tu«n tra tr™n bi”n, ßOÄN HOÄI TRUNG 2. Mæt th«n tr™n Æÿnh nÛi, KIM LOAN 3. Trao ÆÊi kinh nghi÷m, TR@C S•N 4. T˘ v÷ C´ng ty cao su Ch©u ߯c, L£ MINH TH§NG 5. C´ng ngh÷ mÌi, H¤NG THÉI 6. D©n qu©n x∑ Æ∂o Long S¨n luy÷n tÀp, L™ ng‰c Æπt 7. N›n thÎ, BùI NGñC NóI 7


VAN HOA QUAN SU. MAY 2010  

VAN HOA QUAN SU MAGAZINE. MAY 2010, ISSUE 57 TAP CHI VAN HOA QUAN SU. TONG CUC CHINH TRI VIETNAM

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you