Page 1

Fotorelacja z rozpoczęcia roku szkolnego, dożynki w Osieku, święto parafii w Górznie

W tym tygodniu

REKL AMA W CBR TEL . 662 061 355

CZWARTEK 10 WRZEŚNIA 2015 nakład: 5000 egz. ISSN: 2392-0998

1,49 zł

w tym 5% VAT nr 30/2015 (30)

T Y G O D N IK W tym numerze: Brodnica Uwaga! Rowerzysta na chodniku W Brodnicy rowerzyści coraz częściej korzystają z chodników. Namawia do tego także prezes „Jaśkowej Drogi”. Czasem jednak dochodzi do sytuacji, które mogą zakończyć się wypadkiem i mandatem str. 2

R E G I O N U

B R O D N I C K I E G O

Sesja w oku kamery

BRODNICA Radni brodnickiej opozycji przygotowali projekt, w którym domagają się transmisji obrad sesji w internecie. Burmistrz obrad jednak upubliczniać nie chce, zgłosił już zastrzeżenia do tego projektu

Gmina Brzozie Rozliczają byłego wójta Zadośćuczynienie finansowe, przeprosiny w mediach i zwrot kosztów sądowych, taki wyrok zapadł w sądzie karnym dla byłego wójta gminy Brzozie Mieczysława Jętczaka za to, że obraził i pomówił mieszkańców str. 3 Gmina Bartniczka Kontrowersyjne święto miodu W gminie Bartniczka nie słabną kontrowersje po czerwcowym święcie miodu. Część mieszkańców zarzuca wójtowi brak chęci współpracy i pomijanie miejscowych przedsiębiorców str. 8 Brodnica Miasto tworzy LGD Magistrat chce włączyć społeczność do działania i rozwoju lokalnego poprzez stworzenie lokalnej grupy. Pierwsze spotkanie już 15 września str. 26

Powiat

Klub Radnych PiS w Radzie Miejskiej Brodnicy skierował pod obrady gotowy projekt uchwały na mocy której burmistrz byłby zobowiązany do niezwłocznego uruchomienia transmisji internetowej (chodzi o sygnał audio video) z przebiegu obrad rady miejskiej i jej komisji. W dołączonym do projektu uzasadnieniu wnioskodawcy piszą, iż „uruchomienie transmisji telewizji internetowej, która na bieżąco będzie ukazywała nie tylko obrady rady miejskiej, lecz także prace komisji pozwoli mieszkańcom Brodnicy na aktywne uczestnictwo w uchwalaniu prawa lokalnego, zwiększy kontakt radnych z mieszkańcami miasta”. Co w szczegółach zawiera projekt radnych PiS? W 4 paragrafach i kilku podpunktach określono podstawy prawne, a także dane techniczne. Jest mowa o minimum trzech kamerach przekazujących

obrady rady miejskiej i jednej przekazującej posiedzenia komisji. Powinny mieć rozdzielczość co najmniej 1920x1080. Podmiot realizujący transmisję powinien posiadać dostęp administracyjny do serwera publikującego transmisję, zaś sam serwer winien być o takich parametrach aby zapewnić płynną transmisje obrazu wideo i dźwięku dla co najmniej 2000 użytkowników jednocześnie. W propozycji uchwały jest także mowa o archiwizowaniu nagrań i możliwości pobrania takiego w ciągu 30 dniu od daty nagrania. – Uważamy, że taka relacja z obrad może być wyświetlana na oficjalnej stronie miasta – uważa Wojciech Wiśniewski radny Klubu PiS. – Przy dzisiejszych możliwościach technicznych, stosunkowo niskich kosztach sprzętu, to żadne wyzwanie dla burmistrza. Taką transmisję jest w stanie przepro-

Wygrała partiokracja Mieszkańcy powiatu nie wzięli tłumnie udziału w niedzielnym referendum. Frekwencja była wyjątkowo niska, ledwo ponad 7 procent. W skali kraju również. Referendum zatem jest nieważne.

R E K LAMA

wadzić nawet jeden wyszkolony człowiek, a takiego burmistrz niedawno zatrudnił [mowa o Adamie Kaliszu dawnym pracowniku telewizji Eltronik – przyp.red.]. Projekt został skierowany do komisji stałych rady miejskiej i tam będzie oceniany, co do możliwości jego przyjęcia. Tymczasem burmistrz miasta Jarosław Radacz zgłosił do niego dwa zastrzeżenia. W pierwszym dowodzi, że rada miejska nie może go zmusić do wykonania konkretnego działania, a mianowicie zawarcia konkretnej umowy cywilno – prawnej na filmowanie sesji rady miejskiej i komisji. Natomiast w drugim uważa, iż przepisy zawarte w projekcie uchwały nie stanowią prawa miejscowego, gdyż nie posiadają cechy powszechnego obowiązywania. Radni PiS nie biorą tych zastrzeżeń poważnie. – W tym projekcie nie ma mowy o konieczności zawierania umowy cywilno-prawnej z kimkolwiek, bo taką transmisję można spokojnie wykonać siłami kompetentnego pracownika urzędu miejskiego. Co do drugiej uwagi, to też jest pewnie jakieś nieporozumienie, które w trakcie procedowania uchwały da się wyjaśnić – twierdzi jeden z nich. Jaki będzie los tej uchwały, czy brodniczanie będą mogli śledzić na ekranach swoich komputerów dyskusje rajców przekonamy się już 17 września o godz. 12, ponieważ właśnie na tej sesji zaplanowano dyskusję w zakresie uruchomienia transmisji na żywo w internecie, z przebiegu obrad sesji Rady Miejskiej Brodnicy oraz z przebiegu obrad komisji stałych i komisji doraźnych Rady Miejskiej Brodnicy.

Ogólnopolskie referendum za nami. Przy rekordowo niskiej frekwencji – 7,80 proc. w skali kraju, zaś 7,14 proc. w powiecie brodnickim (najmniej w Osieku, najwięcej w Brodnicy) – mieliśmy możliwość odpowiedzi na trzy pytania: 1. „Czy jest Pani/ Pan za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej?”; 2. „Czy jest Pani/Pan za utrzymaniem dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu państwa?”; 3. „Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika?”. Na 61182 osób uprawnionych do głosowania w naszym powiecie do urn przybyło 4370 osób. W Brodnicy najwięcej osób oddało ważne karty w lokalu wyborczym Przedszkole Nr 8, 219 na 2044 uprawnionych do głosowania,. Najmniej Zespół Opieki Zdrowotnej (budynek szpitala), 3 na 85 uprawnionych do głosowania. Lokale wyborcze świeciły pustkami, a członkowie komisji niemal wypatrywali kolejnych głosujących. Analitycy wyników dopatrują się różnych przyczyn takiego stanu rzeczy.

(nał)

dokończenie na str. 2


2

AKTUALNOŚCI

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

Uwaga! Rowerzysta na chodniku

BRODNICA W Brodnicy rowerzyści coraz częściej korzystają z chodników. Namawia do tego także prezes „Jaśkowej Drogi”. Czasem jednak dochodzi do sytuacji, które mogą zakończyć się wypadkiem i mandatem Ostatnio byliśmy świadkami po chodniku. Trzeci rowerzysta nie chodnikach – mówi Mirosława Kar- jącą rowerem lub szerokość chod-

Prezes „Jaśkowej Drogi” namawia do korzystania z chodników dopóki sytuacja dla rowerzystów w mieście się nie poprawi

nieprzyjemniej sytuacji z udziałem rowerzystów na chodniku przy ul. Hallera. W  piątek w  godzinach południowych trójka nastoletnich cyklistów z  plecakami szkolnymi jechała wąskim chodnikiem jaki jest na Małym Rynku i przy Hallera. Nagle dwóch z nich „wyprzedzało” idącą prawidłowo pieszą starszą kobietę. Jeden z rowerzystów chciał ją wyprzedzić z  lewej strony, zadzwonił dzwonkiem. Słysząc nadjeżdżający od tyłu rower starsza pani odstąpiła krokiem w  bok, by mu zrobić miejsce i wpadła wprost pod rower chłopaka, który ją wyprzedzał z prawej strony. Staruszka niebezpiecznie się zachwiała i omal nie upadła na chodnik. Ratując się przed upadkiem upuściła swoje zakupy, które rozsypały się

powicz. – Obserwuję rowerzystów w naszym mieście i  rzeczywiście jeżdżą chodnikami. Apelowałabym więc o rozwagę. Dopóki nie będzie ścieżek w naszym mieście, musimy być dla siebie wyrozumiali. Czy rowerzystom wolno jeździć chodnikiem? Pytamy brodnicką policję. – W  razie braku drogi dla rowerów lub drogi dla rowerów i  pieszych kierujący rowerem jest obowiązany korzystać z  pobocza, a jeżeli nie jest to możliwe to z jezdni – odpowiada rzecznik brodnickiej policji Agnieszka Łukaszewska. – Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jednośladowym jest dozwolone wyjątkowo, gdy opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 kieruBrodnica

zareagował, objechał starszą panią i zadowoleni cykliści odjechali w stronę Dużego Rynku. – To chamstwo – krzyczał za nimi poirytowany starszy brodniczanin, który był także świadkiem tej sytuacji. – Co to się wyprawia w  tej Brodnicy. Za moich czasów jeździło się rowerem po ulicy, a nie po chodniku. To ta Karpowiczowa ich do tego namawia! Pora z  tym skończyć, trzeba karać mandatami. Co na to prezes stowarzyszenia „Jaśkowa Droga” Mirosława Karpowicz? – Oczywiście jazda rowerem w  mieście po chodnikach jest zabroniona, ale jako matka, która straciła dziecko właśnie w  takich okolicznościach, przynajmniej dzieciom wręcz polecałabym jazdę po

Powiat

sukcesem, było referendum akcesyjne dotyczące wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ale trwało ono przez dwa dni, poprzedzone było wielką kampanią informacyjną, zaangażowaniem wielu środowisk – dodaje poseł Lenz. Czy można uzyskać siłę sprawczą ogólnokrajowego referendum? Może potrzebne są zmiany ustawowe, obniżające minimalny udział obywateli w głosowaniu? – Zapewne próg niższy niż 50 proc. byłby łatwiejszy do osiągnięcia, lecz nie może być tak, że zdecydowana mniejszość

W ubiegły czwartek, na skraju lasu niedaleko granic administracyjnych miasta znaleziono niewypał – pocisk artyleryjski z okresu II wojny światowej. Znalazca zgłosił ten fakt policji i niebezpieczne znalezisko zostało odpowiednio zabezpieczone a następnie usunięte.

decydowałaby o losach większości. Uważam, że są tematy, które w przyszłości będą w stanie zainteresować i pobudzić do aktywności więcej niż 50% uprawnionych do głosowania obywateli – zaznacza poseł Lenz. Już niedługo czekają nas wybory parlamentarne. W  ich przypadku nie musimy obawiać się małej aktywności polityków wszystkich opcji. Będą zabiegać o nasz udział w głosowaniu. Przecież zależy im na opinii społeczeństwa. Przynajmniej raz na cztery lata. (cr, kz)

W naszych okolicach wciąż można się natknąć na tego typu śmiertelne „pamiątki” minionych wojen, ponieważ tereny te wielokrotnie były areną rozmaitych bitew. Jakaś część wystrzelonych pocisków nie wybuchła i do dziś zalega w ziemi. Zdarza się też amunicja porzucona przez żołnierzy (np. na skutek konieczności szybkiej ewakuacji). Należy mieć świadomość, że materiały wybuchowe stosowane w  technice wojskowej w  praktyce są całkowicie odporne na działanie warunków atmosferycznych i niezależnie od daty produkcji zachowują swe groźne właściwości. Przyczyną powstania niewybuchu może być nieuruchomienie lub złe działanie detonatora, zmiany chemiczne w  samym materiale wybuchowym i wiele innych czyn-

Szczegółowe wyniki głosowania: Brodnica frekwencja 8,58 procent. Z czego odpowiedzi na “TAK” było w pytaniach: 1 – 82.85 proc.; 2 – 13.50 proc.; 3 – 96.01 proc. Gmina Brodnica 7,51 proc. Odpowiedzi na “TAK” Pytania: 1 – 87.10; 2 – 9.46; 3 – 96.11. Jabłonowo 5,82 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 80.00; 2 – 18.43; 3- 95.04. Bobrowo 7,20 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 76.42; 2 – 19.49; 3 – 93.41. Brzozie 5,67 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 81.51; 2 – 17.45; 3 – 87.58. Bartniczka 7,27 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 75.10; 2 – 18.18; 3 – 90.59. Górzno 6,09 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 80.21; 2 – 15.54; 3 – 93.26. Świedziebnia 4,89 proc. Odpowiedzi na “TAK”:1 – 79.50; 2 – 13.93; 3 – 89.05. Osiek 4,47 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1. 84.44; 2. 19.57; 3 – 89.21. Zbiczno 7,39 proc. Odpowiedzi na “TAK”: 1 – 80.71; 2 – 15.05; 3 – 93.57.

W DOCHODZENIU ODSZKODOWAŃ PO WYPADKACH Tomasz Przybyszewski, 87-400 Golub-Dobrzyń, ul. Rynek 20, e-mail: biurotp@op.pl

DORADZTWO BEZPŁATNE! PŁATNOŚĆ WYŁĄCZNIE PO UZYSKANIU ODSZKODOWANIA POTRZEBUJESZ PROFESJONALNEJ POMOCY? DZWOŃ! tel. 608 380 227

R E K L A M A

BIURO DORADZTWA I POŚREDNICTWA

(nał) Fot. FB

Groźne niewypały!

Wygrała partiokracja dokończenie ze str 1 Wskazują np. że pytania były źle sformułowane, że termin nieodpowiedni, że pogoda nie zachęcała do wyjścia z domu, że obywatele uznali referendum za niepotrzebne. Znaczące jest to, że przed 6 września nie mówiono publicznie tak chętnie na temat referendum, jak czyni się to teraz. Kampania informacyjna była prawie niezauważalna. Właściwie więc nikogo nie powinno dziwić, że wymagany prawem próg pięćdziesięcioprocentowej frekwencji nie został osiągnięty. – Debaty politycznej w okresie poprzedzającym głosowanie prawie nie było, media nie żyły tym tematem. Nie dyskutowano o problemach, których referendum dotyczyło. To wszystko przełożyło się na niską frekwencję – ocenia poseł Tomasz Lenz, parlamentarzysta okręgu toruńskiego. – Poza tym generalnie w  wyborach przeprowadzanych w  Polsce frekwencja rzadko przekracza 50 proc.. Przypomnę, że jedynym referendum ogólnokrajowym, które zakończyło się

nika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów. Kierujący rowerem, korzystając z  drogi dla rowerów i  pieszych jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym. W opisywanej przez państwa sytuacji cyklistom należał się mandat w wysokości 50 złotych. Rowerzyści poruszali się bowiem bez zachowania ostrożności. Co prawda chodnik miał szerokość powyżej 2 metrów, a w centrum miasta jest ograniczenie prędkości dla pojazdów. Jechali więc nieprawidłowo.

Tygodnik Regionu BRODNICKIEGO

Redakcja: 87-300 Brodnica ul. 18 stycznia 36 B tel. 662 061 319 e-mail: c.nalecz@wpr.info.pl Redaktor Naczelny: Celina Nałęcz Dział reklamy: tel. 662 061 355 e-mail: a.zielinska@wpr.info.pl

ników. Groźne są też tzw. spłonki, detonatory, czy nawet same zapalniki, zazwyczaj mające kształt zbliżony do tulei. Ich eksplozja w dłoni może urwać palce, lub poważnie je poparzyć. Podejrzanego żelastwa lepiej nie dotykać. Niewypałów w  żadnym razie nie wolno podnosić, odkopywać, przenosić, czy wrzucać do ogniska. W  przypadku znalezienia podejrzanych przedmiotów trzeba natychmiast powiadomić policję, która potwierdzi, czy mamy do czynienia rzeczywiście z  niewybuchem, a  następnie zawiadomić o  tym fakcie patrol saperski i  zabezpieczyć miejsce do czasu ich przybycia. Pamiętajmy o tym podczas spacerów, czy nadchodzącego grzybobrania! Piotr Grążawski Ogłoszenia drobne: 87-300 Brodnica ul. 18 stycznia 36 B tel. 662 061 355 Wydawca: Wydawnictwo Promocji Regionu Sp. z o.o. 87-400 Golub-Dobrzyń ul. Rynek 20 Druk: edytor Sp. z o.o. 10-364 Olsztyn, ul. Tracka 10 Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do ich redagowania i skracania. Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczonych ogłoszeń.


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

Rozliczają byłego wójta

GMINA BRZOZIE Zadośćuczynienie finansowe, przeprosiny w mediach i zwrot kosztów sądowych, taki wyrok zapadł w sądzie karnym dla byłego wójta gminy Brzozie Mieczysława Jętczaka za to, şe obraził i pomówił mieszkańców

Były wójt Mieczysław Jętczak ponosi konsekwencje, swoich obraźliwych wypowiedzi sprzed lat Pod koniec sierpnia pojawiły się w prasie płatne przeprosiny (my z  racji potrzeby do artykułu cytujemy je nieodpłatnie) kierowane od byłego wójta gminy Brzozie Mieczysława Jętczaka o  treści: „Ja nişej podpisany Mieczysław Jętczak bardzo przepraszam za bezprawne, nieprawdziwe i  obraźliwe słowa jakie wystosowałem w lokalnej prasie w  stosunku do pań Marii Florkiewicz i  Iwony Florkiewicz oraz panów Pawła Sobocińskiego i  Janusza Floryszczyka, którzy byli członkami grupy inicjatorów referendum o  odwołanie Wójta Gminy Brzozie, którymi to słowami pomówiłem wyşej wymienione osoby o  przynaleşność do Słuşby Bezpieczeństwa lub współpracę z tą słuşbą oraz działanie z niskich pobudek i  nieciekawą przeszłość�. Wcześniej były wójt Jętczak musiał takşe przeprosić Zbigniewa Raniszewskiego. Wszyscy pokrzywdzeni otrzymali teş zadośćuczynienie finansowe wypłacone z prywatnych pieniędzy byłego wójta. Pierwsza czwórka pokrzywdzonych otrzymała kwotę 8 tys. zł., a  Zbigniew Raniszewski 5 tys. zł. – część od razu przekazali na rzecz Szpitala Dziecięcego w Toruniu. Wójt musiał pokryć takşe koszty sądowe i przeprosin w mediach. Dlaczego? Były wójt ponosi konsekwencje swoich wypowiedzi w  prasie wobec grupy inicjatorów referendum – które autoryzował – przed referendum w  sprawie jego odwołania ze stanowiska w  roku 2013. A  wyraşał się wtedy wobec wymienionych osób słowami: „Grupę stworzyli inicjatorzy, którym chodzi o atrakcyjną ziemię w  Wielkim Głęboczku i  Sugajnie. Ci panowie pochodzą z Włocławka i  mają bardzo nieciekawą przeszłość‌ (wypowiedź publikowana 23.08.2013 r.)�, „To referendum jest prowadzone po to, by inicjatorzy mogli przejąć ziemię w  Wielkim Głęboczku i  Sugajnie. Oni mają

bardzo złą przeszłość. Niech staną przed mieszkańcami gminy i przyznają się w końcu do niej słowami: tak przyznaję się, şe byłem tajnym współpracownikiem SB, byłem pracownikiem SB‌ (wypowiedź publikowana 13.09.2013 r.)� – Zwłaszcza osoba piastująca urząd powinna się liczyć ze słowami – mówi Iwona Florkiewicz z  Wielkiego Głęboczka. – A  wójt wtedy kłamał i pomawiał nas. Inicjatorzy tamtego referendum zgodnie podkreślają, şe na skutek tej sytuacji mieli wiele nieprzyjemności. Były głuche telefony i próby ich zastraszania. Dodają, şe pod wpływem tamtych wypowiedzi ówczesnego wójta narosła wobec nich wroga atmosfera. – Czuliśmy się szkalowani – mówi Maria Florkiewicz z Wielkiego Głęboczka. – Próbowano nas zastraszyć, za nasze działanie dla dobra gminy m. in działań przy wprowadzeniu ustawy śmieciowej i dąşenia do obnişenia stawek w naszej gminie, a takşe działania przedreferendalne. Dlatego miedzy innymi inicjatorzy referendum postanowili działać. – Doprowadziliśmy byłego wójta do sądu karnego i  poniósł konsekwencje za łamanie prawa i  kłamstwa oraz pomówienia pod naszym adresem – mówi Zbigniew Raniszewski z  Wielkiego Głęboczka. Pokrzywdzeni na sprawę czekali rok. Zakończyła się ona jednak szybko, poniewaş wójt poszedł na

ugodę. – Mieczysław Jętczak był świadom tego, şe złamał prawo i, şe to co wypowiadał w prasie to kłamstwa i  pomówienia oraz wprowadzanie opinii społecznej w  błąd – mówi Janusz Floryszczyk z Wielkiego Głęboczka. – Dlatego poszedł na ugodę na pierwszej rozprawie, przeprosił i  za wszystko zapłacił z  własnej kieszeni. Ja dziękuję współpokrzywdzonym za to, şe wytrzymali presję i te naciski. Pokrzywdzeni podkreślają, şe dzięki wspólnemu wsparciu udało im się doprowadzić do końca sprawę. – Jeśli stoimy po stronie prawdy, to prawda zwycięşy nawet wtedy jeśli prawo złamał ktoś na stanowisku – mówi Paweł Sobociński z Wielkiego Głęboczka. – Ludzie nie powinni się bać władzy i widząc, şe łamie ona prawo powinni reagować. Janusz Floryszczyk dodaje, şe były wójt opuścił salę sądową z  opuszczoną głową. I  ta postawa byłego wójta była dla niego największym zadośćuczynieniem. Co na to były wójt? Próbowaliśmy się z nim kontaktować wielokrotnie, nawet za pośrednictwem najblişszej rodziny. Jednak z prasą rozmawiać nie chce. – Chciałbym jeszcze przypomnieć, şe Rada Gminy i  jej przewodniczący nie zrobili nic, by rozliczyć z tych działań wójta – mówi Zbigniew Raniszewski. – Radni przecieş wybrani są przez obywateli gminy i  w  swoim ślubowaOGŠOSZENIE

                    



         

           

    "#   

     

    !!

Aktualności    3 niu przyrzekali przede wszystkim ochraniać i bronić swoich mieszkańców. Nie robili tego mimo, şe na sesji rady gminy pokazaliśmy dokumenty i  wyjaśnienia z  których wynikało jednoznacznie, şe obelgi rzucane w nas to prostackie kłamstwa. Mimo to wręcz wspierali wójta. Pokrzywdzeni tą postawą radnych są oburzeni i  zniesmaczeni zwłaszcza, şe przewodniczący rady

został ponownie wybrany na tę funkcję. Czy zatem i on poniesie konsekwencje? – Nie będziemy ich skarşyć w  sądzie, ale mamy nadzieję, şe ruszy ich sumienie i odpowiednio, a zarazem godnie się w tej sytuacji zachowają, na co z niecierpliwością czekamy – mówi Zbigniew Raniszewski. Celina Nałęcz Fot. UG Brzozie



R E K LAMA

     

     

R E K LAMA

          

 

                   

                              

    ! ! "       

                             "           

    ! ! "             

       

 

   


4

FOTORELACJA

Czwartek, 10 września 2015

BRODNICA–CBR.PL

Rozpoczęli naukę

POWIAT BRODNICKI W całym powiecie zabrzmiał już pierwszy dzwonek. Uczniowie zakończyli wakacje i rozpoczęli nowy rok szkolny We wszystkich szkołach uroczystość rozpoczęła się wprowadzeniem Sztandaru Szkoły, Pocztu Flagowego oraz odśpiewaniem hymnu państwowego. Po czym dyrektorzy placówek powitali uczniów po wakacyjnej przerwie. W Zespole Szkół w Jabłonowie w szczególny sposób powitani zostali uczniowie klas pierwszych technikum, liceum ogólnokształcącego i zasadniczej szkoły zawodowej, którzy rozpoczynają kolejny etap edukacji. Dyrektor życzyła im przede wszystkim tego, aby z pasją rozwijali swoje zainteresowania, czerpali radość ze zdobywania wiedzy i realizowali ambitne cele.

Swoje słowa skierowała również w stronę maturzystów, życząc im osiągnięcia jak najwyższych wyników na egzaminach zewnętrznych. Podobnie było w I Liceum Ogólnokształcącym w Brodnicy, tu również powitano nowych uczniów, a maturzystom życzono wytrwałości i dobrych wyników. Także 1 września o godzinie ósmej szkolny dzwonek ogłosił rozpoczęcie nowego roku szkolnego dla społeczności Szkoły Podstawowej w Jajkowie. Na sali sportowej zgromadzili się uczniowie rodzice i nauczyciele. Wszyscy odświętnie ubrani, a na opalonych buziach malował się przyjazny uśmiech.

Najwięcej rajcowały maluchy. Ciężko było im usiedzieć podczas inauguracji. Często spoglądały na zatroskane buzie rodziców. Po apelu wszystkie klasy spotkały się ze swoimi wychowawcami. Podobnie było w Zespole Szkół w Zbicznie, Szkole Podstawowej nr 1 w Brodnicy i innych szkołach w powiecie. Nauka zatem rozpoczęta. Nasza redakcja życzy wszystkim uczniom wielu sukcesów i samych dobrych ocen, a dyrekcje szkół i nauczycieli zapraszamy do współpracy z naszym tygodnikiem. Tekst (nał) Fot. nał, cr, nadesłane

W Zespole Szkół w Zbicznie pierwszy dzień szkoły rozpoczęto w strojach galowych

W Jabłonowie była flaga i uśmiech na twarzach

W Zbicznie rok szkolny rozpoczęto uroczystą mszą świętą


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

FOTORELACJA

5

R E K LAMA

Hala OSiR była wypełniona po brzegi przybyłymi na rozpoczęcie roku uczniami i ich rodzicami

W I LO było jeszcze wakacyjnie, rozpoczęcia roku dokonano w promieniach słońca

W Jajkowie był apel i obowiązkowo stroje galowe

R E K LAMA


6

FOTORELACJA

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

Święto plonów w Osieku GMINA OSIEK   Mieszkańcy gminy Osiek w sobotę świętowali zakończenie tegorocznych żniw na dożynkach zorganizowanych wspólnie przez gminę i parafie. Święto było okazją do wręczenia rolnikom odznaczeń i wyróżnień Uroczystości rozpoczęto mszą w osieckim kościele pw. Podwyższenia Krzyża św. Po uroczystości kościelnej orszak dożynkowy przemaszerował na pobliski plac przy szkole. Wszystkich przybyłych przywitali gospodarze gminy, wójt Kazimierz Wolfram i  przewodniczący rady Jerzy Michałowski. Starostowie dożynek Anna Borowska i Jerzy Sosnowski przekazali chleb wypieczony z mąki z tegorocznego ziarna, po czym podzielono go między przybyłych. Dożynki były okazją do wręczenia rolnikom odznaczeń i wyróżnień. Odznaki „Zasłużony dla rolnictwa” otrzymali: Robert Sosnowski z  Tadajewa, Jan Bejgrowicz z  Sumina, Anna Borowska

z Kretek Dużych, Wojciech Dędza z Tadajewa, Lech Kaliszewski z Kretek Małych, Jan Maćko z Jeziorek i Dariusz Łapkiewicz z Sumina. Wyróżnienia odebrali: Katarzyna i  Jacek Dąbrowscy, Dominika i Maciej Mączyńscy, Justyna i Kazimierz Nowakowscy, Joanna i Arkadiusz Grochoccy, Anna i Zenon Wasilewscy, Wanda i  Stanisław Pryl, Ewelina i Karol Jaworscy, Adam Stankiewicz, Maria i  Jarosław Lewandowscy, Alina i Michał Jaworscy oraz Agnieszka Szczechowicz. – Cieszę się, że ta piękna tradycja dożynkowa jest kultywowana w  naszej gminie i  parafii – mówi Andrzej Szymański. – Szkoda tylko, że nie ma więcej wieńców dożynkowych. Mam na-

Jerzy Michałowski rozdzielał wśród uczestników imprezy dożynkowy chleb

dzieję, że w przyszłym roku znajdzie się więcej kobiet chętnych do robienia tak pięknych ozdób. Na scenie zaprezentował się chór Biedronki. Apelowano też o  pomoc dla nastoletniej mieszkanki gminy Dominiki Gąsiorowskiej. Po wypadku, do którego doszło kilka miesięcy temu, dziewczyna spędziła dłuższy czas w  szpitalu i obecnej wymaga kosztownej rehabilitacji. Podczas trwania uroczystości przeprowadzono zbiórkę funduszy na ten cel. Po części oficjalnej przyszedł czas na zabawę. Dla dzieci przygotowano zjeżdżalnie i trampoliny, a  dla nieco starszych potańcówkę. Tekst i fot. (magbet)

Gospodarze, którzy otrzymali odznakę „Zasłużony dla rolnictwa”

Wyróżnieni przez wojewodę

Korowód dożynkowy przemaszerował z kościoła na plac szkolny

Zgromadzonych powitał wójt Kazimierz Wolfram

Zespół Biedronki

Na uroczystość przybyli mieszkańcy gminy oraz zaproszeni goście

Starostowie dożynek gminno-parafialnych


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

Ogłoszenie    7

Modernizacja na topie

ARiMR   Polscy rolnicy coraz częściej stawiają na automatyzację i nowoczesny sprzęt, co niewątpliwie ma wpływ na rozwój polskiego rolnictwa. Dzięki integracji z Unią Europejską  nasza wieś zyskała niespotykany do tej pory impuls prorozwojowy. Proces zmian trwa. A już wkrótce w ARiMR nabór wniosków o wsparcie na modernizację gospodarstw Polscy rolnicy coraz częściej stawiają na  automatyzację i  nowoczesny sprzęt, co niewątpliwie ma  wpływ na  rozwój polskiego rolnictwa. Dzięki integracji z Unią Europejską  nasza wieś zyskała niespotykany do tej pory impuls prorozwojowy. Proces zmian trwa. A już wkrótce w ARiMR nabór wniosków o wsparcie na modernizację gospodarstw. Doskonałą okazją do zobaczenia, jak działa współczesny sprzęt rolniczy i  jakie korzyści płyną z  jego modernizacji, są różnego rodzaju targi, takie jak w Rypinie. To właśnie na nich można spotkać się z  rolnikami, przedsiębiorcami i  przedstawicielami firm produkujących najnowocześniejsze urządzenia w tej branży. -Rolnicy zdają sobie sprawę, że  modernizacja poprawia efektywność pracy, jest więc koniecznością. W  ciągu ostatnich lat gospodarstwa zostały zmodernizowane. Na polach pracuje nowoczesny sprzęt, w  gospodarstwach stoją nowe budynki. Za unijne pieniądze w  ciągu ostatnich 10 lat rolnicy kupili blisko 400 tys. ciągników, maszyn czy urządzeń rolniczych, zrealizowali ponad 8 tys. inwestycji budowlanych. Ci, którzy zdecydowali się na wymianę sprzętu i powiększanie gospodarstw, przyczynili się do zmiany technologii na bardziej nowoczesną. Unijne wsparcie od lat stanowi ogromny zastrzyk finansowy. Wszyscy powinni sobie zdawać sprawę, że rolnictwo w sposób mniej lub bardziej bezpośredni dotyczy każdego z  nas. Nowoczesny sprzęt to  większa efektywność, a to z kolei oczywiste zyski. Korzyści płyną nie tylko dla  wielkich przedsiębiorstw, ale też dla odbiorcy, czyli kupującego – wyjaśnia prezes ARiMR Andrzej Gross. W 2007 r. Polska uzyskała dostęp do pełnego, siedmioletniego budżetu unijnego. I  stała się wśród krajów UE największym beneficjentem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Na realizację PROW na lata 20072013, największego jak do tej pory programu pomocowego dla polskiego rolnictwa, nasz kraj otrzymał ponad 72 mld zł. To było duże wyzwanie, potrzeba determinacji, wysiłku, kreatywności i sprawności organizacyjnej rolników, przetwórców żywności oraz instytucji

pracujących na rzecz wsi, by dana Polsce szansa w postaci miliardów złotych na rozwój gospodarczy została wykorzystana. I to się udało. Zdecydowana większość środków z  budżetu PROW 20072013 została spożytkowana przez polską wieś. Pieniądze skierowano na inwestycje, budowę potencjału przemysłu przetwórczego, tworzenie miejsc pracy, organizację grup producentów rolnych, przedsięwzięcia chroniące środowisko naturalne, poprawę infrastruktury w gminach oraz wspieranie lokalnej aktywności. Polski przemysł przetwórstwa żywności, po skorzystaniu z  szans na wsparcie i  nieskrępowanemu dostępowi do nowoczesnych technologii,  stał się jednym z  najnowocześniejszych na świecie.  Tymczasem już wkrótce ruszy nabór wniosków o pomoc na modernizację gospodarstw. O takie wsparcie może się ubiegać producent rolny będący osobą fizyczną, osobą prawną lub prowadzący działalność w  oparciu o umowę spółki cywilnej, będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, o  określonej powierzchni gospodarstwa i  wielkości ekonomicznej, prowadzący działalność rolniczą, w  tym działy specjalne produkcji rolnej. Pomoc w  ramach operacji typu „Modernizacja gospodarstw rolnych” w  ramach poddziałania 4.1 „Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych” będzie przyznawana na operację zapewniającą poprawę ogólnych wyników gospodarstwa w obszarach: • rozwój produkcji prosiąt, • rozwój produkcji mleka krowiego, • rozwój produkcji bydła mięsnego, • związanym z  racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu. O  pomoc może ubiegać się Wnioskodawca: • prowadzący gospodarstwo o wielkości ekonomicznej od 10 tys. euro i nie większej niż 200 tys. euro. Od powyższej zasady przewiduje się wyjątek dla inwestycji dotyczących rozwoju produkcji mleka krowiego. W  przy-

padku takich inwestycji pomoc może być przyznana, jeżeli w gospodarstwie utrzymywane jest co najmniej 25 krów albo utrzymywane jest minimum 15 krów i  w  wyniku realizacji operacji do dnia złożenia wniosku o płatność ostateczną osiągnięty zostanie próg co najmniej 25 krów oraz wielkość ekonomiczna gospodarstwa uprawnionego do otrzymania pomocy nie jest większa niż 200 tys. euro, lub w przypadku gdy operacja jest realizowana przez „młodego rolnika” – w  którego gospodarstwie jest utrzymywane mniej niż 15 krów mlecznych albo nie są utrzymywane żadne krowy mleczne i w wyniku realizacji operacji do dnia złożenia wniosku o płatność ostateczną liczba krów mlecznych wyniesie co najmniej 25 krów mlecznych, a  wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi co najmniej 10 tys. euro.; • będący posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa o wielkości co najmniej 1 ha i  nie więcej niż 300 ha użytków rolnych lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej; • będący pełnoletnią osobą fizyczną, będący kierującym gospodarstwem rolnym; • prowadzący produkcję rolną w  celach zarobkowych tj. w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, został osiągnięty przychód z  tej działalności w  wysokości co najmniej 5 tys. zł i działalność ta nie jest prowadzona w celach naukowo-badawczych; • nie podlegający wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy; • jest zdolny do zrealizowania operacji i  osiągnięcia jej celu w  terminie określonym we wniosku; • posiadający numer identyfikacyjny lub wystąpił z  wnioskiem o nadanie takiego numeru. Pomoc jest udzielana w  formie refundacji części poniesionych kosztów kwalifikowalnych operacji. Maksymalny poziom pomocy, określany również mianem „intensywność pomocy”, jest zróżnicowany. W  podstawowej wersji poziom ten wynosi 50% kosztów kwalifikowalnych operacji, przy czym wzrasta on do 60% kosztów kwalifikowalnych, jeśli opera-

cja jest realizowana przez osoby wspólnie wnioskujące lub młodego rolnika i nie mniej niż 30% kosztów kwalifikowalnych. Pomoc przyznaje się i  wypłaca do wysokości limitu, który w  okresie realizacji PROW 20142020 wynosi maksymalnie: 1) 900 tys. zł – w przypadku operacji realizowanej w obszarze rozwój produkcji prosiąt, 2) 500 tys. zł – w przypadku operacji realizowanej w pozostałych obszarach. Natomiast w przypadku operacji obejmującej inwestycje niezwiązane bezpośrednio z budową, modernizacją budynków inwentarskich lub adaptacją innych istniejących w gospodarstwie budynków na budynki inwentarskie, lub budową lub modernizacją magazynów paszowych w gospodarstwach, w których prowadzona jest produkcja zwierzęca proponuje się limit w wysokości 200 tys. zł Powyższe limity pomocy nie łączą się i  są przyznawane dla jednego beneficjenta i  na jedno gospodarstwo. Mając na uwadze cele operacji typu „Modernizacja gospodarstw rolnych”, tj. rozwój produkcji prosiąt, rozwój produkcji mleka krowiego, rozwój produkcji bydła mięsnego, punktowane będą inwestycje budowlane przyczyniające się bezpośrednio do zwiększenia produkcji w  ramach ww. kierunków, dla których zaplanowano odrębne nabory wniosków o  przyznanie pomocy. Preferowane będą operacje, w  wyniku realizacji których nastąpi zwiększenie liczebności stada (loch, krów mlecznych, krów mamek) – najwyższa liczba punktów będzie przyznawana za wzrost o co najmniej 50 sztuk. Ponadto preferowane będą operacje przyczyniające się do osiągnięcia określonej

wielkości stada. Preferowane będą operacje przyczyniające się do poprawy sytuacji w zakresie ochrony środowiska i klimatu oraz produkcję ekologiczną. W przypadku operacji realizowanych w  ramach obszaru związanego z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu, preferowane będą operacje dotyczące budowy lub modernizacji budynków inwentarskich oraz magazynów paszowych w  gospodarstwach, w  których prowadzona jest produkcja zwierzęca. Punkty za to kryterium przyznawane będą w  zależności od stopnia udziału tej inwestycji w całej operacji. Zgodnie z  celem tego obszaru preferowane będą również operacje związane ze zmianą profilu produkcji, co wpłynie również na zróżnicowanie produkcji rolnej w gospodarstwie. W  przypadku operacji realizowanej w obszarach związanych z rozwojem produkcji prosiąt, rozwojem produkcji mleka krowiego oraz rozwojem produkcji bydła mięsnego, pomoc przyznaje się w  formie refundacji części kosztów związanych bezpośrednio z  budową, modernizacją budynków inwentarskich, w tym ich wyposażaniem, lub adaptacją innych istniejących w gospodarstwie budynków na budynki inwentarskie, w  tym ich wyposażaniem, lub budową lub modernizacją magazynów paszowych w  gospodarstwach, w których jest prowadzona produkcja zwierzęca, w  tym ich wyposażaniem, oraz kosztów ogólnych. Kryteria ustalania kolejności przysługiwania pomocy dostępne są na stronie internetowej www.arimr.gov.pl


8

SPOŁECZEŃSTWO

Łyżka dziegciu w beczce miodu

BARTNICZKA W gminie Bartniczka nie słabną kontrowersje po czerwcowym „Święcie miodu”. Część mieszkańców zarzuca wójtowi brak chęci współpracy i pomijanie miejscowych przedsiębiorców przy organizacji festynu. Temat ten zdominował ostatnie obrady rady gminy

Wójt wyraził nadzieję, że w przyszłym roku w organizację „Święta miodu” włączy się więcej mieszkańców gminy

Przedstawicielek KGW w Bartniczce zabrakło na festynie w ich rodzinnej miejscowości, za to są częstymi gośćmi w ościennych gminach. Na zdjęciu podczas imprezy w Zgniłobłotach Spośród kilku tematów poruszanych w czasie ostatniej sesji rady gminy w Bartniczce, R E K LAMA

najwięcej czasu poświęcono festynowi jaki gmina od kilku lat organizuje w czerwcu. W nawiązaniu do nazwy gminy jest to „Święto miodu”. Festyn cieszy się sporym powodzeniem, co rok odwiedza go więcej osób. Główną atrakcją, oprócz różnorakich zawodów i koncertów, jest możliwość nabycia rozmaitych produktów pszczelich. Jak jednak zauważają mieszkańcy, niewielu spośród wystawiających swoje towary na festynowym placu, to mieszkańcy gminy. – Jeżeli chodzi o miody,

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

świece i tego typu towary to mnie zabrakło promocji naszych lokalnych wytwórców i firm – mówiła podczas sesji radna Agnieszka Rogowska. – W końcu to ma być nasze święto przede wszystkim i to nasi mieszkańcy powinni się tam promować. Kolejne zastrzeżenia zgłosiła radna Hanna Lejs, która jednocześnie jest przewodniczącą KGW w Bartniczce. – W tym roku, niestety, zabrakło naszego koła na „Święcie miodu” – mówi radna. – Kazano nam, tak jak każdemu innemu wystawcy, złożyć ofertę w konkursie na stoisko (podczas gdy inne KGW i sołectwa otrzymały miejsce pod stoiska za darmo – przyp. red.). Poczułyśmy się urażone i dlatego zapadła decyzja o wycofaniu się w tym roku. Jak mówią mieszkańcy gminy, powodów takiego stanu rzeczy może być kilka: albo nadmiar obowiązków jakimi była obarczona osoba organizująca festyn, albo złośliwość, albo też zwyczajne nieporozumienie. Co do tego, która przyczyna jest faktyczną, zdania są podzielone. – Moim zdaniem to nieporozumienie i mam nadzieję, że w przyszłym roku wszystko będzie dobrze i zobaczymy stoisko naszego KGW na festynie – mówi mieszkanka Bartniczki, która woli pozostać anonimowa. – Wiele lat w naszej gminie nie było festynów, zaczęliśmy je organizować od 2009 r. na wniosek sołtys Kamińskiej z Bartniczki – opowiada wójt Wiesław Biegański. – Choć kierownik działu promocji wkłada całe serce w organizację, to i tak zawsze znajdą się niezadowoleni. Mieszkańcy naszej gminy, w tym nasi przedsiębiorcy wiedzą przecież z dużym wyprzedzeniem, że festyn się odbędzie i mogą zgłaszać chęć wystawiania się czy też pomocy w organizacji. Tej pomocy, nawiasem mówiąc, nie ma zbyt wiele – podkreśla wójt. – Prawda jest taka, że otrzymujemy wiele ofert od wystawców spoza naszej gminy i niewiele od lokalnych. Tak szczerze mówiąc, to gdyby nie ci przyjezdni, to byśmy mieli pusty plac. Przedsiębiorcy z naszej gminy są zawsze mile widziani, ale nie możemy im zapewnić też wyłączności, tak jak tego od nas niektórzy oczekują. Tekst i fot. (magbet)

Gmina Bobrowo

Wybierają sołtysów W gminie Bobrowo rozpoczęto serię spotkań wiejskich połączonych z wyborami sołtysów. Pierwsze zorganizowano w ubiegłym tygodniu w Czekanowie.

Po raz kolejny sołtysem w Czekanowie została Jolanta Banaszewska

Świetlica w Czekanowie jest niewielka, z trudnością pomieściła przybyłych We wszystkich innych gminach powiatu podobne spotkania przeprowadzono na wiosnę. – Postanowiliśmy zmienić termin spotkań z kilku powodów – poinformował wójt Paweł Klonowski. – Po pierwsze, do 30 września trzeba przedyskutować fundusze sołeckie, a po drugie wiosną w nieogrzewanych systematycznie świetlicach jest bardzo zimno. W świetlicy w Czekanowie w czwartkowy wieczór 3 września zebrało się 35 mieszkańców tej wsi. Wójt Klonowski przedstawił sprawozdanie ze swojej pracy

w okresie od ostatniego spotkania. Poinformował też o planach wykupienia od miejscowej spółdzielni mieszkaniowej budynku, w którym mieści się świetlica. Koszt zakupu lokalu wraz z przyległymi działkami będzie wynosił 80 tys. zł. Sfinalizowanie transakcji rozwiąże problem organizacji spotkań i ewentualnych zajęć dla dzieci. Po wysłuchaniu sprawozdania, przystąpiono do wyborów sołtysa. Jednogłośnie po raz kolejny wybrano na to stanowisko Jolantę Banaszewską. Tekst i fot. (magbet)

Terminarz spotkań wiejskich w gminie Bobrowo Buczek Bobrowo Wichulec Grzybno Kruszyny Szl. Drużyny Grabówiec Tylice Brudzawy Kruszyny Nieżywięć Kawki Dąbrówka Wądzyn Małki Chojno Budy Zgniłobłoty Wymokłe

10-09 11-09 14-09 14-09 15-09 15-09 16-09 16-09 18-09 18-09 21-09 22-09 22-09 23-09 23-09 24-09 24-09 25-09 25-09

12.00 18.00 15.30 18.00 16.00 18.30 13.00 18.00 12.00 15.00 16.30 16.00 18.30 16.00 18.30 14.30 17.00 10.00 18.00

Świetlica Wiejska Gminny Ośrodek Kultury Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Wiejski Dom Kultury Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska Świetlica Wiejska


REKLAMA    9

Czwartek, 10 września 2015

      

 



 

 

        

."#<47!&).

'() >1?)"!7;$4

 #$4@(.6!A

'() 4(.

 !*+,#*-.

/0/1" 2345$!&#$%67!,# #*-.8%"!





!3!!@%5$B&;&)

11:)C>/0D'7EF() 2A.#"%&! 

 .3%4-(.#$%&.#

:01" 25;<#"(! %A*!&.!.3%3!$-(!

.&%)$%&!5.!E#

'()

 !

 !"#$%& '() !$%"



   

.3% !$(! !-&##E&#

.3%9%,$!(

GH:01"CG01:7EF" 2*;-7(! $;*! 43.#@

:01" 5;<#"(! $%3!$4 +6=

          

                    


Czwartek, 10 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

14:00 Tysi¹c i jedna noc

12:35 Imperium mi³oœci

06:30 Tajemnicza salamandra plamista - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:40 Czas dla Ciebie. ¯yj aktywnie 08:55 Ranczo odc. 8 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 8 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 168 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:30 Smaki polskie 12:45 Przepis dnia 12:55 Legwany morskie z Galapagos - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 9 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 169 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2785 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:15 Pogoda 20:30 Ojciec Mateusz odc. 175 - serial 21:20 Sprawa dla reportera - dokument 22:20 Niewolnice w piwnicy - dokument 23:20 Szpiedzy w Warszawie odc. 3, 4 - serial 01:00 Naszaarmia.pl 01:30 Sprawa dla reportera - dokument 02:25 Niewolnice w piwnicy - dokument

06:10 M jak mi³oœæ odc. 890, 891 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1314 - serial 11:25 Na dobre i na z³e odc. 12 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 8 - serial 13:30 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 56 - dokument 14:05 Œwiêtokrzyska Gala Kabaretowa odc. 1 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 9 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 Na dobre i na z³e odc. 605 - serial 17:05 W s³u¿bie rodziny królewskiej. Za kulisami firmy - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1314, 1315- serial 20:40 Paranienormalni Tonight odc. 12 - dokument 21:45 Prokurator odc. 2 - serial 22:45 Pok³osie - thriller 00:45 Ja, ty i on - komedia romantyczna 02:40 Pok³osie - thriller

19:00 Dr House 06:50 Mêski typ odc. 3 - talk show 07:25 Dr House s. 3 odc. 24 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 62 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 442 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 7 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 63 - serial 14:00 Szpital odc. 205 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 443 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 12 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 6 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 8 - serial 19:00 Dr House s. 4 odc. 1 - serial 20:00 Cztery wesela i pogrzeb - komedia 22:30 Skazany na œmieræ s. 2 odc. 20 - serial 23:30 Batman: Pocz¹tek - film przygodowy 02:30 Sekrety magii odc. 486 - rozrywka

13:00 Policjantki i policjanci 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 16, 17 - serial 07:00 Garfield Show odc. 11, 12 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 2 - serial 08:00 Garfield Show odc. 17, 18 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 5 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 90 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 8 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 136 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 7 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 87 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 91 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 9 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 137 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 8 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 88 - serial 20:00 K-19 - film sensacyjny 22:55 USS Seaviper - dramat wojenny 00:55 Spadkobiercy odc. 28 - rozrywka 01:55 Graffiti 02:10 Goœæ "Wydarzeñ" 02:30 Tak czy nie

20:10 Na Wspólnej 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 5 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 6 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 148 - serial 13:00 Szpital odc. 385 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 506 - serial 15:00 Szko³a odc. 149 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2480 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 507 - serial 18:00 Szpital odc. 386 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2135 - serial 20:50 Kuchenne rewolucje s. 12 odc. 2 - rozrywka 21:50 Starcie tytanów - film fantastyczny 00:00 ¯ony Hollywood s. 2 odc. 2 - dokument 01:00 Kto poœlubi mojego syna? s. 2 odc. 2 - rozrywka 02:00 Superwizjer 02:35 Uwaga!

20:00 U Pana Boga w ogródku

18:00 Pierwsza mi³oœæ 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 538 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 599, 600 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 111 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 159 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 539 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2126 - serial 14:40 S³oiki odc. 22 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 731 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 9 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2127 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 393 - serial 20:05 Zdrady odc. 65 - serial 21:05 Przyjació³ki s. 6 odc. 64 - serial 22:05 W dolinie Elah - dramat kryminalny 00:35 Lot 93 z Newark - film sensacyjny 02:15 Tajemnice losu

13:05 ¯egnaj, moja konkubino

06:00 Niania s. 3 odc. 39 - serial

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Nash Bridges

08:20 Najœwiêtsza Panienka,

s. 5 odc. 93 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 94 - serial 08:30 To moje ¿ycie! odc. 1 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 47 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 64 - serial 13:00 To moje ¿ycie! odc. 2 - serial 15:30 Arrow odc. 8 - serial 16:35 Arrow odc. 9 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 17, 18 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 114 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 115 - serial 20:00 U Pana Boga w ogródku - komedia 22:35 Morderczy wystêp - film sensacyjny 00:30 Dzikie ¿¹dze III - thriller 02:05 13. posterunek s. 2 odc. 17, 18 - serial

Koptowie i ja - dokument 10:00 Zabójca - dramat kryminalny 11:50 Studio R odc. 100 - dokument 12:25 Nasz spis powszechny odc. 5 - dokument 13:05 ¯egnaj, moja konkubino - dramat obyczajowy 16:05 Najœwiêtsza Panienka, Koptowie i ja - dokument 17:50 Wa³konie - dramat spo³eczny 19:50 Zupe³nie inna historia - film krótkometra¿owy 19:55 Josette - film krótkometra¿owy 20:20 Transamerica - komediodramat 22:15 Ucieczka z kina "Wolnoœæ" - dramat obyczajowy 00:05 Czy Noam Chomsky jest wysoki czy szczêœliwy? - dokument 01:45 Wie¿a - film obyczajowy

„Cztery wesela i pogrzeb” (1994r.) TVN 7 20:00 Charles, lekkoduch i kobieciarz, regularnie uczestniczy w œlubach i przyjêciach w wy¿szych sferach. Z za³o¿enia jednak ostentacyjnie demonstruje niechêæ do ma³¿eñstwa, jednoczeœnie skrycie marz¹c o wielkiej mi³oœci. Jako dru¿ba zachowuje siê wrêcz skandalicznie.

„K-19” (2002r.) TV 4 20:00 K-19 to duma Rosjan - nowoczesny atomowy okrêt podwodny. By pokazaæ potêgê, radziecki rz¹d nakazuje pierwszy rejs patrolowy. Dowódca K-19, nie aprobuje tej decyzji. W dodatku okrêt cieszy siê smutn¹ s³aw¹ wœród marynarzy, którzy nazywaj¹ go "p³ywaj¹c¹ trumn¹".

12:30 Konnica 06:40 Komunikaty wojenne odc. 16 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 4 - dokument 08:15 Najpiêkniejsze zamki Francji odc. 2 - przyroda i podró¿e 09:20 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 131 - serial 10:05 Powstañcy odc. 41 - dokument 10:15 Okrasa ³amie przepisy 10:45 Teatr historii 11:25 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 3 - dokument 12:30 Konnica - film przygodowy 14:30 Ex libris 14:50 Ludzie rzeki odc. 1 - dokument 15:55 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 16:30 Sensacje XX wieku odc. 139, 140 - dokument 17:35 Epitafium dla or³ów - dokument 18:10 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 132 - serial 19:10 By³a sobie Ziemia odc. 18 - serial 19:45 Tajemnice terakotowej armii - dokument 20:55 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:35 Sensacje XX wieku odc. 34 - dokument 22:35 Szerokie tory odc. 65 - dokument 23:10 Historia kryminalistyki odc. 6 - dokument 00:00 List z Gwatemali - dokument 00:35 Z archiwum porucznika Broka - dokument 01:10 Epitafium dla or³ów - dokument 01:45 Bez komentarza odc. 98 - dokument 02:25 Pieœni wojny - dokument

06:00 Po stronie prawdy - dok. 07:00 To przychodzi od Boga - dok. 07:40 Urugwaj - dok. 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 Jay Jay Odrzutowiec odc. 10 - serial 09:00 Na zdrowie 09:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:30 Przyroda i ludzie - przyroda 10:00 Informacje dnia 10:15 Rozmowy niedokoñczone 11:25 Œladami historii - dok. 11:35 Syria - dok. 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Po stronie prawdy - dok. 13:20 To przychodzi od Boga - dok. 14:00 Ocalenie - film obyczajowy 15:30 Urugwaj - dokument 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Z wêdk¹ nad wodê w Polskê i œwiat 16:35 Naprotechnologia odc. 4 - dok. 16:55 Drabina Jakubowa odc. 5 - serial 17:25 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 17:30 Reporta¿ dnia - dok. 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:00 Msza œwiêta w intencji Ofiar katastrofy smoleñskiej w Bazylice Archikatedralnej pw. Mêczeñstwa œw. Jana Chrzciciela w Wa - info 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Przyroda Ziemi Œwiêtej - dok. 22:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 23:00 L'Ile Bouchard. Sanktuarium Matki Bo¿ej Modlitewnej - dok.


Pi¹tek, 11 wrzeœnia 2015

17:55 Klan

19:25 Rodzinka.pl

06:30 Legwany morskie z Galapagos - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:20 Polityka przy kawie 08:40 Niejadki i inne przypadki 08:55 Ranczo odc. 9 - serial 09:55 Tysi¹c i jedna noc odc. 9 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 169 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:35 Przepis dnia 12:45 D¹b. Drzewo ¿ycia - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 10 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:15 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 170 - serial 16:45 Czekamy na Œwiatowe Dni M³odzie¿y 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2786 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:10 Pogoda 20:20 Anno Domini - Biblii ci¹g dalszy odc. 1 - serial 21:20 Mi³oœæ na wybiegu - komedia romantyczna 23:05 Homeland odc. 2 - serial 00:05 Bêkarty wojny - film wojenny 02:45 Wró¿by kumaka - dramat obyczajowy

06:10 M jak mi³oœæ odc. 891, 892 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1315 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 13 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 9 - serial 13:30 Anna Dymna - spotkajmy siê - dyskusja 14:05 Œwiêtokrzyska Gala Kabaretowa odc. 2 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 10 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 Hity kabaretu odc. 2 - rozrywka 17:00 Skradzione dzieci - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Rodzinka.pl odc. 156 - serial 19:55 Zziajani odc. 1 - serial 20:10 O mnie siê nie martw s. 3 odc. 27 - serial 21:05 Rodzinka.pl odc. 157 - serial 21:40 Lataj¹cy Klub II, czyli wieczór kabaretowy odc. 1 - rozrywka 22:50 Lataj¹cy Klub II - tylko dla doros³ych odc. 1 - rozrywka 23:25 Prokurator odc. 2 - serial 00:20 Grimm odc. 20 - serial 01:15 Drogówka - film kryminalny

07:25 Detektywi 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Detektywi odc. 761 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 7 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 149 - serial 13:00 Szpital odc. 386 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 507 - serial 15:00 Szko³a odc. 150 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2481 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 508 - serial 18:00 Szpital odc. 387 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:00 Hobbit: niezwyk³a podró¿ - film fantastyczny 23:30 Conan Niszczyciel - film fantastyczny 01:40 Kuba Wojewódzki s. 10 odc. 2 - talk show 02:40 Uwaga! 02:55 Sekrety magii odc. 487 - rozrywka

17:00 Poznaj swoje prawa 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 539 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 601, 602 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 112 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 160 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 540 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2127 - serial 14:40 S³oiki odc. 23 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 732 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 10 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2128 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 394 - serial 20:05 Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami s. 4 odc. 34 - rozrywka 22:15 Kronika - film sf 00:00 Must be the music - tylko muzyka s. 10 odc. 96 - rozrywka 02:15 Tajemnice losu

20:00 Strasznie g³oœno, niesamowicie blisko 06:50 Mêski typ odc. 4 - talk show 07:25 Dr House s. 4 odc. 1 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 63 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 443 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 8 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 64 - serial 14:00 Szpital odc. 206 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 444 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 13 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 7 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 9 - serial 19:00 Dr House s. 4 odc. 2 - serial 20:00 Strasznie g³oœno, niesamowicie blisko - dramat obyczajowy 22:45 World Trade Center - film katastroficzny 01:25 Pierwszy zjazd - dokument

20:00 Park jurajski 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 18, 19 - serial 07:00 Garfield Show odc. 13, 14 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 3 - serial 08:00 Garfield Show odc. 19, 20 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 6 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 92 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 9 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 137 - serial 12:00 Galileo 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 93 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 10 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 138 - serial 18:00 Pamiêtniki z wakacji odc. 42 - serial 19:00 Œwiatowe rekordy Guinnessa odc. 2 - rozrywka 20:00 Park jurajski - film sf 22:45 Kl¹twa laleczki Chucky - horror 00:45 Dziewczyna mafii - film erotyczny

HITY DNIA

19:00 Pingwiny z Madagaskaru

„Hobbit: niezwyk³a podró¿” (2012r.) TVN 20:00 Hobbit Bilbo Baggins jest mi³oœnikiem dobrego jedzenia i tytoniu. To prawdziwy elegant i domator. Pewnego dnia czarodziej Gandalf namawia Bilba, by do³¹czy³ do wyprawy krasnoludów pod wodz¹ legendarnego Thorina Dêbowej Tarczy.

06:00 Niania s. 3 odc. 40 - serial

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Nash Bridges

08:15 Sufra¿ystki. Ani s³u¿¹ce, ani

s. 5 odc. 94 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 95 - serial 08:30 To moje ¿ycie! odc. 2 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 48 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 65 - serial 13:00 To moje ¿ycie! odc. 3 - serial 15:30 Arrow odc. 9 - serial 16:35 Arrow odc. 10 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 19, 20 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 115 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 116 - serial

„Dzikie ¿¹dze III” (2005r.) TV Puls 22:00 Lew Alex jest g³ówn¹ atrakcj¹ ZOO. Widowiskowo potrz¹sa grzyw¹ i wspaniale ryczy, lecz nad polowanie przedk³ada porcjowane miêso. Uwielbia publicznoœæ, lubi wybieg z widokiem na park i dobrze siê czuje wœród przyjació³ – zebry Marty'ego, hipopotamicy Glorii i ¿yrafy Melmana.

14:50 Sufra¿ystki. Ani s³u¿¹ce, ani prostytutki

20:00 Niepokonany III: Odkupienie - film sensacyjny 22:00 Dzikie ¿¹dze III - thriller 23:50 Pi³a II - horror 01:40 13. posterunek s. 2 odc. 19, 20 - serial 02:55 Spotkanie z ballad¹ odc. 8 - rozrywka

prostytutki - dokument 09:25 Rzym, miasto otwarte - dramat wojenny 11:15 Basia z Podlasia - film krótkometra¿owy 11:50 Tam, gdzie siê ludzie nie umawiali odc. 3, 4 - dokument 12:45 Wyspa - dramat wojenny 14:50 Sufra¿ystki. Ani s³u¿¹ce, ani prostytutki - dokument 16:00 New York, New York - musical 18:50 Raj utracony - dokument 20:00 Informacje kulturalne 20:20 Wieczór kinomana odc. 2 - kultura 20:30 Godzina wilka - dramat obyczajowy 22:15 "Pasja Adama" - spektakl - kultura 00:05 Psy - film sensacyjny 02:05 Transamerica - komediodramat

17:00 WTC - Zwyciêstwo nadziei 06:40 Komunikaty wojenne odc. 17 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 5 - dokument 08:15 Ludzie rzeki odc. 1 - dokument 09:15 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 132 - serial 10:05 Powstañcy odc. 42 - dokument 10:15 Mak³owicz w podró¿y 10:45 Ko³o historii odc. 21 - dokument 11:30 Tajemnice terakotowej armii 12:30 Pod pr¹d - dokument 13:40 Ameryka - Nie daæ siê zabiæ - dokument 14:10 Polska i œwiat z histori¹ w tle odc. 55 - dokument 14:35 Drawieñski Park Narodowy - dokument 15:35 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 16:05 Sensacje XX wieku odc. 34 - dokument 17:00 WTC - Zwyciêstwo nadziei - dokument 18:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 133 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 19 - serial 19:45 Pompeje: piwnica szkieletów - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:40 Sensacje XX wieku odc. 27 - dokument 22:40 Szerokie tory odc. 55 - dokument 23:10 Rosja - kompleks imperialny - dokument 23:40 Po prostu. Program Tomasza Sekielskiego 00:35 WTC - Zwyciêstwo nadziei - dokument 01:40 Drony - skrzyd³a œmierci 02:45 Czas honoru odc. 11 - serial

06:00 Król Dawid odc. 23 - serial 07:00 Krzy¿ i wie¿e - dok. 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 Ptasie szaleñstwo 09:10 Z wêdk¹ nad wodê w Polskê i œwiat 09:35 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:45 Duc in altum 10:00 Informacje dnia 10:15 Rozmowy niedokoñczone 11:00 Jan Pawe³ II - dok. 11:25 Œladami historii - dok. 11:30 Ossowo 1920 - rekonstrukcja 11:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Niech zabrzmi wolnoœæ 14:15 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 14:20 Za Wenecj¹ - Wyspy Laguny 14:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 15:00 Modlitwa w Godzinie Mi³osierdzia z Koronk¹ do Bo¿ego Mi³osierdzia 15:20 Mocni w wierze 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Siódmy sakrament 16:35 Ja g³uchy - dok. 17:00 Na tropie 17:30 Reporta¿ dnia - dok. 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Westerplatte m³odych 18:55 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 19:00 Warto zauwa¿yæ… w mijaj¹cym tygodniu 19:30 Parauszek i przyjaciele 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Ocaliæ od zapomnienia - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Król Dawid odc. 23 - serial 23:00 Krzy¿ i wie¿e - dokument


Sobota, 12 wrezœnia 2015

HITY DNIA

09:35 Mi³oœæ na wybiegu

„Epoka lodowcowaIV: Wêdrówka kontynentów” (2009r.) TVN 21:40 Czterech kolegów wyrusza do Las Vegas, by œwiêtowaæ wieczór kawalerski jednego z nich. Rano budz¹ siê w hotelu z ogromnym kacem i uœwiadamiaj¹ sobie, ¿e niczego nie pamiêtaj¹. Najgorsze jest to, ¿e pan m³ody znikn¹³, w pokoju s³ychaæ p³acz dziecka, a w ³azience panoszy siê tygrys.

„Tin Cup” (1996r.) TVN 7 19:00 Roy by³ kiedyœ dobrze zapowiadaj¹cym siê golfist¹. Temperament i sk³onnoœæ do hazardu sprawi³y, ¿e nie potrafi³ w³aœciwie pokierowaæ ani karier¹ sportow¹, ani ¿yciem prywatnym. Mê¿czyzna mieszka w przyczepie kempingowej i ma problemy finansowe.

21:50 Seks w wielkim mieœcie 06:10 Szymon Majewski Show s. 12 odc. 14 - rozrywka 07:20 Mango - Telezakupy 09:25 Ró¿owa pantera odc. 1 - serial 10:05 Ró¿owa pantera odc. 2 - serial 10:40 Dr House s. 4 odc. 1 - serial 11:40 Chirurdzy odc. 5 - serial 12:40 Prawo Agaty s. 6 odc. 3 - serial 13:40 Prawo Agaty s. 6 odc. 4 - serial 14:45 Uwolniæ orkê IV: Ucieczka z Zatoki Piratów - film przygodowy 16:50 Zmowa pierwszych ¿on - komedia 19:00 Tin Cup - komedia romantyczna 21:50 Seks w wielkim mieœcie - komedia romantyczna 00:50 Strasznie g³oœno, niesamowicie blisko - dramat obyczajowy

09:20 Pies na wagê diamentów 06:00 Stra¿nik Teksasu odc. 51 - serial 07:00 Garfield Show odc. 15, 16 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 4 - serial 08:00 Garfield Show odc. 21, 22, 23 - serial 08:50 Kacper: szko³a postrachu odc. 7 - serial 09:20 Pies na wagê diamentów - komedia 11:35 Policjantki i policjanci odc. 85, 86 - serial 13:35 STOP Drogówka 14:35 Skarby III Rzeszy odc. 12 - dokument 15:05 Tajna historia XX wieku odc. 2 - dokument 15:45 Nie ma to jak bliŸniaki - film przygodowy 17:30 Inspektor Gad¿et - komedia 19:00 Galileo 20:00 Policjantki i policjanci odc. 87, 88 - serial 22:00 CSI: Kryminalne zagadki Miami odc. 56 - serial 23:00 Kl¹twa laleczki Chucky - horror 01:00 Nietoperze - thriller 02:55 Rodzice na skraju za³amania nerwowego odc. 18 - serial

06:15 S³ownik polsko@polski 06:45 Pe³nosprawni - magazyn 07:05 Las story 07:30 Dzieñ dobry w sobotê 08:00 Rok w ogrodzie 08:30 Naszaarmia.pl 09:00 Kabareton pod gwiazdami - Lidzbark 2015 - rozrywka 09:35 Mi³oœæ na wybiegu - komedia romantyczna 11:25 Sprawa dla reportera - dokument 12:20 Drzwi otwarte 12:50 Cudowny œwiat przyrody odc. 3 - dokument 13:25 Okrasa ³amie przepisy 14:00 Kabareton pod gwiazdami - Lidzbark 2015 - rozrywka 14:35 Dziewczyny ze Lwowa odc. 1 - serial 15:35 Downton Abbey s. 2 odc. 8 - serial 17:00 Teleexpress 17:20 Pogoda 17:35 Ojciec Mateusz odc. 175 - serial 18:30 Rolnik szuka ¿ony s. 2 odc. 1 - rozrywka 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:05 GOL Ekstraklasa odc. 51 - magazyn 20:15 Pogoda 20:25 Komisarz Alex odc. 80 - serial 21:25 Bêkarty wojny - film wojenny 00:05 Transporter odc. 2 - serial 00:55 Glina odc. 14 - serial 01:55 Downton Abbey s. 2 odc. 8 - serial

11:40 Najpiêkniejsze baœnie braci Grimm

16:25 O mnie siê nie martw 05:55 Co je po³¹czy³o? Najdziwniejsze pary œwiata odc. 2 - dokument 07:05 M jak mi³oœæ odc. 1154 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 11:05 A la show odc. 18 - rozrywka 12:20 Sztuka ¿ycia 12:50 Paranienormalni Tonight odc. 11 - rozrywka 13:45 Zziajani odc. 1 - serial 14:00 Familiada - rozrywka 14:40 Rodzinka.pl odc. 157 - serial 15:15 Lataj¹cy Klub II, czyli wieczór kabaretowy odc. 1 - rozrywka 16:25 O mnie siê nie martw s. 3 odc. 27 - serial 17:15 S³owo na niedzielê 17:20 Kocham kino - magazyn filmowy Gra¿yny Torbickiej - kultura 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:55 Postaw na milion - kulisy - dokument 19:05 Postaw na milion - rozrywka 20:05 The Voice of Poland s. 6 odc. 3, 4 - rozrywka 22:15 Drogówka - film kryminalny 00:20 Made in Polska 01:25 Oskar - komedia

17:20 Z³ote ko³o

06:00 Dy¿ur s. 3 odc. 38 - dokument

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Biesiada na cztery pory roku

08:10 Informacje kulturalne

odc. 1 - dokument 07:00 Taki jest œwiat 07:50 Stawka wiêksza ni¿ ¿ycie odc. 1 - serial 09:00 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 56, 57, 58 - dokument 10:35 Dynamo - wiêcej ni¿ magia odc. 2 - dokument 11:40 Najpiêkniejsze baœnie braci Grimm - film fantastyczny 12:55 Najpiêkniejsze baœnie braci Grimm - film fantastyczny 14:20 Goœcie w Ameryce - komedia 16:05 Babe, œwinka z klas¹ - komedia 18:05 Bibliotekarze odc. 3 - serial 19:00 Bibliotekarze odc. 4 - serial 20:00 Nastêpny - film sensacyjny 21:55 Agenci - film sensacyjny 00:20 Rambo: pierwsza krew - film sensacyjny 02:05 13. posterunek s. 2 odc. 11 - serial 02:45 13. posterunek s. 2 odc. 12 - serial

08:30 Design odc. 27 - dokument 09:10 Tydzieñ z ¿ycia mê¿czyzny - dramat obyczajowy 10:50 Paths of Hate - film krótkometra¿owy 11:10 Informacje kulturalne 11:30 Cappuccino z ksi¹¿k¹ 11:55 Pomniki historii odc. 5 - dokument 12:05 Ambasador - dokument 13:55 New York, New York - musical 16:45 Wydarzenie aktualne - dokument 17:20 Z³ote ko³o - film obyczajowy 19:10 Królowe popu odc. 3, 4 - dokument 20:20 Studio Kultura 20:25 Blue Velvet - thriller 22:35 Deep Purple z orkiestr¹ - Montreux 2011 23:45 Raj: Wiara - dramat obyczajowy 01:45 Studio Kultura 01:55 Blue Velvet - thriller

21:40 Lejdis 07:55 Kobieta na krañcu œwiata s. 7 odc. 1 - dokument 08:30 Dzieñ Dobry TVN 11:00 Na Wspólnej odc. 2132 - serial 11:25 Na Wspólnej odc. 2133 - serial 11:50 Na Wspólnej odc. 2134 - serial 12:10 Na Wspólnej odc. 2135 - serial 12:45 Ugotowani s. 9 odc. 1 - rozrywka 13:50 MasterChef s. 4 odc. 1 - rozrywka 15:30 Aplauz, aplauz! odc. 1 - rozrywka 16:55 Top Model s. 5 odc. 1 - rozrywka 18:00 Kuchenne rewolucje s. 12 odc. 2 - rozrywka 19:00 Fakty 19:25 Sport 19:35 Pogoda 19:45 Uwaga! 20:00 Mam talent s. 8 odc. 2 - rozrywka 21:40 Lejdis - komedia 00:25 Starcie tytanów - film fantastyczny 02:40 Uwaga! 02:55 Sekrety magii odc. 488 - rozrywka

09:05 Wspania³e stulecie 06:40 Powstañcy odc. 43 - dokument 06:45 Komunikaty wojenne odc. 17 - dokument 06:55 Dziennik telewizyjny 07:35 Jak to dzia³a? 08:10 Matka Bo¿a Pustynna - dokument 09:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 133 - serial 10:05 Teo-ria smaku Teo Vafidisa 10:45 Gin¹ce cywilizacje odc. 3 - dokument 11:50 Pompeje: piwnica szkieletów - dokument 12:50 Dzika przyroda w sercu Europy - dokument 13:30 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 2 - dokument 14:00 Szerokie tory odc. 47 - dokument 14:35 Wielka gra - rozrywka 15:40 Kronikarz czasu wojny - dokument 16:25 Spór o historiê odc. 59 - dokument 17:05 Cafe Historia 17:30 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 37 - dokument 18:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 134 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 20 - serial 19:45 Gdynia by³a pierwsza - dokument 20:55 Przewodnik historyczny Bogus³awa Wo³oszañskiego odc. 2 - dokument 21:35 Druga wojna œwiatowa - dokument 22:40 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 37 - dokument 23:10 Nicolas Le Floch odc. 4 - serial 00:15 Ko³o historii odc. 32 - dokument 01:00 Zapomniany mundial - dokument 02:45 Czas honoru odc. 13 - serial

11:45 Top chef 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 07:45 JeŸdŸcy smoków odc. 20 - serial 08:15 Turbo Fast odc. 1 - serial 08:45 Scooby-Doo i Brygada Detektywów odc. 15, 16, 17 - serial 10:10 Ewa gotuje 10:45 Nasz nowy dom odc. 47 - rozrywka 11:45 Top chef s. 5 odc. 49 - rozrywka 13:15 Hell's Kitchen - piekielna kuchnia s. 4 odc. 31 - rozrywka 14:40 S³oiki odc. 15 - serial 15:40 Trudne sprawy s. 10 odc. 533 - serial 16:40 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 2 - serial 17:40 Ch³opaki do wziêcia odc. 3, 4 - dokument 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 395 - serial 20:05 Epoka lodowcowa IV: Wêdrówka kontynentów - film animowany 22:05 Twoja twarz brzmi znajomo s. 4 odc. 29 - rozrywka 00:00 Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami s. 4 odc. 34 - rozrywka 02:05 Tajemnice losu

07:25 Powrót do Domu Ojca 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Westerplatte m³odych - dla m³odzie¿y 08:55 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 09:00 Sanktuarium MB Mi³osierdzia w Pellevoisin we Francji - dok. 10:00 Informacje dnia 10:15 Ocaliæ od zapomnienia - dok. 10:30 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 10:35 Polski punkt widzenia 11:00 Koronacja Obrazu Matki Bo¿ej w Praszce koronami papieskimi - info 12:20 Warto zauwa¿yæ… w mijaj¹cym tygodniu 12:50 Na tropie 13:20 Siódmy sakrament 13:50 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 14:00 Król Dawid odc. 23 - serial 15:00 Na styku polityki i biznesu - enigmatyczna przesz³oœæ Aleksandra Grada - dok. 15:30 Powrót do Domu Ojca 16:00 Informacje dnia 16:10 PSL - skradziona to¿samoœæ 17:00 Z Parlamentu Europejskiego 17:30 Reporta¿ dnia - do. 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 19:30 Spotkanie z Magd¹ Buczek - dla dzieci 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 20:55 Przegl¹d tygodnika rodzin katolickich "ród³o" 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Venimus, Vidimus, Deus Vicit - koncert z okazji 325 rocznicy Odsieczy Wiedeñskiej


Niedziela, 13 wrzeœnia

11:05 Anno Domini - Biblii ci¹g dalszy

20:10 Za szybcy, za wœciekli

06:30 My, wy, oni 07:00 Msza œw. z Sanktuarium Bo¿ego Mi³osierdzia w Krakowie £agiewnikach 08:00 Tydzieñ 08:30 Do zobaczenia w Krakowie odc. 1 - info 08:50 Droga do zdrowia. Magazyn biegacza - magazyn 09:00 Ziarno odc. 547 - dla m³odzie¿y 09:40 Nie ma jak Polska odc. 56 - przyroda i podró¿e 10:10 Wojsko Polskie - Modernizacja 10:40 Droga do zdrowia. Magazyn biegacza - magazyn 11:05 Anno Domini - Biblii ci¹g dalszy odc. 1 - serial 11:50 Miêdzy ziemi¹ a niebem 12:00 Anio³ Pañski - info 12:10 Miêdzy ziemi¹ a niebem 12:50 Wielki kr¹g ¿ycia odc. 1 - dokument 13:55 Do¿ynki prezydenckie w Spale - info 14:35 LOTTO 6. Warszawski Memoria³ Kamili Skolimowskiej - lekkoatletyka 17:00 Teleexpress 17:20 Pogoda 17:35 Komisarz Alex odc. 80 - serial 18:35 Jaka to melodia? - rozrywka 19:20 Wiadomoœci naukowe 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:05 PZU Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój - lekkoatletyka 20:09 PKO Wroc³aw Maraton - maraton 20:15 Pogoda 20:25 Dziewczyny ze Lwowa odc. 2 - serial 21:25 Rolnik szuka ¿ony s. 2 odc. 2 - rozrywka 22:25 Pi¹ta pora roku - dramat obyczajowy 00:10 Jaka to melodia? - rozrywka 01:05 Determinator odc. 3, 4 - serial 02:55 Transporter odc. 2 - serial

05:35 Bliskie i groŸne spotkania Steve'a s. 2 odc. 50 - dokument 06:10 Ostoja 06:40 M jak mi³oœæ odc. 1155 - serial 07:40 Barwy szczêœcia odc. 1312, 1313 - serial 08:45 Barwy szczêœcia odc. 1314, 1315 - serial 09:50 W królestwie roœlin z Davidem Attenborough odc. 2 - dokument 11:00 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 9 - dokument 11:35 Mak³owicz w podró¿y 12:10 Gang Olsena daje dyla - komedia kryminalna 14:00 Familiada - rozrywka 14:40 The Voice of Poland s. 6 odc. 3, 4 - rozrywka 16:30 Na dobre i na z³e odc. 605 - serial 17:25 Na sygnale odc. 66 - serial 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:55 Paranienormalni Tonight - kulisy - rozrywka 19:05 O mnie siê nie martw s. 3 odc. 27 - serial 20:10 Za szybcy, za wœciekli - film sensacyjny 22:10 Paranienormalni Tonight odc. 12 - rozrywka 23:10 Historia jazzu odc. 2 - dokument 00:25 Stay Alive - horror 02:00 Czas honoru odc. 64, 65 - serial

14:35 Hobbit: niezwyk³a podró¿

09:45 Horton s³yszy Ktosia!

05:50 Mango - Telezakupy

06:00 Nowy dzieñ z Polsat News

07:55 Maja w ogrodzie

07:45 JeŸdŸcy smoków odc. 1 - serial

08:25 Akademia ogrodnika

08:15 Turbo Fast odc. 2 - serial

08:30 Dzieñ Dobry TVN 11:00 Kobieta na krañcu œwiata s. 7 odc. 2 - dokument 11:35 Co za tydzieñ 12:00 A¿ po sufit! odc. 2 - serial 12:55 Mam talent s. 8 odc. 2 - rozrywka 14:35 Hobbit: niezwyk³a podró¿ - film fantastyczny 18:00 Ugotowani s. 9 odc. 2 - rozrywka 19:00 Fakty 19:25 Sport 19:35 Pogoda 19:45 Uwaga! 20:00 Aplauz, aplauz! odc. 2 - rozrywka 21:30 MasterChef s. 4 odc. 2 - rozrywka 23:00 Oszukaæ przeznaczenie II - horror 01:00 Partnerki s. 3 odc. 15 - serial 01:55 Uwaga! 02:15 Sekrety magii odc. 489 - rozrywka

08:45 Scooby-Doo i Brygada Detektywów odc. 18, 19 - serial 09:45 Horton s³yszy Ktosia! - film animowany 11:30 Dziennik cwaniaczka II - komedia 13:45 Epoka lodowcowa IV: Wêdrówka kontynentów - film animowany 15:45 Twoja twarz brzmi znajomo s. 4 odc. 29 - rozrywka 17:45 Nasz nowy dom odc. 48 - rozrywka 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Pañstwo w pañstwie 20:05 Must be the music - tylko muzyka s. 10 odc. 97 - rozrywka 22:05 Transporter III - film sensacyjny 00:10 Zdrady odc. 65 - serial 01:10 Magazyn sportowy - magazyn

15:30 Bitwa o Angliê 06:00 Szymon Majewski Show s. 12 odc. 15 - rozrywka 07:10 Mango - Telezakupy 09:15 Ró¿owa pantera odc. 3 - serial 09:50 Ró¿owa pantera odc. 4 - serial 10:25 Dr House s. 4 odc. 2 - serial

07:00 Garfield Show 06:00 Stra¿nik Teksasu odc. 52 - serial 07:00 Garfield Show odc. 17, 18 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 5 - serial

11:25 Chirurdzy odc. 6 - serial

08:00 Garfield Show odc. 24 - serial

12:25 Prawo Agaty

08:15 Kacper: szko³a postrachu

s. 6 odc. 5, 6, 7 - serial

odc. 8 - serial

15:30 Bitwa o Angliê - film wojenny

08:50 Inspektor Gad¿et - komedia

18:10 Rybki z ferajny

10:30 Galileo

- film animowany

11:35 Atak meteorytów - film sf

20:00 Ostatni w³adca wiatru

13:30 K-19 - film sensacyjny

- film przygodowy

16:30 Park jurajski - film sf

22:15 Rush odc. 2 - serial

19:00 Galileo

23:10 Dziewczyna z ekstraklasy

20:00 Wyjazd integracyjny - komedia

- komedia romantyczna 01:20 Fringe: Na granicy œwiatów s. 3 odc. 9 - serial 02:25 Sekrety magii odc. 489 - rozrywka

21:55 Agresja - film sensacyjny 23:45 Johnny Mnemonic - film sf 01:45 Zagadki kryminalne odc. 13 - dokument 02:45 Interwencja

HITY DNIA

11:50 ¯ó³wik Sammy II

12:55 Artysta

06:00 Taki jest œwiat

07:35 Afisz kulturalny

06:55 Biesiada na cztery pory roku

08:10 Informacje kulturalne

odc. 2 - dokument 07:30 Na jedwabnym szlaku odc. 2, 3- dokument 08:30 Stawka wiêksza ni¿ ¿ycie odc. 2 - serial 09:50 Wojciech Cejrowski. Boso - Meksyk/Paragwaj odc. 2, 3 - dokument 10:50 Gwiazdy lombardu s. 9 odc. 165 - dokument 11:20 Kontrola t³umu odc. 2 - dokument 11:50 ¯ó³wik Sammy II - film animowany 13:45 Babe, œwinka z klas¹ - komedia 15:45 Bibliotekarze odc. 3 - serial 16:40 Bibliotekarze odc. 4 - serial 17:35 U Pana Boga w ogródku - komedia 20:00 Dziedzictwo Bourne'a - film sensacyjny 22:55 Rambo: pierwsza krew - film sensacyjny 00:50 ¯ywe trupy s. 2 odc. 1 - serial 02:05 Spotkanie z ballad¹ odc. 10 - rozrywka

08:35 Bez znieczulenia - dramat psychologiczny 10:45 Bloody Daughter - dokument 12:30 Informacje kulturalne 12:55 Artysta - komedia romantyczna 14:50 Idziemy na wojnê! - film krótkometra¿owy 15:30 Design odc. 27 - dokument 16:15 Koncert w Pary¿u 17:05 Pomniki historii odc. 5 - dokument 17:15 Jesieñ 2015 w TVP Kultura 17:35 Koncert Natalii Przybysz - "Pr¹d" 18:50 Mundial. Gra o wszystko - dokument 20:40 Polowanie - dramat obyczajowy 22:45 Kiedy bêdê ptakiem - dokument 23:25 Koncert 00:35 Zupe³nie inna historia - film krótkometra¿owy 00:45 Josette - film krótkometra¿owy 01:00 Anna i wilki - dramat psychologiczny 02:50 Kojot - film krótkometra¿owy

10:10 Okrasa ³amie przepisy 06:40 Komunikaty wojenne odc. 18 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:30 Jak to dzia³a? 08:05 Pawe³ z Tarsu - pojednanie œwiatów odc. 3, 4 - dokument 09:20 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 134 - serial 10:10 Okrasa ³amie przepisy 10:45 Gin¹ce cywilizacje odc. 4 - dokument 11:45 Staro¿ytni Rzymianie odc. 2 - dokument 12:55 Ludzie rzeki odc. 2 - dokument 14:05 Szerokie tory odc. 43 - dokument 14:30 Powstañcy odc. 44 - dokument 14:40 Nicolas Le Floch odc. 3, 4 - serial 16:55 Wizna 1939 - 70 lat po bitwie - dokument 17:15 Ex libris 17:35 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 38 - dokument 18:00 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 135 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 21 - serial 19:40 Zapomniany mundial - dokument 21:25 Defilada zwyciêzców - dokument 22:20 Uwiêziona flotylla - dokument 23:00 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 38 - dokument 23:35 Nicolas Le Floch odc. 5 - serial 00:40 Ambasador - dokument 02:30 Czas honoru s. 2 odc. 15 - serial

06:10 Józef z Egiptu odc. 2 - serial 06:55 Arsena³ pamiêci odc. 1 - dokument 07:25 Tam, gdzie Bóg p³acze - dok. 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:05 Polski punkt widzenia 08:30 Z Parlamentu Europejskiego 09:00 Spotkanie z Magd¹ Buczek - dla dzieci 09:15 Przegl¹d tygodnika rodzin katolickich "ród³o" 09:20 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 09:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:30 Msza Œwiêta z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze - info 10:30 Œwiêta Rita z Casci - przejmuj¹ca droga wiary 11:35 ¯ycie Matki Teresy z Kalkuty - film animowany 12:00 Anio³ Pañski z Ojcem Œwiêtym Franciszkiem - info 12:20 Wieœ - to te¿ Polska 13:30 Sól ziemi 14:25 Charlie - historia zabawki - film obyczajowy 16:00 Informacje dnia 16:10 Koncert ¿yczeñ 17:00 Tam, gdzie Bóg p³acze - dok. 17:30 Reporta¿ dnia - dok. 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Retrospekcja 19:30 Owca Aniela 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Vatican Magazine 22:10 Jak my to widzimy 22:40 Józef z Egiptu odc. 2 - serial 23:25 Arsena³ pamiêci odc. 1 - dok.

„Rybki z ferajny” (2004r.) TVN 7 18:10 Oscar jest podrzêdnym skrobaczem jêzyków w myjni wielorybów. Pewnego dnia na jego drodze staj¹ rekin Lenny i jego brat. Wskutek nieszczêœliwego zbiegu okolicznoœci na tego ostatniego spada kotwica, lecz inne ryby utrzymuj¹, ¿e pokona³ go ma³y Oscar.

„Wyjazd integracyjny” (2011r.) TV 4 20:00 Bezkonkurencyjna na rynku lodziarskim korporacja Polish Lody organizuje weekend integracyjny. Na zjazd zostaj¹ zaproszeni pracownicy, kontrahenci oraz przedstawiciele mediów. Prezes traktuje wyjazd jako okazjê do ubicia interesów z hurtownikami.


Poniedzia³ek, 14 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

08:55 Ranczo

19:25 Barwy szczêœcia

06:25 Cudowny œwiat przyrody odc. 3 - dokument 06:55 Tajemnice ptaków odc. 2 - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:15 Pogoda poranna 08:20 Polityka przy kawie 08:40 Czas dla Ciebie. Pasje 08:55 Ranczo odc. 10 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 10 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 170 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:35 Przepis dnia 12:50 Podró¿ przez ¿ycie odc. 1 - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 11 - serial 14:50 Wiadomoœci naukowe 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 171 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2787 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:10 Pogoda 20:25 Wielki Test o Wojsku Polskim - rozrywka 22:10 Amerykañski korespondent - dokument 23:20 Pi¹ta pora roku - dramat obyczajowy 01:10 Filary Ziemi odc. 2 - serial 02:50 Notacje odc. 476 - dokument

06:35 Coœ dla Ciebie 07:05 M jak mi³oœæ odc. 893 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:55 Barwy szczêœcia odc. 1315 - serial 11:35 Postaw na milion - rozrywka 12:35 Imperium mi³oœci odc. 10 - serial 13:25 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 2 - dokument 14:00 Œwiêtokrzyska Gala Kabaretowa odc. 3 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 11 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 Reporter Polski 16:40 Rodzinka.pl odc. 157 - serial 17:15 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 1 - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1315, 1316 - serial 20:45 M jak mi³oœæ odc. 1156 - serial 21:40 Kulisy serialu "M jak mi³oœæ" - dokument 21:50 Tomasz Lis na ¿ywo 22:55 GPS - gwiezdne wojny - dokument 00:00 Skandal odc. 15 - serial 00:55 O mnie siê nie martw odc. 13 - serial 01:50 Afonia i pszczo³y - film obyczajowy

18:00 Chirurdzy 06:50 Mêski typ s. 2 odc. 1 - talk show 07:25 Dr House s. 4 odc. 2 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 64 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 444 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 9 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 65 - serial 14:00 Szpital odc. 207 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 445 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 14 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 8 - serial 18:00 Chirurdzy s. 2 odc. 1 - serial 19:00 Dr House s. 4 odc. 3 - serial 20:00 Idealny ziêæ - thriller 22:00 The Following s. 2 odc. 6 - serial 23:00 Wróg u bram - dramat wojenny 01:50 Sekrety magii odc. 490 - rozrywka

16:00 Kotka 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 20, 21 - serial 07:00 Garfield Show odc. 19, 20 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 6 - serial 08:00 Garfield Show odc. 25, 26 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 9 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 94 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 10 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 138 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 8 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 88 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 95 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 11 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 139 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 9 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 89 - serial 20:00 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 2, 3 - dokument 21:00 Œwiatowe rekordy Guinnessa odc. 2 - rozrywka 22:00 Galileo 00:00 Spadkobiercy odc. 29 - rozrywka 01:00 STOP Drogówka 02:00 Graffiti 02:10 Tak czy nie 02:45 Polska - Gibraltar - pi³ka no¿na

20:10 Na Wspólnej 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Detektywi odc. 762 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 8 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 150 - serial 13:00 Szpital odc. 387 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 508 - serial 15:00 Szko³a odc. 151 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2482 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 509 - serial 18:00 Szpital odc. 388 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2136 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 6 - serial 21:30 Top Model s. 5 odc. 2 - rozrywka 22:30 Na jêzykach 23:30 Revolution odc. 11 - serial 00:30 Mroczne zagadki Los Angeles odc. 1 - serial 01:25 Co za tydzieñ 01:55 Uwaga! 02:20 Sekrety magii odc. 490 - rozrywka

11:00 Santa Diabla 06:00 Niania s. 3 odc. 41 - serial 06:30 Nash Bridges s. 5 odc. 95 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 96 - serial 08:30 To moje ¿ycie! odc. 3 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 49 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 66 - serial 13:00 To moje ¿ycie! odc. 4 - serial 15:30 Arrow odc. 10 - serial 16:35 Arrow odc. 11 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 21 - serial 18:15 13. posterunek s. 2 odc. 22 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 116 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 117 - serial 20:00 CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas s. 3 odc. 9, 10, 11 - serial 22:50 Dziedzictwo Bourne'a - film sensacyjny

16:30 Malanowski i Partnerzy 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 540 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 603, 604 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 113 - serial 11:00 Dlaczego ja? odc. 10 - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 161 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 541 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2128 - serial 14:40 S³oiki odc. 24 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 733 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 11 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2129 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 396 - serial 20:10 Prometeusz - film sf 22:45 Czas zbrodni - film sensacyjny 00:55 Zak³adnik - thriller

15:35 Roxette - nowy pocz¹tek 08:15 Roxette - nowy pocz¹tek - dokument 09:30 Czego nikt nie wie - film krótkometra¿owy 10:05 Z³ote ko³o - film obyczajowy 11:50 Studio Kultura - Niedziela z... 12:30 Red Ribbon - koncert - muzyka 13:40 Anna i wilki - dramat psychologiczny 15:35 Roxette - nowy pocz¹tek - dokument 16:50 Wielki bieg - dramat obyczajowy 18:40 Informacje kulturalne 19:00 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 20:00 W mgnieniu oka - 40 lat Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych - dokument 21:15 Ziemia obiecana - dramat historyczny 00:05 Informacje kulturalne

01:45 Taki jest œwiat

00:25 Vatel - komediodramat

02:40 13. posterunek

02:20 Na koniec œwiata

s. 2 odc. 21 - serial

- dramat psychologiczny

„Prometeusz” (2012r.) Polsat 20:10 W 2089 r. archeologowie Elizabeth Shaw i Charlie Holloway odkrywaj¹ piktogramy wykonane przed ponad 35 tys. lat. Podobne znaki pojawia³y siê w kulturach niemal wszystkich staro¿ytnych cywilizacji. Wed³ug naukowców ludzkoœæ mog³a zostaæ stworzona przez pozaziemsk¹ inteligencjê.

„Dziedzictwo Bourne’a” (2012r.) TV Puls 22:50 Jeden z programów s³u¿¹cych szkoleniu agentów i wojowników polega na modyfikacjach genetycznych. Dziêki dodaniu dwóch chromosomów tajni pracownicy s¹ obdarzeni wyj¹tkowymi zdolnoœciami. Gdy zapada decyzja o zamkniêciu eksperymentu, osoby z nim zwi¹zane maj¹ zostaæ zlikwidowane.

12:20 Drony - skrzyd³a œmierci 06:40 Komunikaty wojenne odc. 18 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 6 - dokument 08:10 Drawieñski Park Narodowy - dokument 09:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 135 - serial 10:00 Mak³owicz w podró¿y 10:30 Powstañcy odc. 45 - dokument 10:35 Spór o historiê odc. 59 - dokument 11:20 Defilada zwyciêzców - dokument 12:20 Drony - skrzyd³a œmierci - dokument 13:20 Z archiwum porucznika Broka - dokument 14:00 Regiony z histori¹ - dokument 14:25 DŸwiêki podwodnego œwiata - dokument 15:25 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 16:00 Sensacje XX wieku odc. 55 - dokument 17:00 ¯ó³ta bluzka ze spadochronu - dokument 17:40 Flesz historii 18:00 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 136 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 22 - serial 19:45 W imiê syna - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:40 Sensacje XX wieku odc. 96 - dokument 22:40 Staro¿ytni Rzymianie odc. 2 - dokument 23:55 Codzienny PRL odc. 6, 7 - dokument 00:55 Z innej strony odc. 1 - dokument 01:35 Flesz historii 01:55 niepoKORni - dokument

06:00 G³os serca odc. 2 - serial 07:20 Saxum. Wspomnienia o Pra³acie Álvaro del Portillo 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Wieœ - to te¿ Polska 09:25 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 09:30 Vatican Magazine 10:00 Informacje dnia 10:15 Rozmowy niedokoñczone 11:25 Œladami historii - dok. 11:30 Góra Œwiêtej Anny - dok. 11:55 Retrospekcja 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Sól ziemi 13:15 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 13:20 Koncert ¿yczeñ 14:10 G³os serca odc. 2 - serial 15:30 Góra krzy¿y - dok. 15:45 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Sanktuaria polskie - dok. 16:30 Tydzieñ z Ziemi Œwiêtej 16:50 Œwiadkowie - dok. 17:20 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 17:25 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 17:30 Spotkanie Rodziny Radia Maryja w Tarnowie - info 19:30 Jezus - królestwo bez granic odc. 9 - serial 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Saxum. Wspomnienia o Pra³acie Álvaro del Portillo 22:30 Koœció³ w potrzebie 22:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 23:00 Chryste ratuj - dok. 23:25 Wêdrówka szlakiem przydro¿nych krzy¿y i kapliczek ziemi wieluñskiej - dok. 23:50 Lusaka - City of Hope - dok.


Wtorek, 15 wrzeœnia 2015

17:55 Klan

20:45 M jak mi³oœæ

06:30 Tajemnice ptaków odc. 3 - dokument 07:00 David Attenborough i cuda natury odc. 5 - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:40 Historia dla ciebie - pamiêæ.pl 08:55 Ranczo odc. 11 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 11 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 171 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:30 Natura rzeczy 12:40 Przepis dnia 12:50 Najdziwniejsze zwierzêta œwiata odc. 1 - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 12 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 172 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2788 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:05 GOL Ekstraklasa - magazyn 20:10 Pogoda 20:25 Gruby i chudszy II: Rodzina Klumpów - komedia 22:20 Genera³ bandytów odc. 3 - serial 23:30 Filary Ziemi odc. 2 - serial 01:20 Gruby i chudszy II: Rodzina Klumpów - komedia

06:30 Kiedy przyjd¹ podpaliæ dom - dokument 07:05 M jak mi³oœæ odc. 894 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:55 Barwy szczêœcia odc. 1316 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 14 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 11 - serial 13:35 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 57 - dokument 14:05 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 1 - dokument 14:50 Imperium mi³oœci odc. 12 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:10 Pogoda - kraj 16:20 M jak mi³oœæ odc. 1156 - serial 17:15 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 2 - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1316, 1617 - serial 20:45 M jak mi³oœæ odc. 1157 - serial 21:40 Kulisy serialu "M jak mi³oœæ" - dokument 21:50 Magazyn Ekspresu Reporterów 22:55 ¯ycie na dopalaczach - dokument 00:05 Krew z krwi s. 2 odc. 4 - serial 01:00 Instynkt odc. 3 - serial 01:55 Magazyn Ekspresu Reporterów 02:55 ¯ycie na dopalaczach - dokument

21:30 A¿ po sufit! 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 6 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 9 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 151 - serial 13:00 Szpital odc. 388 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 509 - serial 15:00 Szko³a odc. 152 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2483 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 510 - serial 18:00 Szpital odc. 389 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2137 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 7 - serial 21:30 A¿ po sufit! odc. 3 - serial 22:30 Kuba Wojewódzki s. 10 odc. 3 - talk show 23:30 Superwizjer 00:05 Na jêzykach 01:05 Gra pozorów s. 2 odc. 10 - serial 02:05 Uwaga! 02:30 Sekrety magii odc. 491 - rozrywka

20:05 Hell's Kitchen - piekielna kuchnia 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 541 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 605, 606 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 114 - serial 11:00 Dlaczego ja? odc. 11 - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 162 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 542 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2129 - serial 14:40 S³oiki odc. 25 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 734 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 12 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2130 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 397 - serial 20:05 Hell's Kitchen - piekielna kuchnia s. 4 odc. 32 - rozrywka 21:35 Skazane odc. 2 - serial 22:40 Bez litoœci s. 2 odc. 3 - serial 00:40 Proces Casey Anthony - dramat s¹dowy 02:40 Tajemnice losu

17:00 Prawo Agaty 06:40 W-11 - wydzia³ œledczy odc. 1062 - serial 07:25 Dr House s. 4 odc. 3 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 65 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 445 - serial 10:25 Chirurdzy s. 2 odc. 1 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 66 - serial 14:00 Szpital odc. 208 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 446 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 15 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 9 - serial 18:00 Chirurdzy s. 2 odc. 2 - serial 19:00 Dr House s. 4 odc. 4 - serial 20:00 B³êkitna g³êbia - film sensacyjny 22:20 World Trade Center - film katastroficzny 01:00 Rush odc. 2 - serial 02:00 Sekrety magii odc. 491 - rozrywka

12:00 Detektywi w akcji 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 22, 23 - serial 07:00 Garfield Show odc. 21, 22 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 7 - serial 08:00 Garfield Show odc. 27, 28 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 10 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 96 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 11 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 139 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 9 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 89 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 97 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 12 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 140 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 10 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 90 - serial 20:00 STOP Drogówka 21:00 Skarby III Rzeszy odc. 12 - dokument 21:30 Tajna historia XX wieku odc. 2 - dokument 22:00 SAGA: przekleñstwo Cienia - film fantastyczny 00:10 Spadkobiercy odc. 30 - rozrywka 01:10 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 2 - dokument 01:40 Interwencja 02:00 Goœæ "Wydarzeñ" 02:20 Tak czy nie 02:55 Puncher - magazyn

HITY DNIA

19:00 Pingwiny z Madagaskaru 06:00 Niania s. 3 odc. 42 - serial

„Gruby i chudszy II: Rodzina Klumpów” (2000r.) TVP 1 20:25 Szef NASA i jego zespó³ odkrywaj¹, ¿e w stronê Ziemi zmierza olbrzymia asteroida. Jej zderzenie z planet¹ spowoduje zag³adê. Truman pospiesznie opracowuje plan ocalenia. Jego koncepcja zak³ada dotarcie do asteroidy promem kosmicznym i umieszczenie ³adunków nuklearnych.

06:30 Nash Bridges s. 5 odc. 96 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 97 - serial 08:30 To moje ¿ycie! odc. 4 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 50 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 67 - serial 13:00 To moje ¿ycie! odc. 5 - serial 15:30 Arrow odc. 11 - serial 16:35 Arrow odc. 12 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 23, 24 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 117 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 118 - serial 20:00 CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas s. 3 odc. 12, 13, 314

„B³êkitna g³êbia” (2005r.) TVN 7 20:00 Czworo nurków marzy o odnalezieniu zatopionego statku ze skarbem wartym miliony dolarów. Kiedy w koñcu natrafiaj¹ na wrak legendarnego okrêtu, ich radoœæ nie trwa d³ugo. Okazuje siê bowiem, ¿e tu¿ obok znajduje siê zatopiony samolot z ton¹ kokainy na pok³adzie.

- serial 22:50 Motyw odc. 3 - serial 23:50 ¯ywe trupy s. 2 odc. 1 - serial 01:05 JRG w akcji odc. 3 - rozrywka 01:35 13. posterunek s. 2 odc. 23, 24- serial 02:55 Spotkanie z ballad¹ odc. 12 - rozrywka

17:45 Ksiêstwo

11:10 W imiê syna

08:10 Informacje kulturalne 08:35 Po-lin. Okruchy pamiêci - dokument 10:15 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 11:15 W mgnieniu oka - 40 lat Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych - dokument 12:30 Po trochu wyci¹gane z lochu, czyli Archiwizja 12:40 Piosenki z programu "Wieczorny goœæ" 12:50 Po trochu wyci¹gane z lochu, czyli Archiwizja 12:55 Muzyka lekka, ³atwa i przyjemna odc. 5 - rozrywka 13:30 Po trochu wyci¹gane z lochu, czyli Archiwizja 14:00 Informacje kulturalne 14:25 Jezioro Bodeñskie - dramat obyczajowy 16:05 Po-lin. Okruchy pamiêci - dokument 17:35 Pomniki historii odc. 5 - dokument 17:45 Ksiêstwo - film biograficzny 20:00 Eurokultura odc. 50 - dokument 20:30 Alek - teatr 21:45 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 22:25 Jedna scena 22:45 Boisko bezdomnych - film obyczajowy 01:00 Billboard - film sensacyjny 02:50 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni

06:40 Komunikaty wojenne odc. 18 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 7 - dokument 08:15 DŸwiêki podwodnego œwiata - dokument 09:20 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 136 - serial 10:05 Powstañcy odc. 46 - dokument 10:15 KucinAlina 10:45 Flesz historii 11:10 W imiê syna - dokument 12:15 Rosja - kompleks imperialny - dokument 12:50 Ko³yma... na dnie ¿ycia - dokument 13:15 Codzienny PRL odc. 6, 7 - dokument 14:15 Dzika przyroda w sercu Europy - dokument 14:45 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 2 - dokument 15:20 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 15:50 Sensacje XX wieku odc. 96 - dokument 17:30 Kulisy i sensacje odc. 8 - dyskusja 18:00 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 137 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 23 - serial 19:45 Historia faszyzmu odc. 1 - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii odc. 98 21:40 Sensacje XX wieku odc. 76 - dokument 22:35 Syberiada polska - dramat historyczny 00:55 ¯ó³ta bluzka ze spadochronu - dokument 01:35 Pu³kownik D¹bek. Obrona Gdyni 1939 - dokument 02:40 Historia kryminalistyki odc. 6 - dokument

07:15 Dobra wiara, dobre tricki 07:25 Patologia transformacji odc. 2 - dok. 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:35 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:40 Œwiadkowie - dok. 09:05 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:10 Piloci - bia³oczerwoni z Dêblina - dok. 10:00 Informacje dnia 10:15 Jak my to widzimy 10:45 Tydzieñ z Ziemi Œwiêtej 11:05 Mocni w wierze 11:35 Œladami historii - dok. 11:40 Syria - z serca pustyni - dok. 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Sanktuarium Matki Bo¿ej Pocieszenia w Le¿ajsku - dok. 14:40 Saxum. Wspomnienia o Pra³acie Álvaro del Portillo 15:10 Koœció³ w potrzebie 15:35 Dobra wiara, dobre tricki 15:45 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Aktualnoœci akademickie WSKSiM 16:15 Syria - Damaszek i okolice 16:30 Przyroda i ludzie odc. 5 17:00 Patologia transformacji odc. 2 17:30 Reporta¿ dnia - dokument 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 19:30 Ka¿dy maluch to potrafi 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Koncert "Stabat Mater" W³odka Pawlika 23:30 Przyroda i ludzie odc. 5


Œroda, 16 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

17:25 Jaka to melodia?

„Oœwiadczyny po irlandzku” (2006r.) TVP 2 22:25 Amerykanka irlandzkiego pochodzenia, Anna Brady, wybiera siê do Dublina, by oœwiadczyæ siê ch³opakowi, Jerry'emu. Dziewczyna chce zrobiæ to 29 lutego, poniewa¿ irlandzka tradycja g³osi, i¿ tego dnia mê¿czyzna musi przyj¹æ propozycjê ma³¿eñstwa.

„Lot” (2012r.) TVN 7 20:00 Kapitan linii lotniczych jest uzale¿niony od alkoholu. Ci¹g³e z³e samopoczucie niweluje kokain¹, wódk¹ i aspiryn¹, które dodaj¹ mu si³ przed kolejnym lotem. Pewnego dnia, po upojnej nocy w towarzystwie stewardesy, maszyna, któr¹ steruje William, ma awariê. Whipowi cudem udaje siê wyl¹dowaæ.

14:00 Szpital 06:50 Mêski typ s. 2 odc. 2 - talk show 07:25 Dr House s. 4 odc. 4 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 66 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 446 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 2 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 67 - serial 14:00 Szpital odc. 209 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 447 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 16 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 10 - serial 18:00 Chirurdzy s. 2 odc. 3 - serial 19:00 Dr House s. 4 odc. 5 - serial 20:00 Lot - thriller 22:55 Magazyn UEFA Champions League odc. 4 - magazyn 00:00 Geronimo - western 02:15 Pamiêtniki wampirów s. 2 odc. 10 - serial

21:50 Skazany na piek³o 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 24, 25 - serial 07:00 Garfield Show odc. 23, 24 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 8 - serial 08:00 Garfield Show odc. 29, 30 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 11 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 98 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 12 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 140 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 10 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 90 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 99 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 13 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 141 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 11 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 91 - serial 20:00 Samotny gringo - film sensacyjny 21:50 Skazany na piek³o - thriller 23:50 Spadkobiercy odc. 31 - rozrywka 00:50 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 3 - dokument 01:20 Interwencja 02:00 Goœæ "Wydarzeñ" 02:20 Tak czy nie 02:55 Rodzice na skraju za³amania nerwowego odc. 27 - serial

06:30 Najdziwniejsze zwierzêta œwiata odc. 1 - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:15 Pogoda poranna 08:20 Polityka przy kawie 08:40 Expo dla Ciebie 08:55 Ranczo odc. 12 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 12 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 172 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:25 Magazyn rolniczy 12:40 Przepis dnia 12:50 Najdziwniejsze zwierzêta œwiata odc. 2 - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 13 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 173 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2789 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:10 Pogoda 20:25 Kryptonim Szef odc. 3 - rozrywka 21:25 Naród Putina. Dok¹d zmierzaj¹ Rosjanie? - dokument 22:35 Sekta III - thriller 00:25 Genera³ bandytów odc. 3 - serial 01:30 Notacje odc. 751 - dokument 01:45 Reduta PWPW - dokument 02:25 Œwiat siê krêci

08:30 To moje ¿ycie! 06:00 Niania s. 3 odc. 43 - serial 06:30 Nash Bridges s. 5 odc. 97 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 98 - serial 08:30 To moje ¿ycie! odc. 5 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 51 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 68 - serial

21:45 Na sygnale 06:35 Program gminy ¿ydowskiej 07:05 M jak mi³oœæ odc. 895 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1317 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 15 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 12 - serial 13:30 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 58 - dokument 14:05 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 2 - dokument 14:50 Imperium mi³oœci odc. 13 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:10 Pogoda - kraj 16:20 M jak mi³oœæ odc. 1157 - serial 17:15 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 3 - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1317, 1318 - serial 20:45 Na dobre i na z³e odc. 606 - serial 21:45 Na sygnale odc. 67 - serial 22:25 Oœwiadczyny po irlandzku - komedia romantyczna 00:15 O mnie siê nie martw s. 3 odc. 27 - serial 01:10 Czeczenia wczoraj i dziœ - dokument 01:45 List - dokument 02:20 Nowa odc. 5 - serial

17:10 Cz³owiek z marmuru 08:10 Eurokultura odc. 50 - dokument 08:40 Krzysztof Warlikowski o "(A)pollonii" - dokument 09:45 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 10:30 Podró¿ do W³och - dramat obyczajowy 12:05 Wydarzenie aktualne - dokument

13:00 To moje ¿ycie! odc. 6 - serial

12:35 Cappuccino z ksi¹¿k¹

15:30 Arrow odc. 12 - serial

13:05 Eurokultura

16:35 Arrow odc. 13 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 25 - serial 18:15 13. posterunek s. 2 odc. 26 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 118, 119 - serial

odc. 50 - dokument 13:35 Cud w Mediolanie - komedia 15:20 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 16:05 Krzysztof Warlikowski o "(A)pollonii" - dokument 17:10 Cz³owiek z marmuru - dramat obyczajowy

20:00 Bibliotekarze odc. 5, 6 - serial

20:00 Informacje kulturalne

21:55 Niepokonany III: Odkupienie

20:20 Kismet - turecka telenowela

- film sensacyjny 23:55 Motyw odc. 3 - serial 00:55 Taki jest œwiat 01:40 13. posterunek s. 2 odc. 25, 26 - serial 02:55 Spotkanie z ballad¹ odc. 13 - rozrywka

zmienia œwiat - dokument 21:30 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 00:00 Skazany na bluesa - film biograficzny 01:50 TVP Kultura na 40. Festiwalu Filmowym w Gdyni 02:35 Wschód s³oñca - melodramat

20:50 Weso³owska i mediatorzy 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 7 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 10 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 152 - serial 13:00 Szpital odc. 389 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 510 - serial 15:00 Szko³a odc. 153 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2484 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 511 - serial 18:00 Szpital odc. 390 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2138 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 8 - serial 21:30 Kto poœlubi mojego syna? s. 2 odc. 3 - rozrywka 22:30 ¯ony Hollywood s. 2 odc. 3 - dokument 23:30 Milczenie owiec - thriller 01:55 Kobieta na krañcu œwiata s. 7 odc. 2 - dokument 02:30 Uwaga! 02:55 Sekrety magii odc. 492 - rozrywka

12:10 Syberiada polska 06:40 Powstañcy odc. 47 - dokument 06:45 Komunikaty wojenne odc. 18 - dokument 06:55 Dziennik telewizyjny 07:40 Powrót do przesz³oœci odc. 8 - dokument 08:15 Dzika przyroda w sercu Europy - dokument 08:40 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 2 - dokument 09:15 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 137 - serial 10:05 Mak³owicz w podró¿y 10:35 Przewodnik historyczny Bogus³awa Wo³oszañskiego odc. 2 - dokument 11:15 Historia faszyzmu odc. 1 - dokument 12:10 Syberiada polska - dramat historyczny 14:30 Najpiêkniejsze zamki Francji odc. 4 - przyroda i podró¿e 15:30 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii odc. 98 - dokument 16:00 Sensacje XX wieku odc. 76 - dokument 17:00 Akcja AB - dokument 18:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 138 - serial 19:00 By³a sobie Ziemia odc. 24 - serial 19:45 Historia faszyzmu odc. 2 - dokument 20:25 Reduta PWPW - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:40 Sensacje XX wieku odc. 75 - dokument 22:45 Pirogi p³askowy¿u - dokument 00:35 Akcja AB - dokument 01:45 Œlady odc. 1 - dokument 02:45 Czas honoru s. 2 odc. 21 - serial

19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 542 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 607, 608 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 115 - serial 11:00 Dlaczego ja? odc. 12 - serial 12:00 Pielêgniarki odc. 163 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 543 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2130 - serial 14:40 S³oiki odc. 26 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 735 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 13 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2131 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 398, 471 - serial 20:40 Top chef s. 5 odc. 50 - rozrywka 22:10 Rinke za kratami odc. 2 - rozrywka 23:10 Supersamiec - komedia

06:10 Polska - Bretania - dok. 07:40 Œwiêto m³odego wolontariatu 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 Ka¿dy maluch to potrafi - dla dzieci 09:00 Przyroda i ludzie odc. 5 - przyroda 09:30 Aktualnoœci akademickie WSKSiM 09:35 Sanktuaria polskie - dok. 10:00 Audiencja Generalna Ojca Œwiêtego Franciszka z Watykanu - info 11:10 Œwiêto m³odego wolontariatu 11:30 Œladami historii - dok. 11:35 Slumgirls - dok. 11:50 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Samuraj Chrystusa - dok. 13:40 Gol dla Ghany - dok. 14:00 Koncert "Stabat Mater" W³odka Pawlika 15:45 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Na zdrowie 16:30 Przyroda i ludzie odc. 6 - przyroda 17:00 Po stronie prawdy - dok. 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 19:30 Jay Jay Odrzutowiec odc. 11 - serial 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dok. 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Polska - Bretania - dok. 23:30 Przyroda i ludzie odc. 6


PRAWO

Czwartek, 10 września 2015

DOBRZE TO WIEDZIEĆ Język obcy obowiązkowy dla 5-latków Składnie petycji będzie łatwiejsze Weszła w życie ustawa o petycjach. Do tej pory tę kwestię regulował kodeks postępowania administracyjnego, a prawo składania petycji było połączone w jedną kategorię z przepisami dotyczącymi składania wniosków i skarg. Według nowych uregulowań, każdy będzie mógł złożyć w danym urzędzie petycję, także w formie elektronicznej. Zostanie ona rozpatrzona w ciągu trzech miesięcy. W piśmie można domagać się zmiany przepisów lub podjęcia rozstrzygnięcia „w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji”.

Z początkiem września zmieniła się podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Nowe przepisy wprowadzają obowiązkowe, bezpłatne nauczanie języka obcego. Dotychczas przedszkola mogły je realizować, ale nie miały takiego obowiązku. Język angielski czy niemiecki był często prowadzony w ramach zajęć dodatkowych. Obecnie lekcje poprowadzą zewnętrzni lektorzy lub nauczyciele, którzy znają dany język obcy. Od roku szkolnego 2017/2018 obowiązek poznawania języka obcego ma objąć także dzieci 3i 4-letnie.

Rodzic musi ubezpieczyć dziecko Według ustawy z 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rodzic ma prawny obowiązek ubezpieczenia osoby, która sama nie może tego zrobić, a więc także dziecka. O zgłoszeniu muszą pamiętać osoby, które opłacają składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem: mające umowę o pracę, umowę zlecenie, prowadzące własną działalność gospodarczą, z prawem do renty, emerytury oraz rolnicy ubezpieczeni w KRUS. O obowiązku zgłoszenia dziecka należy pamiętać przy każdej zmianie pracy.

Nie będzie drugiego referendum Senat odrzucił wniosek prezydenta Andrzeja Dudy o przeprowadzenie kolejnego referendum. Głosowanie miało się odbyć wraz z wyborami parlamentarnymi 25 października. O jego zorganizowanie prezydent apelował w telewizyjnym wystąpieniu. Duda chciał zapytać Polaków o Lasy Państwowe, sześciolatki oraz wiek emerytalny. Przeciw tej propozycji głosowało 53 senatorów, za 35, dwie osoby wstrzymały się od głosu.

Cyrk bez zwierząt? Sejm zajmie się projektem noweli o ochronie praw zwierząt, przygotowanym przez posłów Platformy Obywatelskiej. Najważniejsza zmiana to wprowadzenie zakazu występowania zwierząt w cyrku. Do tej pory cyrki wykorzystują w swoich pokazach np. słonie, lwy, tygrysy i wielbłądy. Wiele państw już się temu sprzeciwiło, m.in. Finlandia, Wielka Brytania, Austria, Szwecja czy Holandia. Nowelizacja przewiduje także rozszerzenie katalogu czynów uznanych za znęcanie się nad zwierzętami, podwyższenie kar za zabicie zwierzęcia lub znęcanie się nad nim. Wprowadza również zakaz trzymania psów na łańcuchu i obowiązek znakowania ich oraz stworzenia centralnego rejestru czworonogów.

PiS chce likwidacji gimnazjów W przypadku objęcia władzy Prawo i Sprawiedliwość zamierza zmienić system edukacji. Mają zostać zlikwidowane gimnazja oraz licea profilowane. W zamian partia kierowana przez Jarosława Kaczyńskiego proponuje wprowadzenie systemu „trzy razy cztery”. Wychowanie wczesnoszkolne potrwałoby do czwartej klasy szkoły podstawowej włącznie. Kolejny etap – również czteroletni – zaczynałby się w klasie piątej a kończył w ósmej klasie podstawówki. Następnie uczniowie przechodziliby np. do czteroletniego liceum.

Będą podwyżki dla emerytów i rencistów Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w przyszłym roku ma przeznaczyć około 1,3 mld złotych na podwyżki dla emerytów i rencistów. Prawdopodobnie te pieniądze będą skierowane do osób z najniższymi świadczeniami – zyskają one około 300400 zł. Jeśli dodatki wyniosą 300 zł, to skorzysta na nich około 4,3 mln świadczeniobiorców. W przypadku 400 zł będzie to 3,2 mln osób, a jeśli podwyżki wyniosą 250 zł to trafią one do 5,2 mln osób. oprac. (ToB)

17


18

ROLNICTWO

Czwartek, 10 wrzeĹ&#x203A;nia 2015

BĂłl gĹ&#x201A;owy plantatorĂłw

Mechanizacja

UPRAWA ZwiÄ&#x2026;zek plantatorĂłw buraka cukrowego przyznaje, Ĺźe wielu rolnikĂłw po zbiorach bÄ&#x2122;dzie miaĹ&#x201A;o problem, by wyjĹ&#x203A;Ä&#x2021; na zero. Winna jest susza Nasze wojewĂłdztwo, obok lubelskiego, Ĺ&#x201A;Ăłdzkiego i mazowieckiego, znalazĹ&#x201A;o siÄ&#x2122; w gronie najbardziej dotkniÄ&#x2122;tych skutkami suszy w uprawach buraka cukrowego. Sytuacja na polach róşni siÄ&#x2122; znacznie w zaleĹźnoĹ&#x203A;ci od czasu wysiania burakĂłw, rodzaju gleby (najgorzej jest na lekkich) i sposobu uprawy. WedĹ&#x201A;ug Krajowego ZwiÄ&#x2026;zku PlantatorĂłw Buraka Cukrowego, Ĺ&#x203A;rednie straty wynoszÄ&#x2026; od 50 do 60 proc. Z powodu zĹ&#x201A;ej sytuacji, cuOchrona upraw

krownie planujÄ&#x2026; przesunÄ&#x2026;Ä&#x2021; termin rozpoczÄ&#x2122;cia kampanii buraczanej. Z drugiej strony nie lada problem majÄ&#x2026; rolnicy, ktĂłrzy podpisali umowy kontraktacyjne, a teraz zastanawiajÄ&#x2026; siÄ&#x2122; czy zbiorÄ&#x2026; z pĂłl zadeklarowanÄ&#x2026; iloĹ&#x203A;Ä&#x2021; surowca. â&#x20AC;&#x201C; Sytuacja jest bardzo powaĹźna, dlatego niezrozumiaĹ&#x201A;ym jest fakt, Ĺźe komisje szacujÄ&#x2026;ce straty nie uwzglÄ&#x2122;dniajÄ&#x2026; tych, ktĂłre wystÄ&#x2122;pujÄ&#x2026; na plantacjach burakĂłw cukrowych. W znacznej liczbie go-

spodarstw przychĂłd z uprawy nie pokryje kosztĂłw produkcji. Rolnicy mogÄ&#x2026; mieÄ&#x2021; trudnoĹ&#x203A;ci z regulowaniem zobowiÄ&#x2026;zaĹ&#x201E; oraz z wĹ&#x201A;aĹ&#x203A;ciwym przygotowaniem pĂłl pod przyszĹ&#x201A;oroczne zasiewy. W zwiÄ&#x2026;zku z powyĹźszym apelujemy do RzÄ&#x2026;du RP o podjÄ&#x2122;cie stosownych dziaĹ&#x201A;aĹ&#x201E; prowadzÄ&#x2026;cych do zminimalizowania negatywnych skutkĂłw bÄ&#x2122;dÄ&#x2026;cych nastÄ&#x2122;pstwem suszy w uprawie burakĂłw cukrowych â&#x20AC;&#x201C; czytamy w komunikacie zwiÄ&#x2026;zku. (pw)

Kolejny trudny sezon?

Wakacyjny doĹ&#x201A;ek

Lipiec to okres wielkiego spadku zakupĂłw traktorĂłw.

W lipcu tego roku swoich nabywcĂłw znalazĹ&#x201A;o 781 nowych traktorĂłw. To niemal o poĹ&#x201A;owÄ&#x2122; mniej niĹź przed rokiem. NajwiÄ&#x2122;cej nowych rejestracji dotyczyĹ&#x201A;o maszyn John Deere, kolejne miejsca w zestawieniu zajÄ&#x2122;Ĺ&#x201A;y New Holland i Zetor. NajczÄ&#x2122;Ĺ&#x203A;ciej kupowanym modelem okazaĹ&#x201A; siÄ&#x2122; Zetor Major (23 sztuki), na drugim miejscu plasowaĹ&#x201A; siÄ&#x2122; Zetor Proxima 90. JeĹ&#x203A;li chodzi o geografiÄ&#x2122; zakupĂłw, to najczÄ&#x2122;Ĺ&#x203A;ciej gĹ&#x201A;Ä&#x2122;biej do portfeli zaglÄ&#x2026;dali farmerzy

z Mazowsza, ktĂłrzy kupili Ĺ&#x201A;Ä&#x2026;cznie 140 maszyn. Za nimi znaleĹşli siÄ&#x2122; rolnicy z Wielkopolski, a nastÄ&#x2122;pnie z naszego wojewĂłdztwa, gdzie nowych nabywcĂłw znalazĹ&#x201A;y 73 nowe traktory. Po raz kolejny okazaĹ&#x201A;o siÄ&#x2122;, Ĺźe rynkiem maszyn rolniczych rzÄ&#x2026;dzÄ&#x2026; dotacje. Lipiec byĹ&#x201A; miesiÄ&#x2026;cem posuchy, poniewaĹź nie funkcjonowaĹ&#x201A;y programy, z ktĂłrych rolnicy mogli skorzystaÄ&#x2021;, by zakupiÄ&#x2021; maszyny. (pw)

Susza

Pomoc raczej symboliczna

Dla plantatorĂłw rzepaku sporym problemem jest maĹ&#x201A;y wybĂłr Ĺ&#x203A;rodkĂłw ochro- Od 11 wrzeĹ&#x203A;nia rolnicy poszkodowani przez suszÄ&#x2122; mogÄ&#x2026; skĹ&#x201A;adaÄ&#x2021; wnioski o pomoc. ny roĹ&#x203A;lin, ktĂłre chroniĹ&#x201A;yby ich uprawy przed jesiennÄ&#x2026; falÄ&#x2026; owadĂłw. Pod koniec 2013 roku Unia Europejska zakazaĹ&#x201A;a stosowania trzech insektycydĂłw z grupy neonikotynoidĂłw. Ĺ&#x161;rodki te byĹ&#x201A;y skuteczne, ale miaĹ&#x201A;y rĂłwnieĹź oddziaĹ&#x201A;ywaÄ&#x2021; negatywnie na poĹźyteczne owady, gĹ&#x201A;Ăłwnie pszczoĹ&#x201A;y. Niestety, wycofanie tej grupy Ĺ&#x203A;rodkĂłw uniemoĹźliwiĹ&#x201A;o zaprawianie nimi materiaĹ&#x201A;u siewnego. Nikt nie pomyĹ&#x203A;laĹ&#x201A; takĹźe o wczeĹ&#x203A;niejszym przygotowaniu zamiennikĂłw. Producenci

nie byli w stanie opracowaÄ&#x2021;, przetestowaÄ&#x2021;, a nastÄ&#x2122;pnie zarejestrowaÄ&#x2021; nowych Ĺ&#x203A;rodkĂłw ochrony roĹ&#x203A;lin. Dla tych, ktĂłrzy zdecydowali siÄ&#x2122; na ozimy rzepak ta jesieĹ&#x201E; moĹźe byÄ&#x2021; kolejnÄ&#x2026;, podczas ktĂłrej bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; musieli zmagaÄ&#x2021; siÄ&#x2122; z chowaczami, galasĂłwkami czy pcheĹ&#x201A;kami rzepakowymi. JedynÄ&#x2026; metodÄ&#x2026; walki z nimi pozostanÄ&#x2026; insektycydy nalistne. Im mniej znajduje siÄ&#x2122;

na rynku róşnych grup substancji chemicznych walczÄ&#x2026;cych ze szkodnikami rzepaku, tym wiÄ&#x2122;ksze staje siÄ&#x2122; rĂłwnieĹź ryzyko uodpornienia siÄ&#x2122; insektĂłw na nie. WedĹ&#x201A;ug danych Polskiego ZwiÄ&#x2026;zku ProducentĂłw Oleju, obecnie istnieje tylko osiem preparatĂłw, a i tak niektĂłre z nich nie poradzÄ&#x2026; sobie ze wszystkimi szkodnikami. (pw)

Konkurs

Monarchini wesprze mleczarzy

PatrzÄ&#x2026;c jak wielkÄ&#x2026; popularnoĹ&#x203A;ciÄ&#x2026; cieszyĹ&#x201A; siÄ&#x2122; program â&#x20AC;&#x17E;Rolnik szuka Ĺźonyâ&#x20AC;? moĹźna liczyÄ&#x2021;, Ĺźe z powodzeniem spotka siÄ&#x2122; takĹźe konkurs, ktĂłrego zwyciÄ&#x2122;Ĺźczyni bÄ&#x2122;dzie z dumÄ&#x2026; nosiÄ&#x2021; tytuĹ&#x201A; â&#x20AC;&#x17E;KrĂłlowej Mlekaâ&#x20AC;?. Konkurs â&#x20AC;&#x17E;KrĂłlowa Mlekaâ&#x20AC;? jest organizowany przez FundacjÄ&#x2122; Promocji Zdrowego Ĺťywienia Procibus. Kandydatki mogÄ&#x2026; zgĹ&#x201A;aszaÄ&#x2021; swĂłj akces do koĹ&#x201E;ca wrzeĹ&#x203A;nia. KrĂłlowÄ&#x2026;

R E K LAMA

   

wybierze jury zĹ&#x201A;oĹźone z przedstawicieli organizacji i instytucji rolniczych. Jednym gĹ&#x201A;osem dysponowaÄ&#x2021; bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; takĹźe internauci. OprĂłcz urody, oceniane bÄ&#x2122;dzie takĹźe wyksztaĹ&#x201A;cenie oraz podejĹ&#x203A;cie do zdrowego trybu Ĺźycia. ObecnÄ&#x2026; KrĂłlowÄ&#x2026; Mleka jest Justyna Matusiewicz, szefowa olsztyĹ&#x201E;skiego koĹ&#x201A;a naukowego technologĂłw mleczarstwa. GĹ&#x201A;Ăłwnym zadaniem zwyciÄ&#x2122;Ĺźczyni bÄ&#x2122;dzie promocja wiedzy o walorach odĹźywczych nabiaĹ&#x201A;u oraz zachÄ&#x2122;canie mĹ&#x201A;odzieĹźy do jego spoĹźywania. BÄ&#x2122;dzie odwiedzaĹ&#x201A;a szkoĹ&#x201A;y i prezentowaĹ&#x201A;a przygotowany program edukacyjny. KrĂłlowa reprezentuje teĹź branĹźÄ&#x2122; mle-

czarskÄ&#x2026; na waĹźnych wydarzeniach, np. doĹźynkach, festynach plenerowych, jest goĹ&#x203A;ciem honorowym na gali wrÄ&#x2122;czania nagrĂłd hodowcom i producentom. W obowiÄ&#x2026;zkach pomagajÄ&#x2026; jej dwie ksiÄ&#x2122;Ĺźniczki (kobiety, ktĂłre zajmÄ&#x2026; 2. i 3. miejsce w konkursie). ZgĹ&#x201A;oszenia do konkursu moĹźna wysyĹ&#x201A;aÄ&#x2021; drogÄ&#x2026; elektronicznÄ&#x2026; przez stronÄ&#x2122; www.krolowamleka. pl. Do 15 paĹşdziernika spoĹ&#x203A;rĂłd nadesĹ&#x201A;anych zgĹ&#x201A;oszeĹ&#x201E; wybranych zostanie piÄ&#x2122;Ä&#x2021; finalistek. WybĂłr krĂłlowej nastÄ&#x2026;pi w pierwszej poĹ&#x201A;owie listopada, a jej koronacja podczas targĂłw Mleko-Expo. (pw)

R E K LAMA

Rypin, ul. Bielawki 12







  

       

godziny otwarcia pon-pt 8.00-18.00 sobota 9.00-16.00 tel. 54 233 77 99

Dzia³ p³ytek, pod³óg, paneli, drzwi, studio farb, projektowanie wnêtrz gratis* CEN A 29,9 OD 9 z³

PROMOCJA TYGODNIA

Program pomocy dla rolnikĂłw, ktĂłrych uprawy dotknÄ&#x2122;Ĺ&#x201A;a susza, zostaĹ&#x201A; ustanowiony przez rzÄ&#x2026;d 31 sierpnia. Pula na ten cel to 450 mln zĹ&#x201A;. W przeliczeniu na poszczegĂłlnych poszkodowanych, wsparcie moĹźe wynieĹ&#x203A;Ä&#x2021; maksymalnie 800 zĹ&#x201A; za hektar sadu i 400 zĹ&#x201A; za hektar upraw polnych. Nawet jeĹ&#x203A;li czyjeĹ&#x203A; straty byĹ&#x201A;y bardzo znaczÄ&#x2026;ce, a nie objÄ&#x2026;Ĺ&#x201A; ubezpieczeniem przynajmniej poĹ&#x201A;owy swoich gruntĂłw, otrzyma 50 proc. wymienionych stawek. Warunkiem uzyskania pomocy jest posiadanie protokoĹ&#x201A;u z oszacowania szkĂłd potwierdzonego przez wojewodÄ&#x2122;. Rolnicy mogÄ&#x2026; skorzystaÄ&#x2021;

rĂłwnieĹź z innych form wsparcia. JednÄ&#x2026; z nich sÄ&#x2026; dopĹ&#x201A;aty do oprocentowania kredytĂłw. Na poĹźyczanie pieniÄ&#x2122;dzy od bankĂłw staÄ&#x2021; jednak coraz mniej farmerĂłw. Kolejna opcja to odroczenie terminu pĹ&#x201A;atnoĹ&#x203A;ci skĹ&#x201A;adek KRUS i rozĹ&#x201A;oĹźenie ich na raty. WĂłjtowie zyskali takĹźe moĹźliwoĹ&#x203A;Ä&#x2021; stosowania ulg w podatku rolnym. Ostatnia forma pomocy dotyczy tych rolnikĂłw, ktĂłrzy kupili ziemiÄ&#x2122; z zasobĂłw Skarbu PaĹ&#x201E;stwa lub jÄ&#x2026; dzierĹźawiÄ&#x2026;. BÄ&#x2122;dÄ&#x2026; oni mogli uzyskaÄ&#x2021; odroczenie terminu pĹ&#x201A;atnoĹ&#x203A;ci i rozĹ&#x201A;oĹźenie jej na raty. (pw)

Uprawa

Herbicydy wielkiego kalibru Po przebadaniu amerykaĹ&#x201E;skich odmian modyfikowanych genetycznie nasion kukurydzy okazaĹ&#x201A;o siÄ&#x2122;, Ĺźe mogÄ&#x2026; one sprzyjaÄ&#x2021; rozwojowi nowotworĂłw. To cena ich odpornoĹ&#x203A;ci na chemikalia niszczÄ&#x2026;ce chwasty. W niektĂłrych krajach Unii Europejskiej moĹźliwe jest uprawianie tylko jednego rodzaju roĹ&#x203A;lin GMO â&#x20AC;&#x201C; kukurydzy MON810. Celem modyfikacji odmian byĹ&#x201A;o sprawienie, by roĹ&#x203A;liny staĹ&#x201A;y siÄ&#x2122; silniejsze, bardziej odporne na chwasty i pasoĹźyty oraz lepiej plonowaĹ&#x201A;y. 20 sierpnia w USA ukazaĹ&#x201A;a siÄ&#x2122; praca naukowa Philipa Landrigana i Charlesa Benbroka. Pierwszy zajmuje siÄ&#x2122; medycynÄ&#x2026;, natomiast drugi jest specjalistÄ&#x2026; ds. rolnictwa i gleboznawcÄ&#x2026;. DowodzÄ&#x2026; oni, Ĺźe kukurydza modyfikowana moĹźe sprzyjaÄ&#x2021; rozwojowi nowotworĂłw. WiÄ&#x2122;kszoĹ&#x203A;Ä&#x2021; upraw tej roĹ&#x203A;liny w Stanach to GMO. Odmiany zostaĹ&#x201A;y zaprojektowane tak, by byĹ&#x201A;y od-

porne na herbicydy. PozwoliĹ&#x201A;o to farmerom masowo stosowaÄ&#x2021; te chemikalia na polach â&#x20AC;&#x201C; wiedzieli, Ĺźe nie zaszkodzÄ&#x2026; uprawie, a tylko chwastom. Jednym z uĹźywanych Ĺ&#x203A;rodkĂłw jest Agent Orange. Zrzucano go z amerykaĹ&#x201E;skich samolotĂłw podczas wojny w Wietnamie, niszczÄ&#x2026;c uprawy ryĹźu naleĹźÄ&#x2026;ce do komunistĂłw. Po kilku latach w regionach, w ktĂłrych byĹ&#x201A; stosowany, odnotowano masowy wzrost liczby zachorowaĹ&#x201E; na raka. DoĹ&#x203A;Ä&#x2021; wspomnieÄ&#x2021;, Ĺźe herbicydy z USA sÄ&#x2026; 16 razy mocniejsze od znanego naszym rolnikom glifosatu. (pw)


Czwartek, 10 września 2015

ROLNICTWO   19

Melasowane wysłodki – cenna pasza dla bydła

ŻYWIENIE Melasowane wysłodki buraczane dostarczają energii w formie bezpiecznej dla organizmu zwierząt. Poprawiają także smakowitość pasz objętościowych i pozwalają na obniżenie ich zużycia Zazwyczaj większość energii w dawce pochodzi ze skrobi dostarczanej w  postaci kiszonki z  kukurydzy lub ziarna zbóż. Innym jej źródłem jest celuloza i  hemicelulozy zawarte w  kiszonkach z traw, lucerny, sianie, słomie czy łodygach kukurydzy. Różne składniki – odmienna wydajność Zarówno celuloza, hemicelulozy, jak i skrobia znacząco różnią się tempem rozkładu w żwaczu. Skrobia jest węglowodanem, który przetwarzany jest bardzo szybko, przez co stosowanie jej w  wysokich dawkach znacznie podnosi ryzyko występowania kwasicy. Niestety, wysoka wydajność mleczna krów niesie ze sobą bardzo duże zapotrzebowanie na składniki energetyczne. Energia pochodząca z węglowodanów strukturalnych, a więc z  celulozy i  hemicelulozy, jest

rozkładana znacznie wolniej. Nie zwiększa ona co prawda ryzyka występowania kwasicy, ale powolny rozkład pasz włóknistych nie jest w stanie w pełni pokryć zapotrzebowania energetycznego wysokowydajnych krów. Bezpieczeństwo – wyższa strawność Wielu hodowców szuka innych źródeł energii: wolniej rozkładających się w żwaczu, zatem bezpieczniejszych niż skrobia i  jednocześnie szybciej dostępnych, a  także bardziej efektywnych niż celuloza i hemicelulozy. Taką właśnie paszą są wysłodki buraczane, których podstawowym składnikiem są pektyny. To nic innego jak węglowodany, które wolniej niż skrobia rozkładają się w  żwaczu, jednak znacznie szybciej niż celuloza czy hemicelulozy. Częściowe zastąpienie w  dawce zbożowych pasz tre-

ściwych suszonymi wysłodkami buraczanymi zmniejsza dawkę skrobi, a tym samym ogranicza prawdopodobieństwo wystąpienia kwasicy. Melasowana energia Wysłodki melasowane charakteryzują się wyższą zawartością energii. Dodatek melasy stanowi pożywkę dla bakterii w  żwaczu, przez co szybciej się namnażają. Tym samym zwiększają efektywność syntezy białka mikroorganizmów w  żwaczu i  jego dostępność dla krowy. Melasowane wysłodki świetnie komponują się z  zielonką pastwiskową oraz z  sianokiszonkami z  traw czy lucerny, które charakteryzują się szybkim tempem rozkładu białka w  żwaczu. Skutkiem tego jest powstawanie dużej ilości amoniaku. Zostaje on przetworzony w białko przez bakterie, jednak by proces ten

Częściowe zastąpienie zbożowych pasz treściwych suszonymi wysłodkami buraczanymi ogranicza prawdopodobieństwo wystąpienia kwasicy przebiegał prawidłowo, niezbędna jest łatwo przyswajalna energia. Jej źródło stanowi melasa pochodząca z wysłodków. W  żywieniu zwierząt ważną rolę odgrywa smakowitość. Melasowane wysłodki buraczane znacząco ją podnoszą, dzięki czemu zwierzęta chętniej pobierają paszę. Klucz do oszczędności Należy również pamiętać, że stosowanie melasowanych wysłodków buraczanych pozwala znacząco obniżyć zużycie pasz objętościowych, a  zwłaszcza kiszonki z kukurydzy. To szczególnie istotne w obliczu tegorocznej

suszy, która wyraźnie wpłynęła na obniżenie plonów. Wysłodki melasowane są sprzedawane w postaci granulowanej. W kontakcie z wodą pasza ta zwiększa swoją objętość 2-3 razy, dlatego nie należy przekraczać maksymalnej dawki: 6-8 kg dziennie dla bydła dorosłego. Wielu hodowców moczy wysłodki w wodzie, chroniąc w ten sposób zwierzęta przed zjawiskiem pęcznienia pokarmu w  przewodzie pokarmowym. Zabieg ten nie jest jednak konieczny, można bezpiecznie je skarmiać w formie suchej. (kw)

na ta ma bardzo głęboki system korzeniowy, sięgający do 2,5 m. Żyto szybko startuje wiosną, przez co jego największe zapotrzebowanie na wodę przypada od połowy kwietnia do połowy maja. To okres, w którym w  glebie występują zapasy wody pozimowej. Rolnicy nieco rzadziej wybierają jęczmień ozimy. Częstym powodem takiego stanu rzeczy jest słabsza mrozoodporność tego zboża. Nie znosi ono kwaśnego odczynu gleby, a większość gleb Polski boryka się z  tym problemem. Jęczmień ma jednak niewielkie wymagania wodne, mimo dość płytkiego systemu korzeniowego. Wyróżniają go także małe liście i  niski wyspółczynnik transpiracji. Dobrze prowadzony łan nawet w latach suchszych ma dobry potencjał plonowania. Problemem zarówno zbóż ozimych, jak i jarych jest słaby korzeń. Zdecydowana większość korzeni występuje w  poziomie próchnicznym, ornym, na głębokości 20-30 cm. Korzenie sięgające 2 m, a czasem głębiej, to korzenie pojedyncze. Pozwalają one przetwać roślinie okresy suszy. Bardzo wysokie wymagania wodne i  pokarmowe ma rzepak ozimy. Mimo to silny i głęboki palowy system korzeniowy (do 2,5 m) pozwala realnie myśleć o  jego uprawie nawet na słabszych stanowiskach. Rzepak szybko startuje wiosną, a jego największe potrzeby

wodne przypadają na koniec maja. Roślina ta wymaga jednak dobrej pielęgnacji, częstych obserwacji i wysokich nakładów, dlatego jej uprawa nie zawsze jest możliwa. W skrajnych wypadkach warto pomyśleć o  siewie odmian przewódkowych. Są to odmiany jare, jednak posiadają zdolność przezimowania. Przetrwają nawet bardzo mroźną zimę, jeśli tylko wystąpi okrywa śnieżna. Plonują słabiej od odmian ozimych, jednak lepiej niż odmiany jare. Odmiany przewódkowe mogą być posiane późną jesienią (od listopada), zimą (o ile warunki pozwalają), a nawet wiosną. Rośliny mają najlepszą mrozoodporność w  fazie szpilkowania przed zimą. W naszych warunkach od kilku lat trudno jest przewidzieć optymalny termin siewu przewódek. Związane jest to z  dość nieprzewidywalnym przebiegiem pogody późną jesienią. Na rynku znaleźć można odmiany przewódkowe pszenicy, pszenżyta oraz żyta. Wrażliwość wszystkich roślin uprawnych na suszę odnosi się najczęściej do fazy rozwojowej, jaką osiągają one wiosną. Obecnie niewielka ilość wody w  glebie zagraża przygotowaniom do siewu. Na glebach cięższych praktycznie niemożliwe jest wykonanie orki. Taka sytuacja skłania rolników do zastanowienia się nad dobrym wyborem rośliny uprawnej. (mf)

Uprawy

Jakie zboża najlepiej znoszą suszę? Rolnicy, którzy na swoich plantacjach doświadczyli suszy, mogą ubiegać się o odszkodowania. By w przyszłości choć częściowo uniknąć ciągłego spoglądania w niebo, warto sprawdzić jakie gatunki roślin uprawnych lepiej znoszą niedobory wody.

Na pomoc plantatorom i rolnikom dostkniętym suszą zabezpieczono w budżecie 450 mln zł Od 11 września rolnicy poszkodowani przez suszę będą mogli składać wnioski o pomoc. Na realizację wsparcia w  tegorocznym budżecie zabezpieczono 450 mln zł. Warunkiem uzyskania pomocy jest m.in posiadanie protokołu z  oszacowania szkód potwierdzonego przez wojewodę. Maksymalna jej wysokość to 400 zł/ha upraw rolnych. Na podstawie średnich opadów z  wielolecia można stwier-

dzić, że w naszym regionie już od dłuższego czasu występują okresy z  niedoborem wody. Warto wziąć to pod uwagę przy planowaniu kolejnych zasiewów i  rozważyć zmiany. Jednym z najpopularniejszych zbóż jest pszenica ozima. Ma ona całkiem głęboki korzeń, sięgający nawet do 2 m, jednak słabo toleruje okresowe niedobory wody. Pszenica posiada szerokie blaszki liściowe, przez co współczyn-

nik transpiracji (parowania wody z liścia) jest wysoki. Ma również wysokie wymagania pokarmowe. Wolno startuje wiosną, dlatego jej największe potrzeby wodne występują w maju i czerwcu. Innym często wybieranym zbożem ozimym jest żyto. Toleruje ono nawet najsłabsze i najbardziej zaniedbane stanowiska. Badania COBORU potwierdzają, że żyto uprawiane w  dobrej agrotechnice może dawać wysokie plony. Rośli-


20

URODA

Czwartek, 10 września 2015

Przebarwienia – pamiątka na skórze po wakacjach

URODA Widoczne na naszej skórze ciemne plamy o różnych rozmiarach i kształtach to przebarwienia. Są one reakcją obronną skóry na nadmierną ekspozycję na promieniowanie słoneczne. Niestety, trudno się ich pozbyć. Nie znaczy to jednak, że jest to niemożliwe Latem często zapominamy o odpowiedniej ochronie przeciwsłonecznej. Wystawiamy się na działanie promieni słonecznych w godzinach południowych, kiedy siła słońca jest wyjątkowo duża. Nie używamy nakryć głowy – kapeluszy, czapek, chust – chroniących przed przegrzaniem organizmu, często pijemy też zbyt mało wody i stosunkowo rzadko używamy kosmetyków z filtrami, co prowadzi do powstawania nieestetycznych przebarwień. Po wakacjach trzeba walczyć z niechcianymi pamiątkami Zarówno przebarwienia posłoneczne, jak i inne można na stałe usunąć, wystarczy jedynie wybrać najbardziej odpowiednią dla siebie metodę. Trzeba zacząć od profilaktyki, czyli zabezpieczenia skóry przed promieniowaniem słonecznym, które zwiększa liczbę przebarwień i ich widoczność. Najlepiej wybierać kremy z wysokim faktorem ochronnym (minimum SPF 30, a najlepiej 50) i stosować filtry nawet jesienią i zimą (kremy na dzień i podkłady zawierają zwykle SPF 15). Należy także zrezygnować z wizyt w solarium. Metody walki z przebarwieniami Dobrze wybrać się do profesjonalisty – w zależności od naszych możliwości do kosmetologa lub dermatologa. Dzięki fachowej poradzie oraz odpowiedniemu planowi działania w skuteczny sposób można pozbyć się niechcianych zmian skórnych. Jednym z zabiegów usuwających przebarwienia jest mikrodermabrazja (diamentowa lub korundowa) – polega na mechanicznym ścieraniu górnych warstw skóry za pomocą kryształków korundu lub głowicy diamentowej. Aby uzyskać możliwie najlepsze efekty, warto wykonać nawet ok. 10 zabiegów. Stosowana jest do usuwania nierównomiernych, plamistych przebarwień. Pozwala na szybki powrót do normalnej aktywności (nie wymaga pozostawania w domu). Zabiegi wykonuje się w serii, zwykle co najmniej 4 (w odstępach 1-4 tygodni), choć rozjaśnienie i ujednolicenie skó-

ry widoczne jest już po pierwszym. Peeling kawitacyjny to zabieg, podczas którego warstwa rogowa skóry zostaje rozbita przez działanie ultradźwięków. Jest to bezbolesne. Pierwsze efekty widać już po pierwszym zabiegu, jednak by uzyskać trwały i zadowalający efekt, zalecana jest seria minimum 10 w odstępach od 1 do 3 tygodni. Najbardziej skuteczne są zabiegi z użyciem kwasów, peelingów medycznych: • INNO-EXFO Lightening – to skuteczna terapia rozjaśniająca, która jednocześnie powoduje przywrócenie równowagi skórze mieszanej i tłustej. W skład zabiegu wchodzi peeling INNO-EXFO Lightening z witaminą A (kwas retinowy) oraz aktywnymi składnikami depigmentacyjnymi, antyoksydacyjnymi i przeciwstarzeniowymi. Jego działanie powoduje m.in. intensywną odbudowę naskórka oraz przebudowę i regenerację włókien kolagenowych. Dlatego oprócz efektów rozjaśniających, świetnie sprawdza się także w kuracjach redukujących zmarszczki lub umiarkowany trądzik. • Peeling kwasem glikolowym – wysokie stężenie złuszcza naskórek i silnie pobudza procesy regeneracyjne w skórze właściwej. Po zabiegu na skórze może utrzymywać się rumień, uczucie ściągnięcia i niewielkie strupki. Złuszczanie następuje 2-3 dni po zabiegu. Nie jest wymagana długoterminowa rekonwalescencja (można chodzić do pracy). Polecany przy niezbyt głębokich przebarwieniach. Zabiegi wykonuje się w serii 6-10 z około dwutygodniowymi przerwami. • Cosmelan – jedna z droższych metod walki z przebarwieniami, ale jednocześnie bardzo skuteczna. Zabieg przeprowadzany jest w gabinecie kosmetycznym, terapia wymaga stosowania w domu jednego z produktów zestawu. Z pomocą tej metody możemy się pozbyć nie tylko przebarwień, ale także rozszerzonych porów. Skóra jest wyraźnie młodsza. Cena to ok. 1600 zł. • Peeling TCA (kwas trój-

chlorooctowy) – polega na aplikacji jednej lub kilku warstw roztworu kwasu na skórę w celu spowodowania kontrolowanego oparzenia chemicznego. Przez kilka dni po zabiegu skóra staje się ciemniejsza, bardziej napięta, po czym naskórek pęka i złuszcza się, odsłaniając nową, świeżą warstwę. Po zabiegu potrzeba 2-3 dni na regenerację, zaś przy głębszym peelingu (w przypadku skóry z dużymi zmianami posłonecznymi i zmarszczkami) wymagane jest nawet 6-7 dni pozostania w domu. Polecany przy głębszych przebarwieniach. Często wystarcza już jeden zabieg. • Kwasy nie powodujące silnych złuszczań, tylko rozjaśniające – kwas ferulowy, kwas migdałowy i kwasy AHA – to zabiegi dla osób, które nie mogą pozwolić sobie na efekt łuszczącej się skóry. Są efektywne, jednak delikatne dla skóry. Najlepiej wybrać się na konsultację do specjalisty, który po dokładnym obejrzeniu stanu skóry doradzi jaką terapię wybrać i poleci plan dermonaprawczy skóry. Laserowe usuwanie przebarwień Zabieg z wykorzystaniem urządzenia IPL. Światło wybiórczo pochłaniane jest przez melaninę, podgrzewa komórki zawierające barwnik powodując ich zniszczenie. Po zabiegu przebarwienie ulega ściemnieniu a następnie stopniowemu złuszczeniu i zanikowi. Najlepsze efekty uzyskuje po serii od 2 do 5 zabiegów w odstępach co 3-6 tygodni. Po około 2 tygodniach po zakończeniu kuracji skóra nabiera ładnego kolorytu, jest odświeżona i ujednolicona. Są to zabiegi bardzo kosztowne i wykonywane przez lekarzy, jednak bardzo skuteczne. Domowa kuracja Jest kilka domowych sposobów, by choć w niewielkim stopniu zniwelować przebarwienia. Przede wszystkim należy często wykonywać peeling skóry – regularne złuszczanie naskórka pozwoli (oczywiście w niewielkim stopniu) rozjaśnić ciemne plamy i odświeżyć wygląd skóry. Domowe maseczki nakładane bezpośrednio po wykonanym

peelingu wzmacniają działanie substancji rozjaśniających, bo skóra wcześniej oczyszczona i złuszczona lepiej reaguje na substancje nakładane na nią. Polecana jest maseczka z cytryny. Najpierw należy rozdrobnić kilka ugotowanych ziaren białej fasoli i przetrzeć je przez sitko. Do tego dodać 1 łyżeczkę miodu, kilka kropli oliwy z oliwek i świeżo wyciśnięty sok z cytryny. Dokładnie wymieszać i nałożyć papkę na oczyszczoną skórę twarzy. Po 20 minutach zmyć letnią wodą. Ta maseczka ma nie tylko działanie wybielające, ale także wygładzające i przeciwzmarszczkowe. W drogeriach dostępne są

różne kosmetyki wybielające. To, na którego zakup się zdecydujemy, będzie zależało nie tylko od zawartości naszego portfela, ale także od tego czy nasza skóra jest bardzo wrażliwa, czy też nie. Nie możemy oczekiwać natychmiastowych efektów działania tych kosmetyków, trzeba poczekać kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy. Pamiętajmy, że większe przebarwienia wymagają fachowej porady kosmetologa lub dermatologa i zalecanego na podstawie konsultacji postępowania oraz programu leczenia. kosmetolog Marika Świtalska fot. freeimages R E K LAMA


HOBBy   21

Czwartek, 10 września 2015

Jesień na rybach WĘDKARSTWO    Jesień przynosi ze sobą wieczorne chłody, ale też puste nabrzeża, bo nie ma już turystów i plażowiczów. To dobra pora na ryby, ale jakie? W tym roku poziom niemalże wszystkich rzek znacząco spadł. Ryby zmuszone są do szukania nowych kryjówek i  miejsc żerowania, czasem nawet spływają wiele kilometrów w  dół lub w  górę rzeki. Są i  plusy takiego stanu wód, mianowicie możemy teraz zobaczyć, co kryje akwen: jakie przeszkody – głazy, konary, doły, rowki itp. Są to przecież potencjalne kryjówki ryb i warto takie miejsca zapamiętać lub nawet opisać je, by w  przyszłym roku wiedzieć, gdzie łowić. Kleń Niski stan wody w rzekach nie przeszkadza kleniom. Nie wiem czy to dobrze, ale kleń zaczął wypierać inne gatunki ryb (najbardziej żal pstrąga) i  jest go coraz więcej. Jednak walory tej ryby są nie do przecenienia – jest silna, mocno walcząca, a brania są naprawdę imponujące. Klenie najlepiej łowić na chleb, długą wędką teleskopową o długości minimum 4-5m, a  najlepiej bolonką 6-7metrową. Kołowrotek o  płytkiej szpuli z  nawiniętą aż po kraniec żyłką 0,14–0,16 bez obciążenia i z dużym karpiowym haczykiem. Przypon koniecznie na krętliku, ponieważ podczas wypuszczania zestawu z  nurtem skórka chleba ma tendencje do obracania się i skręca mocno żyłkę. Zestaw wypuszczamy w  kamienie, pod zwalone drzewa, pod zwisające nad rzeką konary. Warto w takich miejscach przytrzymać na napiętej żyłce chlebek i  tak poczekać nawet kilka minut – branie murowane. Boleń Dziwne to czasy nastały dla

nas, wędkarzy, skoro łatwiej złowić bolenia niż szczupaka. Duża rzeka odkrywa przy niskim stanie wody tysiące kamieni i głazów, między które wpływają ukleje. Bolenie tylko na to czekają i atakują je zawzięcie. Widok pędzącej torpedy w  kilkunastu-, a  nawet w kilkucentymetrowej wodzie zapiera dech w  piersi i  przyprawia o  szybsze bicie serca. Niestety, ciężko jest poprowadzić woblera w  takich warunkach, wtedy musimy przeciągnąć go wzdłuż brzegu, unosząc wyżej szczytówkę. Warto przyjrzeć się, w  którą stronę uklejki uciekają, będziemy wtedy wiedzieć, skąd drapieżnik atakuje. Jeśli nie widzimy ataków na mniejsze ryby to wcale nie znaczy, że nie możemy się pokusić o  złowienie osobnika. Należy wtedy wolniej poprowadzić woblera, czasami nawet ryzykując zerwanie, opuścić go na dno na płytkiej wodzie i po kilku sekundach mocno, energicznie szarpnąć wędką i  przez chwilę bardzo szybko zwijać. Taki sposób może sprowokować nieżerującego bolenia, a nawet i szczupaka. Sum W  sierpniu sumy brały wybornie, więc we wrześniu zapewne też będą aktywne, szczególnie w  pierwszej połowie miesiąca. Wąsacze po spadku temperatury wody poniżej 20 stopni jako pierwsze z drapieżników poczują zbliżające się chłody i  będą uganiać się za swymi ofiarami na całego, by zmagazynować energię na nadchodzącą zimę. Najlepszą pogodą na suma będą słoneczne, ciepłe dni bez wiatru.

Wraz ze spadkiem temperatury wody rzeka ożywa. Powoli zaczną się dobre brania sandacza, okonia i szczupaka. Szczupak We wrześniu szczupaki żerują we wszystkich strefach jeziora, niekiedy w  trudnych do przewidzenia godzinach. Niemniej pewne schematy stają się już powtarzalne i możliwe do wykorzystania. W klasycznym jeziorze szczupakowym występuje dość obszerna strefa roślinności zanurzonej, zwana litoralem. Może być zwarta bądź poprzecinana pasami czystego dna, natomiast zawsze jest płytka (przyjmijmy, że ma do 2 metrów głębokości). Kiedy możemy się tam spodziewać szczupaków? Generalnie przez cały dzień, ale podpływają najbliżej brzegu i  są najaktywniejsze o  świcie i  zmierzchu, co wynika z  cyklu dobowego ich ofiar – drobnicy. Przy spinningowaniu w  płytkiej, często dość „zaczepowej” wodzie, sprawdzą się przynęty płytko schodzące, podpowierzchniowe, a  nawet powierzchniowe. Będą to różnego rodzaju woblery o wydłużonym kształcie i niemal poziomo ustawionym sterze (lub modele bezsterowe), poppery, lekkie wirówki (maksymalnie 5–7 gramów). Jeśli gumy, to z antyzaczepem. Warto eksperymentować z modelami i kolorami – wydawać by się to mogło bez znaczenia, kiedy w wodzie jest niemal ciemno, ale drapieżniki mają szósty zmysł, którym odbierają barwy. Lin i karaś To ostatni czas na lina i  karasia. Wielbiciele wschodów i za-

chodów słońca, o ile wrzesień będzie ciepły, mogą liczyć na największe sztuki. To też czas połowu dużych płoci. Tu już nie szukamy ich w  okolicach trzcin, ale dalej i głębiej. Szukamy dna twardego, żwirowego lub piaskowego. Największe sztuki pływają w niedużych stadkach i  po złowieniu kilku musimy poczekać, aż napłyną nowe. Jeśli więc brania ustaną, dorzucamy zanętę w  postaci niewielkich kulek. Będzie to mieszanka kupionej zanęty na płocie z  ziarnami pszenicy i  owsianymi płatkami. Przynęta to tzw. białe robaki. Dobrze je mieć nad wodą w  różnych kolorach i  eksperymentować z  kanapkami – duża płoć jest wybredna. Cuda może zdziałać pojedynczy kaster na haczyku. Leszcz Wędkarze, którzy planują zapolować teraz na leszcza, muszą wziąć pod uwagę kilka rzeczy. Szczególnie podczas cieplejszych dni będzie pojawiał się on na płyciznach. Dzieje się tak głównie w  pierwszej połowie dnia. W  mniejszych rzekach warto szukać leszczy w  okolicach środka koryta. Takie wypłycenia występują zazwyczaj na prostych odcinkach tuż za pierwszą rynną. Z  kolei na większych skupiamy uwagę wzdłuż dłuższych rynien, w których nurt jest nieco spowolniony. Wówczas przynętę warto zarzucić w  okolice sąsiadujących z nimi płycizn, tam bowiem możemy liczyć na spore okazy. Wraz z oziębianiem się wody leszcze stają się coraz bardziej marudne i  trudno przewidzieć, gdzie i  kiedy mogą żerować. Coraz rzadziej organizują wypady w poszukiwaniu pokarmu. Warto jednak zapamiętać, że w  zimnej wodzie „patelniaki” najczęściej żerują od rana do wczesnego popołudnia. Sandacz Jesień jest porą roku, w której sandacz dąży do zgroma-

dzenia zasobów energii na zimę przy minimalnym wydatku sił. To sprawia, że często preferuje martwą rybkę, która stanowi łatwy łup. Dlatego warto zastosować przynajmniej na jednej wędce taką przynętę. Podobnie, jeżeli zdarzają się dziwne uderzenia sandacza, niemrawe piknięcia sygnalizatora bez konkretnego brania. Może to oznaczać, że sandacz próbuje schwycić rybkę, ale ta jest dla niego zbyt żywotna a drapieżnik nie ma ochoty wkładać w polowanie więcej sił. Wtedy warto założyć na hak trupka lub filet. Karp O złowienie karpia jest znacznie trudniej, ale przecież nie chodzi o  ilość, a  przede wszystkim o  jakość. Warto zapolować na trudnego przeciwnika, jakim jest brzuszasta samica, która jakoś nie zamierza zaprzestać żerowania. Wręcz przeciwnie, stara się pożerać jak najwięcej, gromadząc zapasy niezbędne do przetrwania zimy. W tym okresie ma z  tym jednak niemały problem, ponieważ naturalnego pokarmu jest coraz mniej, a  mała liczba wędkarzy sypiących do wody zanęty znacznie powiększa kryzys pokarmowy. Duża ryba ma więc znacznie mniej pokarmu niż bywało to latem. Należy to wykorzystać. Spróbujmy odnaleźć okolice, w których przebywają te duże ryby i  zróbmy im stołówkę. Ważne jest, by przyzwyczaić je do danego miejsca i  bogatej kulki. Sypmy więc dość regularnie, co drugi lub trzeci dzień, przez okres około 10 dni. Takie przyzwyczajenie ryb może skutkować w  jeszcze późniejszych okresach, kiedy temperatura wody spadnie nawet poniżej 10 stopni. Jeśli będą nawet bardzo słabo żerować, to zapamiętają naszą stołówkę i  od czasu do czasu postanowią ją odwiedzić i zjeść kilka kęsów. (mr)


22

ROZRYWKA

Czwartek, 10 września 2015

HOROSKOP

P O G O D A

Ryby (20.02-20.03)

Nie łap kilku srok za ogon, jeśli chcesz osiągnąć sukcesy finansowe. Wybierz właściwy kierunek dla zawodowej sfery życia. Możesz zdobyć fortunę, ale skup swoją uwagę wyłącznie na jednej sprawie. W Twoim życiu osobistym wiele może się zdarzyć.

Baran (21.03-21.04)

Zawodowe decyzje, podjęte w najbliższych dniach, są gwarancją przyszłych sukcesów. To, jak potoczy się Twoja kariera może zależeć właśnie od nich. Możesz, bez obawy o to, co będzie później, założyć nową firmę lub zmienić pracę.

Cukinia w musztardzie Składniki: 2 kg cukinii (waga po obraniu), 1 litr wody, ¾ szkl. octu 10%, 2 łyżki soli, 1 szkl. cukru, 5 łyżek musztardy, czosnek, liście laurowe, ziele angielskie, pieprz Przygotowanie: Zagotować wodę z octem, solą i cukrem. Zostawić do wystygnięcia. Chłodną zalewę wymieszać z musztardą. Do każdego wyparzonego słoika włożyć dwa ząbki czosnku, liść laurowy, 2-3 ziarenka ziela angielskiego i pieprzu. Cukinię obrać, wydrążyć, pokroić w słupki. Ciasno ułożyć w słoikach. Zalać zalewą. Słoiki zakręcić i pasteryzować 10 minut.

PT. 11.09.15

Niebo jaśnieje nad każdą ze sfer Twego życia. Zapamiętaj, a nawet spisz pomysły powstałe w tym czasie i realizuj je, będąc pewnym, że przyniosą Ci satysfakcję. Potrafisz gromadzić wiedzę, z której układasz własny, tajemniczy świat.

Sałatka z cukinii z marchewką i cebulą Składniki: 1,5 kg cukinii (waga po obraniu), 50 dag marchwi, 30 dag cebuli, 1 litr wody, ½ szklanki octu 10%, 4 łyżki cukru, 2 płaskie łyżeczki soli, gorczyca Przygotowanie: Cukinię obrać, wydrążyć środek. Pokroić w kostkę. Przelać wrzątkiem i włożyć do miski. Marchew obrać, zetrzeć na tarce o dużych oczkach, cebulę pokroić w półplasterki. Warzywa dodać do cukinii, wymieszać. Zagotować wodę z octem, cukrem i solą. Do wyparzonych słoików wsypać po szczypcie gorczycy. Uzupełnić sałatką. Zalać gorącą zalewą i pasteryzować 20 minut.

SOB. 12.09.15

Wodnik (20.01-19.02)

Cukinia ze słoika

NIEDZ. 13.09.15

Nie podejmuj teraz pochopnych decyzji. Nawet sprowokowany do szybkich działań zrób wszystko, aby nie popełnić omyłki. Postaraj się znaleźć czas na odpoczynek. Unikniesz kłopotów ze zdrowiem. Nie jest to dobry okres na spotkania z partnerem.

CZW. 10.09.15

Koziorożec (22.12-20.01)

Smacznego!

PN. 14.09.15

Byk (20.02-21.05)

WT. 15.09.15

Radość z nowych perspektyw w pracy doda Ci skrzydeł. Od razu zauważysz, że Twój portfel jest grubszy. Wspaniała aura dla zawodowej sfery życia zapoczątkuje pasmo sukcesów. Warto teraz starać się, by podpisać nowe umowy.

Bliźnięta (22.05-22.06)

ŚR. 16.09.15

Postaraj się milczeć w konfliktowych sytuacjach i nie myśl, że zawsze masz rację. Nie podejmuj żadnych decyzji, tylko w ten sposób możesz uniknąć błędów nie do naprawienia. Uważaj na drodze, jedź ze szczególną ostrożnością.

Rak (22.06-22.07) Pośpiech nie sprzyja teraz rozstrzygnięciu wszystkich Twoich problemów życiowych. Możesz nawet napotkać niejedną przeszkodę na drodze do polepszenia swych warunków materialnych. Ale masz za to okazję wzmocnić swoją pozycję zawodową na tyle, aby czuć się bezpieczny w przyszłości.

KRZYŻÓWKA

Lew (23.07-23.08) Aktywna, ale ostrożna działalność umocni teraz majątkową sferę Twojego życia. Nie warto się spieszyć z rozwiązaniem trudnych sytuacji. Nie jest to okres odpowiedni na rozpoczęcie nowych zadań. Poczujesz zmęczenie.

Panna (24.08-23.09) W zawodowej i finansowej sferze życia ciągną się za Tobą problemy powstałe w przeszłości. Powinnaś spisać swoje pomysły i plany. Postaraj się też ocenić ich realność i nie zmieniaj ich w chwili gniewu czy załamania. Aktywność poprawi Twoje samopoczucie.

Waga (23.09-22.10)

Niekorzystny układ planet doprowadzi do napięć emocjonalnych w Twoim życiu. Nie należy zmieniać podjętych wcześniej decyzji finansowych. Aktywność w tych dniach nie będzie się opłacać. Zdrowie samo przypomni Ci o sobie.

Skorpion (24.10-22.11)

Powinieneś zachowywać się mniej aktywnie w pracy. Nie należy również niczego zmieniać z własnej inicjatywy w finansowej sferze Twego życia. Nie forsuj swoich pomysłów, możesz wtedy zbłądzić. W tych dniach będziesz potrzebował odpoczynku.

KostiumplaǏowy damski

RoƑlinawarzywna zrodzaju czosnkowatych; "pųaczČce warzywo"

Artystka deklamujČca utwórliteracki; recytatorka

TseͲtung, chiŷski przywódca

Substancja emitujČca promieͲ niowanie

16 Dziwactwo, szaleŷstwo

23

4

Instrumentdħty, blaszanyz wentylami,o najniǏszejskali

NiedoųħǏny mħǏczyzna

Czųowieko chorobliwie wzmoǏonej pobudliwoƑci pųciowej

Wsztywcie

Biedak, nħdzarz, hoųysz

KostiumplaǏowy damski

RoƑlinawarzywna zrodzaju czosnkowatych; "pųaczČce warzywo"

Artystka deklamujČca utwórliteracki; recytatorka

Widzeniesenne, 16 urojenie

Najwiħkszy Maųaperųa kontynent Dziwactwo,

DrugaǏona Boryny

23

szaleŷstwo

NiedoųħǏny mħǏczyzna

1

Chwyt komediowy

DrugaǏona Boryny Nierealnypomysų Urzħdowe dokumenty

1 „Pan…szuka miliona”

Czyn,dzieųo

14

Rosyjskie imiħǏeŷskie

14

2

2 15

8

19

3

4

16

17

15

16

35

18

6

4

19

Rozkaz, dekretcarski

7 20

17

58 21

18

9 22

6

10

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 18 0,7 1022 15

NOC 10 0 1021 16

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 21 0 1020 16

NOC 10 0 1018 17

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 22 0 1015 19

NOC 11 0 1010 19

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 20 0 1008 18

NOC 8 0 1010 14

°C mm hPa km/h

SUDOKU

7 12 13 8

11

20

8

21

4

Rodzajsznurado odpalaniana odlegųoƑđ materiaųów wybuchowych

17

3

Waųusypanyz ziemiwcelu podniesienia terenuwdanym miejscu

6

22

15

10 potocznie: drzewo iglaste

Nierealnypomysų Urzħdowe dokumenty

„Pan…szuka miliona”

18

8

Wielkaantylopa

Czyn,dzieųo

14

11

Rosyjskietak

Modelfiata

Postađz"Samych swoich",sČsiad

Sznurekw Ƒwiecy

7 21

Wzór, wcielenie(o. 1zdrowia)2

9

14

15

22

23

20

12

3 16

4

5

Rozkaz, dekretcarski

6

Rosyjskietak

19 Paŷstwo zwiČzkowew AmerycePn., stolicaOttawa

6

7

20 1017 18 11 19 12

21

8

1322

21

20

Wzór, wcielenie(o. zdrowia)

9

10 23

11

5 1 2

Mħskiorgan rozmnaǏania pųciowegouroƑlin okrytozaͲ lČǏkowych

9

osobowego

ImiħǏeskie; imiħ Lipiŷskiej

1 Chwyt komediowy

Jarzyna

7 12 71 3 9 7 86 9 3 6 1 8 2639 1 8 4 16 74 2 3 4 2 96 3 1 7 3 5 62 2 4 7 3 5 1 6 8 1 4 5 6

Gruba tkanina przeznaczoͲ nado przykrywania podųóg

2

Rozkaz, Marka niemieckiego dekret carski samochodu

DrugaǏona Boryny

Jednostkaoporu elektrycznego

20

Zbiórprzepisów regulujČcych sposóbdziaųania instytucjilub organizacji

15

5

18

23

19

°C mm hPa km/h

TseͲtung, chiŷski przywódca

Substancja emitujČca promieͲ niowanie

Widzeniesenne,

6

Wzór, wcielenie(o. zdrowia)

Artystka deklamujČca utwórliteracki; recytatorka

urojenie Wielkaantylopa

Rosyjskie imiħǏeŷskie

21

RoƑlinawarzywna zrodzaju czosnkowatych; "pųaczČce warzywo"

potocznie: drzewo iglaste 13

Modelfiata

potocznie: drzewo iglaste

zwiČzkowew AmerycePn., stolicaOttawa Rosyjskietak

12

NOC 12 0,4 1022 16

Doznaųstanu mistycznego

Modelfiata Paŷstwo

19

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 17 0,9 1024 18

Mħskiorgan rozmnaǏania pųciowegouroƑlin okrytozaͲ lČǏkowych

Instrumentdħty, blaszanyz wentylami,o najniǏszejskali

9

18

Paŷstwo zwiČzkowew AmerycePn., stolicaOttawa

12

23

NiedoųħǏny mħǏczyzna

10

Jednostkaoporu elektrycznego

7

7

Rosyjskie imiħǏeŷskie

14

Postađz"Samych swoich",sČsiad

°C mm hPa km/h

10

15

11

11

Jednostkaoporu elektrycznego

1

22 ImiħǏeskie; imiħ Lipiŷskiej

Postađz"Samych swoich",sČsiad

Sznurekw Ƒwiecy

1

Gruba tkanina przeznaczoͲ nado przykrywania podųóg

Wielkaantylopa

Sznurekw Ƒwiecy

22

Najwiħkszy kontynent

14

NOC 11 1,5 1026 16

9

Czųowieko chorobliwie wzmoǏonej pobudliwoƑci pųciowej

ImiħǏeskie; imiħ Lipiŷskiej

Doznaųstanu mistycznego

Widzeniesenne, Czyn,dzieųo urojenie

DZIEŃ 19 1,9 1028 16

2

16 Maųaperųa

2

Marka Urzħdowe niemieckiego samochodu dokumenty osobowego

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

Gruba tkanina przeznaczoͲ nado przykrywania podųóg

Mħskiorgan rozmnaǏania pųciowegouroƑlin okrytozaͲ lČǏkowych

3

Nierealnypomysų

°C mm hPa km/h

3

Dziwactwo, szaleŷstwo

Waųusypanyz ziemiwcelu podniesienia terenuwdanym miejscu

Jarzyna

Najwiħkszy kontynent

Chwyt komediowy

4

5

„Pan…szuka miliona”

17

Jarzyna

Rodzajsznurado odpalaniana odlegųoƑđ materiaųów wybuchowych

13 Instrumentdħty, blaszanyz wentylami,o najniǏszejskali

Doznaųstanu mistycznego

Zbiórprzepisów regulujČcych sposóbdziaųania instytucjilub organizacji

TseͲtung, chiŷski przywódca

17

Waųusypanyz ziemiwcelu podniesienia terenuwdanym miejscu

Marka niemieckiego Wsztywcie Biedak, samochodu nħdzarz, KostiumplaǏowy osobowego hoųysz damski

5 Substancja emitujČca promieͲ niowanie

Zbiórprzepisów regulujČcych sposóbdziaųania instytucjilub organizacji

Rodzajsznurado odpalaniana odlegųoƑđ materiaųów wybuchowych

13

NOC 9 2,1 1028 13

PANORAMICZNA

Maųaperųa

Strzelec (23.11-21.12)

Zaczyna się Twój dobry okres astrologiczny. Nie spoczywaj jednak na laurach. Daj sobie szansę i wypełnij kupon totolotka. Możesz też podpisać nową umowę i zawrzeć kontrakt bez obawy o ich skutki w przyszłości. Osiągniesz wymarzone wyniki finansowe.

Czųowieko chorobliwie wzmoǏonej pobudliwoƑci pųciowej

Wsztywcie

Biedak, nħdzarz, hoųysz

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 18 4,5 1028 11

12

13

1 7 8


kultura    23

Czwartek, 10 września 2015

MUZYKA Zespół Hurt jest na polskiej scenie muzycznej od ponad 20 lat. Grupa ma na swoim koncie kilka wielkich przebojów, ale ostatni czas to sporadyczne koncerty i coraz mniejsze zainteresowanie wrocławską formacją. O  przyszłości, rynku muzycznym, ale i  polskim społeczeństwie mówi wokalista Maciej Kurowicki

– Zgodzisz się, że „Załoga G” stała się trochę waszym przekleństwem? – Nie odczuwam żadnego przekleństwa z tego powodu, że piosenka stała się hitem. W  moim przypadku była raczej błogosławieństwem. Wiesz, jestem słabo zorganizowanym człowiekiem, trudno mi się funkcjonuje w  tzw. normalnym społeczeństwie, a dzięki tej piosence i  kilku innym mogę żyć z  muzyki. Niezależnie od tego czy gramy koncerty, czy też ich nie gramy. Biorąc pod uwagę trudną sytuację ekonomiczną w  Polsce, to w  jaki sposób muzycy walczą o  przetrwanie, jest to dla mnie prezent. – Mówiąc o przekleństwie, miałem na myśli pogląd, że staliście się zespołem jednego przeboju. – W  sensie tak zwanej masowej rozpoznawalności, tak się stało oczywiście. Nic się z  tym nie da zrobić. Byłem czasami sfrustrowany, bo miałem i nadal mam wrażenie, że inne piosenki Hurtu nie są mniej interesujące. Ale tak to jest, że droga piosenki do odbiorców przypomina trochę totolotka. Raz się udaje, a  raz nie. Bardzo cieszymy się, że mamy stałych odbiorców naszej muzyki. Dzięki temu nie jesteśmy skazani na łaskę i niełaskę mediów. – Jesteśmy normalnym, albo inaczej, racjonalnym społeczeństwem? – Ta normalność dopiero się

kształtuje. Mam wrażenie, że po 1989 roku Polacy, oczywiście nie wszyscy, są coraz bardziej spokojni. Jest więcej łagodności i uwagi między ludźmi. – Muzyka w  latach 80. była w dużej mierze skupiona wokół buntu, kontestowania rzeczywistości. Ze zmianami w społeczeństwie zmieniła się też muzyka i jej funkcje? – Wydaje mi się, że wreszcie nadchodzi długo oczekiwana rewolucja, czyli wymiana pokoleń na scenie. Na poziomie myślenia o  muzyce, jej postrzegania i  funkcji. W  związku z  pojawieniem się nowych mediów, muzyka stała się też mniej ważna niż kiedyś. Cieszę się, że wreszcie do głosu dochodzą tacy artyści jak: Rysy, Król czy Rebeka. To jest przemiana, która dzieje się na naszych oczach. Jeszcze kilka lat temu miałem wrażenie, że czas stoi w miejscu, że na wszystkich wielkich koncertach grają ci sami wykonawcy co 15 czy 20 lat temu. – Nie jestem przekonany czy coraz większa świadomość artystów idzie w parze ze zrozumieniem i  zainteresowaniem odbiorców. Często konsumujemy, a  nie słuchamy. A  jeśli już słuchamy, to jako dodatek do zakupów w  galerii. – Jest potężna polaryzacja, ale mamy – i  to całkiem sporą – grupę ludzi, którzy konsumują kulturę świadomie. Szukają, grzebią, zadają pytania, intere-

sują się skąd dana rzecz pochodzi itd. Fajnie, że nadal mamy radia typu Trójka czy Czwórka, mamy masę dobrych festiwali muzycznych, filmowych, teatralnych, dobrych wydawnictw płytowych i książkowych. Społeczeństwo obywatelskie rozwija się. – Do której grupy się zaliczasz? – Myślę, że jestem świadomym i  czasem całkiem nieświadomym osobnikiem. Czuję, kumam, wiem, nie wiem nic. Trochę tu, trochę tam. Nie jestem bogiem. Czasem poddaję się pędowi mas, czasem stoję okoniem. Mam nadzieję, że w  przestrzeniach, które mnie interesują, czyli w muzyce i fotografii, udaje mi się mówić własnym, mam nadzieję oryginalnym, językiem. – Polska jest inspirująca? – Oczywiście. Cały nasz region jest inspirujący, bo żyjemy na styku dwóch kultur, europejskiej i wschodniej. Wszystko, co najciekawsze, rodzi się przez przenikanie. Nie w  jednym stylu, tylko na granicy, poprzez spotykanie się ludzi z  różnych kultur czy środowisk. Czystość gatunkowa i w muzyce prowadzi do wyjałowienia. – Poznałem was jako zespół „studencki”. Około dziesięć lat temu na fali Pidżamy Porno ogromne trasy klubowe zaczęły grać takie grupy jak: happysad, Akurat czy Hurt właśnie. Masz wrażenie, że

to właśnie wy straciliście na rozwoju polskiej, nazwijmy to „openerowej” alternatywy? – Hurt ma swoją historię. Gramy ponad dwie dekady. Jedni poznali nas przez klubowe koncerty, inni usłyszeli nas w Trójce, jeszcze inni zobaczyli na juwenaliach, a  kolejni na Off Festivalu albo znają nas ze składanek z  Anteny Krzyku czy innych tego typu. Myślę, że Hurt wypracował dość oryginalny język, dzięki czemu byliśmy zawsze mile widziani na koncertach sceny niezależnej i  na festiwalach starego i  nowego typu. Hurt obecnie jest w sytuacji, w której nie mamy planów na przyszłość. Na sto procent z  wielką przyjemnością gramy i będziemy grać koncerty. A odpowiadając na Twoje pytanie dokładniej, to prawda, że kapele grające jak 30 lat temu wysyłane są na emeryturę, my się do nich nie zaliczamy, bo zawsze interesowaliśmy się rozwojem, a nie pielęgnowaniem takiej czy innej, z zasady skostniałej tradycji. – Happysad ostatnią płytą zaczął podążać, zresztą bardzo udanie, w kierunku alternatywy. – To bardzo fajna płyta. Happysad zawsze był alternatywny. Pewnie chodzi ci o to, że ich muzyka jest coraz ciekawsza. Oczywiście się z tym zgadzam. – A wy nie myślicie o nowym albumie? – Nie, ale dostaliśmy ostatnio propozycję wydania na winylu naszej pierwszej kasety „Babilon” z 1994 roku. Być może pojawi się takie wydawnictwo w nakładzie 300 sztuk. Jak mówiłem wcześniej, gramy i będziemy grać koncerty. Takie koncerty, które spełniają nasze oczekiwaR E K L A M A

To, co najciekawsze rodzi się przez przenikanie

nia na wszystkich poziomach. Właśnie dowiedzieliśmy się, że w październiku zagramy w kilku miastach. Zapowiada się bardzo ciekawie, ale na razie nie mogę zdradzić szczegółów. – A  jeśli chodzi o  Twój rozwój? – Wiesz co, ciągle nie czuję się zmęczony Hurtem, z ogromną przyjemnością spotykam się z kolegami z zespołu. Nigdy nie zastanawialiśmy się, ile czasu jeszcze ze sobą wytrzymamy, tylko poddawaliśmy się sytuacjom, które się rodziły. Wciąg dbamy o tę relację, bo to co się wydarza wspólnie jest niezwykłe. Nie wiem czy w  przypadku Hurtu ewentualne rozstanie to byłby definitywny koniec. Zobaczymy. Czasami warto zrobić sobie przerwę, żeby spojrzeć na pewne rzeczy z  dystansem i  wrócić z  wartościowymi propozycjami. A czasami jest tak, że decyzja o  końcu otwiera nowy początek. Od dwóch lat poszukiwałem pomysłu na siebie. Efektem tego jest płyta m.in. mojego nowego zespołu, który jeszcze nie ma nazwy. Jesteśmy na etapie nagrywania. Mamy już kilka piosenek, a  docelowo chcemy nagrać ich piętnaście. Finalnie, już na płycie, znajdzie się dziesięć najlepszych. Ludzie mogą być radykalnie zaskoczeni składem tej formacji, będzie to zupełnie inne granie niż Hurt, ale oczywiście pozostaniemy w  alternatywnym klimacie. Nie chcę się ścigać z zespołami granymi w  stacjach komercyjnych, nie interesują nas wyścigi. Najważniejszy jest rozwój. Rozmawiał: Tomasz Błaszkiewicz fot. Barbara Kaniewska


24

DLA DZIECI/OGŁOSZENIA

Czwartek, 10 września 2015

Zadania przygotowuje szkoła Mała Lingua w Kowalewie Pomorskim Baby Blabber wysłał wakacyjne pocztówki do wszystkich swoich przyjaciół. Narysuj, co robiłeś na wakacjach i również wyślij pocztówkę do swojego przyjaciela! MAŁA LINGUA To ogólnopolska sieć szkół języków obcych dla dzieci i młodzieży, która posiada w całej Polsce już prawie 100 oddziałów. Szkoła językowa Mała Lingua wyróżnia się autorską metodą nauczania języków obcych. Sieć Mała Lingua została wyróżniona tytułem Miejsca Odkrywania Talentów, ponieważ poza nauką języków wspiera swoich słuchaczy w rozwijaniu ich zainteresowań. Zapraszamy do poznawania świata i języków z Blabbersami w filii szkoły w Kowalewie Pomorskim!

Zapraszamy na bezpłatne lekcje pokazowe do naszej szkoły w Kowalewie Pomorskim! Termin: 15 września 17:00-18:30 Prosimy o zapisy pod numerem 502 46 32 75. Liczba miejsc jest ograniczona.

Wyœlij z komórki og³oszenie do naszych tygodników 1. Wpisz w telefonie komórkowym dowolnej sieci SMS z treœci¹ og³oszenia. Zacznij od podania prefiksu AF.CBR (og³oszenie do Tygodnika Regionu Brodnickiego CBR), AF.CWA (og³oszenie do Tygodnika Regionu W¹brzeskiego CWA), AF.CGD (og³oszenie do Tygodnika Regionu Golubsko-Dobrzyñskiego CGD), AF.CLI (og³oszenie do Tygodnika Regionu Lipnowskiego CLI). Po spacji wpisz treœæ og³oszenia. 2. Prefiks musi byæ oddzielony spacj¹ od treœci og³oszenia – jest to warunek konieczny przyjêcia og³oszenia przez system. Maksymalna liczba znaków razem z prefiksem, znakami interpunkcyjnymi i spacjami w obrêbie jednego SMS-a wynosi 160. Treœæ SMS-a nie mo¿e zawieraæ polskich znaków (¹,æ,ê,³,ñ,ó,œ,¿,Ÿ). 3. Wyœlij SMS z treœci¹ og³oszenia pod numer 74886. Koszt SMS-a to 4,92 z³ brutto (4 z³ netto plus VAT 23%).Przyk³adowa ca³oœæ powinna wygl¹daæ tak: AF.CLI (spacja) Kupie samochod, tel. 123 456 789. 4. Otrzymasz od nas potwierdzenie otrzymania SMS-a o treœci: Dziêkujemy za przes³anie og³oszenia. Redakcja CLI (CWA, CGD lub CBR). 6. Na og³oszenia do wydania czwartkowego czekamy do poniedzia³ku do godz. 24.00. 7. Jeden SMS oznacza jednorazow¹ emisjê og³oszenia. Szczegó³owy regulamin wysy³ania i publikowania og³oszeñ przez SMS dostêpny jest na stronie internetowej www.GOLUB-CGD.PL


BRODNICAâ&#x20AC;&#x201C;CBR.PL

UrzÄ&#x2026;d Gminy Osiek Osiek 85, 87-340 Tel. (56) 493 81 21 UrzÄ&#x2026;d Gminy Zbiczno Zbiczno 140, 87-305 Tel. (56) 493 93 17 UrzÄ&#x2026;d Gminy Bartniczka ul. Bartniczka 8, 87-321 Tel. (56) 493 68 10 UrzÄ&#x2026;d Gminy Ĺ&#x161;wiedziebnia Ĺ&#x161;wiedziebnia 92A, 87-335 Tel. (56) 49 384 60 UrzÄ&#x2026;d Gminy Brzozie Brzozie 50, 87-313 Tel. (56) 491 29 10 Pogotowie Ratunkowe w Brodnicyul. Wiejska 9, 87-300 Brodnica Tel. (56) 668 91 00 lub 999 Komenda Powiatowa Policji w Brodnicy ul. Zamkowa 13, 87-300 Brodnica Tel. (56) 491 42 00 lub 997 Komenda Powiatowa StraĹźy PoĹźarnej w Brodnicy ul. Sienkiewicza 23, 87-300 Brodnica Tel. (56) 495 06 00 lub 998 ZarzÄ&#x2026;d DrĂłg Powiatowych w Brodnicy ul. Wczasowa 46, 87-300 Brodnica Tel. (56) 498 28 59 Powiatowy UrzÄ&#x2026;d Pracy w Brodnicy ul. Ĺťwirki i Wigury 3, 87-300 Brodnica tel. (56) 697 06 81 UrzÄ&#x2026;d Skarbowy w Brodnicy ul. Sikorskiego 19, 87-300 Brodnica Tel. (56) 495 47 11 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Brodnicy ul. Mickiewicza 1, 87-300 Brodnica Tel. (56) 498 47 69 Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w Brodnicy ul. WesoĹ&#x201A;a 22, 87-300 Brodnica Tel. (56) 493 46 03 Miejski OĹ&#x203A;rodek Pomocy SpoĹ&#x201A;ecznej ul. Ustronie 2, 87- 300 Brodnica Tel. (56) 498 49 33

R E K LAMA

R E K LAMA

R E K LAMA

R E K LAMA

Firma PONAR oferuje: SZTACHETY AKCESORIA OGRODZENIOWE KORZYSTNE CENY NAJWYÂŻSZA JAKOĹ&#x2019;Ă&#x2020;

R E K LAMA

     

   

Pranie tapicerki auta Polerownie lakieru karoserii

Na terenie powiatu transport gratis

kom.

R E K LAMA

Wrzeszewo 29 k. Osieka

Tel. 660 35 60 50

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Gminy Bobrowo Bobrowo 27, 87-327 Tel. (56) 495 18 24

%

&'"

       

  

          

 !" # $ %&'("

# )'*'(+(', -  # . -  %/"

#

),%)))'++

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Gminy Brodnica ul. Zamkowa 13A, 87-300 Tel. (56) 494 16 12

                 !"         !  !# 

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Miasta JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie ul. GĹ&#x201A;Ăłwna 28, 87-330 Tel. (56) 697 68 00

25

 !" !#$

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Miasta GĂłrzno ul. Rynek 1, 87-320 Tel. (56) 498 92 49

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Miasta Brodnica ul. Kamionka 23, 87-300 Brodnica Tel. (56) 493 03 00

ZĹ OMOWANIE â&#x20AC;&#x201C; Autokasacja Wszystkie marki OSOBOWE- DOSTAWCZE- CIÄ&#x2DC;ĹťAROWE PĹ ACIMY NAJWIÄ&#x2DC;CEJ! ZaĹ&#x203A;wiadczenie do wyrejestrowania ODBIĂ&#x201C;R GRATIS! 510-503-510 ZatrudniÄ&#x2122; kucharza z doĹ&#x203A;wiadczeniem, 608 048 627. Tanio sprzedam dom letniskowy 58m2 wraz z tarasem zadaszonym, poddasze uĹźytkowym, piwnicÄ&#x2026; w miejscowoĹ&#x203A;ci Ĺ Ä&#x2026;czonek nad jeziorem TrÄ&#x2026;biĹ&#x201E;skim. DziaĹ&#x201A;ka 1500m2, wszystkie media, ogrodzone, zagospodarowane tel. 692462824 KamieĹ&#x201E; polny kupie w kaĹźdej iloĹ&#x203A;Ä&#x2021;, wĹ&#x201A;asny transport tel. 784 383 507 Sprzedam 15 arkuszy blachy 0,2 ocynkowanej z rozbiĂłrki telefon 781 099 975 Fiat Cinquecento 700 kolor czerwony, rok produkcji 1997, cena 550 zĹ&#x201A; tel. 721 093 235 Sprzedam samochĂłd Skoda Octavia rok produkcji 2002 , 1,9 tdi., tel. 694 199 004 WyposaĹźenie sklepu lady chĹ&#x201A;odnicze przeszklone, regaĹ&#x201A;y itp. tanio sprzedam tel. 510 061 775 Posiadam lokal (parter ) do wynajÄ&#x2122;cia w Golubiu-Dobrzyniu ok 140 m2 ogrodzony z mediami i parkingiem cena do uzgodnienia lub inne propozycje tel. 510 061 775 Sprzedam 6.80 ha ziemi w ZbĂłjnie nr. tel.601 725 147 Stowarzyszenie STOP MYĹ&#x161;LISTWU ul. Pocztowa 5 skrytka pocztowa nr 41 ChÄ&#x2122;tni do dziaĹ&#x201A;ania mogÄ&#x2026; przyĹ&#x201A;Ä&#x2026;czyÄ&#x2021; siÄ&#x2122; do nas .

R E K LAMA

OGĹ OSZENIA DROBNE

INFORMATOR Starostwo Powiatowe w Brodnicy ul. Kamionka 18, 87-300 Brodnica tel. (056) 495 08 00

OGĹ OSZENIA

Czwartek, 10 wrzeĹ&#x203A;nia 2015

kom. 692 980 805

kom. 795 442 745

Lista placĂłwek, w ktĂłrych przyjmowane sÄ&#x2026; darmowe ogĹ&#x201A;oszenia drobne 1. Bartniczka â&#x20AC;&#x201C; Lewiatan â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczy DELIKATES PLUS ul. Brodnicka 13 2. Bobrowo â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy BoĹźena Irwan 3. Brodnica â&#x20AC;&#x201C; KsiÄ&#x2122;garnia Teresa GoĹ&#x201A;Ä&#x2122;biewska ul. Hallera 3/5 4. Brodnica â&#x20AC;&#x201C; Redakcja CBR ul. 18 Stycznia 36 B 5. Brzozie â&#x20AC;&#x201C; PPHU EDAM Adam Nisgorski â&#x20AC;&#x201C; Sklep Groszek 6. GĂłrzno â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy KODI ul. Rynek 12 7. JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie â&#x20AC;&#x201C; Salon Prasowy ul. GĹ&#x201A;Ăłwna 29 8. JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie â&#x20AC;&#x201C; Salon Prasowy ul. Kolejowa 7a 9. Osiek â&#x20AC;&#x201C; Sklep WielobranĹźowy FART Halina JÄ&#x2122;tczak 10. Ĺ&#x161;wiedziebnia â&#x20AC;&#x201C; Kiosk Handlowy Renata SmoleĹ&#x201E;ska 11. Zbiczno â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy Lidia Kendziorska, Joanna Ludwiczak Zbiczno 157

kom.


26

SPOĹ ECZEĹ&#x192;STWO

Miasto tworzy LGD

Brodnica Magistrat chce wĹ&#x201A;Ä&#x2026;czyÄ&#x2021; spoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;Ä&#x2021; do dziaĹ&#x201A;ania i rozwoju lokalnego poprzez stworzenie lokalnej grupy. Pierwsze spotkanie juĹź 15 wrzeĹ&#x203A;nia spoĹ&#x201A;ecznych mieszkaĹ&#x201E;cĂłw Brodnicy, przeciwdziaĹ&#x201A;ania spoĹ&#x201A;ecznemu i zawodowemu wykluczeniu osĂłb i  rodzin, aktywizacja dzieci i  mĹ&#x201A;odzieĹźy, dziaĹ&#x201A;ania wspierajÄ&#x2026;c rozwĂłj i  integracjÄ&#x2122; spoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;ci lokalnej miasta. RozwĂłj lokalny kierowany przez spoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;Ä&#x2021; bÄ&#x2122;dzie realizowany poprzez powoĹ&#x201A;anie na okreĹ&#x203A;lonym terytorium Lokalnej Grupy DziaĹ&#x201A;ania. W jej skĹ&#x201A;ad wejdÄ&#x2026; przedstawiciele trzech sektorĂłw: wĹ&#x201A;adz publicznych, lokalnych partnerĂłw spoĹ&#x201A;ecznych i  gospodarczych, mieszkaĹ&#x201E;cĂłw. W  latach 2014-2020 lokalne grupy dziaĹ&#x201A;ania powstajÄ&#x2026; takĹźe w  miastach. LGD to stowarzyszenie, ktĂłre utworzÄ&#x2026; organizacje pozarzÄ&#x2026;dowe, przedsiÄ&#x2122;biorcy i  gmina â&#x20AC;&#x201C; to realne, miÄ&#x2122;dzysektorowe partnerstwo z  udziaĹ&#x201A;em max. 49 proc. kaĹźdego z sektorĂłw. Miejskie LGD korzystaÄ&#x2021; bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; ze Ĺ&#x203A;rodkĂłw Europejskiego Funduszu SpoĹ&#x201A;ecznego, by realizowaÄ&#x2021; uĹźytecznie spoĹ&#x201A;eczne przedsiÄ&#x2122;wziÄ&#x2122;cia projektowe, przygotowane przez mieszkaĹ&#x201E;cĂłw i  ich organizacje. By tÄ&#x2122; szansÄ&#x2122; dobrze wykorzystaÄ&#x2021; po-

RehabilitujÄ&#x2026; dzieci

Brodnickie centrum rehabilitacji ruszyĹ&#x201A;o z nowÄ&#x2026; jej formÄ&#x2026;. Organizowane sÄ&#x2026; turnusy rehabilitacyjne dla dzieci.

R E K LAMA

Po raz pierwszy turnus rehabilitacyjny odbyĹ&#x201A; siÄ&#x2122; w dniach 10 â&#x20AC;&#x201C; 21 sierpnia. Uczestnikami byĹ&#x201A;a czwĂłrka dzieci z  Brodnicy i  powiatu brodnickiego w  wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym z róşnymi

zaburzeniami rozwojowymi. â&#x20AC;&#x201C; Turnus trwaĹ&#x201A; dwa tygodnie, w tym 10 dni Ä&#x2021;wiczeĹ&#x201E; - mĂłwi Malwina JeĹźewska koordynator ds. turnusĂłw. â&#x20AC;&#x201C; KaĹźdego dnia dzieci miaĹ&#x201A;y 5 godzin zajÄ&#x2122;Ä&#x2021; indywidualnych, w sesjach trwajÄ&#x2026;cych od 30 do 90 minut oraz zajÄ&#x2122;cia grupowe. W tym czasie poddawane byĹ&#x201A;y intensywnej rehabilitacji, a zajÄ&#x2122;cia dobierane byĹ&#x201A;y indywidualnie do potrzeb kaĹźdego uczestnika w  taki sposĂłb by uzyskaÄ&#x2021; maksymalnÄ&#x2026; poprawÄ&#x2122; sprawnoĹ&#x203A;ci. ZajÄ&#x2122;cia z  jakich korzystaĹ&#x201A;y dzieci to np.: masaĹźe, zabiegi fizykoterapii, Ä&#x2021;wiczenia w  kombinezonie Shera Suit, Ä&#x2021;wiczenia na sali gimnastycznej, terapia rÄ&#x2122;ki, hipoi  dogoterapia, zajÄ&#x2122;cia na basenie

MIEJSCE NA TWOJÄ&#x201E; REKLAMÄ&#x2DC;

ZADZWOĹ&#x192; tel. 662 061 355

trzebny jest wspĂłlnie wypracowany przez partnerĂłw wspĂłĹ&#x201A;pracy plan â&#x20AC;&#x201C; strategia rozwoju, ktĂłrÄ&#x2026; przygotowywaÄ&#x2021; bÄ&#x2122;dzie powstajÄ&#x2026;ca Lokalna Grupa DziaĹ&#x201A;ania. Do 11 wrzeĹ&#x203A;nia moĹźna skĹ&#x201A;adaÄ&#x2021; w UrzÄ&#x2122;dzie Miejskim deklaracje zaangaĹźowania (pokĂłj 203 lub jej skan na adres e-mail: mtredowska@ brodnica.pl, isugalska@brodnica. pl). Deklaracje moĹźna pobraÄ&#x2021; na stronie internetowej magistratu. 15-go wrzeĹ&#x203A;nia o godzinie 16:00 w UrzÄ&#x2122;dzie Miejskim w Brodnicy ma siÄ&#x2122; odbyÄ&#x2021; spotkanie zaĹ&#x201A;oĹźycielskie, na ktĂłrym powoĹ&#x201A;ane zostanie LGD. Zainteresowane organizacje pozarzÄ&#x2026;dowe, ktĂłre chcÄ&#x2026; przystÄ&#x2026;piÄ&#x2021; do LGD na spotkanie 15-go wrzeĹ&#x203A;nia muszÄ&#x2026; przygotowaÄ&#x2021; uchwaĹ&#x201A;Ä&#x2122; organu uprawnionego do podejmowania decyzji o przystÄ&#x2026;pieniu do LGD. â&#x20AC;&#x201C; Zapraszamy do wĹ&#x201A;Ä&#x2026;czenia siÄ&#x2122; w  ten partycypacyjny proces wszystkie III sektory naszego miasta, by oddolnie budowaÄ&#x2021; LokalnÄ&#x2026; GrupÄ&#x2122; DziaĹ&#x201A;ania Miasta Brodnicy â&#x20AC;&#x201C; dodaje Adam Kalisz z brodnickiego magistratu. Tekst (naĹ&#x201A;) oraz zajÄ&#x2122;cia grupowe. Dodatkowo prowadzona byĹ&#x201A;a terapia logopedyczna, pedagogiczna i  psychologiczna. â&#x20AC;&#x201C; Wszyscy uczestnicy objÄ&#x2122;ci byli opiekÄ&#x2026; pediatrycznÄ&#x2026; â&#x20AC;&#x201C; dodaje Malwina JeĹźewska. â&#x20AC;&#x201C; Dla rodzicĂłw, Centrum Rehabilitacji Novamed, rĂłwnieĹź przygotowaĹ&#x201A;o specjalnÄ&#x2026; ofertÄ&#x2122;. ByĹ&#x201A;y zabiegi aromaterapii, masaĹźe, zabiegi fizykoterapii oraz rowery wodne. W tym czasie dzieci pozostawaĹ&#x201A;y pod fachowÄ&#x2026; opiekÄ&#x2026; personelu. Z  przebiegu turnusu zadowoleni byli wszyscy: dzieci, ich rodzice oraz terapeuci. Turnus zakoĹ&#x201E;czyĹ&#x201A; siÄ&#x2122; w miĹ&#x201A;ej i serdecznej atmosferze. Trwa juĹź kolejny turnus rozpoczÄ&#x2026;Ĺ&#x201A; siÄ&#x2122; 7 wrzeĹ&#x203A;nia a  nastÄ&#x2122;pny planowany jest na 5 paĹşdziernika. Zapisy oraz wszelkie informacje moĹźna uzyskaÄ&#x2021; osobiĹ&#x203A;cie w  Centrum Rehabilitacji Novamed przy ul. Wczasowej 1b w Brodnicy lub telefonicznie pod nr tel. 566498687. Tekst (naĹ&#x201A;) Fot. nadesĹ&#x201A;ane

R E K LAMA

Miasto Brodnica zaprasza na spotkanie poĹ&#x203A;wiÄ&#x2122;cone zastosowaniu metody rozwoju lokalnego kierowanego przez spoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;Ä&#x2021; (RLKS) oraz zainicjowaniu utworzenia Stowarzyszenia Lokalna Grupa DziaĹ&#x201A;ania Miasta Brodnicy. â&#x20AC;&#x201C; Na spotkanie zapraszamy brodnickie organizacje pozarzÄ&#x2026;dowe, podmioty publiczne, przedsiÄ&#x2122;biorcĂłw oraz mieszkaĹ&#x201E;cĂłw zainteresowanych aktywnÄ&#x2026; dziaĹ&#x201A;alnoĹ&#x203A;ciÄ&#x2026; na rzecz miasta Brodnicy i udziaĹ&#x201A;em w kierowaniu rozwojem lokalnym Brodnicy â&#x20AC;&#x201C; informuje Adam Kalisz z wydziaĹ&#x201A;u informacji. RozwĂłj Lokalny Kierowany przez SpoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;Ä&#x2021; (RLKS) jest narzÄ&#x2122;dziem sĹ&#x201A;uĹźÄ&#x2026;cym wĹ&#x201A;Ä&#x2026;czeniu obywateli na szczeblu lokalnym w  inicjowanie i  realizacjÄ&#x2122; dziaĹ&#x201A;aĹ&#x201E; na rzecz rozwoju lokalnego. Idea RLKS zakĹ&#x201A;ada, Ĺźe to obywatele diagnozujÄ&#x2026;, planujÄ&#x2026; i  realizujÄ&#x2026; dziaĹ&#x201A;ania na rzecz swojej spoĹ&#x201A;ecznoĹ&#x203A;ci â&#x20AC;&#x201C; rozwĂłj jest wiÄ&#x2122;c stymulowany przez obywateli w sposĂłb oddolny. RLKS to konkretna metoda i przestrzeĹ&#x201E; do dziaĹ&#x201A;ania i wspĂłĹ&#x201A;pracy na rzecz rozwiÄ&#x2026;zywania problemĂłw Brodnica

BRODNICAâ&#x20AC;&#x201C;CBR.PL

Czwartek, 10 wrzeĹ&#x203A;nia 2015

    $-'.*&/01-0234.1%

                !!  "  #$%&'()*%+ *, "    !"#$$$%!"&!'(%

 

     

Brodnica

Regaty osĂłb niepeĹ&#x201A;nosprawnych

Od 2004 roku niepeĹ&#x201A;nosprawni uczestnicy z Warsztatu Terapii ZajÄ&#x2122;ciowej w Brodnicy aktywnie uczestniczÄ&#x2026; w spartakiadach Ĺźeglarskich organizowanych przez zaprzyjaĹşnionÄ&#x2026; placĂłwkÄ&#x2122; z  Pucka. W  tym roku teĹź pĹ&#x201A;ywali. W  dniach od 28 â&#x20AC;&#x201C; 30 sierpnia grupa naszych Ĺźeglarzy pod opiekÄ&#x2026; terapeutĂłw i  kierownik braĹ&#x201A;a udziaĹ&#x201A; w XI Spartakiadzie. Godnie reprezentowali nas: Ĺ ukasz Migdalski, Tomasz Przybicki, Wojciech Rafalski i  Ĺ ukasz Beiger. OpiekÄ&#x2026; i pomocÄ&#x2026; otaczali:ich Barbara TuptyĹ&#x201E;ska, Danuta SzymaĹ&#x201E;ska, Anna GĹ&#x201A;owacka, Bogdan KusiĹ&#x201E;ski. Kierownik WTZ w Pucku Janusz Gilosewicz wraz z RadÄ&#x2026; ProgramowÄ&#x2026; WTZ w Pucku juĹź XI raz stanieli na wysokoĹ&#x203A;ci zadania. Spartakiada byĹ&#x201A;Ä&#x2026; nie tylko przygodÄ&#x2026;, ale rĂłwnieĹź sprawdzeniem umiejÄ&#x2122;tnoĹ&#x203A;ci zdobytych przez niepeĹ&#x201A;nosprawnych w  procesie terapii, ktĂłry trwa juĹź XVIII lat. W  parku linowym pokonaÄ&#x2021; trzeba byĹ&#x201A;o liczne przeszkody, z  ktĂłrymi uporali siÄ&#x2122; nie tylko niepeĹ&#x201A;nosprawni, ale rĂłwnieĹź opiekunowie. Tradycyjnie byĹ&#x201A;o

pĹ&#x201A;ywanie na ĹźaglĂłwkach pod okiem wykwalifikowanych sternikĂłw oraz spĹ&#x201A;yw na trasie : Jezioro Ĺťarnowieckie â&#x20AC;&#x201C; Rzeka PiaĹ&#x203A;nica â&#x20AC;&#x201C; Morze BaĹ&#x201A;tyckie. Nasi niepeĹ&#x201A;nosprawni wykazali tam swoje umiejÄ&#x2122;tnoĹ&#x203A;ci. Nie brakowaĹ&#x201A;o dobrej zabawy, zdrowej rywalizacji oraz upominkĂłw. Uczestnicy otrzymali medale, statuetkÄ&#x2122;, dyplomy, drobne nagrody rzeczowe, a dla placĂłwki mikrofalĂłwkÄ&#x2122; oraz dzbanek elektryczny. Kierownik WTZ Barbara TuptyĹ&#x201E;ska wraz z RadÄ&#x2026; ProgramowÄ&#x2026; skĹ&#x201A;ada serdeczne podziÄ&#x2122;kowanie organizatorom oraz niepeĹ&#x201A;nosprawnym oraz opiekunom, ktĂłrzy juĹź po raz kolejny dali dowĂłd, Ĺźe proces terapii w  naszej placĂłwce jest realizowany na bardzo wysokim poziomie. Tekst (naĹ&#x201A;)

Harcerze zapraszajÄ&#x2026; Komenda Hufca Brodnica serdecznie zaprasza na Zlot Hufca ZHP Brodnica z okazji 95 â&#x20AC;&#x201C; lecia Hufca Brodnica, ktĂłry odbÄ&#x2122;dzie siÄ&#x2122; w dniach 11-13.09.2015r. w siedzibie Hufca przy ul. Nad DrwÄ&#x2122;cÄ&#x2026; 30. Harmonogram Zlotu: 11 wrzeĹ&#x203A;nia godz. 16:30 Dom Harcerza, ul. Nad DrwÄ&#x2122;cÄ&#x2026; 30 zĹ&#x201A;oĹźenie kwiatĂłw pod tablicÄ&#x2026; upamiÄ&#x2122;tniajÄ&#x2026;cÄ&#x2026; miejsce kaĹşni wielu mieszkaĹ&#x201E;cĂłw miasta i powiatu w latach 1939-1945, godz. 16:45 przemarsz ulicami miasta do BDK, ul. Przykop 43, godz. 17:00 rozpoczÄ&#x2122;cie gali z  okazji 95-lecia Hufca ZHP Brodnica, godz. 21:00 ognisko obrzÄ&#x2122;dowe przy Domu Harcerza, ul. Nad DrwÄ&#x2122;cÄ&#x2026; 30 12 wrzeĹ&#x203A;nia godz. 10:00 Brodnicki Dom Kultury Festiwal Piosenki Harcerskiej, Turystycznej i ŝeglarskiej, godz. 19:00 DuĹźy Rynek Koncert harcerski, wrÄ&#x2122;czenie nagrĂłd laureatom Festiwalu. (naĹ&#x201A;)

BRODNICA â&#x20AC;&#x201A; Uczcili pamiÄ&#x2122;Ä&#x2021; bohaterĂłw 1 wrzeĹ&#x203A;nia przy Pomniku WdziÄ&#x2122;cznoĹ&#x203A;ci w Brodnicy brodniczanie i  mieszkaĹ&#x201E;cy powiatu brodnickiego uczcili pamiÄ&#x2122;Ä&#x2021; ofiar i bohaterĂłw II wojny Ĺ&#x203A;wiatowej. Pierwszego wrzeĹ&#x203A;nia pod brodnickim Pomnikiem WdziÄ&#x2122;cznoĹ&#x203A;ci miaĹ&#x201A;y miejsce

obchody 76 rocznicy wybuchu II wojny Ĺ&#x203A;wiatowej. Pod pomnikiem pojawiĹ&#x201A;a siÄ&#x2122; kompania honorowa IV Brodnickiego PuĹ&#x201A;ku Chemicznego, Miejska Orkiestra DÄ&#x2122;ta, wĹ&#x201A;odarze, politycy oraz delegacje z kwiatami. (cr)


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

fotorelacja    27

Zapachniało średniowieczem

GÓRZNO Mieszkańcy miasta i okolic uroczyście obchodzili 690. rocznicę utworzenia w Górznie parafii. Jubileusz ten świętowano nie tylko w kościele. Był festyn o tematyce średniowiecznej, na którym m. in. pokazano inscenizację sprowadzenia do Górzna bożogrobców Uroczystości zorganizowane wspólnie przez proboszcza górznieńskiej parafii ks. Stefana Maliszewskiego i władze Górzna rozpoczęto na rynku, z  którego pochód mieszkańców, prowadzony przez postacie rodem z mediewaliów, przeszedł do kościoła pw. Podwyższenia Krzyża św. Średniowieczne postaci to członkowie grup rekonstrukcyjnych „Sarmackie dziedzictwo” z  Bydgoszczy, „Zakon Dobrzyńców” z  Krakowa oraz „Bractwo Rycerskie” z  Rypina pod wodzą dyrektora tamtejszego muzeum Andrzeja Szalkowskiego. Po wizycie w  kościele, który jest ostatnim widocznym znakiem pobytu miechowitów w  mieście, barwny korowód przemieścił się z powrotem na rynek. Tu na przybyłych czekały kramy i warsztaty sukienniczy, garncarski, kowalski i wiele innych. Zwiedzając stragany posłuchać można było muzyki dawnej. Zwieńczeniem festynu w  klimacie średniowiecza była inscenizacja osadzenia w  Górznie Zakonu Bożogrobców, w  wykonaniu członków grup rekonstrukcyj-

nych. – Muzyka, którą tu słychać, tworzy odpowiedni klimat, lepiej można poczuć atmosferę tamtych dni – mówi Aldona Stefańska. – Mam nadzieję, że kiedyś uda się tu przeprowadzić gruntowne badania archeologiczne, dzięki którym będziemy wiedzieli więcej na temat tego, jak Górzno wyglądało w średniowieczu. – Oby więcej takich imprez i to nie tylko w Górznie – dodaje Krystyna Kalinowska. – Dzieciaki mają zabawę, a starsi mogą się czegoś ciekawego dowiedzieć. Następnego dnia odbyły się uroczystości kościelne. Parafię odwiedził biskup Andrzej Suski. Historia Górzna jest nierozerwalnie związana z  Zakonem Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego, zwanych też w  Polsce miechowitami lub bożogrobcami. Początki działalności zakonu na terenie miasta związane są z założeniem parafii przez biskupa płockiego Floriana w jego dobrach w Górznie. Prowadzenie jej w 1325 roku biskup zlecił właśnie temu

zgromadzeniu zakonnemu. Dwa lata później wystawiono pierwszy akt lokacyjny dla miasta. Bezpośrednio po lokacji miasta wójt Teodoryk ofiarował zakonowi połowę dochodów z młyna, a  od sołtysa Szczutowa otrzymali połowę dochodów z karczmy, ponadto każdy kościół wzniesiony w parafii górznieńskiej miał podlegać zakonowi. Na przestrzeni wieków zakon, jak i  miasto przeżywało wzloty i upadki. W pierwszej połowie XVII w. w  parafii były już 3 kościoły, ale potem przyszły zarazy, wojny i  pożary, po tych przejściach tak miasto, jak i parafia chyliły się ku upadkowi (bywały okresy w  których Górzno było prawie całkowicie wyludnione). Murowany kościół bożogrobców, który stoi tu jak pomnik ich pamięci, został wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w. Ostatnim miechowitą górznieńskim był prepozyt Eustachy Caliński, zmarły w  1830 roku. Był on ostatnim przedstawicielem tego zgromadzenia na ziemi dobrzyńskiej.

Burmistrz Górzna Tomasz Kinicki i dyrektor rypińskiego muzeum Andrzej Szalkowski powitali zgromadzonych

Barwny korowód udał się z powrotem na rynek

Tekst i fot. (magbet)

Uwagę dzieci przyciągnął warsztat kowalski

Mieszkańcy Górzna i okolic przybyli, by wspólnie świętować jubileusz ważny dla miasta i parafii

Inscenizacja przybycia bożogrobców do Górzna

Andrzej Szalkowski (po lewej w stroju z epoki) interesująco opowiadał o historii

Mieszkańcy Górzna mieli okazję dowiedzieć się czegoś o przeszłości swojego miasta


28

HISTORIA

Pałac w Jajkowie

GMINA BRZOZIE To była jedna ze zgrabniejszych budowli dworskich jakie kiedykolwiek powstały na terenie powiatu brodnickiego. Choć stała tylko niespełna 19 lat, to właśnie ona, a właściwie – on – pałac, ustalił status wsi, jako lokalnego ośrodka, mikroregionu, gdzie skupiało się życie gospodarcze, towarzyskie, kulturowe. Wszak również taką funkcję pełniły siedziby rodów gospodarujących i władających znacznym obszarem, zaś majątek Abramowskich obejmował dobra ziemskie na trzech wsiach: Jajkowie, Kantyle i Świeciu Tak się już złożyło, że momentami skomplikowaną historię naszej małej ojczyzny zamkniętej dziś granicami powiatu tworzyli przedstawiciele głównie dwóch nacji: Polacy i Niemcy. Wbrew temu co można wysnuć ze skrótowej Wielkiej Historii, z natury rzeczy posługującej się ogólnikami, „prztykającej” datami, owo współtworzenie przez 700 lat wcale nie polegało jedynie na okładaniu się kułakiem, a były całe długie okresy dobrej zgody. Jak zwykle wiele (bo nie wszystko) zależało od rozsądku „miejscowych ludzi” i tego czy potrafili panować nad emocjami, zachować dystans wobec różnych „politycznych trucizn”. Niewątpliwie taką postawę reprezentowali przedstawiciele starego pruskiego rodu Abramowskich herbu Półksiężyc. Żeby nie odwoływać się zbyt daleko w czasie, to napiszę jedynie, że pod Brodnicę przyszli z rodowego majątku Stenkendorf (leżącego między Iławą, a Ostródą), dziś małej wsi zwanej po polsku Stanowo. Tam właśnie w XVIII wieku protoplasta tej gałęzi rodu wybudował wspania-

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

ły, zdecydowanie górujący nad okolicą pałac o białych murach, z charakterystycznymi dwiema wysmukłymi, oszczędnie, lecz klasycznie zdobionymi wieżami. Prowadził do niego szeroki podjazd, od wczesnej wiosny, do późnej jesieni tonący w cudownej ferii kolorowych kwiatów, posadzonych tuż przy kamiennych krawężnikach i wylewających się z potężnych donic. Nad głównym wejściem witał gości sporych rozmiarów relief herbowy – znak godności gospodarzy… Po wielu zabiegach udało mi się w końcu zdobyć trzy archiwalne zdjęcia tego obiektu. Jego niezwykle elegancka sylweta bardzo utkwiła mi w pamięci, toteż gdy jakiś czas później oglądałem radziecki film propagandowy ukazujący zdobywanie Prus Wschodnich przez Armię Czerwoną pt. „W łogowie zwieria” (tłumaczony jako „W legowisku bestii”) nagle, ze zdumieniem dostrzegłem kilkunastosekundowe ujęcie właśnie pałacu Abramowskich w Stenkendorf! Był wówczas w pełnej krasie i widać, że Rosjanie zajęli go niemal w idealnym stanie. Pałac pe-

łen był wspaniałych mebli, dzieł sztuki… Czerwonoarmiści spalili go wiosną 1946 roku, po pijackiej bibie, o której dwóch starych mieszkańców Stanowa opowiedziało mi trzy lata temu siedząc na ruinie tegoż. Dziś, jedyną ozdobą wsi jest zdziczały park podworski, który wypuściwszy przed siebie oszalałe wolnością kłębowisko zieleni litościwie przykrył nędzne resztki fundamentów ongiś pysznego dworu. Czasem tylko w trawie błyśnie ułamek kolorowego szkiełka z pałacowego okna… Nowy dziedzic pod Brodnicą W 1845 roku mieszkający tu August Abramowski (jego żona Karolina z domu Frymm była Polką, pochodziła z Warszawy) postanowił odstąpić pałac bratu, zaś samemu przenieść się w inne strony, choć niezbyt daleko od dotychczasowych. Zrobił to w dość oryginalny sposób, a mianowicie kupił około 250 hektarów lasu koło wsi Świecie nad Drwęcą. Zaraz po tym sprowadził drwali i kazał niemal cały ten las… wyciąć, a uzyskane drewno sprzedał. Za zdobyte w ten sposób pieniądze, w 1855 roku kupił w Jajkowie ziemię należącą ongiś do majątku królewskiego (potem sołectwa) i wiele gruntów chłopskich. Już w roku 1869 majątek liczył 2910 mórg, 18 domów i gorzelnię parową. Zamieszkiwało go 183 mieszkańców. Do tego trzeba dodać dobra Kantyła liczące 158 hektarów. Jednak August Abramowski wcale się tym nie zadowolił i skupował dalej. Tuż pod koniec XIX wieku, gdy całe dobra, tytułem dziedzictwa przejmował Paul Abramowski (syn) majątek Jajkowo liczył 713,24 hektara, w tym 418,80 ha gruntów ornych, 38,47 ha łąk, 25,58 ha pastwisk; 201,72 ha lasów; 20,80 ha nieużytków (drogi, podwórza itp.) i 7,87 ha wód. Pod czujnym okiem dziedzica majątek kwitł, lecz Paul wciąż mieszkał w Stenkendorf, gdzie ożenił się z pochodzącą

także ze starego pruskiego rodu, ponoć zjawiskowej urody Gertrudą von Pieschel. Do Jajkowa (wówczas nazywanego także Hoheneck) po prostu dojeżdżał, zaś cała rodzina latem przenosiła się na drewniane pokoje przejętego tu po poprzednikach skromnego dworu. Warto tu podkreślić, iż Abramowscy doskonale mówili po polsku i nie stronili od interesów z Polakami. Nigdy nie byli zamieszani w jakieś niejasne interesy, zawsze uczciwie płacili wszelkie należności, nie ma wiadomości, aby kiedykolwiek dyskryminowali ludzi ze względu na wiarę (sami byli wyznania ewangelickiego), narodowość, czy z jakiegokolwiek innego powodu, za co zresztą otaczał ich dość powszechny szacunek, oraz dobre wspomnienie aż do dziś. Dwa lata przed śmiercią pana Ericha dostałem od niego list, w którym między innymi opisał też pewną charakterystyczną historię. Otóż w połowie lat 20 Abramowscy ściągnęli z głębi Niemiec guwernantkę do swoich dzieci. Matka Ericha - Elżbieta najprawdopodobniej nie wpisała w zapotrzebowaniu, iż powinna to być ewangeliczka. Pani, która przyjechała okazała się kompetentną nauczycielką, tyle, że wyznania katolickiego (a przecież w obowiązki wchodziła także nauka religii). Elżbieta Abramowska całą sytuację przyjęła z najwyższym spokojem, oświadczając, iż wobec tego ona sama będzie swoje dzieci uczyła religii według zasad protestantów, natomiast guwernantka ma się skupić wyłącznie na przedmiotach ogólnokształcących. Pałac Na początku XX wieku, Paul Abramowski postanowił wybudować w Jajkowie wystawny, godny materialnej pozycji właścicieli pałac. O projektancie wiemy tylko tyle, że przybywał z Torunia. Prawdopodobnie był to ktoś z nowej generacji architektów, ponieważ w planie budowlanym przewidział pomieszczenia na dość nowatorskie urządzenia ( m.in. stacja akumulatorów zbiornik wody itp.), no i nie zaproponował ówcześnie jeszcze wszechwładnie panującego romantycznego ceglanego neogotyku. Stary dziedzic nie dokończył dzieła, bo zmarł w 1918 roku, zaś dalsze prace poprowadzono pod okiem wdowy i syna – Ericha (seniora). Budowla była gotowa jeszcze przed 1920 rokiem. Czterospadowy dach, kryty dachówką, mansardowy (czyli łamany, pozwalający wykorzystać poddasze) nad częścią południową wieńczył bryłę o bogatej architekturze. Całość była otynkowana, wyposażona w okna o różnej wielkości i różnych kształtach, choć w całości tworzących harmonię. Na

piętrze, gdzie znajdowały się sypialnie i pokoje rozmaitego przeznaczenia (od reprezentacyjnych, po gabinety) okna wyposażono w okiennice. Na dole reprezentacyjny salon. Jak wspominał Erich Junior – „Często bywało, że w wakacje siadało nas do stołu od 15 do 18 osób, lub więcej”. Wejście znajdowało się w portalu kolumnowym od strony zachodniej. To, przed nim – jak wspominał zmarły 26 grudnia 2014 roku Erich Abramowski – według starego pomorskiego obyczaju, każdego Sylwestra 14 fornali „pękało z batów”, aby przegnać całe zło mijającego roku. Tuż pod dachem zamontowano potężny zbiornik na wodę, do którego – w razie potrzeby – obsługa pompowała ją przy pomocy konnego kieratu. Północno-zachodni narożnik pałacu zdobiła zgrabna, czterokondygnacyjna, ośmioboczna wieża (jakieś nawiązanie do brodnickiej wieży zamkowej?) zakończona łamanym dachem. Wyglądając przez niewielkie okienka umieszczone tuż pod szczytem można było zachwycić się widokiem na okolicę i majątek Abramowskich. Zadbano nie tylko o piękno architektury (ja na zamieszczonych rycinach), lecz także o rozmaite, wówczas bardzo nowoczesne wygody. Budynek wyposażono w centralne ogrzewanie, oraz elektryczne światło (agregat i stacja akumulatorów były w gorzelni parowej wzniesionej jeszcze przed 1869 rokiem) każdego wieczoru rozświetlające kilkanaście pomieszczeń budowli. Również przestrzeń wokół pałacu zaaranżowano w sposób bardzo przemyślany. Gorzelnię od pobliskiego terenu przydomowego oddzielały dwie duże fontanny. Był też pięknie zaaranżowany park, z alejami, ozdobnymi kępami krzewów, drzewami, niewielką konstrukcją z wiszącym gospodarskim dzwonem, obsługiwanym przez stróża Kopańskiego. Spiżowy głos wyznaczał godziny pracy… Wszystko skończyło się 2 rankiem września 1939 roku. W ferworze walk z dywersantami jeden z polskich oddziałów wpadł do Jajkowa (cała rodzina przebywała wówczas u krewnych w Stenkendorf). Żołnierze nie chcieli słuchać wyjaśnień administratora Jana Rebe tylko oblali zabudowania benzyną, po czym spalili pałac, a wraz z nim jedenaście innych obiektów gospodarczych. To był koniec dworskiego majątku Hoheneck- Jajkowo.... Gdy 25 września 1939 roku Abramowscy wrócili do majątku i zobaczyli zgliszcza Erich senior podjął decyzję, że nie odbuduje pałacu. Dziś pozostał już tylko w gasnącym wspomnieniu i legendzie. Piotr Grążawski


BRODNICA–CBR.PL

HISTORia    29

Czwartek, 10 września 2015

Z brodnickiego lamusa

POWIAT BRODNICKI Początek września przed laty zaowocował w różne wydarzenia. Jakie? Przedstawiamy je w naszym lamusie

1 września 1921 roku, w Brodnicy odbyło się uroczyste uhonorowanie króla kurkowego. Zawody Bractwa Strzeleckiego odbyły się dzień wcześniej, a  po raz pierwszy od wybuchu I wojny światowej. Pierwszym królem kurkowym został Niemiec, restaurator Zwirner. 1 września 1937 roku, w Jabłonowie wybuchł groźny pożar. Ogień, o 3.30 nad ranem pojawił się w kuźni mistrza kowalskiego Paczkowskiego i  momentalnie objął kilka zabudowań jego posesji, zagrażając sąsiednim. Mimo tego, iż strażacy ochotnicy zbiegli się na miejsce dość szybko, to nie bardzo mieli czym gasić, ponieważ w pobliżu nie było żadnych źródeł wody poza mało wydajną studnią. Właściciele koni, którzy byli zobowiązani do podstawie-

Niemcy na rowerach

nia ich w celu zaciągnięcia gdzie trzeba miejskich beczkowozów albo spóźnili się znacznie, lub nie stawili się wcale i fertyk! To, że nie doszło do większej tragedii należy zawdzięczać głównie bezwietrznej pogodzie i  szczęśliwym zbiegom okoliczności. Cały ten wypadek wywołał dyskusję o konieczności ustawienia w mieści hydrantów i innych zabezpieczeń p.poż. 2 września 1897 roku, w  Brodnicy. Północne Towarzystwo Elektryczności kupiło od restauratora Zwirnera obszar wielkości pół morgi, z  przeznaczeniem go na budowę tzw. „zakładu elektrycznego” (elektrowni miejskiej). Po dłuższych targach ustalono cenę sprzedaży na 1500 marek, co było wówczas bardzo wysoka kwotą. 3 września 1928 roku, w  Brodnicy rozpoczęła działalność tzw. „zimowa szkoła rolnicza”. Nauka w  niej trwała od 3 września do 31 marca, zaś potem uczniowie udawali się na praktykę do gospodarstw swoich rodziców. Opłata za naukę wynosiła 40 złotych (za każdy rok), które można było rozłożyć na raty. 4 września 1921 roku, w Jabłonowie policja aresztowała herszta grupy przemytników niejakiego Oswalda Koha, mieszkańca Lipinek. Oficjalnie Koh prowadził firmę kupiecką mająca swoje przedstawicielstwa w  Jabłonowie, Brodnicy i  Lipinkach,

ale naprawdę dobre pieniądze zarabiał kierując szajką przemytników różnych towarów do Niemiec i zurück. 5 września 1995 roku, w Brodnicy odbyło się spotkanie władz miasta z wojewodą toruńskim Bernardem Kwiatkowskim w sprawie budowy nowego wału (i  stosownej infrastruktury odwadniającej) zabezpieczającego osiedle Gdynia przed corocznymi wylewami Drwęcy. W  oficjalnym komunikacie podano, że „przyczyną wylewów rzeki jest obniżenie pod koniec lat 60 XX wieku poziomu jeziora Jeziorak, które swe wody rzeką Iławką wprowadza do Drwęcy. Powoduje to coroczne, zwłaszcza w  okresie roztopów zalewanie działek i  posesji osiedla Gdynia. Istniejący wał nie spełnia swej roli. Jest zbyt krótki i ma za nisko posadowiona koronę”. 7 września 1939 roku, do miasta dotarły pierwsze niemieckie patrole wojskowe. Nie napotkały żadnego oporu. Miejscowi Niemcy zgotowali im gorące powitanie. Wręczali kwiaty, częstowali jedzeniem, zapraszali na kwatery. Dość niespodziewanie w  mieście pojawiły się flagi ze swastyką. 8 września 1946 roku, o godzinie 4 nad ranem oddział Narodowych Sił Zbrojnych zajął Bobrowo. Leśni ostrzelali posterunek MO, z  którego żaden milicjant nie wystawił nosa, a  następnie w  miejscowej spółdzielni zaopatrzyli się w  żywność oraz ukarali chłostą donosiciela bezpieki. Wycofali się bez najmniejszych strat, zaś pościg zarządzony dopiero w południe przez brodnicki Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa niczego nie wskórał. 9 września 1938 roku, delegacja oficerów i podoficerów 18 pułku ułanów pomorskich (wśród których był mój wuj wachmistrz A. Rumiński) dokonała uroczystego pobrania ziemi z Brodnicy. Do specjalnej urny wsypano nieco ziemi z miasta i okolic Wichulca, czyli z miejsc, gdzie w czasie bolszewickiej inwazji walczyli ułani. Urna, wraz z  innymi zawierającymi podobna pamiątkę z  innych pobojowisk miała się znaleźć w  specjalnym pomieszczeniu pomnika jazdy polskiej, jaki miał powstać w Grudziądzu. 10 września 1926 roku, w  brodnickim więzieniu (dziś klasztor franciszkanów) przebywało 100 więźniów, w tym 6 kobiet. Naczelnikiem był Bolesław Szwedo. Na co dzień osadzeni

Andrzej Hieronim Zamoyski mężczyźni pracowali na 70 morgach gospodarstwa ogrodniczego i w warsztatach stolarskich (wyrabiali okna, łódki, proste meble). Więźniów można było też wynająć do pracy we własnym gospodarstwie. 11 września 1938 roku, w Brodnicy odbyła się wielka rewia wojskowa oddziałów 67 pułku piechoty. Pułk wracał właśnie z długich manewrów, a urządzając paradę chciał podziękować brodniczanom za nieustanne wsparcie, jakiego doświadczał. Całe miasto przybrało odświętny wygląd, wywieszono flagi państwowe. 12 września 1994 roku, w  Brodnicy rozpoczęło działalność schronisko dla psów. Jego powstanie, to w znacznej mierze zasługa znanej, powszechnie lubianej miłośniczki zwierząt Iwony Sarnowskiej (byłej przewodniczącej Rady Miejskiej Brodnicy) oraz Jej syna Mariusza. 13 września 1765 roku, Andrzej Hieronim Franciszek Zamoyski herbu Jelita, po zaledwie 82 dniach od objęcia złożył funkcję i  synekurę starosty brodnickiego. Nie jest to niestety persona godna naśladowania. Politycznie zaangażował się po stronie aktywistów tzw. Familii (ugrupowania wokół magnackich rodów Czartoryskich i  Poniatowskich), by wkrótce wyrosnąć na jednego z  jej przywódców. To dzięki niej (Familii) wpływom w  1764 roku został kanclerzem wielkim koronnym, zastępując na tym stanowisku zmarłego Jana Małachowskiego, gorącego zwolen-

nika Augusta III zwanego chyba słusznie – Gnuśnym. Dążąc za wszelką cenę do realizacji planów stronnictwa nie zawahał się paktować z carycą Katarzyną II. Był jednym z tych, którzy wezwali jej wojska dla wsparcia wyboru Poniatowskiego na króla Polski i w celu ochrony wprowadzanych reform, z których część mogła okazać się pożyteczna. 23 września 1765 roku przed sądem grodzkim w  Kowalewie przyjął cesję na starostwo brodnickie z rąk zmuszonego do tego kroku przeciwnika Familii Józefa Pląskowskiego (fundatora klasztoru). Wyglądało na to, że kto jak kto, ale kanclerz wielki koronny, cieszący się potężnym wsparciem rządzących pogospodarzy dłużej na królewszczyźnie, jednak zaszły wypadki, nie do końca jasne, trudne dziś do odtworzenia. Oto zaledwie po 82 dniach urzędowania Zamoyski złożył funkcję, a  do dziś nie wiadomo co było powodem tej decyzji. Może to świadectwo niekonsekwencji polityki Familii, która pozbawiając swych przeciwników synekur nie bardzo miała plan; „co dalej”, w  wyniku czego stanowisko Zamoyskiego od początku było tratowane jako tymczasowe. Możliwe też, że w kanclerzu obserwującym coraz większe panoszenie się posła rosyjskiego Nikołaja Repina i utrącanie przez niego wielu reform sejmu konwokacyjnego, wzrosło przekonanie o konieczności ich obrony, a co za tym idzie całkowite poświęcenie się bieżącej polityce. Może... Piotr Grążawski


30

SPORT

MKS na podium w Brodnicy

PIŁKA RĘCZNA Szczypiorniści MKS-u Henri Lloyd Brodnica uplasowali się na drugim miejscu w towarzyskim turnieju piłki ręcznej, który stanowił ważny element przygotowań przed startującym w połowie września, nowym sezonem II ligi szczypiornistów

W brodnickim turnieju wystartowały cztery zespoły. Oprócz gospodarzy imprezy, wystąpiły w nim dwa inne zespoły drugoligowe (MKS Mazur Sierpc i KS Szczypiorniak Olsztyn, który w nadchodzącym sezonie będzie grupowym rywalem podopiecznych Jana Orzecha) oraz beniaminek pierwszej ligi – MKS Muller Grudziądz. Rywalizowano systemem pu-

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

charowym. W dwóch półfinałach zmierzyły się siódemki MKS-u Mazur Sierp z MKS-em Muller Grudziądz oraz MKS Henri Lloyd Brodnica ze Szczypiorniakiem Olsztyn. Po bardzo wyrównanych pojedynkach do wielkiego finału zakwalifikowała się ekipa z Sierpca, a także gospodarze z Brodnicy. Mecz o najwyższą lokatę poprzedziło starcie o miejsce trzecie.

W nim KS Szczypiorniak Olszyn nieco niespodziewanie pokonał pierwszoligowców z Grudziądza. W wielkim finale szczypiorniści trenera Orzecha nie sprostali rywalom z Sierpca i po porażce 22:27 uplasowali się ostatecznie na drugim stopniu podium. To dobry prognostyk przed pierwszym meczem w II lidze, który zaplanowano wstępnie na 12 września. Po spad-

ku z I ligi brodniczanie uważani są za jednego z głównych faworytów swojej grupy i w mocno zmienio-

nym składzie będą starali się o powrót na zaplecze Superligi. (kl) fot. archiwum

Wyniki towarzyskiego turnieju piłki ręcznej w Brodnicy: Mecze półfinałowe: MKS Henri Lloyd Brodnica – KS Szczypiorniak Olsztyn 22:18 Muller MKS Grudziądz – MKS Mazur Sierpc 18:19 Mecz o 3 miejsce: KS Szczypiorniak Olsztyn – Muller MKS Grudziądz 26:22 Mecz o 1 miejsce: MKS Henri Lloyd Brodnica – MKS Mazur Sierpc 22:27 Mecz o 1 miejsce: MKS Henri Lloyd Brodnica – MKS Mazur Sierpc 22:27 Skład MKS-u Henri Lloyd: Bramkarze: Przemysław Bystram, Bartłomiej Banasiak, Kacper Frygier zawodnicy z pola: Mariusz Bidziński, Jakub Jaworski, Artur Marchlewicz, Dawid Maller, Piotr Nowak, Łukasz Olszewski, Sebastian Wajc, Tomasz Zembrzycki, Jakub Zakrzewski, Michał Żmudziński, Tomasz Burliński, Łukasz Ciesielski, Wiktor Jędrasiak

Strzelectwo

Mundurowcy z pucharami

Piłka nożna

Legioniści w Brodnicy

Uczniowie klasy mundurowej z Zespołu Szkół w Jabłonowie Pomorskim 13 września odbędzie się dzień otwarty związany z rozpoczęciem działalności Legia Soccer Schools bardzo dobrze zaprezentowali się na strzeleckich zawodach w Brodnicy – piłkarskiej szkółki dla najmłodszych, aktywnie Otwarte zawody o miano wspieranej przez Legię Warszawa „Króla strzelców 2015” rozegrano na wojskowej strzelnicy w Brodnicy. Przy wietrznej, ale słonecznej pogodzie rywalizowało ponad 100 zawodników, podzielonych na kilka kategorii. Wśród uczestników imprezy nie zabrakło przedstawicieli jabłonowskiej klasy mundurowej, którzy wywalczyli trzy trofea. Wśród kobiet triumfowała Amanda Ruchalska, wyprzedzając swoją koleżankę z klasy – Martę Dominikowską. Ponad to drugie miejsce wywalczyła drużyna Zespołu Szkół w składzie: Dominik Fiałkowski, Paulina Barańska i Marta Dominikowska. (kl) fot. jablonowo.com

Legia Soccer School i program „Piłkarskie Przedszkola” to inicjatywa skierowana do dziewcząt i chłopców w wieku od 3 do 7 lat. Głównymi celami zajęć w „Piłkarskich Przedszkolach Legii” są przede wszystkim: nauka postawy fair play, wzmacnianie potrzeby ruchu z wykorzystaniem gier i zabaw, kształtowanie ruchowej koordynacji, poczucie przynależności do wspólnoty Legii Warszawa, propagowanie zdrowego trybu życia i wzmacnianie relacji z opiekunami. W związku z otwarciem szkółki w Brodnicy na dzień otwarty zapowiadany jest przyjazd przedstawicieli pierwszego zespołu war-

szawskiej Legii. W klubie zapewniają, że dokładne nazwiska nie są jeszcze znane, ale wiadomo, że będą to zawodnicy występujący na co dzień w piłkarskiej Ekstraklasie. Zajęcia specjalnie zaplanowano na niedzielę, tak by termin spotkania nie kolidował z pracą rodziców. Organizatorzy liczą na sporą frekwencję i przypominają, że trwają już zapisy do treningowych grup dla najmłodszych. Początek imprezy przewidziano na godzinę 16.00, a szczegółowe informacje na temat akademii odnaleźć można na stronie: brodnica.legiasoccerschools.pl (kl) fot. akedemia.legia.com


BRODNICA–CBR.PL

sport   31

Czwartek, 10 września 2015

Niedosyt w Jabłonowie PIŁKA NOŻNA Piłkarze Naprzodu w minionym tygodniu rozegrali dwa spotkania. W ramach Okręgowego Pucharu Polski przegrali po dogrywce z faworyzowaną Elaną oraz zremisowali w lidze z Notecianką Pakość Dramat w końcówce We wtorkowe popołudnie do Jabłonowa przyjechała trzecioligowa Elana Toruń, aby zmierzyć się z biało-niebieskimi w ramach II rundy Okręgowego Pucharu Polski. Faworytem tego pojedynku zdawali się być torunianie, którzy jako ubiegłoroczni zwycięzcy IV ligi otwarcie zapowiadali, że interesuje ich tylko i  wyłącznie pewne zwycięstwo i awans do kolejnej rundy pucharowej rywalizacji. Beniaminek III ligi kujawsko-pomorsko-wielkopolskiej nie radził sobie jednak na jabłonowskim boisku. Naprzód od początkowych fragmentów spotkania częściej utrzymywał się przy piłce i  częściej zagrażał bramce przyjezdnych. Już w  8. minucie gospodarze wyszli na jednobramkowe prowadzenie. Z  rzutu wolnego precyzyjnym uderzeniem popisał się Rafał Klonowski i  futbolówka zatrzepotała w  toruńskiej siatce. Elana próbowała konstruować ofensywne akcje, ale większość z nich kończyła się mniej więcej 30 metrów przed bramką Jaworskiego. Mądra gra w destrukcji przekładała się także na akcje w  pobliżu toruńskiej bramki. Szanse na podwyższenie prowadzenia zmarnowali niestety Berendt, Bała i Klonowski. W  końcówce spotkania doszło do kuriozalnej sytuacji. Wybijający piłkę Wojciech Jaworski trafił w  plecy napastnika Elany, a  odbita futbolówka wpadła do jabłonowskiej bramki. Strata gola

nie podłamała podopiecznych Rafała Gałuszewskiego, bowiem w ostatnich kilkudziesięciu sekundach stworzyli jeszcze dwie znakomite okazje, ale przy ich wykończeniu zabrakło odrobiny precyzji. Remis w  regulaminowym czasie gry oznaczał dogrywkę. Więcej sił zachowali goście i  to oni zdobywali bramki zapewniające zwycięstwo. W  114. minucie Krystian Tomaszewski po raz drugi pokonał Jaworskiego, a minutę przed końcem uderzeniem z  rzutu karnego toruński napastnik skompletował hat-tricka. – Graliśmy z  wyżej notowanym przeciwnikiem jak równy z  równym, a  w  opinii wielu obserwatorów byliśmy nawet lepszym zespołem. Cała drużyna zasłużyła na ogromne brawa, a Elana miała mnóstwo szczęścia w 85.minucie, co zaważyło o ich awansie do kolejnej rundy Okręgowego Pucharu Polski – podsumował widowisko Rafał Gałuszewski, trener Naprzodu. Punkt z Notecianką 120 minut spotkania Pucharu Polski z  toruńską Elaną dało się we znaki jabłonowskim graczom. Mimo zmęczenia, drużyna Naprzodu zapowiadała walkę o kolejne trzy ligowe punkty i do Pakości jechała w  pełni zmobilizowana i nastawiona na zwycięstwo. Początek sobotniego spotkania należał do gospodarzy. W  11. minucie po dobrze rozegranym rzucie wolnym gracze Notecianki

cieszyli się z premierowego trafienia. W miarę upływu czasu do głosu zaczęli dochodzić piłkarze z Jabłonowa, a  kolejne ofensywne ataki zwiastowały wyrównanie. W  37. minucie, po szybkiej akcji całego zespołu, na strzał zdecydował się Mateusz Zapalski, a  futbolówka wylądowała w  samym okienku miejscowej bramki. W przerwie trener Gałuszewski starał się wpłynąć na swoich podopiecznych, lecz wśród jabłonowskich graczy dało się zauważyć trudy 120-minutowego środowego starcia. W 55. minucie po strzale głową Delekty na ponowne prowadzenie wyszli gospodarze. Zespół Naprzodu kolejny raz musiał „gonić wynik” i z tego zadania wywiązał się znakomicie. Po rzucie rożnym do wyrównania doprowadził Valentin Dah, ale na zdobycie decydującej bramki zabrakło już sił i mecz zakończył się podziałem punktów. – Fizyczna gra Notecianki sprawiła, że ciężko nam było narzucić swój styl gry. Mimo wszystko punkt zdobyty na trudnym terenie uważam za niezły wynik, najważniejsze jest bowiem to, że nie przegraliśmy kolejnego spotkania – powiedział opiekun Naprzodu. W  kolejnym ligowym meczu (w sobotę 12 września o godzinie 17.00) piłkarze Naprzodu zmierzą się na własnym boisku z Chełminianką Chełmno.

Rafał Klonowski w środę pokonał golkipera Elany Toruń

Valentin Dah zapewnił Naprzodowi punkt w meczu z Notecianką

Zapowiedź 6.kolejki IV ligi: Naprzód Jabłonowo Pomorskie

Chełminianka Chełmno

12 września, 17:00

Włocłavia Włocławek

Piast Złotniki Kujawskie

12 września, 17:00

Orlęta Aleksandrów Kujawski

Lech Rypin

12 września, 15:00

Zawisza II Bydgoszcz

Rol.Ko Konojady

13 września, 16:00

Pogoń Mogilno

Chemik Bydgoszcz

12 września, 17:00

Promień Kowalewo Pomorskie

Unia Solec Kujawski

12 września, 16:00

Łokietek Brześć Kujawski

Cuiavia Inowrocław

12 września, 17:00

Notecianka Pakość

Sadownik Waganiec

12 września, 17:00

Notecianka Pakość vs Naprzód Jabłonowo

2

Naprzód Jabłonowo vs Elana Toruń

2

1

3

Bramka dla Naprzodu:

Bramka dla Naprzodu:

Zapalski 37’, Dah 65’

Klonowski 8’

Kamil Lewandowicz fot. archiwum

Piłka nożna

Triumf w ostatnich sekundach

Aktualna tabela IV ligi

Trafienie w doliczonym czasie gry zapewniło piłkarzom Rol.Ko wygraną nad Orlętami Aleksandrów Kujawski, a w kadrze zespołu zaszło kilka zmian W ostatnich tygodniach w Konojadach zaszło wiele zmian kadrowych. Z  gry w  barwach Rol.Ko zrezygnował Łukasz Budziński, który wyleciał do Anglii. Na zdrowotne problemu od dłuższego już czasu narzekają Borys Modracki i  Radosław Gajkowski, a  do grona kontuzjowanych graczy dołączył również Daniel Katerla, który w  zwycięskim starciu z  Włocłavią nadciągnął jeden z  mięśni i  czeka go kilkunastodniowa przerwa. Ponadto do Stali Grudziądz odszedł Tomasz Grudziński. Wobec tylu absencji konieczne było uzupełnienie składu. Do drużyny dołączyło czterech nowych piłkarzy: Kamil Graczyk (Grom

Osie), Marcin Szmańkowski (Drwęca Golub-Dobrzyń) oraz Maciej Pawłowski i Adrian Wiśniewski. – Musieliśmy zachować odpowiednią liczebność kadry, stąd też nowe transfery – tłumaczy trener Kaliszewski. Jeszcze bez nowych piłkarzy Rol.Ko zmierzyło się w sobotę z Orlętami Aleksandrów Kujawski. Na stadionie w Jabłonowie Pomorskim od początku meczu znaczną przewagę osiągnęli gracze z Konojad, ale przez długi czas nie mogli pokonać znakomicie broniącego Kacpra Kościeleckiego. Dopiero w  doliczonym czasie gry gola strzelił Iaroslav Solonynko, a  jego trafienie zapewniło drużynie kolej-

ne trzy punkty i awans na trzecie miejsce w tabeli. W meczu 6. kolejki IV ligi piłkarze Rol.Ko zmierzą się w Bydgoszczy z rezerwami Zawiszy. (kl) Rol.Ko Konojady vs. Orlęta Aleksandrów Kuj.

1

(0: 0)

0

Gole Solonynko 90+1

Skład Rol.Ko:

Siamuk – Janowski, Kaźmierczyk, Koczur, Kozłowski (90’ Wimowicz), Łupiński, Piskorski, Rogóż, Solonynko, Stankiewicz, Talaśka (73’ Płochacki)

Msc.

Zespół

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Unia Solec Kujawski Chemik Bydgoszcz Rol.Ko Konojady Naprzód Jabłonowo Pomorskie Zawisza II Bydgoszcz Notecianka Pakość Pogoń Mogilno Cuiavia Inowrocław Łokietek Brześć Kujawski Chełminianka Chełmno Lech Rypin Piast Złotniki Kujawskie Orlęta Aleksandrów Kujawski Sadownik Waganiec Promień Kowalewo Pomorskie Włocłavia Włocławek

Punkty

Bramki

15 15 12 11 9 8 8 7 6 6 5 4 4 2 1 0

22-6 13-5 12-5 15-5 11-9 12-11 6-6 5-3 10-13 7-14 10-11 8-11 6-9 6-9 4-16 4-17


32

SPORT

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 10 września 2015

Idealny tydzień

PIŁKA NOŻNA Wysoka wygrana w Pucharze Polski nad Promieniem Kowalewo Pomorskie oraz ligowy triumf ze Startem Warlubie potwierdzają dobrą dyspozycję zawodników Sparty Brodnica Pogrom we wtorek We wtorkowe popołudnie podopieczni trenera Macieja Grzybowskiego podejmowali czwartoligowy Promień Kowalewo Pomorskie, w ramach rozgrywek Okręgowego Pucharu Polski. Gospodarzami starcia początkowo mieli być piłkarze z Kowalewa, ale na prośbę tamtejszego zarządu mecz przeniesiono do Brodnicy. W składzie Sparty szansę na grę od początku dostali zawodnicy, którzy na co dzień nie występują w podstawowym zestawieniu brodniczan, a dla pozyskanego latem z Promienia Marka Magdzińskiego, pojedynek ten był również okazją do spotkania z niedawnymi kolegami. Mecz mógł rozpocząć się znakomicie dla przyjezdnych. W 10. minucie, po faulu debiutu-

jącego w bramce Sparty Dominika Ostrowskiego, arbiter zdecydował się podyktować rzut karny. Do piłki ustawionej na jedenastym metrze podszedł Sergiusz Kot, ale strzelił wysoko nad poprzeczką brodnickiej bramki. W miarę upływu czasu rosła przewaga żółto-czarnych. W 37. minucie po dośrodkowaniu z bocznego sektora piłkę w siatce umieścił Łukasz Ciechowski. Pomocnik w końcowych minutach pierwszej połowy miał jeszcze dwie okazje, by poprawić swój dorobek bramkowy. Przy pierwszej z nich skierował futbolówkę do bramki, ale zdaniem sędziego liniowego znalazł się na pozycji spalonej, za drugim razem Ciechowskiemu przeszkodził natomiast świetnie interweniujący obrońca Promienia. Po zmianie stron brodni-

czanie całkowicie zdominowali przeciwnika. W 53. minucie swoją okazję wykorzystał Marek Magdziński i pewnym strzałem pokonał bramkarza Maślińskiego. Kwadrans później Szymon Babiarz po indywidualnej akcji został nieprzepisowo zatrzymany w polu karnym, a pewnym egzekutorem jedenastki okazał się wprowadzony chwilę wcześniej Krzysztof Kretkowski. Bramkę na 4:0 zdobył Bartosz Zalewki, który w biegowym pojedynku okazał się szybszy od obrońcy Promienia. Dziesięć minut przed końcem spotkania na listę strzelców wpisał się Szymon Babiarz – pomocnik żółto-czarnych wykorzystał precyzyjne dogranie Tomasza Kaźmierczyka, wychowanka Sparty. Rezultat w doliczonym czasie gry ustalił Mateusz Wi-

śniewski finalizując akcję Cezarego Michalaka. W III rundzie Okręgowego Pucharu Polski piłkarze z Brodnicy podejmą na wyjeździe czwartoligowe Rol.Ko Konojady. Mecz zaplanowano na 23 września. Triumf w sobotę W sobotę żółto-czarni udali się do Warlubia na mecz z miejscowym Startem. Gospodarze po czterech kolejkach na III-ligowych boiskach mieli na swoim koncie 7 zdobytych punktów, a w jedynym dotychczasowym spotkaniu na własnym boisku pokonali 2:1 Ostrovię 1909 Ostrów Wielkopolski. W minionym sezonie Spartanie dwukrotnie pokonali jednak Start i przed kolejnym pojedynkiem zapowiadali walkę o kolejne zwycięstwo. Mecz dla Spartan rozpoczął się idealnie. Już w 2. minucie jeden ze stoperów Startu nie trafił czysto w piłkę przy próbie jej wybicia, a futbolówkę przejął Bartosz Zalewski i płaskim strzałem pewnie pokonał Mateusza Skowrońskiego. Dobrze ustawiona defensywa brodniczan nie pozwalała miejscowym na konstruowanie groźnych, ofensywnych akcji, a Kamil Szewczyk w pierw-

szej połowie interweniował tylko raz, po strzale Adriana Kurala. Po zmianie stron obraz gry nie zmienił się. Żółto-czarni nadal kontrolowali mecz, a sporo ożywienia wniósł wprowadzony Marek Magdziński. Nowy napastnik Sparty w 61. minucie dośrodkował piłkę z lewego skrzydła, a do wybitej futbolówki dopadł Krzysztof Kretkowski i lekkim, ale precyzyjnym strzałem zdobył drugiego gola. Start starał się o kontaktowe trafienie, lecz brodnicka defensywa tego dnia nie dała się zaskoczyć i trzy punkty powędrowały na konto podopiecznych Macieja Grzybowskiego. Po wygranej w Warlubiu Sparta awansowała w ligowej tabeli na miejsce 7, które daje utrzymanie w gronie trzecioligowców po nadchodzącej reformie rozgrywek. Kolejnym przeciwnikiem jedenastki z Brodnicy będzie Ostrovia 1909 Ostrów Wielkopolski, która dotychczas wywalczyła tylko trzy punkty w pięciu rozegranych meczach. Początek spotkania zaplanowano na godzinę 17.00 (sobota, 12 września).

SPARTA BRODNICA VS PROMIEŃ KOWALEWO POM.

START WARLUBIE VS SPARTA BRODNICA

6

(1: 0)

0

Gole Ciechowski 37’, Magdziński 53’, Kretkowski 70’, Zalewski 76’, Babiarz 82’, Wiśniewski 90’

Skład Sparta: Ostrowski – Śnieć, Janczak (46’ Michalak), Łazowski, Kaźmierczyk, Wiśniewski, Stypczyński, Babiarz, Ciechowski (46’ Zalewski), Rutkowski (46’ Yoneda), Magdziński (62’ Kretkowski)

(kl) fot. archiwum

0

(0: 1)

2

Gole Zalewski 2’, Kretkowski 61’

Skład Sparta: Szewczyk – Śnieć, Lamka, Michalak, Janczak (69’ Stypczyński), Feter, Yoneda, Zalewski, Rutkowski (46’ Magdziński), Ciechowski (62’ Babiarz), Kretkowski (82’ Wiśniewski)

Aktualna tabela III ligi Lp.

Nazwa

Punkty

1.

Jarota Jarocin

15

2.

Sokół Kleczew

12

3.

Warta Poznań

11

4.

Lech II Poznań

10

5.

Pelikan Niechanowo

10

6.

Polonia Środa Wielkopolska

9

7.

Sparta Brodnica

7 (+mecz zaległy)

Cbr nr 30