A3 Architecten - Woningbouw

A3 Architecten woningbouw referentieprojecten

maart 2021

Wim van As

Maaskade 171D Postbus 24325 3007 DH Rotterdam Tel.: 010 411 3630 alg@A3architecten.nl www.A3architecten.nl

“ontwerpen vanuit een sociaal hart”

directeur A3 Architecten Architect

Martijn Graafmans directeur A3 Architecten Architect - Stedenbouwkundige

Introductie Profielschets

Visie

A3 Architecten B.V. is een architectenbureau voor stedenbouw, In de ruim 30 jaar dat het bureau bestaat is er in de architectuur en bouwtechniek dat momenteel uit een 25-tal

architectuur en de techniek, maar ook in de maatschappij

medewerkers bestaat. De leiding berust bij de eigenaren:

veel veranderd. Binnen deze veranderingen blijven de

Wim van As en Martijn Graafmans.

kernwaarden van het bureau een constante, ze komen in al onze ontwerpen naar voren, en vormen de basis van elk

Het bureau is opgericht in 1988 en gevestigd aan de

nieuw ontwerp:

Maaskade 171d op het Noordereiland te Rotterdam.

Vakmanschap en techniek als basis van uitvoerbare projecten Het bureau is actief op alle niveaus van het bouwen. Een

Vakmanschap vormt de basis. Deze komt voort uit de kennis

team van stedenbouwkundigen, (interieur-) architecten en

van techniek, maar vooral ook uit ervaring. Deze ervaring

bouwkundigen heeft ervaring in het realiseren van een breed

wordt opgedaan in een sterke betrokkenheid bij het totale

scala aan projecten.

bouwproces. Ook houdt het bureau nauw contact met het onderwijs, en biedt het ruimte aan stagiairs en jonge

Hieronder vallen het ontwerpen en realiseren van

architecten. Hierdoor ontstaat een brede basis van kennis en

stedenbouwkundige studies en plannen, woningbouw in

ervaring.

de sociale en de vrije sector (zowel binnenstedelijke- als uitleggebieden), kantoorgebouwen in de particuliere en

Ontwerpen gericht op de dialoog

overheidssector, bibliotheken, gezondheidscentra, sport- en

Alle ontwerpen dienen een verhaal aan te gaan met hun

recreatieobjecten, winkelcentra, sociaal-culturele centra,

omgeving. Elk ontwerp vertelt op deze manier zijn eigen

kerkelijke centra en bedrijfshuisvesting.

verhaal, maar is tegelijk verbonden met de context. Dit kan een dialoog oud-nieuw zijn, een dialoog openbaarprivé

Ook in het bestaande vastgoed heeft ons bureau ruime

of bijvoorbeeld individu-maatschappij. Maar ook in

ervaring. Renovaties, grootonderhoud aan bestaand bezit van

het proces staat de dialoog centraal. Altijd wordt gezocht

woningcorporaties en beleggers, maar ook transformaties met

naar een optimale verhouding tussen kosten en kwaliteit,

functiewijziging.

of bijvoorbeeld naar een dialoog tussen de verschillende belangen van opdrachtgever, gemeente en gebruiker.

In 2015 werd ons ontwerp voor “Einsteinbaan” in Nieuwegein bijvoorbeeld genomineerd voor de Gulden Feniks, de

Ontwerpen vanuit een sociaal hart

Nationale Renovatieprijs. Bij dergelijke opgaven vormt de

Ontwerpen begint bij een sterk bewustzijn van de context.

bewonersparticipatie een belangrijk onderdeel van het

Dit is natuurlijk de ruimtelijke context, staat het gebouw

ontwerpproces.

binnenstedelijk of in het landschap, maar het betreft hier ook de sociale context. Voor wie bouwen we, en hoe

A3 Architecten is een bureau wat zoekt naar oplossingen.

kan een ingreep de sociale samenhang binnen een wijk

Door projecten niet enkel vanuit de architectuur, maar

versterken. Ook duurzaamheid, de impact van bebouwing

ook vanuit de gebruiker, de sociale kant, de techniek, de

op leefomgeving en maatschappij is een belangrijk aspect

duurzaamheid en de financiële kant te benaderen, realiseren

binnen ons ontwerp. Deze duurzaamheid zit zowel op het

we doordachte projecten, welke in de loop der tijd hun waarde

niveau van flexibel en aanpasbaar ontwerpen tot materiaalen

ook hebben bewezen.

energiegebruik.

Woudagebouw

Nieuwe vaart

ZSW Gouda

De Laren

Bleiswijkstraat

Parkhof Maassluis

ZSW Teldertoren

Inhoud Stedenbouw De Laren » Almere 9 Nieuwe Vaart » Krimpen a/d IJssel 10 De Hoogt » Dongen 14 De Binnenhoven » Dongen 17

Laagbouw

Nieuwe Vaart » Krimpen a/d IJssel 65 De Houttuin » Woerden 68 Parelmoerwijk » Den Haag 73 De Stadspoort » Alpen aan de Rijn 76 Zorgcomplex Groenstraat » Tilburg 78 De Poort » Zoetermeer 81 Schoonhoven-noord » Schoonhoven 84 Guido Gezelle Complex » Bergen op Zoom 86

Dudokweide » Utrecht 20

Duinkwartier » Almere 89

Crispijn van Outgaerden » Dordrecht 23

De Laren toren » Almere 90

Vroondaal Zuid II » Den Haag 24

Crispijn van Outgaerden » Dordrecht 93

Bleiswijkstraat » Rotterdam 28

ONS Blok » Rotterdam Noordereiland 95

Ééngezinswoningen (ZSW) » Gouda 31

Neherkade » Den Haag 96

De Laren » Almere 34

Schipperstraat » Bergambacht 98

Duinkwartier » Almere 38

Talmalaan » Utrecht 101

Westvaartpark » Utrecht 41

CPO Maatpak op het eiland » Rotterdam 103

Paphal » Rotterdam 42

B. M. Telderstoren (ZSW) » Gouda 105

Putsebocht » Rotterdam 47

Druivengaarde » Houten 106

De Rik » Brielle 49

Europalaan » Utrecht 108

Patersweg » Dordrecht 50 Groenstraat » Tilburg 53

Gestapeld Sequoia » Utrecht 56

A3 Architecten

BIM 113 Bewoners 114 Duurzaamheid 117

Blinkert » Capelle a/d IJssel 61

Dudokweide

ONS blok Rotterdam

6

7

referentieprojecten

Stedenbouw

8

Ensembles

Stedenbouwkundige doorsnede

Zoals we met het stedenbouwkundig plan richten op het versterken van de uitgangspunten en de samenhang, zo doen we dat ook met de architectuur.

We creeëren ensembles. De basis voor de ensembles ligt in twee architectonische principes; het vlak met gaten, of het grid. Per blok wordt een principe toegepast, welke het blok bindt, maar tegelijk het

onderscheid tussen de blokken zichtbaar maakt.

Deze binding wordt verder versterkt door kleur- en materiaalgebruik. Binnen deze basis is er genoeg mogelijkheid om de parcelering en de individuele expressie tot uiting te laten komen.

Door parkeren en rijloper in een materiaal te houden ontstaat een rust in het straatbeeld, ondiepe voortuinen zorgen voor een sterke relatie tussen wonen en straat, terwijl de hagen toch voldoende privacy bieden. Door het tweezijdig parkeren wordt het blik “eerlijker” over straat verdeeld. Plekken waar de achterpaden grenzen aan de straat worden geaccentueerd door groenplekken met bomen.

9

locatie Almere opdrachtgever De Alliantie, i.s.m. Trebbe type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 28 appartementen en 74 ééngezinswoningen

De Laren Stedenbouwkundig ontwerp Het plan voor De Laren ligt binnen Almere Haven. Dit deel

vormt het element, maar binnen deze wand, gevormd door

wordt gekenmerkt door haar groene karakter. Hierbinnen

lange blokken, zijn de individuele woningen duidelijk leesbaar.

liggen woonvelden met een kleinschalige, dorpse structuur.

- Intiem karakter van de woonstraten; De woonstraten krijgen in contrast tot het wonen aan het park

De uitgangspunten

een intiem karakter. Smalle profielen en lage gootlijn zorgen

De stedenbouwkundige opzet van de deelgebieden D en F

voor een meer besloten sfeer dan langs de parkrand.

is afgestemd op dit kleinschalig en groen karakter van zijn

- Het groene karakter;

omgeving. Binnen de verschillende deelgebieden zijn een

Grote groene structuren vormen de kamers waarbinnen de

aantal belangrijke bindende factoren aanwezig. Dit zijn:

verschillende velden liggen. Door aandacht voor groene

- Wonen aan het sportpark;

erfscheidingen en hagen worden deze woonvelden verankerd

De woningen langs de rand van het sportpark vormen de

aan de groene hoofdstructuur.

statige overgang tussen park en woongebieden. De wand

De Laren » Almere ˆ impressie ‘dorps straatje’‹ vogelvlucht de Laren ‹ opbouw stedenbouw en ensemble

10

Nieuwe Vaart » Krimpen a/d IJssel ˆ oude stedenbouwkundige situatie ˇ stedenbouwkundige situatie »‹ binnengebied blok 1 en 2 ˇ binnengebied blok 3 en 4 › binnengebied blok 7 en 8

11

locatie Krimpen a/d IJssel opdrachtgever Quawonen type opgave nieuwbouw status opgeleverd, 2012 omvang 186 nieuwbouwwoningen

Nieuwe Vaart

intensiveren van de bebouwde omgeving Het plan “Middenwetering” is een grootschalige

de binnengebieden en legt een sterke relatie tussen het

binnenstedelijke herstructurerings- en verdichtingsopgave.

park en de aangrenzende wijk. Het integrale plan geeft een

Door het doorzetten van het park over de half verdiepte

kwaliteitsimpuls aan openbare ruimte en woonomgeving

parkeerkelders verschuift de parkrand tot tegen de

alsmede aan het woningaanbod.

nieuwbouw. Deze nieuwbouw versterkt de identiteit van

12

13

14

locatie Dongen opdrachtgever WBV Vieya | Cascade type opgave stedenbouw status uitgevoerd omvang 44 appartementen en grondgebonden woningen

De Hoogt stedenbouwkundig plan te Dongen Nieuwbouw grondgebonden woningen en appartementen

plan, en zet de looierij op een podium. De invulling van het

gesitueerd rond de behouden looierij binnen het historisch

plan, en zijn hoofdstructuur wordt bepaald door de historische

centrum van Dongen.

structuur van stichten (paden naar de achtererven). De bebouwing sluit aan op de schaal van het achtergebied. De

Samen met Vieya, de Heemkundekring en de gemeente

ontwikkeling van Dongen, van kleinschalig agrarisch naar

hebben wij binnen het historisch centrum van Dongen het

grootschalig industrieel, is in het plan nog duidelijk voelbaar

stedenbouwkundig plan De Hoogt gemaakt.

en waarneembaar.

Binnen het plan neemt de bestaande looierij een belangrijke plek in. Het hiervoor gelegen plein vormt de kern van het De Hoogt » Dongen › impressie totale plan › stedenbouwkundige analyse

randen

zichtlijnen

In deze analyse van de randen wordt het verschillende karakter van de plangrenzen duidelijk. Deze verschillende karakters vormen het uitgangspunt voor de bebouwing van het plangebied langs de Hoge Ham, de Bolkensteeg en de Min. Aalberselaan.

Het plangebied ligt op een markante plek met veel zichtpunten. Deze zichtpunten leveren interessante doorkijkjes vanuit het achtergebied en verankeren het plangebied aan de bestaande omgeving.

15

structuurkaart

inrichting

In deze kaart zijn de belangrijke elementen uit de analyse verwerkt tot een structuurkaart, welke de randvoorwaarden schetst. De N-Z structuur is dominant en wordt gevormd door de twee stichten. De OW verbinding is hieraan ondergeschikt. (een lv verbinding met de Bolksteeg is wel wenselijk).

De looierij en de mansardegevel van de oude ontginningshoeve en woning/ werkplaats vormen twee belangrijke wanden van de openbare ruimte. Ook vormen zij de blikvangers vanaf de Hoge Ham, de Bolkensteeg en de Min. Aalberselaan het plangebied in.

OVERZICHT BASIS

4.2013

16

Beeld: Diederendirrikx architecten

historische structuur en gelaagdheid

structuurkaart

De historische structuur en de ontwikkeling van het plangebied vormen de onderlegger voor de nieuwe structuur. De NZ richting is dominant aanwezig, de OW meer ondergeschikt.

In dit plan loopt de openbare ruimte door in de binnengebieden. Deze twee plekken, met elk een eigen karakter, zijn met elkaar verweven. Het huidige parkeerterrein voor de Aldi, met zijn schrale uitstraling, heeft dus ook een impact op het plangebied, maar ook op het centrumgebied.

17

locatie Dongen opdrachtgever WBV Vieya | cascade type opgave stedenbouw status in ontwikkeling omvang 33 appartementen en grondgebonden woningen

De Binnenhoven » Dongen ‹ overzicht totale plan ‹ stedenbouwkundige analyse ˇ impressie

De Binnenhoven stedenbouwkundig plan te Dongen

Een van de belangrijkste elementen van het plan, is dat het

inrichting van belang. Dit plein moet een beslotenheid en een

plan zich niet volledig tot de plangrenzen vult. Dit geeft de

mate van privé uitstralen, maar toch openbaar zijn. Dit kan

mogelijkheid om het bestaande parkeerterrein uit te breiden,

versterkt worden door het situeren van de appartementen in

en om zowel parkeren als ruimtelijke kwaliteit aan de rand

het Gerba Windsor gebouw direct aan de openbare ruimte.

toe te voegen. Op deze manier wordt het plan als het ware verweven in zijn omgeving.

Hoge Ham: Het kavel aan de Hoge Ham krijgt een invulling aansluitend

Binnengebied:

bij het individuele karakter van de panden aan de Hoge

Volume refererend aan de grootschalige historische

Ham. Wel zoekt het aansluiting in volume, materialisatie

bebouwing, georganiseerd rond een besloten binnengebied.

en kapvorm. Het volume van de bebouwing sluit aan op de

Hierdoor krijgt deze plek het intieme karakter van een hofje.

bestaande korrel, twee of drie lagen met (schuine) kap.

Deze plek sluit aan op het gebied rond het gebouw van Gerba

Behoud van Oud:

Windsor. Dit gebied is meer openbaar van karakter. Dit plein

De voorgevel van Gerba Windsor, welke nu een mooi accent

verbindt het plangebied zowel met de Hoge Ham als met

geeft aan het doorzicht vanaf de Hoge Ham het plangebied

het binnengebied naast de Aldi. Met name in dit deel is de

in, blijft behouden.

Beeld: Diederendirrikx architecten

18

19

referentieprojecten

laagbouw

20

locatie Utrecht opdrachtgever Plané Vastgoed type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 13 patiowoningen

Dudokweide 13 patiowoningen Leidschen Rijn Dertien bijzondere bungalowvilla´s in de stijl van Dudok.

Gelegen aan de westkant van de wijk, tegenover een park en in de ’groene vallei’ die dwars door Hoge Weide loopt.

De bungalowvilla´s zijn gesitueerd rond een besloten hofje of binnentuin, waar bewoners tevens kunnen parkeren.

Deze opzet in combinatie met de architectuur geeft de Dudok Weide een geheel eigen karakter.

Dudokweide » Utrecht ˆoverzicht totale plan › detail van de gevel ˇ overzichtsfoto

21

22

23

locatie Dordrecht - Crispijn opdrachtgever Trivire / Era contour type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 53 appartementen en ééngezinswoningen

Crispijn van Outgaerden nieuwbouw ééngezinswoningen

Crispijn van Outgaerden » Dordrecht ˆ straatgevel ‹ hoekwoning ˇ fragment tuitgevel

24

locatie Den Haag opdrachtgever Roosdom Tijhuis type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 120 woningen

Vroondaal Zuid II nieuwbouw van 120 woningen Dit plan van luxe nieuwbouw woningen bestaat uit twee delen, de statige Parklaan en de groene binnenlus die met elkaar verbonden zijn.

De woningen staan aan een brede laan met een mooie groene strook en worden begeleid door statige bouwblokken.

De woningen openen zich naar de groene laan door middel van mooie erkers. Deze sluiten aan bij zorgvuldig vormgegeven metselwerk woningen, waarbij architectonische elementen uit de vooroorlogse periode van Den Haag gecombineerd zijn met elementen uit een meer landelijke architectuur. Hierdoor ontstaat een eigentijds, sjiek beeld, wat het voorname karakter van de laan op een mooie manier ondersteund. De woningen in de groene lus sluiten wat meer aan op het landelijk karakter. De voornamelijk tweeonder-een kappers met garages geven een open karakter aan het gebied. Ook hier worden mooie metselwerkdetails gecombineerd met stijlelementen uit de vooroorlogse Haagse architectuurperiode. Echter wordt door de keuze van metselwerk en de kleurstelling meer het landelijk karakter benadrukt. De groene lus is omzoomd door water en de woningen krijgen in de achtertuin een steiger voor recreatiemogelijkheden of een bootje. In dit gebied ligt ook het Hofje. Deze woningen zijn gesitueerd rond een intiem binnen gebied. Elementen als rode luiken en een plint uitgevoerd in keimwerk refereren aan de oude Haagse en Leidse hofjes, waar een bijzonder woonklimaat ontstaat.

Vroondaal Zuid II » Den Haag › impressie

25

26

avel 103

27

ˆ stedenbouwkundig plan ‹ impressie ˇ woning doorsnede

Kavel 102

Kavel 106

Rechter zijgevel

+10263 bk nok

+5820 bk afwerkvloer

+2920 bk afwerkvloer

+0 = Peil

Doorsnede AA

28

Bleiswijkstraat » Rotterdam ‹ Overzicht ingrepen ˇ foto van de nieuwbouw

29

locatie Bleiswijkstraat, Rotterdam opdrachtgever Havensteder (PWS) type opgave nieuwbouw & renovatie status opgeleverd (2011) omvang 23 woningen

Bleiswijkstraat renovatie en nieuwbouw 23 woningen Diverse woningen aan de Bergstraat, Bleiswijkstraat en Bergweg stonden (al jarenlang) leeg of werden gekraakt. De leegstand had een zeer negatieve uitstraling op het woonen leefklimaat binnen dit gebied (nabij de Noordsingel). Het plan, met zowel renovatie, restauratie en sloop- nieuwbouw, voorziet in een levendige en gedifferentieerde woonomgeving met woningen voor o.a. gezinnen en studenten.

30

31

locatie Gouda opdrachtgever Woonpartner Midden-Holland / Trebbe west type opgave nieuwbouw status geplande oplevering 2018 omvang 64 ééngezinswoningen (mix huur & koop)

Zuidelijk Stempel West 42 ééngezinswoningen

Het plangebied is gelegen in Gouda

De belangrijkste ontwerpopgave

Oost. Deze na-oorlogse wijk bevat

lag in een afgewogen keuze van de

met name middelhoogbouw portiek-

op het eerste gezicht tegenstrijdige

etage woningen. De blokken liggen

kernpunten; samenhang en eigen

in open stempels in het groen. De

identiteit. Naast de voorstellen uit het

dragers van het plangebied zijn

beeldkwaliteitsplan om de samenhang

lange groene assen en waterlopen.

te bewerkstellingen, zoeken wij

De kern opgave voor de ZSW ligt in

aanvullend ook naar een zekere binding

het handhaven en versterken van de

in de architectuur. Deze bindende

aanwezige landschappelijke kwaliteiten

elementen liggen met name op het vlak

en het geven van een impuls aan de

van materiaalkeuze en detaillering. Het

architectuur en woningtypologie.

metselwerk wordt ‘om-en-om’ verdiept

De opgave maakt onderdeel uit van de

gemetseld en er wordt gevarieerd met

grotere ontwikkeling om Gouda Oost te

kleur stenen. Deze details komen in alle

revitaliseren, een afgewogen keuze van

blokken terug en zorgen zo op subtiele

de op het eerste gezicht tegenstrijdige

wijze voor extra samenhang tussen

kernpunten; samenhang en eigen

de blokken. Tegelijk versterken ze per

identiteit.

blok de in het beeld-kwaliteitsplan gevraagde uitgangspunten en daarmee de eigen identiteit van de blokken.

Ééngezinswoningen (ZSW) » Gouda ˆ totale plangebied ‹ blok 2 ˇ blokken 3 en 4

32

33

34

locatie Almere opdrachtgever De Alliantie, i.s.m. Trebbe type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 28 appartementen en 74 ééngezinswoningen

De Laren nieuwbouw van 74 ééngezinswoningen Ensembles

De woningen in de “Dorpse straatjes” refereren aan

De uitgangspunten van het stedenbouwkundig plan zijn

de groene dorpsstraatjes in de oude tuinsteden.

sterk; Het voornaam karakter van de rand, intiem karakter

Verspringende gootlijnen, een plint in een mooie steen, rijke

woonstraat, een zorgvuldige inbedding in het groen en een

metselwerkverbanden bij entreepartij, luifels en dakkapellen

goede aansluiting op de omliggende structuren. Het is

geven een los en informeel karakter aan het blok, zonder dat

echter maar een klein plan, wat deels over twee locaties ligt.

dit uit elkaar valt in losse elementen.

Geen details, maar juist het stedenbouwkundig plan vormt

De woningen langs het sportpark krijgen een voorname

de basis van de kwaliteit. Door dit stedenbouwkundig plan

uitstraling. Hier is de balans gezocht tussen de

te optimaliseren, en de architectuur ingetogen te houden,

stedenbouwkundige wand langs het sportpark, en de

worden de geformuleerde ambities op een heldere manier

perselering van de woningen. Door te spelen met goothoogte,

zichtbaar gemaakt, zonder dat de samenhang verstoord wordt

luifels en raamkaders ontstaat een levendig gevelbeeld, wat nog steeds als wand naar het sportpark functioneert.

De Laren » Almere ˆ ˆ vogelvlucht de Laren ˆ impressie › impressie » impressie ‘laanwoningen’

35

36

37

38

locatie Almere opdrachtgever Trebbe type opgave nieuwbouw status opgeleverd

Duinkwartier nieuwbouw woningen te Almere

Duinkwartier » Almere ˆ stedenbouwkundige situatie › ééngezinswoningen ˇ goedhuurwoningen

39

40

41

locatie Utrecht opdrachtgever Plegt-Vos West Utrecht type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 54 woningen

Westvaartpark 54 nieuwbouw woningen te Hazerswoude Duurzaamheid is de basis voor het plan, waarbij alle woningen 0-op de meter worden gerealiseerd. Voor de elektrische auto’s worden voorzieningen getroffen om ze d.m.v. zonnepanelen van energie te voorzien terwijl ze geparkeerd staan in het gebied.

Het gebied waar de woningen worden gerealiseerd is een natuurlijke poldergebied omgeven door water en bereikbaar middels een brug. Deze kenmerken zijn bewust doorgetrokken in het plan. Er is daarom gekozen om de woningen zoveel mogelijk met hun tuinen naar het water toe te oriënteren. In het midden van het plan staat een groen gebied die met verschillende functies voor de toekomstige bewoners ingevuld kan worden, tevens bevordert dit groengebied de wateropvang in het plan.

Er worden verschillende type woningen gerealiseerd, van sociale bebos, rijtjeswoningen tot tweekappers en vrijstaande woningen. Deze woningen worden in een luxe jaren 30 stijl vormgegeven waarbij de interactie met de straat en het water bewust door het hele plan wordt gestimuleerd door middel van erkers, doorgetrokken luifels en grote raampartijen. Ook de kopgevels worden hiervoor zorgvuldig ontworpen zodat vanuit de Gemeneweg een kwalitatieve en waardevolle aanzicht ontstaat van het gebied.

Een mooi palet aan metselwerk en een zorgvuldige, rijke detaillering zorgt voor een sterke relatie tussen de verschillende woonblokken onderling.

Westvaartpark » Utrecht ˆ stedenbouwkundige plan ‹ impressie

42 locatie Rotterdam opdrachtgever Woonstad Rotterdam type opgave nieuwbouw status start bouw medio 2021 omvang 86 eengezinswoningen

Paphal Nieuwbouw 86 eengezinswoningen te Pendrecht In het zuid-oosten van Pendrecht (tussen de Plein 1953 en de metrostation Slinge) worden twee identieke ‘buurtjes’ (stempels) ook wel Tiengemeten Midden genoemd opnieuw ontwikkeld.

Zoals heel de wijk kenmerkt Tiengemeten Midden zich ook door karakteristieke naoor¬logse architectuur en stedenbouw. Echter zijn deze twee stempels afwijkend t.o.v. de kenmerkende ‘Pendrecht-stempels’. Niet de evenwichtige heldere composities van blokken, looppaden en groenpartijen, maar meer in een zichzelf gekeerde buurt met stenige inrichting. Dit zorgt niet voor woonkwaliteit en sociale veiligheid die zo kenmerkend is voor Pendrecht Het huidige plangebied bestaat uit een combinatie van 56 eengezinswoningen en 96 galerijwoningen (allen sociale huur). Het geheel zal getransformeerd worden naar een geheel grondgebonden programma. 48 van de 56 bestaande eengezinswoningen worden grootschalig gerenoveerd. De galerijblokken bleken niet meer te kunnen voldoen aan de huidige woonwensen en worden (net als 8 eengezinswoningen) gesloopt om plaats te maken 86 nieuwe (sociale) eengezinswoningen.

Samen met Woonstad en de gemeente Rotterdam is gezocht naar een nieuwe stedenbouwkundige en architectonische invulling. Waar in de oude situatie doorgaand verkeer en parkeren de binnengebieden vormden, is er nu vooral plaats gemaakt voor autovrije, groengebieden en speelplekken. De nieuwbouw en renovatie zijn samenhangend ontworpen met eenvoudige volumes met heldere rustige gevelindelingen met veel aandacht voor gevelplastiek. Beige baksteentinten en accenten met doorgaande rollagen en prefab gevelbanden sluiten aan bij de kenmerkende architectuur van de wijk Pendrecht. Doorgaande rollagen, reliefstenen en nestkasten vormen accenten in de gevel.

Paphal » Rotterdam › impressie

43

44

ˆ stedenbouwkundig plan › gevelbeelden ˇ impressie

45

46

47

locatie Putsebocht, Rotterdam opdrachtgever | afnemer RIZ Bouw | Woonstad Rotterdam type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 50 woningen

Putsebocht

vervangende nieuwbouw

Aan de Putsebocht te Rotterdam zijn de bestaande woningen gesloopt om plaats te maken voor in totaal 50 woningen. De woningen zijn verdeeld over 2 stroken bebouwing. De hoeken zijn verbijzonderd met hoogte accenten en franse balkons.

Parkeren gebeurd in hoven binnen de blokken, verscholen achter een gemetselde erfafscheiding met een poort.

Putsebocht » Rotterdam ˆ accentuering van de entrees in de gevel › plattegronden van een tussen woning ‹ rijk gedetailleerd metselwerk

48

locatie Brielle opdrachtgever | afnemer did vastgoedontwikkeling en Van Omme & De Groot type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 21 woningen

De Rik Hofwoningen

Op een beschut veldje naast de Bedevaartkerk Martelaren van Gorcum te Brielle is een plan ontworpen dat voorziet in 21 woningen, gelegen rond een autovrij gemeenschappelijk hof. De woningen zijn met grote open delen zoveel mogelijk op de hof georiënteerd. Parkeren is aan het begin van het kavel gelegen, zoveel mogelijk in de hoeken, verscholen achter het groen.

Op een enkele plaats zijn de woningen verbijzonderd. De hoekwoningen aan het begin van de hof zijn iets hoger en staan iets verder naar voren. De middelste twee woningen in het achterste blok, in de as van de hof, hebben een dwarskap en staan iets de hof in.

De woningen zijn uitgevoerd in een sjieke witte steen en staan op een plint van donker bruin metselwerk. Dit metselwerk wordt ook gebruikt in de brug en het hekwerk met toegangspoort tot de hof. De kozijnen hebben een donker grijze kleur, evenals het gietijzeren hek en de toegangspoort

49

De Rik » Brielle ‹ schets ontwerp ˇ impressie

50

locatie Oud-Krispijn, Dordrecht opdrachtgever Trebbe | Gemeente Dordrecht type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 76 ééngezinswoningen

De bloei van Krispijn 76 ééngezinswoningen te Dordrecht Het plan “de bloei van Krispijn” ligt op een bijzondere plek.

frans balkon op de verdieping en dakterrassen op de tweede

Het vormt de overgang tussen de oude binnenstad en de

laag zorgen voor een lichte en ruime plattegrond, en een

nieuwere uitbreidingswijken. Deze bijzondere plek komt tot

sterke relatie met zijn groene omgeving. De dakterrassen in

uiting in een bijzondere architectuur. Deze kenmerkt zich aan

combinatie met de verbijzondering ter plaatse van de koppen

de ene kant door de openheid en lichtheid van de naoorlogse

leveren een interessant en afwisselend gevelbeeld op. Ook

woningbouw, en aan de andere kant een rijkheid aan

materiaalgebruik is zorgvuldig afgestemd op de wijk. Het

metselwerkdetails, bijzondere entrees en kopgevels met erkers

metselwerk is fris en tegelijk warm van tint, en door het op een

van de vooroorlogse woningbouw. Ook de stedenbouwkundige

verschillende manier verwerken van een steentype ontstaat

opzet is bijzonder. Op de binnengebieden wordt een deel van

een mooi en zorgvuldig palet.

het parkeren opgelost, zodat de straten autoluw en groen blijven. Aan deze straten liggen de diepe voortuinen, welke een mooie groene overgangszone naar de woningen vormen.

Samen met de diepe achtertuinen worden deze kwaliteiten maximaal ingezet. Openslaande deuren naar de voortuin, een

Patersweg » Dordrecht ‹ situatie plattegrond › impressie ˇ vogelvlucht

51

52

53

locatie Tilburg opdrachtgever ASVZ type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 10 woningen

Groenstraat nieuwbouw 10 ééngezinswoningen te Tilburg Als onderdeel van de hersturcturering van het terrein aan de Groenstraat met o.a. een zorgcomplex, zijn een 10- tal grondgebonden woningen gerealiseerd waardoor de woonfunctie aan de Groenstraat wordt versterkt.

De inrichting van het terrein krijgt het karakter van een woonhof met veel groen maar ook voldoende parkeergelegenheid.

Groenstraat » Tilburg ‹ gevelaanzicht totaal ˇ impressie

54

55

referentieprojecten

gestapeld

56

locatie Utrecht opdrachtgever SSH type opgave sloop- / nieuwbouw status opgeleverd omvang 318 kamers

Sequoia nieuwbouw van 318 studentenwoningen In opdracht van SSH ontwierp A3 Architecten Gebouw 1,

gelijk aan de bestaande keldervloer van de KPN toren en

genaamd ”Sequoia”, van de campus ‘De Kwekerij’ op het

zal daarom als ondervloer voor de nieuwe funderingsplaat

voormalige KPN terrein langs de Burgemeester Fockema

dienen.

Andreaelaan.

De toren ”Sequoia” bevat in totaal op de verdiepingen De campus is bestemd voor de huisvesting van studenten en

318 zelfstandige woonunits en 32 collectieve keukens. De

starters in diverse gebouwen. De campus is een verzameling

begane grond wordt voorzien van facilitaire functies met

van gebouwen welke met een alzijdig geprogrammeerde plint

een hoofdentree aan het toekomstige campus plein en een

een actieve buitenruimte creëert onder andere met horeca,

verhuisentree aan de Burgemeester Fockema Andreaelaan.

studieruimten en andere algemene voorzieningen.

De kelder bevat stallings- en techniekruimten. Op de begane grond en in de kelder is 2 maal een ruimte van 150 m2 voor

”Sequoia” is het eerste gebouw dat ontwikkeld wordt.

KPN bestemd.

Oorspronkelijk was het plan opgezet als transformatie van

Sequoia » Utrecht

de bestaande KPN toren. Dit idee is losgelaten. Er wordt een nieuw plan gemaakt waarbij de fundering van de bestaande

ˆˆ oude situatie ˘ situatie campus › de nieuwe gevel

toren hergebruikt wordt. Het grondwaterpeil ligt ongeveer

Burgemeester Ter

Pelkwijklaan

Burgemeester Fockema Andreaelaa

57

58

59

ˆˆ voorgevel fragment nieuw ˆ kopgevel fragment nieuw › entree nieuw ‹ gevelaanzicht nieuw

60

61

locatie Capelle a/d IJssel opdrachtgever De Vries & Verburg type opgave nieuwbouw status architectenselectie omvang 190 woningen

De Blinkert 180 appartementen te Capelle a/d IJssel Het plan omvat vier woongebouwen en een HUB, alzijdig georiënteerde objecten met een eenvoudig ontworpen hoofdvorm in een parkachtige setting.

De onderste drie à vier bouwlagen van de gebouwen zijn afwijkend vormgegeven van de lagen daarboven en hebben een sterke relatie met het maaiveld. Door kozijnen van vloer tot plafond is er optimaal uitzicht richting het maaiveld en vice versa. Daarnaast zijn op de begane grond, naast de entree’s en collectieve fietsenbergingen, vooral veel woningen gepositioneerd.

De lagen daarboven krijgen een meer stedelijke schaal. De massa is kleiner dan de plint en trapt dus terug. De hoofdvorm blijft eenvoudig, een kleiner blok op een groter blok. De kleurstelling is afwijkend van de onderbouw. Hier is minder detail in af te lezen en gaat het meer om het ‘gebaar’ de vorm, plasticiteit van het volume. De kozijnen zijn meer horizontaal vormgegeven en bieden volop uitzicht op de omgeving.

Alle entrees van de woongebouwen en de ontmoetingsruimte in de HUB zijn gelegen aan en/of gericht op de langzaam verkeersroute die dwars door het plan loopt. De entree’s zijn zo duidelijk zichtbaar en herkenbaar en zorgen tevens voor korte looplijnen naar de HUB met het parkeren Blinkert » Capelle a/d IJssel ‹ hoog blok ˇ laag blok

62

ALZIJDIG eenvoudige hoofdvorm gestapelde blokken

BOVENBOUW 3 -9 lagen relatie met stad

PLINT 4 lagen relatie met maaiveld

ˆ ontwerpschema’s ‹ stedenbouwkundig plan › vogelvlucht ˇ impressie

63

64

65

locatie Krimpen a/d IJssel opdrachtgever Quawonen type opgave stedenbouw, nieuwbouw status opgeleverd omvang 186 nieuwbouwwoningen

Nieuwe Vaart nieuwbouw van 186 appartementen

Het plan “Middenwetering” is een grootschalige binnenstedelijke herstructurerings- en verdichtingsopgave.

Door het doorzetten van het park over de half verdiepte parkeerkelders verschuift de parkrand tot tegen de nieuwbouw. Deze nieuwbouw versterkt de identiteit van de binnengebieden en legt een sterke relatie tussen het park en de aangrenzende wijk. Het integrale plan geeft een kwaliteitsimpuls aan openbare ruimte en woonomgeving alsmede aan het woningaanbod.

Nieuwe Vaart » Krimpen a/d IJssel ‹appartementengezienvanafdeRondweg » ‹ galerij en trappenhuis » ˘ overzicht gezien vanaf de Rondweg » › entrees gelegen aan de binnengebieden

66

67

68

2

DE HOUTTUINEN APRIL 2020

3

STEDENBOUWKUNDIGE OPZET

locatie Woerden opdrachtgever Groenwest type opgave transformatie status in ontwikkeling omvang 80 appartementen

De Houttuin transformatie te Woerden In Woerden, op de voormalige locatie van het FNV gebouw wordt een nieuwbouwplan gerealiseerd. Door een integraal planproces is, op een steenworp afstand van het station, een autoluw gebied gerealiseerd met een slim mobiliteitsconcept.

Het plan laat een ensemble van zeven gebouwen zien, zes woongebouwen en een HUB die onderling overduidelijk familie van elkaar zijn. Het zijn losse alzijdig georiënteerde objecten met een eenvoudig ontworpen hoofdvorm in een parkachtige setting, geïnspireerd door de historische polderlandschap structuur van het gebied. Door de positie van de gebouwen ontstaat een gevarieerde en gedifferentieerde tussenruimte, die sterk bijdraagt aan de woonkwaliteit van het gebied. Een mooi palet aan metselwerk, met een basis van vier aardse steenkleuren en een zorgvuldige en rijke detaillering, zorgt voor een sterkere relatie tussen de blokken onderling De gebouwen, hebben allemaal platte daken, variëren in bouwhoogte en ook binnen de blokken wordt gevarieerd met verhoudingen door middel van setbacks.

Dit resulteert in een dynamisch samenhangend ensemble. De gebouwen zijn zo gepositioneerd dat ze spannende zichten door het gebied heen formeren, hetgeen voor de bewoners ook mooie uitzichten genereert. Het hoogste gebouw is op de hoek tussen de Houttuinlaan en de Polanerbaan geplaatst. Hier is de meest prominente plaats aan het water met zicht op de oude binnenstad van Woerden en het past het beste op hoger schaalniveau langs de Polanerbaan.

De Houttuin » Woerden › impressie ˆ stedenbouwkundige plan

69

70

71

De gebouwen hebben een sterke relatie met het maaiveld. Door kozijnen van vloer tot plafond te integreren is er een optimaal uitzicht richting het maaiveld en vice versa. Daarnaast zijn er vooral veel woningen op de begane grond, naast de entrees en collectieve fietsenbergingen, gepositioneerd. Zo is de onderste laag rondom interessant en zijn er geen blinde gevels, maar juist levende plinten. De woonkamers liggen mooi op de hoeken waardoor deze aan twee zijden licht en uitzicht hebben.

Balkons en terrassen zijn zoveel mogelijk op het zuiden georiënteerd met een vloeiende overgang naar de buitenruimte.

Alle entrees van de woongebouwen en de ontmoetingsruimte in de HUB zijn gelegen aan en/of gericht op de langzame verkeersroute die door het plan loopt. De entrees zijn zo duidelijk zichtbaar en herkenbaar en zorgen tevens voor korte looplijnen naar de HUB met het parkeren, Deze HUB wordt een toonbeeld voor duurzaamheid en circulair bouwen.

Op het dak van de HUB is ruimte voor PV-panelen. Veel elementen van het bestaande te slopen FNV gebouw worden hergebruikt in de gevel. Dit in combinatie met veel groenvoorziening en klimplanten maakt het gebouw echt een eyecatcher in het gebied.

72

73

locatie Moerwijk, Den Haag opdrachtgever | aannemer Vestia | WOM | Van Wijnen type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 300 woningen

Parelmoerwijk vervangende nieuwbouw

De wijk Moerwijk te Den Haag is herkenbaar als wederopbouwgebied met sporen van vooroorlogse architectuur en stedenbouw ontworpen door Dudok. Doordat de architectuur in slechte staat is, worden de gebouwen aan deelgebied de Ulenpasstraat gesloopt. De architectuur wordt op een historiserende manier teruggebouwd en met de nieuwe plaatsing van de blokken wordt de stedenbouw van de originele plannen van Dudok versterkt.

Stedenbouwkundig vormt de Ulenpasstraat een driedelig ensemble waarbij het metselwerk eenheid brengt op gebouwniveau.

Binnen de Ulenpasstraat worden twee bestaande gebieden gegroepeerd die herkenbaar zijn door dakvorm. De blokken grenzend aan de Ulenpasstraat herleiden daarom naar deze gebieden en specificeren in dakvorm en detail naar het achtergebied. Het nieuwe ontwerp van de appartementengebouwen bevat oude systematiek en kenmerkende architectonische elementen van Dudok die op eigentijdse manier zijn geïnterpreteerd en vertaald. Typisch voor Dudok is de duidelijke driedeling in het gebouw met een begane grond, middendeel en bekroning. Deze wordt in het nieuwe ontwerp vertaald door een hoge plint die zowel praktisch als esthetisch verantwoord is. Door de fietsenbergingen inpandig en dubbellaags te hebben opgelost, is de begane grond hoger dan gemiddeld en geeft dat een statig binnenkomen in de entree. Door de hoogte is de mogelijkheid gecreëerd de woningen in de plint op te tillen zodat deze een mooi uitzicht hebben over de Ulenpasstraat. Verder brengen we met de witte kaders rondom de loggia’s de typerende Dudok ritmiek en groepering van gevelonderdelen terug.

De kleurstelling van het metselwerk is typisch Dudok geel. De witte steen onder de dakrand benadrukt de bekroning van het gebouw. De woonruimtes zijn op het water georiënteerd en hebben een sterke relatie tussen interieur en exterieur.

De detaillering van de ramen versterken dit principe doordat de draaiende vierkante delen van de kozijnen zichtlijnen creëren vanaf sta- en zithoogte. De appartementengebouwen verspringen van elkaar waardoor de kopgevels markanter zijn vanaf de hoofdstraat, de Middachtenweg. De kopgevels hebben met ronde lichtornamenten. Een kenmerkend Dudok signatuur die ’s avonds een baken vormt in Moerwijk.

Parelmoerwijk » Den Haag ‹ koopappartementen ˆ totale plangebied

74

75

‹ Impressie vanaf Ulenpasstraat › Impressie vanaf Ulenpasstraat ˇ Impressie vanaf Middachtenweg

76

locatie Alphen aan de Rijn opdrachtgever | afnemer Roosdom Tijhuis | Syntrus Achmea type opgave nieuwbouw status realisatie in 2017 omvang 50 appartementen

De Stadspoort nieuwbouw van 50 appartementen

Op de hoek van de Oranje

de nieuwbouw aan de overzijde. De

Nassausingel en de Thorbeckestraat,

driedeling wordt ondersteund door de

de nieuwe entree voor het centrum van

verschillende kleuren metselwerk, en

Alphen aan den Rijn, komt een nieuw

door de verschillende architectuur van

appartementenblok.

de bouwdelen. De mooie ruime entree

Het blok is opgebouwd uit drie

over twee lagen en de uitkragende en

volumes, welke aansluiten bij hun

verspringende buitenruimtes op de kop

omgeving. Het middelste blok gaat

van het overhoekse blok geven een

hoger op, en vormt de aansluiting met

extra verbijzondering.

De Stadspoort » Alpen aan de Rijn ˆ interieur entree ‹ plattegrond eerste verdieping › gevelbeeld

77

78

Zorgcomplex Groenstraat » Tilburg ‹ vogelvlucht totale plan ˇ gevelbeeld vanaf de Groenstraat › doorsnede

Groenstraat zorgcomplex te Tilburg Aan de Groenstraat in Tilburg zijn momenteel een vijftal bedrijfshallen gesitueerd welke in 2018 plaats hebben gemaakt voor een zorgcomplex en 10 grondgebonden woningen. Het zorgcomplex bestaat uit een medisch centrum op de begane grond en 32 zorgappartementen op de 1e en 2e verdieping.

In de A-hoed op de begane grond is ruimte voor zorggerelateerde bedrijfsruimten met o.a. een huisarts, apotheek en een fysiotherapeut.

79

locatie Tilburg opdrachtgever ASVZ & Jebatil beheer BV type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 32 zorgunits en A-hoed

80

81

locatie Capelle a/d IJssel opdrachtgever Janssen de Jong Projectontwikkeling type opgave nieuwbouw status architectenselectie omvang 136 woningen

De Poort 136 appartementen te Zoetermeer Ontwerp De Poort bevindt zich op een prominente plek binnen Zoetermeer, langs de centrale toegang tot het Stadshart. Tegelijk kruist door ons gebied een informele langzaam verkeersroute naar de Stadstuinen.

Om de belemmering op de omliggende bebouwing zoveel mogelijk te beperken, en de woningen binnen het plan zoveel mogelijk woonkwaliteit te bieden, is het blok vormgegeven als twee slanke torentjes met een middendeel.

De kruising van de twee stedenbouwkundige assen krijgt een prominente plek in het ontwerp door een poort te creëren waardoor de routes versterkt worden. In de poort zijn de entrees georganiseerd en in de plint is ruimte voor commerciële functies zodat er levendig straatbeeld gecreëerd wordt. Op het middenstuk bieden collectieve terrassen extra woonkwaliteit voor de bewoners. De rust van de gevelverdeling en de rijkheid van de metselwerkdetaillering kan gerealiseerd worden door een rationaliteit van constructie en stramien.

De Poort » Zoetermeer ‹ View vanaf Europaweg ˇ Vogelvlucht

82

^ Schema’s ‹ View vanaf Stadstuin › Gevels en plattegronden ˇ Impressie entree

83

84

locatie Schoonhoven-noord, Schoonhoven opdrachtgever | afnemer Van Wijnen | Qua Wonen type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 8 eengezinswoningen 48 appartementen

Schoonhoven vervangende nieuwbouw

Schoonhoven-noord » Schoonhoven ˆ context › vogelvlucht impressie ˘ impressie

Op de plaats van de oorspronkelijke langgerekte bebouwing

gesitueerd, langs de aanwezige langzaam verkeers routes.

langs het plein, hebben wij in ons ontwerp gekozen voor

De tussenblokken en de laagbouwwoningen hebben hun

drie korte blokken. Hierdoor wordt het plein en de daar

entree’s aan de straatkant. Deze geven een mooie ritmiek

gesitueerde functies sterker verbonden met de wijk. De

en herkenbaarheid aan de straat. De woningen hebben als

blokken openen zich naar het plein met mooie grote

verbijzondering een frans balkon boven de entree, waardoor

buitenruimtes, terwijl de straat wand geslotener is. Op

een grote mate van openheid naar de straat ontstaat.

de koppen van de buitenste blokken zijn de entree’s

85

86

Guido Gezelle Complex » Bergen op Zoom ˆ plattegrond noord-gebouw ‹ plattegrond zuid-gebouw › impressie zuid-gebouw ˇ impressie binnengebied

87

locatie Bergen op Zoom opdrachtgever Dura Vermeer type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 80 appartementen

Guido Gezelle Complex nieuwbouw van 80 appartementen Langs de Guido Gezellelaan in Bergen op Zoom worden

het maaiveld grenzen. De blokken zelf zijn alzijdig ontworpen,

80 appartementen gerealiseerd in twee volumes. Deze

met mooie open koppen en grote buitenruimtes. Het

volumes vormen de scheiding tussen het Groene Gordijn,

opgetilde maaiveld loopt tot tegen de woningen, waardoor de

het stadspark, en de achterliggende woonwijk. De

samenhang tussen landschap versterkt. Door de toepassing

landschappelijke inpassing van de blokken is dan ook een erg

van een lichte en een donkere tint metselwerk trappen de

belangrijk element. Het parkeren is onder de blokken, in het

blokken als het ware af richting de parkkant.

landschap opgelost, terwijl de mooie hoge entrees direct aan

88

locatie Almere opdrachtgever Trebbe type opgave nieuwbouw status In ontwikkeling omvang 21 Appartementen

Duinkwartier 21 appartementen te Almere In het Olympiakwartier-West verrijst een

De horizontale banen in wit metselwerk geven een

nieuwe woonwijk; Duinpoort. De architectuur,

frisheid en fijnheid aan de gevel, en verbinden de

materiaalgebruik en de landschappelijke

raampartijen tot een geheel. De zelfde detaillering

inrichting zijn gebaseerd p het thema duin. Voor

vormt een mooie beëindiging van het blok. De

de architectuur betekend dit zandkleurige tinten,

woningen worden ontsloten door een galerij op de

witte accenten. Deze elementen komen in ons

noordkant, waardoor alle woningen op het Z-O, het

ontwerp duidelijk naar voren. De verspringende

Z of het ZW georiënteerd kunnen worden.

raampartijen en buitenruimtes geven een speels en dynamisch gevelbeeld, en verbeteren de dachlichttoetreding in de woningen.

89

Duinkwartier » Almere › Plattegronden ‹ gevelbeeld ˇ Impressie

90

locatie Almere opdrachtgever De Alliantie, i.s.m. Trebbe type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 28 appartementen

De Laren nieuwbouw van 28 appartementen De appartementen zijn opgezet met

een verticale geleding. Op deze manier

5 woningen per laag. De oriëntatie

wordt het hoofdvolume van het blok

is alzijdig, en elke woning heeft een

opgeknipt in kleinere elementen,

buitenruimte. In het ontwerp van de

uiteindelijk terugkomend tot de

gevel is de woningindeling leesbaar.

menselijke schaal. Het aanzicht van het

Elke woning heeft een groot venster

blok verandert hierdoor afhankelijk van

met uitzicht in de woonkamer, en

de afstand en de hoek waaronder het

een centrale buitenruimte. De gevel

waargenomen wordt. Het hoofdvolume

organiseert zich rond deze elementen.

met de gelaagde metselwerkvlakken en de grotere gevelopeningen geven

Het hoofdvolume bestaat uit

de landmark uitstraling, terwijl de

metselwerk, waarbij banden een

leesbaarheid en de fijnheid van detail

horizontale geleding aangeven. De

voor een zorgvuldige aansluiting op het

gevelopeningen geven leesbaarheid.

maaiveld zorgen.

Het metselwerk in laagjes zorgt voor

De Laren toren » Almere ‹ plattegrond › impressie van het appartementenblok

91

92

locatie Dordrecht - Crispijn opdrachtgever Gemiva type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 20 appartemente

Crispijn van Outgaerden nieuwbouw van zorgwoningen te Dordrecht Trivire werkt sinds 2001 samen met de gemeente Dordrecht aan verbetering en vernieuwing van de wijk Oud Krispijn, met aandacht voor wonen, leven en werken. Dit project is één van de vele bijdragen daaraan. Voor het project zijn verouderde woningen afgebroken. De hiervoor terug gebouwde appartementen voor de Gemiva-SVG Groep bieden woonruimte aan een kwetsbare doelgroep: mensen met een handicap. De woningen zijn dan ook zeer ruim opgezet voor mensen met een rolstoel. Op locatie wordt ook 24uurs zorg geleverd door Gemiva-SVG.

93

Crispijn van Outgaerden » Dordrecht ‹ galerijzijde van de appartementen en hoekwoning ˇ impressie van de appartementen

de samenhang in architectu ook om een bijzonder plan, geeft aan een hedendaagse

neggemaat | detaillering daklaag | ritmiek | spek in geglazuurde steen | steenkeuze | verhoudingen | stuclagen | differentiatie | bouwstijl

94

gevelaanzichten

locatie Rotterdam opdrachtgever Woonstad type opgave nieuwbouw, renovatie status Schetsontwerp omvang 50 woningen

Van der Takstraat

Burgemeester Hoffmanplein

ONS blok

vervangende nieuwbouw met 50 woningen “Ons Blok” staat op het Noordereiland in Rotterdam. Dit is Tulpstraat

een bijzonder stukje stad. Het is een stukje stad met een zeer

Prins Hendrikkade

doorsneden

herkenbare structuur van gesloten bouwblokken, gesitueerd langs kades rond een openbare centrale as waar ook het Burgemeester Hoffmanplein op ligt. Het contrast tussen kade en plein is enorm, maar toch is er een zeer sterke samenhang binnen het eiland.

Langsdoorsnede AA’

Langsdoorsnede BB’

Dwarsdoorsnede CC’

referentie ‘Ber

A3 Architecte

Programma: vervangende nieuwbouw met ruim 50 woningen en appartementen op het Noordereiland te Rotterdam

95

ONS Blok » Rotterdam Noordereiland › oude situatie ‹ gevelbeeld ˇ Impressie

Dit ligt met name geborgen in het feit dat het een eiland is, en situatie

de bewoners van het eiland dit ook sterk zo voelen. Maar de samenhang wordt ook versterkt door de architectuur.

Ondanks dat de architectuur ontstaan is in een periode van grofweg 40 jaar, is er een sterke samenhang in korrelgrootte, geleding, vorm, materiaalgebruik en ritmiek. Voor de aanpak

van de nieuwbouwopgave van Ons Blok vinden wij het uitermate belangrijk dat deze samenhang in tact blijft. De doelstelling is dat de bewoners van het Noordereiland na voltooiing van het plan, nog steeds de naam “Ons Blok” gebruiken.

o

96

Neherkade » Den Haag › oude situatie ˇ nieuwe situatie « stedenbouwkundige schets

97

locatie Den Haag opdrachtgever | afnemer Coltavastgoed type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 200 woningen

Neherkade

optopping op hoogte te Den Haag

Aan de rand van het Laakhavengebied

optimaliseert de licht- en zontoetreding

maken wij een woningbouwplan

tot het binnengebied. De hoge kant

op een bestaande supermarkt en

sluit aan op de wand van de Neherkade

parkeergarage. Het plan is zo ontwikkeld

en op het hoogstedelijk gebied van de

dat de supermarkt tijdens de bouw open

Laakhaven, terwijl het lagere deel mooi

kan blijven en een groot deel van de

aansluit op het oudere stedelijk weefsel

parkeergarage in gebruik kan blijven.

van Oud Rijswijk. De lichte constructie

De hogere kant langs de Neherkade

is doorvertaald naar de gevels. Grote

vormt een geluidswand naar een rustig

glasvlakken creëren ruime woningen,

en groen binnengebied. De getraptheid

terwijl de lamellen de nodige privacy

biedt ruimte voor royale dakterrassen en

bieden.

98

locatie Bergambacht opdrachtgever | afnemer RIZ Bouw | Quawonen type opgave nieuwbouw omvang 13 eengezinswoningen 19 appartementen

Schipperstraat vervangende nieuwbouw

Net achter het oude centum van Bergambacht ligt de Secr.

Schipperstraat, waarlangs dit nieuwbouwplan ligt.

De locatie vormt een schakelstuk tussen het centrum en de meer seriematige uitbreidingswijken. Voor dit plan hebben wij gekozen voor een ingetogen, zorgvuldige architectuur welke aansluit bij de omliggende wijk. Door de toepassing van afwisselend liggend en staand metselwerk voegt de gevel zich naar de menselijke maat.

Erfscheidingen zijn mee ontworpen en lopen door in de kopgevels, wat de eenheid binnen het plan versterkt. De straatgevel is uitgevoerd in donker metselwerk. De binnengevels openen zich naar een collectief groengebied en zijn in licht zandkleurig metselwerk uitgevoerd.

Schipperstraat » Bergambacht ˆ impressie appartementen › vogelvlucht impressie ˇ impressie rijwoningen

99

100

locatie Schemerhornstraat en Oudlaan, Utrecht opdrachtgever Plané Vastgoed type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 18 appartementen en 25 zorgwoningen

Talmalaan appartementencomplex Twee programma’s worden zichtbaar

manier met woningen aansluit op het

gemaakt in een hoofdvolume;

parkje. De appartementen hebben

kleinere appartementen met een

ruime buitenruimtes, de zorgwoningen

zorgprogramma, en appartementen. De

franse balkons. De programma’s zijn

twee programma’s hebben ieder een

herkenbaar aan de sprong in het

eigen entree, en een eigen ontsluiting.

volume, en aan de twee steenkleuren.

Door de twee compacte ontsluitingen is

De donkere lijnen in de gevel gene een

een optimale indeling van de woningen

mooie horizontale geleding, en binden

mogelijk. Ook ontstaat hierdoor een

de twee delen tot een geheel.

mooie alzijdig georienteerde gevel.

De parkeerplaatsen zijn half onder het gebouw aan de N-zijde gesitueerd, waardoor de zuidkant op een mooie

101

Talmalaan » Utrecht ‹ plattegrond van appartementen › toegang naat tot het parkeren ˇ gevelbeeld met de duidelijke tweedeling

102

103

locatie Rotterdam, Noordereiland opdrachtgever Particulier type opgave woongebouw particulieren CPO status studie omvang afhankelijk van afnemers

Maatpak op het Eiland CPO project op het noordereiland

Het kavel aan de Ruyterstraat 36

Programma van eisen

in het blok, waardoor een

gelegen op het noordoostelijke

Het gehanteerde PvE is een mogelijke

3Dverkavelingsmodel ontstaat. De

gedeelte van het Noordereiland is

variant. Er zijn uiteraard vele varianten

beschikbare bouwenveloppe biedt meer

een ideale plek om met een kleine

mogelijk, maar voor deze studie is

ruimte dan nodig voor het PvE Het is

groep particulieren (bouwgroep) een

uitgegaan van: 8 woningen voor 55+

hierdoor mogelijk grote openingen in

woongebouw te maken.

huishoudens (GBO woning ca. 1 15-

het gebouw te maken. Naast dat deze

160m2), 1 logeerwoning, 1 atelier aan

sparingen de ruimtelijke beleving van

Er kan aan diverse doelgroepen

woning ca. 80m2, bedrijfsruimte ca.

het binnengebied versterken, worden

gedacht worden, bijvoorbeeld acht 55+

90m2, ca. 70m2 collectieve

er tevens verschillende ‘stappen’ van

huishoudens. Doordat de bouwgroep

binnenruimte (bijvoorbeeld relax/

collectief naar privé gecreëerd Om

direct opdrachtgever wordt, biedt

sport), 8 inpandige parkeerplaatsen en

nog meer licht en ruimte te geven aan

dit de °kans om zowel specifieke

bergingen.

het binnengebied is er gekozen voor

bewonerswensen als ‘het collectieve’

een relatief ondiep woningtype van ca.

in het woongebouw extra aandacht te

Het complex

geven.

De bewoners kiezen hun plek

CPO Maatpak op het eiland » Rotterdam ˆ oude situatie ‹ opbouw van het kavel ˆ‹ nieuwe situatie achterkant » nieuwe situatie straatgevel

7,5m.

104

105

locatie Gouda opdrachtgever Woonpartner Midden-Holland / Trebbe west type opgave nieuwbouw status opgeleverd omvang 22 appartementen

Telderstoren Appartementencomplex

De Teldertoren is een onderdeel van

woningen. De blokken liggen in open

het plangebied Zuidelijk Stempel West

stempels in het groen. De dragers van

in Gouda. Het blok is alzijdig ontworpen

het plangebied zijn lange groene assen

in een schakering van bruine tinten

en waterlopen. De kern opgave voor de

baksteen. De kozijnen zijn in een

ZSW ligt in het handhaven en versterken

streng ritme geplaatst. Om de entree

van de aanwezige landschappelijke

te benadrukken in de gevel is deze

kwaliteiten en het geven van een impuls

uitgevoerd in een afwijkende kleur en

aan de architectuur en woningtypologie.

materialisering en voorzien van een

De opgave maakt onderdeel uit van de

luifel met de naamsaanduiding van de

grotere ontwikkeling om Gouda Oost te

flat.

revitaliseren, een afgewogen keuze van

Het plangebied is gelegen in Gouda

de op het eerste gezicht tegenstrijdige

Oost. Deze na-oorlogse wijk bevat met

kernpunten; samenhang en eigen

name middelhoogbouw portiek-etage

identiteit.

B. M. Telderstoren (ZSW) » Gouda ˆ plattegrond van appartementen ‹ Het appartementencomplex

106

locatie Houten opdrachtgever Slokker Vastgoed BV type opgave nieuwbouw status in ontwikkeling omvang 41 woningen

Druivengaarde 41 appartementen te Houten De gemeente Houten houdt zich bezig met hoe nieuwe

Het gebouw wordt daarnaast opgebouwd uit losse volumes

gebouwen en renovaties Houten aantrekkelijk houden voor

die aan elkaar geschakeld worden door een corridor. Dit

jongeren en starters. Daarom bestaat er een visie over hoe

maakt dat het hoofdvolume optisch opgeknipt wordt in

jongeren hier moeten wonen, namelijk duurzaam en compact.

meerdere woningen, i.p.v. dat dit als een groot volume oogt.

Dat is dus precies waar ons gebouw op inhaakt.

- Om aansluiting te zoeken met de stedenbouwkundige situatie worden de woningen in de ‘toren’ naar voor

De nieuwbouw van 41 appartementen wordt gebouwd bij de

geschoven. Hiermee ontstaat eenzelfde soort toren als het

Druivengaarde te Houten. Hier komt het gebouw aan de rand

tegenoverliggende gebouw en vormen deze tezamen een

van Houten te liggen, waar tevens wat hoger gebouwd kan

poort naar Houten.

worden. Tegelijk refereert de uitstraling van het gebouw ook aan het dorpse karakter van Houten met metselwerk en lichte

In de plattegrond is te zien dat appartementen van net

kleurstelling.

onder de 50m2 gemaakt worden. Hierdoor zijn balkons niet noodzakelijk, maar ontstaat wel een gezamenlijke buitenruimte t.p.v. de oostzijde.

Druivengaarde » Houten ˆ stedenbouwkundige inpassing › impressies ‹ plattegrond

107

108

Europalaan » Utrecht ‹ plattegronden ›

109

locatie Merwede, Utrecht opdrachtgever Janssen de jong projectontwikkeling type opgave nieuwbouw status haalbaarheidsonderzoek omvang ca. 160 woningen

Europalaan sloop / nieuwbouw

Haalbaarheidsonderzoek naar een mogelijke sloop / nieuwbouw van het kantoorpand aan de Europalaan te Utrecht als onderdeel van de Nieuwe stadswijk Merwede.

110

111

A3 Architecten

A3 Architecten & BIM voorbeelden van planuitwerking in BIM A3 Architecten werkt met het Bouwwerk Informatie Model (BIM). Met zowel nieuwbouw- als ook renovatie- en transformatie-projecten is hiermee de nodige ervaring opgedaan. De BIM-modellen worden met behulp van het programma Revit opgezet en uitgewerkt.

Het werken met BIM is een methode die zorgt voor centraal beheer van data (tekening, berekeningen, inzichtelijk documenten, hoeveelheden, gebruiksaanwijzingen en berekeningen, etc.) en centrale communicatie.

Het voordeel hiervan is dat meer inzicht voordat de bouw start voor alle partijen zoals de opdrachtgever, architect, constructeur, installateur en alle overige relevante bouwpartners. Alle knelpunten kunnen vooraf inzichtelijk worden gemaakt, worden besproken en direct worden opgelost, ondersteund door een uitgebreid 3D-model.

BIM protocol Bij het opzetten van een BIM project dient vooraf een BIM protocol opgesteld te worden. In dit protocol komen o.a. de volgende zaken aan bod: - Projectinformatie - Projectdoelen en BIM ambities - Projectpartners en contactpersonen - Organisatie project - BIM proces - BIM informatie niveau componenten - Procedure samenwerking - Afspraken BIM model - Kwaliteitscontrole

BIM ‹ nieuwbouw SSH studentehuisvester Utrecht › voorbeeld van een BIM protocol

A3 Architecten & bewoners Betrekken van bewoners bij het proces Bewoners van de aan te pakken woningen spelen voor ons een cruciale rol in het proces van besluitvorming. Goede voorlichting naar de bewoners is uiteraard van essentieel belang. Overleg met klankbordgroepen, planteams met bewoners, informatieavonden, inloopmiddagen, excursies tot aan workshops met bewoners behoren tot ons dagelijks werk.

Afhankelijk van de instandhoudingtermijn, de exploitatietermijn en de staat van het onderhoud, worden plannen gemaakt voor de woningbouwcomplexen. Door de jaren heen heeft A3 Architecten veel ervaring opgedaan in het aanpakken van woningen in bewoonde staat.

Het met elkaar bepalen van de ingrepen en het zoveel mogelijk voorkomen van overlast, maar ook het benoemen van de overlast, zijn op de bewonersbijeenkomsten belangrijke punten.

Bewoners ˆˆ excursie | Nieuwe vaart, Krimpen a/d IJssel ˆ klankbordgroep | Weegbreeflat, Soest › workshop | De Toekomst, Vlaaringen ˆ› pannelsessies | Dekkenplan, Zoetermeer ˇ› informatie avonden | Isabellaland, Den Haag

A+

A+

NOM

A3 Architecten & Duurzaamheid uitgaan van behoud Een belangrijke vorm van duurzaamheid is behoud. Dus niet slopen, maar hergebruiken wat goed is en aanpassen waar nodig. Inmiddels hebben we diverse transformatieprojecten uitgevoerd waarbij het bestaande gebouw zoveel mogelijk wordt behouden en toch d.m.v. allerlei ingrepen woningen met een energielabel A+ zijn gerealiseerd. Een voorbeeld hiervan is het transformatieproject Brinkwal in Nieuwegein.

Energielabelverbetering Een andere voor de hand liggende manier van duurzaamheid is het besparen van energie door het na-isoleren van bestaande woningen, eventueel in combinatie met het aanbrengen van zonnepanelen of andere duurzame ingrepen. Het resultaat is een energielabelverbetering van de bestaande woningvoorraad. Soms gebeurd dit met maar met enkele stappen, zoals het project Isabellaland in Den Haag. De woningen zijn van een gemiddeld label E/D naar een energielabel B gegaan.

Maar het kan ook zeer rigoureus, bijvoorbeeld in een ‘Slim en Snel’ traject van platform 31. Het project Sens in Krimpen aan den IJssel is een voorbeeld van zón traject dat we hebben doorlopen. Deze woningen zouden uiteindelijk naar een A+ label zijn gegaan.

Nul-op-de-meter nog een stap verder gaat het ‘nul-op-de-meter concept’. Voor onder andere woningcorporatie Mitros en SSW de Bilt deden we mee aan trajecten om gestapelde woningen ‘Nul-op-de-meter’ te krijgen.

Duurzaamheid ‹ˆ transformatie | Brinkwal, Nieuwegein ˆ slim & Snel | Krimpen a/d IJssel ‹‹nul-op-de-meter | SSW, De Bilt ‹ labelverbetering | Isabellaland, Den Haag

Maaskade 171D 3071 NS Rotterdam Tel.: 010 411 3630 alg@A3architecten.nl www.A3architecten.nl