Page 1

TOP. M agazine โ€ข 2 018

Duurzaam ondernemen, zรณ doen we dat Genomineerden: De Lepelaar, Sint Maarten OK Plant, Naaldwijk Royal Lemkes, Bleiswijk


Genomineerden Tuinbouw Ondernemersprijs 2018 gefeliciteerd met jullie nominatie, durf, daadkracht en doorzettingsvermogen. ADVERTENTIE

In bedrijf blijven. Stilstand voorkomen, risico’s in beeld en maatregelen nemen. Interpolis denkt daarover graag mee, zodat ondernemers vooruit kunnen. Royal Lemkes, De Lepelaar en OK Plant: hartelijk gefeliciteerd met jullie nominatie voor de Tuinbouw Ondernemersprijs 2018


Nico Koomen, voorzitter Tuinbouw Ondernemersprijs

Kleur en variatie Duurzaam ondernemen krijgt steeds meer kleur. Dat merken we ook dit jaar bij het beoordelen van de kandidaten voor de Tuinbouw Ondernemersprijs. Het karakter van deze ondernemingen is volledig verschillend, maar allemaal staan ze stil bij de footprint die ze achterlaten. Ieder op eigen wijze.

Kleur en variatie van bedrijven, daar wil ik sowieso graag bij stil staan. Ieder jaar krijgen wij meer dan voldoende kandidaten die worden voorgedragen of die zichzelf aanmelden. Zelfs na 32 jaar zitten er steeds weer nieuwe pareltjes tussen. Soms zijn het bedrijven die door hun activiteiten ineens wat meer opvallen en soms zijn het bedrijven die we al jarenlang kennen, maar die juist nu een bijzondere transitie hebben doorgemaakt. Daarom wil ik de jury eens in de schijn­werpers zetten. EÊn van de meest waardevolle elementen van de beoordelingsprocedure is dat de jury volledig onafhankelijk van het bestuur haar ingewikkelde werk doet. De juryleden kijken niet naar de omvang van bedrijven of de sector die zij vertegenwoordigen. Nee, ze beoordelen bedrijven binnen het kleurrijke spectrum op nauwkeurig vastgelegde criteria, waarbij hun duurzaamheid en evenwichtig ondernemerschap zwaar tellen. Eigenlijk leidt dat altijd tot een goed afgewogen beslissing.

Ondernemen in het buitenland Het door HAS-studenten uitgevoerde onderzoek naar de overeenkomsten tussen topondernemers in 2015 deed ons als bestuur besluiten om meer in te zetten op communicatie. Die strategie begint nu zijn vruchten af te werpen. Wij ondersteunen winnaar en genomineerden gedurende het hele jaar, zodat zij meer aandacht krijgen voor hun onderneming. Daarnaast hebben wij onlangs een overeenkomst gesloten met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die onze kandidaten ondersteuning gaat geven bij ondernemen in het buitenland. De Nederlandse tuinbouw blinkt uit in duurzaamheid en kan daarin wereldwijd van betekenis zijn.

International Grower Of The Year Awards Bijzonder trots zijn wij op JUB Holland en Ter Laak Orchids, respectievelijk winnaar in 2017 en genomineerde in 2016. Beide bedrijven zijn inmiddels genomineerd voor de International Grower of the Year Awards 2018. Deelname aan deze internationale competitie opent weer nieuwe deuren voor hen. Er zijn dus voldoende redenen om bedrijven aan te melden voor de Tuinbouw Ondernemersprijs. De sector is namelijk altijd op zoek naar nog meer kleurrijke en gevarieerde ondernemers die ambassadeur willen zijn.

32e editie van de Tuinbouw Ondernemersprijs Duurzaam en evenwichtig ondernemerschap telt

3


123456 Zicht op duurzaamheid in de sierteeltketen MPS Jupiter 450 / P.O. Box 533 2675 ZT Honselersdijk T +31 (0)174 - 615 715 E info@my-mps.com I www.my-mps.com MPSCert

www.volgjebloemofplant.nl


Inhoud 6

Carola Schouten, Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ‘De bedrijven die ik tot nu toe heb bezocht, hebben mij nog enthousiaster gemaakt.'

10

Genomineerde De Lepelaar onderneemt succesvol met respect voor de natuur.

14

Genomineerde OK Plant koppelt creativiteit met kwaliteit.

18

Genomineerde Royal Lemkes wil haar klanten maximaal ontzorgen.

22

Gijs Kok, Royal FloraHolland en Richard Schouten, GroentenFruit Huis

’Wij bestaan dankzij de wisselwerking tussen natuur, mens en dier.’

‘Wij proberen ons bewust in het hogere segment te profileren.’

’Het is onze intentie om ons werk met bezieling te doen.’

over duurzaam ondernemen in de tuinbouw. ‘We hebben de technologie en de groene vingers om de wereld te helpen.’

En verder JUB Holland, de winnaar 2017 24 • samenwerking met RVO 26

Colofon TOP magazine is een uitgave van Stichting Tuinbouw Ondernemersprijs www.tuinbouwondernemersprijs.nl info@tuinbouwondernemersprijs.nl

Drukwerk Tuijtel, Hardinxveld-Giessendam

Advertenties Bureau Van Vliet, Zandvoort

Productiecoördinatie Diana Duijvestijn, DENK Communicatie

Copyright

Redactie

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming vooraf worden overgenomen

Pieternel van Velden, Krabbels Tekst en Beeld

Oplage 16.000

Ontwerp en vormgeving Bianca Dijkzeul

Fotografie Fotostudio Gerard-Jan Vlekke Shutterstock.com

5


6


Minister Carola Schouten

Sector moet stevig doorzetten en vooruitlopen op maatschappelijke ontwikkelingen De agrarische sector reageert enthousiast op de terugkeer van

te werken aan nieuwe producten die

het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, met

passen bij gezonde voeding met veel

boerendochter Carola Schouten aan het stuur. Ze heeft er zin in

vitaminen of weinig calorieën, of

om samen met de sector grote thema’s aan te pakken, die welzijn en welvaart beïnvloeden. Maar, ze verwacht ook een

planten die bijdragen aan een gezondere lucht in de leefomgeving. De sector zal deze lijn naar de

proactieve houding van ondernemers. Die is er, heeft ze gemerkt

toekomst stevig moeten doorzetten.

tijdens haar eerste contacten met boeren en tuinders.

De consument, de retail en maatschappelijke organisaties in binnenen buitenland stellen steeds verder-

Sinds de nieuwe kabinetsformatie is er

Wat is u het meest opgevallen bij uw

gaande eisen en daar zal de primaire

weer een ministerie van Landbouw,

eerste kennismaking met de land- en

sector op moeten anticiperen.

Natuur en Voedselkwaliteit. Wat gaat

tuinbouwsector?

Duurzaamheid is een dynamisch

de ondernemer er van merken?

“Ik ben nu twee maanden minister en

begrip en verduurzaming een continu

“Sinds mijn aanstelling merk ik

het valt me op hoe groot de inzet en

proces, dat de tuinbouw steeds

enthousiasme over het feit dat er weer

gedrevenheid is van de mensen en

opnieuw voor grote uitdagingen stelt.”

een zelfstandig ministerie is. Een eigen

bedrijven die ik tot nu toe heb

ministerie geeft erkenning aan de

bezocht. Of je nu boer, visser of

Circulaire tuinbouw gaat nog een

onmisbaarheid van zowel landbouw

tuinder bent: het is een manier van

stapje verder. Ziet u kansen?

als natuur en de noodzaak om die

leven waar je je hele ziel en zaligheid

“Bij ‘circulair’ gaat om het zo veel

twee dichter bij elkaar te brengen.

in legt. Ik zit nog volop in de kennis-

mogelijk sluiten van kringlopen en

Daarmee hebben we ook meer

makingsfase en ben nog niet in de

het gebruiken van zo min mogelijk

slagkracht in de ministerraad en een

gelegenheid geweest een tuinbouw-

middelen als energie, water, sub­straat,

duidelijk aanspreekpunt in Europa.

bedrijf te bezoeken. Dat zal binnen-

chemische gewasbeschermings-

kort gebeuren.”

middelen en meststoffen. Bij de

Als minister wil ik me graag inzetten

ver­werking van producten zal

voor LNV. Landbouw, natuur en

Hoe kijkt u aan tegen duurzaam

iedereen ook optimaal met grond­

voedsel gaan ons allemaal aan:

ondernemen in de tuinbouw? En op

stoffen en (rest)producten moeten

het gaat om ons welzijn en onze

welke punten kan het nog beter?

omgegaan. ‘Circulair’ wordt soms ook

welvaart. Om een sector waar we trots

“Duurzaam ondernemen zie ik als een

breder gezien. Naast de factor ‘planet’

op zijn, en natuurgebieden waarin we

belangrijke weg voor de toekomst.

ook voor ‘people’ en ‘profit’, dus

recreëren. Ik ben enorm gemotiveerd

Het is mij duidelijk dat de tuinbouw-

maatschappelijk verantwoord

daarmee aan de slag te gaan.

sector dat ook onderkent en al jaren

De bedrijven die ik tot nu toe heb

actief is, bijvoorbeeld op onderwerpen

bezocht hebben mij nog enthousias-

als energie, gewas­bescherming en

ter gemaakt.“

waterkwaliteit. Dit gebeurt ook door

Klimaat is dé uitdaging van dit moment 7


ondernemen met zorg voor onze

Veel pilots die zijn aangedragen door

aan de verdere verduurzaming

omgeving en ondernemers met

LTO vinden plaats in de tuinbouw,

moeten worden gewerkt. Een ander

toekomstperspectief. Gelet op de

zowel onder glas als buiten. Ik laat

innovatief kassysteem kan bijvoor-

innovatiekracht en het ondernemer-

onderzoeken of en welke systeem-

beeld ook aanpassing vragen van

schap, zie ik goede kansen voor de

aanpassingen nodig zijn om de

soorten gewassen, teeltomstandig-

tuinbouwsector om met circulaire

land- en tuinbouwsector te faciliteren.

heden, teeltwijze om de productie te

tuinbouw wereldwijd voorop te gaan

Uiteindelijk gaat het mij om een brede

verhogen en verbeteren van plant-

lopen. Het vormt een prachtige

navolging van duurzame teelt-

gezondheid.”

uitdaging voor de sector om dat vorm

concepten. Daarvoor is de sector

te geven in samenwerking met vele

aan zet.”

Vanaf de start, inmiddels 32 jaar geleden, is het ministerie partner van

partijen en ook de overheid.”

Klimaat is dé uitdaging van dit

de Tuinbouw Ondernemersprijs.

Lukt het de tuinbouw om het gebruik

moment. Welke uitdagingen

Wat wilt u de winnaar meegeven?

van gewasbeschermingsmiddelen terug

ziet u nog meer op het pad van de

“Het winnen van de Tuinbouw

te dringen en proeft u voldoende inzet?

tuinbouwondernemer?

Ondernemersprijs is een enorme

“Gewasbeschermingsmiddelen staan

“De tuinbouwondernemer staat voor

prestatie en bijzonder eervol. Ik hoop

volop in de politieke en maatschappe-

een aantal uitdagingen de komende

en verwacht dat de winnaar deze

lijke belangstelling en dat begrijp ik

jaren. We zien dat er vanuit de markt,

positie in het komende jaar volop

heel goed. Er zijn immers zorgen over

mede ingegeven door maatschappe-

gebruikt om andere ondernemers te

residuen op ons voedsel en ook de

lijke organisaties, steeds meer en

enthousiasmeren en te inspireren om

impact van middelen op het milieu en

strengere eisen worden gesteld aan

hun bedrijf samen met hun omgeving

de biodiversiteit. Tegelijkertijd is het

de productie. Het is aan de sector zelf

verder te ontwikkelen. Daarnaast is

beschermen van gewassen tegen

om hierop te anticiperen. Voor klimaat

deze ook een rol- en inspiratiemodel

ziekte, plagen en onkruiden een

geldt dat in het regeerakkoord een

voor de tuinbouwsector en de

randvoorwaarde om hoogwaardig en

forse ambitie is opgenomen voor het

wereldwijde innovatiekracht die van

duurzaam te kunnen produceren.

terugdringen van de emissie van

deze sector uitgaat. Ik wens de

LTO zet hoog in met de Ambitie

broeikasgassen, ook voor de tuinbouw.

winnaar daarbij veel succes.”

Plantgezondheid 2030. Zo’n transitie

Wij zullen in de komende periode met

naar duurzaam telen gaat niet vanzelf.

de sector in gesprek gaan over de

Samen met stakeholders werk ik aan

concrete invulling hiervan. Voor de

de Systeemaanpak Duurzame

glastuinbouw ligt hier al een mooie

Gewasbescherming.

basis met de lopende afspraken

Doel is om de milieubelasting zoveel

tussen overheid en bedrijfsleven tot en

mogelijk te beperken en tot duur-

met 2020. Hoewel nu de schijnwerper

zamere teeltconcepten te komen.

op het onderwerp klimaat staat, zal er

8

Verduurzaming is een dynamisch begrip dat de tuinbouw steeds opnieuw uitdaagt


horti contact 17.000 bezoekers 500 exposanten

De trots van de Nederlandse tuinbouw !

! e t a d e h t Save 20 | 21 | 22 februari 2018 EVENEMENTENHAL GORINCHEM

1 uur vanaf Schiphol (80 km) 1.10 uur vanaf Amsterdam (85 km)

Bent u klaar om zakelijke grenzen te verleggen? Ontdek de grootste vakbeurs op het gebied van glastuinbouw in Nederland.

Nether

half uur vanaf Rotterdam (45 km) 1.10 uur vanaf Antwerpen (BE) (90 km)

bezoek ons alvast online! www.horticontact.com


De Lepelaar, Sint Maarten

Rode draad door ons bedrijf is duurzaamheid Op het vlakke land van Noord-Holland, tussen gras, kool en bloembollen, ligt biologisch dynamische bedrijf De Lepelaar. Het bijzondere bedrijf heeft zich in ruim 45 jaar ontwikkeld van een klein initiatief tot vollegrondskwekerij en glastuinbouw­ bedrijf van meer dan 70 ha. Oprichter Jan Schrijver en zijn vrouw Inge willen op weg naar duurzaamheid een relatie aangaan met de natuur. Hun opvolgers vervolgen die missie en combineren principiële waarden met moderne methoden. Wie kon in 1971 bedenken dat de biologische land- en

Kollewijn. Deze twee zijn inmiddels mede-eigenaar

tuinbouw nog eens zo’n belangrijke rol zou spelen binnen

geworden van het grootste deel van het onroerend goed.

de samenleving? Jan Schrijver waarschijnlijk niet. Hij startte zijn bedrijf vanuit de fundamentele visie dat

Vruchtbare bodem

het ecosysteem onder druk kwam te staan, waardoor een

Duurzaamheid is een thema waar deze ondernemers vanuit

verstoring van de planten- en dierenwereld optrad.

hun intrinsieke waarden mee zijn vergroeid. Een biologisch

De duurzaamheidsfilosoof was destijds nog een roepende

dynamisch bedrijf drijft op dit uitgangspunt, waarbij werken

in de woestijn, tegenwoordig vallen de keiharde feiten niet

aan de bodemvruchtbaarheid de belangrijkste opgave is.

meer te ontkennen. “Er waren tijden dat mensen van heinde

Het bedrijf werkt bijvoorbeeld met een teeltplan van zeven

en verre met het openbaar vervoer naar De Lepelaar kwamen

jaar. Twee jaar daarvan krijgt de bodem rust. Dan groeit er

om hun voorraden biologische groenten in te slaan”, vertellen

grasklaver of luzerne. Daarna volgen afwisselend peen,

zijn zoon Reinout Schrijver en zijn medevennoot Joris

aardappelen, kool, bieten, en andere tuinbouwgewassen. “We telen bij voorkeur gewassen die passen bij het jaar­

Wij bestaan dankzij de wisselwerking tussen natuur, mens en dier

10

getijde, of gewassen die met weinig energie kunnen groeien”, legt Kollewijn uit. “Biologisch-dynamisch gaat nog een stapje verder dan alleen biologisch”, vervolgt Schrijver.


Genomineerd We telen bij voor­keur gewassen die passen bij het jaargetijde of weinig energie vragen

“Wij gebruiken natuurlijke meststoffen

het veredelingsbedrijf teeltproeven.

die we prepareren met kruiden­

Ook andere veredelaars mogen er

mengsels om de omzetting en opname

hun biologische assortiment testen.

van mest in de bodem te bevorderen.

De biodiversiteit wordt gestimuleerd

Dit verhoogt de bodemvruchtbaarheid

door langs de akkers randen aan te

en maakt de planten die daar groeien

leggen waar veel verschillende kruiden

sterker en weerbaarder. Onze visie is

en bloemen bloeien. Dat ziet er niet

dat je in de tuinbouw ‘natuur-inclusief’

alleen heel aantrekkelijk uit, maar het

de Lepelaar en haar afnemers. In die

behoort te denken. Wij hechten er

heeft een positief effect op nuttige

tijd heeft de familie door kunnen gaan

grote waarde aan dat de grutto, kievit,

insecten en vogels.

dankzij toenemende vraag uit het

en scholekster op ons land kunnen

buitenland. Die tijd ligt inmiddels ver

broeden en een kans hebben te

Van directe afzet naar coöperatie

overleven.” Niet voor niets koos Jan

In de beginjaren leverde De Lepelaar

destijds voor de bedrijfsnaam

aan groepen consumenten en winkels.

Gestage groei

‘De Lepelaar’, omdat deze vogel

Sinds 1980 zijn er twee coöperaties

De Lepelaar heeft door de jaren een

dreigde te verdwijnen.

opgericht waar het bedrijf lid van

gestage groei doorgemaakt. Het is een

werd. De laatste jaren zijn Udea in

zeer arbeidsintensief bedrijf, met

Samenwerking gelijkgestemden

Veghel en Odin in Geldermalsen de

negen vaste medewerkers en rond de

Het bedrijf zoekt zoveel mogelijk naar

grootste afnemers, die op hun beurt

tien scholieren die een handje helpen.

samenwerking met gelijkgestemde

supermarkten en speciaalzaken

Het team kan cursussen volgen om

ondernemers die kringlopen kunnen

beleveren. Het rechtstreeks leveren

hun vaardigheden te verbeteren.

sluiten. Zo werkt het samen met

aan winkels is dus voorbij. Wél heeft

De familie heeft een warme band met

biologische veehouderij de Buitenplaats

het bedrijf nog een winkel aan huis,

de Warmonderhof in Dronten, de MBO

en biologisch bollenbedrijf Huiberts

die druk wordt bezocht. “We leveren

opleiding voor biologisch-dynamische

voor de uitwisseling van goederen en

veel aan consumenten in de Randstad”,

landbouw. Stagiaires, ook uit het buiten-

diensten. De koeien eten bijvoorbeeld

legt Schrijver uit. Het zijn vaak de iets

land, zijn er meer dan welkom. Zo ook

het afval van kool en leveren weer mest

beter verdienende consumenten die

Joris Kollewijn, die als zeventienjarige

voor de akkers. Het netwerk groeit

voor biologisch kiezen. Aangezien deze

binnenkwam en nooit meer vertrok.

gestaag met schapenhouders en een

groep relatief weinig nadelen heeft

“Instappen was voor mij niet moeilijk”,

paarden­houderij. Eind jaren negentig is

ondervonden van de economische

vertelt hij. Op jonge leeftijd kwam hij al

een bijzondere samenwerking ontstaan

crisis heeft De Lepelaar weinig last

in aanraking met de biologisch-

tussen De Lepelaar en Bejo Zaden uit

gehad van omzetdaling in die jaren.

dynamische teelt via zijn ouders. Een

Warmenhuizen voor de ontwikkeling

Daarentegen heeft het bedrijf ook

eigen bedrijf was zijn grootste droom.

van een goed assortiment biologische

mindere tijden doorgemaakt. Tussen

Reinout is al zijn hele leven verweven

rassen. Op één van de percelen doet

1980 en 1990 waren zware tijden voor

met het familiebedrijf, maar is er sinds

achter hen.

11


twee en een half jaar daadwerkelijk

ook om voldoende ruimte te hebben

liefst voortgedreven op elektriciteit.

werkzaam. “Ik sta nog twee dagen in

voor vruchtwisseling”, legt Kollewijn uit.

Die zijn er nog niet.” Wel heeft hij een

de week voor de klas als natuurkunde­

Het duurt twee jaar voordat een nieuw

‘wiedbed’ in bestelling, aangedreven

leraar. De afwisseling tussen bedrijf en

perceel geschikt is voor de biologische

op zonne-energie. De Lepelaar wil

onderwijs vind ik prettig.”

teelt. In die tijd kiest hij voor gewassen

energieneutraal telen. Dat is het bedrijf

en meststoffen die de bodem ver-

aan haar stand verplicht. De nieuwe

Groot materieel

beteren. Gezond bodemleven ligt

bedrijfshal uit 2014 heeft zonnepanelen

Met de groei van het bedrijf heeft

immers ten grondslag aan de teelt.

gekregen. Hierdoor kan het bedrijf al

automatisering zijn intrede gedaan.

Voor bewerking van de grond is groot

voor 70% in haar elektriciteitsbehoefte

“Die groei was nodig voor de commer-

materieel nodig. Kollewijn: “We hebben

voorzien en het streeft er naar om over

ciële kant van de onderneming, maar

bijvoorbeeld tractoren nodig, maar

een aantal jaren energieneutraal te

12


Oordeel van de jury De jury vindt dat de Lepelaar vanaf het begin een consistent uitgevoerde, sterke bedrijfsfilosofie en lange termijn visie heeft op de biologisch-dynamische teelt. De ondernemers zijn echte voorlopers en voortrekkers van de sector, want zij laten zien dat deze teelttechniek tot goede resultaten leidt. Het gaat goed, want de schaalvergroting in deze sector is zeer bijzonder. Met hun visie brengen de ondernemers gedachten op gang in de reguliere tuinbouw. De voedingstuinbouw schuift steeds verder op in de richting van de biologische teelt en kan nog meer leren van de principes over rentmeesterschap: we moeten onze aarde goed achter laten voor de volgende generatie. Het bedrijf is sterk in produceren. “Ons bedrijf heeft bestaans­-

samenwerking met andere biologische bedrijven en

recht dankzij de wisselwerking tussen

veredelingsbedrijven voor ‘beheersing van de kringloop’,

natuur, mens en dier. Die balans is

maar ook binnen keurmerk Demeter. Dit alles om

belangrijk. Wij moeten daarin een

steeds verder te komen met de ontwikkeling van de

voorbeeld geven. Wij juichen het toe

biologisch-dynamische land- en tuinbouw.

dat steeds meer bedrijven om­schakelen naar biologisch en het contact met consumenten herstellen, want zij

De Lepelaar is voorgedragen door Bejo Zaden,

vragen naar een gezond product.”

ondersteund door Triodosbank en Stichting Demeter.

i

www.delepelaar.com 13


OK Plant, Naaldwijk

Variatie assortiment maakt ons creatief Potplantentelers Rob en Désirée Olsthoorn moeten er niet aan denken om maar één gewas of één kleur te telen. Juist het zoeken naar mooie toepassingen voor een breed assortiment heeft hen creatief gemaakt. Na de reconstructie van verschillende verouderde bedrijven hebben zij een gloednieuwe kas en bedrijfsruimte gebouwd. Nu is het tijd om hun trots naar buiten te brengen. Samenwerken met andere bedrijven vinden zij hét model voor de toekomst. Ze hebben hun bedrijf een beetje in de luwte opgebouwd

breed assortiment, zoals potasters, Campanula, Cyclamen

en zijn nooit zo op de voorgrond getreden. En plots staan

en Primula obconica. “Dat brengt variatie binnen onze

Rob en Désirée Olsthoorn van OK Plant in het middelpunt

bedrijfsvoering. “Het combineren van seizoensproducten

van de belangstelling. Nu de nieuwbouw grotendeels is

met orchideeën brengt onze creativiteit naar boven.

afgerond en het bedrijf een hip en fris aanzien heeft

Bovendien past het ons beter om niet voor massaproductie

gekregen is het ook leuk om naar buiten te treden, vinden

te kiezen”, legt Désirée uit. “Onze slogan is: ‘Colourful in

zij. “We zijn supertrots”, vertelt Rob in zijn spiksplinter-

every season’ en dat willen we doen met de beste kwaliteit

nieuwe kantoor. De hoofdlocatie van het bedrijf ligt aan de

en bijzondere rassen.”

Baakwoning in Naaldwijk. Een tweede locatie ligt aan de Oranjeweg in Maasdijk. Voordat de nieuwbouw van de

Little Kolibri Orchids

hoofdlocatie kon plaatsvinden was een ingrijpend plan voor

In de kas springt de veelheid aan Phalaenopsis rassen,

reconstructie van het verouderde tuinbouwgebied nodig.

kleuren en vormen direct in het oog. Ondanks de variatie

Die operatie is wonderwel goed geslaagd.

staan ze allen in een 9 cm pot, waardoor het sorteren,

Achter het hoofdgebouw met bedrijfsruimte liggen de

oppotten en uitzetten tot verpakken volledig is geautomati-

kassen met Phalaenopsis. Ernaast ligt de afdeling met

seerd. De assortimentskas is duidelijk het territorium van

seizoensproducten. Bewust hebben ze gekozen voor een

Désirée. Zij steekt veel tijd in het vinden van nieuwe kleuren

14


Genomineerd en vormen, onder andere in Taiwan.

onder andere in Oostenrijk en

vaandel heeft staan. Dat begon al in

Ze besteedt veel aandacht aan het

Zwitserland. Inmiddels loopt er ook

de tijd dat hij Saintpaulia teelde. Nu is

kiezen van partners in de vermeerde-

een pilot bij verschillende vestigingen

hij voorzitter van de gewascoöperatie

ring en test nieuwe rassen op hun

van Intratuin in Nederland. Van een

orchidee van LTO Glaskracht en

gebruikswaarde voor de kwekerij.

aantal klanten krijgt zij inzicht in de

voorzitter van Addenda, een telers­

Voldoen ze aan de criteria, dan

kassaverkoop. In de nieuwe showroom

vereniging met twintig leden die

worden ze toegevoegd aan het

zijn voorbeeldkamers ingericht in

Campanula telen en als merk in de

assortiment dat onder de merknaam

verschillende stijlen en trends. Zo past

markt zetten. “We staan open voor

Little Kolibri Orchids op de markt

Phalaenopsis in veel verschillende

samenwerking met andere bedrijven

komt. Ze laat verschillende vormen

interieurs, zoals vintage, natuur,

en partijen. Als je bereid bent om te

zien. Naast de standaard plant met

glamour, etnisch, nostalgisch landelijk

investeren in samenwerking krijg je

rechte stokken kweekt ze gebogen

en modern. Bij iedere stijl past een

daarvoor veel terug. In mijn visie zullen

vormen, waaronder de waterval en de

geselecteerde lijn van potten. Klanten,

bedrijven in de keten steeds nauwer

halo. Het zijn niches waar het bedrijf

zoals inkopers van retailbedrijven,

samenwerken om uiteindelijk sterke

afnemers bij zoekt.

kunnen hier ideeën opdoen. “Hoe en

producten in de markt te zetten.”

waarom we het doen willen we graag

Eigen displays

vertellen. Ons verhaal vindt je dan ook

Duurzaam gedachtengoed

“Eigenlijk heb ik altijd nagedacht hoe

terug op de verpakkingen en op onze

Aan zowel grote plannen als kleine

de presentatie van orchideeën in de

folders.” Désirée gaat nog een stapje

veranderingen in de bedrijfsvoering

tuincentra er beter uit zou kunnen

verder. Sinds kort heeft ze ook een

merk je dat de ondernemers oog

zien. Een goede presentatie stimuleert

webshop, waar consumenten hun

hebben voor duurzaamheid. Groot is

de verkoop”, vertelt Désirée. Met die

eigen ‘geluksmomentje’ kunnen

het plan om samen met andere

gedachte in het achterhoofd heeft ze

uitzoeken en laten bezorgen. Mensen

bedrijven op de locatie in Maasdijk

eigen verkooptafels ontwikkeld met

hoeven dus niet naar de winkel of het

(Oranjepolder) naar aardwarmte te

het thema Mix&Match. Boven in de

tuincentrum om een mooie plant met

boren. Maar ook op andere onder­delen

display staan de planten, beneden de

pot in handen te krijgen.

boekt het bedrijf al winst. Zo heeft

potten. Consumenten kunnen dus een

“Wij proberen ons bewust in het

Het Nieuwe Telen (HNT) Rob’s aandacht

mooie pot bij hun plant kiezen. Deze

hogere segment te profileren”, voegt

gewekt. Bij deze manier van telen

displays zijn bestemd voor afnemers,

Rob toe. “En eerlijk is eerlijk, samen

speelt energiebesparing een belang-

met Désirée lukt dat goed. Zij is het

rijke rol, evenals het verbeteren van

creatieve brein.”

plantkwaliteit. De nieuwste afdeling is

Bedrijven gaan steeds nauwer samenwerken in de keten

daarom uitgerust met buitenlucht­

Samenwerking in de sector

aanzuiging. “Vorig jaar hebben we op

Van oudsher is Rob een ondernemer

onze gekoelde kas een buitenscherm

die samenwerking hoog in het

laten installeren. Zo houden we op

15


zomerse dagen heel efficiënt warmte

tot goed uitgangswater gemengd voor

blijven en door te groeien. “Vijf van

buiten de kas en bijkomend voordeel is

de kas met seizoensproducten.

onze medewerkers zijn vennoot geworden” vertelt Rob. “Ze zijn mede

dat we niet krijten.” Ook is het bedrijf sinds kort aangesloten op de OCAP-

Weinig verloop

verantwoordelijk, maar delen ook mee

voorziening in het Westland, zodat CO²

Rob en Désirée vormen met hun

in het financiële succes van de

vanuit het Botlekgebied nuttig wordt

managementteam van tien mede­

ingezet. Het bedrijf is volledig voor­bereid

werkers het hart van het bedrijf. Ze

op de ingrijpende wettelijke bepalingen

zorgen goed voor hun mensen. Dat

op gebied van waterzuivering, die vanaf

vertaalt zich weer in weinig verloop.

1 januari 2018 gelden. Zo wordt het

Sommigen kwamen al binnen als

drainwater van de Phalaenopsiskas weer

scholier of stagiair, om vervolgens te

16

Wij proberen ons bewust in het hogere segment te profileren


Oordeel van de jury De jury vindt het opvallend hoe gepassioneerd deze ondernemers zijn. Ze hebben een verrassend goede marketingstrategie, waarvan storytelling een wezenlijk onderdeel is. De synergie tussen beiden is groot, waarbij de taakverdeling complementair is. Bijzonder is de rol van Désirée, die dit op een hele natuurlijke wijze invult. Het personeelsbeleid is goed, waarbij het vermogen om mensen aan het bedrijf te binden opvalt. Dit is complex, omdat het bedrijf seizoenspieken kent en het vraagt om onderneming. Bovendien zorgt deze

een flexibele houding van iedereen. De houding van de

constructie voor meer betrokkenheid,

ondernemers is open; mensen zijn er welkom. OK Plant

extra inzet, maar ook een brede

is bereid om kennis over innovatie en product­-

managementbasis.” De fijne werk­

ontwikkeling te delen om de sector naar een hoger

omgeving spreekt mensen aan. Waar

plan te tillen. De ondernemers werken actief aan

andere bedrijven moeite hebben om

voorbereiding van de volgende generatie.

de goede mensen te vinden hebben Rob en Désirée niets te klagen. “Wie goed doet, goed ontmoet”, vinden ze. i

OK Plant is voorgedragen door Gemeente Westland

www.okplant.nl 17


Royal Lemkes, Bleiswijk

Geen maximale winst, maar maximale impact Royal Lemkes vormt een belangrijke schakel tussen sierteeltbedrijven en de grootschalige retail in Europa. Wie denkt dat het bedrijf puur gericht is op het behalen van maximale winst heeft het mis. De leiding streeft naar maximale impact op hun medewerkers, hun klanten en de samenleving. De missie is ‘duurzame groei’ van medewerkers, relaties en de wereld waarin Royal Lemkes opereert.

Zet een toegewijd ondernemer, een door de wol geverfde

Een stapje opzij

manager en een logistiek specialist bij elkaar en er ontstaat

Edelman nam in 2007 koninklijk tuinbouwbedrijf Lemkes

iets bijzonders. Grotere verschillen in persoonlijkheid en

over, nadat zij jarenlang als goede buren het Bleiswijkse

achtergrond kun je niet bedenken tussen het drietal dat

bedrijventerrein langs de A12 deelden. Eigenaar Van der

leiding geeft aan Royal Lemkes. Het is dat ze werden

Meij voerde daarna jarenlang de directie van het

geattendeerd op deelname aan de Tuinbouw Ondernemers­

ontstane fusiebedrijf dat verder ging onder de naam

prijs, want in hun aard zijn deze mensen bescheiden. “Maar

Royal Lemkes. In 2015 benoemde hij een nieuwe directie

wacht even, misschien is de tijd er wel rijp voor”, dachten ze.

en deed zelf een stapje opzij. “Het werd voor mij tijd om

In een paar jaar tijd heeft een professionaliseringsslag

meer ruimte te maken om creatief en innovatief bezig te

plaatsgevonden binnen het bedrijf dat planten en diensten

zijn, zowel zakelijk als maatschappelijk”, vertelt Van der

aanbiedt aan de grootschalige retail in Europa. Er waait een

Meij. Hij is dus vooral betrokken op strategisch vlak en

fris briesje uit een nieuwe windrichting. “We zijn er nu klaar

adviseert daarnaast desgevraagd de directie op tactische

voor”, vinden Cees van der Meij, Michiel den Haan en Michiel

onderwerpen.

van Veen, die trots zijn op hun Lemkes-familie. “We mogen het vieren dat we zover zijn gekomen, vooral voor onze mensen die het bedrijf dragen. Bovendien willen we graag anderen inspireren om ook bezield te ondernemen.”

18

Het is onze intentie om ons werk met bezieling te doen


Genomineerd We hebben een groen hart en geloven in planten

Algemeen directeur Michiel de Haan

aanvullend dienstenpakket vanuit de

heeft een lange weg afgelegd als

visie van Customer Intimacy. We zijn

leidinggevende bij multinationals en

de afgelopen twee jaar bij al onze

grote winkelketens, eerst in Duitsland,

klanten gegroeid.”

later in Nederland. “Ik voel me beter

Het bedrijf heeft ook aandacht voor

op mijn plaats bij bedrijven waarvan

haar leveranciers, de productiebedrij-

de familie de aandelen in handen

ven die er voor zorgen dat het

the future together’, ofwel “We

heeft, en die gericht zijn op de lange

assortiment compleet is. Dit gebeurt

hebben een groen hart en geloven in

termijn.”

onder andere door de introductie van

planten”, zoals De Haan uitlegt.

De jongste van de drie, Michiel van

Supply Chain Finance. Deze werk-

Veen, was jarenlang in dienst van

wijze zorgt er voor dat de leveranciers

Stapsgewijs duurzamer

Royal FloraHolland. Met zijn kennis

zelf aan de knoppen van rekeningen

Het bedrijf heeft in de loop van de

van logistiek en ICT neemt hij de rol

zitten, direct betaald kunnen worden,

jaren stappen gezet om steeds

van operationeel directeur voor zijn

en kosten uit de financiële supply

duurzamer te opereren. In 1984 werd

rekening. “We streven elke dag naar

chain kunnen reduceren.

op de kwekerij al warmte opgeslagen in de bodem. In 2011 kreeg het dak

Operational Excellence, waarbij de mensen op de vloer het verschil

Elke dag beter

van het pand in Bleiswijk 3.600

maken, onder andere doordat we

Ondanks deze inspanningen blijft de

zonnepanelen, en werd daarmee het

werken met LEAN”, legt hij uit.

bedrijfscultuur bescheiden. “Het is

grootste dak van Nederland dat

mooi om deze wapenfeiten te

energie van de zon opvangt. Daarna

Transparante keten

kunnen benoemen, maar geen reden

volgden LED-lampen en warmte­

Door de samensmelting is Royal

om naast onze schoenen te lopen. Er

pompen, waardoor de CO² footprint

Lemkes uitgegroeid tot een krachtige

is nog zoveel te verbeteren”, vindt

is gehalveerd. Het overschot aan

speler, een bedrijf dat in dertig

De Haan. Het bedrijf heeft de ambitie

groene stroom wordt opgeslagen in

landen voor twaalf retailketens

om fors verder te groeien, omdat de

een grote batterijcontainer en

(discount supermarkten, full-service

directie gelooft dat schaal er toe doet.

mede­werkers kunnen thuis hun

supermarkten, doe-het-zelf, tuin­

Maar maximalisatie van de winst is

stroom van het dak van Lemkes

centra en wonen) bijna 2.500 winkels

niet het streven, juist de maximalisa-

ontvangen. Het project ‘Aanvoerlogis-

belevert. Van Veen: “Het verschil in

tie van impact voor collega’s, klanten,

tiek’, waaraan Royal Lemkes deel­-

klanten is groot, maar ze profiteren

de branche en de wereld waarin het

neemt, bundelt het transport van

allemaal van onze kennis van planten

bedrijf opereert. Het motto daarbij is

planten naar distributiecentra,

en een heel efficiënte supply chain.

om ‘elke dag beter en efficiënter voor

waardoor minder transport­

Ons doel is steeds om klanten te

onze klanten’ te zijn, met als doel om

bewegingen nodig zijn en dus

ontzorgen. Dat doen we zo transpa-

de samenleving te vergroenen en de

minder CO² vrijkomt. Ook wil het

rant mogelijk en met een flexibel

sector te verduurzamen. ‘Let’s plantify

bedrijf de impact op biodiversiteit

19


verkleinen. Het heeft daarvoor

op onze mensen. Wij stimuleren dat

balans bent.” Medewerkers kunnen

initiatief genomen om met collega’s

zij persoonlijk kunnen groeien en

externe opleidingen volgen, maar

Dutch Flower Group, Waterdrinker,

daarbij zelf de verantwoordelijkheid

intern zijn er ook diverse programma’s

Royal FloraHolland en FleuraMetz

nemen. Je kunt namelijk pas aan je

voor persoonlijke groei.

telers te inspireren en te helpen

relaties gaan werken als je zelf in Van der Meij vindt dit een belangrijke

duurzamer te opereren.

Beste werkgever De 200 medewerkers vormen het hart van het bedrijf. De Haan: “Duurzame groei is zeker ook gericht

20

Mensen op de werkvloer maken het verschil

ontwikkeling die past binnen zijn overtuiging. “Als je je hart open durft te stellen ga je ook anders met elkaar om. Het is onze intentie om ons werk met bezieling te doen.


Oordeel van de jury De jury vindt dat de ondernemers initiatief nemen en hun verantwoordelijkheid tonen voor veel projecten die het bedrijf en de keten duurzamer maken. Royal Lemkes stimuleert het clusteren van groeps­vervoer per regio waardoor minder vervoersbewegingen ontstaan. Royal Lemkes gaat duurzame relaties aan met hun leveranciers en klanten. Daarnaast beperkt het Dat is belang­rijk en zo maak je het

bedrijf haar eigen footprint en levert opgewekte zonne-

onderscheid. In oktober ontving

energie aan het personeel. Uniek is het personeels-

Royal Lemkes het predicaat

beleid, waarbij het uitgangspunt is dat zij en hun

‘Beste werkgever 2017-2018’, gekozen

omgeving centraal staan. Vanuit die positie kan het

door werknemers. Zij gaven het

bedrijf samen met haar medewerkers zorgen voor haar

bedrijf een 8,5 voor medewerkers­

klanten. Royal Lemkes heeft een goed samengesteld

betrokkenheid. “Wij zijn hier ontzet-

managementteam, met ieder een eigen expertise.

tend trots op, veel meer nog dan

Het heeft een sterke bedrijfsidentiteit en heeft een

welke waardering ook.”

voorbeeldfunctie voor de sector.

i

www.royallemkes.nl 21


Gijs Kok, Royal FloraHolland en Richard Schouten, GroentenFruit Huis

De klimaatdiscussie maakt Onderschat niet welke enorme beweging wereldwijd op gang is

belangrijke voedingsbodem voor de

gekomen onder invloed van klimaatsverandering en crisis.

ontwikkeling van ons exportproduct.”

Mensen hebben veel meer oog voor het behoud van de planeet dan tien jaar geleden en denken beter na over hun gezondheid.

Logistiek knooppunt De ontwikkeling van Nederland als logistiek centrum neemt nog verder

Het oude verdienmodel van de

“Maar de afstanden zijn te groot om

toe”, vervolgt Schouten. “Wij produceren

tuinbouw, waarbij de Nederlanders

hier te produceren en het daar heen

hier een zeer specifiek assortiment

vooral veel, heel veel produceren om te

te brengen. Dit is alleen mogelijk voor

groenten en fruit. Via internationaal

exporteren is verjaard. Richard Schouten,

het topsegment. Bovendien raakt de

transport zijn wij een goede doorvoer-

directeur van het GroentenFruit Huis en

traditionele Europese afzetmarkt

haven en logistiek knooppunt. De

Gijs Kok, director Sustainability&CSR bij

verzadigd, omdat het aantal

combinatie van importproducten,

Royal Flora­Holland, zien de wereld om

aan­bieders sterker groeit dan de

eigen productie en toegevoegde

zich heen snel veranderen. Hoewel de

markt. Wij kunnen vooral onze rol

waarde als verpakken, rijpen, koelen

infra­structuur en het afzetmodel van

vervullen om wereldwijd kennis aan

en distribueren maakt ons aanbod

voedingstuinbouw en sierteelt flink van

te bieden bij de ontwikkeling van

zeer divers. Daardoor zijn we een

elkaar verschillen, bewegen zij in

voedsel­productie op die plaatsen

aantrekkelijke partij voor de retail en

dezelfde richting. Duurzaamheid klinkt

waar mensen wonen. En een

foodservice. Die hele korte keten, met

daar sterk in door en bepaalt groten-

belangrijke rol spelen om vraag en

maar één tussenpersoon, maakt ons

deels de toon.

aanbod wereldwijd te verbinden.”

tot efficiënte Service provider.”

De Nederlandse tuinbouw­sector mag

Schouten ziet de internetverkopen

Kennis aanbieden

dan over enorm veel kennis beschik-

van maaltijdboxen direct aan de

De groei van steden, bijvoorbeeld in

ken, maar de voorsprong begint wel

consument toenemen, bij mensen

Azië, en de toename van de bevolking

kleiner te worden, constateert Kok.

met een drukke baan die toch gezond

in Afrika vraagt om goede, efficiënte

Onderzoekcentra in het buitenland

willen eten. De toename van welvaart

voedselvoorziening. Die vraag moet

ontwikkelen in razendsnel tempo

in grote delen van de wereld en de

iedereen zich aantrekken, want daar

nieuwe kennis. “Daarom is het zo

daaraan gekoppelde vraag dwingt ons

waar gebrek is aan eten, ontstaan

belangrijk dat wij hier een tuinbouw-

tot verder denken dan alleen Europa.

conflicten en raken mensen op drift.

cluster behouden om nieuwe

Dat is in de sierteelt al zeer duidelijk,

“Nederland is een belangrijk kennis-

technieken te ontwikkelen en in de

waarbij bedrijven niet kiezen voor

centrum”, geeft Kok aan.

praktijk te brengen. Dat is een

schaalvergroting in Nederland, maar

22


mensen bewuster juist voor buitenlandse vestigingen.

bijvoorbeeld dat ketens in de

Goed luisteren

Het geldt ook voor groentebedrijven,

Verenigde Staten nu vragen om een

De laatste jaren is steeds meer

hoewel zij nog voornamelijk gefocust

‘environmental’ component aan MPS

aandacht ontstaan voor de rest­

zijn op de Europese afzetmarkt.

te verbinden.”Een jaar geleden is het

stromen van de tuinbouwsector,

Klimaatveranderingen, die nu echt

Platform Duurzame Sierteelt opgericht,

zowel die van de productie als

zichtbaar beginnen te worden, zorgen

waarbinnen Royal FloraHolland met

verspilling in de keten. Schouten:

voor een groeiend besef dat het

alle sector- en ketenpartners overleg

“Het is onze rol om dat goed te

anders moet. Voorbeelden daarvan

voert, om een gezamenlijke bood-

regelen, want het is iets waar we met

zijn de opkomst van Urban Farming

schap en afgestemde aanpak te

z’n allen voor verantwoordelijk zijn.”

en het vergroenen van steden.

hebben. Het internationale Platform

“Rest­stromen kunnen weer nieuwe

Het zijn ontwikkelingen die vanuit de

FSI (Floriculture Sustainable

grondstoffen opleveren, maar een

jongste generatie, de Millennials,

Initiative) helpt om in het woud van

aandachtspunt blijven de verpakkingen.

komen. Vaak zijn zij grootgebracht in

certificeringen en labels een geselec-

Er is veel aandacht voor dat ook die

een stedelijke omgeving en bij hen

teerd ‘mandje van standaarden’ te

volledig worden gerecirculeerd”, vult

ontstaat een intrinsieke behoefte aan

hebben dat voldoet aan internationaal

Kok aan. Hoe ingewikkeld dit thema

contact met de natuur voor een

niveau. Het Sustainability Initiative

ook is, Schouten en Kok zijn zeer

gezonde leefstijl en het ontladen van

Fruits and Vegetables (SIVAV) is een

positief over de toekomst. Ze vinden

stress. Het valt op in kooktrends:

vergelijkbaar initiatief van super­

het belangrijk dat Nederland steeds

geen pakjes en zakjes, maar verse

markten, handelsbedrijven en

het initiatief neemt in discussies over

in­gre­diënten. Kok: “We hebben de

maatschappelijke organisaties dat

footprint. Schouten: “Onze producten

technologie en de groene vingers

gericht is op derde wereldlanden.

passen in de transitie van dierlijk naar

om die beweging te ondersteunen.

“Binnen dit platform krijgt ook het

meer plantaardig eten.

waterverbruik en de sociale aspecten

Het is bewezen gezonder om de

Duurzame labels

als werk­gelegenheid aandacht”, legt

consumptie van groenten en fruit te

Duurzaamheid is geen toverwoord,

Schouten uit. “Wij willen eigenlijk naar

verhogen.” Kok: “De wereld is sterk aan

maar juist het smeermiddel voor

minder, maar meer robuuste labels.”

het veranderen. De klimaatdiscussie

nieuwe ontwikkelingen. “We kunnen

Kok: “Al die audits beginnen een

vertaalt zich naar meer bewustzijn bij

wel concluderen dat de supermarkten

probleem voor telers te worden.

consumenten. Luister goed naar de

de meest indringende aanjagers zijn

Het zijn business-to-business gereed-

gamechangers. Mensen willen

van duurzaamheid”, vindt Kok. “Europa

schappen, maar we weten inmiddels

veranderen vanuit de overtuiging om

loopt hierin voorop maar we merken

dat de consument er naar vraagt.”

goed te doen.”

23


Winnaar 2017

JUB Holland, Noordwijkerhout

Toon waar je goed in bent Het was lang geleden dat een bedrijf in de bollensector de

Daar waren 27 prijswinnaars uit­

Tuinbouw Ondernemersprijs in ontvangst nam. Voor de familie

genodigd vanuit hele verschillende

Uittenbogaard van JUB Holland en hun medewerkers was het

disciplines, bijvoorbeeld sport of

een bijzondere ervaring. “Voor ons was de tijd rijp om wat meer

media. Lee Towers en Eva Jinek waren

van onszelf te laten zien”, aldus Jaap-Jan Uittenbogaard.

er ook, vanwege hun bijzondere verdiensten. Het gesprek met de Koning, dit alles bij elkaar gaf een

Hoe is de aanloop naar de

Dat vieren, samen met onze mede-

nominatie verlopen?

werkers, maakte de dag extra mooi.

“Anthos heeft ons gevraagd en

Het was dubbel feest, want mijn neef

Wat willen jullie de nieuwe

voorgedragen voor de Tuinbouw

Dolph werd de nacht ervoor vader van

winnaar meegeven?

Ondernemersprijs, omdat we een echt

zijn tweede dochter. Die dag kon dus

“Geniet op de eerste plaats ten volle van

familiebedrijf zijn en ons inzetten voor

toch al niet stuk.”

deze erkenning. Het is dé gelegenheid

bijzondere sfeer.”

om te laten zien wat je als bedrijf doet,

duurzaamheid in de bollensector. Die vraag moesten we even laten

Hebben jullie veel reacties ontvangen?

waar je goed in bent en wat je onder-

bezinken. Maar inderdaad was de tijd

“Al tijdens de bijeenkomst ontvingen

scheidt van anderen. Er zijn niet veel

rijp om wat meer naar buiten te

we talloze felicitaties en moesten we

bedrijven die deze eer ten beurt valt, dus wees er vooral trots op.”

treden, dus hebben we de handschoen

direct interviews geven. De dagen

opgepakt en veel energie gestoken in

daarna waren eigenlijk overweldigend.

een goede bedrijfspresentatie.

We ontvingen e-mails van onze

Wat is uw boodschap aan andere

Als je eenmaal besluit om mee te

relaties en het nieuws werd breed

ondernemers voor de toekomst?

doen, dan moet je het goed doen.”

uitgedragen. Ons kantoor leek wel

“Mijn boodschap aan de nieuwe

een bloemenwinkel, vol boeketten.”

winnaar is om binnen je bedrijf en

Hoe groot was de verrassing

naar je branche veel aandacht te geven

om ui­teindelijk de prijs in

Wat heeft het winnen van

aan innovatie en duurzaamheid. Wij

ontvangst te nemen?

de prijs jullie opgeleverd?

hebben in september als bloembollen-

“Op het moment dat we werden

“Uitstraling, dat is het eerste wat mij

handelsbedrijf, samen met zestien

genomineerd waren we al

te binnen schiet. Winnen van de

collega bedrijven, een manifest

verschrikkelijk blij, omdat we deze

Tuinbouw Ondernemersprijs draagt bij

ondertekend waarin onze ambities

prijs zeer serieus nemen.

aan een positief imago voor je bedrijf.

zijn vastgelegd op het gebied van

Het verrassingsbezoek van de

Je merkt dat het ook een stukje

duurzaamheid en kwaliteit. We willen

voorzitter en zijn team was al een klein

goodwill oplevert. Die kwam vooral

blijven voldoen aan de eisen die de

feestje waard. Op de dag van

van onze relaties in de bollen-,

retailers, de markt en de samen­leving

de prijsuitreiking hadden we alle

bloemen- en plantenexport, want

aan ons stellen. We willen stappen

medewerkers meegenomen om met

daar kent vrijwel iedereen de waarde

voorwaarts maken.”

z’n allen de bijzondere sfeer te

van deze erkenning. In de tuin­

proeven. Dat we de prijs uiteindelijk

centrumbranche speelt dat iets

Tot slot

wonnen was een schot in de roos.

minder. We hebben ook veel

“Wij hebben als directie volop in de

media-aandacht ontvangen, vooral

belangstelling gestaan. Toch hadden

van branche­gerichte bladen en

we deze onderscheiding niet ont-

regionale pers. Dat draagt zeker bij

vangen zonder de grote inzet van onze

aan een positieve uitstraling van ons

medewerkers. Dankzij hun jarenlange

bedrijf. Leuk en heel bijzonder was de

toewijding zijn we geworden wie

uitnodiging voor een lunch bij Koning

wij zijn: een echt familiebedrijf dat al

Willem Alexander en Koningin Máxima

vier generaties bestaat en meer dan

op paleis Noordeinde.

honderd jaar oud is.

We zien graag dat alle bollentelers duurzaam ondernemen 24


25


www.rvo.nl

Samenwerking RVO en Tuinbouw Ondernemersprijs

Hulp bij internationaal ondernemen De winnaar en genomineerden van de Tuinbouw Ondernemersprijs krijgen voortaan een streepje voor bij hun activiteiten op het gebied van internationaal ondernemen. Behalve een mooie trofee en de eer is het winnen van de prijs een opstapje naar nieuwe contacten. Vanaf nu is er een speciaal ondersteuningsprogramma vanuit de overheid.

Persoonlijke coaching

Op handelsmissie

Bedrijven die de stap naar internationaal ondernemen

De overheid organiseert regelmatig handelsmissies naar

zetten zijn daarin soms uitermate succesvol en ervaren.

het buitenland om kansen op export te bevorderen. Die

Toch vergeten zij soms de hulp van de overheid in te

missies zijn onder andere bedoeld om het Nederlandse

schakelen. Deze heeft mensen in dienst die niet alleen

bedrijfsleven in contact te brengen met nieuwe partners

op de hoogte zijn van wet- en regelgeving in andere

in andere landen en omgekeerd. De winnaar van de

landen, maar heeft ook een groot netwerk. De slimste

Tuinbouw Ondernemersprijs mag deelnemen aan een

paden bewandelen kan soms net dat zetje geven

handelsmissie. Bovendien zijn er mogelijkheden om een

waardoor contacten veel beter en sneller verlopen.

tegemoetkoming in de kosten te ontvangen.

RVO biedt daarom persoonlijke coaching op maat aan. De dienst heeft eigen landenadviseurs (de business development coaches) in Den Haag of maakt gebruik van het uitgebreide netwerk van Nederlandse landbouwadviseurs bij ambassades in het buitenland (landbouwraden). Een scan van potentiële zakenpartners behoort tot de mogelijkheden.

Ondertekening samenwerkingsovereenkomst

26

Op 10 november 2017 ondertekenden voorzitter

belangrijke rol spelen in het oplossen van wereldwijde

Nico Koomen van de Tuinbouw Ondernemersprijs,

voedselvraagstukken, bijdagen aan het geluk van

André Driessen, directeur Internationaal Ondernemen

mensen, behouden van biodiversiteit en duurzaam

bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en

ondernemen. RVO wil agrarisch ondernemers onder-

Ernst Noorman, directeur Internationale Programma’s

steunen om die missie uit te voeren.

van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)

RVO stimuleert duurzaam, agrarische, innovatief en

een samenwerkingsovereenkomst. In deze overeenkomst

internationaal ondernemen met subsidies, kennis, het

staat dat de adviseurs van RVO samen met de winnaar

vinden van zakenpartners en het voldoen aan wet- en

en genomineerden een relevant pakket diensten opstellen.

regelgeving. RVO is onderdeel van het ministerie van

De winnaar van de Tuinbouw Ondernemersprijs krijgt

Economische Zaken en Klimaat en voert opdrachten uit

het hele pakket aangeboden, de genomineerden

namens verschillende ministeries, waaronder Landbouw,

mogen een onderdeel daaruit kiezen. Nederlandse

Natuur en Voedselzekerheid, Buitenlandse Zaken en

agrarische bedrijven zijn zeer innovatief. Zij kunnen een

Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.


richard@bruins.nl

rob@bruins.nl

marc@bruins.nl

Wilt u uw organisatie toekomstbestendig maken? • Managementversterking gewenst? • Werving & Selectie met garantie en nazorg • Passen bij uw bedrijfscultuur bepaalt 80% van het succes bij een aanstelling • Hoe onderscheidt uw onderneming zich in de naaste toekomst? • Bedrijfsopvolging en -overdracht

SINDS 1985 SPECIALIST IN DE TUINBOUW

De zekerheid van Zantingh Duurzaam, betrouwbaar en efficiënt Zantingh is al vele jaren toonaangevend leverancier van professionele stookinstallaties, CV-componenten en hoogwaardige service. Een compleet scala producten en oplossingen voor de glastuinbouw, industrie en utiliteitssector. Innovatie is onze bepalende succesfactor. Wij lopen voorop bij de ontwikkeling en levering van duurzame, betrouwbare en efficiënte energiesystemen. Systemen die meer en meer gebruik maken van alternatieve brandstoffen.

Tel. +31 (0)297 219 100 | www.zantingh.com

You can count on our expertise 028_ZAN Advertentie NL 185x133mm.indd 1

24-10-16 27 13:24


Ynzo van Zanten, Tony’s Chocolonely

Missie via de weg van de Als je de keuze hebt tussen lekkere chocolade en lekkere

van hun teeltprestaties. En ondertus-

chocolade, welke kies je dan? Eentje waar kinderarbeid aan

sen sijpelt de boodschap door dat

kleeft of eentje waarvan je weet dat de boeren aan het begin

kinderen best een handje kunnen

van de keten steun krijgen en wat meer welvaart? Steeds meer mensen weten dat Tony’s Chocolonely een reep

helpen na schooltijd, maar niet mogen worden uitgebuit. Het is een cultuuromslag, die langzaam doordringt.

met een verhaal is. Een verhaal dat steeds meer kleur krijgt. Welvaart certificeren “We doen inmiddels direct zaken met Welke plaats je in neemt binnen de

is goed doorgedrongen tot het grote

zes coöperaties in Ghana en Ivoorkust

organisatie maakt niet uit. Iedereen

publiek. Hoe journalist Teun van de

en bereiken zo ruim 5.000 kleine

staat bij toerbeurt achter de toonbank

Keuken in West-Afrika op zoek ging

boeren”, legt Van Zanten uit. “Onze

van de Tony’s Chocolonely Store, bij de

naar eerlijke cacaobonen zonder

cacaobonen zijn traceerbaar, maar

Westergasfabriek in Amsterdam. Dat

kinderarbeid en hoe hij op grote

volgen dezelfde route die alle bonen

geldt ook voor Ynzo van Zanten, die er

weerstand stuitte bij het gevestigde

afleggen naar chocoladefabrieken in

Chief Evangelist and Head of

chocolade-imperium. Uiteindelijk

Europa. De repen worden bijvoor-

People&Culture is. Na zijn lunch heeft

besloot hij zijn eigen fairtrade

beeld gemaakt bij Barry Challebaut in

hij een moment tijd om te praten,

chocoladerepen op de markt te

België, waar ook andere merken hun

maar daarna moet hij de schappen

brengen om aandacht te vragen voor

productie laten doen.”

vullen voor de klanten. Mensen staan al

dit grote probleem. Veertien jaar later

Door de jaren blijkt dat ‘slaafvrij’ een

geduldig te wachten met hun neus

is Tony’s uitgegroeid tot een kritisch en

ingewikkeld begrip is, hoewel Tony’s

tegen de etalageruit geplakt. Chocolade

eigenzinnig chocolademerk met een

daar absoluut naar streeft. “Kinder­

heeft iets magisch, zo blijkt.

omzet van 45 miljoen euro in het

arbeid is een gevolg van armoede.

boekjaar 2016/2017 en zeventig

In dat deel van de wereld leven

Grote weerstand

medewerkers in dienst. Maar nog

2,5 miljoen cacaoboeren, die veel te

Vraag aan jongeren in Nederland waar

trotser is het bedrijf op de extra

weinig verdienen. Enerzijds komt dat

Tony’s voor staat en ze zeggen als

premie van 20-30% boven de 10%

door slechte prijzen voor hun cacao,

vanzelfsprekend: slaafvrije chocolade.

fairtradepremie op de marktprijs, die

anderzijds door een veel te laag

De branding van het merk heeft doel

het kon uitkeren aan de cacaoboeren.

rendement van hun teelt. Beter kun

geraakt en vermenigvuldigt zich.

Zo verhogen zij hun inkomen en

je zeggen dat we welvaart willen

Het ontstaan van het chocolademerk

kunnen investeren in het verbeteren

certificeren. In de praktijk doen we dat

28


meeste weerstand met financiële ondersteuning, maar

brengen. “Amerika is ons doel, want

chocolade maken. Ook suiker is een

vooral ook door onderwijsprogramma’s

daar zitten de allergrootste fabrikanten

punt van discussie, want in de

en advisering hoe je moet omgaan

van chocolade. Ook zij moeten er aan

suikerindustrie zijn de misstanden

met gewasbescherming en bemesting.

geloven.” Groei heeft dus niet als doel

eveneens groot. Maar voor Tony’s

Het is een heel lang proces, dat via de

om de grootste winst te maken, maar

blijft cacao het belangrijkst.

weg van de meeste weerstand verloopt.”

om uiteindelijk de oorspronkelijke missie waar te maken; niet alleen de

Footprint

Consumenten meetrekken

eigen, maar alle chocolade wereldwijd

“We onderzoeken tegelijkertijd of we

Enthousiasmeren en irriteren is de

100% slaafvrij maken.

onze footprint kleiner kunnen maken,

werkwijze van Tony’s. Hoewel de

door het transport in beeld te

omzet explosief stijgt is het nog een

Traceerbare ingrediënten

brengen. Wat is handiger? Chocolade

kleine speler in de grote boze

Een absolute voorwaarde is dat het

maken in het land van herkomst of

chocoladewereld. Producenten zijn

product een hoge kwaliteit heeft.

juist hier? Het scheelt veel energie voor

niet snel geneigd de boodschap van

Daar lijkt het niet aan te schorten, aan

transport als je het fabricage­proces in

de ‘oproerkraaiers’ over te nemen.

het enthousiasme van de klanten in

Afrika kan doen, maar dan moet je

Zoveel mogelijk consumenten

de winkel te merken. Product­

weer energie stoppen in koeling.”

deelgenoot maken van het probleem

vernieuwing, -verbetering en

Aandacht vraagt het gebruik van melk-

helpt. Want als zij mee mopperen

verduurzaming krijgen daarom veel

poeder, dat een grote belasting geeft

gaan er dingen veranderen.

aandacht. “Wij zijn niet bezig met

door de CO² productie van koeien. Dus

“Het paradigma dat chocolade maken

biologisch of gezond. Wel aan de

ook daar wil Tony’s een verschil maken.

niet anders kán, moet veranderen.

herkomst van de ingrediënten”, legt

Aangemoedigd door het enthousi-

Wij laten zien dat je een gezond bedrijf

Ynzo uit. Zo beschikt het bedrijf in­-

asme van de mensen groeit Tony’s

kunt opbouwen, ook als je bijna 10%

middels over slaafvrije cacaoboter en

razendsnel. Met iedere stap ontstaan

van je omzet afstaat aan boeren. Dat is

kan dus met gerust geweten witte

weer nieuwe vragen en zijn er

het beste voorbeeld”, vindt Ynzo.

Naar Amerika We maken impact als we groeien”, gaat hij door. Het bedrijf heeft de overstap gemaakt naar de Verenigde Staten om daar chocoladerepen op de markt te

dilemma’s te tackelen. Ynzo weet dat

Het paradigma dat chocolade maken niet anders kán, moet veranderen

de missie alleen zal slagen als het verhaal blijft kloppen. “Vertel ons verhaal door”, besluit hij. “Alsjeblieft, hier krijg je twee repen. Eentje om zelf op te eten en eentje om weg te geven. Raise the bar.”

29


Bedankt, partners en eventsponsors Samen zetten we de innovatieve tuinbouw in de schijnwerpers. Met uw bijdrage delen we de bijzondere verhalen van ondernemers.

Eventsponsors

Anthos, CNB, Hobaho, Naktuinbouw, Bejo Zaden, MPS, Enza Zaden, Incotec, Rijk Zwaan, VGB

Partners

Met meer dan 4.000 verschillende snijbloemen en planten uit zaad en stek, biedt Florensis professionele kwekers een ongeÍvenaard assortiment, met de beste genetica en het allerhoogste kwaliteitsniveau in jonge planten. Florensis is veredelaar en leverancier van uitgangsmateriaal en gespecialiseerd in eenjarigen, potplanten, primula’s, violen, vaste planten en snijbloemen. Als winnaar van de Tuinbouw Ondernemersprijs 2015, feliciteert Florensis Royal Lemkes, De Lepelaar en OK Plant met hun nominatie voor de prestigieuze Tuinbouw Ondernemersprijs 2018.

Florensis B.V. T: +31 78 623 3200 E: sales@florensis.com www.florensis.com

30


Uitnodiging 10 januari 2018 • Keukenhof • Lisse De tuinbouw is in beweging; wereldwijd zijn er veel

Inspiratie en duurzaam ondernemerschap

ontwikkelingen op het gebied van duurzaam produceren en handelen. De internationale consument

13.00 - 14.00

Ontvangst

14.00

Programma

verwacht dit ook van onze sector. Rekening houden met de aarde en de volgende generatie is inmiddels voorwaarde voor toekomstbestendig ondernemerschap. Daarom staat de 32e uitreiking van de Tuinbouw

• Welkom door voorzitter Nico Koomen

Ondernemersprijs in het teken van het thema

• Tuinbouw 2017 in cijfers

‘Duurzaam ondernemen, zó doen we dat’.

• Ynzo van Zanten van Tony’s Chocolonely over de

De genomineerden voor de Tuinbouw Ondernemersprijs 2018 delen hun bijzondere visie op duurzaam ondernemen. Ynzo van Zanten van Tony’s vertelt over de inspanningen die dit populaire chocolademerk doet om te komen tot slaafvrije chocolade. Alle tuinbouw-

allerlekkerste chocolade zonder nare bijsmaak. • Duurzaam produceren en handelen, zó doen Royal Lemkes, OK Plant en De Lepelaar dat • Bekendmaking winnaar Tuinbouw Ondernemersprijs 2018

ondernemers zijn van harte welkom op dit feestelijke en inspirerende event.

15.45 - 18.00

Nieuwjaarsreceptie Tuinbouw

Aanmelden en meer informatie: www.tuinbouwondernemersprijs.nl

31


Stel je eens voor... dat we samen het wereldvoedselprobleem oplossen. Voedsel is niet vanzelfsprekend. De komende 30 jaar groeit de wereldbevolking explosief en komen er 2 miljard mensen bij. Dat betekent dat we heel veel meer voedsel moeten produceren en dat de impact op het milieu drastisch omlaag moet. Daarom is het zo belangrijk dat we nu iets doen en opstaan. Als de leidende internationale Food & Agri bank komen we prachtige voorbeelden tegen van hoe het beter en duurzamer kan. Door wereldwijd de slimste innovaties van onze klanten en partners te helpen kickstarten en op te schalen, pakken we samen de grootste voedselissues aan op zes continenten.

Growing a better world together

Top magazine 2018  
Top magazine 2018  

TOP Magazine 2018 van de Tuinbouw Ondernemersprijs met verhalen over duurzaam ondernemerschap in de tuinbouw

Advertisement