Manden met een missie - Magazine A.S. Adventure

Page 1

H ET K EN I A - PRO J ECT VA N A .S.A DV EN T U R E –––––––––––––– B ––––––––––––––

Achter Ayacucho, het huismerk van A.S.Adventure, schuilt een warm verhaal. Want van elke Ayacucho-jas, -trui of -muts die je koopt, gaat een deel van de centen naar Solid, een Belgische vzw die projecten opzet om kansarmoede uit de wereld te helpen. Of je geld écht een verschil maakt, zochten we uit in Kenia. Schermen

DOOR SANDRA GENIJN & NATHALIE LE BLANC | FOTOGRAFIE NATHALIE LE BLANC

Achter De

Manden met een missie W

e bieden geen ad-hoc-hulp, maar we zetten wél projecten op voor kwetsbare groepen waarmee ze op langere termijn een vast inkomen kunnen verdienen”, vertelt Inge Overmeer van Solid. Deze vzw werd in 2000 opgericht door de aannemersfamilie Verelst. Solid startte met een aantal landbouwprojecten in Peru, maar merkte al snel dat vooral de niet-opgeleide vrouwen in de regio moeilijk werk konden vinden. Dus stampte de organisatie ook een breiatelier uit de grond, en een crèche, opvang voor de kinderen van de breisters. Met de opbrengsten worden sociale projecten ondersteund, zoals opleidingen voor persoonlijke ontwikkeling, over gezondheid of ondernemen. Een modelboerderij doet dienst als opleidingscentrum en helpt lokale boeren om hun quinoa tegen een eerlijke prijs te verkopen.

Ontwikkelingshelpers overbodig maken

Wanneer A.S.Adventure in 2009 een huismerk start voor buitenkledij en -materiaal, wordt de

84

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

AYA C U C H O


Schermen Achter De

“Manden weven levert ons niet alleen materiële voordelen op, het maakt ons ook sterker.”

AYA C U C H O

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

85


naam ‘Ayacucho’ gekozen, naar de regio in Zuid-Peru waar Solid ondertussen 65 mensen in dienst heeft. “De operatie wordt volledig geleid door Peruanen”, legt Inge Overmeer uit. “Ons ultieme doel is namelijk onszelf volledig overbodig maken.” Solid beslist om zijn vleugels uit te slaan en gaat op zoek naar nieuwe mogelijke projecten. “Zo startten we in de Ranchi-regio in India een weefen naaiatelier op om werkgelegenheid te creëren voor kwetsbare vrouwen en lokale wevers. Met de opbrengst helpen we kinderen die het slachtoffer zijn geworden van slavernij en uitbuiting.” Sinds vorig jaar steunt Solid ook Hadithi, een initiatief in Kenia van de Belgische Lore Defrancq. Solid slaat hiervoor de handen in elkaar met Wildlife Works, een bestaande organisatie binnen duurzame gemeenschapsontwikkeling. Ze leasen land van privé-eigenaren tussen de twee nationale parken van Tsavo en

86

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

AYA C U C H O

laten daar de natuur weer haar gang gaan zodat planten en dieren er alle vrijheid krijgen. Dit wildlife sanctuary genereert vandaag meer dan 300 jobs, onder andere voor rangers. Daarnaast runt Wildlife Works een aantal kledingateliers, een zeepfabriekje en een informatiecentrum. Ook verkoopt het project carbon credits. De opbrengst gaat voor een derde naar sociale projecten. In oktober 2018 reisde A.S.Adventure met een vijfkoppig team naar Kenia om er het Ayacuchoverhaal ter plaatse te gaan bekijken en verschillende projecten te bezoeken.

‘Mama Lora’ in Kenia

Een twintigtal vrouwen danst op het ritme dat ze zelf met hun voeten aangeven. Een vrouw draagt een schouderriem vol bungelende kroonkurken en schudt haar schouders voor een extra muzikaal accent. Doef. Doef-doef. Hun hele lichaam wiegt terwijl ze telkens hetzelfde zingen.


Dat ze blij zijn dat we hier zijn. En dat ze manden weven die ze naar ‘mama Lora’ brengen. De kleurrijke parade danst naar een nieuw halfopen gebouwtje tussen de bomen. Vier muren, een golfplatendak, een watertank en één kamer met een deur; het is het nieuwe gemeenschapshuis waar de vrouwen van Kisimenyi samenkomen om er beschut tegen regen en zon manden te weven en op te slaan. Terwijl Lore Defrancq wordt bewierookt om het ondersteunende werk dat haar organisatie Hadithi doet voor deze vrouwengroep, lijsten haar rechterhanden Mercy en Kate de manden

Lore Defrancq: “Hadithi betekent ‘verhaal’ in het Swahili. Zo ken je het verhaal achter je mand, omdat je weet wie die heeft geweven.”

“Sisalmanden weven maakt deel uit van onze traditie.”

op die ze vandaag meenemen. De kans bestaat dat je zo’n mand in huis hebt, want ze zijn in België te koop bij Juttu. En als je kleding of ander outdoormateriaal van Ayacucho in huis hebt, droeg je wellicht ook je eigen steentje bij aan de bouw van dit gemeenschapshuis.

Weven om te leven

“Sisalmanden weven maakt deel uit van onze traditie”, vertelt Hilder Mwawana, de voorzitster van de vrouwengroep in buurdorp Jora. Ze is naar Kisimenyi afgezakt voor de opening van het gemeenschapshuis. “De meeste Taitavrouwen leerden het weven van hun moeder of grootmoeder. Het is moeilijker dan het eruitziet. Voor een mooie, stevige mand moet je de spanning bij het weven net goed krijgen. Je bent toch algauw een paar dagen bezig. We gebruiken ze zelf ook om spullen, bloem, mais of ander eten in te bewaren of om onze groenten naar de markt te brengen. Maar we willen ze ook graag verkopen, voor extra inkomsten.” Wat extra geld is hier zeer welkom, want ongeveer de helft van de bevolking in de Taita-Taveta-regio leeft in armoede en heeft geen job. Veel gezinnen proberen te overleven van de landbouw op hun eigen kleine stukje grond, maar in een regio die constant te lijden heeft onder droogte, zorgt dat voor onzekerheid en honger. Omdat er amper geld is voor voedsel, blijft er ook helemaal geen geld over voor scholing, waardoor veel kinderen niet verder raken dan de basisschool. De levensverwachting in deze streek is 57,5 jaar, zo’n tien jaar korter dan de doorsnee-Keniaan. Slechte gezondheidszorg, gebrek aan sanitair en elektriciteit, slechts 42% van de huizen met toegang tot drinkbaar

AYA C U C H O

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

87


Ons eigen label Ayacucho wordt 10 jaar! Hoe we dat vieren? Met een outdoorcollectie natuurlijk, maar wel eentje met een twist. Stylish en urban, met streepjes voor de dames en color block voor de mannen. En tegelijk functioneel en technisch, zoals je van Ayacucho gewend bent. WWW.ASADVENTURE.COM/AYACUCHO


Links: Dankzij de donaties van Solid konden de twee gemeenschapshuizen afgewerkt worden.

De knepen van het weefvak

“Manden verkopen betekent wat meer zekerheid voor ons. Eten en kinderen die naar school kunnen.”

water: het speelt allemaal mee. “Manden verkopen betekent wat meer zekerheid voor ons. Eten en kinderen die naar school kunnen”, zegt Hilder. In deze gemeenschap weven ze al eeuwen manden. Maar ze daarbuiten ook verkocht krijgen was niet eenvoudig, vertelt Rosemarie, voorzitster van het lokale collectief. “We zagen dat er manden verkocht werden op lokale markten en in winkels, maar wisten niet hoe we onze producten daar konden krijgen. Dankzij Lore worden ze vandaag zelfs in Europa en de VS verkocht. Dus Lore, God bless you.”

De liefde bracht initiatiefneemster Lore Defrancq in 2011 naar Kenia. “Ik werd verliefd op Rob, die in Rukinga voor Wildlife Works werkte. Dankzij Robs werk zag ik de problemen waar vrouwen in deze regio mee te maken hebben. Armoede en werkloosheid, een gebrek aan familieplanning, gebroken gezinnen, geweld en incest. Door alcoholisme en druggebruik bij de mannen staan veel vrouwen er alleen voor. Ik leerde de vrouwengroepen kennen via de sociale programma’s van Wildlife Works. De vrouwen maakten echt mooie manden, maar ze hadden geen klanten. Dus besloot ik hen te helpen. Het is een traditioneel, ecovriendelijk ambacht, iets wat iedereen gewoon thuis kan doen. Bovendien is het een creatieve manier om geld te verdienen.” Hadithi was een feit. Vandaag werkt Hadithi met 35 groepen samen en vinden ruim 850 vrouwen er een inkomen. Naast Lore zorgen er ondertussen drie lokale jonge vrouwen, Mercy, Kate en Aggy, voor de logistiek en de gemeenschapsontwikkeling. De winst die Hadithi maakt, gaat integraal naar die vrouwen, in de vorm van een eerlijke prijs voor hun manden, maar ook in ondersteuning en opleidingen. Vorig jaar kwam er voor het eerst ook steun van Solid, en die was meer dan welkom. “De vrouwengroepen benadrukten al een tijdje het belang van een gemeenschapshuis, maar dat kost geld. En dat hadden we niet”, legt Lore uit. “Dankzij de donatie van Solid hebben we zowel hier in Kisimenyi als in

AYA C U C H O

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

89


180-9-067_AD_ASAdventure_MOPss19_Main_Couple02_190x230#.indd 1

28.01.19 18:44


“Vroeger weefden we als we in de stemming waren, nu is het een business.”

Makwasinyi een gebouwtje afgewerkt. Het geld wordt verder ook gebruikt om trainingen op te zetten zodat nieuwe vrouwengroepen de kneepjes van het weefvak kunnen leren.”

Lot in eigen handen

Voorzitster en weefster Hilder Mwawana is alvast bijzonder enthousiast over het nieuwe gemeenschapshuis: “Door in één ruimte samen te werken, ontdekken we beter wat onze specifieke talenten zijn. We leren van elkaar. Over weven, maar ook over relaties, kinderen opvoeden en het leven. Als je met een probleem zit, praktisch of persoonlijk, kan er altijd wel iemand helpen. Een van onze oudste leden is 95 en ontzettend wijs. Op die manier wordt een gemeenschapshuis een soort council of elders.” De vrouwengroepen zijn niet alleen een plek voor emotionele steun. Via deze coöperatieven verloopt ook tablebanking, waarbij vrouwen elkaar onderling geld lenen, en bijvoorbeeld een lokale organisatie als Zawadisha vindt haar klanten via deze weg. Zij geven microleningen voor de aankoop van watertanks, dakbedekking, matrassen, zonne-energielampen en veilige kookvuurtjes en voorzien opleidingen over hoe je bijvoorbeeld je watertank

Hilder Mwawana: “Manden weven levert ons niet alleen materiële voordelen op, maar maakt ons ook sterker.”

kunt gebruiken om geld te verdienen of hoe je beter voor je kippen zorgt. “Manden weven heeft ons leven veranderd”, glimlacht Hilder. “Vroeger weefden we als we in de stemming waren, nu is het een business. Eentje dat ons niet alleen materiële voordelen oplevert, maar ons ook sterker maakt. Als je van landbouw leeft, ben je afhankelijk van omstandigheden. Droogte betekent geen oogst en dus honger. Nu hebben we ons lot in eigen handen.” Je gezellige Ayacuchofleece of warme slaapzak maakt dus niet alleen je eigen leven net iets warmer. www.asadventure.com/ayacucho www.asadventure.com/nl/merken/hadithi.html www.hadithikenya.com www.solidinternational.be

AYA C U C H O

|

A.S.MAGAZINE NR. 45

|

91