Page 1

MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

MODELIRAWE KONUSNOG ZUP^ANIKA SA PRAVIM YUPCIMA Zup~asti parovi ~ije se geometrijske ose seku imaju kinematske povr{ine u obliku konusa sa vrhovima u prese~noj ta~ki osa obrtawa. Кинематски конуси definisani su svojim uglovima δ1 i δ2 , ~iji ybir predstavqa osni ugao

Σ = δ1 + δ2 . Kinematski konusi dodiruju se du‘ kinematse ose koja prolazi kroy

prese~nu ta~ku. Evolventni bok konusnih yup~anika dobija se vaqawem ravni po konusu. Tada su sve ta~ke evolvente jednako udaqene od vrha konusa. Dobijena еволвента, prema tome, le‘i na povr{ini kugle. Dovoqno ta~no ozubqewe konusnih yup~anika dobija se yamenom povr{ine kugle povr{inom konusa. Ovaj zami{qeni konus se naziva допунски конус.

prof. Boban Mari}

strana 1


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

PODACI POTREBNI ZA MODELIRAWE: Osnovni oblici konusnih yup~anika odgovaraju oblicima kinematskih konusa koji se kod nultih yup~anika ( x1 + x2 = 0 ) poklapaju sa podeonim konusima. Uglovi ovih konusa yavise od prenosnog odnosa i za osni ugao

Σ = δ1 + δ2 = 90° iznose: d 1 z ω ω d z tgδ1 = = 1 = 2 = e1 i tgδ 2 = i = 2 = 1 = e 2 i z2 ω1 de 2 z1 ω2 de1

Standardni modul: m Broj zubaca konusnog yup~anika: z Sredwi pre~nik podeone kru‘nice: d m = z ⋅ mm Modul u sredwem pre~niku ( sredwi modul): mm = m −

b ⋅ sin δ z

Pre~nik podeone kru‘nice: de = m ⋅ z Pre~nik temene kru‘nice: dae = de + 2 ⋅ hae ⋅ cos δ Pre~nik podno‘ne kru‘nice: dfe = de − 2 ⋅ hfe ⋅ cos δ Visina glave zupca: hae = m Visina noge zupca: hfe = m + m ⋅ c; c = 0,2 dm Sredwe konusno rastojawe: Rm = 2 ⋅ sin δ [irina oyubqewa: b = (0,28 ÷ 0,35) ⋅ Rm , naj~e{}e b = 0,33 ⋅ Rm b Spoqa{we konusno rastojawe: Re = Rm + 2 d Odstojawe spoqa{weg temenog kruga: K1 = e 2 − hae ⋅ sin δ1 2 prof. Boban Mari}

strana 2


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Na dowoj slici dat je crte‘ konusnog zup~anika sa svim potrebnim merama ya iyradu i kontrolu. Telo yup~anika iyra|uje se kovawem. U posebnoj tablici na crte‘u daju se svi podaci o ozubqewu, a treba dati i potrebne podatke o materijalu i zahteve za obradu.

prof. Boban Mari}

strana 3


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Treba modelirati konusni zup~anik ~iji je tehni~ki crte‘ dat na gorwoj slici. Sa radom po~iwemo biraju}i u meniju File opciju New. U meniju koji se tada pojavi biramo Part i kliknemo na OK ( 1 ).

1

Sada je potrebno odrediti ravan u kojoj }emo crtati ( 2 ). Biramo ravan YZ i kliknemo na ikonu za Sketcher ( 3 ).

3

2

Komandama Axis ( 4 ), Constraint ( 5 ) i Constraints Defined in Dialog Box ( 6 ) crtamo konturu prema slici ( 7 ).

4

5

6

prof. Boban Mari}

strana 4


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

7

Komandom Profile ( 8 ) defini{emo konturu “od oka“ prema slici ( 9 ).

8 9

prof. Boban Mari}

strana 5


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik U slede}oj fazi potrebno je definisati dimenzije na nacrtanoj konturi, a to }emo u~initi klikom na ikonu Constraint ( 10 ). Ova operacija se vidi na slici ( 11 ).

10

11

Komandama Corner ( 12 ), Chamfer ( 13 ) i Constraint ( 14 ) dovodimo konturu na oblik prikazan na slici ( 15 ).

12

13

15

14

prof. Boban Mari}

strana 6


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Posle definisawa konture budu}eg Feature - a izlazimo iz Sketcher - a funkcijom Exit workbench ( 16 ) i biramo funkciju Shaft ( 17 ), a za osu biramo Hdirection ( 18 ).

17

16

18

prof. Boban Mari}

strana 7


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik U slede}em koraku potrebno napraviti ‘leb za klin tako {to se prvo selektuje povr{ina prikazana na slici ( 19 ) i ulazimo u novi Sketcher ( 20 ) gde crtamo pravougaonik komandama Rectangle ( 21 ) i Constraint ( 22 ) kao na slici ( 23 ).

19 20

22

21

23

Posle definisawa pravougaonika izlazimo iz Sketcher - a funkcijom Exit workbench ( 24 ) i biramo funkciju Pocket ( 25 ), a potvrdom izbora dobijamo model kao na slici ( 26 ).

prof. Boban Mari}

strana 8


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

24

25

26

Slede}i korak je pravqewe {est kru‘nih otvora na telu yup~anika da bi mu se smawila masa. Prvo se selektuje povr{ina prikazana na slici ( 27 ) i ulazimo u novi Sketcher ( 28 ) gde crtamo krug komandama Circle ( 29 ) i Constraint ( 30 ) kao na slici ( 31 ).

prof. Boban Mari}

strana 9


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

27

28

30

29

31

Posle definisawa kruga izlazimo iz Sketcher - a funkcijom Exit workbench ( 32 ) i biramo funkciju Pocket ( 33 ), a potvrdom izbora dobijamo model kao na slici ( 34 ).

32

prof. Boban Mari}

33

strana 10


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

34

Da bi dobili {est otvora koristimo funkciju Circular Patern ( 35 ), a rezultat je vidqiv na slici ( 36 ).

35 prof. Boban Mari}

strana 11


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

36

U slede}oj fazi u meniju Insert biramo opciju Body ( 37 ), pa posle toga i Geometrical Set ( 38 ), a onda se u PartEditoru pojavquju ikone Body.2 i Geometrical Set.1 ( 39 ).

37 prof. Boban Mari}

38 strana 12


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

39

Posle toga komandom Plane ( 40 ) dodajemo dve ravni kao na slikama ( 41 ) i ( 42 ).

41 40

42 prof. Boban Mari}

strana 13


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Slede}i korak da Sketch.1 prekopiramo u Body.2 {to je prikazano na slikama ( 43 ) i ( 44 ).

44

43

Posle toga Edit - ujemo Sketch.4 tako {to pomo}u komande Axis ( 45 ) nacrtamo osu, a komandom Intersection Point ( 46 ) nacrtamo ta~ke kako je prikazano na slici ( 47 ).

45

46

47

prof. Boban Mari}

strana 14


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Slede}i korak je da izmerimo pre~nike kako je prikazano na slici ( 48 ).

48

Posle ove kote izbri{emo a wihove vrednosti koristimo za crtawe profila evolvente u ravnima Plane.1 i Plane.2. Selektovawem ravni Plane.1 pomo}u komandi Circle ( 49 ) i Constraint ( 50 ), pri iskqu~enoj opciji Construction/Standard Element ( 51 ), crtamo kru‘nice kao na slici ( 52 ).

50

49

51

52

prof. Boban Mari}

strana 15


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Slede}i korak je da podno‘nu kru‘nicu ( rf = 636,421) podelimo na veliki broj jednakih delova npr. 72. To radimo crtawem najpre pomo}u komande Line ( 53 ) linije koja polazi iz centra do podno‘ne kru‘nice ( 54 ), a zatim upotrebom komande Rotate ( 55 ) umno‘avamo tu liniju 72 puta {to se vidi na slici ( 56 ).

53

54

55

56

prof. Boban Mari}

strana 16


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Slede}i korak je da iz dobijenih ta~aka 1, 2, 3, … povla~ima tangente sa d ⋅ π 1272,842 ⋅ π du‘inama ( t1 = f = = 55,538, t 2 = 2 ⋅ t1, t 3 = 3 ⋅ t1,... ). Pomo}u 72 72 komande Line ( 57 ) crtamo prvu tangentu kao {to je prikazano na slici ( 58 ). Postupak se ponavqa sve dok se ne prese~e temena kru‘nica d a = 1296,842 ( 59 ).

57

58

59

prof. Boban Mari}

strana 17


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Pomo}u komande Spline ( 60 ), pri ukqu~enoj opciji Construction / Standard Element ( 61 ) spajamo krajeve tangenti u evolventu, a deo iznad temene kru‘nice odsecamo komandom Quick Trim ( 62 ) , {to je prikazano na slici ( 63 ).

60

61

62

63

Kako je modul na sredwem pre~niku ( sredwi modul ): b ⋅ sin δ 80 ⋅ sin67,8 = 10 − = 8,488 , onda na ovom pre~niku komandom mm = m − z 49 Circle ( 64 ) crtamo kru‘nicu pre~nika uve}anog za faktor skalirawa Re m ⋅π 8,488 ⋅ π 264,616 ( s0 = m ⋅ = ⋅ = 15,707 mm;) sa centrom u Re − b 2 2 2 264,616 − 40 preseku evolvente i podeone kru‘nice, kao na slici ( 65 ).

65 64

prof. Boban Mari}

strana 18


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Sada vi{ak linija iybri{emo, selektuju}i ih kako je prikazano na slici ( 66 ). Krajwi rezultat se vidi na slici ( 67 ).

66

67

prof. Boban Mari}

strana 19


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Komandom Line ( 68 ) crtamo liniju kojom presek tako dobijene kru‘nice i podeone kru‘nice spajamo sa centrom, a komandom Constraint ( 69 ) izmerimo ugao kao na slici ( 70 ).

68

69

70

Posle brisawa kote za ugao selektujemo evolventu i komandom Rotate ( 71 ) rotiramo evolventu za ugao 0,554º, kao na slici ( 72 ).

72 71

prof. Boban Mari}

strana 20


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Komandom Mirror ( 73 ) desni bok zupca preslikavamo u levi, slika (74 ).

74

73

Komandama Profile ( 75 ), Corner ( 76 ) i Quick Trim ( 77 ) dora|ujemo skicu koja posle ima iygled prikazan na slici ( 78 ).

75

77

76

78

prof. Boban Mari}

strana 21


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Selektovawem ravni Plane.2 pomo}u komandi Circle ( 79 ) i Constraint ( 80 ), pri iskqu~enoj opciji Construction/Standard Element ( 81 ), crtamo kru‘nice kao na slici ( 82 ).

80

79

81

82 Slede}i korak je da podno‘nu kru‘nicu ( rf = 395,914 ) podelimo na veliki broj jednakih delova npr. 72. To radimo crtawem najpre pomo}u komande Line ( 83 ) linije koja polazi iz centra do podno‘ne kru‘nice ( 84 ), a zatim upotrebom komande Rotate ( 85 ) umno‘avamo tu liniju 72 puta {to se vidi na slici ( 86 ).

83

84

85 prof. Boban Mari}

strana 22


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

86

Slede}i korak je da iz dobijenih ta~aka 1, 2, 3, … povla~ima tangente sa d ⋅ π 791,828 ⋅ π du‘inama ( t1 = f = = 34,55, t 2 = 2 ⋅ t1, t 3 = 3 ⋅ t1,... ). Pomo}u komande 72 72 Line ( 87 ) crtamo prvu tangentu kao {to je prikazano na slici ( 88 ). Postupak se ponavqa sve dok se ne prese~e temena kru‘nica d a = 819,2 ( 89 ).

87

88

89

prof. Boban Mari}

strana 23


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Pomo}u komande Spline ( 90 ), pri ukqu~enoj opciji Construction / Standard Element ( 91 ) spajamo krajeve tangenti u evolventu, a deo iznad temene kru‘nice odsecamo komandom Quick Trim ( 92 ) , {to je prikazano na slici ( 93 ).

90

91

92

93

Na ovom pre~niku komandom Circle ( 94 ) crtamo kru‘nicu pre~nika umawenog za faktor skalirawa koji predstavqa odnos spoqa{weg konusnog rastojawa umawenog za udaqenost ravni u kojima se nalaze profili i R −l 264,616 − 100 164,616 = = = 0,733 ). spoqa{weg konusnog rastojawa ( e Re − b 2 264,616 − 40 224,616 mm ⋅ π Re − l 8,488 ⋅ π ⋅ = ⋅ 0,733 = 9,771 mm;) Re − b 2 2 2 evolvente i podeone kru‘nice, kao na slici ( 95 ).

( s0 =

sa

centrom

u

preseku

94

prof. Boban Mari}

strana 24


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

95

Sada vi{ak linija iybri{emo, selektuju}i ih kako je prikazano na slici ( 96 ). Krajwi rezultat se vidi na slici ( 97 ).

96

prof. Boban Mari}

strana 25


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

97

Komandom Line ( 98 ) crtamo liniju kojom presek tako dobijene kru‘nice i podeone kru‘nice spajamo sa centrom, a komandom Constraint ( 99 ) izmerimo ugao kao na slici ( 100 ).

98

99

100

prof. Boban Mari}

strana 26


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Posle brisawa kote za ugao selektujemo evolventu i komandom Rotate (101) rotiramo evolventu za ugao 0,554ยบ, kao na slici ( 102 ).

102

101

Komandom Mirror ( 103 ) desni bok zupca preslikavamo u levi, slika (104).

104 103

Komandama Profile ( 105 ), Corner ( 106 ) i Quick Trim ( 107 ) dora|ujemo skicu koja posle ima iygled prikazan na slici ( 108 ).

105

prof. Boban Mari}

106

107

strana 27


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

108

Komandom Removed Multi-sections Solid ( 109 ) spajamo profile, {to se vidi na slici ( 110 ).

109

110

prof. Boban Mari}

strana 28


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik Komandom Circular Pattern ( 111 ), umno‘avamo zubac 49 puta, a rezultat se vidi na slici ( 112 ).

111

112 Posle oduyimawa Body.2 - ija komandom Remove ( 113 ), zup~anik dobija kona~ni iygled ( 114 ).

113

prof. Boban Mari}

strana 29


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

114

Po{to smo dovr{ili modelirawe modela potrebno je odrediti materijal iz kojeg je model napravqen. Selektovawem ikone Apply Material ( 115) pojavquje se Library ( 116 ) u kojem izaberemo materijal ( ~elik ) i Drag & Drop postupkom ( prevuci i otpusti ) ga prebacimo na model. Kako bi mogli videti na ekranu teksturu materijala mora biti aktivirana ikona Shading with Material ( 117). Na slici ( 118 ) vidi se kona~ni izgled modela.

115

117

prof. Boban Mari}

116

strana 30


MODELIRAWE MA[INSKIH ELEMENATA I KONSTRUKCIJA Standardni ma{inski delovi - Konusni zup~anik

118

prof. Boban Mari}

strana 31

Стандардни машински делови - Конусни зупчаник  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you