Issuu on Google+


REISGIDS

wenen

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 1

01-05-13 14:24


Vienna_001-011_CH00 NED.indd 2

01-05-13 14:24


REIS G IDS

wenen Sarah Woods

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 3

01-05-13 14:24


Vienna_001-011_CH00 NED.indd 4

01-05-13 14:24


inhoud

bewust reizen  6

de reis indelen  8

Geschiedenis en cultuur  12 Het huidige Wenen  14  Geschiedenis  22   Landschap en milieu  38    Eten en drinken  42  Kunst  48

Stephansdomkwartier  64 De Stephansdom en omgeving  68   Wandeling rond de Stephansplatz   74   De joodse wijk  82

Hofburgkwartier  94 Het Hofburgcomplex  98   Wandeling over de Josefsplatz   102  Het Museumkwartier  116  Wandeling door Spittelberg   120­­   Het keizerlijke Wenen   122

Alsergrund  128 Rondom de Schottenring  132   Wandeling door zuidelijk Alsergrund  134   Liechtenstein Museum en noordelijk Alsergrund  148  

Oostelijk Wenen  152 Leopoldstadt en omgeving  156   Wandeling door het Prater  162   Ten oosten van de Donau  166

Zuidelijk Wenen  170 Landstrasse en Simmering  174  Het Belvedere 182   De Karlsplatz en omgeving  186  Wandeling ten zuiden van de Karlsplatz  188   Paleis Schönbrunn  192

Westelijk Wenen  198 Mariahilf  202   Wandeling in de omgeving van de Gumpendorfer Strasse   206   Neubau, Josefstadt en de Vororte  212  

Dagtochten vanuit Wenen  218 Ten oosten van Wenen  222   Ten zuiden van Wenen  226   Ten westen en ten noorden van Wenen  230   Fietsroute langs de Donau  232

Reiswijzer  238 Hotels en restaurants  248  Winkelen 260   Uitgaan  263  Activiteiten  265

register  266   fotoverantwoording  270 Pagina 2-3: een rondvaartboot wacht in het Donaukanaal op passagiers. Hiernaast: een muziekuitvoering in een barokpaleis.

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 5

01-05-13 14:24


6

bewust reizen Verstandige reizigers gaan doelgericht op pad om alles uit hun reis te halen. Door bewust te reizen draagt u bij aan het behoud van de natuur, historie en culturele rijkdom van de plaatsen die u bezoekt. Daarmee verrijkt u ook uw eigen reiservaring. Hoe reist u bewust?

Bedenk dat uw aanwezigheid van invloed is op de plaatsen die u bezoekt.

Besteed uw tijd en geld zodanig dat u iets bijdraagt aan de couleur locale (dat maakt uw verblijf ook interessanter).

Respecteer het natuurlijke en culturele erfgoed van uw bestemming.

Respecteer de lokale gebruiken en tradities.

Toon de lokale bevolking uw waardering voor de interessante of unieke aspecten van hun streek, zoals het landschap, de historische dorpjes en gebouwen, de muziek of het eten.

Trek af en toe uw portemonnee en steun kleine ondernemers die zich inspannen om de bijzondere eigenschappen van een plaats te behouden. Zoek naar winkeltjes, restaurants, pensions en reisorganisaties die trots en hart voor hun omgeving uitstralen. Mijd bedrijven die afbreuk doen aan het karakter van een plek.

Zorg ervoor dat u mooie herinneringen en verhalen mee naar huis neemt, in de wetenschap dat u iets hebt bijgedragen aan het voortbestaan en de ontwikkeling van uw bestemming.

Deze manier van reizen wordt geotoerisme genoemd en valt te omschrijven als ‘toerisme dat het geografische karakter van een plek – omgeving, cultuur, uitstraling en erfgoed – en het welzijn van de inwoners ondersteunt of versterkt’. Meer informatie over geotoerisme is te vinden op de website www.nationalgeographic.com/travel/sustainable.

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 6

01-05-13 14:24


7

R E ISG ID S

wenen OVER DE AUTEUR De van oorsprong Britse auteur Sarah Woods heeft een tiental reisboeken op haar naam, waarvan drie bekroonde. Al bijna twintig jaar reist ze kriskras naar alle uithoeken van de wereld en er staat inmiddels meer dan 100.000 km op haar teller. Ze heeft langdurig door Europa gezworven en daar vele landen en steden bezocht, onder andere Wenen, de stad die ze voor altijd in haar hart sloot. Daar heeft ze gewalst met de beroemdste danser van Oostenrijk, pleziertochtjes op de Donau gemaakt en gesmuld van kilo’s Sachertorte. Woods is ook op onderzoek uitgegaan in de minder bekende, nieuw ontwikkelde wijken van de stad, waar ze veborgen schatten ontdekte en de bestbewaarde culturele geheimen. Sarah Woods is lid van de British Guild of Travel Writers en de Royal Geographic Society, en een veelgevraagde gast in reisprogramma’s op radio en tv. Ze schrijft voor de Sunday Times, Independent, La Prensa, en Wanderlust, en kwalitatief hoogstaande artikelen voor een groot aantal reiswebsites.

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 7

01-05-13 14:24


88

De reis indelen Wenen is een statige, eerbiedwaardige oude stad die het voortdurend jachten en jagen van het moderne leven op afstand heeft weten te houden. De beste manier om Wenen te leren kennen is dan ook: aanpassen aan het Weense leven en de stad in een rustig walstempo veroveren in plaats van in een wilde galop. Wenen heeft zoveel te bieden dat het onmogelijk is om alles te zien, dus bedenk van tevoren wat u graag wilt bezoeken, en ga dat dan in stijl bekijken.

Van A naar B Wenen is jarenlang het centrum van een groot keizerrijk geweest en heeft nog steeds uitstekende verbindingen met andere Europese steden. Ook het openbaar vervoer is van hoge kwaliteit (www.wien.info/de/reiseinfos/anreise), met een uitgebreid spoornet (S-Bahn), metrolijnen (U-Bahn), trams (Strassenbahn) en bussen. De U-Bahn heeft vijf lijnen (let op: er is geen U5), waarmee u, met uitzondering van U6, verschillende delen van de Innere Stadt kunt bereiken, het oude stadscentrum waar de meeste toeristische attracties te vinden zijn. Het is gemakkelijk en relatief goedkoop om met het openbaar vervoer te reizen (zie kader p. 11). Als uw bestemming buiten het centrum ligt, kunt u het best de Strassenbahn nemen en op die manier meteen wat meer van de stad zien – route 1 van de Strassenbahn voert bijvoorbeeld langs de imposante gebouwen aan de Ringstrasse, de bijna cirkelvormige rondweg om de Innere Stadt. Aan de overkant van de Ringstrasse liggen de oude buitenwijken, die ook gemakkelijk met het openbaar vervoer te bereiken zijn. Enkele van deze Vorstädte zijn Wieden, Neubau, Mariahilf, Josefstadt, Alsergrund en Leopoldstadt, die elk hun eigen bezienswaardigheden hebben. Wilt u naar een van de verder gelegen voorsteden, de Vororte, bijvoorbeeld om de Kirche am Steinhof te bezichtigen, dan kunt u het best een bus nemen, ook een goedkoop en efficiënt vervoermiddel. De straten van Wenen zijn volkomen ongeschikt voor druk autoverkeer, het goede openbaar vervoer is dus een uitkomst. Grote delen van de Innere Stadt zijn voetgangersgebied en heel wat straten zijn voor auto’s alleen met een speciale ontheffing toegankelijk. De S-Bahn biedt snelle verbindingen met veel steden en dorpen rond Wenen en bestemmingen buiten de regio.

Koffie, taart en het ochtendblad: de Weense koffiecultuur.

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 8

01-05-13 14:24


99

Toeristenbureau

Als u maar een paar dagen hebt

De Weners gaan prat op hun efficiency en organisatievermogen, en de meeste grote bezienswaardigheden hebben (net als veel kleine) een website met gedetailleerde bezoekersinformatie. Wanneer u in Wenen bent, kunt u voor een actueel evenementenoverzicht en alle overige toeristische informatie het best naar de gemeentelijke website gaan (www.wien.info). Het toeristenbureau heeft ook informatiepunten in verschillende grote metrostations en op centrale pleinen als de Karlsplatz en de Stephansplatz.

Veel mensen komen naar Wenen voor een kort verblijf. Als u maar een paar dagen in de stad bent, is het aan te raden in de Innere Stadt te blijven. Hier vindt u binnen een straal van honderd meter altijd wel een museum, galerie of historisch gebouw, en de leuke kleine straatjes zijn al een attractie op zich. Ga op dag één vroeg de stad in voor een bezoek aan de Hofburg, het vroegere paleis van de Habsburgers, dat prominent in de Innere Stadt aanwezig is. Hoewel het er nogal toeristisch is, zijn de indrukwekkende gevels en het museumkwartier meer dan de moeite waard. Geen reis naar Wenen is compleet zonder een bezoek aan de Schatzkammer (schatkamer) en de Spaanse Rijschool, ook al zou dit het enige zijn wat u van het paleiscomplex ziet. Nadat u de ochtend in en om de Hofburg hebt doorgebracht, loopt u noordwaarts, langs de Romeinse ruïnes aan de Michaelerplatz en door het Goldenes Quartier, het exclusieve winkelgebied met zijn vele boetieks. Maak van de gelegenheid gebruik om de etalages aan de Kohlmarkt te bekijken en van het heerlijke gebak te proeven bij de bakkerijen en patisserieën op en rond de Graben, een van de oudste straten van de stad. Na de lunch loopt u de Stephansplatz over om een meesterwerk van middeleeuwse architectuur te bewonderen: de Stephansdom. Als u genoeg tijd hebt, breng dan een bezoek aan de catacomben, waar generaties Habsburgse vorsten NIET MISSEN: (geheel of gedeeltelijk) in een labyrint van griezelige De middeleeuwse straten en de ondergrondse kamers begraven liggen. Hebt u nog gotische architectuur van de energie over, ga dan in de rij staan bij de Staatsoper historische Innere Stadt  68-81 en probeer een lastminutekaartje voor de opera te Rondrit door de stad in een bemachtigen. traditionele koets  72 Begin dag twee met een bezoek aan het Eeuwen keizerlijke pracht in de Belvedere, het nationaal museum van Oostenrijk en Hofburg  98-115 een van de mooiste paleizen van Wenen, dat net Het Belvedere, met een van de ten zuiden van de Innere Stadt ligt. In het Belvedere mooiste kunstcollecties van is prachtige kunst te bewonderen, maar het is alleen Europa  182-185 al de moeite waard om een ontdekkingstocht door het paleis te maken. Bezoek ik elk geval het Oberes Belvedere en het Unteres Belvedere, waar u geniet van schitterende historische interieurs en een kunstcollectie van wereldformaat. Wanneer u uit het Belvedere komt, loopt u twee minuten in

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 9

Rococokamers, formele tuinen en exotische dieren in Schloss Schönbrunn  192-197

01-05-13 14:24


1010

noordwestelijke richting naar de Karlsplatz, waar u twee architectonische hoogstandjes vindt: de barokke Karlskirche en het jugendstilgebouw van de Secession. Als u nog tijd over hebt, duik dan U-Bahnstation Karlsplatz in en reis vier haltes naar het noorden, naar Praterstern. Hiervandaan is het maar een klein stukje lopen naar het Prater, een groene oase in de stad. U kunt een ritje maken in het beroemde Riesenrad (reuzenrad) of gewoon heerlijk ontspannen in het park en een Wurstsemmel (een soort hotdog) eten bij een Würstelkraampje ’s Avonds trekken de hongerige bezoekers van Wenen naar de openluchtmarkt en de restaurants aan de Karmelitermarkt in Leopoldstadt (U-Bahn lijn 2 richting Taborstrasse, één halte ten westen van Praterstern) en doen zich tegoed aan de originele Oostenrijkse keuken. Dag drie staat in het teken van een tocht langs de uitgestrekte Weense musea, die voor een belangrijk deel aan de zuidkant van de Ringstrasse te vinden zijn, ter hoogte van de Hofburg. Bezoek eerst het Kunsthistorisches Museum, waar de eeuwenoude kunstcollectie van de Habsburgers wordt tentoongesteld. U vindt er meesterwerken van de grote renaissancekunstenaars naast exotische kunstnijverheid uit de hele

De beste periode voor een bezoek Het klimaat in Wenen is een stuk milder dan in de rest van Oostenrijk, omdat de stad in een laagvlakte ligt met een beschut microklimaat. Bezoekers die ’s winters pittoresk besneeuwde daken verwachten komen bedrogen uit, want ook al kan de temperatuur flink dalen, het sneeuwt er zelden. De inwoners van Wenen compenseren hun saaie winters met levendige traditionele feesten, zodat er van eind november tot Kerstmis een vrolijke stemming in de stad heerst. Sommige attracties zijn tijdens de wintermaanden gesloten, dus als u niet speciaal komt om

kerstinkopen te doen, kunt u beter wachten tot het voorjaar. Hartje zomer kan in Wenen verstikkend heet zijn en de meeste historische gebouwen hebben geen airconditioning. Veel culturele instellingen en restaurants sluiten in augustus hun deuren om de medewerkers de gelegenheid te geven verkoeling te zoeken in de bergen. De beste tijd voor een bezoek aan Wenen is het eind van de lente of het begin van de zomer, als de terrassen worden opgebouwd, het leven zich naar buiten verplaatst en het openluchtseizoen voor culturele evenementen op zijn hoogtepunt is.

wereld. Wie geïnteresseerd is in de vroegste geschiedenis van de mensheid zal nu de Maria-Theresienplatz willen oversteken naar het Naturhistorisches Museum met zijn verbluffende collectie prehistorische artefacten. Een meer relaxte sfeer vindt u aan de zuidkant van de Maria-Theresienplatz, waar achter de barokke gevel van de oude koninklijke stallen het museumkwartier ligt, dat voor de ene helft cultureel centrum is en voor de andere helft kunstenaarskolonie. Wat u hier absoluut niet mag missen is het Leopold Museum, dat aan het leven en werk van een van de beroemdste Weense kunstenaars is gewijd, de expressionistische schilder Egon Schiele. Als u zich een hele dag met de schone kunsten hebt beziggehouden, is het tijd om achter het museumkwartier langs naar de gezellige straatjes van Spittelberg te lopen, waar u Café Sperl en andere beroemde Weense koffiehuizen vindt, en van een goede maaltijd te gaan genieten. Op dag vier, uw laatste dag in Wenen, is het leuk om aan de zuidwestkant het

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 10

01-05-13 14:24


1111

In de eerste maanden van het nieuwe jaar komen er duizenden mensen naar de grote bals.

stadscentrum te verlaten en naar het indrukwekkende zomerpaleis van de Habsburgers in Schönbrunn te gaan, vanaf de Karlsplatz zes haltes met lijn U4. In Schloss Schönbrunn met zijn prachtige staatsievertrekken, uitgestrekte formele tuinen en dierentuin van wereldklasse, brengt u moeiteloos een hele dag zoet.

Als u meer tijd hebt Als u langer dan een paar dagen in Wenen blijft, is het de moeite waard uw horizon te verbreden. Behalve de grote musea biedt de stad een keur aan kleine musea, historische gebouwen en galeries. Als u bijvoorbeeld een liefhebber bent van kunstnijverheid uit middeleeuwen en renaissance, kunt u uw hart ophalen in het Dommuseum St. Stephan, het Deutschordenhaus en het Schottenstift Museum in de Innere Stadt. Typisch Weens zijn de Musikerwohnungen, appartementen waar vroeger beroemde De Wien-Karte componisten hebben gewoond. Ze zijn vaak in Voor slechts € 19,90 geeft de Wienhun oorspronkelijke staat bewaard gebleven en Karte de bezoekers van de stad 72 uur de inrichting geeft een goed beeld van het leven lang ongelimiteerd toegang tot de en werk van de componisten. Het Figarohaus U-Bahn, Strassenbahn en bussen. Kin(vlak bij de Stephansplatz) is gewijd aan Mozart, deren onder de vijftien reizen gratis het Pasqualatihaus (bij de Platz am Hof) aan met u mee. Bovendien geeft de kaart Beethoven en in de Johann Strauss Wohnung recht op aantrekkelijke kortingen op ziet u hoe de Weense walskoning leefde. de toegangsprijs van de meeste grote Het is ook interessant om buiten de stad te toeristische attracties en de shuttlebus naar het vliegveld. De Wien-Karte gaan kijken. Een treinreisje van 16 km westis verkrijgbaar in alle hotels van de waarts brengt u naar de beboste heuvels van het stad, aan de bezoekersbalies van Wienerwald, waar u fantastisch kunt wandelen. vliegveld Wien-Schwechat en op de ’s Zomers gaat er niets boven het Donaudal ten stations van de U-Bahn. noordwesten de stad, vooral het stuk tussen Melk en Krems, dat zo’n 80 km van Wenen ligt. n

Vienna_001-011_CH00 NED.indd 11

01-05-13 14:24


Vienna_012-063_CH01 NED.indd 12

01-05-13 14:25


Volkstheater

START

U

Naturhistorisches Museum

 SS Zum Heiligen GA Josef B U R G

Volkstheater Station AzW Quartier21

E



SE

TZ

RLSC HW EIG

EEN KIJKJE ACHTER DE SCHERMEN EN DRINGEN DOOR TOT DE

HO

KERN VAN DE CULTUUR, DE GESCHIEDENIS EN HET VOLK VAN

-G A FER SSE

RI MA

A HI

LFE

TR RS

WERELDWIJD NEMEN EXPERTS VAN NATIONAL GEOGRAPHIC

E ASS

EEN LAND. 200 meter

0

DANKZIJ NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDSEN KAN HUN ERVARING DE JOUWE WORDEN.

REISGIDS

LA

KA

Garnisonkirche



MuseumsQuartier Station U

Zoom Kindermuseum

SE

A

AS

NG

SP

E

Leopold Museum

F TG

DE

Wenen

M

SE

MuseumsQuartier

Flakturm

ST I

LIN

SSE

RE I S G I D S

WENEN

U

GAS

G G A SS

Theater am Spittelberg

Kunsthistorisches Museum

U

ITE

ER N B ER



MUMOK

WENEN

MARIA-THERESIENPLATZ

M

BRE

GUTT



GELBER SPITT ASSE G

SS E

Amerlinghaus

ASSE

A SS E

NKG SCHRA

N D SG A

ST IF TG

SI G M U



Witwe Bolte

NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS

NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS

Kleurgecodeerd per regio

WANDELKAART SPITTELBERG STADSPLATTEGRONDEN EN WANDEL-/FIETSKAARTEN Fleischmarkt

Spoorweg

Bezienswaardigheid Omtrek van het gebouw

U-Bahn

U

Park Fietsroute



W E NE N Oberlaa

1

zelf chocolade maken in Alsergrund en varen op het heldere water van de Alte Donau.

In de tekst besproken bezienswaardigheid

INSIDER TIPS van de schrijvers en fotografen van National Geographic, maar

Snelweg

A B C D K P F J â‚Ź E

ook van plaatselijke deskundigen, over hun favoriete plekjes, praktische zaken en veel meer.

Steden en plaatsen

Secondaire weg

WANDELINGEN, voorzien van duidelijke kaartjes, waaronder de Hofburg en omgeving, het pittoreske Spittelberg en Karlsplatz.

Regio

Spoorweg

EXCURSIES BUITEN DE GEBAANDE PADEN, zoals dieren spotten in natuur-

Bezienswaardigheid

Vliegveld

Start wandel-/fietsroute

Berg

Kaartverwijzing Adres Telefoonnummer Sluitingstijden/reistijden (wandelingen en fietstochten) Afstand Start/eind Hotel Entreegeld varieert van â‚Ź (minder dan â‚Ź 2,75) tot â‚Źâ‚Źâ‚Źâ‚Źâ‚Ź (meer dan â‚Ź 12) Restaurant

National Geographic Reisgids - Wenen.indd 1

park Lobau en fietsen door de Wachauvallei.

NIET MISSEN bij elk hoofdstuk vind je verwijzingen naar nadere informatie over sterk aanbevolen bezienswaardigheden en activiteiten. PRACHTIGE KLEURENFOTO’S EN HANDIGE KAARTEN maken het eenvoudig

SYMBOLEN IN DE TEKST

te kiezen, je reis uit te stippelen en overal het mooiste te zien.

Aantal kamers Aantal stoelen restaurant Parkeerplaats Lift Niet-roken Airconditioning Overdekt zwembad Openluchtzwembad Fitnessclub Gangbare creditcards geaccepteerd F U-Bahn K V P N T W O S U Q

De reis indelen

ERVAAR unieke belevenissen, zoals de catacomben onder de Stephansdom,

NUR 512 I S B N 978-90-215-5387-0

NATIONAL GEOGRAPHIC

REISGIDS National Geographic Reisgids maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen

9

789021 553870

WENEN

MĂśdling

Hoofdstad

op je eigen wensen en interessegebieden kunt afstemmen.

Wandelroute

REGIOKAARTEN WENEN

DE REIS INDELEN, een uitgebreide kennismaking met Wenen, zodat je je reis

wenen

8

Geschiedenis en cultuur

12

Stephansdomkwartier

64

Hofburgkwartier

94

Alsergrund

128

Oostelijk Wenen

152

Zuidelijk Wenen

170

Westelijk Wenen

198

Dagtochten vanuit Wenen

218

Reiswijzer

238-265

Omslag voorzijde: Monument voor componist Johann Strauss in het Stadtpark (Murat Taner/CORBIS) Rug: Stephansdom, detail (iStockphoto) Omslagontwerp: Sam Serebin

02-05-13 09:29


Inkijkexemplaar 'National Geographic Reisgids Wenen'