The exhibition „I was Polish – citizen of Ukraine”

BYŁEM POLAKIEM OBYWATELEM UKRAINY I WAS POLISH CITIZEN OF UKRAINE Wojna, która trwa już ponad osiem lat, odbiera życie nie tylko Ukraińcom, ale także

The war that lasts for eight years has claimed lives of not only the Ukrainians, but also

Polakom – obywatelom Ukrainy. Nie mamy ani jednego regionu, w którym ukraińskie

the Poles – citizens of Ukraine. There is no region where we don’t have cemeteries

flagi nie powiewają na wietrze na cmentarzach, co wskazuje, że leżą tu nasi obrońcy.

with Ukrainian banners waving in the wind, marking the resting place of the fallen

Ale jest coraz więcej miejsc, w których spotykają się i flagi biało-czerwone...

defenders. Yet the number of places bearing the white and red flag is growing too.

Ta wystawa zawiera krótkie biografie kilkunastu bohaterów Ukrainy i Polski, bo

This exhibition displays short biographies of several heroes of Ukraine and Poland.

jestem przekonany, że nad Wisłą jest coraz mniej ludzi, którzy nie rozumieją, że

I am sure there are fewer and fewer people in Poland who do not recognize that

Rosja – gdyby pokonała Ukrainę – poszłaby dalej na zachód. Walczymy z naszym

should Russia defeat Ukraine – they would advance further West. We are fighting our

wspólnym, odwiecznym wrogiem. My, jak setki lat temu, ponosimy straty z tym

common perpetual foe. Just like hundreds of years ago, we are suffering casualties

samym napastnikiem, który zawsze starał się nas podbić. I choć zdarzały się chwile,

from the same incursion by the same force that always wanted to subdue us. Although

kiedy udało mu się zagarnąć nasze ziemie, nasz duch pozostał niezwyciężony i dlatego

they have managed to seize our land for some time, they have never been able to

teraz nie poddaliśmy się Kremlowi, chociaż wróg wciąż ma wielką przewagę zarówno

break our spirit. And that is why now, again, we stood up to the Kremlin, despite

pod względem ilości żołnierzy, jak i sprzętu ciężkiego. W Moskwie nie wzięli pod

their advantage in manpower and equipment. Moscow failed to realize that we shall

uwagę najważniejszego: będziemy walczyć o naszą ziemię i wolność, a nasi przyjaciele

fight for our land and freedom while our friends and brothers in Poland will support

i bracia w Polsce nam pomogą, jak to było w maju 1920 roku, kiedy wspólnymi siłami

us. Same as it was in May 1920, when our joined forces liberated Kyiv and in August

wyzwalaliśmy Kijów, a potem, w sierpniu, obroniliśmy Warszawę.

defended Warsaw.

Zbieranie informacji i zdjęć na wystawę nie było łatwe. Czasami rodziny poległych po

It wasn’t easy to gather the information and the photos for this exhibition. Sometimes

prostu nie miały dobrych zdjęć swoich bliskich. Czasami, jak w przypadku poległego

the relatives did not have quality photos of the fallen. Sometimes, as with Volodymyr

jesienią 2022 roku Włodzimierza Gałeckiego, ból straty jest zbyt silny, by podać

Haletskiy, who died in the fall of 2022, the pain of the loss was just too heavy to talk

dziennikarzowi dodatkowe szczegóły z życia tego, kto już nie wróci. Ale ta praca musiała

about the details of the life of someone who is not coming back. But this work had

zostać wykonana i serdecznie dziękuję mojej koleżance Monice Andruszewskiej,

to be done. I express my sincere gratitude to my colleague Monika Andruszewska

która bardzo pomogła w znalezieniu naszych wspólnych bohaterów. Kłaniam się

who greatly assisted me in the search of our mutual heroes. I bow to the families

nisko też rodzinom bohaterów za informacje, zdjęcia i zgodę na ich wykorzystanie.

of the heroes of the exhibition for providing me the information and the photos and allowing me to use them.

To była ciężka praca. Może najtrudniejsza psychologicznie w moim życiu. Ale jednocześnie jest to jedno z moich najważniejszych zadań. Proszę o modlitwę i dobre słowo za

It was hard work. Psychologically, possibly the hardest I have ever done. Yet one

tych, których widzicie na tych planszach. Byli tacy sami jak my wszyscy, mieli dzieci,

of the most important ones too. I ask you to remember those you see on these

marzyli o ślubie, biznesie, wyjeździe na wakacje. Ale Rosja odebrała im tę szansę.

displays and to pray for them. They were just like you: they had kids; they dreamt

Zamiast tego uniemożliwili wrogowi odebranie nam marzeń naszych.

of having a wedding, starting a business, or traveling. But Russia deprived them of those opportunities. Yet thanks to them, the enemy will not deprive us of our dreams.

Dmytro Antoniuk, ukraiński dziennikarz, podróżnik Kijów, październik 2022 r.

Autor tekstów: Dmytro Antoniuk Redaktor tekstów: Andrzej Leusz, Halina Wojnarska Tłumaczenie: Mariia Shahuri Zdjęcia pochodzą ze zbiorów rodzinnych bohaterów wystawy

Organizator | Organized by:

Wsparcie | With the support of:

Dmytro Antoniuk, ukrainian journalist and traveler Kyiv, october 2022

Author: Dmytro Antoniuk Editor: Andrzej Leusz, Halina Wojnarska Translation: Mariia Shahuri Photos are provided by the families of the heroes of the exhibition

Inicjatywa | The initiative by:

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

ANDRZEJ HAWRYLUK pseudonim „Bur”

ANDRIY HAVRYLIUK call sign ‘Auger’ Urodził się 3 lutego 1980 roku w Kijowie. Studiował w Międzyregionalnej Wyższej Szkole Zawodowej Transportu i Mechanizacji Budownictwa w Kijowie. W latach 1998-2000 służył w Wojskowym Instytucie Łączności w Połtawie. Zdobył stopień starszego sierżanta.

Born on January 3, 1980 in Kyiv. Studied in Interregional Higher Vocational School of Motor Transport and Construction Mechanization in Kyiv. From 1998 to 2000 he served in Poltava Military Institute of Communication, obtaining the rank of Senior sergeant.

Matka Andrzeja, Ludmiła Jaczicka-Hawryluk, pochodzi z obwodu winnickiego. Jej ojciec, Franciszek Gudecki, był Polakiem, co potwierdzają dokumenty.

Andriy’s mother Liudmyla Iachycka-Havryliuk comes from Vinnychyna. According to the documents, her father Francishek Hudecki was Polish.

W sierpniu 2014 roku Andrzej Hawryluk zgłosił się na ochotnika do Sił Zbrojnych Ukrainy. Został wcielony do 90 Samodzielnego Batalionu Powietrznodesantowego w (ytomierzu. Od listopada tego roku walczył w najgorętszych miejscach frontu, broniąc miejscowości Pisky, Wodziane i lotniska w Doniecku. Do obrony tego ostatniego zgłosił się w zamian za innego żołnierza, ojca dwójki dzieci. 20 stycznia 2015 roku w wyniku wysadzenia przez separatystów budynku terminalu, w którym bronili się Ukraińcy, Andrzej został ranny: miał złamaną nogę i rękę, ale mógł chodzi). Mimo to dowódca jednego z najbardziej bezwzględnych oddziałów terrorystów Mychajło Tołstych „Giwi”, który osobiście torturował Andrzeja Hawryluka, zastrzelił go, ponieważ ten celnie strzelał z granatnika. Dowodzi tego nagranie, po którego obejrzeniu matka Andrzeja znalazła się na wózku inwalidzkim. Po negocjacjach z separatystami ciało obrońcy donieckiego lotniska dostarczono do Kijowa, gdzie został pochowany 20 lutego na cmentarzu Berkowieckim. Zostawił rodziców i młodszą siostrę. W maju 2015 roku dekretem Prezydenta Ukrainy Andrzej Hawryluk został odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia (pośmiertnie).

In August 2014 Andriy Havryliuk volunteered to join The Armed Forces of Ukraine. He was enlisted in the 90th Separate Airborne Battalion in Zhytomyr. In November of the same year, he was sent to the front lines, joining the defense of the villages of Pisky and Vodiane and the defense of Donetsk Airport. He volunteered to join those battles to substitute for another soldier with two kids. When the main building of the airport was blown up on January 20, 2015, Andriy suffered a broken leg and arm, but he still could walk. He was captured and later tortured for being a grenadier. Andriy was executed by a traitor and terrorist leader Mikhail Tolstykh (Givi) himself. It was documented on video, and when Andriy’s mother saw it, she had an attack that left her in a wheelchair. After negotiations with the separatists, the defender’s body was recovered and brought to Kyiv, where he was buried on January 20 at the Berkovets cemetery. He is survived by his parents and younger sister. In May 2015, by the Decree of the President of Ukraine Andriy Havryliuk was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

ANDRZEJ WITWICKI pseudonim „Spiker”

ANDRIY VYTVYTSKIY call sign ‘Speaker’ Urodził się 31 grudnia 1987 roku w Iwano-Frankiwsku (dawniej Stanisławów) w rodzinie o polskich korzeniach. Uczęszczał do szkoły nr 14 z polskim językiem nauczania. Następnie przez pięć lat studiował w rzymskokatolickim Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Lwowskiej w Brzuchowicach. Początkowo chciał zostać księdzem, ale pod koniec studiów wybrał inną drogę i opuścił seminarium.

Born on 31 December 1987 in Ivano-Frankivsk to a Polish family. Went to School №14 where studies were carried out in the Polish language. After that, he studied for five years at the Roman Catholic Seminary of Lviv Archdiocese in Bryukhovychi. He initially intended to become a priest but by the end of his studies decided to choose another path and left the seminary.

Po tym, jak oddziały specjalne milicji Berkut pobiły studentów na kijowskim Majdanie pod koniec listopada 2013 roku, przyłączył się do protestujących. W rewolucji godności uczestniczył do samego ko(ca. Był na barykadach na ulicach Hruszewskiego i Instytuckiej, bronił głównej kwatery majdanowców w Domu Związków Zawodowych. Na Majdanie poznał Ołeksandrę Honczaruk z Kijowa, swą przyszłą żonę. )lub wzięli jesienią 2014 roku w Pokrowsku w obwodzie donieckim. Był już wtedy w szeregach Ukrai(skiego Korpusu Ochotniczego Prawego Sektora, który uczestniczył w wojnie z Rosją.

After Special Police Force ‘Berkut’ had beaten student protesters in late November 2013 in Kyiv on Maidan Nezalezhnosti square, Andriy joined the Revolution and stayed till the end. He was on the barricades on Hrushevsky and Instytutska streets; protected the headquarters of Maidan protesters in The Trade Unions Building. On Maidan he met Oleksandra Honcharuk from Kyiv who he will later marry in the Fall of 2014 in Pokrovsk, Donetsk oblast. By that time, he already has joined Right Sector Ukrainian Volunteer Corps, which waged war on Russia.

W walkach z wojskami rosyjskimi i separatystami Andrzej brał udział od samego początku działa( wojennych na Donbasie. Najpierw w 5 Samodzielnym Batalionie Ukrai(skiego Korpusu Ochotniczego Prawego Sektora, a później w oddziale rozpoznawczym Santy. Zmarł 16 stycznia 2018 roku pod Awdijiwką w obwodzie donieckim, z powodu licznych ran, jakich doznał w wyniku wybuchu miny. Miał trzydzieści lat. Bohater został uroczyście pożegnany na kijowskim placu Niepodległości, którego bronił w czasie rewolucji godności, a później w kościele Chrystusa Króla Wszechświata w Iwano-Frankiwsku, gdzie kiedyś był ministrantem. Został pochowany w Alei Chwały na cmentarzu miejskim w Czukałówce. Z małże(stwa z Ołeksandrą Honczaruk miał córkę Nadijkę, dziś siedmiolatkę. Zostały też matka i siostra. W kwietniu 2019 roku poległemu bohaterowi nadano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Iwano-Frankiwska. Andrzej Witwicki był także poetą; wiersze pisał zarówno w języku polskim, jak i ukrai(skim. Wszystkie dotyczą poszukiwania Boga i miejsca człowieka w życiu. Oto jeden z nich: Trudno dzielić serce Jeszcze trudnej duszę Ciężko być właścicielem swojego życia Jeszcze trudniej odpowiadać za cudze.

Andriy fought the Russians and the separatists since the beginning of the hostilities in Donbas. First, as part of the 5th Separate Battalion of the Right Sector, later with the special reconnaissance group called ‘Santas’. He was killed by a near explosion of a mortar round on January 16, 2018, in the industrial area of Avdiivka, Donetsk oblast. Andriy was only 30. The farewell ceremony for the hero was held on Maidan, which he protected during the Revolution of Dignity, and later in Lord Jesus Christ King of the Universe Roman Catholic Parish in Ivano-Frankivsk, where he used to help to hold a church service. He was buried in the Alley of Fame in the city cemetery in Chukalivka. From his marriage with Oleksandra Honcharuk he has a daughter who is now seven years old. He is also survived by his mother and sister. In April 2019, the fallen hero was named an honorary citizen of the city of Ivano-Frankivsk. Andriy Vytvytskiy was also a poet and wrote poetry both in Polish and Ukrainian. His poems are about the search for God and the place of a human in life. Here is one of them: It’s hard to split one’s heart Harder yet to split the soul It’s hard to master your own life Harder yet to master others’.

BY)EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

IGOR BRANOWICKI IHOR BRANOVYTSKY Urodził się 25 kwietnia 1976 roku w Kijowie. Ukończył kijowskie Technikum Urządzeń Elektronicznych. Jedna z ulic znajdujących się w pobliżu tej szkoły w 2016 roku została nazwana jego imieniem.

Born on 25 April 1976 in Kyiv. Ihor graduated from Kyiv Technical School of Electronic Devices. The school is located on the street that used to be called Perspektyvna but now bears his name.

Pradziadkowie Igora, Damian i Helena, byli Polakami i mieszkali w jednej z wsi pod Radomyślem w obwodzie żytomierskim.

Ihor’s great-grandfather was named Damian and his great-grandmother – Helena. They were both Poles and lived in one of the villages near Radomyshl in Zhytomyrshchyna.

Pod koniec lat 90. Igor Branowicki służył w ukraińskim kontyngencie wojskowym w misji pokojowej ONZ w Angoli. Uczestniczył w rewolucji godności, a kiedy zaczęła się wojna z Rosją, w sierpniu 2014 roku wstąpił do Sił Zbrojnych Ukrainy, jako ochotnik. Bronił lotniska w Doniecku w szeregach 81 Samodzielnej Brygady Powietrznodesantowej (90 Samodzielny Batalion Desantowo-Szturmowy). W nocy 20 stycznia 2015 roku, po wysadzeniu w powietrze części nowego terminalu, w którym nadal bronili się ukraińscy żołnierze, pomógł dwóm rannym wydostać się z budynku. Kiedy wrócił po następnych, został schwytany. Aby uchronić swoich towarzyszy przed torturami, powiedział – wbrew faktom – że był strzelcem wyborowym, poszukiwanym przez Rosjan. Poddany torturom został zabity dwoma strzałami w głowę przez rosyjskiego terrorystę Arsena Pawłowa „Motorolę”. Stało się to 21 stycznia 2015 roku. Wolontariuszom udało się odnale(ć ciało bohatera po dwóch miesiącach. 3 kwietnia został pochowany na cmentarzu Berkowieckim w Kijowie. Zostawił brata i matkę Ninę. W 2016 roku prezydent Ukrainy przyznał Igorowi Branowickiemu pośmiertnie tytuł Bohatera Ukrainy (najwyższy tytuł honorowy) z orderem Złotej Gwiazdy.

By the late 90s, Ihor Branovytskyi was deployed in Angola as a part of the UN Peacekeepers. He participated in the Revolution of Dignity. With the start of the war with Russia, he joined the Armed Forces of Ukraine as a volunteer in August 2014. With 81st Airborne Brigade (90th Separate Airborne Battalion) he defended Donetsk Airport. After the Russians and the separatists had blown up the part of the building where defenders still held ground on 20 January 2015, Ihor helped two of his wounded comrades to evacuate, effectively saving their lives. The next day he was captured as a prisoner of war. He knew, that his captors were trying to figure out which one among the captured was a machine gunner, so he called himself out, even though he wasn’t one. After being tortured, on the 21st of January 2015, Ihor Branovytskyi was killed with two shots to the head by the Russian terrorist Arsen Pavlov (Motorola). Volunteers were able to recover the hero’s body only in two months. He was buried on the 3 of April in the Berkovets cemetery in Kyiv. He is survived by his brother and his mother Nina Konstiantynivna. In 2016 Ihor Branovytskyi posthumously was granted the title Hero of Ukraine (with Order of the Gold Star) – the highest national title in Ukraine.

BY)EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

JULIA PASTERNAK IULIA PASTERNAK Urodziła się 18 lipca 1982 roku w Kamiance w obwodzie czerkaskim. Po linii matki jest Polką z rodziny Nowosieleckich. Przynależność do narodu polskiego potwierdza Karta Polaka, wydana w lutym 2022 roku. Członek Polskiego Centrum Kulturowego im. Karola Szymanowskiego w Czerkasach.

Born 18 July 1982 in Kamianka, Cherkasy oblast. On her mother’s side, Iulia belongs to the Polish family of Novoseletsky. Her Polish origin is also confirmed via her Polish Card, which she obtained in February 2022. She has also been a member of the Karol Szymanowski Polish Cultural Centre in Cherkasy.

W 2001 roku Julia Pasternak ukończyła szkołę medyczną w Krzemieńczuku, a następnie pracowała jako sanitariuszka i pielęgniarka w szpitalu w rodzinnym mieście Kamianka. Jesienią 2020 roku podpisała kontrakt z Siłami Zbrojnymi Ukrainy, gdzie otrzymała stopień młodszego sierżanta.

In 2001 Iulia Pasternak graduated from Kremenets Medical School and worked as a paramedic and a nurse in the city hospital of her native Kamianka. In the Fall of 2020, she signed a contract with the Armed Forces of Ukraine and started her service in the rank of junior sergeant.

Julia Pasternak zaginęła 23 kwietnia 2022 roku podczas boju we wsi Kozacza Lopań, kilka kilometrów od granicy rosyjskiej w obwodzie charkowskim. Według opowieści jej towarzyszy broni, Julia czołgała się, by zabrać z linii ognia ciężko rannego żołnierza ukraińskiego. Miała na sobie czerwony krzyż, wyra(nie identyfikujący ją jako wojskowego medyka. Niemniej jednak wrogi snajper, łamiąc wszelkie prawa i zwyczaje wojenne, strzelił jej w głowę.

Iulia Pasternak went missing in action on 23 April 2022 during combat in the village Kozacha Lopan which is just a few kilometers away from the Russian state border in Kharkiv oblast. According to the testimonies of her comrades, she crawled to evacuate a heavily wounded soldier from the line of fire. She wore the badge and markings with a red cross, indicating that she was a medic. But the enemy sniper shot her in the head regardless, violating the rules and the laws of war.

Należy podkreślić, że Julia Pasternak oficjalnie nie znajduje się na liście poległych, ponieważ jej ciała jeszcze nie odnaleziono. Wieś Kozacza Lopań została wyzwolona we wrześniu 2022 roku, ale nie znaleziono szczątków młodszego sierżanta.

It is important to stress that Iulia Pasternak is not yet officially recognized among the fallen since her body has not been discovered. The village Kozacha Lopan was liberated in September 2022. However, the remains of the junior sergeant are still not found.

Julia Pasternak była rozwiedziona i miała dwoje dzieci – córkę Darynę (ur. 2004) i syna Ołeksija (ur. 2013). Zostali jej rodzice, których zdrowie mocno nadszarpnęła wiadomość o możliwej śmierci córki.

Iulia Pasternak was divorced, with two children: daughter Darina (born 2004) and son Oleksiy (born 2013). She is survived by her parents, whose health is heavily undermined by the news about their daughter’s likely demise.

Polskie Centrum Kulturowe im. Karola Szymanowskiego w Czerkasach stara się pomagać rodzinie Julii Pasternak, zbierając fundusze dla jej rodziców i dzieci.

Karol Szymanowski Polish Cultural Centre in Cherkasy is trying to support the family of Iulia Pasternak. They are raising funds for her parents and children.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WADYM ZABROCKI VADYM ZABROCKY Urodził się 17 czerwca 1979 roku w Żytomierzu, w dzielnicy Malowanka, w polskiej rodzinie katolickiej. Ukończył Charkowski Instytut Wojsk Pancernych Narodowego Uniwersytetu Technicznego „Charkowski Instytut Politechniczny”. W chwili rozpoczęcia działań wojennych na wschodzie Ukrainy w 2014 roku był w randze kapitana. Pełnił funkcję zastępcy szefa sztabu batalionu 95 Samodzielnej Brygady Powietrznodesantowej Sił Zbrojnych Ukrainy.

Born 17 June 1979 in Malovanka district in Zhytomyr to a Polish catholic family. Graduated from the Military Institute of Tank Troops of the National Technical University ‘Kharkiv Polytechnic Institute’. By the time the war broke out Russia in the East in 2014, Vadym Zabrocky was promoted to the rank of captain, serving as a Deputy Chief of Staff in the airborne battalion of the 95th Airborne brigade of the Armed Forces of Ukraine.

13 maja 2014 roku na obrzeżach wsi Oktiabrskie (od 2016 roku Majaczka) koło Słowiańska, zajętej przez bojowników pułkownika FSB Igora Girkina (Striełkowa), jego kolumna wioząca 82 mm moździerze i zaopatrzenie dla punktu kontrolnego wpadła w zasadzkę. Około godz. 12.30 ukraińscy żołnierze zostali ostrzelani przez prorosyjskich separatystów ogniem z kałasznikowów i granatników. W wyniku tego ostrzału zginął kapitan i jego pięciu towarzyszy.

Captain was ambushed on the 13th of May 2014 in the outskirts of the Oktiabrske with village (known as Mayachka since 2016) near Sloviansk, which was controlled by the militants led by FSB agent Igor Girkin. His column provided escort for the crews for the 82-mm mortars and food supplies for the checkpoint personnel. Around 12:30 the Ukrainian troops were fired upon by the Russians and the separatists, who used assault rifles and grenade launchers. As a result of the ambush, the captain and five of his fellow soldiers were killed.

17 maja 2014 roku w ko(ciele (w. Jana z Dukli w Żytomierzu została odprawiona msza pożegnalna w intencji Wadyma Zabrockiego. )wiecka czę(ć ceremonii odbyła się w Teatrze Muzyczno-Dramatycznym im. Iwana Koczergi. Kapitan był pierwszym żytomierzaninem, który poległ na wojnie z Rosją. Zostawił żonę Julię i dwie córki. Pochowano go we wsi )wityń w rejonie żytomierskim. Po(miertnie Wadym Zabrocki został awansowany do stopnia majora, odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia i medalem „Za wyzwolenie Słowiańska”. Jego portret na )cianie Pamięci Poległych za Ukrainę przy monasterze (w. Michała Archanioła w Kijowie znajduje się w sekcji pierwszej, rząd 3, miejsce 12.

The farewell ceremony for Vadym Zabrocky was held on the 17th of May 2014 in St. John of Dukla Parish. The secular ceremony took place in the building of Ivan Kocherha Zhytomyr Regional Ukrainian Music and Drama Theatre. Captain became the first Zhytomyr local to be killed in the war with Russia. He is survived by his widow Iulia and two daughters. Buried in Svityn village of Zhytomyr district. Posthumously Vadym Zabrocky was promoted to major and honored by the Order for Courage, 3rd class, and a medal ‘For the liberation of Sloviansk’. On The Wall of Remembrance of the Fallen for Ukraine of Mykhailivsky Golden-Domed Monastery information about Vadym Zabrocky can be found under section 1, row 3, number 12.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WŁODZIMIERZ GAŁECKI pseudonim „Warszawa”

VOLODYMYR HALETSKIY call sign ‘Warsaw’ Urodził się 31 października 1997 roku w Berdyczowie w polskiej rodzinie. Jego pradziadka rozstrzelało NKWD w 1937 roku tylko dlatego, że był Polakiem. Włodzimierz przyjął chrzest w Sanktuarium Matki Bożej Berdyczowskiej. Od najmłodszych lat chodził do kościoła, na katechezę dla dzieci, do polskiej szkoły sobotniej. Jeździł na młodzieżowe obozy letnie do Polski i przygotowywał się do kontynuowania tam nauki po liceum. Studiował w Warszawie, w Wyższej Szkole Rehabilitacji, gdzie uczył się nieść pomoc i ratować ludzi.

Born 31 October 1997 in Berdychiv to a Polish family. His great-grandfather was executed by NKVD in 1937 solely because of his ethnic background. Volodymyr was baptized in the Sanctuary of the Berdychiv Mother of God. From an early age, he attended the church and the catechisms for children and studied in Polish Saturday school. He attended summer camps in Poland and was looking to study in Poland after graduating from a middle school. Volodymyr entered the Higher School of Physiotherapy in Warsaw, where he learned to treat people and save lives.

Jego plany zawodowe przekreśliła wojna. Nie zdążył obronić dyplomu. Na ostatnim roku przerwał studia, by wrócić na Ukrainę i bronić ojczyzny. Po ukończeniu kursów pierwszej pomocy i medycyny taktycznej 1 maja 2022 roku wstąpił w szeregi ochotniczej jednostki dywersyjno-rozpoznawczej „Kraken” Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy. Przyjął pseudonim na cześć miasta, w którym studiował. Podczas jesiennej ofensywy charkowskiej, po wyzwoleniu Bałaklii w obwodzie charkowskim, zginął w walkach o Kupiańsk 13 września 2022 roku.

His final year and graduation were interrupted by the war. After completing the courses on First aid and Tactical Combat Casualty Care, on the 1st of May 2022, he joined the war by enlisting in The Kraken Regiment, reconnaissance, and sabotage special forces of the Main Directorate of Intelligence of the Ministry of Defence of Ukraine. Volodymyr Haletskiy took a call sign after the city in which he studied – Warsaw. During the Fall offensive of the Armed Forces of Ukraine, after liberating Balakliia in Kharkiv oblast, he was killed on 13 September while freeing Kupiansk and the surroundings.

Matka bohatera, Swietłana, powiedziała, że jej syn znał cztery języki, grał na gitarze, pisał wiersze, lubił szachy… Włodzimierz zostawił rodziców i młodszego brata. Miał 24 lata. Msza żałobna odbyła się 18 września 2022 roku w Sanktuarium Matki Bożej Berdyczowskiej. Włodzimierz Gałecki spoczął na cmentarzu wojskowym w rodzinnym mieście.

According to the hero’s mother, Mrs. Svitlana, her son spoke four languages, played the guitar, wrote poetry, and loved chess. Volodymyr is survived by his parents and his younger brother Ian. He was just one month away from his 25th birthday. The funeral service was held on 18 September 2022 in the Sanctuary of the Berdychiv Mother of God. Volodymyr Haletskiy is buried in the military cemetery of his hometown.

BY)EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

DMYTRO KUŹMIN pseudonim „Rozjemca”

DMYTRO KUZMIN call sign ‘Peacekeeper’ Urodził się 27 kwietnia 1974 roku w mieście Asbiest w Rosji (obwód swierdłowski) w rodzinie o polskich korzeniach. Kiedy miał pięć lat, rodzina przeniosła się na Ukrainę do obwodu czerkaskiego.

Born 27 April 1974 in the town of Asbest, Sverdlovsk oblast, Russia, to a family with a Polish background. When Dmytro was five, the family moved to Cherkashchyna in Ukraine.

Ponieważ ojciec Dmytra był artystą, syn – również utalentowany – postanowił kontynuować rodzinne tradycje i podjął naukę w Kijowskiej Szkole Artystycznej. W 1992 roku, gdy skończył pierwszy rok, został powołany do wojska – służył w Gwardii Narodowej Ukrainy w Doniecku.

Since his father was an artist, he decided to continue the family tradition by entering The Kyiv art school. But after his junior year, he was conscripted for obligatory military service, which he served in the National Guard of Ukraine in Donetsk.

Po odbyciu służby, którą zakończył w stopniu sierżanta rezerwy, zapisał się na Lwowską Akademię Handlową. Tam poznał swoją przyszłą żonę Zorianę, również mającą polskie korzenie. Małżeństwo doczekało się dwóch synów: Mychajła (ur. 2007) i Iwana (ur. 2010). Ku(minowie przenieśli się do Kijowa.

After being discharged Dmytro Kyzmin entered the Lviv Academy of Commerce, where he met his future wife Zoriana, also of Polish descent. The couple moved to Kyiv and had two sons: Mykhailo (born in 2007) and Ivan (born in 2010).

Dmytro lubił fotografię i to hobby stało się jego zawodem – rozpoczął pracę jako fotograf w Egipcie. Kiedy wybuchła rewolucja godności, wrócił. Brał udział w samoobronie Majdanu. Po aneksji Krymu zgłosił się na ochotnika do batalionu Dnipro-2. Podczas konfliktu z lokalnymi zwolennikami tzw. Donieckiej Republiki Ludowej w Krasnoarmijsku (od 2016 roku Pokrowsk), którzy zablokowali przejazd konwoju wojskowego, Dmytro Ku(min wykazał się zdolnościami negocjacyjnymi. Podszedł do protestujących bez broni i spokojnie zapewnił ich, że wojsko ukraińskie nie walczy z ludnością cywilną. Na te słowa konwój został przepuszczony, a Ku(min otrzymał pseudonim „Rozjemca”. Następnie wstąpił do rezerwy Gwardii Narodowej Ukrainy, gdzie objął stanowisko dowódcy batalionu przeznaczenia specjalnego „Donbas”. Po przejściu szkolenia bojowego ponownie udał się do strefy operacji antyterrorystycznej. 10 lipca 2014 roku konwój, w którym jechał, w pobliżu wsi Uljaniwka (od 2016 roku Małyniwka) w obwodzie donieckim został zaatakowany. Dmytro Ku(min znajdował się w pierwszym samochodzie kolumny. Rana, którą odniósł, okazała się śmiertelna.

Dmytro never gave up on his artistic calling and started working as a photographer in Egypt. From there he returned back home when the Revolution of Dignity began, which he joined. Dmytro became an activist in the Maidan Self Defense unit. After Russia annexed Crimea, he volunteered to join the battalion Dnipro-2. In Pokrovsk a conflict broke out with the local supporters of the so-called DPR, who blocked the road for the military column. Dmytro Kuzmin approached them without weapons and calmly persuaded them that the Ukrainian military does not wage war against civilians, after which the locals allowed his squad through. Thus, Dmytro gained a call sign ‘Peacekeeper’. Later Dmytro Kuzmin transferred to the reserve of the National Guard of Ukraine, becoming a sergeant of the reserve and the commander of the squad of the Battalion of Special Assignment ‘Donbas’. After completing a special training, he once again was deployed to the Antiterrorist Operation Zone. On 10 July 2014 Dmytro Kuzmin was on the march near the village Ulianivka (renamed Malynivka in 2016), Donetsk oblast, in the leading vehicle of the 1st squad of the 1st platoon of the special forces reserve battalion. His column was ambushed by the enemy, and Dmytro was mortally wounded.

Bohater jest pochowany we wsi Hnidyn w obwodzie kijowskim. Hero was buried in the village Hnidyn in Kyivshchyna. 26 lipca 2014 roku Dmytro Ku(min został odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia (pośmiertnie).

On 26 July 2014 Dmytro Kuzmin was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

IWAN ISYK pseudonim „Kucharz”, „Lwów”

IVAN ISYK call signs ‘Cook’, ‘Lviv’

Urodził się 20 stycznia 1984 roku w Drohobyczu. Ojciec matki Iwana, Olgi, miał polskie pochodzenie; nosił nazwisko Bryś. Bliscy krewni mieszkaj% w Sanoku (Polska). Babcia Olgi została zesłana za działalność religijn% do Kazachstanu, gdzie zmarła. Rodzina należy do drohobyckiej parafii rzymskokatolickiej. Iwan Isyk zdobył wcale niewojskowy zawód cukiernika w Wyższej Szkole Zawodowej nr 19 w Drohobyczu. St%d wzi%ł się jeden z jego pseudonimów wojskowych. Ponieważ wychowywał się w rodzinie patriotycznej – ojciec Iwana, Wasyl Isyk jako pierwszy na Ukrainie wywiesił niebiesko-żółt% flagę na ratuszu w Drohobyczu oraz brał udział w demontażu pomnika Lenina, a pó(niej syn Iwan uczestniczył w pomara)czowej rewolucji w Kijowie – to kiedy w stolicy rozpoczęły się antyrz%dowe manifestacje, które przerodziły się w rewolucję godności. Pojechał w tajemnicy przed bliskimi, by wesprzeć protestuj%cych. Gotował dla swoich towarzyszy. Ze względu na stan zdrowia Iwana Isyka nie przyjęto do wojska. Mimo to w lipcu 2014 roku zgłosił się do ochotniczego 24 Batalionu Obrony Terytorialnej „Ajdar”. Znowu nie powiedział bliskim, że idzie walczyć, byli przekonani, że pracuje w Kijowie. O tym, że był na froncie, jego rodzice dowiedzieli się dopiero po jego śmierci. Wyuczony zawód przydał się w wojsku – Iwan był w swojej jednostce kucharzem. W szeregach „Ajdaru” bronił lotniska w Ługa)sku. 5 września 2014 roku został schwytany przez separatystów, gdy jego 2 kompania wpadła w zasadzkę w pobliżu wsi Weseła Hora w obwodzie ługa)skim. Do jad%cego konwoju wyszli ludzie po cywilnemu z ukrai)sk% flag%, a gdy samochody zatrzymały się, separatyści z krzaków otworzyli do nich ogie). Część rannych Ukrai)ców dobili na miejscu. Przebieg wydarze) nagrał ich dowódca, rosyjski neonazista Aleksiej Milczakow. Ranny Iwan dostał się do niewoli. Pocz%tkowo mógł samodzielnie chodzić, ale 11 września prorosyjskie media opublikowały nagranie ze szpitala w Ługa)sku, na którym widać Isyka z poważnymi oparzeniami na rękach. Na tym nagraniu brytyjski pseudodziennikarz Graham Phillips przez piętnaście minut dopytuje ciężko rannego Iwana, który z godności% i spokojem odpowiada na prowokacyjne pytania. Iwan Isyk zmarł w szpitalu 14 września 2014 roku. Jak wykazała pó(niej sekcja zwłok, miał oparzenia obejmuj%ce ponad 70 proc. ciała. Zdaniem ukrai)skich śledczych powstały w wyniku tortur... Separatyści z tzw. Ługa)skiej Republiki Ludowej nie chcieli oddać ciała Iwana. Zdaniem rodziny pomogła jedna z ulubionych modlitw papieża Franciszka „Nowenna do Matki Bożej rozwi%zuj%cej węzły”. Siódmego dnia jej czytania doszło do porozumienia w sprawie wydania zwłok. 17 pa(dziernika 2014 roku Iwan Isyk spocz%ł w Alei Chwały na cmentarzu w Drohobyczu. Pozostawił córkę Olgę (ur. 2005), starszego brata Jurija oraz rodziców.

Born 20 January 1984 in Drohobych. According to the documents, Ivan’s mother, Mrs. Olha, on her father’s side, comes from a Polish family of Brys. Her close relatives live in Sanok, Poland. For her religious activity, Olga’s grandmother was exiled by the Soviet authorities to Kazakhstan, where she passed away. Ivan’s family is a part of the Roman Catholic parish of Drohobych. Ivan Isyk has studied the wonderful trade of confectioner at Drohobych Technical High School №19. Hence his call sign. His family is highly patriotic: his father was the first to raise the Ukrainian blue and yellow flag over the Drohobych town hall and toppled a monument to Lenin. He also participated in the Orange Revolution. His son Ivan took part in the Revolution of Dignity and kept it secret not to upset his parents. He used to cook for his comrades during the Revolution. Due to poor health, Ivan Isyk failed a medical examination trying to enlist in the army. Still, he managed to join as a volunteer the 24th Territorial Defence Battalion ‘Aidar’. Once again, he kept his participation in the war a secret from his relatives and told them instead that he got a job in Kyiv. His parents discovered that he was in the army only after his death. The trade he obtained in his hometown of Drohobych came in handy – Ivan became a cook in his unit. Together with ‘Aidar’ he defended the airport of Luhansk. On the 5th of September Ivan and his company were ambushed near the village Vesela Hora in Luhanshchyna. Ukrainian military column was greeted by the people dressed in civilian with Ukrainian flags. But when the column stopped – hidden in the bushes machine guns opened fire. Some of the wounded Ukrainian soldiers were shot on the spot. All of it was recorded by the Russian terrorist Alexey Milchakov. Wounded Ivan was captured. At first he could walk. On 11 September in pro-Russian media resurfaced a video from Luhansk hospital where Isyk can be seen with badly burned hands. In this video British pseudo-journalist Graham Phillips is questioning severely wounded Ivan for 15 minutes. Ivan is answering his tricky questions with calmness and dignity. Ivan Isyk died in the hospital on the 14th of September 2014. It was later established by the medical examiner that he had received 70% body burn as the result of torture. The separatists from the so-called LPR did not want to return Ivan’s body. According to the family, they sought help from one of Pope Francis’ favorite prayers: ‘The devotion to Mary, the Untier of Knots’. They recited the prayer for seven days, and by the seventh day the agreement was reached to return the body. Ivan Isyk was buried on 17 October 2014 in the Alley of Fame in his hometown of Drohobych. He is survived by his daughter Olya (born 2005), older brother Iuriy and parents. Ivan was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously.

Pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia.

BY(EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

JAN DAMAŃSKI IAN DAMANSKIY Urodził się 18 maja 1991 roku w mieście Nowy Urengoj w Rosji, gdzie pracowało wielu Ukraińców. Jego rodzina, zarówno ze strony matki, Walentyny, jak i ze strony ojca Jurija, ma polskie korzenie, czego wyrazem jest imię bohatera.

Born on 18 May 1991 in the city of Novy Urengoy in Russia, where a lot of Ukrainians used to work. His family, both on his mother Valentyna’s side and his father Iuriy’s side has Polish background. Which is evident from the boy’s name.

Kiedy miał niewiele ponad rok, rodzice zdecydowali się wrócić na Ukrainę. Zamieszkali we wsi Nowa Uszycia w obwodzie żytomierskim. Tam Jan ukończył szkołę, a następnie podjął naukę w Gołowińskiej Wyższej Szkole Zawodowej. Po odbyciu służby wojskowej pracował w Publicznej Spółce Akcyjnej „Uszycki Kombinat Materiałów Budowlanych”.

When Ian was just about three his family returned to Ukraine and settled in the village of Hulianka in Zhytomyr oblast. There he finished school and later graduated from Holovyn Technical High School. After completing obligatory military service, Ian Damanskiy worked at the Public Joint-Stock Company ‘Ushytsky Plant of Construction Materials’.

14 lutego 2014 roku, w walentynki, oświadczył się swojej dziewczynie Lubie i ogłosił zaręczyny. Jesienią planowali ślub.

On Saint Valentine’s Day, 14 February 2014, Ian confessed his love to his beloved Liuba, and they engaged. The couple planned to marry in Autumn.

20 marca 22-latek został zmobilizowany do 30 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej, która brała udział w operacji antyterrorystycznej na wschodzie Ukrainy. Służył jako kierowca. W maju pojechał na krótkie wakacje do domu.

On the 20th of March he was mobilized to the 30th Separate Mechanized Brigade that was actively engaged in the Anti-terrorist Operation. In May the young man visited his home for a brief leave.

Jan Damański zginął 13 sierpnia 2014 roku podczas walk w strefie przygranicznej w obwodzie donieckim. Razem z nim poległo pięciu innych ukraińskich żołnierzy. Zostali ostrzelani przez artylerzystów regularnych jednostek armii rosyjskiej, kiedy znajdowali się niedaleko Saur-Mogiły przy granicy z Rosją. Ciała bohaterów zostały znalezione przez misję poszukiwawczą „Ewakuacja 200” na polu między wsiami Maryniwka i Stepaniwka. W kamizelce jednego z poległych znajdował się telefon. Po wybraniu numeru zapisanego jako Mama zgłosiła się Walentyna Damańska, matka Jana. Ostatni raz rozmawiała z synem 11 sierpnia...

Ian Damanskiy, who served as a driver, and five of his fellow Ukrainian soldiers were killed on August the 13th, 2014. They were close to the state border in Donetsk oblast near Savur-Mohyla when the artillery of the regular army of the Russian Federation started shelling them. Heroes’ bodies were found in the field next to the villages of Marynivka and Stepanivka during the search mission ‘Evacuation 200’. In the body armor of one of the fighters they found a mobile phone. When it was charged, the rescuers dialed the contact ‘Mama’. It turned out to be Valentyna Damanska, who has not heard from her son since the 11th of August.

Jan Damański został pochowany na cmentarzu we wsi Nowa Uszycia 8 września 2014 roku.

On 11 September 2014, the hero was buried in the cemetery of the village of Nova Ushytsia.

15 maja 2015 roku dekretem prezydenta Ukrainy został odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia (pośmiertnie).

On 15 May 2015, by the Decree of the President of Ukraine Ian Damanskiy was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

EUGENIUSZ SARNAWSKI pseudonim „Eugeniusz”

IEVHENIY SARNAVSKIY call sign ‘Eugene’ Urodził się 14 września 1989 roku w Kamieńcu Podolskim. Pochodził z polskiej rodziny szlacheckiej. Jego przodek, Piotr Sarnawski, założył w 1556 roku wieś Sarninki koło Owrucza, skąd wywodzi się cała rodzina Eugeniusza.

Born 14 September 1989 in Kamianets-Podilskyi. Ievheniy comes from a noble family. According to the chronicles, in 1556 his ancestor – Piotr Sarnawski founded the village Sarnynky near Ovruch, and that is where Ievheniy’s family is coming from.

Uczył się w Liceum w Kamieńcu Podolskim z rozszerzonym wojskowym szkoleniem fizycznym, a później w tym samym mieście studiował na Katedrze Szkolenia Wojskowego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Ohijenki, kształcącym specjalistów wojsk inżynieryjnych. Studia ukończył już jako żołnierz Sił Zbrojnych Ukrainy, gdzie służył od 2006 roku.

He graduated first from Kamianets-Podilskyi Lyceum with advanced military and physical training and later from the Departament of military training at Kamyanets-Podilsky Ivan Ohienko National University. His higher education Ievheniy received while serving in the Armed Forces of Ukraine, which he joined in 2006.

Od maja 2014 roku jako dowódca kompanii inżynieryjno-saperskiej 72 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej brał udział w działaniach bojowych w strefie operacji antyterrorystycznej. Najpierw w obwodzie ługańskim w pobliżu miejscowości Panczenkowe i Czerwonopartyzanśk (od 2016 roku Wozneseniwka), a później ( od września 2014 roku do czerwca 2016 roku ( w okolicach Wołnowachy, Dokuczajewska, Hranitnego oraz Awdijiwki w obwodzie donieckim.

In May 2014 Ievheniy became a commander of an engineer company of the 72nd Separate Mechanized Brigade that was deployed to the Anti-terrorist Operation Zone. Initially, they operated in Luhansk oblast, near Panchenkove and Chervonopartyzansk (since 2016 – Voznesenivka), later – in Donetsk oblast, around Volnovakha, Dokuchaievsk, Hranitne, and Avdiivka.

8 czerwca 2017 roku podczas rozminowywania terenu w pobliżu wsi Nowoseliwka w obwodzie donieckim w wyniku eksplozji dwóch min przeciwpiechotnych Eugeniusz Sarnawski został poważnie ranny: miał zmiażdżone obie nogi, uszkodzone narządy wewnętrzne jamy brzusznej i płuca. Cho) natychmiast został przewieziony do szpitala w Awdijiwce, a następnie helikopterem do szpitala w Dnieprze, lekarzom nie udało się go uratowa). Zmarł 15 czerwca, nie odzyskawszy przytomności. Eugeniusz Sarnawski zostawił żonę Alonę (również mającą polskie korzenie), która już po śmierci męża urodziła ich syna Matwija, i matkę. Bohater został pochowany w Alei Chwały na cmentarzu Suchy Jar w Białej Cerkwi 18 czerwca 2017 roku.

On the 8th of June, 2017, during mine clearance and disarmament of the area near the village Novoselivka in Donechchyna Ievheniy Sarnavskiy fell into the trap set by the Russians and the separatists, who set two anti-personnel landmines. The explosion caused the traumatic amputation of both legs and injuries to the abdominal cavity and thorax. Ievheniy was rushed to the hospital in Avdiivka, from where he was delivered by a helicopter to the hospital in Dnipro, where on 18 June 2017, he succumbed to his injuries without regaining consciousness. Ievheniy Sarnavskiy is survived by his widow Alyona (also with Polish background). After Ievheniy’s death, his wife bore him a son named Matviy. The hero was buried on the 18th of June, 2017, in the Alley of Fame in Sukhyy Yar cemetery in Bila Tserkva.

Odznaczony Orderem Bohdana Chmielnickiego II stopnia (pośmiertnie). He was honored with the Order of Bohdan Khmelnytsky, 2nd class, posthumously.

BY)EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

MAKSYM RYDZANYCZ pseudonim „Adam”

MAKSYM RIDZANYCH call sign ‘Adam’ Urodził się 28 grudnia 1977 roku w miejscowości Kociubynśke koło Kijowa. Miał polskie korzenie zarówno ze strony matki, jak i ojca. Dziadek Maksyma, Adam, był Polakiem urodzonym w II Rzeczypospolitej. Przyszły Bohater Ukrainy spędził z nim dzieciństwo w Brzeżanach na Tarnopolszczyźnie. W 1996 roku wstąpił do Gwardii Narodowej do służby poborowej na Krymie, gdzie służył w batalionie sił specjalnych, skąd został zdemobilizowany jako sierżant. Później otrzymał dwa wyższe wykształcenia: geofizyka jądrowego i prawnika. Był bardzo aktywny i należał do organizacji pozarządowej „Nowe Twarze”. Mieszkał w Buczy, miał żonę i troje dzieci. Zajmował się boksem i był mistrzem Ukrainy w karate. We wrześniu 2014 wstąpił jako ochotnik do Sił Zbrojnych Ukrainy, gdzie służył w 81. Brygadzie Powietrznodesantowej jako dowódca plutonu snajperskiego. Maksym Rydzanycz przeszedł najcięższe bitwy zimy 2014-2015 na lotnisku w Doniecku. Był tam dwa razy na rotacji. To, właśnie, grupa „Adama” opuściła okrążenie 23 stycznia z pozycji „Pożeżka” po wysadzeniu nowego terminalu lotniska. Następnie służył pod Wodzianym, gdzie między innymi zniszczył regulator ognia wroga. 20 marca 2015 roku Maksym Rydzanycz wraz z towarzyszami wyszedł wyzwoli( dwóch żołnierzy swojej jednostki, którzy zostali otoczeni w punkcie obserwacyjnym przez nieprzyjacielską grupę dywersyjno-rozpoznawczą. Po wpadnięciu w zasadzkę otrzymał kilka ran postrzałowych, z których jedna była śmiertelna. W tym boju zginął również szeregowy Jewhen Repin, ale dwóm rannym żołnierzom, dzięki pomocy Maksyma Rydzanycza, udało się przeży( i wydosta( spod ostrzału. Został pochowany 23 marca na cmentarzu jego rodzinnego miasteczka Kociubynśke. W maju 2015 roku dekretem Prezydenta Ukrainy Maksym Rydzanycz został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia (pośmiertnie). W sierpniu 2021 roku Maksym Rydzanycz otrzymał najwyższą państwową nagrodę – tytuł Bohatera Ukrainy (pośmiertnie) – za osobistą odwagę i bohaterstwo, przejawiające się w obronie suwerenności państwowej i integralności terytorialnej Ukrainy, bezinteresownej służbie narodowi ukraińskiemu.

Born 28 December 1977 in the village Kotsiubynske not far from Kyiv. Maksym had Polish background from both the paternal and maternal sides of his family. Maksym’s grandfather, Adam, was a Pole born in the Second Polish Republic. The future hero spent his childhood with his grandfather in Berezhany, Ternopil oblast. In 1996 he was conscripted to the National Guard of Ukraine in Crimea, where he served in a special forces battalion and rose to the rank of sergeant major. Afterwards, he obtained two degrees: in nuclear geophysics and in law. Maksym was a public activist and belonged to the non-government organization ‘New Faces’. Lived in Bucha, and had a wife and three kids. Maksym picked up boxing and even became the Champion of Ukraine in karate. In September 2014, he volunteered to join the Armed Forces of Ukraine. He served in the 81st Airmobile Brigade as commander of a sniper platoon. Maksym Ridzanych took part in the heavy fighting in Donetsk Airport in the 2014-2015 winter. He had two rotations to the airport. It was Adam’s group that famously broke through the enemy’s encirclement from the position known as the ‘Fire House’ after the airport’s new terminal was blown up. Later he served near the village of Vodiane. During this deployment, he managed to eliminate the enemy spotter. On the 20th of March, 2015, Maksym Ridzanych and his fellow soldiers went to rescue two of his unit’s fighters, who got encircled at the observation post by the enemy’s sabotage and reconnaissance group. Ambushed, he received several gunshot wounds, one of which proved fatal. Another casualty of this battle was the intelligence officer Ievhen Riepin. But two wounded warriors, whom Maksym Ridzanych rushed to rescue, were able to retreat from the line of fire and survived. Maksym was buried on March 23 in the cemetery of his hometown of Kotsiubynske. In May 2015 by the Decree of the President of Ukraine Maksym Ridzanych, was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously. For his personal courage and heroism shown when defending the national sovereignty and territorial integrity of Ukraine and his self-sacrificing service to the Ukrainian people, in August 2021 Maksym Ridzanych was awarded the highest national title – the Hero of Ukraine title (posthumously).

BY,EM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

MAKSYM SŁOMCZYŃSKI pseudonim „Ryży”

MAKSYM SLOMCHYNSKIY call sign ‘Redhead’ Urodził się 31 lipca 1994 roku w Białej Cerkwi w obwodzie kijowskim w rodzinie o polskich korzeniach. Uczył się w Liceum „Pierwsze Gimnazjum Białocerkiewskie”, a w 2009 roku ukończył Wyższą Szkołę Zawodową Budownictwa i Projektowania w Białej Cerkwi.

Born 31 July 1994 in Bila Tserkva to a family with documented Polish ancestry. He studied in the lyceum ‘First Bila Tserkva Gymnasium’, and in 2009 he graduated from the Bila Tserkva Higher Vocational School of Construction and Service.

W 2013 roku Maksym podpisał trzyletni kontrakt z Siłami Zbrojnymi Ukrainy i rozpoczął służbę w 72 Samodzielnej Brygadzie Zmechanizowanej. Na front trafił w 2014 roku, w pierwszych dniach wojny z Rosją. Początkowo był starszym zwiadowcą-strzelcem maszynowym, a później szkolił się na operatora drona. Dosłużył się stopnia młodszego sierżanta.

In 2013 Maksym signed a three-year contract with the Armed Forces of Ukraine and began his service in the 72nd Separate Mechanized Brigade. He was at the front from the beginning of the war with Russia in 2014. Maksym began as a scout-machine gunner but later retrained and became a drone operator, and was promoted to the rank of junior sergeant.

Był spokojnym i skromnym chłopcem, choć – jak wspominają gimnazjalni koledzy − potrafił przynieść na lekcje żabę lub sam zjeść cały tort. Nauczycielka Maksyma z gimnazjum, Olga Karpenko, pamięta, że marzył, by zostać prawnikiem. Niestety, nie zdążył spełnić marzeń ani założyć rodziny. Poległ 29 listopada 2016 roku w wieku zaledwie 22 lat. Życie przerwał mu wybuch miny podłożonej przez wroga między wsiami Kamianka i Kruta Bałka w obwodzie donieckim. To tam toczą się zacięte walki o Awdijiwkę. Towarzysze z oddziału Maksyma postawili w miejscu jego śmierci tablicę pamiątkową, mimo że znajdowało się pod nieustannym ostrzałem. Młody bohater spoczął w rodzinnym mieście 1 grudnia 2016 roku w Alei Chwały na cmentarzu Suchy Jar. Pośmiertnie Maksym Słomczyński został odznaczony Orderem „Za odwagę” III stopnia i tytułem Honorowego Obywatela Miasta Biała Cerkiew.

He was known to be calm and modest. But Maksym was no stranger to pranks and practical jokes: his classmates recalled that he could bring a toad to the class or single-handedly finish a whole cake. According to his teacher, Olрa Karpienko, he dreamt of becoming a lawyer. Unfortunately, Maksym did not manage to create a family. He died on November 29th, 2016, aged only 22. His life was claimed by a mortar round not far from the villages of Kamianka and Kruta Balka in Donetsk oblast. That is the area where harsh battles for Avdiivka are taking place. Soldiers from Maksym’s section installed a memorial sign at the place of his death, even though the area was still under fire. The young hero was buried on the 1st of December, 2016, in the Alley of Fame in Sukhyy Yar cemetery in his hometown of Bila Tserkva. He was honored by the Order for Courage, 3rd class, posthumously, and received a title of an honorary citizen of Bila Tserkva.

Zostawił matkę, której był jedynym dzieckiem. Maksym is survived by his lonely mother, for whom he was the only child.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

ALEKSANDER HERASYMCZUK pseudonim „Katolik”

OLEKSANDR HERASYMCHUK call sign ‘Catholic’

Aleksander Herasymczuk urodził się 11 czerwca 1983 roku. Pochodził z rodziny o głębokich polskich korzeniach – jego mama i babcia były Polkami. Całe życie mieszkał w Żytomierzu, gdzie w 2000 roku ukończył szkołę nr 12, a w 2001 roku – Wyższą Szkołę Zawodową nr 17, po czym odbył służbę wojskową. W 2007 roku ukończył studia wyższe na Państwowym Uniwersytecie Agroekologicznym na kierunku Prawoznawstwo. Siedemnaście lat swojej kariery zawodowej związał z firmą Vindzor. Rozpoczął pracę jako monter konstrukcji metalowo-plastikowych, jednak dzięki wytrwałości i wyjątkowym zdolnościom szybko opanował najtrudniejsze urządzenia i zdobył wiodącą pozycję w procesie produkcyjnym. Po kilku latach objął stanowisko mistrza jednego z oddziałów, a następnie – kierownika produkcji. Ożenił się 1 listopada 2008 roku i przyjął sakrament małżeństwa w kościele seminaryjnym św. Jana z Dukli w rodzinnym Żytomierzu. 12 lipca 2009 roku urodził się jego syn Denis, którego narodzin Aleksander bardzo oczekiwał. 26 lutego 2022 roku stanął w obronie swojej rodziny i granic ojczyzny, wstępując w szeregi Sił Zbrojnych Ukrainy. 9 listopada 2023 roku na świat przyszła długo wyczekiwana córka Wiktoria. Aleksander był obecny przy obu porodach. Wtedy wypowiedział słowa: „Po co ta wojna, skoro rodzą się takie dzieci…”. Młodszy sierżant Aleksander Herasymczuk, pseudonim „Katolik”, wykazując się męstwem i wytrwałością, poległ 17 listopada 2023 roku podczas wykonywania obowiązków służbowych i obrony Ojczyzny w pobliżu wsi Werbowe w obwodzie zaporoskim. Bohater został pochowany na Cmentarzu Smolańskim w Żytomierzu. W 2024 roku pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

Oleksandr Herasymchuk was born on June 11, 1983. He came from a family with deep Polish roots-his mother and grandmother were Polish. He spent his entire life in Zhytomyr, where he graduated from School №12 in 2000, followed by Higher Vocational School №17 in 2001, after which he completed his military conscription service. In 2007, he graduated from the State Agroecological University with a degree in Law. Oleksandr dedicated seventeen years of his professional life to the ‘Windsor’ company. He started as an assembler of metal-plastic structures, but thanks to his perseverance and remarkable abilities, he quickly mastered even the most complex equipment. He soon took on a leading role in the production process. Within a few years, he was promoted to a position of a foreman of one of the sections, and later he became the head of production. On November 1, 2008, he got married and received the sacrament of matrimony in the Seminary Church of Saint John of Dukla in his hometown of Zhytomyr. On July 12, 2009, his long-awaited son Denys was born. From February 26, 2022, Oleksandr joined the Armed Forces of Ukraine to defend his family and the borders of his country. On November 9, 2023, his long-awaited daughter Viktoriia was born. Oleksandr was present at both of his children’s births. He once said, ‘What is this war for, when such children are being born…’ Junior Sergeant Oleksandr Herasymchuk, call sign ‘Catholic’, displayed valor and steadfastness. He was killed on November 17, 2023, while performing his military duties and defending the Motherland near the village of Verbove, Zaporizhzhia Oblast. The Hero is buried at the Smolyanske Military Cemetery in the city of Zhytomyr. In 2024, Oleksandr Herasymchuk was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

FEDIR CHMIELEWSKI pseudonim „Chrom”

FEDIR KHMELEVSKYII call sign ‘Khrom’

Fedir Chmielewski urodził się 28 października 1976 roku w Mikołajowie. Jego rodzina wywodziła się z polskiej szlachty, zesłanej na południowe stepy Ukrainy po upadku Powstania Listopadowego (1830-1831). Dziadek Fedora, Alfons Adamowicz, pochodził z polskiej rodziny, która pieczołowicie pielęgnowała język i tradycje przodków. Rodzinną dewizą były słowa: Bóg, Honor, Ojczyzna. Fedir pozostał im wierny przez całe życie. Po ukończeniu szkoły średniej kontynuował naukę na Narodowym Uniwersytecie Transportu. Mieszkał i pracował w Kijowie, gdzie założył rodzinę – miał żonę i córkę. W 2014 roku, gdy Ukraina znalazła się w stanie wojny, zgłosił się na ochotnika do batalionu policji w Kijowie i wyruszył na front wschodni, by bronić swojego kraju. Od 2016 roku służył w pułku „Azow” Gwardii Narodowej Ukrainy, walcząc o obronę Mariupola. Pomimo realiów wojny Fedir nie zapominał o swoich korzeniach – w wolnych chwilach uczył się języka polskiego i historii Polski. Podczas pełnoskalowej inwazji rosyjskiej w 2022 roku znajdował się w Mariupolu. Był wśród pierwszych, którzy wraz z towarzyszami stawili czoła wrogowi, dając Ukrainie cenny czas na obronę. Pod koniec marca 2022 roku został ciężko ranny na terenie Azowstali, jednak mimo odniesionych obrażeń pomagał w ewakuacji rannych. Dzięki jego poświęceniu wielu żołnierzy przeżyło. Starszy porucznik Fedir Chmielewski zginął 31 marca 2022 roku, gdy helikopter ewakuujący jego i innych rannych z Azowstali został zestrzelony przez wroga. Spoczywa na Łukianowskim Cmentarzu Wojskowym w Kijowie. Za odwagę i męstwo odznaczono go medalem „Za służbę wojskową” oraz Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

Fedir Khmelevskyi was born on October 28, 1976, in the city of Mykolaiv. His family descended from the Polish nobility, who were exiled to the southern steppes of Ukraine after the suppression of the November Uprising of 1830-1831. Fedir’s grandfather, Alfons Adamovych, was born into a Polish family in which the language and traditions of their ancestors were carefully preserved. The family motto was: God, Honor, Motherland. Fedir carried these values through his entire life. After finishing school, he enrolled at the National Transport University. He lived and worked in Kyiv, where he started a family – he had a wife and a daughter. In 2014, when war came to Ukraine, he voluntarily joined a Kyiv police battalion and went to the eastern front to defend the country. From 2016 onward he served in the Azov Regiment of the National Guard of Ukraine, defending Mariupol. Despite the hardships of wartime service, Fedir never forgot his roots. In the rare moments of free time he had, he studied the Polish language and the history of Poland. During the full-scale Russian invasion in 2022, he was in Mariupol. He was among the first, alongside his brothers-in-arms, to hold back the enemy, buying Ukraine precious time. At the end of March 2022, he was severely wounded on the territory of Azovstal. Despite his condition, he continued to assist in evacuation of the wounded. Many of his comrades owe their lives to his self-sacrifice Senior Lieutenant Fedir Khmelevskyi was killed on March 31, 2022, when the helicopter evacuating him and his wounded brothers-inarms from Azovstal was shot down by the enemy. He is buried at the Lukianivske Military Cemetery in Kyiv. For his bravery and courage, he was awarded the Medal for Military Service and the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

OŁEKSIJ SERBIN pseudonim „Serb”

OLEKSII SERBIN call sign ‘Serb’

Ołeksij Serbin urodził się 30 października 1996 roku we wsi Kyseliwka na południu Ukrainy w obwodzie mikołajowskim. Miejscowość ta została założona przez Polaków w XIX wieku jako Kisielówka. W Mikołajowie ukończył szkołę nr 13, a następnie Wyższą Szkołę Zawodową nr 21, gdzie zdobył zawód elektryka-radiomontażysty okrętowego. W 2016 roku został powołany do służby wojskowej, którą zakończył w stopniu starszego szeregowego. Po jej odbyciu pracował w przedsiębiorstwie Alma-Gama jako mechanik-ustawiacz. Wiosną 2023 roku Ołeksij ochotniczo wstąpił do Sił Zbrojnych Ukrainy, by bronić kraju przed rosyjskim agresorem. Został przydzielony do jednostki zwiadowczej jako operator i skierowany na front w rejon Kupiańska. W maju tego samego roku dowództwo wysłało Ołeksija Serbina na szkolenie wojskowe do Polski. Tam opowiadał swoim towarzyszom, że odwiedził Ojczyznę przodków. Mówił, że „piękne krajobrazy i polskie powietrze przypominają mu rodzinną Kisielówkę, zapach ciast z piekarnika babci Marii oraz ścieżki, po których biegał z przyjaciółmi”. Po odniesieniu ciężkich ran postrzałowych i odłamkowych w obwodzie charkowskim został przewieziony do szpitala wojskowego w Dnieprze. Po wyzdrowieniu powrócił na front już jako dowódca zwiadu. Walczył kolejno w rejonach Czasiw Jaru, Kostiantynówki, Torecka i Nowego Jorku w obwodzie donieckim, a następnie w obwodzie sumskim. Tragicznego poranka 20 lutego 2025 roku Ołeksij wraz ze swoją jednostką wyruszył na kolejną misję bojową. Jak podano w zawiadomieniu dla rodziny nr 699: „Podczas wykonywania zadania bojowego związanego z obroną O jczyzny, wierny wojskowej przysiędze i narodowi ukraińskiemu, w wyniku trafienia pojazdu przez wrogi dron FPV w okolicy miejscowości Junakiwka w obwodzie sumskim, zginął Ołeksij Serbin, syn Sergiusza”. Bohater został pochowany z honorami wojskowymi w rodzinnej wsi Kyseliwka w obwodzie mikołajowskim.

Oleksii Serbin was born on October 30, 1996, in the village of Kyselivka, Mykolaiv Oblast, in southern Ukraine – a village founded by Poles in the 19th century. He completed his studies at Secondary School №13 in Mykolaiv and later enrolled at Higher Vocational School №21, where he obtained a qualification as an assembler of naval electrical and radio equipment. In 2016, he was conscripted for compulsory military service, which he completed obtaining the rank of Senior Soldier. After his service, he worked at the ‘Alma-Hama’ enterprise in his trade field as a mechanical adjustment technician. In the spring of 2023, Oleksii volunteered to defend Ukraine against the enemy and began his service as a reconnaissance operator. He was deployed to the Kupiansk area of operation. In May 2023, the Ukrainian command sent Oleksii Serbin to Poland for military training. There, he told his comrades that he was visiting the homeland of his great-grandfathers. He said that ‘the beautiful landscape and the Polish air reminded him of his native Kyselivka, the smell of pies from his grandmother Maria’s oven, and the familiar paths he used to run with his friends’. After sustaining a severe gunshot and shrapnel wound in the Kharkiv region, he was transported to the military hospital in the city of Dnipro. After recovering, Oleksii – now serving as a reconnaissance commander – was redeployed to other areas of operation: Chasiv Yar, Kostiantynivka, Toretsk, New York of Donetsk oblast, and later to the Sumy region. On the tragic morning of February 20, 2025, Oleksii and his squad were on their way to another combat mission. An excerpt from the official Notification to the Family №699 states the following: ‘While carrying out a combat mission related to the defense of the Motherland, faithful to the military oath of loyalty to the Ukrainian people, Serbin Oleksii Serhiiovych was killed as a result of an enemy FPV drone striking a vehicle in the area of the settlement of Yunakivka, Sumy Oblast’. The hero was buried with full military honors in his native village of Kyselivka, Mykolaiv Oblast.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WIKTOR WAWRUСH pseudonim „Dziadek”

VIKTOR VAVRUKH

call sign ‘Did’ (‘Grandfather’) Wiktor Wawruch urodził się 8 sierpnia 1969 roku w Barze w obwodzie winnickim. Choć przez całe życie uważał się przede wszystkim za Ukraińca, jego babcie i prababcie były pochodzenia polskiego. Dzięki temu dobrze znał język polski i należał do parafii rzymskokatolickiego kościoła św. Anny w Barze.

Viktor Vavrukh was born on August 8, 1969, in the city of Bar, Vinnytsia Oblast. Although throughout his life he considered himself first and foremost a Ukrainian, his grandmothers and great-grandmothers were of Polish origin. As a result, he spoke Polish fluently and was a parishioner of St. Anna Roman Catholic Church in Bar.

Po ukończeniu Szkoły Średniej nr 2 w Barze rozpoczął studia w Winnickim Instytucie Politechnicznym, gdzie na czwartym roku poznał swoją przyszłą żonę, Ołenę. Po uzyskaniu dyplomu powrócił do rodzinnego miasta. Zajmował się wychowaniem młodzieży, prowadził działalność gospodarczą i aktywnie uczestniczył w życiu społecznym. Był miłośnikiem sportu, a swoją pasję przekazał dwóm synom. Kochał zwierzęta, wolny czas poświęcał także wędkarstwu i turystyce.

After graduating from Bar Secondary School №2, he enrolled at the Vinnytsia National Technical University. During his fourth year of studying he met his future wife, Olena. After graduating, Viktor returned to his hometown of Bar, where he devoted himself to educating the younger generation, pursued entrepreneurship, and remained deeply engaged in civic life. A lifelong sports enthusiast, he passed this passion on to his two sons. He also cared for animals and enjoyed fishing and tourism.

Od zawsze wyróżniał się zdecydowaną postawą patriotyczną. Brał czynny udział w Rewolucji Pomarańczowej (2004) oraz w Rewolucji Godności (2014). Po wybuchu wojny w Donbasie w 2014 roku wielokrotnie dostarczał własnym samochodem pomoc wolontariacką dla żołnierzy na froncie.

Viktor’s patriotism was unwavering. He took part in the Orange Revolution in 2004 and later in the Revolution of Dignity in 2014. When the war with Russia began that same year, he repeatedly delivered volunteer aid to the front lines in Donbas using his own car.

Po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 roku Wiktor nie potrafił pozostać bezczynny. Już pierwszego dnia zgłosił się na ochotnika do Sił Zbrojnych Ukrainy. Służył w różnych rejonach kraju, m.in. przez kilka miesięcy w okolicach Bachmutu, gdzie pełnił funkcję kierowcy-mechanika transportu ewakuacyjnego. Wiktor Wawruch zginął 18 maja 2024 roku w pobliżu wsi Tokariwka w obwodzie chersońskim podczas ewakuacji uszkodzonego sprzętu wojskowego Sił Obronnych Ukrainy. Został trafiony przez wrogi dron „Lancet”. Pozostawił w żałobie matkę, żonę oraz dwóch synów… Rodzinne miasto Bar pożegnało Wiktora Wawrucha z najwyższymi honorami. Bohater spoczął na starym, tzw. polskim cmentarzu. Pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

When Russia launched its full-scale invasion in February 2022, Viktor couldn’t stay behind. On the very first day, he volunteered for military service. He served in several sectors, including months near Bakhmut, where he worked as a driver-mechanic on evacuation vehicles. On May 18, 2024, Viktor Vavrukh was killed near the village of Tokarivka in Kherson Oblast while evacuating damaged equipment of the Ukrainian Defense Forces. An enemy Lancet drone struck his vehicle. A mother lost her only son, a wife her husband, and two sons their father... His hometown of Bar bid him farewell on bended knee as his body was carried to his final resting place at the old Polish cemetery. Viktor Vavrukh was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

JAN ŁOŚ

pseudonim „Broda”

YAN LOS

call sign ‘Boroda’ (‘Beard’) Jan Łoś urodził się w 1974 roku w Iwano-Frankiwsku, w polskiej rodzinie. Jego ojciec, lekarz Henryk Łoś, w 1943 roku został zmuszony wraz z rodzicami do opuszczenia rodzinnej wsi Janowa Dolina w obwodzie rówieńskim i przeniesienia się do Zdołbunowa. To właśnie w Zdołbunowie Jan ukończył szkołę średnią, a następnie zdobył wyższe wykształcenie w Rówieńskim Państwowym Instytucie Kultury, gdzie poznał swoją pierwszą żonę Tatianę, z którą miał córkę Mirosławę.

Yan Los was born in 1974 in Ivano-Frankivsk into a Polish family. His father, Henrikh Los, was a physician, who was forced to relocate from the village of Yanova Dolyna in Rivne Oblast to Zdolbuniv together with his parents in 1943. It was in this town that Yan has graduated a school and later pursued higher education at the Rivne State Institute of Culture, where he met his first wife, Tetiana. They had a daughter together, named Myroslava.

Rodzina Jana Łosia była głęboko religijna. Jego babcia, Eugenia (pochodzenia czeskiego), po upadku Związku Radzieckiego aktywnie uczestniczyła w odrodzeniu kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zdołbunowie, gdzie prowadziła również zespół „Seniorki” przy Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Zdołbunowskiej. Tradycje rodzinne miały znaczący wpływ na Jana – przez dwa lata studiował w Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Lublinie, jednak ostatecznie nie zdecydował się na kapłaństwo.

Yan Los’s family was deeply religious. His grandmother, Yevheniia – of Czech descent – was one of those who helped revive the Church of the Holy Apostles Peter and Paul in Zdolbuniv after the collapse of the Soviet Union She also led the Seniorky ensemble at the Zdolbuniv region Society of Polish Culture. Undoubtedly, family traditions influenced Yan, and he studied for two years at the Metropolitan Seminary in Lublin, although he was not destined to become a priest.

Po powrocie na Ukrainę pracował jako ślusarz w kilku przedsiębiorstwach w Zdołbunowie. Znany był z niezwykłej pracowitości i talentu. Mówiono o nim, że ma „złote ręce”. W grudniu 2022 roku Jan Łoś wstąpił w szeregi obrońców Ukrainy. Podążając za rodzinną tradycją, został medykiem pola walki w 67 Samodzielnej Brygadzie Zmechanizowanej, gdzie ratował życie swoim towarzyszom broni. Brał udział w działaniach bojowych – od rejonu Iziumu aż po okolice Doniecka. Latem 2024 roku został ciężko ranny. Przez kilka dni walczył o życie w wojskowym szpitalu w Dnieprze, po czym przewieziono go na dalsze leczenie do Kijowa, gdzie opiekowała się nim jego córka Mirosława. Pod koniec tego samego roku wrócił do domu w obwodzie rówieńskim na rehabilitację. Mimo wysiłków lekarzy jego organizm nie zdołał pokonać skutków odniesionych obrażeń i w lutym 2025 roku odszedł… Jan Łoś spoczął na cmentarzu we wsi Zdowbycia koło Zdołbunowa. Pozostawił trzy córki z dwóch małżeństw.

After returning to Ukraine, Yan worked as a locksmith at several enterprises in Zdolbuniv. He truly had a magic touch. In December 2022, Yan Los took up the defense of his homeland. Following the family tradition, he served as a combat medic, saving the lives of his brothers-in-arms in the 67th Separate Mechanized Brigade. His combat path took him from Izium to the Donetsk region. In the summer of 2024, Yan Los sustained a severe wound and spent several days between life and death in a military hospital in Dnipro. He was later transferred to a Kyiv military hospital, where his daughter Myroslava helped care for him. That same year, Yan was sent home to Rivne region for rehabilitation, but in February 2025, he succumbed to the wounds he had sustained... Yan Los was buried at the cemetery of the village of Zdovbytsia near Zdolbuniv. He is survived by three daughters from two marriages.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WŁADYSŁAW BOBROWSKI VLADYSLAV BOBROVSKYI Władysław Bobrowski urodził się we Lwowie w 1979 roku i uczęszczał do Ogólnokształcącej Szkoły Średniej I-III stopnia nr 84 im. Błogosławionej Jozafaty Hordaszewskiej. Ze strony matki i babci posiadał polskie korzenie, dlatego z zamiłowaniem zgłębiał historię oraz kulturę Polski – pasję tę przekazał później swoim dwóm córkom. Należał do parafii rzymskokatolickiej pw. św. Michała Archanioła we Lwowie. Po ukończeniu szkoły zdobył wykształcenie księgowego i pracował jako kierownik w przedsiębiorstwie „Galkotloservis-Lviv”. Ponadto przez pewien czas był również motorniczym tramwaju – zajęcie to szczególnie cenił, uważając, że pozwala mu być bliżej ludzi i życia miasta. Później często wyjeżdżał do pracy do Polski, gdzie pracował jako piekarz. W maju 2021 roku Władysław podpisał kontrakt z Siłami Zbrojnymi Ukrainy i rozpoczął służbę w 24 Samodzielnej Brygadzie Zmechanizowanej im. Króla Daniela. Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji walczył w obwodzie ługańskim, gdzie trafił do niewoli wroga. Po raz ostatni rozmawiał telefonicznie z żoną 26 marca 2022 roku, dzwoniąc z Popasnej, gdzie wykonywał zadania bojowe. Przez niemal dwa lata niewoli Rosjanie ani razu nie pozwolili mu skontaktować się z rodziną. 24 stycznia 2024 roku Władysław Bobrowski zginął w katastrofie samolotu Ił-76 na terytorium Federacji Rosyjskiej. Maszyna miała przewieźć jego oraz jego towarzyszy broni na wymianę jeńców… Bohater został pochowany w rodzinnym Lwowie, na Polu Marsowym, 26 lipca 2025 roku. Uroczystości pogrzebowej w kościele św. Michała Archanioła przewodniczył biskup Edward Kawa. W ceremonii uczestniczył także konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie Marek Radziwon.

Vladyslav Bobrovskyi was born in Lviv in 1979 and studied in his native city at Blessed Iosafata Gordashevska general secondary school №84. Vladyslav’s grandmother and mother are of Polish descent; therefore, he studied Polish history and culture with great interest and later passed this passion on to his two daughters. He was a member of the Roman Catholic parish of Saint Michael the Archangel in Lviv. After finishing school, he obtained an education as an accountant and worked in a managerial position at the company ‘HalkotloservisLviv’. He also worked for a time as a tram driver – a job he deeply loved, believing it brought him closer to people and to the life of the city. Later, he frequently traveled to Poland, where he worked as a baker. In May 2021, Vladyslav decided to sign a contract with the Armed Forces of Ukraine and began serving in the ranks of the 24th Separate Mechanized Brigade named after King Danylo. With the start of the full-scale Russian invasion, he defended Luhansk Oblast, where he was taken as a prisoner of war by the enemy. The last time he had a phone call with his wife was on March 26, 2022, during an operation in Popasna. For nearly two years spent in captivity Vladyslav was not allowed by the Russians to speak with his family even once. On January 24, 2024, Vladyslav Bobrovskyi was killed in the crash of an Il-76 aircraft on Russian territory. The plane was supposed to deliver him and his brothers-in-arms for a prisoner exchange... The hero was laid to rest in his native Lviv, at Marsove Pole, on July 26, 2025. The solemn Eucharistic service at the Church of Saint Michael the Archangel was led by Bishop Eduard Kawa. The ceremony was also attended by the Consul General of the Republic of Poland in Lviv, Marek Radziwon. He was awarded the medal of ‘Participant of Combat Actions’.

Odznaczony medalem „Uczestnik działań wojennych”. Władysław Bobrowski pozostawił matkę, siostrę, żonę oraz dwie córki.

Vladyslav Bobrovskyi is survived by his mother, sister, wife, and two daughters.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WALERY KREMENIEWSKI pseudonim „Feniks”

VALERII KREMENEVSKYI call sign ‘Phoenix’

Walery Kremeniewski urodził się w 1992 roku w Zbarażu, gdzie dorastał i zdobył wykształcenie budowlane. Ze strony matki miał polskie korzenie, sięgające kilku pokoleń wstecz. W 1937 roku jego przodkowie, mieszkający na terenie dzisiejszego obwodu chmielnickiego, zostali represjonowani przez władze radzieckie za swoje polskie pochodzenie i zesłani do Kazachstanu. Po powrocie osiedlili się w Zbarażu.

Valerii Kremenevskyi was born in 1992 in Zbarazh. He studied there and received vocational training in construction work. On his mother’s side, he had Polish roots tracing back to his great-grandfather. His ancestors, who lived on the territory of what is now Khmelnytskyi Oblast, were repressed by the Soviet authorities because of their Polish origin and exiled to Kazakhstan in 1937. After their return, they settled in Zbarazh.

Walery był człowiekiem skromnym i wrażliwym. Jego pasją było kolekcjonowanie breloczków – zebrał ich około trzystu, a żaden nie został kupiony. Każdy z nich otrzymał w prezencie.

Valerii was a modest young man. His hobby was collecting keychains; he had gathered around three hundreds of them, and not a single one had been bought – all of them had been given to him as gifts.

Zawodowo pracował jako budowlaniec w Czechach i Polsce. W 2021 roku, gdy coraz wyraźniej czuć było nadciągającą wojnę, rodzina namawiała go do wyjazdu za granicę. Walery jednak świadomie zdecydował się pozostać w domu.

He worked as a construction worker in the Czech Republic and Poland. In 2021 his family, sensing the approach of war, encouraged Valerii to move abroad, but he made a conscious decision to stay at home.

W lipcu 2023 roku wstąpił do wojska. Przeszedł szkolenie na poligonie w Jaworowie, a także w Czechach i Anglii. Przez pewien czas służył w obwodzie rówieńskim, a pod koniec 2023 roku został skierowany do obwodu zaporoskiego, w rejon wsi Robotyne, gdzie pełnił funkcję granatnika w kompanii piechoty. Tam, 23 lutego 2024 roku, zaginął bez śladu. Minął ponad rok. Po kolejnej wymianie ciał poległych rodzina w Zbarażu otrzymała wiadomość, że wśród odnalezionych szczątków bohaterów znajduje się także Walery Kremeniewski. Tożsamość potwierdziło badanie DNA. 14 maja 2025 roku w bernardyńskim kościele św. Antoniego z Padwy w Zbarażu odbyła się modlitwa przy trumnie żołnierza. Następnego dnia uroczystość pogrzebową odprawił biskup pomocniczy archidiecezji lwowskiej kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie Edward Kawa. Bohatera żegnali przedstawiciele różnych wyznań. Walery Kremeniewski spoczął na cmentarzu w Zbarażu. Nie zdążył założyć rodziny. Pozostawił w żałobie matkę i siostrę.

In July 2023, Valerii Kremenevskyi enlisted for military service. He underwent training at the Yavoriv training center, as well as in the Czech Republic and England. Initially he served in Rivne Oblast. Toward the end of 2023, he was transferred to the position of grenadier in an infantry company in Zaporizhzhia Oblast, near the village of Robotyne. There, on February 23, 2024, he went missing in action… More than a year passed. After another exchange of the bodies of the fallen, the family in Zbarazh received news that among the recovered remains of the heroes were those of Valerii Kremenevskyi. The DNA test confirmed it. On May 14, 2025, a memorial prayer over the soldier’s coffin was held at the Bernardine Church of Saint Anthony in Zbarazh. The following day, the funeral rite in the same church was held by Auxiliary Bishop of the Lviv Archdiocese of the Roman Catholic Church in Ukraine, Eduard Kawa. Representatives of various Christian denominations took part in the funeral service for the hero. Valerii Kremenevskyi was laid to rest at the cemetery in Zbarazh. He died before he was able to have a family of his own. He is survived by his mother and sister.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

ANDRZEJ HNITECKI pseudonim „Szabla”

ANDRII HNITETSKYI call sign ‘Shablya’ (‘Sabre’)

Andrzej Hnitecki urodził się w 1978 roku w tzw. polskiej wsi Susły pod Zwiahlem w obwodzie żytomierskim. Pochodził z całkowicie polskiej rodziny, zarówno ze strony matki, jak i ojca. Uczył się w Susłach i w pobliskim Dowbyszu, gdzie zdobył kwalifikacje traktorzysty. Po ukończeniu szkoły pracował w zawodzie, najpierw w miejscowym kołchozie, a następnie jako mechanik i spawacz gazowy.

Andrii Hnitetskyi was born in 1978 in the so-called Polish village of Susly near Zviahel, in Zhytomyr Oblast. He came from a fully Polish family on both his mother’s and father’s sides. He studied in Susly and in Dovbysh, training as a tractor operator. After completing his vocational education, he worked in his trade at a collective farm, and later as a mechanic and gas welder.

W swoim gospodarstwie utrzymywał parę koni, które bardzo kochał – podobnie jak przyrodę w ogóle. Choć był Polakiem, co potwierdza jego akt urodzenia, Andrzej nigdy nie był w Polsce. Całe swoje życie związał z Ukrainą, której budowie i obronie poświęcił się bez reszty.

He kept a pair of horses at home and deeply loved them, as he did love nature in general. Although Polish by origin – a fact officially recorded in his birth certificate – Andrii never once visited Poland. His first and conscious choice was to devote himself to the development of Ukraine.

Podczas Rewolucji Godności był ochotnikiem w lokalnej samoobronie. W lutym 2014 roku wstąpił do armii, by bronić Ojczyzny przed rosyjską agresją. Walczył w kompanii rozpoznawczej 30 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej, uczestnicząc w najcięższych bojach – m.in. pod Sawur-Mohyłą (Saur Mogiła) i w Iłowajsku, gdzie został ciężko ranny podczas wycofywania się z miasta. Po powrocie do zdrowia wrócił do życia cywilnego i do 2022 roku pracował jako budowniczy.

During the events of the Revolution of Dignity, he volunteered with the local self-defense unit, and in February 2014 he went to defend his homeland against Russian forces. He fought in the reconnaissance company of the 30th Separate Mechanized Brigade in the most dangerous sectors of the front – on Savur-Mohyla and in Ilovaisk, where he was severely wounded during the breakthrough from the encircled city. Afterward, he returned home and worked in construction until 2022.

Pełnoskalowa rosyjska inwazja zastała Andrzeja Hniteckiego wraz z synem w Hostomelu pod Kijowem, gdzie obaj pracowali na lotnisku „Antonow”. Przez miesiąc znajdowali się w okupacji. Po jej zakończeniu, w kwietniu 2022 roku, Andrzej ponownie zgłosił się do służby. Został dowódcą grupy rozpoznawczej 66 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej im. Księcia Mścisława Chrobrego.

The full-scale Russian invasion caught Andrii Hnitetskyi and his son in Hostomel near Kyiv, where they were working at the Antonov airfield, and thus found themselves under occupation for an entire month. Having survived, Andrii returned to military service in April of that year, becoming the commander of a reconnaissance group in the 66th Separate Mechanized Brigade named after Prince Mstyslav the Brave.

18 sierpnia 2022 roku Andrzej Hnitecki wraz z dwoma towarzyszami broni zginął od pocisku czołgowego w miejscowości Marjinka w obwodzie donieckim. Osierocił syna i córkę...

On August 18, 2022, Andrii Hnitetskyi and two of his brothers-in-arms were killed by a direct tank hit in Mariinka, Donetsk Oblast. A son and a daughter were left fatherless…

Bohater został pochowany na cmentarzu w rodzinnych Susłach – wśród grobów polskich żołnierzy poległych w walkach z bolszewikami w lipcu 1920 roku.

The hero was laid to rest at the cemetery in his native Susly. There still stand the graves of Polish soldiers who fell in battle against the Bolsheviks in July 1920.

Pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

He was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

MICHAŁ ZAWISTOWSKI pseudonim „Litwin”

MYKHAILO ZAVYSTOVSKYI call sign ‘Litvin’

Michał Zawistowski urodził się w 2001 roku w Zwiahlu. Uczęszczał tam do Gimnazjum nr 3 oraz Liceum nr 11. Po ojcu miał polskie korzenie. Od najmłodszych lat pasjonował się śpiewem. Był członkiem zespołu ludowego „Malwa”, którego siedzibę do dziś zdobią zdjęcia upamiętniające jego działalność. Ukończył filię Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu HandlowoEkonomicznego w Winnicy, po czym podjął pracę zgodną ze swoim wykształceniem w fabryce „Żako” w Zwiahlu. Przez pewien czas pracował również w Gdańsku. W 2016 roku wraz ze wspólnotą parafialną przyjechał do Polski na Światowe Dni Młodzieży, by spotkać się z papieżem Franciszkiem. Choć ze względu na wiek Michał mógł uniknąć służby wojskowej, jednak zdecydował się stanąć w obronie Ojczyzny. W randze młodszego sierżanta jako dowódca oddziału plutonu rozpoznawczego jednego z batalionów strzeleckich 30 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej im. Księcia Konstantego Ostrogskiego brał udział w ciężkich walkach pod Bachmutem. Wiosną 2024 roku został ranny, po czym na krótko wrócił do domu na urlop. Marzył, by odprowadzić swoich młodszych braci-bliźniaków do pierwszej klasy, ale nie było mu to dane. 24 sierpnia 2024 roku, w Dzień Niepodległości Ukrainy, podczas walk w rejonie wsi Minkiwka, jego oddział znalazł się pod ostrzałem moździerzy. Michał zginął od licznych ran. Nie zdążył założyć rodziny, o której marzył… W swoim ostatnim wpisie w mediach społecznościowych, przed wyjazdem na pozycję, Michał, jakby przeczuwając swój los, napisał: „Jakie będą twoje poranki, kiedy odejdę?”. 29 sierpnia 2024 roku w kościele w Zwiahlu odprawiono mszę pogrzebową w intencji Michała Zawistowskiego. Uroczystościom przewodniczył biskup kijowsko-żytomierski kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie Witalij Krywicki. Bohater spoczął na cmentarzu w rodzinnym mieście. Pośmiertnie odznaczono go Orderem „Za Odwagę” III stopnia oraz nadano mu tytuł Honorowego Obywatela Zwiahla. Michał Zawistowski miał zaledwie 22 lata.

Mykhailo Zavystovskyi was born in 2001 in Zviahel. He studied at Gymnasium №3 and Lyceum №11 in his hometown. He had Polish roots on his father’s side. Mykhailo always loved to sing and was a member of the folk ensemble Malva. Numerous photos on the walls of their building still remind of him. He graduated from the Vinnytsia branch of the Kyiv National University of Trade and Economics and worked in his field at the ‘Zhako’ factory in Zviahel before joining the army. He also worked in Gdansk for some time. In 2016, he traveled to Poland with the parish community to attend World Youth Day and meet Pope Francis. By virtue of his age, Mykhailo Zavystovskyi was legally allowed to avoid military service, yet he chose to defend his homeland. He fought the enemy near Bakhmut. In the rank of Junior Sergeant he served as a squad commander in a reconnaissance platoon of one of the rifle battalions of the 30th Separate Mechanized Brigade named after Prince Kostiantyn Ostrozkyi. In the spring of 2024, he was wounded and briefly returned home on leave. Mykhailo dreamed of taking his younger twin brothers to their first day of school – but it was not meant to be. While holding positions near the village of Minkivka, he came under enemy mortar fire on Ukraine’s Independence Day in 2024. He died of multiple wounds, never having the chance to build the family he longed for… In his final social media post, written before departing for his position, Mykhailo – almost as if foreseeing his fate – wrote: ‘What will your mornings be like when I am gone?’ On August 29, 2024, a funeral Mass for the fallen hero was held at the Roman Catholic church in Zviahel. The service was held by the Roman Catholic Bishop of the Kyiv-Zhytomyr Diocese in Ukraine, Vitalii Kryvytskyi. Mykhailo was laid to rest in his native city. He was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class, and the title of Honorary Citizen of Zviahel. Mykhailo Zavystovskyi was just 22 years old.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WIKTOR LIBEGA pseudonim „Kisiel”

VIKTOR LIBEHA call sign ‘Kysil’

Wiktor Libega urodził się w 1990 roku we wsi Susły w obwodzie żytomierskim. W czasie służby wojskowej przyjął pseudonim „Kisiel” – na cześć swojego dziadka, Polaka o nazwisku Kisielewski. Dorastał w wielodzietnej rodzinie – miał czterech braci i dwie siostry. Jego matka, za swoją ofiarną pracę i wychowanie licznego potomstwa, została uhonorowana tytułem Matki-Bohaterki.

Viktor Libeha was born in 1990 in the village of Susly in Zhytomyr Oblast. Later, during his military service, he took the call sign ‘Kysil’ in honor of his Polish grandfather, Kysilevskyi. He grew up in a large family with four brothers and two sisters. In recognition of her selfless efforts, his mother was awarded the title of Mother Heroine.

Po ukończeniu szkoły w rodzinnej miejscowości Wiktor odbył służbę wojskową w obwodzie czernihowskim. Po powrocie z armii wyjechał do pracy w Polsce, w okolice Gdyni. Bardzo lubił wędkować i fascynował się morzem – szczególnie urzekał go polski Bałtyk.

After finishing school in his native village, Viktor Libeha was drafted for conscription service and was stationed in Chernihiv Oblast. Upon returning from service, he left for work in Poland, in the vicinity of Gdynia. He loved fishing, he loved the sea. He grew fond of the Polish Baltic coast.

Na początku 2022 roku, gdy przyjechał do domu na urlop, jego życie zmieniło się bezpowrotnie – zastała go pełnoskalowa rosyjska inwazja na Ukrainę. Już drugiego dnia po jej rozpoczęciu zgłosił się do wojska.

When Viktor returned home for a break in early 2022, the full-scale Russian invasion caught him there. Already the second day of the invasion he was back in uniform.

Wiktor Libega służył jako strzelec przeciwlotniczy, dowódca oddziału, w stopniu sierżanta. Dowództwo planowało jego awans. Przeszedł długą drogę bojową – od strefy czarnobylskiej, wyzwolonej spod okupacji rosyjskiej, przez Chersoń, aż po okolice Doniecka.

Viktor Libeha held the rank of sergeant, and his command had already planned to promote him further. He served as an anti-aircraft gunner and squad commander. His combat path took him from the Chornobyl zone (after its liberation from Russian occupiers) to liberated Kherson, and to Donetsk oblast.

28 sierpnia 2023 roku pod Pokrowskiem w obwodzie donieckim jego oddział znalazł się pod ostrzałem rakietowym. W wyniku ataku zginęło trzynastu żołnierzy, a wśród nich „Kisiel”, który spłonął żywcem... Miał narzeczoną, Żannę, która planowała zrobić mu niespodziankę – przywitać go w sukni ślubnej podczas jego następnego przyjazdu do domu. Niestety, nie było mu to dane...

On August 28, 2023, near Pokrovsk in Donetsk Oblast, Viktor Libeha was hit by a rocket. Unfortunately, the Moskals were accurate: thirteen soldiers were killed, among them ‘Kysil’, who burned alive… Viktor had planned to marry. His fiancée, Zhanna, planned to surprise him by putting on her wedding dress when he would come home on his next leave. It was not to be…

1 października 2023 roku Wiktor Libega spoczął na cmentarzu w rodzinnych Susłach.

On October 1, 2023, the hero was laid to rest in his native Susly.

Pośmiertnie został odznaczony medalem „Za Męstwo” oraz Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

Viktor Libeha was posthumously awarded the Medal for Bravery and the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WIACZESŁAW KAURKIN pseudonim „Adwokat”

VIACHESLAV KAURKIN call sign ‘Advokat’

Wiaczesław Kaurkin urodził się w 1989 roku we wsi Teterówka pod Żytomierzem, w rodzinie o polskich korzeniach. W katedrze św. Zofii w Żytomierzu został ochrzczony przez przyszłego biskupa ordynariusza diecezji kijowsko-żytomierskiej Jana Purwińskiego. Przez trzydzieści trzy lata był aktywnym parafianinem tej świątyni, z czego dwadzieścia pięć lat pełnił posługę ministranta i lektora.

Viacheslav Kaurkin was born in 1989 in the village of Teterivka near Zhytomyr, into a fully Polish family. He was baptized in the Cathedral of Saint Sophia by Jan Purvinsky, the future ordinary of the Kyiv-Zhytomyr Diocese. For thirty-three years, Viacheslav was an active parishioner of the Zhytomyr cathedral – twenty-five of those years as an altar server and lector.

Po ukończeniu szkoły średniej Kaurkin studiował w Żytomierskim Spółdzielczym Kolegium Biznesu i Prawa, a następnie – w trybie zaocznym – w Akademii Prawniczej Ukrainy im. Jarosława Mądrego w Charkowie, uzyskując wyższe wykształcenie prawnicze. Przez pewien czas pracował w Konsulacie Honorowym Rzeczypospolitej Polskiej w Żytomierzu.

After finishing school, he studied at the Zhytomyr Cooperative College of Business and Law, and later, part-time at the Yaroslav Mudryi National Law University in Kharkiv, receiving a degree in law. For a time, he worked at the Honorary Consulate of the Republic of Poland in Zhytomyr.

Język polski był jego językiem ojczystym, dlatego zdecydował się na wyjazd do Polski, gdzie założył dwie firmy: transportową w Gorzowie Wielkopolskim i rekrutacyjną w Poznaniu. Otrzymał kartę stałego pobytu. Wszystko to jednak porzucił po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. 28 lutego 2022 roku zgłosił się jako ochotnik do komisariatu wojskowego w Żytomierzu i wstąpił do 515 Oddzielnego Batalionu „Żelazne Wilki” 1 Samodzielnej Brygady im. Iwana Bohuna, służąc w stopniu starszego żołnierza. 4 kwietnia 2022 roku po raz ostatni rozmawiał przez telefon z matką. Zginął następnego dnia pod Wysokopillam w obwodzie chersońskim. W wyniku wrogiego ostrzału poległo wówczas dziewiętnastu żołnierzy, wśród nich Wiaczesław Kaurkin. Matka czekała pięć miesięcy, aż wyzwolono ten rejon Ukrainy, by móc odebrać ciało syna. Kolejne trzy miesiące trwała identyfikacja DNA. 30 listopada 2022 roku w katedrze św. Zofii w Żytomierzu, w której Wiaczesław przez lata był aktywnym parafianinem, biskup pomocniczy diecezji kijowsko-żytomierskiej Aleksander Jazłowiecki przewodniczył uroczystości pogrzebowej.

Since Polish was his native language, Viacheslav moved to Poland, where he founded two companies – a transport firm in Gorzów Wielkopolski and a recruitment firm in Poznań. He obtained a permanent residence card. Yet he left it all behind when Russia launched its full-scale invasion of Ukraine. On February 28, 2022, Viacheslav was already among the volunteers at the Zhytomyr conscription center. He joined the 515th Separate Battalion ‘Iron Wolves’ of the 1st Separate Brigade named after Ivan Bohun, holding the rank of Senior Soldier. On 4 April 2022, he spoke to his mother on the phone for the last time. He was killed the following day near Vysokopillia in Kherson Oblast. An enemy strike claimed lives of 19 soldiers that day and Viacheslav Kaurkin was one of them. His mother had to wait five long months – until that part of Ukraine was liberated – to receive her son’s body. Another three months were required for DNA examination. Finally, on November 30, 2022, a funeral Mass was held in the Zhytomyr St. Sophia Pro-Cathedral, where Viacheslav had served so faithfully for so many years. The liturgy was presided over by Auxiliary Bishop Oleksandr Yazlovetskyi of the Kyiv-Zhytomyr Diocese.

Bohater został pochowany w rodzinnej Teterówce. Na jego cześć nazwano miejscową szkołę, do której uczęszczał. Matka pozostała sama – Wiaczesław nie miał rodzeństwa i nie zdążył założyć rodziny.

The fallen hero was laid to rest in his native Teterivka, where the school he once attended now bears his name. His mother was left alone. Viacheslav had no siblings, nor did he have time to build a family of his own.

Pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

He was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

DMYTRO SZEWCZUK pseudonim „Szewa”

DMYTRO SHEVCHUK call sign ‘Sheva’

Dmytro Szewczuk urodził się w 1988 roku w Susłach pod Zwiahlem. Miał polskie korzenie po stronie matki, wywodzącej się z rodzin Lewickich i Rudiakowskich, dzięki czemu doskonale znał język polski.

Dmytro Shevchuk was born in 1988 in the village of Susly near Zviahel. He had Polish roots on his mother’s side, descending from the Levytskyi and Rudiakovskyi families, and thus knew the Polish language well.

Już od najmłodszych lat wyróżniał się zdolnościami – do szkoły podstawowej trafił od razu do drugiej klasy, ponieważ wcześniej doskonale opanował materiał programowy. Wkrótce wraz z matką przeniósł się na Krym, gdzie kontynuował naukę do dziewiątej klasy. Ostatecznie jednak średnie wykształcenie ukończył w rodzinnych Susłach.

He was admitted directly into the second grade, having already mastered the curriculum, though his mother later decided to move to Crimea. Dmytro studied there until the ninth grade, yet ultimately completed his secondary school back in Susly.

Po maturze studiował prawo – najpierw w Białocerkiewskim Narodowym Uniwersytecie Rolniczym, a następnie w Akademii Adwokatury Ukrainy w Kijowie. Był niezwykle pilnym i ambitnym uczniem: szkołę ukończył ze złotym medalem, a studia – z wyróżnieniem (tzw. czerwonym dyplomem). Po uzyskaniu wykształcenia wrócił na Krym, jednak po jego okupacji nie mógł tam pozostać i wyjechał na terytorium kontrolowane przez Ukrainę jednym z ostatnich pociągów z półwyspu. Przez pewien czas po powrocie pracował w fabryce „Cersanit” pod Zwiahlem, a w 2017 roku został zmobilizowany do armii. Służbę rozpoczął w jednostce straży granicznej na Zakarpaciu, a następnie został przeniesiony do 54 Samodzielnego Batalionu Rozpoznawczego. Lata 2017-2022 spędził na Donbasie, gdzie awansował do stopnia podporucznika. Pełnoskalowa rosyjska inwazja zastała Dmytra Szewczuka w Sumach. W kolejnych miesiącach brał udział w ciężkich walkach, m.in. z oddziałami tzw. wagnerowców pod Bachmutem, gdzie odniósł obrażenia. Dzięki swoim zdolnościom przywódczym zorganizował grupę ośmiu ochotników, z którymi wyruszył na specjalną misję w rejon wsi Starykowe w obwodzie sumskim. 23 czerwca 2023 roku oddział, którym dowodził, trafił pod ostrzał rosyjskiej grupy dywersyjno-rozpoznawczej „Sienież”. W wyniku ataku samochód został spalony, a ciała żołnierzy – zbezczeszczone. Koledzy Dmytra wspominali później, że był to akt zemsty za jego wcześniejszą udaną akcję z maja 2023 roku, podczas której wysadził wieżę obserwacyjną na terytorium wroga. Rok później ci sami żołnierze z „Sienieża”, którzy rozstrzelali grupę Szewczuka, sami wpadli w zasadzkę i zostali zlikwidowani. Dmytro miał narzeczoną, która służyła razem z nim, ale nie zdążył założyć rodziny. Po potwierdzeniu wyników badań DNA szczątki bohatera przewieziono do rodzinnej wsi, gdzie 2 września 2023 roku odbył się jego pochówek. Dmytro Szewczuk został pośmiertnie odznaczony Orderem Bohdana Chmielnickiego III stopnia.

He went on to pursue higher education at the Bila Tserkva National Agrarian University and at the Academy of Advocacy of Ukraine in Kyiv. Exceptionally diligent,he graduated from the school with a gold medal, and earned honors degrees from both universities. After completing his studies, he returned to Crimea. But once the peninsula was occupied, he could no longer remain there. He left on one of the last trains heading for Ukrainian-government-controlled territory. After returning to the mainland, Dmytro worked at the Cersanit plant near Zviahel for some time and in 2017, he enlisted in the military. He began his service as a border guard in Zakarpattia, later transferring to the 54th Separate Reconnaissance Battalion. From 2017 to 2022, he served in Donetsk Oblast, eventually rising to the rank of Junior Lieutenant. Russia’s full-scale invasion caught Dmytro Shevchuk in Sumy. He later fought against Wagner Group units near Bakhmut, where he suffered a concussion. Demonstrating strong leadership, he assembled a group of eight volunteers and led them on a special mission near the village of Starykove in Sumy Oblast. On June 23, 2023, the group under his command came under fire from the Russian sabotage-reconnaissance group ‘Senez’. The Russians burned the vehicle and the bodies of the fallen beyond recognition. Dmytro’s comrades later noted that the enemy had done this in retaliation for a successful operation he had carried out a month earlier, when he destroyed an enemy observation tower. A year later, the members of ‘Senez’ who had ambushed Shevchuk’s group were themselves caught in an ambush – and eliminated. Dmytro had a fiancée who served alongside him, but he never had the chance to build the family they dreamed of. After DNA analysis confirmed his identity, his remains were brought back to his native village, where he was laid to rest on September 2, 2023. Dmytro Shevchuk was posthumously awarded the Order of Bohdan Khmelnytskyi, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

JAN TYMOSZCZUK pseudonim „Adolf”

IVAN TYMOSHCHUK call sign ‘Adolf’

Jan Tymoszczuk urodził się w 1988 roku w Zwiahlu w obwodzie żytomierskim, gdzie też mieszkał. Po stronie matki miał polskie korzenie – pochodziła z rodziny Nowakowskich. Uczył się w szkole nr 3 w rodzinnym mieście, a następnie w Technikum Przemysłowo-Ekonomicznym w Zwiahlu, gdzie zdobył średnie wykształcenie zawodowe elektrykamontera.

Ivan Tymoshchuk was born in 1988 in Zviahel, Zhytomyr Oblast, and lived his entire life in his native city. On his mother’s side, he had Polish roots through the Novakovsky family. He studied at School №3 in Zviahel and later attended the Zviahel Industrial and Economic Technical College, earning a secondary vocational qualification as an electrical installation technician.

W dzieciństwie i młodości często odwiedzał babcię we wsi Susły, gdzie miał wielu przyjaciół. Był jedynakiem, wyróżniał się dużym optymizmem, otwartością i determinacją. Troszczył się o bliskich, a znajomi wspominają go jako człowieka serdecznego i oddanego, wspaniałego ojca chrzestnego.

He loved spending time at his grandmother’s home in the village of Susly, where he had many friends. He was his parents’ only child. Ivan was known for his optimism, warmth, and determination. He cared deeply for his family and was a devoted godfather.

W latach 2006-2007 odbył służbę wojskową we Lwowie. Po powrocie do domu podjął pracę w polskiej fabryce „Cersanit” w Zwiahlu. Marzył o wyjeździe do Polski – miał to być jego pierwszy pobyt za granicą – jednak plany te przekreśliły wydarzenia 2014 roku.

He completed his compulsory military service in 2006-2007 in Lviv, and upon returning home, worked at the Polish-owned Cersanit factory in Zviahel.

W marcu tego roku został zmobilizowany do wojska. Początkowo służył w obwodzie mikołajowskim, następnie w Czapłynce i Czonharze – na granicy z okupowanym Krymem oraz na Strzałce Arabackiej. Później został przeniesiony do obwodu donieckiego, gdzie trwały intensywne walki z regularnymi oddziałami rosyjskimi. Jan Tymoszczuk był żołnierzem-karabinowcem w 30 Samodzielnej Brygadzie Zmechanizowanej im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. 28 lipca 2014 roku, podczas bitwy pod Sawur-Mohyłą (Saur Mogiła) w rejonie wsi Stepaniwka, czołg, w którym się znajdował, wpadł w zasadzkę i stanął w płomieniach. Załoga zdołała opuścić pojazd, lecz natychmiast znalazła się pod silnym ostrzałem przeciwnika. W tych okolicznościach zginął Jan Tymoszczuk – bohater z Żytomierszczyzny. Planował ślub – wraz z narzeczoną zamierzał wziąć go pod koniec 2014 roku. Nie zdążył spełnić tego marzenia ani założyć rodziny, o której tak bardzo marzył. Jan Tymoszczuk został pochowany 2 sierpnia 2014 roku we wsi Susły. Na jego cześć nazwano jedną z ulic w rodzinnych stronach. Pośmiertnie odznaczono go Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

Ivan had planned to travel to Poland for the first time in his life, but in March 2014, he was mobilized to the military. He initially served in Mykolaiv Oblast, then in Chaplynka and Chonhar – on the border with occupied Crimea and along the Arabat Spit. He was later transferred to Donetsk Oblast, where intense fighting with the regular Russian forces was unfolding along the oblast’s border. Ivan served as a machine gunner in the 30th Separate Mechanized Brigade named after Prince Kostiantyn Ostrozkyi. On July 28, 2014, near Savur-Mohyla, by the village of Stepanivka, his tank was ambushed and caught fire. The crew bailed out but immediately came under precise enemy fire. This is how the hero from Zhytomyr region was killed. Ivan had been planning to marry. He and his fiancée hoped to celebrate their wedding at the end of 2014 – but it was not to be. He never had the chance to build the family he had dreamed of. Ivan Tymoshchuk was buried in Susly on August 2, 2014. One of the village’s streets now bears his name. He was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

MIKOŁAJ NOWAKOWSKI pseudonim „Laurek”

MYKOLA NOVAKOVSKYI call sign ‘Lavrushka’

Mikołaj Nowakowski urodził się w 1996 roku w Susłach koło Zwiahla w obwodzie żytomierskim. Miał polskie korzenie zarówno po stronie ojca, jak i matki.

Mykola Novakovskyi was born in 1996 in the village of Susly, near Zviahel, in Zhytomyr Oblast. He was of Polish descent on both his father’s and his mother’s side.

Uczęszczał do Ogólnokształcącej Szkoły w Susłach, a następnie rozpoczął naukę w Szkole Zawodowej i Technicznej przy Państwowym Uniwersytecie Technologicznym w Żytomierzu. Ukończył ją w 2014 roku, zdobywając kwalifikacje „operatora komputerowego oraz pracownika biurowego (księgowość)”. Mimo to rzadko pracował w wyuczonym zawodzie, poszukując lepszych perspektyw. Przez pewien czas pracował w Polsce – w fabryce tworzyw sztucznych w Grodzisku Mazowieckim oraz w zakładzie produkcji samochodów w Ożarowie Mazowieckim.

Mykola attended the general secondary school in Susly and later enrolled at the Vocational and Technical College of Zhytomyr State Technological University in the oblast capital. He graduated in 2014 with qualifications as a computer data entry operator and office clerk (accounting). However, he worked only briefly in his field, continuing to search for better employment opportunities. For a time, he earned his living in Poland, working at a plastics factory in Grodzisk Mazowiecki and later at an automobile plant in Ożarów Mazowiecki.

Od urodzenia zmagał się z chorobą Raynauda, która powodowała sinienie dłoni i stóp przy niskich temperaturach. Mimo schorzenia w marcu 2024 roku wstąpił do Sił Zbrojnych Ukrainy, trafiając do 32 Stalowej Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej. Ukończył zaawansowany kurs operatorów bezzałogowych statków powietrznych w specjalizacji „profesjonalny”. Już w czerwcu tego samego roku został ranny odłamkami, jednak w sierpniu wrócił na front. Służył w stopniu szeregowego.

From birth, Mykola lived with Raynaud’s disease, a condition that caused severe discoloration of his hands and feet in both extreme cold and heat. Despite this, in March 2024 he volunteered for service in the Armed Forces of Ukraine, joining the 32nd Separate Mechanized ‘Steel’ Brigade. He completed professional-level training as a UAV operator. In June of the same year, he sustained a shrapnel wound but returned to the front in August. He held the rank of soldier.

Mikołaj Nowakowski zginął 29 kwietnia 2025 roku podczas wykonywania zadania bojowego w miejscowości Leontowycze koło Pokrowska w obwodzie donieckim. Pochodził z tej samej rodziny w Susłach co poległy wcześniej Andrzej Hnitecki.

Mykola Novakovskyi was killed on April 29, 2025, while carrying out a combat mission in the settlement of Leontovychi, near Pokrovsk, in Donetsk Oblast. He was a relative of Andrii Hnitetskyi, also from Susly, who was likewise killed in action.

Marzył o założeniu rodziny. Miał narzeczoną Ołenę, z którą planował ślub w maju 2025 roku. Pozostawił w żałobie matkę oraz siostry.

Mykola dreamed of starting a family. He was engaged to Olena, and they had planned to marry in May 2025. He is survived by his mother and sisters, who were left without a son and a brother.

Mikołaj Nowakowski został pochowany w rodzinnej wsi Susły. Mykola Novakovskyi was laid to rest in his native village of Susly.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

LEON KAMBAROW LEONID KAMBAROV W miejscowości Susły koło Zwiahla w obwodzie żytomierskim mieszkał i został pochowany Leon Kambarow, który miał polskie pochodzenie ze strony matki – Katarzyny.

Leonid Kambarov lived and was laid to rest in the village of Susly, near Zviahel, in Zhytomyr Oblast. He was of Polish descent through his mother, Kateryna.

Przyszły obrońca urodził się w 1975 roku w Turkmenistanie, jednak jego rodzina wkrótce wróciła do Żytomierza. Leon ukończył szkołę średnią w Susłach, a następnie kształcił się w Szkole Zawodowej i Technicznej w Zwiahlu, gdzie zdobył zawód budowlańca. Pracował w swoim fachu oraz jako spawacz, choć od młodości interesowała go kariera wojskowa. Przez pewien czas, dzięki doskonałemu słuchowi muzycznemu, rozważał również zawód muzyka.

Future defender was born in 1975 in Turkmenistan, but his family later returned to Zhytomyr Oblast, where Leonid completed secondary school in Susly. He went on to study at a vocational college in Zviahel, qualifying as a construction worker. For some time, he worked in his trained profession and as a welder. Yet a military career had long drawn him – though, blessed with an excellent ear for music, he also considered becoming a professional musician.

W 1996 roku Leon Kambarow służył już w armii. Podczas ćwiczeń jego zaangażowanie zwróciło uwagę ówczesnego prezydenta Ukrainy Leonida Kuczmy, który uhonorował go zegarkiem. Później, w ramach ukraińskich kontyngentów pokojowych, pełnił służbę w wielu krajach świata – m.in. w Sierra Leone, Iraku i Kosowie, a także odbył szkolenie w Niemczech.

By 1996, Leonid Kambarov was already serving in the Armed Forces. During military exercises, he caught the attention of then-President of Ukraine Leonid Kuchma, who personally presented him with a wristwatch in recognition of his performance. In the years that followed, Leonid served as part of Ukraine’s peacekeeping contingents in several countries, including Sierra Leone, Iraq, and Kosovo, and also underwent training in Germany.

Wojna rozpętana przez reżim Władimira Putina zastała Leona Kambarowa w randze starszego sierżanta. Jako doświadczony żołnierz został skierowany do okolic Sawur-Mohyły (Saur Mogiła) w obwodzie donieckim, gdzie latem 2014 roku toczyły się zacięte walki z wojskami rosyjskimi i ich kolaborantami. 28 lipca 2014 roku bojowy transporter opancerzony, którym Leon ewakuował rannego kolegę, wpadł w zasadzkę. Kambarow odniósł bardzo ciężkie obrażenia – stracił rękę i nogę – i wkrótce zmarł. Pozostawił żonę oraz dwóch synów mieszkających dziś w Polsce. Jego brat, również uczestnik tej wojny, także został ciężko ranny. W Susłach, gdzie spoczął Leon nadal mieszka jego sędziwa matka. Leon Kambarow został pośmiertnie odznaczony Orderem Bohdana Chmielnickiego III stopnia oraz Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

When Russia launched its war against Ukraine, Leonid Kambarov held the rank of sergeant major. As one of the most experienced soldiers in his unit, he was deployed to the Savur-Mohyla area in Donetsk Oblast, where intense fighting against Russian forces and their collaborators raged during the summer of 2014. On July 28, 2015, the armored personnel carrier in which Leonid was evacuating a wounded comrade drove into an enemy ambush. He lost an arm and a leg and succumbed to his wounds. Leonid Kambarov is survived by his widow and two sons, who now live in Poland. He also has a brother who fought in this war and was seriously wounded. In Susly, where Leonid is buried, his elderly mother remains. Leonid Kambarov was awarded the Order of Bohdan Khmelnytskyi, 3rd class, and the Order for Courage, 3rd class (posthumously).

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

WIKTOR BOROWKOW pseudonim „Bokser”

VIKTOR BOROVKOV call sign ‘Boxer’

Wiktor Borowkow urodził się 6 września 2001 roku we wsi Stryjewa pod Zwiahlem w obwodzie żytomierskim. Po ojcu miał polskie korzenie, a w lokalnej szkole uczył się języka polskiego. Po jej ukończeniu podjął naukę w Wyższej Szkole Zawodowej w Zwiahlu, zdobywając kwalifikacje elektryka-budowniczego. Nie zdążył jednak rozpocząć pracy w zawodzie. Niemal bezpośrednio po zakończeniu nauki został zmobilizowany do Państwowej Służby Granicznej Ukrainy. Służył na granicy z Rumunią w obwodzie czerniowieckim. W marcu 2022 roku miał zostać zdemobilizowany, lecz plany te przekreśliła pełnoskalowa inwazja Rosji – dowództwo nie pozwoliło młodemu żołnierzowi wrócić do domu i skierowało go do służby w wyzwolonej strefie czarnobylskiej na granicy z Białorusią. Jesienią 2022 roku Siły Zbrojne Ukrainy wyzwoliły niemal cały obwód charkowski oraz część obwodu ługańskiego. W marcu następnego roku Wiktor został przeniesiony do służby jako amunicyjny granatnika w rejonie wsi Karmazyniwka, położonej zaledwie kilka kilometrów od okupowanej przez Rosjan miejscowości Swatowe. Przed tym przeniesieniem zdołał spędzić w domu zaledwie kilka dni. 31 maja 2023 roku oddział, w którym służył starszy szeregowy Wiktor Borowkow, znalazł się pod intensywnym ostrzałem przeciwnika. Wiktor odniósł ciężkie obrażenia szyi i doznał silnego krwotoku. Medyk, próbując udzielić mu pomocy, zdjął z niego kamizelkę kuloodporną. W tej samej chwili Rosjanie ponowili atak. Odłamek przebił płuca rannego żołnierza. Wiktor zmarł, nie doczekawszy dwudziestych drugich urodzin… Wiktor Borowkow nie zdążył założyć rodziny, chociaż podczas służby spotykał się z dziewczyną. 7 czerwca 2023 roku został pochowany w rodzinnej wsi Stryjewa. Był bratankiem poległego Andrzeja Hniteckiego i kuzynem zabitego Mikołaja Nowakowskiego z sąsiednich Susłów. Pośmiertnie został odznaczony Orderem „Za Odwagę” III stopnia.

Viktor Borovkov was born on September 6, 2001, in the village of Stryieva, near Zviahel, in Zhytomyr Oblast. On his father’s side, he was of Polish descent, and while attending the local village school he studied the Polish language. After graduating, he enrolled at the Zviahel Higher Vocational College, where he qualified as an electrician – construction technician. Viktor Borovkov never had the chance to begin a civilian career. Almost immediately after completing his vocational training, he was mobilized into the State Border Guard Service of Ukraine. He served along the border with Romania in Chernivtsi Oblast. His demobilization had been scheduled for March 2022 – but Russia’s full-scale invasion changed everything. Instead of returning home, he was reassigned to the newly liberated Chornobyl Exclusion Zone, guarding the border with Belarus. Following the Ukrainian Armed Forces’ successful liberation of most of Kharkiv Oblast and parts of Luhansk Oblast in the autumn of 2022, Viktor Borovkov was transferred in March of the following year to the front line near the village of Karmazynivka, just a few kilometers from the Russian-occupied district center of Svatove. Before that redeployment, he had only a few days at home. On May 31, 2023, the squad of Senior Soldier Viktor Borovkov came under intense enemy fire. He sustained a severe gunshot wound to the neck, causing massive blood loss. As a medic removed his body armor to render aid, Russian forces launched a second strike. A piece of shrapnel pierced Viktor’s lungs. He did not live to see his twentysecond birthday. Viktor Borovkov did not have time to start a family, though he was in a relationship during his service. He was laid to rest on June 7, 2023, in his native village of Stryieva. He was a nephew of the fallen soldier Andrii Hnitetskyi and a cousin of Mykola Novakovskyi, who was killed in action and came from the neighboring village of Susly. Viktor Borovkov was posthumously awarded the Order for Courage, 3rd class.

BYŁEM POLAKIEM – OBYWATELEM UKRAINY | I WAS POLISH – CITIZEN OF UKRAINE

OD ORGANIZATORÓW I PARTNERÓW FROM THE ORGANIZERS AND PARTNERS Osoby polskiego pochodzenia biorące udział w wojnie obronnej Ukrainy z barbarzyńską Rosją pokazują, że są nie tylko lojalnymi obywatelami Ukrainy, ale także wiernymi i oddanymi synami i córkami tego państwa. To ich dom, to także ich Ojczyzna. Świadomość polskiego pochodzenia nie powinna skłaniać do unikania walki, wręcz przeciwnie – wychowanie w polskim micie niepodległościowym, we wdzięczności dla całych pokoleń Polaków, którzy wcześniej walczyli na różnych frontach o wolność naszej Ojczyzny, daje trwały fundament do opowiedzenia się po stronie najwyższych wartości.

People of Polish background who took part in Ukrainian defensive war against barbaric Russia have proven that they are not only faithful citizens, but that they are faithful sons and daughters of this country. Recognition of one’s Polish descent should not lead to evasion of the fight. Quite the contrary: learning about Polish Independence and being grateful to the generations of Poles, who fought on different fronts for the freedom of their country, should provide a solid moral ground for standing up for the higher values.

Jestem bardzo wdzięczna wszystkim moim Rodakom, którzy bronią Ukrainy za to, co robią. To mądrzy i odważni ludzie, z których powinnismy być dumni. Bardzo współczuję rodzinom, których bliscy polegli lub stracili zdrowie na tej wojnie. Rosja odbiera dzieciom ich matki i ojców, rodzicom ich dorosłe – ale wciąż jeszcze młode dzieci. Choć dla nas są bohaterami, życia izdrowia nie da się wrócić – a to bardzo boli…

I am really grateful to all my compatriots who defend Ukraine for what they are doing. Those are the smart and brave men who we should be proud of. I am deeply sorry for all the families whose members lost their life or wellbeing in this war. Russia has taken parents from their children and children (grown up, yet still so young) from their parents. They are our heroes, but their lives and health cannot be brought back – and that hurts a lot…

Eliza Dzwonkiewicz Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie

Eliza Dzwonkiewicz Consul General of the Republic of Poland in Lviv

Prezentowana wystawa powstała z potrzeby upamiętnienia Polaków, którzy będąc obywatelami Ukrainy, chwycili za broń, gdy ich Ojczyzna została zaatakowana. Zależało nam na tym, aby przybliżyć ich sylwetki. Pragnęliśmy złożyć hołd tym odważnym, walecznym i mężnym żołnierzom. Chcieliśmy utrwalić ich imiona, by nie zostały zapomniane.

This exhibition is organized and created to pay tribute to the memory of Poles who, being citizens of Ukraine, picked up arms to defend their motherland from an onslaught. We wanted to show the portraits of these people. We wanted to honor these brave, courageous and valorous warriors. We sought to preserve their names for them to be never forgotten.

Historia każdego z bohaterów tej wystawy jest inna. Ale łączy je jedno: postawa, która każe reagować na zło, bronić słabszych. Dać świadectwo wierności Ojczyźnie, patriotyzmu, lojalności. Te krótkie biogramy stanowią swoistą opowieść o wyborach dokonywanych przez zwykłych ludzi, którzy okazali się niezwykli. Nie jest łatwo poświęcić życie, gdy ma się 20, 30, 40 lat… Zostawić rodzinę, dzieci, wiedząc, że może na zawsze. Ale oni to zrobili. Nie mogli inaczej. Ich zachowanie budzi szacunek, odwaga – podziw. Wystawa jest też pretekstem do pokazania, że miłość Ojczyzny połączona z gotowością do ofiar dla niej nie ma barw narodowych. Że można być i czuć się Polakiem i stanąć do walki w obronie kraju urodzenia – Ukrainy. Mam nadzieję, że ekspozycja jest, choć symbolicznym podziękowaniem za ofiarę życia, jaką złożyło kilkunastu Polaków – obywateli Ukrainy.

Each of the heroes of this exhibition has a different story. But they shared an attitude that urged them to resist evil and protect the weak. To prove their faithfulness to their motherland, to prove their patriotism, their loyalty. These short biographies tell us about ordinary people who have made a choice that proved to be the most extraordinary. There is nothing easy about sacrificing your life when you are 20, 30 or 40 years old. To leave behind your family, your kids, knowing that it might be for good. But they did. For they could have done no other. Their actions command respect, their courage – admiration. This exhibition is another reminder that the love for the homeland and the readiness to sacrifice for it have no nationality. One can be and feel Polish and still fight for the country he was born in – Ukraine. I hope that this exhibition can, to the very least, serve as a symbolic expression of gratitude for the ultimate sacrifice paid by a dozen of Poles – citizens of Ukraine.

Lilia Luboniewicz Prezes Zarządu Fundacji Wolność i Demokracja

Lilia Luboniewicz Chairman of the Board of the Freedom and Democracy Foundation

Wojna rozpętana przez zło i nienawiść rosyjskiego najeźdźcy zabrała już tysiące ludzkich istnień. Istnień, które w statystykach są zaledwie numerem, liczbą. Wystawa ta pozwala nam dotknąć cierpienia konkretnego człowieka, upamiętnić imiona bohaterów, poznać ich historie. Na fotografiach widzimy ich twarze, możemy spojrzeć w uwiecznione w kadrze oczy, wówczas jeszcze żywe, płonące miłością, pragnieniem sprawiedliwości i niezłomnym przekonaniem o słuszności podjętej decyzji, aby walczyć o wolność obu ich ojczyzn...

War, unleashed by the evil and hate of the Russian occupants, has already claimed thousands of lives. Lives, that might be just a number in the overall casualty statistics. This exhibition provides a glimpse of the pain felt by a single human. It allows one to remember the heroes’ names and to learn their stories. To see their faces, their eyes captured by the camera: still alive, still burning with love and desire for justice, full of determination to follow the chosen path fighting for the freedom of their two motherlands.

Uchronienie od zapomnienia historii życia tych żołnierzy to minimum tego, co możemy zrobić, aby wygrawerować w naszych sercach, w naszych wspomnieniach i opowieściach, które przekażemy potomnym, pamięć o losach i ofierze życia Polaków – obywateli Ukrainy. Ludzi o sercach podwójnie żarliwych, przepełnionych miłością do obu krajów, które piszą dzisiaj wspólnie historię niezłomności, odwagi i partnerstwa.

The least we can do is to make sure that the stories of their lives will never fade away. To carve their stories in our hearts, in our memory, to keep them alive for the generations to come. Stories of the Poles, citizens of Ukraine. People with hearts burning twice as strong. For those hearts were homes for the love of two countries. Two countries that now stand together unshaken, creating a shared history of courage and comradery.

Nie wolno nam o nich zapomnieć!

We shall not forget them.

Maria Osidacz Dyrektor Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku

Maria Osidacz Director of The Centre for Polish Culture and European Dialogue in Ivano-Frankivsk

Październik 2022

October 2022