Page 1

2

Ścieżka została zrealizowana w ramach wygranej w konkursie

Łupki wierzowskie stanowisko dokumentacyjne

Łupki wierzowskie w Wieprzówce, choć ich grubość przekracza 200 m, były tajemnicą rzeki ukrytą pod warstwami żwiru i kamieni prawie do końca XX w. Dopiero wielka woda w 1997 roku odsłoniła je dla zwykłych śmiertelników i ukazała piękno tego miejsca. Jeszcze w latach 80-tych próbowano regulować ten odcinek rzeki i zabezpieczać kamieniami w koszach siatkowych. Resztki tych umocnień, które nie dodają uroku rzece, widać do dziś. Od 2003 r. jest to stanowisko dokumentacyjne w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody i w ramach tego podlega ochronie.

pt. „Stwórz ścieżkę edukacyjną”.

W odsłonięciu obserwować można:

1. Łupki wierzowskie – czarne łupki i nieliczne wkładki cienkich ławic piaskowców. Jest to typowy osad bardzo głębokiego morza. Czarna barwa świadczy o braku tlenu w wodach dennych i ubogim życiu organicznym.

4. Pogłębianie doliny – efekt erozji wgłębnej potoku spowodowany głównie czynnikami antropogenicznymi – wybieranie żwiru. Na czarnych łupkach widoczne są żwiry rzeczne tworzące terasę o wysokości kilku metrów nad poziom doliny.

Ujście Wieprzówki do Skawy 2. Sferosyderyty – skupienia w formie buł lub warstw o „nerkowatym” wyglądzie minerału węglanu żelaza (FeCO3). Przez wiele lat sferosyderyty były wykorzystywane jako ruda żelaza i przetapiane w hutach.

3. Fałdy i uskoki - struktury tektoniczne: ciągłe - wygięcie warstw - fałdy, nieciągłe - przecięcie warstw - uskoki. Struktury te powstały w czasie fałdowania Karpat.

Łupki wierzowskie na zdjęciu lotniczym z 1929 r. (z arch. TMA) i na zdjęciu z początków lat 90-tych (z arch. UM). Widać zmiany w zagospodarowaniu terenu, np.: poziom rozdrobnienia pól uprawnych, zabudowa terenu, odległości zabudowy od rzeki czy szerokości koryta rzeki. Widać także stary młyn, zniszczony podczas powodzi w czasie II wojny światowej, a obecnie całkowicie rozebrany. Warto również wspomnieć, że w tym miejscu zaczynał się kanał dostarczający wodę do tartaku w Zagórniku i dalej do młynów Kusia i Anteckiego, basenu kąpielowego, młynu Sworzenia, Stawu Kościelnego i tartaku hr. Bobrowskiego.

2 Leskowiec 922 m n.p.m.

Źródła Wieprzówki w paśmie Leskowca i Łamanej Skały Łamana Skała (Madohora) 929 m n.p.m. Zdjęcia (zdj. lot. z arch. UM), opracowanie merytoryczne i graficzne oraz przygotowanie do druku: Jan Zieliński, Wojciech Bloch i doc. dr hab. Witold Alexandrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone

2. Łupki wierzowskie - stanowisko dokumentacyjne  

2. Łupki wierzowskie - stanowisko dokumentacyjne

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you