O konkursie Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości
prof. dr hab. Ryszard Koziołek rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
dr Marcin Krupa prezydent Katowic
SMART, HEALTHY & HUMAN CITY MIASTO INTELIGENTNE, MIASTO ZDROWE, MIASTO LUDZKIE
O założeniach i procedurach konkursu
dr Jakub Bryła kurator konkursu
dr Roman Marchaj kurator konkursu
Jurorzy
Mentorzy
Eksperci
TWORZYMY PRZYSZŁOŚĆ MIASTA
Maciej Stachura wiceprezydent Katowic
Werdykt
prof. dr hab. Tadeusz Sławek przewodniczący jury
dr Marcela Gruszczyk mentorka
Zwycięski projekt Katowickie Hikikomorii –między samotnością a starzejącym się społeczeństwem
Wyróżnienie publiczności KOSTKA – Kreatywna, Otwarta Strefa Twórczej Komunikacji i Aktywności
Uchwycone
WSZYSCY JESTEŚCIE ZWYCIĘZCAMI
Prezentacja pozostałych projektów
INTEGRACJA
SPLOT. Wspólne przeżycia splatają pokolenia. Dołącz do naszych wydarzeń i poczuj tę energię!
KIO-ŚK – aktywizacja lokalnych społeczności
Złap prezydenta na rowerze!
KONDYCJA
Centrum Zarządzania Emocjami (CZE)
RESETgate
HotSpot-HotStop – nawiąż połączenie z samym sobą. Miejskie kąpiele słoneczne
TRANSPORT
MedRocket – rakietowy system transportu środków medycznych
Transport, który łączy
Sprawozdanie z prac zespołów uczestniczących w konkursie
dr Marcela Gruszczyk
i dr Magdalena Christ, prof. UŚ mentorki
Uchwycone w kadrze
O konkursie Invent the Future. Katowice –
prof. dr hab. Ryszard Koziołek rektor Uniwersytetu Śląskiego
w Katowicach
Mija rok od zakończenia obchodów Europejskiego
Miasta Nauki Katowice 2024, a my wciąż przekonujemy się, że jego inspirujące konsekwencje nie ustają. Wśród nich powodem do dumy jest zwłaszcza bezprecedensowa współpraca publicznych uczelni Katowic, czyli Konsorcjum Akademickiego Katowice – Miasto Nauki. To partnerstwo funkcjonuje na wszystkich poziomach społeczności akademickiej – od studentów po władze rektorskie; owocuje feerią pomysłów, wyzwala kreatywność oraz buduje nieocenione relacje między uczelniami i ich społecznościami. Doskonale wpisuje się w wyzwania związane z transformacją Śląska i Zagłębia. To właśnie nauka i edukacja będą odgrywać kluczową rolę w przemianie regionu, a na pewno w zatrzymywaniu w nim młodych, najzdolniejszych osób, a także w przyciąganiu do niego nowych mieszkańców i pracowników z różnych stron Polski. Praca dla uczelni jest w naturalny sposób pracą dla miasta, w którym uczelnia się znajduje.
Konkurs Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości wyraża i ożywia tę ideę. Realizacja hasła „Smart, Healthy & Human City” – koncepcji miasta inteligentnego, zdrowego, ludzkiego potrzebuje współpracy z nauką, z wieloma jej dyscyplinami. Żaden poważny problem, z jakim borykamy się w naszych miastach, nie da się rozwiązać w obrębie jednej dyscypliny.
Obraz przyszłych lekarzy, humanistów, inżynierów, artystów czy socjologów debatujących przy jednym stole nie tylko jest krzepiący, ale też uświadamia nam, że powstał nowy sposób pracy nad przyszłością naszych miast. Zaangażowanie i pomysłowość młodych ludzi naprawdę imponują. Powiedziałem kiedyś, że publiczne uczelnie województwa powinny stać się wielkim, wspólnym think tankiem w służbie mieszkańców regionu – budować jego odporność na wstrząsy i kryzysy. Studenci katowickich uczelni właśnie wkraczają w ten etap.
Zaprosiliśmy więc osoby studiujące w szkołach wyższych naszego regionu do opracowania innowacji społecznych, które będą odpowiedzią na rzeczywiste potrzeby Katowic. Z zastosowaniem nowoczesnych technologii i dzięki przeprowadzeniu eksperymentów naukowych młodzi mieszkańcy tego współczesnego miasta poszukiwali najlepszych dla naszej wspólnej przestrzeni rozwiązań. Każda propozycja nie tylko miała być nowatorska, lecz przede wszystkim opracowana z myślą o realnej poprawie jakości życia, oferować rozwiązania dostępne, praktyczne i akceptowane społecznie. Kluczem do sukcesu była praca w interdyscyplinarnych zespołach.
Z dumą i radością przedstawiamy zebrane w tej publikacji efekty prac w konkursie Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości.
prof. dr hab. Ryszard Koziołek
dr Marcin Krupa prezydent Katowic
Szanowni Państwo,
pragnę serdecznie podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w organizację konkursu Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości. Państwa praca przyniosła wyśmienite owoce!
Niezmiernie się cieszę, że wspólne działania, jakie środowiska samorządowe i akademickie podejmowały w związku z przyznaniem Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki, pozwoliły na stworzenie solidnej platformy współpracy. Co więcej, ta współpraca nie ustaje. To dzięki niej mamy przestrzeń do rozmowy o sprawach ważnych dla naszej lokalnej społeczności, a Invent the Future znakomicie to potwierdza.
Aby Katowice mogły się rozwijać w sposób zrównoważony, potrzebują – jak każde miasto – dialogu obywatelskiego. Jest wiele narzędzi, które go umożliwiają. Invent the Future z pewnością jest jednym z nich. Dzięki zaangażowaniu ludzi o wybitnej wiedzy i wielu talentach konkurs pozwala na wypracowanie najlepszych rozwiązań służących dobru nas wszystkich.
Ogromnym atutem Invent the Future jest również udział w konkursie przedstawicieli młodego pokolenia, którzy wnoszą w to przedsięwzięcie świeżość spojrzenia, innowacyjność i energię. Formuła tego wydarzenia przypomina, że przyszłość świata leży w ich rękach, dlatego bardzo się cieszę, że konkurs dał młodym ludziom szansę na podzielenie się ich spostrzeżeniami i pomysłami. Ufam, że zwycięskie propozycje staną się fundamentem nowych i pożytecznych praktyk w naszym mieście.
Dostrzegam potężny potencjał Invent the Future, dlatego też chciałbym raz jeszcze podziękować wszystkim, którzy zainwestowali swoje siły i talenty
w jego przeprowadzenie. Jestem przekonany, że Państwa pasja do nauki i zapał do działania przyczyniły się do sukcesu tego konkursu.
Mam nadzieję, że dzięki konkursowi Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości więzi między katowickim samorządem a środowiskiem naukowym w naszym mieście jeszcze bardziej się wzmocnią oraz że nawiązana współpraca stanie się nową siłą, która wesprze Katowice i cały region w dalszej zrównoważonej i sprawiedliwej transformacji.
Wraz z gratulacjami pragnę przekazać Państwu –organizatorom i laureatom konkursu – życzenia wszelkiej pomyślności w dalszej realizacji naukowych pasji.
dr Marcin Krupa
MIASTO INTELIGENTNE, MIASTO ZDROWE, MIASTO LUDZKIE
SMART, HEALTHY & HUMAN CITY
dr Jakub Bryła kurator konkursu
Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości jest nie tylko nazwą konkursu, ale przede wszystkim hasłem odwołującym się do aspiracji Katowic oraz uczelni wchodzących w skład Konsorcjum Akademickiego Katowice – Miasto Nauki. Katowice z ośrodka przemysłowego na naszych oczach stają się istotnym centrum biznesowym, kulturowym oraz naukowym. Należy jednak pamiętać, że rozwój miasta jest procesem stałym i wymaga współpracy wszystkich jego mieszkańców. Dlatego tak cenna w kontekście wspierania tego rozwoju miasta jest ścisła relacja środowiska akademickiego z miastem Katowice.
Uniwersytety, podobnie jak niegdyś kopalnie, są miejscami, w których pozyskuje się dobro naturalne istotne dla Katowic oraz całego regionu. Tym dobrem jest nauka. Transformacja miasta oparta na nauce stanowi źródło kultury innowacji, a innowacje społeczne pozwalają rozwiązywać codzienne problemy w sposób bardziej efektywny, zrównoważony i sprawiedliwy.
Uczynienie z nauki podstawowego instrumentu dialogu obywatelskiego wymaga tworzenia przestrzeni, w których propozycje dotyczące rozwoju miasta lub rozwiązywania zaobserwowanych problemów będą mogły być kreowane w duchu współpracy oraz wymiany myśli. Nie wiemy, jak będzie wyglądać przyszłość, ale możemy ją wymyślić!
Konkurs Invent the Future łączy kreatywność osób studiujących z wiedzą i doświadczeniem wybitnych przedstawicieli nauki oraz praktyków. Zasadniczy cel wydarzenia to stworzenie w ciągu 24 godzin projektu, który przyczyni się do innowacyjnego rozwoju Katowic. Przedsięwzięcie jest ukierunkowane na pracę intelektualną, ale również okazja do doświadczenia procesu odkrywania, a także do nawiązywania nowych, ciekawych znajomości.
Wydarzenie dowodzi, że nauka daje narzędzia, by skutecznie mierzyć się z wyzwaniami, przed którymi stoją miasto Katowice i jego mieszkańcy. Dlatego jestem przekonany, że Invent the Future na stałe wpisze się w ideę Miasta Nauki – koncepcję, która łączy społeczeństwo, naukę, technologię i administrację.
dr Jakub Bryła
dr Roman Marchaj kurator konkursu
Idea przeprowadzenia konkursu studenckiego Invent the Future zrodziła się z głębokiego przekonania, że aktywnymi uczestnikami debaty poświęconej przyszłości Miasta Nauki powinni być wszyscy członkowie wspólnoty akademickiej, w tym osoby studiujące w uczelniach tworzących Konsorcjum Akademickie Katowice – Miasto Nauki. Przekonanie to towarzyszyło nam na każdym etapie organizowania tego wydarzenia, stanowiło pewnego rodzaju punkt odniesienia w procesie określania zasad tego konkursu i reguł jego przeprowadzania.
Naszym celem było nie tylko zainicjowanie konkursu z udziałem studentów, lecz przede wszystkim nadanie mu takiej formy organizacyjnej, która w sposób wyraźny podkreśli ich znaczenie jako kluczowych uczestników procesu. Na każdym etapie współpracy z mentorami, jurorami oraz opiekunami zespołów akcentowaliśmy, że ich rola powinna ograniczać się do funkcji doradczej i konsultacyjnej, chodziło bowiem o stworzenie uczestnikom konkursu przestrzeni do samodzielnego identyfikowania problemów oraz proponowania metod ich rozwiązania. Chcieliśmy, by wsparcie mentorów różniło się od tradycyjnych modeli pracy, naszą intencją było powstrzymanie się od narzucania osobom studiującym własnej perspektywy.
Ponadto od samego początku priorytetem było uczynienie z konkursu Invent the Future – Katowice Miasto Nauki Przyszłości przedsięwzięcia o charakterze interdyscyplinarnym. Rozwiązywanie złożonych problemów społecznych wymaga współdziałania przedstawicieli różnych dziedzin wiedzy. Z tego względu już na wstępnym etapie planowania konkursu uznaliśmy za konieczne zaproszenie do udziału w nim studentów wszystkich uczelni tworzących Konsorcjum Akademickie Katowice – Miasto Nauki, przyświecała nam chęć promowania postaw innowacyjnych i otwartych na eksperymentowanie z różnorodnymi metodami. Jednocześnie chcieliśmy podkreślić wagę włączenia w proces pracy nad pomysłami mentorek i mentorów oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego i metropolii, którzy – z racji pełnionych funkcji – posiadają doświadczenie w mierzeniu się z problemami o charakterze społecznym i infrastrukturalnym.
dr Roman Marchaj
Jurorzy
prof. dr hab. Tadeusz Sławek rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w latach 1996–2002 – przewodniczący jury
Waldemar Bojarun wiceprezydent Katowic
Ewelina Budzińska-Góra koordynatorka projektu pt. „Wsparcie procesu sprawiedliwej transformacji poprzez promocję edukacji wyższej”, Uniwersytet Śląski w Katowicach
dr hab. Małgorzata Myśliwiec, prof. UŚ dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Ewa Niewiadomska Polskie Radio Katowice
prof. dr hab. Tomasz Pietrzykowski prorektor ds. współpracy międzynarodowej i krajowej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
prof. dr hab. Wojciech Popiołek Uniwersytet Śląski w Katowicach
Ewa Sadkowska dyrektor Instytucji Filmowej Silesia Film
Maciej Stachura wiceprezydent Katowic
dr hab. inż. Marcin Staniek, prof. PŚ prorektor ds. współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym Politechniki Śląskiej
prof. dr hab. Alina Świeściak-Fast dziekan Szkoły Doktorskiej w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
dr hab. Lesław Tetla, prof. ASP Katowice prorektor ds. kształcenia i studentów Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach
Maciej Biskupski wiceprzewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
dr Magdalena Christ, prof. UŚ Uniwersytet Śląski w Katowicach
prof. dr hab. Bogdan Dolnicki Uniwersytet Śląski w Katowicach
dr Marcela Gruszczyk Uniwersytet Śląski w Katowicach
prof. dr hab. Marian Oslislo Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
dr hab. n. o zdrowiu Agata Piekut Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
dr hab. Robert Tomanek, prof. UE Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
Eksperci z Urzędu Miasta Katowice
Justyna Buchalik naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej
Anna Szary starszy inspektor, Wydział Komunikacji Społecznej
Paweł Sucheta zastępca naczelnika Wydziału Transportu
Katarzyna Staś naczelnik Wydziału Rozwoju Miasta
Agnieszka Hajduk-Smaczniewska kierownik Referatu Planowania Strategicznego, Wydział Rozwoju Miasta
TWORZYMY
MIASTA
Maciej Stachura wiceprezydent Katowic wykładowca na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
Rozwój miasta nigdy się nie kończy. Kolejne rozdziały urbanistycznej opowieści są zapisywane każdego dnia, co potwierdza ponadczasową trafność heraklitowej konstatacji panta rhei. Zmiany przenikają każdą sferę funkcjonowania organizmów miejskich: strukturę ludności, rytm i styl życia, technologie, sposób spędzania czasu wolnego, a nawet klimat. To oznacza, że nasze „małe ojczyzny” muszą nieustannie adaptować się do zmieniającego się otoczenia, by adekwatnie odpowiadać na potrzeby mieszkanek i mieszkańców. Do tego z kolei niezbędna jest praca nad udoskonalaniem miast w duchu japońskiej filozofii Kaizen, która zakłada, że wielkie zmiany rodzą się z drobnych, pozornie niezauważalnych kroków. Innymi słowy, poprawa o zaledwie jeden procent –dokonywana konsekwentnie, miesiąc po miesiącu, rok po roku – prowadzi do spektakularnych efektów.
W ten proces doskonale wpisuje się konkurs Invent the Future, pokazujący, że przyszłość nie jest mglistą ideą gdzieś poza horyzontem teraźniejszości, lecz czymś, co zaczyna się już jutro – i dotyka każdej i każdego z nas. Studentki i studenci, którzy stawili czoła wyzwaniu, trafnie identyfikowali problemy, z którymi mierzymy się na co dzień. Dobrostan psychiczny, samotność i wykluczenie osób starszych, ponadto potrzeba tworzenia fizycznych przestrzeni sprzyjających spotkaniu i dialogowi – to wątki, które przewijały się w większości zgłoszonych projektów. Z tą diagnozą spotkała się kreatywność młodych. Współpraca osób studiujących na różnych uczelniach przy wsparciu ekspertów i mentorów pozwoliła osiągnąć efekt synergii. Podjęte w zespołach prace zaowocowały wieloma wartościowymi projektami, co nie ułatwiło pracy jury.
Skuteczna i dobra zmiana niezmiernie rzadko jest wprowadzana w wyniku rewolucji albo narzucana z góry. Powinna być raczej procesem, który mieszkańcy mogą inicjować, współtworzyć, a tym samym takim, z którym mogą się identyfikować i który mogą wspierać. Dlatego w gronie jury pod przewodnictwem Jego Magnificencji prof. Tadeusza Sławka uznaliśmy, że zwycięski projekt zasługuje na przetestowanie w realnym „miejskim laboratorium”. Takie pilotaże opracowanych projektów pozwolą sprawdzić ich skuteczność, dopracować je i być może wcielić w życie na szerszą skalę!
Podczas rozmów z uczestniczkami i uczestnikami konkursu odnieśliśmy wrażenie, że był on dla nich wspaniałą przygodą, wiatrem, który jeszcze długo będzie napełniał żagle ich aspiracji i dalszego rozwoju. Tego im życzymy!
Maciej Stachura
Zakończyła się pierwsza edycja konkursu Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości. Pora zapytać o wnioski nasuwające się po wysłuchaniu dziesięciu zgłoszonych propozycji. Po pierwsze, pogratulujmy pomysłu, który skonsolidował wyższe uczelnie Śląska, pokazał, jak silne są ich związki z samorządami regionu, a poprzez prace zespołów międzyuczelnianych mocniej zintegrował środowisko studenckie. Po drugie, konkurs dowiódł, że przyszłość tworzymy, odpowiadając na potrzeby chwili obecnej. To z kolei oznacza konieczność uświadomienia sobie owych potrzeb. Ten trzeci wniosek pokonkursowy jest może najważniejszy, dowodzi bowiem, że młodzi ludzie są wrażliwi i uważnie patrzą na świat. Wiele uwagi poświęcono w projektach samotności i poczuciu izolacji, zapewne jeszcze bardziej dokuczliwym po okresie pandemii (stąd projekty dotyczące psychicznego dobrostanu jednostki i społeczeństwa), wykluczeniu i wątłemu kapitałowi zaufania społecznego (odpowiedzią na to były projekty odnoszące się do transportu publicznego czy lokalnej informacji), porozumieniu międzypokoleniowemu będącemu spoiwem dobrze funkcjonującej kultury (w konkursie znalazły się projekty dotyczące różnych sposobów nawiązywania korzystnych dla obu stron relacji między seniorami a ludźmi młodymi). Innowacje zgłoszone w konkursie świadczą o tym, jak wiele dobrego można uczynić, współpracując z innymi, umiejętnie rozpoznając potrzeby, diagnozując kryzysy, wykorzystując realne możliwości i uruchamiając wyobraźnię. Cieszę się, że władze samorządowe doceniają te wysiłki i gotowe są kilka rozwiązań zaproponowanych przez studentów zastosować w praktyce.
prof. dr hab. Tadeusz Sławek
prof.
dr hab. Tadeusz Sławek przewodniczący jury
dr Marcela Gruszczyk mentorka
Mentorzy konkursu Invent the Future. Katowice –Miasto Nauki Przyszłości rekomendują do wyróżnienia projekt „Katowickie Hikikomori – między samotnością a starzejącym się społeczeństwem” –doceniamy go za jego wyjątkową wartość społeczną, innowacyjność oraz przemyślane odniesienie do współczesnych wyzwań demograficznych i społecznych miasta Katowice.
Idea projektu opiera się na koncepcji społecznego współlokatorstwa, polegającej na umożliwieniu wspólnego zamieszkania młodych dorosłych i osób starszych w centrum Katowic. Propozycja ta odpowiada na dwa kluczowe problemy współczesnego miasta: narastającą samotność i wykluczenie społeczne seniorów oraz zjawisko wycofywania się osób młodych z życia społecznego.
Nazwa projektu nawiązuje do pojęcia „hikikomori”, które zostało wprowadzone przez japońskiego psychiatrę Tamakiego Saitō. Termin ten opisuje długotrwały stan unikania zaangażowania społecznego –obejmujący rezygnację z edukacji, zatrudnienia czy relacji interpersonalnych – prowadzący do izolacji w przestrzeni domowej przez okres co najmniej sześciu miesięcy. Twórcy projektu trafnie wykorzystali
tę koncepcję, uczynili z niej punkt wyjścia refleksji nad podobnymi zjawiskami obserwowanymi wśród młodych mieszkańców współczesnych miast.
Na podstawie analizy oraz prognoz demograficznych dotyczących Katowic zespół projektowy zaproponował kompleksowy program społeczny, który może stanowić realną odpowiedź zarówno na samotność i wyobcowanie osób starszych, jak i na problem społecznego wycofania ludzi młodych. Projekt wyróżnia się wielowymiarowym podejściem – obejmuje ocenę możliwości infrastrukturalnych miasta, identyfikację roli władz samorządowych oraz wskazanie warunków koniecznych do wdrożenia programu w sposób odpowiedzialny, efektywny i zrównoważony.
Projekt łączy w sobie wysoką wrażliwość społeczną, innowacyjność oraz praktyczny potencjał wdrożeniowy, wpisuje się też w długofalowe cele polityki miejskiej Katowic, ukierunkowanej na poprawę jakości życia mieszkańców oraz budowanie spójności społecznej.
dr Marcela Gruszczyk
Zwycięski projekt
Podwójni zwycięzcy –nagroda jury i wyróżnienie mentorów
Zespół nr 7
Lucky Future
Tytuł projektu: Katowickie Hikikomori – między samotnością a starzejącym się społeczeństwem
Członkowie zespołu: Łukasz Buryan – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: doradztwo filozoficzne i coaching
Gabriel Gola – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: kognitywistyka Oliwer Lipok – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: doradztwo polityczne i publiczne
Kacper Jan Romanowski – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: doradztwo polityczne i publiczne
Opiekun zespołu: mgr Agata Hofelmajer-Roś – Uniwersytet Śląski, Wydział Humanistyczny
Innowacja zaproponowana przez zespół polega na stworzeniu opartego na zasadach nierynkowych wynajmu systemu pokoi przez osoby starsze studentom. Projekt ma stanowić odpowiedź na jeden z największych problemów społecznych identyfikowanych na terenie dużych miast określany terminem hikikomori, opisującym długotrwałe wycofanie społeczne i ograniczenie aktywności poza domem. Zespół zidentyfikował to zjawisko również na terenie Katowic. Według prognoz GUS do 2050 roku liczba seniorów w konurbacji śląskiej podwoi się i może wynieść około 160 tysięcy.
Proponowana innowacja społeczna opiera się na idei house sharing, wywodzącej się z koncepcji colivingu. Chodzi zarówno o współzamieszkiwanie, jak i współdzielenie obowiązków związanych z przestrzenią mieszkaniową.
W proponowanym modelu seniorzy oferują studentom najem pokoi i przestrzeni współdzielonej po cenach niższych niż rynkowe – jedynie na pokrycie kosztów mediów. W zamian studenci świadczą drobną pomoc, robią zakupy, wyprowadzają psa czy towarzyszą seniorowi/seniorce podczas wyjść na wydarzenia kulturalne. Każdy najem jest regulowany pisemną umową oraz szczegółowym regulaminem.
System jest zarządzany centralnie przez organizację pozarządową wyłonioną w konkursie ofert ogłoszonym przez miasto Katowice. Realizacja programu obejmuje
• stworzenie aplikacji z bazą lokali dostępnych do wynajęcia;
• przeprowadzenie kampanii społecznej skierowanej do seniorów i studentów;
Od lewej: Łukasz Buryan, Oliwer Lipok, Kacper Jan Romanowski, opiekun zespołu Agata Hofelmajer-Roś, Gabriel Gola
Zwycięski projekt
• wdrożenie pilotażu projektu;
• opracowaną we współpracy ze środowiskiem naukowym diagnozę potrzeb interesariuszy;
• przygotowanie regulacji prawnych dotyczących umów.
W wymiarze społecznym rozwiązanie umożliwia aktywizację i budowanie poczucia sensu młodych dorosłych oraz osób w wieku emerytalnym.
Wdrożenie projektu może zniwelować odsetek ludzi pogrążonych w kryzysie samotności, a także przyczynić się do rozładowania tłoku w komunikacji miejskiej.
Od lewej: dr Katarzyna Trynda, prof. UŚ, dr Roman Marchaj, dr Jakub Bryła, prof. dr hab. Tadeusz Sławek, Kacper Jan Romanowski, Oliwer Lipok, Gabriel Gola, wiceprezydent Katowic Maciej Stachura
Zdaniem pomysłodawców realizacja tego projektu może wpłynąć pozytywnie na wizerunek Katowic poprzez wzmocnienie przywiązania mieszkańców / studentów do miasta i jego instytucji. Dzięki projektowi realizowanemu we współpracy z Wydziałem Polityki Społecznej Katowice mogłyby poszczycić się rewolucyjnym modelem rozwiązującym jedną z największych bolączek współczesnego miasta. Projekt zakłada współpracę wielowektorową w ramach instytucji miejskich, jak Urząd Miasta Katowice czy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach, oraz organizacji pozarządowych zajmujących się rozwiązywaniem problemów społecznych.
„[…] znaczącym wyzwaniem dla miasta jest starzenie się populacji. Tendencja ta została opisana w dokumentach miejskich, m.in. w diagnozach towarzyszących Strategii Rozwoju Miasta Katowice 2030. Wynika z nich, że udział w społeczeństwie osób w wieku poprodukcyjnym systematycznie rośnie, co w perspektywie najbliższych lat będzie wpływać na zwiększone zapotrzebowanie na wsparcie społeczne i opiekę. Projekt house sharing wpisuje się więc w jeden z ważnych obszarów strategicznych miasta – podnoszenie jakości życia mieszkańców, w tym rozwój usług społecznych. Zaproponowany model ma wysoki potencjał skalowania i może zostać przeniesiony do innych miast borykających się z podobnymi wyzwaniami demograficznymi i mieszkaniowymi”.
mgr Agata Hofelmajer-Roś, opiekun zespołu
„Urodziłem się w Katowicach i chcę mieć swój wkład w rozwój tego pięknego miasta. Dostrzegam też przemiany demograficzne w kontekście Metropolii i całego państwa, które wymagają pilnych rozwiązań. Jesteśmy zaskoczeni tym zwycięstwem, ale bardzo szczęśliwi. Jestem przekonany, że nasz projekt zostanie zrealizowany i przyniesie wiele dobrego”.
Kacper Jan Romanowski, członek zespołu
„Chcę rozwijać projekty, które łączą humanistykę z nowoczesnymi technologiami, szczególnie ze sztuczną inteligencją. Udział w konkursie pozwolił mi zweryfikować moje pomysły oraz skonfrontować je z ekspertami i innymi uczestnikami, mogłem też uzyskać profesjonalne wsparcie.
Wierzę, że interdyscyplinarne podejście oraz kreatywne wykorzystanie AI może realnie przyczynić się do rozwiązywania wyzwań współczesności. Konkurs dał mi możliwość nauki, ale i pokazał, jak praktycznie rozwijać projekty przyszłości.
Zależy mi na budowaniu sieci kontaktów oraz zaangażowaniu w inicjatywy wspierające rozwój Katowic jako miasta nauki i innowacji”.
Łukasz Buryan, członek zespołu
Wyróżnienie publiczności
Wyróżnienie publiczności
Zespół nr 9
Team KOSTKA
Tytuł projektu: KOSTKA – Kreatywna, Otwarta Strefa Twórczej Komunikacji i Aktywności
Członkowie zespołu:
Piotr Buczek – Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Wydział Zarządzania Sportem i Turystyką, kierunek: zarządzanie kapitałem ludzkim Julia Herbuś – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, kierunek: analityka medyczna Matylda Klos – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, kierunek: organizacja produkcji filmowej i telewizyjnej
Artur Szlęzak – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych, kierunek: geologia
Opiekun zespołu: mgr Weronika Jurczyk – Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Wydział Fizjoterapii, Laboratorium Badań Molekularnych
Innowacja polega na stworzeniu niezależnej, otwartej przestrzeni naukowo-warsztatowej dostępnej dla wszystkich mieszkańców metropolii, niezależnie od ich wieku, doświadczenia czy poziomu zaangażowania w życie akademickie. To miejsce ma umożliwiać swobodną dyskusję, wymianę wiedzy oraz eksplorowanie różnorodnych dziedzin, od nauk ścisłych i medycznych, przez sport i zdrowy tryb życia, aż po zagadnienia związane z codziennym funkcjonowaniem, ze sztuką i z kreatywnością.
Kluczowym elementem projektu jest stworzenie przestrzeni, w której studenci są łącznikiem między pokoleniami. Dzięki zaangażowaniu młodych ludzi miejsce to ma oferować możliwości aktywizacji i rozwoju najmłodszym, rówieśnikom studentów, osobom aktywnym zawodowo, jak i seniorom. Wspólna działalność warsztatowa i edukacyjna ma sprzyjać budowaniu relacji, przełamywaniu barier
międzypokoleniowych oraz wzmacnianiu poczucia sprawczości w lokalnej społeczności. Jednym z istotnych celów jest również przeciwdziałanie narastającemu poczuciu samotności – problemowi, który dotyka w coraz większym stopniu zarówno osoby starsze, jak i młode dorosłe.
Od lewej: Matylda Klos, opiekun zespołu Weronika Jurczyk, Julia Herbuś, Piotr Buczek, Artur Szlęzak
Oprócz merytorycznej oferty zajęć miejsce zapewnia przyjazną przestrzeń do spotkań, rozmów i spędzania czasu wolnego. To przestrzeń, w której każdy, kto chce się podzielić swoim doświadczeniem, pasją lub umiejętnościami, otrzyma odpowiednie wsparcie organizacyjne oraz niezbędne wyposażenie. Otwartość i elastyczność tej przestrzeni sprzyjają realizacji spontanicznych inicjatyw, a także cyklicznych, starannie zaplanowanych projektów edukacyjnych.
Integralną częścią przedsięwzięcia jest rewitalizacja terenów zielonych wokół obiektu. Odrestaurowanie zieleni, uporządkowanie przestrzeni oraz stworzenie miejsc rekreacyjnych sprawi, że miejsce stanie się atrakcyjnym punktem na mapie metropolii. Dodatkowo zaplanowano poprowadzenie nowych linii komunikacji miejskiej, co zwiększyłoby dostępność obiektu i jednocześnie ograniczyłoby emisję spalin; rozwiązanie takie wpisuje się w założenia zrównoważonego transportu.
„KOSTKA to ambitny i dobrze przemyślany projekt, który realnie odpowiada na zdiagnozowane problemy i ma potencjał, aby stać się trwałym elementem infrastruktury społecznej miasta. Silne oparcie na współpracy naukowej, szeroka dostępność oraz otwartość na różnorodne formy aktywności sprawiają, że innowacja ta może znacząco przyczynić się do budowania bardziej zintegrowanej, aktywnej i świadomej społecznie metropolii”.
mgr Weronika Jurczyk, opiekun zespołu
„Zgłosiłam się do konkursu, ponieważ fascynuje mnie nauka oraz jej wpływ na rozwój nowoczesnej diagnostyki laboratoryjnej i społeczeństwa. Jako studentka analityki medycznej chcę wykorzystywać swoją wiedzę w praktyce i współtworzyć rozwiązania, które mogą realnie wspierać zdrowie publiczne”.
Julia Herbuś, członkini zespołu
Od lewej: dr Roman Marchaj, dr Jakub Bryła, prof. dr hab. Tadeusz Sławek, wiceprezydent Katowic Maciej Stachura, Julia Herbuś, Matylda Klos, Artur Szlęzak, Piotr Buczek, dr Katarzyna Trynda, prof. UŚ
„Dostrzegam potrzebę stworzenia na terenie kampusu przestrzeni, które sprzyjałyby odpoczynkowi, integracji i regeneracji studentów. W wielu miejscach brakuje przyjaznych, zielonych stref, w których można złapać oddech między zajęciami, uczyć się w spokojnym otoczeniu natury czy budować relacje ze społecznością akademicką”.
Matylda Klos, członkini zespołu „Udział w takim wydarzeniu oferuje możliwość nawiązania znajomości z ludźmi z innych środowisk oraz poszerzenia horyzontów i wymiany doświadczeń, jest także szansą na wywarcie realnego wpływu na przyszłość regionu”.
Piotr Buczek, członek zespołu
Uczestnicy konkursu
Opiekunowie zespołów
Integracja
Zespół nr 1
SPLOT
Tytuł projektu: SPLOT. Wspólne przeżycia splatają pokolenia.
Dołącz do naszych wydarzeń i poczuj tę energię!
Członkowie zespołu:
Tymoteusz Dudziec – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych, kierunek: informatyka
Beata Janiczek – Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Wydział Projektowy, kierunek: wzornictwo przemysłowe
Jakub Kubisa – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych, kierunek: informatyka
Mateusz Kudas – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych, kierunek: informatyka
Yuliya Matyushenko – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: kultury mediów
Opiekun zespołu: mgr Katarzyna Wolska-Górecka – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych
SPLOT to innowacyjna aplikacja webowa, której celem jest budowanie międzypokoleniowych więzi poprzez łączenie seniorów i młodych dorosłych we wspólnych aktywnościach kulturalnych i sportowych. Projekt odpowiada na rosnącą potrzebę budowania więzi międzypokoleniowych oraz wspierania aktywności społecznej osób starszych. Koncepcja obejmuje stworzenie platformy cyfrowej, która będzie łączyć użytkowników – początkowo wirtualnie, a następnie w świecie realnym. Po zalogowaniu się i zapoznaniu się z ofertą użytkownik platformy będzie mógł zapisać się na wybrane wydarzenie. Może to być np. wyjście do kina, teatru czy na koncert. Projekt umożliwia połączenie / wzajem-
ne poznanie się ludzi młodych i seniorów chcących wspólnie spędzać czas podczas spacerów., wieczorów wspomnień kolorowych lat 70., 80. czy 90. Formy spędzania czasu mogą być bardzo różne: od spotkań w niewielkim gronie, po duże imprezy towarzyskie z udziałem publiczności.
Projekt zakłada stworzenie przyjaznego, prostego w obsłudze narzędzia, które w naturalny sposób splata drogi osób z różnych pokoleń, wzmacniając tkankę społeczną i zachęcając do bardziej otwartego, uważnego życia w lokalnej wspólnocie. Użytkownicy platformy będą mieli możliwość dzielenia się własnymi pomysłami dotyczącymi wspólnej przestrzeni miejskiej, co zwiększy poczucie współodpowiedzialności i sprawczości wśród młodych i seniorów. SPLOT może stać się realnym narzędziem codziennej integracji pokoleniowej.
„Celem projektu jest stworzenie cyfrowej, a w konsekwencji i fizycznej przestrzeni, w której seniorzy i młodzi ludzie mogą się spotkać i porozmawiać, uczyć się od siebie i budować trwałe relacje. Inicjatywa przeciwdziała wykluczeniu społecznemu osób starszych, jednocześnie wzmacniając kompetencje i wrażliwość społeczną młodego pokolenia”.
mgr Katarzyna Wolska-Górecka, opiekun zespołu
lewej:
Dudziec,
Kubisa, opiekun zespołu Katarzyna Wolska-Górecka, Yuliya Matyushenko, Beata Janiczek, Mateusz Kudas
Od
Tymoteusz
Jakub
Integracja
Tytuł projektu: KIO-ŚK – aktywizacja lokalnych społeczności Prezentacja pozostałych projektów
Zespół nr 2
Ślunskie Stworki
Członkowie zespołu:
Magdalena Durmała – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych, kierunek: indywidualne studia międzydziedzinowe
Julia Gazur – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: historia sztuki
Julia Hoszek – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji, kierunek: muzyka w multimediach
Weronika Kubas – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: informacja naukowa i bibliotekoznawstwo Adam Wiśniowski – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: socjologia
Opiekun zespołu: mgr Przemysław Starowicz – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Szkoła Doktorska w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
Projekt zakłada utworzenie fizycznej sieci punktów (np. w każdej dzielnicy) przypominających małe sklepiki osiedlowe. Istotna jest dostępność tych miejsc dla każdego mieszkańca, niezależnie od jego potrzeb, dlatego w ramach projektu przewidziano również stworzenie aplikacji mobilnej oraz strony internetowej (w wersjach dostępnych cyfrowo).
Użytkownicy mogą zgłaszać na stronie i w aplikacji wnioski oraz proponować zmiany dotyczące swojej społeczności. Głosowanie w aplikacji na utworzone przez mieszkańców wpisy pozwala na wyłonienie najbardziej oczekiwanych zmian.
W punktach konsultacyjnych dostępni są animatorzy, do których zadań należy przyjmowanie i analizowanie wniosków, uwag, proponowanych rozwiązań. Animatorzy nadzorują także tworzenie otwartych przestrzeni do rozmów. Projekt przewiduje współpracę z miejskimi domami kultury oraz bibliotekami.
Nauczyciele akademiccy i studenci reprezentujący różne ośrodki naukowe na bazie informacji o sposobie funkcjonowania sieci punktów mają możliwość prowadzenia badań dotyczących problemów lokalnych społeczności i poszukiwania rozwiązań palących kwestii.
Autorzy inicjatywy KIO-ŚK stawiają na integrację i rozwój lokalnych społeczności oraz przeciwdziałanie problemowi samotności. Tworzą przestrzeń do współpracy i współdziałania podmiotów samorządowych, pozarządowych i naukowych, umożliwiając ich wspólny i zrównoważony rozwój.
„Głównym celem projektu jest aktywizacja lokalnych społeczności poprzez zmianę nastawienia mieszkańców do pojawiających się w ich otoczeniu potrzeb i problemów. Zmiana ta umożliwi przekierowanie energii na działania, których celem jest poszukiwanie rozwiązań. Projekt pełni również funkcję integracyjną – pozwala osobom, które odczuwają samotność, łączyć się w zadaniach pełnych sensu i przywracających poczucie sprawczości”.
mgr Przemysław Starowicz, opiekun zespołu
Od lewej: Julia Hoszek, opiekun zespołu Przemysław Starowicz, Magdalena Durmała, Adam Wiśniowski, Weronika Kubas, Julia Gazur
Integracja
Zespół nr 10
10 na 10
Tytuł projektu: Złap prezydenta na rowerze!
Członkowie zespołu:
Beata Banasiewicz – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny, kierunek: filozofia kulturowa
Maria Michalik – Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział: Architektura, kierunek: architektura Martyna Mietlowska – Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Wydział Projektowy, kierunek: wzornictwo
Bartosz Wyleżoł – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: psychologia; Wydział Humanistyczny, kierunek: filologia włoska
Paweł Wywrot – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: doradztwo polityczne i publiczne
Opiekun zespołu: mgr Dominika Raś – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych, Szkoła Doktorska w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
Proponowana innowacja opiera się na wykorzystaniu istniejącej infrastruktury Metroroweru oraz aplikacji Transport GZM, aby nagradzać mieszkańców za kilometry przejechane na rowerze. System benefitów ma zachęcić do wybierania jako środka transportu na krótkich dystansach roweru zamiast samochodu, co pomoże realizować jednocześnie cele ekologiczne i transportowe miasta. Kluczowy
element tego systemu stanowi współpraca miasta z lokalnymi firmami – to działanie na wzór rozwiązań stosowanych w programach typu Karta Mieszkańca. Zebrane w aplikacji punkty dawałyby użytkownikom Metroroweru dostęp do atrakcyjnych zniżek: rabatów w kawiarniach, sklepach, punktach usługowych, a także do nagród rzeczowych.
Od lewej: Bartosz Wyleżoł, Paweł Wywrot, Maria Michalik, Martyna Mietlowska, Beata Banasiewicz
Dodatkową atrakcją proponowanego rozwiązania jest wyjątkowa forma integracji mieszkańców z władzami miasta. Raz w miesiącu (lub częściej) prezydent miasta i jego współpracownicy wyruszą rowerem na przejażdżkę. Informacja o terminie i orientacyjnej trasie będzie udostępniana w miejskich kanałach informacyjnych. Każdy, komu uda się „złapać” prezydenta na trasie, będzie miał okazję odbycia z nim 15- lub 20-minutowej rozmowy oraz zrobienia sobie z prezydentem wspólnego zdjęcia (do opublikowania w mediach społecznościowych). Największym atutem projektu są jego niskie koszty oraz możliwość pełniejszego wykorzystania istniejącego systemu Metrorower. Rozwinięcie funkcjonalności aplikacji nie tylko wesprze transport rowerowy, ale również wzmocni integrację mieszkańców i zaktywizuje ich do ruchu. Innowacja przyczyni się także do poprawy spójności sieci rowerowej, podniesienia poziomu bezpieczeństwa transportu miejskiego oraz komfortu codziennego życia użytkowników.
„Kampania przygotowana przez zespół ma oryginalny charakter i wprowadza nowe rozwiązania. Taka forma kontaktu wpłynie korzystnie na odbiór przedstawicieli władz miasta przez mieszkańców i pozwoli na nawiązanie realnej współpracy pomiędzy samorządem a mieszkańcami”.
mgr Dominika Raś, opiekun zespołu
Zespół 10 na 10 z mentorem Maciejem Biskupskim
Kondycja
Zespół nr 3
EMOniści
Tytuł projektu: Centrum Zarządzania Emocjami (CZE)
Członkowie zespołu:
Dominik Jurczyk – Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Wydział Zarządzania Sportem i Turystyką, kierunek: zarządzanie
Alicja Otrębska – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: psychologia
Klaudia Pinkawa – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: psychologia
Nadzeya Siarheika – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: praca socjalna
Jakub Zieliński – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych
Opiekun zespołu: mgr Denis Dudziński – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Prawa i Administracji
Innowacja społeczna jest kompleksowym, wieloetapowym rozwiązaniem, którego główny cel stanowi poprawa dobrostanu mieszkańców Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii poprzez stworzenie systemu monitorowania, regulacji oraz wspierania emocji w przestrzeni miejskiej.
Pierwszym elementem innowacji jest sporządzenie Mapy Emocji Metropolii, drugim – stworzenie Centrum Zarządzania Emocjami (CZE), miejsca otwartego dla mieszkańców, obejmującego strefy tematyczne odpowiadające różnym potrzebom emocjonalnym, w którym znajdowałyby się: pokój wyciszenia, pokój krzyku, pokój fantazji, pokój sen-
soryczny, pokój rozmowy czy pokój pobudzenia. W CZE będą odbywać się warsztaty, treningi uważności, wykłady i zajęcia międzypokoleniowe, w których udział będą mogli brać zarówno dorośli, jak i seniorzy oraz młodzież. W projekcie zakłada się także aktywną rolę studentów różnych kierunków, w tym psychologii, socjologii, pedagogiki i kierunków artystycznych, co wzmacnia jego interdyscyplinarność i buduje trwałe powiązania akademicko-społeczne. Trzecim elementem innowacji jest sieć
satelitarnych punktów – pawilonów i mobilnych budek emocjonalnych rozmieszczonych w różnych miastach GZM.
Projekt ma charakter skalowalny i może być rozwijany także we współpracy międzynarodowej z miastami realizującymi podobne inicjatywy. Prezentacja
„Projekt jest modułowy, możliwy do realizacji etapami, a jednocześnie oparty na współpracy między uczelniami, samorządami, instytucjami kultury i organizacjami społecznymi. Jego interdyscyplinarność, zgodność z aktualnymi trendami europejskimi oraz potencjał transformacyjny sprawiają, że jest to innowacja nie tylko potrzebna, lecz także wyjątkowo dojrzała i możliwa do wdrożenia w krótkim czasie”.
mgr Denis Dudziński, opiekun zespołu
Od lewej: Klaudia Pinkawa, Jakub Zieliński, opiekun zespołu Denis Dudziński, Nadzeya Siarheika, Dominik Jurczyk, w poziomie Alicja Otrębska
Prezentacja pozostałych projektów
Kondycja
Zespół nr 4
4For
Tytuł projektu: RESETgate
Członkowie zespołu:
Aleksandra Czubak – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, kierunek: psychologia
Wiktor Kozłowski – Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Mechaniczno-Technologiczny, kierunek: inżynieria lotnicza i kosmiczna Agnieszka Porczyńska – Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Wydział Artystyczny, kierunek: grafika
Mateusz Śliwka – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych, kierunek: biotechnologia
Opiekun zespołu: mgr Szymon Starzyk – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział, Prawa i Administracji
RESETgate to koncepcja inteligentnych stref wyciszenia przeznaczonych do instalacji w miejscach publicznych. System wykorzystuje rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, która dostosowuje warunki środowiskowe – oświetlenie, dźwięki, wilgotność powietrza – do aktualnych potrzeb użytkownika. Każda strefa umożliwia szybkie obniżenie poziomu przeciążenia sensorycznego i emocjonalnego, a to wspiera komfort zarówno mieszkańców korzystających z usług publicznych, jak i pracowników obsługujących duże skupiska ludzi, takie jak urzędy, placówki podstawowej opieki zdrowotnej czy szpitale. Proponowana koncepcja ogniskuje się na stworzeniu stref w miejscach, w których dochodzi do różnorodnych interakcji społecznych. Konstrukcja RESETgate to elastyczny system, możliwy do wdrożenia w różnego typu placówkach, nieza-
Od lewej: Mateusz Śliwka, Wiktor Kozłowski, Aleksandra Czubak, opiekun zespołu Szymon Starzyk, siedzi Agnieszka Porczyńska
leżnie od ich powierzchni czy budżetu. W projekcie uwzględniono nie tylko stworzenie stref wyciszenia, swego rodzaju pokoi. Jego częścią jest kampania informacyjna dotycząca wpływu przebodźcowania na zdrowie psychiczne.
Wprowadzenie RESETgate do przestrzeni publicznej może usprawnić funkcjonowanie instytucji obsługujących mieszkańców dzięki temu, że zmniejszy się liczba sytuacji konfliktowych i wzrośnie komfort pracy personelu miejskich placówek użyteczności publicznej. Miasta zyskują narzędzie, które wzmacnia ich wizerunek w nowoczesnej metropolii, dbającej o zdrowie i komfort życia swoich mieszkańców.
„[…] przedstawiona koncepcja RESETgate spełnia kryteria istotnie oddziałujące na problem społeczny, jakim jest przeciążenie naszych organizmów, które ma bezpośredni wpływ na zdrowie psychiczne. Projekt skupia się na obszarach miejskich i problemach powiązanych z ich funkcjonowaniem. Pozwala również na wykorzystanie najnowszych osiągnięć technologicznych. Jednocześnie stanowi rodzaj »pomocnej dłoni« w sytuacjach nagłych, wymagających odreagowania psychicznego”.
mgr Szymon Starzyk, opiekun zespołu
Kondycja
Zespół nr 5
Solarisy
Tytuł projektu: HotSpot-HotStop – nawiąż połączenie z samym sobą.
Miejskie kąpiele słoneczne
Członkowie zespołu: Wiktoria Banasiak – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk o Zdrowiu, kierunek: pielęgniarstwo
Paulina Pawlak – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk o Zdrowiu, kierunek: pielęgniarstwo
Róża Słowińska – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk o Zdrowiu, kierunek: pielęgniarstwo
Sławomir Wawrzkowicz – Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Wydział Projektowy, kierunek: wzornictwo
Opiekunka zespołu: mgr Kornelia Kubiesa – Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Chemiczny
HotSpot-HotStop to sieć lokali miejskich, z których może skorzystać każdy. Autorzy projektu proponują ogólnodostępne miejsca, które zapewnią chwilę wytchnienia w zabieganej codzienności, odrobinę ciepła (lub chłodu), wyciszenia i relaksu. Koncepcja
HotSpot-HotStop stanowi odpowiedź na potrzeby mieszkańców współczesnych metropolii w okresie jesienno-zimowym, kiedy występuje deficyt naturalnego światła słonecznego, niska temperatura, szarówka – to HotSpoty; te same miejsca w czasie upałów będą HotStopami. Specjalnie zaprojektowane przez kreatora wnętrza HotSpotów będą wyposażone w doświetlające, bezpieczne dla zdrowia lampy UV B do fototerapii. W lokalach znajdą się ergonomiczne formy dopasowujące się do kształtu ciała, o przyjemnych w dotyku fakturach. Zastosowanie ciepłych barw i specjalnie dobranej flory
zapewni użytkownikom tych miejsc łatwe wejście w stan relaksacji. Miejsca takie mogą powstać w wyniku adaptacji już istniejących przestrzeni w tkance miejskiej, w sąsiedztwie dworców, galerii handlowych, bibliotek i różnych innych instytucji użyteczności publicznej.
Innowacja społeczna wpłynie pozytywnie przede wszystkim na zdrowie psychiczne osób odwiedzających te lokale (korzystanie z nich zmniejszy ryzyko wystąpienia epizodów depresyjnych) oraz zdrowie fizyczne (to dzięki zwiększeniu produkcji witaminy D3, która wpływa na ogólną odporność organizmu, szczególnie istotną w okresie przeziębieniowym). W upalnych miesiącach punkty mogą funkcjonować
pod nazwą HotStop i zapewniać użytkownikom ochłodę. Podwójna rola tych lokali czyni inicjatywę całorocznym narzędziem budowania miejskiego dobrostanu.
„HotSpot-HotStop jest wartościową innowacją społeczną, która skutecznie odpowiada na współczesne wyzwania zdrowotne i społeczne. Ten łączący elementy profilaktyki zdrowotnej, designu sprzyjającego regeneracji oraz dostępności miejskiej infrastruktury projekt może realnie wpłynąć na poprawę jakości życia mieszkańców Metropolii”.
mgr Kornelia Kubiesa, opiekun zespołu
Od lewej stoją: Wiktoria Banasiak, Róża Słowińska, siedzą od lewej: Paulina Pawlak, Sławomir Wawrzykowicz, opiekun zespołu Kornelia Kubiesa
Prezentacja pozostałych projektów
Transport
Zespół nr 6
Gryfno Grupa
Tytuł projektu: MedRocket – rakietowy system transportu środków medycznych
Członkowie zespołu:
Maja Dreger – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, kierunek: lekarski
Przemysław Nowakowski – Śląski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, kierunek: lekarski
Maciej Strzępka – Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej, kierunek: transport
Wojciech Wasik – Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Matematyki Stosowanej, kierunek: informatyka
Opiekun zespołu: mgr Magdalena Dębiec – Szkoła Doktorska Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Rakietowy system transportu środków medycznych stanowi innowacyjne rozwiązanie logistyczne, które może w istotny sposób usprawnić dostawy materiałów o kluczowym znaczeniu dla ratownictwa i opieki zdrowotnej.
Projekt opiera się na zastosowaniu lekkich rakiet krótkiego zasięgu (50–100 km), napędzanych bezpiecznym paliwem stałym i zdolnych do przenoszenia ładunku o masie 1–2 kg. Nośność jest optymalna do transportu wielu materiałów o wysokiej wartości klinicznej: krwi i jej składników, preparatów komórkowych, narządów do transplantacji, próbek laboratoryjnych, radiofarmaceutyków, rzadkich leków, antidotów czy specjalistycznych odtrutek.
Każda rakieta wyposażona jest w zautomatyzowany system nawigacji satelitarnej oraz kontrolowana przez naziemny system monitorowania, dzięki czemu lot może być precyzyjny, przewidywalny i bezpieczny. Mimo iż tryb pracy rakiety jest zautomatyzowany, operator sprawuje nad nią kontrolę i może interweniować w sytuacjach wyjątkowych. Po dotarciu do celu rakieta wyhamowuje i opada z wykorzystaniem spadochronu, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia ładunku oraz wpływ na otoczenie.
W porównaniu do tradycyjnych metod transportu system rakietowy jest całkowicie niewrażliwy na trudności wynikające z korków i ograniczeń drogowych, lokalne warunki infrastrukturalne oraz większość czynników pogodowych. Czas dostawy między dowolnymi punktami Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii skraca się do kilku–kilkunastu minut, co w praktyce może decydować o życiu pacjenta.
„[…] rakietowy system transportu środków medycznych ma potencjał, by zrewolucjonizować współczesną logistykę medyczną – oferuje szybkość, niezależność od warunków terenowych i możliwość działania w sytuacjach kryzysowych. Pomimo licznych wyzwań technicznych i organizacyjnych stojących przed tą innowacją, perspektywa realnego wpływu proponowanego rozwiązania na ratowanie życia sprawia, że temat ten jest zdecydowanie wart dalszego eksplorowania”.
mgr Magdalena Dębiec, opiekun zespołu
Od lewej stoją: Wojciech Wasik, opiekun zespołu Magdalena Dębiec, Maciej Strzępka, siedzą: Maja Dreger, Przemysław Nowakowski
Transport
Zespół nr 8
Tytuł projektu: Transport, który łączy
Członkowie zespołu:
Jakub Frączek – Politechnika Śląska, Wydział Matematyki Stosowanej, kierunek: informatyka Maciej Geratowski – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Prawa i Administracji, kierunek: administracja Oliver Wawoczny – Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa, kierunek: budownictwo Oliwia Żytkowicz – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji, kierunek: animacja społeczno-kulturalna z edukacją kulturalną
Opiekun zespołu: mgr Dawid Drabek – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych
Innowacja zakłada wdrożenie pięciu komplementarnych mikroinnowacji społecznych, których wspólnym celem jest przekształcenie przestrzeni transportu publicznego w środowisko sprzyjające relacjom społecznym, kulturze, dobrostanowi psychicznemu i lokalnej tożsamości. Wprowadzenie tych modułów ma „uczłowieczyć” transport publiczny i uczynić go przestrzenią budowania relacji, komunikacji i lokalnej kultury.
Propozycja nie zmienia infrastruktury transportowej – wykorzystuje zasoby już istniejące i nadaje im nową, społeczną funkcję. W rezultacie powstaje transport publiczny oddziałujący na edukację, kulturę, integrację społeczną, pełniący funkcję w profilaktyce samotności w codziennym doświadczeniu pasażera. Proponowane moduły to: mobilna biblioteka (wypełnione książkami skrzynki, które można otworzyć za pomocą biletu), gry planszowe (naklejki z prostymi grami planszowymi umieszczone na powierzchni stolików oraz ścianek w pociągach), krzesła otwartej komunikacji (specjalnie oznaczone wybrane miejsca siedzące przeznaczone dla osób otwartych na rozmowę lub gotowych do udzielenia pomocy), kampanie społeczne na ekranach (krótkie komunikaty społeczne, quizy, afirmacje, ciekawostki, powtórki maturalne czy komunikaty o kulturze) i interaktywna podłoga (np. hasła motywacyjne lub lokalne słowa, choćby w gwarze śląskiej, z krótkim objaśnieniem). Każdy moduł może działać samodzielnie, ich siła jednak ujawnia się w synergii.
„Największą wartością tego pomysłu jest to, że traktuje on transport publiczny nie tylko jako środek przemieszczania się, ale jako przestrzeń wspólną, w której ludzie mogą poczuć się częścią społeczności. Codzienny przejazd autobusem czy tramwajem zazwyczaj jest bierny i pozbawiony interakcji. Zespół zauważył, że wystarczy niewielka zmiana, by ta sama przestrzeń mogła zacząć sprzyjać rozmowie, wymianie książek, wspólnemu graniu albo po prostu poprawiać nastrój pasażerów”.
mgr Dawid Drabek, opiekun zespołu
„Wierzę, że miasto może być czymś więcej niż tylko przestrzenią do przemieszczania się – może być miejscem spotkań, życzliwości i wspólnego tworzenia dobra. Chciałam wnieść do tego wydarzenia spojrzenie animatorki, która widzi w ludziach potencjał, a w kulturze narzędzie do budowania relacji. Ideathon to dla mnie szansa, by połączyć kreatywność z realnym wpływem na rzeczywistość, w której żyjemy na co dzień, a przede wszystkim okazja, by zrobić coś wartościowego dla Śląska, miejsca, które chcę współtworzyć”.
Oliwia Żytkowicz, członkini zespołu
„Założenia Ideathonu są mi bardzo bliskie – w ubiegłym roku zorganizowałem swoją edycję Ideathonu podczas obchodów Miasta Nauki. Lubię nowe wyzwania i doświadczenia, dlatego zachęciłem znajomych do wzięcia udziału w konkursie. Razem stworzyliśmy świetną i zgraną drużynę”.
Maciej Geratowski, członek zespołu
„Zgłosiłem się do konkursu, ponieważ chcę wprowadzić pozytywne zmiany w komunikacji miejskiej, z której korzystam każdego dnia”.
Jakub Frączek, członek zespołu
Od lewej: Maciej Geratowski, Oliwia Żytkowicz, Oliver Wawoczny, Jakub Frączek
Sprawozdanie
Sprawozdanie z prac zespołów uczestniczących w konkursie
Konkurs Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości stał się wyjątkową przestrzenią współpracy, kreatywności oraz interdyscyplinarnej wymiany doświadczeń pomiędzy studentami różnych uczelni i środowisk. Projekt skutecznie połączył młodych ludzi reprezentujących odmienne kierunki studiów i sposoby myślenia, mających różne kompetencje, którzy wspólnie mierzyli się z wyzwaniem zaprojektowania innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na współczesne potrzeby miasta oraz jego mieszkańców.
Miejscem realizacji prac był budynek spinPLACE w Katowicach, który na czas trwania konkursu przekształcił się w prawdziwe centrum kreatywności, intensywnej pracy i swobodnej wymiany myśli. Przestrzenie obiektu zostały spontanicznie i twórczo zaadaptowane do działań koncepcyjnych oraz projektowych – stoły, krzesła, sofy i otwarte strefy stały się tymczasowymi stanowiskami twórczymi, w szczególnie intensywnych momentach także podłoga pełniła rolę dodatkowej, nieformalnej przestrzeni roboczej. Do zilustrowania problemów lub rozwiązań studenci wykorzystywali również... klocki LEGO (z serii Lego Serious Play), udowadniając w ten sposób, że nawet na te najbardziej złożone wyzwania można formułować odpowiedzi z najprostszych, podstawowych elementów.
Choć zespoły pracowały w różnych częściach budynku, symbolicznym i rzeczywistym centrum spotkań uczestników konkursu stała się kuchnia. To właśnie tam odbywały się nieformalne konsultacje, szybkie wymiany pomysłów i spontaniczne spotkania zespołów. Kuchnia była przestrzenią integracyjną, w której krzyżowały się wątki projektowe, a kolejne inspiracje pojawiały się często między kolejnymi kubkami kawy.
Każdy z zespołów miał własną strategię działania i odmienny sposób organizacji pracy. Część uczestników rozpoczęła od pogłębionych analiz oraz poszukiwań koncepcji innowacji społecznej, która najlepiej wpisywałaby się w założenia konkursu. Inni przez kilka godzin intensywnie pracowali metodą burzy mózgów nad wygenerowaniem jak największej liczby pomysłów, a następnie – w drodze dyskusji – systematycznie je redukowali, koncentrując się na najbardziej obiecujących rozwiązaniach. Kolejne grupy niemal od razu przystąpiły do realizacji działań projektowych – wykorzystywały do tego dostępne zasoby technologiczne, w tym komputery o zwiększonej mocy obliczeniowej oraz drukarki 3D, w wielu przypadkach dostarczone i uruchomione przez samych uczestników. Sprawne opracowywanie wizualizacji, tworzenie makiet oraz przygotowywanie wstępnych prototypów znacząco przyspieszyło proces przechodzenia od koncepcji do pierwszych materialnych form rozwiązań.
Istotnym elementem procesu projektowego były konsultacje eksperckie, z których skorzystały w praktyce wszystkie zespoły biorące udział w konkursie. Studenci mieli możliwość prowadzenia rozmów z wybitnymi naukowcami reprezentującymi
dr Marcela Gruszczyk mentorka
dr Magdalena Christ, prof. UŚ mentorka
katowickie uczelnie, a także z ekspertami Urzędu Miasta Katowice. Konsultacje te, realizowane w godzinach od 11:00 do 20:00, stanowiły niezwykle cenne wsparcie merytoryczne zespołów i znacząco wpłynęły na dalszy kierunek ich prac.
Rozmowy z ekspertami pozwoliły uczestnikom spojrzeć na swoje projekty z nowej perspektywy, zidentyfikować potencjalne słabe punkty proponowanych rozwiązań, a także odkryć nieoczywiste możliwości ich rozwoju lub nowe, alternatywne obszary zastosowania. Dla wielu zespołów rozmowy ze specjalistami były momentem przełomowym –w kilku przypadkach wnioski płynące z konsultacji doprowadziły do gruntownego przeformułowania, a niekiedy nawet całkowitej zmiany pierwotnej koncepcji projektowej.
Dzięki bezpośredniemu kontaktowi zespołów konkursowych z przedstawicielami świata nauki i administracji publicznej projekty zyskały realny, praktyczny wymiar, a ich autorzy mogli lepiej osadzić swoje pomysły w kontekście rzeczywistych potrzeb miasta oraz zaprojektować przyszłe wdrożenie rozwiązań.
Konkurs stał się również doskonałą okazją do nawiązania nowych relacji pomiędzy mentorami, co może zaowocować w przyszłości dalszą współpracą.
Atmosfera towarzysząca konkursowi była niezwykle intensywna, a zarazem przyjazna i pełna pozytywnej energii. Wyczuwalna była zdrowa rywalizacja pomiędzy zespołami, utrzymana jednak w tonie życzliwości, wzajemnego wsparcia oraz dobrej zabawy. Przestrzeń spinPLACE wypełniały rozmowy, kreatywne dyskusje i śmiech, które przeplatały się z chwilami głębokiego skupienia i pracy koncepcyjnej. Studentki i studenci zweryfikowali w praktyce prawdziwość stwierdzenia: „Nie można wyczerpać swojej kreatywności. Im więcej z niej korzystasz, tym więcej jej masz” (Maya Angelou).
Co szczególnie imponujące, nikomu tego dnia –a o dziwo, także w nocy – nie spieszyło się do domu. Uczestnicy z pełnym zaangażowaniem poświęcali swój czas i energię realizacji projektów. Część zespołów zdecydowała się pozostać w budynku na noc, kontynuując pracę bez przerwy, natomiast tych, którzy wrócili po krótkim odpoczynku w niedzielny poranek, powitał unoszący się zapach świeżo parzonej kawy, pełniącej rolę nieoficjalnego partnera strategicznego wydarzenia. W niektórych miejscach wciąż leżały pudełka po pizzy, które – w duchu twórczej improwizacji – zostały przez niektórych wykorzystane jako dodatkowy materiał projektowy. Konkurs Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości okazał się nie tylko wydarzeniem projektowym, lecz także niezwykle wartościowym doświadczeniem społecznym i edukacyjnym. Pokazał potencjał młodych ludzi, ich kreatywność, determinację, zdolność do współpracy oraz gotowość do wspólnego tworzenia wizji przyszłości miasta – z pasją, zaangażowaniem i autentyczną radością działania.
dr Magdalena Christ, prof. UŚ, i dr Marcela Gruszczyk mentorki
ORGANIZATORZY
Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach
Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach Politechnika Śląska
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Materiały tekstowe i fotograficzne pochodzą z zasobów uczelni wchodzących w skład Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki.
Redakcja tekstów: Maria Sztuka | Korekta językowa: Magdalena Pache | Skład: dr Iwona Cichy Publikacja sfinansowana ze środków Miasta Katowice
