Humens juni 2014

Kwartaalblad Humanitas Groningen stad Jaargang 7, nummer 2, juli 2014

Op zoek naar derde geldstromen Maatje van een TBS-gestelde Jong en oud slachtoffer eenzaamheid

Inhoud pag.

04

pag.

08

pag.

07

pag.

10

En verder Agenda pag. 02 Podium pag. 03

Op zoek naar derde geldstromen

Column: Kosteneffectief

Wat te doen tegen eenzaamheid?

Agenda Maandag 7 juli Documentaire ‘Een mooi einde’ Op Nederland 2, 20.25 uur wordt de documentaire ‘Een Mooi Einde’ uitgezonden door NPO/AVRO. Hierin staat het echtpaar Brinkman centraal: hij heeft Alzheimer en zij is somatisch ziek. Welke mogelijkheden zijn er om waardig afscheid nemen?

Maandag 10 november Dag van de Mantelzorg Hoewel het nog een aantal maanden duurt, zou je deze bijzondere dag alvast moeten noteren in je agenda.

De dag kent een nostalgisch thema en op het programma staat onder andere een gezellig avondje uit bij Pathé. De dagen ervoor - van 1 tot en met 9 november - vinden er in diverse wijken (heerlijke) workshops plaats.

02

Zorgt u voor een familielid, vriend of buur? Dan bent u mantelzorger.

Aanmelden voor de activiteiten kan via de website van Humanitas. Vanaf september is daar ook meer informatie te vinden.

Zie voor meer agendapunten www.humanitasgroningen.nl/agenda Kostenbesparingen Het welzijnswerk staat zwaar onder druk. Ook Humanitas wordt getroffen door bezuinigingen. In onze zoektocht naar kostenbesparingen hebben we besloten het aantal edities van Humens terug te brengen van vier naar drie per jaar. Wij vinden dit spijtig, maar hopen op uw begrip.

Renée Blaauw,

Humanitas Groningen Stad

Maatjesproject TBS-ers: iets meekrijgen van de buitenwereld

Rondje Aa- kerk pag. 12

Colofon

Humens is een uitgave van Humanitas afdeling Groningen stad. Het magazine verschijnt drie keer per jaar en wordt in een oplage van 2.050 exemplaren verspreid onder vrijwilligers, leden, relaties en andere geïnteresseerden.

Redactieadres: Humanitas Groningen stad Redactie Humens Akerkhof zz 22 9711 JB Groningen Email: r.blaauw@humanitas.nl Website: www.humanitasgroningen.nl Redactie: Renée Blaauw, Nynke Koornstra, Dirk Goudberg, Chris Vogelzang, Arnold de Meijer.

Fotografie: Han Santing Foto achterpagina: Wil Veldkamp Concept, tekst- en eindredactie: Statement communicatie adviesbureau, Groningen Vormgeving en opmaak: The Lift Visuele Communicatie, Groningen Rechten Alle rechten voorbehouden. Overname of verveelvoudiging van tekst of beeld uit deze uitgave is alleen toegestaan na voorafgaande toestemming van de redactie.

Isabella Magioncalda: ‘Gemeentelijke bezuinigingen zijn een zorgpunt.’

Trots op Humanitas ‘Humanitas is één van de pijlers waarop het welzijn in Groningen rust. Ik vind het een geweldige organisatie. Ik ben er zo trots op!’ dat zegt Isabella Magioncalda. Toen ze zes jaar geleden vanuit Utrecht naar Groningen verhuisde, had ze nog nooit van Humanitas gehoord. Maar eenmaal hier, had ze al snel door dat ze bij deze organisatie moest zijn.

Sinds 2010 is Isabella bestuurslid van afdeling Groningen stad. Aan de hand van het jaarverslag 2013 (zie www.humanitasgroningen.nl) blikt Isabella terug en vooruit. ‘Ik kijk vooral naar de werkelijkheid van de migranten. Het valt me op, dat het aantal mensen dat bij ons het inloopspreekuur bezoekt onverminderd hoog blijft. Organisaties zoals uitkeringsinstanties en energiemaatschappijen moeten tegenwoordig rekening houden met de mogelijkheden van mensen. Ze zouden voor iedereen even toegankelijk moeten zijn. Daar valt nog veel te verbeteren lijkt me.’

Grenzen ‘Ook in 2013 stond Humanitas open voor samenwerkingsinitiatieven. Vanuit het bestuur bewaken we onze identiteit en de grenzen van onze vrijwilligers. We laten ons niet voor alles inzetten. Het aangaan van samenwerkingsverbanden met het bedrijfsleven is doorgezet.

Het is niet makkelijk, maar het lukt ons wel.’

Onze waarden aanhangen ‘Heel positief was de gang van zaken bij het hospice: de huisvesting is uitgebreid en we vielen in de prijzen. De groei van het aantal vrijwilligers kwam vorig jaar tot stilstand. Maar we hoeven niet te groeien om het groeien.

Omdat vrijwilligerswerk steeds vaker verplicht wordt gesteld, moeten we wel opletten dat we alleen die mensen welkom heten die onze waarden aanhangen. De dreigende bezuinigingen zijn een zorgpunt, omdat we onze kwaliteit willen waarborgen! Na vier jaar wil ik stoppen met besturen. Ik wil me nu inzetten voor het inloopspreekuur voor vluchtelingen. Daar ligt echt mijn hart!’

Chris Vogelzang

03

Qbuzz en Humanitas sloten een convenant over thuisadministratie.

Op zoek naar derde geldstromen Voor haar financiering is Humanitas sterk afhankelijk van de gemeente.

Omdat die bijdrage onder druk staat, is Humanitas voorzichtig gestart met het verkennen van derde geldstromen. Gelukkige omstandigheid is dat steeds meer organisaties de deskundigheid van Humanitas erkennen en zelfs bereid zijn haar diensten af te nemen. En ook sponsoring van bepaalde activiteiten, zoals voor jonge mantelzorgers, komt steeds beter van de grond.

04

Bij zijn afscheid als bestuursvoorzitter, twee jaar terug, sprak Kees Tillema zich al uit voor het aanboren van nieuwe geldstromen. Hij stelde zich een soort ‘Vrienden van Humanitas’ voor, waarbij niet alleen particulieren, maar ook het bedrijfsleven de mogelijkheid krijgt Humanitas te ondersteunen met donaties. Tillema sprak zich ook uit voor partnerships met bedrijven. Maar in welke vorm, dat was hem ook nog niet duidelijk. Kortom Humanitas stond voor een nieuwe uitdaging.

Glibberig pad De werkgroep Fondsenwerving pakte de handschoen op. Zij startte een voorzichtige verkenning van het voor sommigen ‘glibberige pad der commercie’.

‘Als bestuur staan wij positief tegenover dergelijke initiatieven’, vertelt Jerryt van den Born. Hij is penningmeester van Humanitas en tevens lid van de werkgroep. ‘We moeten nu eenmaal op zoek naar middelen om meer zelfstandig te worden. Daarvoor is het nodig om uit verschillende bronnen geld te genereren.’

Convenant De verkenning heeft inmiddels al tot resultaten geleid. Jerryt: ‘Humanitas heeft onlangs een convenant afgesloten met Qbuzz. Als Groninger medewerkers van het busbedrijf hulp nodig hebben bij rouwverwerking of hun thuisadministratie niet op orde hebben, dan zal Qbuzz hun wijzen op de diensten van Humanitas en kunnen ze een beroep doen op onze vrijwilligers.’

Veel interesse Jacob Buisman, die ook in de werkgroep Fondsenwerving zit, vertelt dat hij in zijn contacten met bedrijven veel interesse bespeurt voor het werk van Humanitas. ‘Op de Groninger

afdelingen hierbij kan ondersteunen en zichzelf tegelijkertijd ook terugverdient.’

Valkuilen Natuurlijk zijn er valkuilen binnen een commercieel model, want Humanitas

‘We moeten ervoor waken dat we geen productieafspraken gaan maken’

Beursvloer sprak ik met iemand van een bank die wel specifiek iets voor kinderen wilde organiseren. En voor het ondersteunen van een taalsymposium hadden we onder meer een softwarebedrijf aangeschreven. Dat gaf weliswaar aan niet specifiek in het symposium geïnteresseerd te zijn, maar wel in Humanitas in het algemeen.

Dat zijn positieve geluiden.’

Professionaliteit Fondsenwerving heeft diverse ‘PR-pakketjes’ ontwikkeld zodat bedrijven snel kunnen inventariseren of zij bepaalde Humanitas-activiteiten willen en kunnen ondersteunen. Jerryt: ‘Maar waar het ons nog aan ontbreekt, is een gedegen marketingplan. Dat vergt een zekere professionaliteit die wijzelf niet in huis hebben. In overleg met het districtsbestuur worden mogelijkheden verkend om iemand aan te nemen die de

werkt immers met vrijwilligers. Jerryt beaamt dat. ‘We moeten ervoor waken dat we geen productie-afspraken maken. We gaan niet in ruil voor een bepaalde som geld een x-aantal diensten leveren.

We houden de grenzen van onze vrijwilligers scherp in de gaten, net als onze identiteit. Humanitas doet goede dingen en die moet men willen ondersteunen. Zo simpel ligt het en juist daar liggen kansen voor Humanitas.’

Benefietdiner Eén van de pioniers op het gebied van fondsenwerving voor Humanitas is Dana Ebbekink. Zij is als vrijwilliger betrokken bij jonge mantelzorgers en wil voor deze jongeren, die het niet altijd even gemakkelijk hebben, geld inzamelen. ‘Om even de dagelijkse zorgen te vergeten, biedt Humanitas elk jaar een groep jonge mantelzorgers

05

een geheel verzorgde week vakantie aan in Noord Nederland’, verklaart Dana. Het initiatief wordt betaald uit de algemene middelen van Humanitas en uit prijzengeld.

Vakanties veilig stellen ‘We hebben in 2012 de Koppie Copy Jeugdbeleidsprijs gewonnen. Die wordt eens in de twee jaar uitgereikt door de gemeente en bedraagt € 2.500,’ legt Dana uit. Helaas heeft de prijs geen permanent karakter en met de bezuinigingen op welzijnsactiviteiten in het vooruitzicht is het verstandig op zoek te gaan naar andere geldstromen. ‘Dit jaar kunnen we de vakanties nog financieren. Om de vakanties ook de komende jaren veilig te stellen, is geld nodig.’

Klapper Om geld bijeen te krijgen, schrijft Dana diverse fondsen aan. Maar de echte ‘klapper’ hoopt ze te maken met een benefietdiner. ‘Ik organiseer het samen met 5 andere vrijwilligers, want er is veel werk te verzetten. We hebben een geschikte locatie nodig, een cateraar, een drukker voor de PR-uitingen, sponsors, we moeten een aantrekkelijk programma samenstellen, enzovoort.

We nemen ruim de tijd, het diner vindt plaats in juni volgend jaar, omdat we allemaal vrijwilliger zijn en dus niet fulltime aan het project kunnen werken.

Terwijl we het evenement wel heel professioneel willen neerzetten’, benadrukt Dana.

06

Gezicht Inmiddels zijn er al diverse vruchtbare contacten gelegd met partijen die het evenement willen helpen vormgeven.

‘Eén bedrijf gaat ons helpen met de website. Omdat jonge mantelzorgers vaak niet naar buiten willen treden met hun zorgen, hebben we een bureau bereid gevonden een model aan te bieden. Hij/zij zal binnen onze PR campagnes het gezicht zijn van jonge mantelzorgers.’

ten ontplooien op het gebied van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). Het benefiet gaan we nu gebruiken als een soort pitch om Humanitas en ondernemend Groningen dichter bij elkaar te brengen. We hebben al veel positieve reacties van ondernemers ontvangen. Sommigen, zoals de Schoenenfabriek, stellen hun netwerk voor ons open. En ons benefiet biedt ondernemers weer de gelegenheid een nieuw netwerk aan te boren.’

Overheidsinstanties Dana’s doel is uiteindelijk 250 ondernemers aan de dinertafel te krijgen. ‘Ze mogen zelf bepalen hoeveel ze betalen voor hun stoel, maar er is wel een minimumbedrag. We doen een appèl op hun sociale betrokkenheid met de doelgroep. Aan de andere kant bieden we hen een platform om andere ondernemers te ontmoeten. We proberen ook overheidsinstanties bij het evenement te betrekken, zodat ook zij zich bewust worden van de problematiek rond jonge mantelzorgers.’

Erkenning Natuurlijk is het hele plan overlegd met het bestuur van Humanitas. Dana heeft hen een presentatie gegeven en vervolgens is haar alle steun toegezegd. ‘Hun fiat voelt als een erkenning voor het initiatief. Je hoeft als sociale organisatie ook niet bang te zijn om ondersteuning van het bedrijfsleven te vragen. Veel bedrijven immers willen graag activitei-

Dana ontvangt van Mamamini een flinke gift zodat de vakantie voor jonge mantelzorgers dit jaar veilig is gesteld.

Column Kosteneffectief?

In de politiek is kostenbeheersing het centrale thema in het sociale beleid. Men wil de kosten in de hand houden en ze nauwgezet controleren. Waar mogelijk wil men bezuinigingen doorvoeren en het aanbod verschralen.

Tegelijkertijd moet het allemaal effectiever. De maatschappelijke waarde van sociaal beleid voor mensen lijkt echter op het tweede plan te komen.

Als we deze trend doorvertalen naar de activiteiten van Humanitas in de stad Groningen lijkt een berekening naar de kosten en kostenbeheersing een nuttige oefening. Humanitas biedt met 1.400 vrijwilligers op jaarbasis ongeveer 580.000 uur aan vrijwillige hulp en ondersteuning. Dit wordt kwalitatief ondersteund en geborgd door de professionele werkorganisatie die hiervoor op jaarbasis iets meer dan 15.000 uur beschikbaar heeft.

Als we op deze getallen een berekening loslaten met het door Humanitas gehanteerde uurtarief voor beroepskrachten, komen we op een bedrag van net geen â‚Ź 2,aan kosten voor elk uur dat een

Humanitas-vrijwilliger aan de samenleving bijdraagt.

Maar wat schiet je op met deze berekening? Wellicht kun je concluderen dat de kostenbeheersing bij Humanitas op orde is. Dat nog verder bezuinigen onverantwoord is. Maar‌‌ bij Humanitas gaat het in de eerste plaats om mensen. Mensen die als vrijwilliger een bijdrage willen leveren aan de samenleving en anderen willen ondersteunen omdat ze het op eigen kracht even niet redden en tijdelijke hulp nodig hebben om zelf weer regie over het leven te krijgen. Of het nu gaat om ouderen of jongeren. Humanitas maakt de verbinding, 580.000 uur per jaar.

Dat laat zich niet in geld vertalen.

Toeschouwer

07

Veel ouderen zijn eenzaam en de oorzaken zijn maar al te bekend.

Jong en oud slachtoffer eenzaamheid Van 24 september tot en met 4 oktober vindt in het hele land ‘de Week tegen de Eenzaamheid’ plaats. Voor de vrijwilligers van Humanitas beperkt de strijd tegen eenzaamheid zich niet tot deze ene week alleen: zij zijn daar het hele jaar door mee bezig

08

Eenzaamheid is een veelvoorkomend probleem. In het blad Gezondheidsmonitor 2012 gaf bijna 40 procent van de bevolking van 19 jaar en ouder aan eenzaam te zijn. Humanitas richt zich specifiek op twee groepen om iets aan die eenzaamheid te doen: jongeren en ouderen. Zij zijn kwetsbaar omdat zij nog niet voldoende (jongeren) of steeds minder (ouderen) mogelijkheden hebben om iets aan eenzaamheid te doen.

zoals samen een wandelingetje maken door het park, een kopje koffie drinken in de stad, een bood-

Eenzaamheid bij ouderen Veel ouderen zijn eenzaam en de oorzaken zijn maar al te bekend. Wil Vries, één van de vrijwillige coördinatoren (v.c.) van het ouderenproject Vriendschappelijk Thuisbezoek: ‘Ouderen hebben geen collega’s meer, omdat ze gepensioneerd zijn. Hun partner overlijdt, de kinderen verhuizen naar elders in het land en door lichamelijke gebreken raakt men vaak minder mobiel.

Zo komen ouderen steeds meer alleen thuis te zitten.’

schapje doen en dat soort dingen.

Vrijwel altijd knappen de ouderen daar erg van op.’

Hulp inroepen Als medewerkers van Maatschappelijk Werk of de Thuiszorg dit soort situaties signaleren, roepen zij vaak de hulp van Humanitas in. Jeanette Hovius, eveneens v.c. Vriendschappelijk Thuisbezoek, vertelt dat Humanitas dan contact opneemt met de betreffende oudere. ‘Samen kijken we waar men behoefte aan heeft. Vaak leidt dat tot activiteiten

artsen en verzorgingsorganisaties op de hoogte zijn van ons project, kunnen ze zo’n jongere naar ons

‘Samen kijken we waar mensen behoefte aan hebben’

Eenzaamheid bij jongeren Ook jongeren kennen eenzaamheid.

Veel van hen zijn jonge mantelzorgers. ‘Vaak zitten ze thuis in een moeilijke positie. Ze moeten bijvoorbeeld hun gescheiden moeder helpen, die kanker heeft’, vertelt Nienke Eerkens, v.c. Jonge Mantelzorgers (JMZ). ‘Dat betekent dat de zorg voor het huishouden én de verzorging van moeder helemaal op hun schouders rust. En dat terwijl ze ook nog naar school moeten.’

Zware verantwoordelijkheden ‘De jonge mantelzorgers vinden niet snel een luisterend oor bij vriendjes en vriendinnetjes. Die kennen de zware verantwoordelijkheden van huishouden en verzorging niet en zijn wat dat betreft nog veel kinderlijker’, vervolgt Nienke. ‘Als huis-

doorverwijzen. Wij organiseren allerlei activiteiten voor de jongeren zodat zij zich ook weer even kind kunnen voelen: lasergamen, naar een klimpark, jambeeën, boottochtjes maken, enzovoort. Ook praten we met ze in een lotgenotengroep of - als ze dat liever willen - één op één. Daardoor bloeien ze vaak weer helemaal op.’

Op het moment van schrijven was nog niet duidelijk wat Humanitas dit jaar gaat doen tijdens de Week tegen de Eenzaamheid. Kijk daarom op www.humanitasgroningen.nl voor de meest actuele informatie over deze themaweek.

Dirk Goudberg

09

Lotte: ‘Het dagelijks leven en de toekomst staan centraal.’

Iets meekrijgen van de buitenwereld Sinds een aantal maanden werkt derdejaars studente psychologie Lotte de Jong als vrijwilliger in het maatjesproject bij de Dr. S. van Mesdagkliniek.

Het omgaan met een tbs-gestelde is leuk, goed voor het resocialiseren van de bewoner en past bij Lotte’s plannen om later iets te gaan doen in de forensische psychiatrie. Sinds een paar weken is ze zelfs maatje van een tweede tbs-gestelde.

10

Eind vorig jaar ging Lotte op zoek naar een studiegerelateerde bezigheid. Ze kwam via-via bij Humanitas terecht en sprak daar met de projectcoördinator van het maatjesproject. Nu heeft Lotte eens in de drie weken contact met een man in de Mesdag. In het begin wist ze nog niet wat ze moest verwachten en vond ze het best spannend. ‘Ik moest door een scanner en de deuren gaan alleen open met een pasje. Ik mocht met mijn hulpvrager apart in een vertrek zitten en had niet het gevoel dat er iets mis zou kunnen gaan. Ondanks de strenge beveiliging voelde ik me toch direct op mijn gemak.’

koksopleiding in de Mesdag. ‘Beiden wachten op toestemming van de regering voor onbegeleid verlof.

Het is interessant om van dichtbij mee te maken tegen welke vragen en problemen mensen bij het resocialisatieproces aanlopen.’ Lotte haalt voldoening uit de ontmoetingen en merkt dat het vanuit de kliniek ook gewaardeerd wordt dat er vrijwilligers van Humanitas komen. ‘Het is belangrijk dat TBS-patiënten iets meekrijgen van de buitenwereld. Het ondersteunt hen nu, maar ook bij het latere reïntegreren. Volgend jaar wil ik de master Forensische Psychologie gaan doen.

Daarmee kan ik in de toekomst met deze groep mensen blijven werken. Het vrijwilligerswerk bij Humanitas is een leuke, leerzame ervaring die ik anderen zeker zou aanraden. Ik denk dat ik dit nog wel een tijdje blijf doen.’

Het dagelijks leven en de toekomst Dankzij het maatjesproject merkt Lotte dat ze zich prettig voelt in een klinische omgeving zoals de Mesdag en dat de omgang met psychiatrische patiënten Nynke Koornstra haar echt aanspreekt. Daarom is ze sinds kort zelfs maatje van een tweede bewoner geworden. Ze weet niet hoelang de patiënten nog in behandeling moeten blijven, maar de hulpvragers zijn wel open over de reden van hun opname. Lotte: ‘Ik spreek tot nu toe binnen de kliniek af. Daar drinken we meestal een kopje koffie. We kletsen over het leven van de patiënt, maar ook over wat mij bezighoudt.’ De communicatie ‘Gesprekken nemen soms een wending met de tbs-gestelden wijkt voldie je niet zo gauw zou verwachten’ gens Lotte iets af van die met mensen in de samenleving.

‘Het zijn bijzondere mensen en gesprekken nemen soms een wending die je niet zo gauw zou verwachten. Als maatje moet het je aanspreken om hiermee om te gaan. Maar we hebben het bijna niet over het verleden en de stoornis van de patiënten. In de gesprekken staan het dagelijks leven en de toekomst centraal.’

Terugkeer in de maatschappij Lotte’s hulpvragers bereiden zich voor op een terugkeer in de maatschappij. Een van de twee volgt zelfs een

11

Rondje Aa-kerk

Een radertje in een groter geheel ‘Fulltime Vrijwilliger’ staat er op het visitekaartje van Roelof Uijtermerk (66). Hij is voorzitter van de Vrienden van de Hartstichting, penningmeester van reanimatienetwerk Stichting Groningen HartVeilig én pastoraal bezoeker. Daarnaast is hij ook nog betrokken bij de werkgroep Steun bij Rouw en Verlies van Humanitas.

‘Eigenlijk ben ik geen ervaringsdeskundige. Heb zelf op dat terrein weinig meegemaakt. Maar ik kan wel heel goed luisteren en heb iets met mensen. Mensen kunnen vaak veel hebben: verdriet, zorg, ziekte. Maar op een gegeven moment loopt de emmer over en gaat het mis.

Vaak kunnen zij nergens met hun verhaal terecht of willen ze er in eigen kring niet over praten.’

12

Opluchting ‘Bij de rouwgroep vinden ze een luisterend oor. Het vertellen van het verhaal is vaak al voldoende om de eigen patronen zichtbaar te maken. Mensen gaan zich dan realiseren dat ze zelf iets met die rouw moeten doen.

En wat een enorme opluchting kan het zijn, als je iemand

hebt die nog eens en desnoods nóg eens je verhaal wil aanhoren.’

Geen pamperen ‘Mijn rol is vaak heel beperkt. Naast luisteren, wijs ik mensen erop dat zij niet alleen slachtoffer zijn; ze hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Pamperen doe ik niet! Vanuit mijn betrokkenheid met mensen, mijn inlevingsvermogen en mijn interesse in de dood en alles wat daarmee te maken heeft, denk ik dat ik iets voor een ander kan betekenen.’

Radertje ‘Misschien bied ik net dat steuntje dat hen verder helpt.

Daar doe ik het voor. Bovendien verrijkt het mijn leven enorm. Het geeft veel input en levert veel sociale contacten op. Ik ben groot geworden met het idee dat ik slechts een radertje ben in een groter geheel. Ik ben niet alleen voor mezelf op de wereld! We moeten het met elkaar doen, elk vanuit zijn of haar eigen kwaliteiten.’

Arnold de Meijer