Panorama Powiatu

GAZETA DOŻYNKOWA NR 5/2022 (201) SAMORZĄD | SPOŁECZEŃSTWO | GOSPODARKA | ZDROWIE | EDUKACJA | HISTORIA | WYDARZENIA

Dziękuję rolnikom za ich pracę

Piękno dożynek tkwi w Tradycji

Mały Wzrost - Wielkie Serce Pomagamy Nelce

str. 3

str. 5

str. 15

SAMORZĄD Dziękuję rolnikom za ich pracę

3

Piękno dożynek tkwi w Tradycji

5

Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych

7

Przekazanie samochodu pożarniczego w gminie Wysokie

9

WYDARZENIA I SPORT Balonowe święto

10

Mały Wzrost - Wielkie Serce Pomagamy Nelce

11

EDUKACJA Inkubator Pszczelarstwa w Pszczelej Woli Jak Powstała Szkoła w Pszczelej Woli?

12 14

Pokażą jak uczą

15

SPOŁECZEŃSTWO Pielgrzymkowe refleksje

16

ONZ: Czyste i zdrowe środowisko prawem człowieka str. 18

18

Mapa Dożynek

19

Katarzyna Kosowska - redaktor naczelny, Katarzyna Petryszak i Emilia Kąkol - zespół redakcyjny Robert Olak - korekta Skład i druk: Profis tel. 602 12 12 86 zasób własny Starostwa Powiatowego w Lublinie.

1000 egz.

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Dziękuję rolnikom za ich pracę Rozmowa ze Zdzisławem Antoniem, starostą lubelskim

SAMORZĄD

Mamy teraz taką sytuację, że coraz mniej rolników w powiecie produkuje coraz więcej żywności. I dlatego w czasie dożynek dziękujemy im za to, że mamy co jeść.

- Tak. To jest główny powód dlaczego dożynki są dla nas wszystkich tak ważne. Wojna na Ukrainie uświadomiła nam, jak ważna jest gospodarka rolna, kiedy okazało się, że w wyniku blokady przez Rosję eksportu zboża, wielu krajom w Afryce grozi głód. Nam to, na szczęście, nie grozi. I dlatego wyrażamy tak dużą wdzięczność dla rolników.

Panie Starosto, cieszymy się, że spośród 150 tysięcy osób zamieszkujących powiat lubelski mamy rolników, którzy z sukcesem prowadzą gospodarstwa, często na wielu hektarach. Ale w naszym powiecie coraz więcej osób uprawia już nie tylko te podstawowe rośliny, jak zboża, ale dynamicznie rozwija się sadownictwo.

- Dokładnie tak jest, bo jesteśmy naturalnym zapleczem dla aglomeracji Lublina, blisko 400 tysięcznego miasta. To jest ten kolejny obszar działalności gospodarczej naszych mieszkańców, który dopełnia ofertę żywnościową produkowaną w naszym powiecie.

Dlatego Dożynki to nie tylko święto tradycji, ale i pokłon dla nowych trendów, jeśli mogę tak określić, to co dzieje się obecnie na lubelskiej wsi.

4

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

SAMORZĄD

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Piękno dożynek tkwi w Tradycji Katarzyna Kosowska – Starostwo Powiatowe w Lublinie Alfred Kowalski, Dożynki, 1910 r.

Tradycja to dąb, który tysiąc lat rósł w górę. Niech nikt kiełka małego z dębem nie przymierza! Tradycja naszych dziejów jest warownym murem. To jest właśnie kolęda, świąteczna wieczerza, to jest ludu śpiewanie, to jest ojców mowa, to jest nasza historia, której się nie zmieni. A to co dookoła powstaje od nowa, to jest nasza codzienność, w której my żyjemy… ....... ...................................................................................................................................................Stefan Śródka Swym rodowodem dożynki sięgają czasów jeszcze przedchrześcijańskich i nawiązują do pogańskiego Święta Plonów. Co roku, w czasie równonocy jesiennej, Słowianie składali ofiary dziękczynne bóstwom urodzaju - Świętowitowi, Mokoszy i Weselowi. Wszystkie ludy rolnicze uroczyście kończyły okres prac polowych, a obchodom tym towarzyszyły zwyczaje i obrzędy, które dzięki swojej symbolice, były formą podziękowania za obfite plony i jednocześnie, prośbą o pomyślność w przyszłym roku.

Tradycja to bardzo szerokie pojęcie, przywołujące wiele skojarzeń.

Chociaż nie zawsze o tym pamiętamy, tradycje i obyczaje, dziedziczone od poprzednich pokoleń, określają naszą wspólną tożsamość, zarówno narodową, kulturową, lokalną jak

i wyznaniową.

Kultywowanie tradycji i dorobku narodowego przeszłych pokoleń odgrywa w naszym państwie ogromną rolę.

Szybko postępująca globalizacja powoduje zacieranie różnic pomiędzy społecznościami, a wynikiem tych działań stała się potrzeba wzmocnienia własnej tożsamości, m.in. poprzez sięganie do źródeł swojej kultury czy tradycji lokalnej i narodowej. Polskie społeczności wiejskie, coraz częściej i śmielej, odwołują się z dumą do swych ludowych korzeni, często kultywując ten motyw w rękodziele i muzyce, a folkowe potańcówki organizowane w dużych miastach gromadzą coraz większą liczbę uczestników, ciesząc się dużym zainteresowaniem i powodzeniem. Śmiało można powiedzieć, że w Polsce, od czasów zakończenia

drugiej wojny światowej, pojawiło się zjawisko renesansu tradycji i rodzimej kultury.

W dawnej polskiej tradycji żniwa rozpoczynały pracowite zażynki, a zwieńczeniem tego okresu stanowiły głośne, roztańczone święto zwane świętem plonów i chleba, spasami lub wieńcowem.

Nasi przodkowie każdego roku pletli wianki z suszonych kwiatów, wieńce, tańczyli i śpiewali na chwałę bogów, dzięki którym mogli zebrać z pól owoce swojej ciężkiej pracy. Obrzędy te były związane z pierwotnym kultem roślin i drzew. Jednym z najważniejszych punktów pogańskich dożynek były rytuały odprawiane przez kapłanów z Arkony, którzy poprzez wypełniony po brzegi miodem kielich oraz ofiarny kołacz, wróżyli nadchodzący urodzaj.

5

SAMORZĄD

Aleksander Gierymski, Chłopiec niosący snop, 1895 r.

Typowe polskie tradycje dożynkowe sięgają XVI wieku, kiedy to właśnie rozwinęła się gospodarka dworskofolwarczna. Uroczystości w formie zabaw i sytego poczęstunku dla żniwiarzy były organizowane przez właścicieli majątków ziemskich i stanowiły nagrodę za ciężką i dobrze wykonaną mozolną pracę przy żniwach. Niezmiennie, fundamentem tych obrzędów było dziękczynienie za pomyślne zbiory, potrzeba podziękowania za zapewniające przeżycie dary ziemi. Święto plonów ściśle związane było z wiciem wieńców dożynkowych przez wiejskie gospodynie oraz wypiekiem świeżego chleba z nowo zebranego ziarna. Wieńce, zwane plonami, w swoim kształcie przypominały wielkie korony lub koła. Do każdego wieńca, prócz zbóż, dodawano kwiaty, owoce, jarzębinę i orzechy. Często umieszczano również na nich żywe gęsi, kaczęta lub koguty. Zwierzęta na szczycie wieńca miały zapewnić zdrowy i dobry przychówek gospodarski.

Wieniec dożynkowy, najważniejszy w ceremonii dożynkowej, niosła na wyciągniętych rękach lub na głowie najlepsza żniwarka, a za nią postępował orszak odświętnie ubranych chłopów, którzy w swych dłoniach dzierżyli przystrojone roślinami sierpy.

Orszak udawał się pod dworek

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

dziedzica, by poinformować go o zakończeniu prac polowych.

Wieniec przechowywano w stodole do następnego roku, a wykruszone z niego ziarno wsypywano do worków z siewnym ziarnem, by zapewnić dostatni urodzaj.

Symbolem dożynek był chleb, który w ludowej kulturze nie był tylko równoznacznikiem pożywienia, ale również pomyślności i dostatku.

Do dziś szacunek do chleba jest nieodłącznym elementem polskiego dziedzictwa kulturowego.

W zgodzie z tradycją, Starosta i Starościna dożynek, czyli najlepsi żniwiarze, wręczali bochen świeżo upieczonego chleba gospodarzowi.

Ofiarowany chleb stanowił owoc ziemi oraz pracy ludzkich rąk, jednocześnie będąc symbolem życia, sytości, radości. Dodatkowo symbolizował dom rodzinny, w którym jedno z rodziców dzieliło chleb między domowników, a jego wspólne spożywanie było wyrazem gościnności, wspólnoty i przyjaźni.

Huczne świętowanie zwieńczenia prac polowych przyniósł okres międzywojenny. Wówczas uroczystości

te organizowane były przez samorządy, kółka rolnicze i parafie. Obrzędy żniwne były manifestacją odrębności warstwy chłopskiej wśród polskiego narodu i często połączone były z festynami, występami kapel ludowych oraz wystawami rolniczymi, podczas których prezentowany był najnowocześniejszy sprzęt rolniczy, ułatwiający pracę na polu.

W swojej formie, międzywojenne świętowanie zakończenia żniw najbardziej przypominało współczesne dożynki.

Uroczystości dożynkowe nie były i nie są jedynie świętem dziękczynienia, lecz symbolem dorobku i ciężkiej pracy rolników. Stanowią wyraz hołdu i podziękowania wiejskiej społeczności. Dodatkowo, święto plonów uświadamia nam, jak przemienny i istotny jest rytm życia. Mimo upływu czasu, dzięki pielęgnowanej przez nas tradycji, dożynki zachowały swój ludowy charakter, a w swojej prostocie łączą nas z przodkami, stanowiąc most pomiędzy współczesnością, a naszymi korzeniami.

Dożynki w Sandomierzu, 1841 r.

6

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

SAMORZĄD

Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych Nowym spojrzeniem na lokalne problemy i potrzeby mieszkańców w zakresie komunikacji zbiorowej (nieatrakcyjnej dla przewoźników komercyjnych) było uruchomienie w 2019 r. Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA). Został on ustanowiony na podstawie przepisów ustawy z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Jest narzędziem rządowego wsparcia finansowego jednostek samorządu terytorialnego będących organizatorami publicznego transportu zbiorowego. Dzięki dofinansowaniu z FRPA samorządy realizujące własne usługi transportowe otrzymują wymierne wsparcie finansowe. FRPA jest państwowym funduszem celowym. Jego dysponentem jest minister właściwy do spraw transportu.

Artur Rumiński

Jak działają powiatowe linie przewozów pasażerskich?

Krzysztof Dudziński

Celem publicznego transportu zbiorowego organizowanego przez jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczenie negatywnych skutków wykluczenia komunikacyjnego osób zamieszkujących tereny oddalone od linii komunikacyjnych. Planowanie, organizowanie i funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego, odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.

Powiat jest organizatorem w zakresie powiatowych przewozów pasażerskich na liniach komunikacyjnych o charakterze użyteczności publicznej.

Pierwsza linia komunikacyjna w Powiecie Lubelskim, uruchomiona została w listopadzie 2019 r., a kolejna w grudniu tego samego roku. Ze względu na wybuch pandemii SARS-COV-2, uruchomienie kolejnych sześciu tras nastąpiło dopiero w październiku 2020 r., a od połowy listopada doszły jeszcze dwie kolejne linie. W lipcu ub. roku utworzona została jedenasta linia komunikacyjna. Wszystkie linie działały do końca ubiegłego roku.

W tym czasie opracowana została nowa koncepcja sieci komunikacyjnej i zaktualizowany został plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Powiatu Lubelskiego. Na tej podstawie od stycznia 2022 roku Powiat Lubelski uruchomił ostatecznie 16 linii komunikacyjnych, na następujących trasach:

7

SAMORZĄD

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Linie komunikacyjne o charakterze użyteczności publicznej na obszarze powiatu lubelskiego Numer linii

Nazwa linii

Przebieg trasy przez gminy

Przebieg trasy przez miejscowości

1/0609/U

Bychawa - Boża Wola - Bychawa

Gmina Bychawa Gmina Zakrzew

Bychawa, Marysin, Gałęzów, Wola Gałęzowska, Józwów, Majdan Starowiejski, Dębina, Boża Wola, Dębina, Annów, Stara Wieś Trzecia, Stara Wieś Druga, Wola Gałęzowska, Gałęzów, Marysin, Bychawa.

2/0609/U

Bychawa - Zakrzew - Bychawa

Gmina Bychawa Gmina Zakrzew

Bychawa, Marysin, Gałęzów, Wola Gałęzowska, Stara Wieś Druga, Stara Wieś Trzecia, Nikodemów, Baraki, Zakrzew, Tarnawka Druga, Stara Wieś Pierwsza, Stara Wieś Druga, Wola Gałęzowska, Gałęzów, Marysin, Bychawa.

2a/0609/U

Bychawa - Tarnawka Pierwsza Bychawa

Gmina Bychawa Gmina Zakrzew

Bychawa, Marysin, Gałęzów, Wola Gałęzowska, Stara Wieś Druga, Stara Wieś Trzecia, Nikodemów, Baraki, Zakrzew, Tarnawka Pierwsza, Tarnawka Druga, Stara Wieś Pierwsza, Stara Wieś Druga, Wola Gałęzowska, Gałęzów, Marysin, Bychawa.

3/0609/U

Targowisko - Biskupie - Bychawa

Gmina Zakrzew Gmina Wysokie Gmina Bychawa

Targowisko, Zakrzew-Kolonia, Ponikwy, Wólka Ponikiewska, Targowisko, Biskupie, Zabłocie, Dragany, Wysokie, Spławy, Kąty, Urszulin, Zaraszów-Kolonia, Zaraszów, Skawinek, Bychawa.

3a/0609/U

Tarnawka Pierwsza - Biskupie Bychawa

Gmina Zakrzew Gmina Wysokie Gmina Bychawa

Tarnawka Pierwsza, Zakrzew-Kolonia, Targowisko, Biskupie, Zabłocie, Dragany, Wysokie, Spławy, Kąty, Urszulin, Zaraszów-Kolonia, Zaraszów, Skawinek, Bychawa.

4/0609/U

Bychawa - Jabłonna - Bychawa

Gmina Bychawa Gmina Jabłonna Gmina Strzyżewice

Bychawa, Wola Duża-Kolonia, Osowa, Zadębie, Wincentówek, Bychawka Druga-Kolonia, Bychawka Druga, Wierciszów, Jabłonna Druga, Jabłonna Majątek, Tuszów, Żabia Wola, Bychawka Trzecia, Bychawka Druga, Bychawka Druga-Kolonia, Wincentówek, Bychawa.

5/0609/U

Białawoda - Borzechów - Bełżyce

Gmina Bełżyce Gmina Borzechów

Białawoda, Dąbrowa, Kłodnica Górna, Kłodnica Dolna, Borzechów, Łączki-Pawłówek, Wierzchowiska Górne, Bełżyce.

5a/0609/U

Białawoda - Skrzyniec - Bełżyce

Gmina Bełżyce Gmina Borzechów

Białawoda, Dąbrowa, Kłodnica Górna, Kłodnica Dolna, Borzechów, Majdan Skrzyniecki, Skrzyniec, Stare Wierzchowiska, Wierzchowiska Górne, Bełżyce.

6/0609/U

Wojciechów - Ignaców - Bełżyce

Gmina Wojciechów Gmina Bełżyce

Wojciechów, Tomaszówka (Olszynki), Ignaców, Chmielnik-Kolonia, Chmielnik, Chmielnik-Kolonia, Bełżyce.

7/0609/U

Wojciechów - Cuple - Bełżyce

Gmina Wojciechów Gmina Bełżyce

Wojciechów, Romanówka, Cyganówka, Halinówka, Łubki, Szczuczki VI Kolonia, Szczuczki, Góra, Chmielnik Kolonia, Chmielnik, Kierz, Cuple, Zagórze, Krężnica Okrągła, Bełżyce.

8/0609/U

Strzyżewice - Iżyce - Bychawa

Gmina Strzyżewice Gmina Bychawa

Strzyżewice, Bystrzyca Nowa, Bystrzyca Stara, Piotrowice, Osmolice Pierwsze, Iżyce, Bychawka Pierwsza, Bychawka Druga, Zdrapy, Bychawa.

9/0609/U

Bełżyce - Łączki-Pawłówek - Niedrzwica Duża

Gmina Bełżyce Gmina Borzechów Gmina Niedrzwica Duża

Bełżyce, Wierzchowiska Górne, Łączki-Pawłówek, Grabówka, Majdan Borzechowski, Warszawiaki, Borkowizna, Niedrzwica Duża.

9a/0609/U

Niedrzwica Duża - Czółna - Bełżyce

Gmina Niedrzwica Duża Gmina Bełżyce

Niedrzwica Duża, Tomaszówka, Czółna, Wymysłówka, Jaroszewice, Bełżyce.

10/0609/U

Bychawa - Kiełczewice Górne Strzyżewice

Gmina Bychawa Gmina Strzyżewice

Bychawa, Leśniczówka, Gałęzów-Kolonia Pierwsza, Kiełczewice Pierwsze, Kiełczewice Górne, Borkowizna, Kolonia Kiełczewice Dolne, Kiełczewice Dolne, Dębina, Strzyżewice.

11/0609/U

Antoniówka - Giełczew - Bychawa

Gmina Wysokie Gmina Bychawa

Antoniówka, Maciejów Nowy, Rezerwa, Maciejów Stary, Cegielnia, Wysokie, Łosień, Giełczew, Giełczew Druga, Kajetanów, Kąty, Urszulin, Zaraszów-Kolonia, Zaraszów, Skawinek, Bychawa.

12/0609/U

Sporniak - Maszki - Bełżyce

Gmina Konopnica Gmina Wojciechów Gmina Bełżyce

Sporniak, Palikije Pierwsze, Palikije Drugie, Miłocin, Palikije Drugie, Maszki, Wojciechów-Kolonia Piąta, Wojciechów, Maszki, Stasin, Podole, Bełżyce.

Łączna długość wszystkich tras na terenie powiatu to 730,6 km. W 2022 roku zaplanowano przewiezienie pasażerów na odległość ponad 686 tys. km, a łączny szacowany koszt funkcjonowania przewozów przekracza kwotę 1 miliona złotych, z czego wkład własny organizatora (powiat oraz gminy) to przeszło 200 tys. zł. Liczba pasażerów obsłużonych w powiatowych przewozach pasażerskich liczona na podstawie sprzedaży biletów jednorazowych oraz miesięcznych w okresie styczeń – lipiec br., znacząco przekroczyła 23 tys. osób.

Podstawowymi źródłami finansowania powiatowych przewozów pasażerskich są dopłaty z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych oraz środki własne organizatora. Zabezpieczenie wkładu własnego możliwe jest dzięki wsparciu gmin, na terenie których realizowane są przewozy. Dzięki temu możliwe było uruchomienie linii oraz ich dalsze funkcjonowanie przez co, chociaż w części, łagodzone są negatywne skutki wykluczenia komunikacyjnego.

8

Dalsze działania mające na celu zaspakajanie potrzeb komunikacyjnych mieszkańców powiatu lubelskiego napotykają na przeszkody, szczególnie ze względu na niezależne od organizatora wydarzenia. . Oprócz dotychczasowych problemów logistyczno-finansowych, pojawiły się nowe, niesprzyjające zdarzenia: rozwój epidemii Covid-19, kryzys gospodarczy oraz wojna wywołana agresją Rosji na Ukrainę. . Szczególnie odczuwalny jest wzrost cen paliwa. Pomimo dużego zapotrzebowania na rozwój transportu o charakterze użyteczności publicznej, jest to obecnie poważne wyzwanie, które podlega szczegółowym analizom co do faktycznych potrzeb.

Informacje w zakresie publicznego transportu zbiorowego zamieszczane są na stronie internetowej: https:// www.powiat.lublin.pl/transport/.

Pojazdy obsługujące ww. linie komunikacyjne oznaczone są nalepką:

Organizator publicznego transportu zbiorowego

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

SAMORZĄD

Przekazanie samochodu pożarniczego w gminie Wysokie Katarzyna Kosowska – Starostwo Powiatowe w Lublinie

W niedzielę, 17 lipca br. w Maciejowie Starym, odbyła się uroczystość przekazania i poświęcenia samochodu ratowniczo-gaśniczego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Maciejowie Starym.

Przekazany przez Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Grzegorza Alienowskiego pojazd to średni samochód ratowniczogaśniczy Renault GBA 4/30 model MDB3D. Pojazd został zakupiony ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, w ramach dotacji na realizację zadania publicznego pod nazwą ,,Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratunkowo-gaśniczych” oraz współfinansowany ze środków własnych budżetu gminy Wysokie. Życzymy Ochotniczej Straży Pożarnej w Maciejowie Starym, aby przekazany pojazd ratunkowo-gaśniczy nigdy nie zawiódł podczas akcji ratunkowych oraz niósł pomoc i ratunek okolicznym mieszkańcom.

9

WYDARZENIA I SPORT

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Balonowe święto Artur Rumiński – Sekretarz Powiatu Lubelskiego

Od 4 do 6 sierpnia, jak co roku, Nałęczów stał się balonową stolicą Polski. Już po raz 17 odbyły się tam Międzynarodowe Zawody Balonowe. Wzięło w nich udział 15 ekip w tym 14 z Polski i jedna z Węgier.

Program zawodów był bardzo bogaty i urozmaicony. Obejmował m.in. loty zawodnicze, nocne pokazy, koncerty muzyczne. Był też festyn lotniczy wzbogacony wystawami przygotowanymi przez Muzeum Sił Powietrznych i Lotniczą Akademię Wojskową w Dęblinie.

Temperatura wydarzenia podniesiona została już w trakcie oficjalnego otwarcia zawodów, a to za sprawą ziejących ogniem palników załóg prezentowanych w trakcie przejazdu przed „Księciem Józefem” centralnym obiektem sanatoryjnym uzdrowiska. Licznie zgromadzona publiczność owacyjnie witała pilotów.

Pierwsze loty można było oglądać w czwartek i w piątek. Również w piątek odbył się nocny pokaz

10

pompowania i wznoszenia balonów.

W sobotę zaprezentowano szereg atrakcji dla dzieci i dorosłych m.in. wystawę i pokaz kolekcji modeli Marka Ławrynowicza. Z kolei na festynie udostępniono żyroskop trzyosiowy, na którym uczestnicy próbowali swoich sił. Zaprezentowano również dwa śmigłowce Robinson R-44 i Cabri G2, na których ćwiczą studenci Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie.

Całość wydarzenia podsumowała ceremonia wręczenia trofeów zwycięzcom zawodów oraz nocny pokaz wznoszenia czasz balonowych przedstawiony w konwencji światło i dźwięk. Na zakończenie Wiesław Pardyka, burmistrz Nałęczowa wygłosił przed Termami Pałacowymi tradycyjną formułę – „Tegoroczne zawody uważam za zamknięte”.

Wśród wypełniających po brzegi rozległe, nałęczowskie błonia miłośników balonów na ogrzane powietrze znajdowali się goście z całego kraju oraz zagranicy, choćby delega-

cja z francuskiego Longueau. Wielu z nich co roku przyjeżdża na to balonowe święto.

Zwycięzcami 17 Międzynarodowych Zawodów Balonowych - Nałęczów 2022 zostali: Sławomir Jurkiewicz – I- miejsce Mikołaj Gomółka – II-miejsce Bartłomiej Pyza – III-miejsce Nagrodę specjalną za najlepszy wynik punktowy osiągnięty na terenie gminy Wojciechów zdobyła załoga węgierska.

Pomysłodawcą i Organizatorem wydarzenia jest niezmiennie Adam Gruszecki – Aerostat Club w Starym Gaju (gm. Wojciechów), którego pasją jest promowanie sportu balonowego w Polsce i poza jej granicami.

Dzięki zaproszeniu do współpracy Powiat Lubelski od czterech lat jest współorganizatorem podniebnych Mistrzostw. Wszystkim osobom uczestniczącym w przygotowaniu i realizacji Mistrzostw dziękujemy.

Gratulujemy wszystkim uczestnikom. Do zobaczenia za rok!

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

WYDARZENIA I SPORT

Mały Wzrost – Wielkie Serce Pomagamy Nelce Katarzyna Kaznowska – Starostwo Powiatowe w Lublinie

11

EDUKACJA

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Inkubator Pszczelarstwa w Pszczelej Woli Michał Kępa – Inkubator Przetwórstwa Produktów Pszczelich w Pszczelej Woli

Inkubator Pszczelarstwa to wyjątkowa inwestycja w skali całego kraju. Jest to pierwsze w Polsce miejsce, w którym pszczelarze, korzystając z bogato wyposażonej linii technologicznej, mogą dokonać przetwórstwa miodów i produktów pszczelich własnej produkcji.

Jego lokalizacja nie jest przypadkowa - znajduje się w Pszczelej Woli, na terenie Technikum Pszczelarskiego, będącego znanym w Polsce i Europie ośrodkiem edukacji i praktyki pszczelarskiej. Obiekt zorganizowany i udostępniany jest przez Powiat Lubelski i powstał dzięki wsparciu finansowemu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Inkubator Pszczelarstwa stworzono z myślą o początkujących pszczelarzach, którzy będą mogli skorzystać ze specjalistycznego sprzętu do przetwórstwa miodu (ponosząc jedynie koszty eksploatacyjne) bez

12

konieczności inwestowania w drogie wyposażenie własnej pracowni i wygospodarowania we własnym zakresie pomieszczeń spełniających obowiązujące normy. Użytkownicy samodzielnie będą przetwarzali żywność, korzystając z usługi udostępnienia powierzchni i urządzeń Inkubatora. Dzięki gwarancji wysokiego poziomu higieny – produkt, wytworzony w Inkubatorze będzie bezpieczny pod względem sanitarnym i gotowy do sprzedaży, ponieważ Inkubator posiada niezbędne atesty i pozwolenia odpowiednich służb. Oferta technologiczna skierowana jest do producentów i amatorów produktów pszczelich z terenu całej Polski.

W ramach działalności przetwórczej Inkubatora realizowane są następujące usługi: udostępnianie do wykorzystania linii technologicznej przetwórstwa miodu - w ramach tej usługi możliwe będzie, przy pomocy specjalistycznych urządzeń,

wykonanie następujących czynności obróbki miodu: odsklepianie, odwirowywanie, kremowanie, dekrystalizacja czy konfekcjonowanie miodu. Istnieje również możliwość wypożyczenia specjalnego sprzętu do pozyskiwania pierzgi oraz pyłku pszczelego i skorzystania z niego we własnej pracowni.

Poza udostępnianiem linii technologicznej Inkubator Pszczelarstwa pełni funkcje edukacyjne. Wyposażona w najnowocześniejszy sprzęt i technologie część edukacyjno -szkoleniowa udostępniana jest podmiotom zewnętrznym: producentom, wytwórcom, rolnikom, organizacjom pozarządowym, grupom nieformalnym do organizowania szkoleń, prelekcji, pokazów, degustacji itp. Sala szkoleniowa połączona jest z tzw. korytarzem edukacyjnym, czyli całkowicie przeszklonym, biegnącym wzdłuż pomieszczeń produkcyjnych korytarzem, umożliwiającym obserwację prac prowa-

EDUKACJA

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

dzonych w Inkubatorze na części przetwórczej. Część szkoleniowa wraz z korytarzem edukacyjnym stanowi również unikalną wartość edukacyjną dla szkół i przedszkoli.

Obiekt przeznaczony jest również do nauki zawodu oraz procesów egzaminacyjnych realizowanych przez Technikum Pszczelarskie w Pszczelej Woli. Może być udostępniany także innym podmiotom kształcącym i egzaminującym w dziedzinie pszczelarstwa.

W ramach działalności Inkubatora Pszczelarstwa organizowane są warsztaty pszczelarskie dla szkół i przedszkoli. W zależności od pory roku, zajęcia prowadzone są przy otwartych ulach (od maja do września) oraz w korytarzu edukacyjnym.

W czasie warsztatów uczestnicy zgłębiają swoją wiedzę z tematu pszczelarstwa: czym jest pasieka, jak zbudowany jest ul i kto go zamieszkuje, jak wygląda życie we wnętrzu ula i podział ról w rodzinie pszczół oraz jak ważny jest proces zapylania kwiatów. Uczestnicy dowiadują się, co pszczoły robią zimą oraz jakie produkty wytwarzają: nie tylko znany wszystkim miód, ale również wosk, propolis, pyłek, mleczko pszczele i pierzgę. Uczestnicy warsztatów podczas zajęć degustują różne rodzaje miodu, wypiekają tradycyjne ciasteczka „Całuski pszczelowolskie” oraz wykonują własnoręcznie świece z węzy pszczelej.

Wiosną br. Inkubator Pszczelarstwa założył własną pasiekę. Na chwilę obecną jest to 5 rodzin pszczelich w drewnianych ulach, które zostały przekazane do Inkubatora przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie w ramach akcji „Lubelskie – wspólnie dla pszczół”. Poprzez edukację młodzieży, wielką staranność w prowadzeniu gospodarki pasiecznej oraz promowanie postaw ekologicznych i zrównoważonego

rozwoju Inkubator będzie czynnie przyczyniał się do wsparcia ochrony pszczół i całego środowiska naturalnego.

Od początku swojego powstania Inkubator Przetwórstwa Produktów Pszczelich w Pszczelej Woli spotkał się z ogromnym zainteresowaniem w środowiskach producentów miodu zarówno w kraju jak i za granicą.

Dzięki temu wpływa pozytywie na kreowanie przyszłości pszczelarstwa i dziedzin z nim związanych.

Jest jednym z elementów budujących wysoką markę Powiatu Lubelskiego i Lubelszczyzny.

Pomimo utrudnień związanych z pandemią Inkubator Pszczelarstwa rozpoczął swoją działalność i jest swoistą odpowiedzią samorządu na potrzeby pszczelarzy i rolników w tym trudnym czasie. Działania te zostały docenione, ponieważ Powiat Lubelski zdobył wyróżnienie w kategorii powiaty podczas II edycji konkursu „Innowacyjny Samorząd 2021”. Kryteriami oceny zgłoszonych projektów były m.in. nowatorstwo w skali kraju i potencjał do zainspirowania innych jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania nowatorskich działań i rozwiązań.

Inkubator Pszczelarstwa został wyróżniony spośród 396 zgłoszonych projektów.

Działalność Inkubatora ciągle się rozwija. W najbliższym czasie planowe jest powiększenie pasieki i rozpoczęcie sprzedaży produktów pszczelich wytworzonych bezpośrednio w Inkubatorze, jak również rozwój działalności edukacyjnej oraz promowanie postaw proekologicznych wśród całej społeczności.

Aby skorzystać z usług Inkubatora Pszczelarstwa zapraszamy to kontaktu telefonicznego, bądź za pośrednictwem strony internetowej www.inkubator.powiat.lublin.pl.

13

EDUKACJA

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

Jak powstała szkoła w Pszczelej Woli?

Michał Kępa - Starostwo Powiatowe w Lublinie

Książka Leona Karłowicza, wieloletniego nauczyciela w szkole w Pszczelej Woli „Nad rzeką na pagórku...” odsyła czytelnika do czasów tworzenia i pierwszych lat funkcjonowania tej placówki. Prezentuje atmosferę i niepowtarzalny klimat nauki, pracy i przyjaźni środowisk, tworzących wyjątkową wspólnotę uczniów i nauczycieli.

W niezwykle ciepły sposób komentuje wydarzenia szkolne. Zachowując dystans, charakteryzuje swoich kolegów nauczycieli i opisuje ówczesną młodzież. Zręcznie maluje słowem świat wyjątkowego środowiska szkoły o kierunku pszczelarskim. Przedstawia osiągnięcia edukacyjne oraz wagę przykładaną do rozwoju intelektualnego uczniów, ich zaangażowanie w tworzenie kultury i sztuki, kreowanie wszechstronnego rozwoju całej społeczności Pszczelej Woli i okolicznych miejscowości. Wnikając w postać i rolę, jaką wypełnił Leon Karłowicz w życiu szkoły, można śmiało stwierdzić, że odcisnął znaczący ślad w jej kształtowaniu.

Publikacja niniejsza jest zwięzłym zapisem osobistych przeżyć autora od chwili przybycia do Pszczelej Woli i objęcia funkcji nauczyciela we wrześniu 1948 roku, do początków lat sześćdziesiątych, czyli w okresie, w którym powstawały zręby placówki oświatowej.

Zofia i Tadeusz Wawryn - założyciele szkoły.

Zdjęcia pochodzą z archiwum Zespół Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Zawodowego w Pszczelej Woli.

14

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

EDUKACJA

Pokażą jak uczą Katarzyna Petryszak – Starostwo Powiatowe w Lublinie

Szkoły ponadpodstawowe oraz placówki kształcenia specjalnego prowadzone przez Powiat Lubelski będą przedstawiały swoją ofertę edukacyjną podczas Dożynek Wojewódzkich 2022 w Radawcu Dużym. Z ofertą będzie można zapoznać się na stoisku Powiatu Lubelskiego oraz na stoiskach wystawienniczych poszczególnych placówek.

Powiat Lubelski jest organem prowadzącym szkoły ponadpodstawowe w Bełżycach, Bychawie, Niemcach, Piotrowicach i w Pszczelej Woli oraz placówek kształcenia specjalnego: Specjalny Ośrodek SzkolnoWychowawczy w Bystrzycy, Załuczu oraz Zespół Szkół Specjalnych przy DPS w Matczynie, a także Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne w Bełżycach, Bychawie i nr 7 w Lublinie.

Nasze szkoły ponadpodstawowe to miejsca z wieloletnią tradycją, bogatą ofertą edukacyjną, nowoczesną bazą dydaktyczną i sportową oraz wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną. Z kolei placówki kształcenia specjalnego zapewniają indywidualne zajęcia rewalidacyjnowychowawcze, bezpłatną pomoc psychologiczną, całodobową opiekę i wyżywienie, a także różnorodne zajęcia pozalekcyjne.

Podczas dożynek w Radawcu Dużym uczniowie zademonstrują umiejętności nabyte na różnych kierunkach kształcenia m. in. w zawodach gastronomicznych, informatycznych, mechanicznym, architektura krajobrazu oraz wielu innych.

Wśród najciekawszych propozycji jakie zaprezentują nasze placówki warto zwrócić uwagę na pokazy zwijania świec z wosku pszczelego, składania serwetek, ratownictwa medycznego, daktyloskopijne czy rękodzieła. Ponadto, zostaną przedstawione możliwości programu komputerowego, dzięki któremu w kilka minut będzie można obejrzeć projekt ogrodu i jego symulacjęw perspektywie najbliższych 5 czy 10 lat. Uczniowie zaprezentują również możliwości drukarki 3D oraz wyścigi zaprogramowanych robotów sterowanych przy pomocy dedykowanej aplikacji na system Android z własnego urządzenia.

Zapowiada się ciekawy happening w doskonałej atmosferze, pełen rozmaitych atrakcji, a przede wszystkim ciekawych informacji na temat oferty edukacyjnej naszych placówek.

Szczegółowe informacje o każdej z nich znajdziecie Państwo na stronie internetowej www.powiat.lublin.pl oraz na stronach i w mediach społecznościowych poszczególnych placówek.

15

EDUKACJA SPOŁECZEŃSTWO

PANORAMAPOWIATU POWIATUNR NR4/2022 4/2022(201) (201) PANORAMA

Pielgrzymkowe re eksje Wywiad z Jackiem Figarskim, Dyrektorem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Lublinie

Sierpień to tradycyjny czas pielgrzymowania na Jasną Górę. Tysiące pielgrzymów z najdalszych zakątków Polski i zagranicy zmierzali do tronu Pani Jasnogórskiej. Łączna ilość kilometrów jaką przeszli pielgrzymi z Lublina do Częstochowy wynosi 326 km. Przez teren naszego powiatu przebiegała część szlaku trasy Lublin – Jasna Góra.

Pierwszego dnia Pielgrzymi wyruszyli spod Katedry Lubelskiej i dotarli do miejsca noclegowego w Bełżycach. W tym roku 44-tej Lubelskiej Pieszej Pielgrzymce na Jasna Górę towarzyszyło hasło „Drogowskazy wiary". Jednym z uczestników tego wzniosłego wydarzenia jest Jacek Figarski, Dyrektor PCPR w Lublinie – który jako pątnik na tym szlaku jest po raz kolejny.

Wiele osób w czasie urlopu wybiera raczej mniej wymagające formy wypoczynku,, a co Pana skłoniło do podjęcia pielgrzymiego trudu w tym gorącym letnim czasie?

Od wielu, wielu lat, co roku w tych sierpniowych dniach biorę udział w Pielgrzymce na Jasną Górę. Jest to czas mojego urlopu, ale jednocześnie praca na rzecz mojego rozwoju duchowego. Mogę śmiało powiedzieć, że punktem wyjścia do mojego pielgrzymowania jest chęć pogłębienia relacji z Bogiem poprzez m.in. przywilej codziennego udziału w Eucharystii, zagłębienia się w modlitwę, rozważania Słowa Bożego. To wszystko plus wysiłek fizyczny daje mi możliwość doładowania akumulatorów na cały rok i sprawia, że w okresie letnim corocznie uczestniczę w pielgrzymkach pieszych zarówno na Jasną Górę jak i do Wąwolnicy.

Wspomniał Pan o wysiłku fizycznym. Czy przygotowywał się Pan w jakiś specjalny sposób do tej trasy?

16

Na co dzień jestem osobą aktywną zarówno w pracy zawodowej jak i prywatnie, więc trudy fizyczne, które towarzyszą każdemu pątnikowi są przeze mnie dobrze znoszone. Kilka razy w tygodniu chodzę na pływalnie, korzystam z sauny niezależnie od pory roku, dużo poruszam się pieszo. Oczywiście muszę przyznać, że po kilku dniach marszu na odcinkach około 30-to kilometrowych nogi rzeczywiście czują ślady wysiłku, ale jak do tej pory ani razu nie potrzebowałem „podwózki”.

Z tego co słyszę wynika, że rzeczywiście nie ma Pan czasu na nudy. Jak wygląda typowy dzień pielgrzyma?

Rozpoczynamy dzień wcześnie rano, pobudka jest około godziny 5:30, później czynności higieniczne, szybkie śniadanie i Msza Święta. Po eucharystii wyruszamy w drogę, śpiewamy pieśni na rozpoczęcie dnia. Następnie są modlitwy poranne, czyli Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny oraz Jutrznia.

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

SPOŁECZEŃSTWO

gdzie nie tylko nogi pielgrzymują ku Jasnej Górze, ale i serce ku niebu.

Domyślam się, że Pan Dyrektor poleca pielgrzymowanie każdemu ale czy są jakieś ograniczenia, które według Pana uniemożliwiają udział w pielgrzymce?

Do południa towarzyszący nam księża wygłaszają konferencję. Po konferencji można w ciszy rozważać usłyszane słowa. W południe modlimy się modlitwą Anioł Pański, następnie różaniec do Matki Bożej, o godzinie 15:00 odmawiamy Koronkę do Bożego Miłosierdzia.

Między poszczególnymi modlitwami można porozmawiać z innymi pielgrzymami (braćmi i siostrami), Oczywiście kilka razy w ciągu dnia są postoje, by odpocząć i zjeść co nieco. Między 17-18 godziną dochodzimy do miejsca noclegu. Dzień kończy się o godzinie 21:00 Apelem Jasnogórskim.

Czy z Pana bogatej perspektywy wielokrotnego pielgrzymowania widoczne są jakieś zmiany wśród uczestników lub samej organizacji pielgrzymek? Czy była jakaś sytuacja, która szczególnie zapadła Panu w Pamięć?

Oczywiście. Doskonale pamiętam swoją pierwszą pielgrzymkę na Jasną Górę, a było to jeszcze w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, bo w 1988 r. W owym czasie wyraźnie czuć było w grupach pielgrzymkowych nie tylko głęboką wiarę, ale również patriotyzm.

Emblematy i transparenty z „solidarnościową” czcionką, biało - czerwone flagi oraz mieszkańcy wsi i miasteczek witający pielgrzymów z wyciągniętymi rękami do góry z palcami ułożonymi na kształt znaku zwycięstwa - litery „V” to tylko niektóre obrazy tamtych czasów, które już w latach następnych w okresie młodej demokracji już się nie powtórzyły.

Samo pielgrzymowanie może mieć różne formy – piesze, rowerowe, autokarowe, samolotowe itd. W zasadzie każdy może uczestniczyć w pielgrzymce, nawet jeżeli nie osobiście to duchowo. Można przyłączać się do pielgrzymowania poprzez wsparcie pielgrzymów w trudnej sytuacji materialnej – przykładem tego jest organizowany fundusz „Idę z Toba”. Można objąć „towarzystwem” pielgrzymów lub pielgrzyma modląc się za niego i w ten sposób uczestniczyć w pielgrzymce.

Wiek lub niepełnosprawność nie wykluczają z udziału w pielgrzymce. Przykładem tego było uczestnictwo w pierwszym dniu pielgrzymki dzieci z naszych powiatowych placówek opiekuńczo-wychowawczych z Przybysławic i Woli Gałęzowskiej, podopiecznych Powiatowego Ośrodka Wsparcia dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi w Bełżycach, spotkanie na trasie z podopiecznymi DPS w Matczynie. Uczestnictwo tych osób oraz dyrektorów i kadry z placówek jest przykładem właśnie tego, że każdy na swój sposób może pielgrzymować. W przypadku naszego powiatu i wymienionych jednostek, udział w pielgrzymce wpisuje się bardzo mocno w realizację pilotażowego programu integracji międzypokoleniowej, którego mam przyjemność być inicjatorem.

Zatem zachęcamy do pielgrzymowania i kto wie, może w przyszłym roku osobistego spotkania z wytrawnym już pielgrzymem – Panem dyrektorem Jackiem Figarskim.

Czego życzyć pielgrzymowi?

Może lekkiego plecaka i wygodnych butów (śmiech).

Na pewno wytrwałości, opieki Matki Bożej i dotarcia do celu.

Chyba każdy z pątników udających się przed obraz Cudowny Matki Bożej niesie ze sobą różne intencje. Czy Pan Dyrektor również prosi o coś Matkę Bożą podczas tej pielgrzymki?

Tak. Mam własne intencje za które ofiarowuję modlitwy ale nie zapominam również o intencjach osób, które o to prosiły. Zapewniam, że pamiętam i ofiarowuję w tych intencjach modlitwy i trudy pielgrzymowania.

Pielgrzymka to właśnie taki wyjątkowy czas rekolekcji

17

SPOŁECZEŃSTWO

PANORAMA POWIATU NR 4/2022 (201)

ONZ: Czyste i zdrowe środowisko prawem człowieka Artur Rumiński – Sekretarz Powiatu Lubelskiego

Zgromadzenie Ogólne ONZ, główny organ polityczny Organizacji Narodów Zjednoczonych, 28 lipca przyjęło rezolucję uznającą, że życie w czystym, zdrowym i zrównoważonym środowisku jest powszechnym prawem człowieka. To przełomowy moment w walce z kryzysem planetarnym.

Za przyjęciem rezolucji zagłosowało 161 państw, osiem wstrzymało się od głosu. Rezolucja wzywa państwa, organizacje międzynarodowe i sektor przemysłowy do zwiększenia wysiłków na rzecz zapewnienia wszystkim możliwości życia w zdrowym środowisku. W deklaracji uznano, że wpływ zmiany klimatu, niezrównoważone zarządzanie i nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych, zanieczyszczenie powietrza, ziemi i wody, niewłaściwe gospodarowanie substancjami chemicznymi i odpadami oraz wynikająca z tego utrata różnorodności biologicznej są przeszkodą w korzy-

18

staniu z tego prawa. W treści nowo przyjętej ustawy zauważono także, że szkody wyrządzone środowisku mają negatywne konsekwencje, zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie, dla skutecznego korzystania ze wszystkich praw człowieka.

To przełomowy krok, ponieważ da zwykłym ludziom możliwość domagania się od władz państwowych i sektora przemysłowo-industrialnego skutecznej ochrony środowiska i przede wszystkim, przestrzegania szeregu powiązanych praw człowieka. Po tym jak w 2010 Zgromadzenie OZN uznało za prawo człowieka dostęp do czystej wody i urządzeń sanitarnych, wiele państw zmieniło swoje konstytucje i wewnętrzne prawa, poprawiając tym samym jakość życia swoich obywateli.

– To historyczny moment, ale samo potwierdzenie naszego prawa do zdrowego środowiska nie wystarczy. Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego jest

klarowna: państwa muszą realizować swoje zobowiązania międzynarodowe i zwiększać wysiłki, by je osiągnąć.

Wszyscy odczujemy znacznie gorsze skutki kryzysów środowiskowych, jeśli nie będziemy teraz współpracować, aby im wspólnie zapobiec – powiedziała Wysoka Komisarz ONZ ds.

Praw Człowieka Michelle Bachele – W rezolucji odniesiono się do trzech największych zagrożeń, z którymi mierzy się teraz ludzkość: zmiany klimatu, zanieczyszczenia środowiska i utraty różnorodności biologicznej, określanych mianem kryzysu planetarnego. Przeciwdziałanie temu kryzysowi powinny być priorytetem działań wszystkich rządów. Fale upałów, pożary, z którymi zmagała się Europa czy susza coraz dotkliwiej pokazują nam, że czasu na podjęcie odpowiedzialnych kroków jest coraz mniej – mówi Marcin Kowalczyk, Starszy Specjalista ds. Polityki Klimatycznej w WWF Polska. (PAP)

WYDARZENIA I SPORT

PANORAMA PANORAMAPOWIATU POWIATUNR NR4/2022 2/2022(201) (199)

Plan Dożynek na następnej stronie

19

SPONSOR GŁÓWNY:

SPONSORZY I PARTNERZY:

SPONSORZY POWIATU LUBELSKIEGO:

PATRONI MEDIALNI: