Page 1

FIVE FLAVOURS FILM FESTIVAL


ilustracja: Dorota Podlaska redakcja: Jagoda Murczyńska © Fundacja Sztuki Arteria 2013 4 - 11 listopada, Warszawa Kino Muranów, Kino Luna, TR Warszawa, Południk Zero, Muzeum Woli, Muzeum Azji i Pacyfiku 8 - 14 listopada, Wrocław Kino Nowe Horyzonty 15 - 17 listopada, Koszalin Kino Kryterium


S P I S Nowe Kino Azji

Tetsuya Nakashima

36...4 Biedni Ludzie / Poor Folk...6 Homostratus...8 Ilo Ilo...10 Jiseul...12 Wilgotne sny / Longing for the Rain...14 Więzi / Bends...16 Zakładnik granicy / Lethal Hostage...18 Z tobą, bez ciebie / With You, Without You...20

Tetsuya Nakashima - kalejdoskop odmienności...48 Beztroskie lato / Happy-Go-Lucky...56 Kamikaze Girls...56 Pako i magiczna księga / Paco and the Magical Book...56 Wyznania / Confessions...58 Żywot Matsuko / Memories of Matsuko...66

Kino Grozy Focus: Hongkong - miejskie historie Krótka historia kina z Hongkongu...22 Bohater nie umiera nigdy / A Hero Never Dies...26 Dom marzeń / Dream Home - patrz: Noc Grozy Fresh Wave...28 Fulltime Killer...32 Isabella...34 Kartel / Drug War...36 Kieszonkowcy / Sparrow...38 Noc i mgła / Night and Fog...38 Proste życie / A Simple Life...40 Running on Karma...44 Więzi / Bends - patrz: Nowe Kino Azji... Wybór mafii / Election...46 Wybór mafii II / Election 2...47

Dom marzeń / Dream Home...66 Lekcja zła / Lesson of the Evil...66 Odliczanie / Countdown...66

Pokazy Specjalne Hanyut. Szaleństwo Almayera / Hanyut / Almayer’s Folly...68 Lekcja zła / Lessons of the Evil – patrz: Noc Grozy Wielki mistrz / The Grandmaster...70 Zły film / Bad Film...72

Tajwan 16’mm (TR Warszawa) Ah-fei...74 Bananowy raj / Banana Paradise...75 Chłopcy z Fengkuei / Boys from Fengkuei...76 Dziś nikt nie wraca do domu / Tonight Nobody Goes Home...77 Pushing Hands...79 Koncert Uhuhboo...80 Wydarzenia towarzyszące ...82 Indeks tytułów...86 Organizatorzy... 87

T R E Ś C I


N O W E K I N O A Z J I

6

3 6

36 Tajlandia / Thailand 2012, 68’ jęz./lang.: tajski / Thai reż./dir.: Nawapol Thamrongrattanarit scen./writ.: Nawapol Thamrongrattanarit zdj./cin.: Pairach Khumwan mont./edit.: Chonlasit Upanigkit muz.:/mus.: Wuttipong Leetrakul, Yellow Fang obsada/cast: Koramit Vajrasthira, Wanlop Rungkumjad, Nottapon Boonprakob, Siriporn Kongma, Sirima Aksornsawang nagrody/awards: Busan IFF 2012 – Nagroda FIPRESCI, nagroda za debiut; Cinemanila IFF 2012 – najlepsza reżyseria, nominacja do Lino Brocka Award; Rotterdam IFF 2013 – nominacja do Złotego Tygrysa

Debiutancki film Thamrongrattanarita składa się z 36 ujęć, tylu, ile klatek ma analogowa taśma fotograficzna. Prosta historia o miłości, rozstaniu, nostalgii, tocząca się w czasach technologii cyfrowej. Chłopak i dziewczyna, wspólna przeszłość zapisana w obrazach, które znikają z dysku. Co dzieje się z pamięcią, z przeżywaniem relacji tu i teraz, w czasach, gdy o znaczeniu chwili decyduje to, czy zostanie sfotografowana telefonem? Wszystko jest zapisywane i archiwizowane, ale trudno mówić o „uwiecznianiu”, gdy nośnik jest nietrwały, a wśród tysięcy plików trudno odszukać te wartościowe.

Tajski reżyser jest jednym z niewielu filmowców, którzy potrafią wnikliwie analizować współczesny mentalny świat młodych ludzi, funkcjonujących w rzeczywistości pół-cyfrowej, pół-realnej. Robi to nie uciekając się do efektów specjalnych, Nawapol Thamrongrattanarit spektakularnych wizualizacji, ale z maestrią przekładając (ur. 1984), studiował filologię chińską na Chulalongkorn nowy rodzaj percepcji na język kina. Ucięte kadry, specyficzny, University w Bangkoku. Krytyk filmowy, scenarzysta, skojarzeniowy montaż, a przy tym bardzo minimalistyczna, współzałożyciej Third Class Citizen, tajskiej grupy poetycka aura jego filmów tworzą nowatorską i intrygującą zrzeszającej aktywistów filmowych. Brał udział jakość. Docenił ją Béla Tarr, który jako juror na festiwalu w Berlinale Talent Campus, a w 2013 w Bienalle College w Pusan przyznał młodemu twórcy nagrodę za „wynalezienie w Wenecji, z projektem filmu opartego na 141 wpisach własnego filmowego języka”. na Twitterze. The debut of Thamrongrattanarit consists of 36 shots – the exact number of frames in the analogue camera film. A simple Nawapol Thamrongrattanarit (born 1984), studied story of love, breakup, and nostalgia, set in the times of digital Chinese philology at Chulalongkorn University in technology. A boy and a girl, their story recorded in pictures, Bangkok. Film critic, screenwriter, co-founder of which disappear from a disc. What happens to the memory, to Third Class Citizen, a group of Thai film activists. the relationships experienced here and now, in the times when He took part in Berlinale Talent Campus, and in 2013 the importance of a moment depends on whether it was he participated in Biennale College in Venice, with photographed with a phone? Everything is saved, archivized, a film project based on 141 Tweets. but it is hardy safe when the carrier is frail, and the important files are hard to find among thousands of others. Filmografia / Filmography: 2006 Bangkok Tanks (k.m.) The Thai director is one of the few filmmakers offering an 2007 Penguin (k.m.), in-depth analysis of the modern mental reality of young people, 2008 Sing Dee Dee (k.m.) living their lives in the half-digital, half-real world. He 2010 Cherie Is Korean-Thai (k.m.) achieves it without special effects and spectacular visions, 2012 36 masterfully translating the new type of perception into the 2013 Mary is Happy, Mary is Happy language of cinema. The cut-off shots, a specific montage piątek 08.11, 19:00 Kino Muranów wtorek 12.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty piątek 15.11, 18:00 Koszalin, Kino Kryterium

of associations, and a minimalistic, poetic atmosphere of his films, create a new, intriguing quality. It was appreciated by Béla Tarr, head of the Busan jury, who awarded the young filmmaker for “inventing his own film language”. Jagoda Murczyńska


N O W E K I N O A Z J I

8

Biedni ludzie

Qiong ren, liu lian, ma yao, tou du ke / Poor Folk Tajwan, Birma / Taiwan, Myanmar, 2012, 105’ jęz./lang.: tajski, chiński / Thai, Chinese reż./dir.: Midi Z. scen./writ.: Midi Z. zdj./cin.: Midi Z. mont./edit.: Sheng Wen Lin, Midi Z. obsada/cast: Wu Ke-xi, Wang Shing-hong, Zhao De-fu

Portret życia uchodźców (Chińczyków z diaspory w Birmie), próbujących ułożyć sobie życie w Tajlandii. Obraz świata nielegalnych emigrantów, przemycających ich przez granicę gangów, ekonomii opartej na drobnej przestępczości, handlu żywym towarem i narkotykami, oraz prostytucji.

Świat ten obserwujemy z punktu widzenia dwóch bohaterów: A-honga i San Mei. Chłopak przekracza granicę, dostaje się do Tajlandii. Jak się okazuje, jego siostra została już sprzedana Midi Z. przez matkę handlarzom żywym towarem. By ją odkupić, A-hong ur. w 1982 roku w Birmie, w rodzinie chińskiego próbuje pracy w Bangkoku jako przewodnik, ale gdy z powodu pochodzenia. W wieku 16 lat wyemigrował na Tajwan, powodzi turystyka pada, próbuje zdobyć pieniądze handlując gdzie zdobył edukację filmową. Jego dyplomowy film, materiałami potrzebnymi do produkcji amfetaminy. San Mei „Paloma Blanca”, pokazywany był na wielu międzynajest z kolei dziewczyną, której gang zlecił „opiekę” nad siostrą rodowych festiwalach. Zadebiutował pełnym metrażem A-honga. Obiecano jej za to upragnione tajwańskie dokumenty, „Powrót do Birmy” – pierwszym birmańskim filmem pozwalające zalegalizować pobyt. w historii, przedstawiającym pierwsze demokratyczne wybory w Birmie z punktu widzenia małej wioski na Reżyser pokazuje perypetie bohaterów w chłodny, nasycony północy kraju, gdzie nikogo nie interesuje demokracja, gorzkim humorem sposób, w długich, nieruchomych ujęciach. a wszystkich emigracja. Wychodząc od popularnych konwencji (kino gangsterskie) tworzy realistyczny, przejmujący portret ludzi wykorzenionych, egzysMidi Z. tujących w prawnej próżni i ekonomicznej szarej strefie. – born in 1982, in Burma, to a family of Chinese A portrait of refugees (the Chinese of the Burmese Diaspora), origins, educated in Taiwan. “Paloma Blanca”, his trying to find their place in Thailand. A picture of the world diploma film, was shown at many international festivals. His first feature, “Return to Burma”, was of illegal emigrants, the gangs smuggling them through the the first Burmese film in history, which showed the borders, and the émigré economy based on petty crime, human trafficking, drug dealing, and prostitution. first democratic election in the country from the point of view of a small village in the North. We see this world through the eyes of two protagonists A-hong and San Mei. The boy and his sister cross the border and Filmografia / Filmography: get to Thailand. But their mother has already sold the sister to 2006 Paloma Blanca (dyplom) the slave traders. Trying to buy her back, A-hong works as a tour 2008 Motorcycle Diaries (k.m.) guide, but when the business collapses after the flood, he tries 2009 Hua-Xing Incident (k.m.) to get money by selling materials for the production of amphe2011 Powrót do Birmy / Gui lái dí rén / tamine. San-Mei is the girl the gang puts “in charge” of A-hong’s Return do Burma sister. For that, she was promised the long-awaited Thai documents, which will allow her to legalize her stay in the country.

czwartek 07.11, 18:30 Kino Luna niedziela 10.11 16:30 Kino Muranów środa 13.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty sobota 16.11, 20:30 Koszalin, Kino Kryterium

The director shows the protagonists in a cold, precise way, with bitter humor, through long, still shots. Using popular conventions (gangster cinema) Midi Z creates a realistic, touching picture of people without roots, existing in a legal void and the economic grey zone. Jakub Majmurek

B I E D N I L U D Z I E


N O W E K I N O A Z J I

Homostratus Wietnam / Vietnam 2012, 91’ jęz./lang.: wietnamski, francuski / Vietnamese, French reż./dir.: Siu Pham scen./writ.: Jean-Luc Mello zdj./cin.: Nguyen Trinh Hoan mont./edit.: Jean-Lub Mello, Julie Béziau muz./mus.: Jamasp Jhabvala obsada/cast: Jean-Luc Mello, Tu Mai Dang, Vinh Son Nguyen Siu Pham ur. w Hanoi, studiowała filozofię na University of Saigon, a następnie historię sztuki i aktorstwo w Szwajcarii. Zajmowała się też tańcem butoh, malarstwem i reżyserią teatralną, realizując wystawy i spektakle m.in. w Lozannie i Genewie. Współpracuje z Jean-Luciem Mello, który rejestruje reżyserowane przez nią przedstawienia i performanse; zrealizowali wspólnie trzy filmy dokumentalne.

10

Siu Pham – born in Hanoi, studied philosophy at the University of Saigon, and history of art and acting in Switzerland. She was also engaged in butoh dance, painting and theatrical directing, producing exhibitions and spectacles in Lausanne and Geneva, among others. She works with Jean-Luc Mello, who records her shows and performances; they made three documentary films together. Filmografia / Filmography: 2003 Saigon’s Blues (dok.) 2004 Un scénario d’Udaïpur (dok.) 2006 Swallowing an Angel (dok.) 2011 Tu.. albo tam? / Ici ou... Là-bas? / Here... or There? 2012 Homostratus

sobota 09.11, 16:30 Kino Muranów

Rozwiedzeni rodzice przerzucają się odpowiedzialnością za syna. Ten chciałby łatwego życia, bez pracy. Ktoś płynie łódką po kanale. Ktoś krąży na motocyklu po mieście. Wszyscy są tu, albo gdzieś indziej, w wielu równoległych przestrzeniach, rzeczywistych i metafilmowych. Ulice pełne szumu i śmieci, sterczący wyzywająco wieżowiec, symbol bogactwa i sukcesu. Krążenie bez celu i bez przyczyny, przepływ niespójnych obrazów, chaotyczny miejski poemat. Przechodzenie między różnymi perspektywami, ostre cięcia i dla równowagi – wydłużone, monotonne sekwencje. Zalew muzyki, od kakofonicznych do transowych i melodyjnych dźwięków, konkurujących z obrazem. Multidyscyplinarny duet artystów pokazuje swoją medytację nad społeczeństwem konsumpcji i nadmiaru, w prowokującej, niełatwej formie. Widz wpada i wypada z rytmu narracji, płynie z nią, by za chwilę utonąć: doświadczenie jedyne w swoim rodzaju, film, który długo nie wychodzi z głowy. The divorced parents shuffle responsibility for their son. He wants an easy life, without work. Somebody sails through a canal. Somebody rides around the city on a motorcycle. Everyone is here or somewhere else, in many parallel, realistic and meta-cinematic spaces. The streets filled with rustle and trash. Lonely skyscraper, the symbol of wealth and success, standing up provocatively. Circling around without purpose or reason, a flow of incoherent images, a chaotic urban poem. Passing between different perspectives, and sharp cuts, balanced with prolonged, monotonous sequences. A flood of music, from cacophony to trans and melodic sounds, competing with the picture. The multidisciplinary artistic duo shows their reflection on the society of consumption and excess in a provocative, uneasy form. The viewer drops in and out of the narrative rhythm, sails with it just to sink a moment later – a unique experience, a film which stays in your head for a long time. Jagoda Murczyńska

H O M O S T R A T U S


N O W E K I N O A Z J I

12

I L O

Ilo Ilo

Ba ma bu zai jia / Ilo Ilo Singapur 2013, 99’ Chiński tytuł filmu Anthony’ego Chena oznacza: „mamy i taty nie ma w domu”, jego międzynarodowy odpowiednik nawiązuje do nazwy filipińskiego miasta Iloilo, z którego w latach 80. przyjechała do Singapuru Teresita Sajonia, pierwowzór postaci granej przez Angeli Bayani, aktorkę i muzę Lava Diaza i Adolfo Alixa Jr. Zatrudniona przez rodzinę Chena, Teresita zajmowała się domem i wychowywała dzieci do momentu, w którym pierwszy poważny azjatycki kryzys finansowy pogrążył wiele singapurskich rodzin z klasy średniej. Sajonia została wtedy zwolniona z pracy. Historię prostej filipińskiej służącej reżyser pokazuje za pomocą znaczących wizualnych metafor. Opierając scenariusz na własnych wspomnieniach, opowiada o stopniowej aklimatyzacji kobiety, która przejęła w jego domu funkcję Anthony Chen rodziców. O zmianie, dokonującej się we wzajemnych stosunkach (ur. 1984, Singapur) - absolwent School of Film and podwładnych i pracodawców, dzieci i dorosłych, obcych i swoich Media Studies (Singapur) i National Film and Television w obliczu emocjonalnych i finansowych problemów. A przede School (Wielka Brytania) oraz Berlinale Talent Campus wszystkim o przyjaźni i dramacie rozstania. i Golden Horse Film Academy. Jego krótkie metraże były pokazywane na międzynarodowych festiwalach - The Chinese title of the film means ”mother and father are „Ah Ma” zdobył specjalne wyróżnienie w krótkometra- not home”. Its international version refers to a Philippine city, żowym konkursie MFF w Cannes (2007). „Ilo Ilo”, Iloilo, from which Teresita Sajonia came to Singapore in the jego pełnometrażowy debiut otrzymał Złotą Kamerę 1980s. Teresita was the prototype of the character played by w Cannes (2013). Angela Bayani, an actress and the muse of Lava Diaz and Adolfo jęz./lang.: mandaryński, tagalog, angielski / Mandarin, Tagalog, English reż./dir.: Anthony Chen scen./writ.: Anthony Chen zdj./cin.: Benoit Soler mont./edit.: Hoping Chen, Joanne Cheong obsada/cast: Koh Jia Ler, Angeli Bayani, Tian Wen Chen, Yann Yann Yeo nagrody/awards: Cannes IFF 2013 - Złota Kamera dla najlepszego debiutu, kandydat Singapuru do 86. nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej, BFI London FF 2013 - nagroda za debiut.

Anthony Chen (born 1984, Singapore) – graduate of School of Film and Media Studies (Singapore) and National Film and Television School (Great Britain), as well as Berlinale Talent Campus and Golden Horse Film Academy. His short films were shown at international festivals – “Ah Ma” received a Special Mention in the short film competition at Cannes IFF (2007). Wybrana filmografia / Selected filmography: 2004 G-23 (kr.m.) 2007 Ah Ma / Grandma (kr.m.) 2008 Haze (kr.m.) 2009 Hotel 66 (kr.m.) 2010 Distance (kr.m.) 2012 Karung Guni (kr.m.) środa 06.11, 21:00 Kino Luna sobota 09.11, 18:30 Kino Muranów

Alix Jr. The woman, employed by Chen’s family, was taking care of their house and children until the first serious Asian financial crisis has economically strained the Singaporean middle class. At that time, Sajonia was dismissed. The director shows the story of a simple Philippine maid using meaningful visual metaphors. The script, based on his own memories, talks about the gradual acclimatization of a woman, who took over the parent’s role in the household, and the changing relations between the employers and employees, children and adults, strangers and locals, in the face of emotional and financial hardships. And, above all, about friendship and the tragedy of parting. Agnieszka Szeffel

I L O


N O W E K I N O A Z J I

14

Jiseul Korea Południowa / South Korea 2012, 108’ jęz./lang.: czedżu, koreański / Jeju, Korean reż./dir.: O Meul scen./writ.: O Meul zdj./cin.: Yang Joong-hoon mont./edit.: Lee Do-hyun muz./mus.: Jun Song-e obsada/cast: Sung Mun-chul, Yang Jung-won, Oh Young-soon nagrody/awards: Busan IFF 2012 - Nagroda sieci kin CGV, Nagroda Gildii Koreańskich Reżyserów za reżyserię, Nagroda Jury NETPAC; Sundance IFF 2013 - Wielka Nagroda Jury dla filmu zagranicznego; Międzynarodowy Festiwal Kina Azjatyckiego w Vesoul 2013 - Złoty Okrąg O Meul (ur. 1971) – koreański malarz, reżyser filmowy i teatralny, performer i animator kultury związany z wyspą Czedżu, położoną na południe od Półwyspu Koreańskiego. Członek kolektywu artystycznego Terror J, przewodniczący Niezależnego Stowarzyszenia Filmowców Czedżu. Autor czterech pełnometrażowych fabuł – akcja wszystkich toczy się na jego rodzinnej wyspie. O Meul (1971) – a Korean painter, film and theatrical director, performer and culture animator, bound with the Jeju island, situated South from the Korean Penninsula. A member of a film collective Terror J, leader of an Independent Association of Jeju Filmmakers. The author of four feature films, all of which take place on his home island. Filmografia / Filmography: 2011 Yodo / Wind of Islands 2011 Pong Doll 2011 Eoyigeu, Jeo Gwitgeot

Rok 1948, wioska na wyspie Czedżu, gdzie niedawno miało miejsce małe komunistyczne powstanie. Wyspę zajmuje armia, wierna rządowi w Seulu i amerykańskim sojusznikom. Mieszkańcy otrzymują od władz nakaz ewakuacji wyspy: kto na niej zostanie, będzie uznany za komunistę i buntownika - armia będzie mogła zastrzelić wszystkich, którzy nie podporządkują się rozkazom. Grupa prostych mieszkańców nie chce porzucić całego dobytku życia. Chroni się przed armią w jaskini, gromadząc niezbędne do przeżycia zapasy (tytuł „Jiseul” oznacza ziemniaka, ich podstawowy prowiant). Historia ukrywających się w jaskini wieśniaków zestawiana jest z losami ścigających ich żołnierzy. Jedni i drudzy to prości ludzie, wrzuceni przez historię w środek konfliktu, którego nie rozumieją. Film oparty jest na historycznych wydarzeniach, role mieszkańców wioski odgrywają mieszkańcy wyspy, mówiący na ekranie w swoim dialekcie. Nakręcony w czerni i bieli, anty-spektakularny, posługujący się poetyką absurdu i okrucieństwa film, przepracowuje traumę ciągle dzielącej naród wojny domowej sprzed pół wieku, pokazując jej dzieje z punktu widzenia peryferyjnej dla samej Korei tożsamości społecznej i geograficznej. 1948, a village on Jeju Island, where a small communist uprising recently took place. The island is taken over by the army, faithful to Seoul and the American allies. The authorities force the inhabitants to leave – whoever stays will be treated as a communist and a rebel. The army can shoot anyone who disobeys the orders. A group of simple villagers doesn’t want to leave all their possessions behind. They hide from the army in a cave, gathering the necessary provisions (“jiseul” means a potato, their basic food supply). The story of the people in hiding is juxtaposed with the fate of the soldiers who chase after them. They are all simple people, whom the history threw into the middle of a conflict they don’t understand. The film is based on historical events, the roles of the villagers are played by the inhabitants of the island, who speak their own dialect. This anti-spectacular film, shot in black and white, using the poetics of absurdity and cruelty, works over a trauma of the civil war, which, even after 50 years, still divides the nation. The conflict is shown from a sociogeographical perspective peripheral for the mainland Korea.

wtorek 05.11, 19:00 Kino Luna niedziela 10.11, 12:00 Kino Muranów Jakub Majmurek czwartek 14.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty

J I S E U L


N O W E K I N O A Z J I

Wilgotne sny

Longing for the Rain / Chunmeng Hongkong / Hong Kong 2013, 95’ jęz./lang.: mandaryński / Mandarin reż./dir.: Yang Lina scen./writ.: Yang Lina zdj./cin.: Min Wang mont./edit.: Chingsong Liao, Hongyu Yang, Matthieu Laclau muz./mus.: Yoshi Hanno obsada/cast: Siyuan Zhao, Jia Fu, Pongpazroj Dej, Hong Xue Yang Lina (Tian-ji Yang) - niezależna chińska reżyserka i aktorka. Nie skończyła szkoły filmowej, przez 10 lat - nim zaczęła studiować aktorstwo - była tancerką. Po skończeniu studiów realizowała dokumenty, m.in. pokazywane na międzynarodowych festiwalach „Old Men” (1999) i „The Love Story of Lao An” (2008). Zagrała jedną z głównych ról w filmie Jia Zhang-ke „Platform” (2000). „Wilgotne sny” są jej fabularnym debiutem.

16

Przewrotny fabularny debiut niezależnej dokumentalistki z Pekinu, w obawie przed cenzurą zrealizowany w Hongkongu. Reżyserka, opowiadając o współczesnych, nowobogackich Chinach, wykorzystuje różne gatunki filmowe i poetyki. Od satyry społecznej, przez film z duchami w roli głównej, erotyczny dramat, po wypełniony mistycyzmem i prostotą paradokument w stylu Apichatponga Weerasethakula. Jej bohaterka, młoda, niepracująca mężatka, żyje w spokojnym, pozbawionym namiętności związku. Zajmuje się córką, infantylnym mężem i schorowaną teściową, spotyka z „wyzwoloną” przyjaciółką. Jej sytuacja zmienia się, gdy wchodzi w dziwną, czysto erotyczną relację z mężczyzną, który odwiedza ją w snach. Konflikt pomiędzy macierzyństwem i rodziną, a żywą seksualnością, przestrzenią kontrowersyjnej wolności w opresyjnym społeczeństwie musi doprowadzić do katastrofy. Jednak ta w ujęciu Liny Yang staje się wyzwoleniem. Ratunek znajduje w buddyzmie, pozwalającym na kontakt z przypisanym kobiecości szamańskim, animistycznym rodowodem.

A feature debut of an independent documentary filmmaker from Beijing, made in Hong Kong to avoid censorship. To show Yang Lina (Tian-ji Yang) an independent Chinese director and actress. She never the modern, nouveau-rich China, the director uses various film genres and poetics, from social satire, through a ghost movie studied directing, and before starting acting school, and erotic drama, to a mystical but simple quasi-documentary, she was a dancer for 10 years. After finishing her resembling the works of Apichatpong Weerasethakul. The studies, she made documentaries, such as “Old Men” protagonist, a young, unemployed wife, lives in a quiet, (1999) which were shown at international festivals. passionless relationship. She takes care of her daughter, the She played one of the leading roles in Jia Zhang-ke’s immature husband, and the sick mother-in-law, and meets “Platform” (2000). with her “emancipated” friend. The situation changes when she enters a strange, entirely erotic relation with a man who comes to her in her dreams. A conflict between motherhood, Wybrana filmografia / Selected fimography: family, and her lively sexuality, the space for the controversial 1999 Old Men (dok.) freedom in an oppressive society, has to end with a disaster. 2002 Home Video (dok.) But in Lina Yang’s vision, it becomes a liberating experience. The 2007 Let’s Dance Together (dok.) salvation lies in Buddhism, which opens the way for the contact 2008 My Neighbors & Their Japanese Ghosts (dok.) 2013 Wilgotne sny / Chunmeng / Longing for the Rain with the shamanist, animistic roots of womanhood. Agnieszka Szeffel czwartek 07.11, 21:00 Kino Luna niedziela 10.11, 14:00 Kino Muranów sobota 09.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty sobota 16.11, 18:00 Koszalin, Kino Kryterium

W I L G O T N E S N Y


N O W E K I N O A Z J I

18

W I Ę Z I

Więzi

Guo jie / Bends Hongkong / Hong Kong 2013, 96’ jęz./lang.: kantoński / Cantonese reż./dir. Flora Lau scen./writ.: Flora Lau zdj./cin.: Christopher Doyle mont./edit.: Flora Lau, Alexis Dos Santos, Aq Lee muz./mus.: Patrick Jonsson obsada/cast: Carina Lau, Chen Kun, Tian Yuan nagrody/awards: Cannes IFF 2013 – nominacja do nagrody Un Certain Regard

Anna jest elegancką żoną biznesmena, mieszkającą w Hongkongu. Fai, jej szofer, pochodzi z Chin. Oboje stają przed kryzysowym doświadczeniem. Mąż Anny znika bez śladu, wraz z kartami kredytowymi. Żona Faia jest w ostatnim trymestrze drugiej, nielegalnej ciąży; małżeństwa nie stać na opłatę za drugiego potomka. Oboje przeżywają swoje dramaty dyskretnie, jakby nie działo się nic nadzwyczajnego – choć cisza, panująca między nimi w luksusowym aucie z każdym ujęciem gęstnieje.

Młodej reżyserce udało się zgromadzić doświadczoną ekipę: charyzmatyczna Carina Lau („2046”, „Popioły czasu”) doskoFlora Lau nale panuje nad twarzą jako Anna, próbująca ratować małżeń– urodzona w Hongkongu, ukończyła Uniwersytet stwo przy pomocy feng shui; chiński idol Chen Kun („Balzac Columbia w Nowym Jorku, potem studiowała w London i mała Chinka”) balansuje między emocjami zdesperowanego ojca a funkcją milczącej ozdoby limuzyny. Klasyczną i subtelFilm School. Reżyserowała filmy krótkometrażowe nie poprowadzoną narrację wynoszą ponad przeciętność („Dry Rain” otrzymał nagrodę dla najlepszego filmu wysmakowane zdjęcia Christophera Doyle’a. Wyjątkowo puste w hongkońskim programie Fresh Wave 2009). jak na Hongkong kadry, chłodne panoramy miasta, wydłużone, „Więzi” są jej pełnometrażowym debiutem. stylowe ujęcia zmieniają prostą historię w opowieść o barierach między dwojgiem ludzi, między klasami społecznymi Flora Lau i w końcu – między graniczącymi ze sobą miastami, będą– born in Hong Kong, graduated from Colombia Univer- cymi częścią jednego organizmu, a nie mogącymi się ze sobą sity in New York, later studied at London Film School. porozumieć. She directed short films (“Dry Rain” received the Anna is an elegant wife of a businessman, living in Hong Kong. Best Film award in the Hong Kong Fresh Wave Fai, her driver, comes from China. They both face a dramatic program in 2009). “Bends” are her feature debut. situation – Anna’s husband takes all the credit cards and disappears without trace. Fai’s wife is in the third trimester of a second, illegal pregnancy, and the couple cannot afford Filmografia / Filmography: the second baby fee. Both protagonists go through their dra2008 12:30 (k.m.) mas discretely, like nothing extraordinary was going on. But 2009 Dry Rain (k.m.) the silence in the limousine is becoming denser by the minute. 2013 Start From Zero (k.m.) The young director was able to gather an experienced crew – 2013 Guo jie / Bends the charismatic Carina Lau (“2046,” “Ashes of Time”) controls her face perfectly when her character, Ann, tries to save her marriage with Feng Shui; the Chinese idol, Chen Kun (“Balzac and the Little Chinese Seamstress”), balances between the emotions of a desperate father, and the role of a silent car accessory. The classic, subtle narration, is elevated above ordinariness by the exquisite cinematography by Christopher Doyle. The shots, unusually empty for a Hong Kong movie, the cold panoramas of the city, and the prolonged, stylish scenes, change this simple story into a tale of the barriers - between people, social classes, and bordering cities, which form one organism, but cannot communicate with each other. piątek 08.11, 17:00 Kino Muranów sobota 09.11, 14:30 Kino Muranów Jagoda Murczyńska


N O W E K I N O A Z J I

Zakładnik granicy Bian jing feng yun / Lethal Hostage Chiny / China 2012, 109’

jęz./lang. mandaryński / Mandarin reż./dir.: Cheng Er scen./writ.: Cheng Er zdj./cin.: Xu Wei, Du Jie mont./edit.: Cheng Er muz./mus.: Chen Weiun obsada/cast: Sun Honglei, May Wang, Ni Dahong, Zhang Mo, Yang Kun, Gao Ye, Zhang Yanqing, Meng Jianxin, Liu Yizhou nagrody/awards: Asia Pacific Screen Awards 2012 – nagroda specjalna jury za osiągnięcia w reżyserii Cheng Er – w 1999 r. ukończył Akademię Filmową w Pekinie. Po uzyskaniu dyplomu zrealizował film „Criminals”, a kilka lat później dobrze przyjęty psycho-thriller „Unfinished Girl”. Jest reżyserem, scenopisarzem i montażystą swoich filmów.

20

Cheng Er – graduated from the Film Academy in Beijing in 1999. After finishing his studies, he made “Criminals”, and a couple of years later a well-received psycho-thriller “Unfinished Girl”. He is a director, screenwriter and editor of his films. Filmografia / Filmography 2007 Di san ge ren / Unfinished Girl 2012 Zakładnik granicy / Bian jing feng yun / Lethal Hostage

wtorek 05.11, 21:15 Kino Muranów

Gorąca strefa graniczna między Chinami i Birmą, przemyt narkotykowy, porachunki gangów i policji. W strzelaninie jeden z gangsterów bierze na zakładniczkę małą dziewczynkę. Ich losy pozostaną ze sobą związane znacznie dłużej, niż mogliby się spodziewać. Wbrew sensacyjnie brzmiącemu zarysowi fabuły, film Changa Er jest wysmakowanym, pełnym napięcia psychologicznym dramatem, o akcentach rozłożonych w nieoczywisty sposób. Minimalna ilość dialogów, powściągliwe aktorstwo i precyzyjnie skomponowane kadry budują atmosferę napięcia i melancholii zarazem. Narracja przenosi się między przeszłością i czasem teraźniejszym, budując strukturę złożonej emocjonalnej łamigłówki, w którą uwikłani są bohaterowie. Oprócz granicy geograficznej, obiektem zainteresowania reżysera stają się granice mentalne, kulturowe, pokoleniowe i prawne. Jego refleksje są gorzkie – w międzynarodowych recenzjach powraca pytanie, jak to możliwe, że tak krytyczny film mógł powstać w Chinach. Film otwiera jednak przestrzeń dla wielu interpretacji, nie ograniczając się do lokalnej polityki. Jego bezimienni bohaterowie, symboliczni i bardzo realni zarazem, tworzą historię o bardziej uniwersalnym wymiarze. A heated border zone between China and Burma, drug smuggling, warfare between gangs and the police. During a shootout, a gangster takes a little girl hostage. Their fates will be bound for much longer than they could expect. Despite the action-oriented outline of the plot, Er’s film is, in fact, an exquisite, tense psychological thriller, with unexpected distribution of emphases. The minimalistic dialogues, restrained acting, an the precisely composed shots, create an atmosphere of both suspense and melancholy. The narration moves between the past and the present, constructing a complex emotional knot the protagonists are entangled in. Apart from the geographical border, the director is also interested the mental, cultural, generational, and legal divisions. His reflection is bitter – the international reviews repeatedly wonder how such critical film could have been made in China. But the picture opens a possibility for multiple interpretations, not restraining itself to local politics. Its nameless heroes, at the same time symbolic and very realistic, create a story of a far more universal dimension. Jagoda Murczyńska

Z A K Ł A D N I K G R A N I C Y


N O W E K I N O A Z J I

22

Z

Z tobą, bez ciebie

Oba Nathuwa Oba Ekka / With You, Without You Sri Lanka 2012, 90’ jęz./lang.: syngaleski , tamilski / Sinhalese, Tamil reż./dir.: Prasanna Vithanage scen./writ.: Prasanna Vithanage na podstawie „Łagodnej” Fiodora Dostojewskiego zdj./cin.: M.D. Mahindapala mont./edit.: A. Sreekar Prasad muz./mus.: Lakshman Joseph De Saram obsada/cast: Anjali Patil, Shyam Fernando, Wasantha Moragoda nagrody/awards: Milan African FF 2013 - najlepszy film, Vesoul Asian FF 2013 - Golden Wheel oraz Netpac Award dla najlepszego filmu, IFF of India 2012 najlepsza aktorka (Anjali Patil) Prasanna Vithanage (ur. 1962, Panadura, Sri Lanka) - jeden z najbardziej cenionych reżyserów filmowych w Sri Lance. Zanim zajął się kinem, reżyserował w teatrze sztuki Bernarda Shawa i Dario Fo. W 1996 adaptował powieść Lwa Tołstoja „Zmartwychwstanie” („Dark Night of the Soul”), teraz wraca do literatury rosyjskiej adaptacją „Łagodnej” Fiodora Dostojewskiego.

Klasyczna historia miłości niemożliwej, inspirowana opowiadaniem Fiodora Dostojewskiego „Łagodna”, to jednocześnie metafora skomplikowanej sytuacji Sri Lanki. Dojrzały mężczyzna, handlarz złotą biżuterią, którą skupuje od biedaków, mieszka samotnie przy swoim sklepie gdzieś na prowincji. Jest oczarowany jedną z klientek. Dzieli ich wszystko - wiek, religia, status społeczny i ekonomiczny, wrażliwość, pochodzenie etniczne: ona jest Tamilką, on - Syngalezem. Oboje zdają sobie sprawę z tego, jak kruchy byłby związek oparty na takiej nierównowadze. Jednak piękna, młoda dziewczyna bez pieniędzy i perspektyw ulega namowom i zostaje żoną. Wprowadza w poukładaną egzystencję mężczyzny ożywienie i zamęt, ufnie poddaje się kiełkującym uczuciom, wywołując obawy męża. Obiekt pożądania staje się nagle osobą, mającą marzenia i plany, a także tragiczną przeszłość. Życie w kraju przez lata niszczonym przez bratobójczą wojnę zostawiło ślady. Na jaw wychodzą fakty, o których oboje woleliby nigdy się nie dowiedzieć.

This classic story of an impossible love, inspired by Fyodor Dostoyevsky’s “A Gentle Creature”, is also a metaphor of the complex situation in Sri Lanka. A middle-aged pawnbroker lives alone above his shop in a remote village. He is bewitched by one of his clients, but the two have nothing in common – they Prasanna Vithanage (born 1962, Panadura, Sri Lanka) – one of the best Sri are of different age, religion, social and economic status, Lankan directors. Before he turned to cinema, he di- sensibilities, and ethnic background (she is a Tamil, he rected Bernard Shaw’s and Dario Fo’s plays for the the- a Singhalese). They are aware of the fragility of a relationship ater. In 1996 he adapted Tolstoy’s ”Dark Night of the based on such imbalance. But the beautiful young girl, with Soul,” and now he returns to Russian literature with an no money and no prospects, succumbs to persuasion and becomes a wife. She brings liveliness and confusion into the adaptation of “A Gentle Creature” by Dostoyevsky. composed life of the man, and trustingly yields to the growing Filmografia / Filmography: affection, which brings out the husband’s concerns. The object 1991 Sisila Gini Gani / Ice on Fire of his desire suddenly becomes a person, with plans and 1996 Anantha Rathriya / Dark Night of the Soul dreams, as well as a tragic past. A life in a country, which 1997 Pawru Walalu / Walls Within for so long was torn by the civil war, has left its marks. Some 2004 Ira Madiyama / August Sun facts are revealed, which the couple would rather never have 2008 Akasa Kusum / Flowers of the Sky found out about. Agnieszka Szeffel środa 06.11, 19:00 Kino Luna niedziela 10.11, 14:00 Kino Luna piątek 08.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty piątek 15.11, 19:30 Koszalin, Kino Kryterium

T O B Ą , B E Z C I E B I E


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 24

Krótka historia kina z Hongkongu Mimo niewielkiej powierzchni i kilkumilionowej populacji, Hongkong zawsze szczycił się prężną kinematografią, której największa popularność przypadła na początek lat 90. W powszechnej świadomości kojarzy się ona z tandetą, tekturowymi dekoracjami i karkołomnymi scenami bijatyk. Także w Polsce filmy takie jak „Full Contact” czy „Pijany mistrz” krążyły 20 lat temu wśród spragnionych emocji filmowych maniaków na zdartych kasetach wideo, utwierdzając stereotyp. Rola Hongkongu w tworzeniu nowoczesnej globalnej rozrywki jest jednak nie do przecenienia. Doskonalone tam przez dekady, na potrzebę filmów sztuk walk, techniki przekazywania dynamicznego ruchu zostały przez filmowców debiutujących w latach 80. zderzone z zachodnimi konwencjami. Dekadę później adoptowała je Fabryka Snów, aby do dziś z nich korzystać. Znaczna część „mainstreamowych” filmów akcji, blockbusterów czy gier wideo zawdzięcza swój kształt właśnie filmowcom z Hongkongu. Pierwsze hongkońskie filmy powstały w roku 1909. Pieniądze na produkcję „To Steal a Roasted Duck” i „Right a Wrong with Earthenware Dish” wyłożył Benjamin Brodsky, Amerykanin rosyjskiego pochodzenia. Pierwsze kino rozpoczęło swoją działalność rok później. Jednym z kluczowych czynników, które miały wpływ na rozwój tej kinematografii był dialekt języka chińskiego, w którym realizowany był film: oficjalnym (i najpopularniejszym na świecie) językiem Chin jest mandaryński, tymczasem w Hongkongu używa się kantońskiego. W odróżnieniu od Chin kontynentalnych, w brytyjskiej kolonii panowała wolność wyboru dialektu, co przez wiele lat było magnesem dla twórców, nie mających ochoty poddawać się rządowym rygorom. W efekcie emigranci zawsze byli w kinie hongkońskim grupą wpływową i potrzebną - zapewniali różnorodność i podejmowali ważne politycznie i społecznie tematy. Tak było kiedy Japończycy przeprowadzili inwazję na Chiny, a także w latach 50., gdy Mao upaństwowił chiński przemysł filmowy. Pierwsze duże studio w Hongkongu zostało założone w 1933 roku przez czterech braci Shaw, posiadających

sieć kin m.in. w Malezji, Indonezji i Tajlandii. Teraz planowali rozszerzyć swoją działalność o produkcję. W 1958 zarządzaniem Shaw Brothers (Hongkong) Ltd. zajął się legendarny Run Run Shaw (23 listopada 2013 roku skończy 106 lat!), który rozpoczął produkcję na masową skalę, wzorując się na modelu hollywoodzkim. Każdy film otwierało charakterystyczne logo, wzorowane na emblemacie Warner Bros. Na terenie wytwórni powstał w 1961 roku park „Shaw Movietown” z licznymi planami filmowymi, dostępny także dla zwiedzających. Zaawansowane zaplecze techniczne pozwoliło Shawowi przerzucić się na produkcję kolorowych filmów szerokoekranowych i dzięki własnej dystrybucji wytwórnia zdobyła prymat w Hongkongu. Pracowało dla niej wielu znaczących twórców, m. in. King Hu czy legendarny Chang Cheh, którego asystentem był później John Woo. Jedyną znaczącą konkurencją dla braci Shaw była kierowana z Szanghaju wytwórnia The Motion Picture and General Investment Company, specjalizująca się w musicalach. W 1964 zmieniła nazwę na Cathay Film Company, co nie uchroniło jej przed upadkiem. W 1970 na jej zgliszczach powstało Golden Harvest, założone przez wieloletniego pracownika Shaw Brothers Raymonda Chowa. Po okresie konkurowania z braćmi Shaw wytwórnia w końcu zdominowała rynek. Powstające tam za niewielkie pieniądze obrazy sprzedawały się świetnie nie tylko w Hongkongu, gdzie bogacąca się klasa średnia coraz chętniej odwiedzała kina, ale też na rynkach zewnętrznych. Sukces przyszedł dzięki postawieniu na kantoński, elastycznym metodom produkcji i systemowi trafnie dobranych gwiazd - w stajni Golden Harvest byli m.in. Bruce Lee i Jackie Chan. To właśnie filmy z tym pierwszym - „Wielki szef” (1971), „Wściekłe pięści” (1972) oraz do dzisiaj najlepiej rozpoznawany film sztuk walk - „Wejście smoka” (1973), pierwsza amerykańskohongkońska koprodukcja (z Warner Bros.) sprawiły, że kino to dotarło do międzynarodowej publiki. Kino sztuk walk oraz rozwój efektów specjalnych Pierwsze filmy sztuk walki powstawały w Szanghaju jeszcze podczas ery kina niemego - w 1925 w filmie „Li Feifei, the Heroine” pojawiły się wystylizowane walki zaczerpnięte z tradycji opery chińskiej, a filmy takie jak „The Nameless

W latach 60. nastąpiła dominacja mandaryńsko-języcznych filmów „new wuxia”, silnie inspirowanych włoskimi wester nami i japońskimi filmami jidai-geki. Gatunek zainicjowały m.in. „Enchanting Shadow” Li Han-hsianga (1960) czy „The Swallow” Yueha Fenga (1961), które spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem spragnionej nowości publiczności. Parę lat później powstały klasyki kina hongkońskiego: „Świątynia czerwonego lotosu” (1965) Xu Zhenghonga, tajwańska produkcja Kinga Hu „Dragon Gate Inn” (1966), czy „Jednoręki szermierz” (1967) Cheha Changa, Cechowały się one dużą dynamiką, oraz niespotykanym wcześniej stężeniem przemocy. Wciąż doskonalono techniki realizacyjne. „Do użycia weszły kolor i szeroki ekran […] Montaż stał się bardziej gwałtowny, zwłaszcza w celu ukrycia linek i innych trikowych W latach 30. rząd chiński, zaniepokojony negatywnym wpływem brutalnych filmów na psychikę dzieci, zakazał efektów. W latach 50., podczas kręcenia filmów kung-fu, ich produkcji i był do kolejny powód, dla którego reżyserzy pozwalało się aktorom improwizować walki, teraz instruktor emigrowali do Hongkongu. Tam ponownie ożywili gatunek, sztuk walki stał się ważnym członkiem ekipy filmowej. Wielu opierając się głównie na tradycjach operowych i kaskader- reżyserów pozostawiało nadzór nad scenami walk choreografowi oraz kamerzyście”. skich akrobacjach. Zaczął się rozwijać styl wuxia. Hero” (1926) czy „The Hero of Guandong” (1928), opowiadając o przygodach dzielnych wojowników, dały podwaliny stylu wuxia. W 1928 film „Burning of Red Lotus Temple” przyniósł przełom w kwestii technicznych tricków. Film stał się wielkim sukcesem dzięki nowatorskiemu efektowi latających sztyletów, przeczącym prawom fizyki skokom, oraz tzw. „palm power" - posiadanej przez bohaterów umiejętności „wystrzeliwania energii" z ręki. To wtedy powstało też wiele innych klasycznych technik, za pomocą których kręciło się sceny akcji - m.in. wireworks (podwieszanie aktorów na cienkich linkach), podwójna ekspozycja oraz animacja.

„Mandaryński termin wu xia pian odnosił się do odmiany filmów sztuk walk. „Wu xia" oznacza rycerską walkę, natomiast „pian" to film. […] Termin nabrał później szerszego znaczenia, zaczęto go używać także w stosunku do filmów zawierających nieuzasadnioną przemoc i nierycerską walkę. Filmy przedstawiające walki wręcz długo nie były odróżniane od tych, w których walczono za pomocą mieczy i innych broni. Zmieniło się to w momencie nadejścia filmów kung-fu w latach 70”. Filmy wuxia prezentowały dość niski poziom techniczny i artystyczny, były pretekstem do pokazania, kręconych małym kosztem, scen walk. Nie zachował się żaden wybitny przedstawiciel gatunku, a widza spoza Azji dziwić mógł fakt, że w filmach tych znajdowały się sceny, w których bohater niespodziewanie zaczynał śpiewać. Należy jednak docenić twórców za to, że wypracowali repertuar tricków od tej pory już na zawsze obecny w kinie hongkońskim. Wymienić tutaj można: „[...] puszczanie taśmy od tyłu, przyśpieszone ujęcia i ukryte trampoliny [...], które służyły wzmocnieniu efektu gigantycznych skoków”.

Lata 70. to dominacja filmów niefortunnie nazywanych kung-fu (w dialekcie kantońskim kung-fu oznacza każdą umiejętność - od gotowania do nauczania), zapoczątkowany brutalnym i popularnym filmem „Chinese Boxer” (1970) z wytwórni Shaw, w reżyserii gwiazdy „Jednorękiego szermierza”, Jimmy’ego Wang-yu. Filmy kung-fu szybko stały się wizytówką Hongkongu i dobrze zbywalnym towarem eksportowym. Cechy przeciętnej produkcji to duża ilość zbliżeń i zwolnionych ujęć, proste kostiumy, oraz nieskomplikowana sceneria (np. wioska), na tle której odbywały się walki. Całość okraszano ścieżką dźwiękową z motywami znanymi z kina amerykańskiego. Koniec dekady i początek lat 80. przyniósł dalszy rozwój filmów kung-fu. Zaczęły one ewoluować w kierunku komedii („Pijany mistrz”, „Projekt A” z Jackie Chanem w roli głównej) oraz filmu policyjnego („Policyjna opowieść” także z Chanem). Pojawiły się pościgi, pogonie, efekty pirotechniczne, a sceny sztuk walk były już tylko jednym z elementów składowych historii. Tradycyjne filmy nadal sprzedawały się dobrze, ale gatunkowe mutacje zwiastowały nadejście pokolenia Nowej Fali w 1979 roku.


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 26

Byli to młodzi twórcy wychowani na terytorium Hongkongu, z których wielu studiowało na zachodnich uczelniach, dobrze poznając kino nieazjatyckie. Część przed debiutem kinowym pracowała w telewizji. Sprawiło to, że ich twórczość odznaczała się zerwaniem z dotychczasową tradycją i szukaniem nowej tożsamości. Zmiany były widoczne w warstwie wizualnej oraz tematycznej - dominowało głównie kino poruszające zagadnienia polityczne i społeczne. Najważniejsi twórcy tego pokolenia to m.in. Allen Fong, Patrick Tam, Dennis Yu, a także Ann Hui i Tsui Hark. Hui, po okresie pracy w telewizji TVB, zadebiutowała na dużym ekranie w 1979 roku thrillerem „Sekret”. Film został uznany za duży sukces i istotny głos Nowej Fali; pozwolił Hui realizować kolejne filmy, w których poruszała aktualne tematy polityczne i społeczne, jak również eksperymentowała z gatunkami. Najważniejszez nich to m.in. pokazywany w konkursie w Cannes „Boat People” (1984), zrealizowany w całości w Chinach„Romance of Book and Sword” (1987) czy autobiograficzny „Song of the Exile” (1990). Hui cały czas realizuje kolejne dzieła. „Proste życie”, jeden z najlepszych i najbardziej poruszających filmów roku 2012, podbił światowe festiwale oraz wygrał zeszłoroczne Hongkońskie Nagrody Filmowe, zdobywając dla Hui czwartą statuetkę dla Najlepszego Reżysera w karierze. Z punku widzenia historii kina hongkońskiego, najważniejszym nowofalowcem był jednak urodzony w Wietnamie Tsui Hark. Ten legendarny dzisiaj producent i reżyser doprowadził do odświeżenia i unowocześnienia kinematografii Hongkongu. Trudno znaleźć drugi taki przypadek, aby jeden człowiek tak wszechstronnie zdominował kinematografię kraju, w którym tworzył. „Tsui […] tworzył przeboje w każdym ze znanych filmowych gatunków i wykreował większość gwiazd na hongkońskim firmamencie (John Woo, Chow Yunfat, Jet Li, Ching Siu-tung, oraz Brigitte Lin wszyscy zawdzięczają swoje kariery Harkowi)”.

Pierwsze trzy kinowe filmy Harka poniosły klęskę, ale ujawniły talent, niezwykłą wyobraźnię i zamiłowanie do zderzania konwencji kina azjatyckiego z zachodnimi gatunkami. Po tych niepowodzeniach, zwrócił się on ku kinu komercyjnemu. W podbijaniu azjatyckich rynków pomogła mu własna wytwórnia Film Workshop, w której produkował filmy swoje oraz odkrytych przez siebie zdolnych reżyserów. Stworzone tam m.in. „Byle do jutra”, „Chińskie duchy” czy „Dawno temu w Chinach” to obrazy, które na nowo wskrzesiły modę na klasyczne dla Hongkongu gatunki filmowe, i które do dziś są ścisłą klasyką. Tematycznie odwoływały się one do bogatej tradycji i kultury chińskiej, w warstwie formalnej dało natomiast znać wizjonerstwo Harka oraz znajomość kina amerykańskiego. Najważniejszym jego osiągnięciem było przeniesienie elementów sztuk walk na pole kina gangsterskiego (twórczość Johna Woo) oraz powiązanie ich z nowoczesnymi efektami specjalnymi („Wojownicy krainy Zu”, seria „Chińskie duchy”). „Tsui połączył elementy grzeczne i gładkie z wyuzdanymi, udostępniając wyobraźnię, która stała się pocztówką hongkońskiego kina, całemu światu. Z Film Workshop wyszły skąpane we krwi historie o męskim honorze i poświęceniu, filmy wypełnione pojedynkami kung-fu w płonących hangarach i na zalanych olejem posadzkach, poprzebieranymi wojownikami i biseksualnymi panami świata przestępczego, wielkimi jęzorami i oszalałymi, gigantycznymi zegarami, oraz uzbrojonymi w strzelby kobietami w prochowcach. Wszystkimi tymi wspaniałościami karmili się także zachodni fani. […] Z tego powodu Tsui należy uznać za najbardziej dalekowzroczną i kreatywną siłę ostatnich 20 lat”. Hongkońskie kino poszło w kierunku wskazanym przez Harka, stawiając przede wszystkim na filmy sensacyjne. W latach 80. wypłynęli do dzisiaj działający twórcy – przede wszystkim John Woo, Ringo Lam, Johnnie To, a nawet Wong Kar-wai, debiutujący gangsterskim „Kiedy łzy przeminą”. Będące na fali wznoszącej hongkońskie kino stawało się coraz sprawniejsze realizacyjnie i coraz bardziej szalone fabularnie i wizualnie. Dla producentów liczyły się jedynie zyski i dopóki były one zapew nione, twórcy mieli wolną rękę. Siedmiomilionowy Hongkong stał się Hollywoodem wschodu, tylko prawdziwej Fabryce Snu ustępując pod względem ilości eksportowanych filmów. Marcin Krasnowolski


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Bohater nie umiera nigdy Chan sam ying hung / A Hero Never Dies Hongkong / Hong Kong 1998, 86’

jęz./lang.: kantoński, tajski, angielski / Cantonese, Thai, English reż./dir.: Johnnie To scen./writ.: Szeto Kam-yuen, Yau Nai-hoi zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: Chan Chi-wai muz./mus.: Raymond Wong obsada/cast: Leon Lai, Lau Ching-wan nagrody/awards: Hong Kong Film Critics Society Awards 1999 – najlepsza reżyseria; Udine Far East FF 1999 – nagroda publiczności Johnnie To (ur. 1955) – reżyser, scenarzysta, producent, autor filmów w wielu gatunkach i stylistykach, choć najbardziej znany jako mistrz kina akcji. Nagradzany na wielu festiwalach, kultowy twórca, wzór dla filmowców takich jak Tarantino, ceniony jest za umiejętność łączenia celnych społecznych obserwacji z dynamicznym obrazem i niekonwencjonalną narracją.

28 Johnnie To (born 1955) – director, screenwriter, producer, author of films belonging to many genres and styles, best known as the master of action cinema. Awarded at numerous festivals, a cult artist and a role model for filmmakers like Quentin Tarantino, appreciated for combining sharp social observations with dynamic image and unconventional narration. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1980 Bik seoi hon saan dyut meng gam / The Enigmatic Case 1989 Ah Long dik gu si / All About Ah Long 1999 Am zin / Running out of Time 2003 PTU 2004 Yau doh lung fu bong / Throwdown 2007 San taam / Mad Detective wtorek 05.11, 17:00 Kino Muranów NOC Z JOHNNIEM TO sobota 09.11, 20:30 Kino Luna

Pierwszy obraz oficjalnie wyreżyserowany przez Johnniego To w założonej przez niego wytwórni Milky Way, równie dobrze mógłby być ozdobą filmografii Johna Woo. Zanurzony jest bowiem tematycznie i stylistycznie w nurcie „heroic bloodshed”, który dominował w hongkońskim kinie w latach 80. Trwa krwawa wojna dwóch triad. Jack i Martin to najlepsi żołnierze, chroniący swoich szefów i gotowi za nich zginąć. Mimo, że stoją po przeciwnych stronach barykady, darzą się wielkim szacunkiem, może nawet sympatią – widać to znakomicie w legendarnej sekwencji nietypowego pojedynku w barze Saksofon. Kiedy ich pracodawcy ogłaszają zawieszenie broni, obaj stają się niepotrzebni. „Bohater nie umiera nigdy” to nie tylko wybuchowy film akcji z pieczołowicie inscenizowanymi strzelaninami, ale również refleksja nad funkcjonowaniem filmowego bohatera. To silnie inspiruje się klasycznym kinem Kurosawy i Sergia Leone, aby opowiedzieć pastiszową historię o lojalności i zdradzie. Spogląda wstecz także po to, aby oddać hołd kinu, które przestało istnieć w nowej rzeczywistości postkolonialnego Hongkongu. The first film directed by Johnnie To for his production company Milky Way, could be a proud addition to John Woo’s filmography. It is thematically and stylistically immersed in “heroic bloodshed”, a prevailing genre in the Hong Kong cinema of the 1980s. Two triads fight a bloody war. Jack and Martin are the best soldiers, protecting their bosses and prepared to die for them. Despite standing on the opposing sides of the barricade, the men have a lot of mutual respect, maybe even fondness – it all comes to light in the legendary sequence of an extraordinary fight in the Saxophone Bar. But when their employers announce a truce, both men become redundant. “A Hero never Dies” is not just a fiery action film, with meticulously designed gunfights, but also a reflection on the function of a film hero. To, strongly inspired by the classic films of Kurosawa and Sergio Leone, tells a pastiche story of loyalty and betrayal. The director also looks back to pay homage to the cinema which, in the new reality of postcolonial Hong Kong, no longer exists. Marcin Krasnowolski

B O H A T E R

U M I E R A

N N I I G E D Y


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 30

Fresh Wave - nowe kino z Hongkongu Fresh Wave – New Hong Kong Cinema

Zestaw najlepszych krótkich metraży najmłodszego pokolenia filmowców z Hongkongu, wybranych spośród laureatów projektu Fresh Wave, realizowanego od 2005 roku, pod patronatem Johnniego To i Hong Kong Arts Development Council. Wybrane spośród zgłoszeń propozycje otrzymują dofinansowanie i opiekę mistrzowską, a zrealizowane filmy biorą udział w corocznym konkursie, który jest swego rodzaju barometrem nie tylko tego, co nowe i świeże w kinie, ale także kwestii, które budzą emocje i są obiektem uwagi młodego pokolenia.

Bezsenne ulice On Sleepless Roads, the Sleepless Goes 2012, 21’ nagroda za kreatywność reż./dir.: Isabella Candice Lam; scen./writ.: Isabella Candice Lam; zdj./cin.: Isabella Candice Lam, Charlotte Lam Wai-yan

Dziewczyna taka jak ja Such a Girl Like Me 2012, 15’ wyróżnienie specjalne reż./dir.: Man Uen-ching; scen./writ.: Man Uen-ching; zdj./cin.: Ko Pui-chung

Kierowca nocnej ciężarówki jest świadkiem przestępstwa. Za pościg za bandytą ląduje na komisariacie. Rozważania o obywatelskich obowiązkach i odpowiedzialności rozpływają się w światłach nocnego miasta i hipnotycznej muzyce.

Sum-yin jest doskonałą makijażystką. Nie pracuje jednak w zakładzie kosmetycznym, lecz pogrzebowym. Ukrywa tą informację przed swoim chłopakiem, jednak prawda prędzej czy później musi wyjść na jaw.

A set of the best short films made by the youngest generation of Hong Kong filmmakers, chosen from the winners of the Fresh Wave project. The project was implemented in 2005, with Johnnie To and Hong Kong Arts Development Council as its patrons. The proposals chosen from among the entries receive funding and expert supervision, and the completed films take part in a yearly competition - a barometer of what is new and fresh in the cinema, but also of the issues important for the new generation.

A night truck driver witnesses a crime. The police arrest him for chasing the assailant. The deliberations on civic duties and responsibilities melt away in city lights and the hypnotic music . Boże, szczęść rodzicom God Bless All Parents 2012, 26’ najlepszy scenariusz reż./dir.: Lau Wing-tai; scen./writ.: Lau Wing-tai; zdj./cin: Lai Siu-kwan, Kenneth

Sum-yin is a great make-up artist. But instead of a beauty parlor, she works in a morgue. The woman tries to hide it from her boyfriend, but in the end the truth must be revealed.

Presja na edukację jest w Hongkongu tak silna, że niektóre dzieci zaczynają brać dodatkowe lekcje angielskiego czy muzyki już w wieku 3 lat. Lęk rodziców wykorzystują firmy oferujące pomoce naukowe za bajońskie kwoty. Tragikomiczny film o manipulacji, naiwności i brutalnych regułach kapitalizmu. The educational pressure in Hong Kong is so strong, that some children have special English and music lessons already at the age of three. The parent’s anxieties are used by the companies, offering outrageously expensive learning tools. A tragicomic film about manipulation, naivety, and the brutal capitalism.

czwartek 07.11, 17:00 Kino Muranów niedziela 10 XI, Muzeum Woli 16:00 - zestaw CZŁOWIEK, 19:00 -zestaw MIASTO

Epilepsja Epilepsy 2011, 21’ najlepszy film reż./dir.: Lee Kai-ho; scen./writ.: Sit Pui-yan; zdj./cin.: Or Man-chun Eksperymentalna forma, precyzyjnie budowane kadry i mały samotny chłopiec w zimnej, przerażającej szkolnej instytucji. Mocna poetyka, która polskim widzom może kojarzyć się z produkcjami Wojciecha Wiszniewskiego. An experimental form, the precisely composed shots, and a small, lonely boy in a cold, terrifying school institution. A powerful poetics, which the Polish audience can associate with the works of Wojciech Wiszniewski.

Kółko na klucze The Key Chain 2010, 20’ reż./dir.: Chan Wai-man; scen./writ.: Man Pui Hing; zdj./cin.: Cheung Wai Yip Bilal, mały hinduski chłopiec, robi dla taty papierowe kółko na klucze, jednak to zbyt szybko się rozpada. Szuka więc sposobu, by zdobyć prawdziwe, metalowe. Urokliwa historia odsyłająca do kina irańskiego z dziecięcym bohaterem w centrum uwagi. Bilal, a small Indian boy, makes a paper keychain for his father, but it soon falls apart. He tries to find a way to make a real, metal one. A charming story, reminiscent of Iranian cinema, with a child protagonist in the center of attention. Kwiaty afazji Flowers with Aphasia 2012, 29’ nagroda główna, najlepszy film reż./dir.: Li Sum-yuet; scen./writ.: Li Sum-yuet; zdj./cin.: Wong Fei-pang Sprzedawca kwiatów i chłopiec, który zamawia u niego pogrzebową wiązankę z ulubionych żółtych kwiatów. Subtelna i melancholijna historia, rozgrywająca się pomiędzy słowami. Poruszająca fabuła, uderzające obrazy, budująca klimat muzyka. A flower salesman, and a boy who orders a funeral composition made of his favorite, yellow flowers. A subtle, melancholic picture, taking place in-between the words. A touching story, striking images, and the music crating the film’s atmosphere.


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 32

F R E S H Maleństwo The Little One 2012, 29’ nagroda za kreatywność reż., scen., zdj. / dir., writ., cin.: Tam Wai-ching Przyrodni brat i siostra, wychowywani przez agresywnego ojca i nieobecną matkę, jedyny ratunek znajdują w sobie nawzajem. Historia o miłości, przemocy, pożądaniu opowiedziana z wykorzystaniem intrygującej pracy kamery. A boy and his step-sister, raised by an aggressive father and an absent mother, are the only salvation for each other. A story of love, violence, and desire, told with the use of intriguing camerawork. Nici Sew

Oaza Oasis 2012, 29’ wyróżnienie specjalne reż./dir. Lam Sum; scen./writ.: Lam Sum, Mok Bik-yu, Kim Kwok; zdj./cin.: Chan Ka-shun, Benny Młoda aspirująca malarka wprowadza się do wieloosobowego mieszkania, enklawy artystów i muzyków. Dorywcze prace, niezadowolenie z rządu, frustracje wkraczania w dorosłość zderzają się z energią twórczego działania, radością czerpaną z niezależności i nadziejami na przyszłość. A young aspiring painter moves into a collective apartment, a dwelling of artists and musicians. Temporary jobs, dissatisfaction with the authorities, and adolescent frustrations meet the creative energy, the joy of independence and the hopes for the future.

2011, 27’ reż/dir.: Li Yin-fung; scen./writ.: Li Yin-fung; zdj./cin.: Chan Chun-lung

Wciąż na kładce Still On The Bridge

2011, 30’ Babcia zaniepokojona dziwną pasją wnuczki: dziewczy- wyróżnienie specjalne na przebiera się za postaci z japońskich anime. Między- reż./dir.: Leung Pak-ho; scen./writ.: Leung Pak-ho; pokoleniowa i międzykulturowa komedia omyłek, zdj./cin.:Yuen Kwun-chiu z kolorową subkulturą w tle. Bez względu na pogodę i reprymendy policji, bohater trwa na A grandmother is concerned about her granddaughter’s swoim miejscu na kładce, sprzedając słodycze z przenośnego unusual hobby – the girl dresses up as characters from wózka. Ciepły, lecz pozbawiony fałszywego sentymentalizmu Japanese anime. An inter-cultural and inter-genera- portret reprezentanta zagrożonego gatunku, próbującego tional comedy of errors, with a colorful subculture in przetrwać w nowoczesnym środowisku. the background. No matter the weather and the police reprimands, the protagonist stands on his place on the bridge, selling sweets from a cart. A warm, but not falsely sentimental portrait of a representative of an endangered species, trying to survive in the modern environment.

W A V E


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Fulltime Killer

Chuen jik sat sau / Fulltime Killer Hongkong / Hong Kong 2001, 102’ jęz./lang.: kantoński, mandaryński, japoński, angielski / Cantonese, Mandarin, Japanese, English reż./dir.: Johnnie To, Wai Ka-fai scen./writ.: Wai Ka-fai i Joey O’Bryan na podst. powieści Edmonda Panga zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: David M. Richardson muz./mus.: Guy Zerafa, Alex Khaskin obsada/cast: Andy Lau, Takashi Sorimachi, Kelly Lin, Simon Yam Wai Ka-fai – scenarzysta, reżyser, producent. Stały współpracownik Johnniego To i współzałożyciel studia produkcyjnego Milkyway Image. Wai Ka-fai – writer, director, producer. Best known for his frequent collaborations with Johnnie To, with whom he formed Milkyway Image film studio.

34 Wybrana filmografia / Selected filmography: 1996 Woh ping faan dim / Peace Hotel 1997 Jat go zi tau di daan sang / Too Many Ways To Be Number One 2002 Ngo joh ngan gin do gwai / My Left Eye Sees Ghosts 2006 Jui oi nui yun kau muk kong / The Shopaholics 2009 Joi sun ho / Written By

Najbardziej międzynarodowy film Johnniego To, którego akcja rzuca bohaterów po różnych zakątkach dalekowschodniej Azji. Japończyk O jest najlepszym płatnym zabójcą na kontynencie. Zdyscyplinowany i nieuchwytny, realizuje kolejne zlecenia, nie zostawiając po sobie śladów ani świadków. Pewnego dnia w jego życie wkracza Lok, miłośnik filmów akcji. Lok rzuca O wyzwanie, chcąc przejąć od niego prymat w rankingu zabójców oraz piękną kobietę, Tajwankę Chin. Konfrontacja między zabójcami może pozostawić na placu boju tylko jednego z nich. Kierowany do panazjatyckiej publiczności, z dialogami w wielu językach, „Fulltime Killer” jest utkany z odniesień do klasyki światowego kina akcji, z obowiązkową strzelaniną w sercu betonowego Hongkongu. To swobodnie bawi sie opowiadaniem, zmieniając narratorów i niepokojąco zderzając skrajne emocje. Brutalny i liryczny, oryginalny i pełen autotematycznych klisz, oszczędny z powodu ograniczonego budżetu, a jednocześnie pełen rozmachu, „Fulltime Killer” to godny kontynuator najlepszych tradycji hongkońskiego kina akcji. The most international of Johnnie To’s films – the action throws the characters all over East Asia. The Japanese, O, is the best assassin on the continent. Disciplined and elusive, he eliminates targets without leaving any traces or witnesses. One day he meets Lok, an enthusiast of action cinema. He challenges O, hoping to take over the master’s place in the world of contract killers, along with the beautiful Taiwanese, Chin. Only one of them can survive their final encounter. Directed at the pan-Asian audience, with multilingual dialogues, “Fulltime Killer” is woven with allusions to classic action cinema, with a mandatory gunfight in the heart of the concrete Hong Kong. To plays with story-telling, changing the narrators and using disquieting clashes of strong emotions. Brutal and lyrical, original and full of clichés, limited by modest budget, and yet made on a spectacular scale - “Fulltime Killer” is a proud heir of the best traditions of the Hong Kong cinema. Marcin Krasnowolski

środa 06.11, 17:00 Kino Muranów NOC Z JOHNNIEM TO sobota 09.11, 20:30 Kino Luna niedziela 17.11, 20:15 Koszalin, Kino Kryterium

F F U UL L L L TI TM I E MK E LI L

K E R I L L E R


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 36

Isabella

Yi sa bui lai / Isabella Hongkong / Hong Kong 2006, 91’ jęz./lang.: kantoński / Cantonese reż./dir.: Pang Ho-cheung scen./writ.: Pang Ho-cheung, Kearen Pang, Derek Tsang, Jimmy Wan zdj./cin.: Charlie Lam mont./edit.: Wenders Li muz./mus.: Peter Kam obsada/cast: Chapman To, Isabella Leong, Anthony Wong, Josie Ho nagrody/awards: MFF w Berlinie 2006 - Srebrny Niedźwiedź dla najlepszej muzyki, Hong Kong Film Award 2007 dla najlepszej muzyki Pang Ho-cheung (ur. 1973, Hongkong) - pisarz, dramaturg, aktor i reżyser. Studiował na Tajwanie. Filmy zaczął kręcić już jako nastolatek, dziś ma ich na koncie kilkanaście. Laureat licznych nagród. Jego powieść „Fultime Killer” została przeniesiona na ekran przez Johnniego To. Pracuje dla radia i telewizji. Pisze słuchowiska i felietony do gazet. Pang Ho-cheung (born 1973, Hong Kong) – novelist, playwright, actor and director. He started making films as a teenager, and shot almost a dozen since, receiving numerous awards. He studied in Taiwan, now works for the television, and writes for the radio and newspapers. A movie based on his novel “Fulltime Killer” was directed by Johnnie To.

Wybrana filmografia / Selected filmography: 2001 You Shoot, I Shoot / Maai hung paak yan 2006 Isabella / Yi sa bui lai 2007 Exodus / Cheut ai kup gei 2010 Love in the Buff / Chi ming yu chun giu 2012 Vulgaria

Wczesny film reżysera „Vulgarii”, zrealizowany pod wpływem promieniującego w tym czasie stylu Wonga Kar-waia i jego scenografa, Williama Changa. Akcja rozgrywa się w Makau, portugalskiej kolonii o złej sławie, na chwilę przed jej przejęciem przez Chiny. W obrazie miasta dominują zieleń i bursztynowy odcień żółci. Znaczona malowniczymi zaciekami, rozsypująca się w monsunowym klimacie, kolonialna architektura stanowi tło dla podejrzanych interesów, hazardu i miłosnych przygód. W podobnej scenerii trudno grać rolę niewiniątka nie jest nim osierocona, milcząca 18-latka. Przesiaduje w nocnych klubach, szukając ojca, którego nigdy nie poznała. Podobno jest nim szemrany gliniarz, kiedyś uciekł przed odpowiedzialnością i nigdy się nie ustatkował. Zdeterminowana dziewczyna obudzi w nim wspomnienia i popchnie w kierunku, którego sam nigdy by nie wybrał. W roli ojca wystąpił ulubiony aktor reżysera, Chapman To, córkę zagrała gwiazda Canto Pop, Isabella Leong. W finale zabrzmi fado i na koszulę pociekną łzy. An early film by the director of ”Vulgaria”, made under the influence of the radiant style of Wong Kar-wai and his set designer, William Cheng. It is set in Makau, a Portuguese colony with a bad reputation, just before its takeover by China. The image of the city is dominated by greens and amber yellows. The colonial architecture, with picturesque damp patches, slowly falling apart in the monsoon climate, is the background for obscure dealings, gambling, and love affairs. It is hard to play innocent in such scenery – the silent, 18 year-old orphan is surely not trying to. She sits around in night clubs, looking for the father she has never met. Allegedly, it is the dodgy cop, who once flew away from responsibility and never settled down. The determined girl will bring back his memories and push him in a direction he himself would never choose. The father is played by the director’s favorite actor, Chapman To, and the daughter by a star of Canto Pop, Isabella Leong. In the finale, Fado will play and tears will trickle down on a shirt. Agnieszka Szeffel

niedziela 10.11, 16:15 Kino Luna

I S A B E L L A


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Kartel

Du zhan / Drug War Chiny, Hongkong / China, Hong Kong 2012, 107’ jęz./lang.: mandaryński, kantoński / Mandarin, Cantonese reż./dir.: Johnnie To scen./writ.: Wai Ka-fai, Yau Nai-hoi, Ryker Chan, Yu Xi zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: Allen Leung, David M. Richardson muz./mus.: Xavier Jamaux obsada/cast: Louis Koo, Sun Honglei, Huang Yi

„Zgodnie z chińskim prawem, za wyprodukowanie 50 gramów amfetaminy grozi ci kara śmierci” mówi kapitan Zhang do schwytanego producenta narkotyków Timmy’ego Choia. Choi decyduje się na współpracę - jeżeli wystawi potężną siatkę producentów i handlarzy nielegalnych substancji, ocali życie. Zaczyna się skomplikowana akcja brygady antynarkotykowej, podczas której nie ma czasu nawet na chwilę snu. Pierwszy sensacyjny film Johnniego To zrealizowany w Chinach różni sie znacznie od jego hongkońskich osiągnięć. Wizualne szaleństwo zastąpione zostaje brudnym realizmem i chwilami niemalże dokumentalnymi zdjęciami. Skąpane w chłodnych barwach Chiny to w „Kartelu” kraj olbrzymich kontrastów. Są tutaj luksusowe hotele, szybka kolej i eleganckie kluby nocne, ale także szare pejzaże i nielegalne fabryki narkotyków, w których pracują głuchoniemi. Porównywany przez zachodnich krytyków do „Francuskiego łącznika”, „Kartel” udowadnia, że nawet pracując pod okiem chińskich cenzorów, To potrafi zachować swoją tożsamość i jest jednym z najlepszych współczesnych twórców kina akcji.

38

“According to the Chinese law, producing 50 grams of amphetamine is punishable by death” says captain Zhang to a captured drug producer, Timmy Choi. Choi decides to cooperate – if he exposes the powerful network of producers and dealers of illegal substances, he will save his life. When the complicated operation of the drug squad begins, there is no time for a moment of sleep. Johnnie To’s first action film made in China is remarkably different from his Hong Kong productions. The visual madness gives way to a grimy realism and almost documentary-like cinematography. In “Drug War” the cold-colored China is a land of enormous contrasts, with luxurious hotels, fast trains, and glamorous night clubs, as well as gray landscapes and illegal drug factories with deaf and dumb workers.

poniedziałek 04.11, 20:00 Kino Luna niedziela 10.11 19:00 Kino Muranów

“Drug War”, compared by the western critics to “French Connection”, is a proof that even under the close surveillance of the Chinese censors, To is able to maintain his identity and continue to be one of the best contemporary directors of action cinema. Marcin Krasnowolski

K A R T E L


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Kieszonkowcy

Man jeuk / Sparrow Hongkong / Hong Kong 2008, 87’ jęz./lang.: kantoński, mandaryński / Cantonese, Mandarin reż./dir.: Johnnie To scen./writ.: Chan Kin-chung, Fung Chi-keung zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: David M. Richardson muz./mus.: Xavier Jamaux, Fred Avril obsada/cast: Simon Yam, Kelly Lin, Lam Ka-tung, Law Wing-cheong nagrody/awards: Berlin IFF 2008 – nominacja do Złotego Niedźwiedzia, Hong Kong Film Critics Society Awards 2009 – wyróżnienie specjalne

Nad tym lekkim i eleganckim filmem, właściwie pozbawionym przemocy, Johnnie To pracował przez trzy lata, pomiędzy innymi projektami. Odnaleźć w nim można echa starego francuskiego kina i amerykańskich musicali; jazzująca muzyka buduje senną atmosferę tajemnicy i niedopowiedzenia. Bohaterowie to czwórka złodziei (nazwa ptaka z oryginalnego tytułu oznacza w kantońskim slangu kieszonkowca), z baletowym wdziękiem okradających przechodniów. Na ich czele stoi Kei, który po godzinach robi czarnobiałe zdjęcia na ulicach wyjątkowo wyciszonego tu Hongkongu. Funkcjonowanie tej zgranej grupy ulegnie zmianie, gdy każdy z osobna pozna piękną femme fatale, Chun Lei. Jest ona związana z panem Fu, legendarnym kieszonkowcem, a jej intencje nie są jasne. To jest mistrzem w inscenizowaniu zapadających w pamięć sekwencji i „Kieszonkowcy” są najlepszym na to dowodem. Finałowa rozgrywka, rozegrana w deszczu, z parasolami zamiast pistoletów, urzeka pięknem i przywodzi na myśl filmy Wong Kar-waia. „Kieszonkowcy” ujawniają liryczną stronę Johnniego To i przypominają, jak magicznym doświadczeniem potrafi być kino.

40

Johnnie To worked on this light, elegant film, virtually devoid of violence, for over 3 years, between his other projects. The picture bears traces of old French cinema and American musicals, with jazzy music creating a dreamy atmosphere of ambiguity and mystery. The protagonists are four thieves (the Cantonese word for sparrow also means a pickpocket), who steal from people with ballet-like grace. After work, the group leader, Kei, makes black-and-white photographs on the streets of a surprisingly peaceful Hong Kong. This harmonious team will hit the rocky waters when each of them meets Chun Lei, a beautiful femme fatale. Lei is associated with Mr. Fu, a legendary pickpocket, and her intentions are unclear.

piątek 08.11, 16:30 Kino Luna NOC Z JOHNNIEM TO sobota 09.11, 20:30 Kino Luna

To masterfully stages memorable film sequences, and “Sparrow” is the best proof of his talent. The beauty of the final duel, fought in the rain, with umbrellas instead of guns,is captivating, bringing to mind the works of Wong Kar-wai. “Sparrow” reveals the lyrical side of Johnnie To, reminding us that cinema can be a truly magical experience. Marcin Krasnowolski

K I E S Z O N K O W C Y


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 42

N O C

Noc i mgła

Tin shui wai dik ye yu mo / Night and Fog Hongkong / Hong Kong 2009, 122’

I

jęz./lang.: kantoński, mandaryński / Cantonese, Mandarin reż./dir.: Ann Hui scen./writ.: Cheung King-wai, Alex Law zdję./cin.: Charlie Lam mont./edit.: Kwong Chi-leung muz./mus.: Chan Si-lok obsada/cast: Simon Yam, Jingchu Zhang, Amy Chum

„Noc i mgłę” otwiera krajobraz po krwawej zbrodni. Mężczyzna zabił swoją żonę i dzieci, a potem śmiertelny cios zadał także sobie. Co pchnęło go do tak desperackiego czynu? Aby odpowiedzieć na to pytanie, Ann Hui cofa się w czasie i odtwarza codzienność zamordowanej rodziny. W pozornie idyllicznym obrazku znajduje liczne pęknięcia: domową przemoc, walkę żony o przetrwanie, terror ze strony męża, dramat samotności w obcym kraju. Przez pryzmat indywidualnej tragedii diagnozuje problem nierówności w relacjach i braku społecznego wsparcia.

Ann Hui (ur. 1947 r., Mandżuria, Chiny) Absolwentka University of Hong Kong i London Film School. Reżyserka, scenarzystka, producentka, aktorka. Jedna z czołowych twórców hongkońskiej nowej fali. Zdobyła uznanie jako autorka filmów poruszających kontrowersyjne społeczne tematy, m.in. w swojej Trylogii Wietnamskiej.

Hui nadała swojemu filmowi tytuł zapożyczony z dokumentu Alaina Resnais z 1955 roku, zawiązując tym samym w fabule głębszą refleksję nad ludzką naturą i jej mrocznymi zakamarkami. „Im bliżej byłam ukończenia filmu, tym mniej wiedziałam o tym, dlaczego mąż zabił żonę. Jego czynu nie dało się wyjaśnić, tak samo, jak zbrodni nazistowskich” – mówiła reżyserka w jednym z wywiadów. „Ta przemoc wydawała mi się irracjonalna, ale także głęboko zakorzeniona w ludzkiej naturze. Ona po prostu tam jest, odporna na próby jakiekolwiek racjonalizacji”.

Ann Hui (born 1947, Manchuria, China) – graduate of the University of Hong Kong and London Film School. Director, screenwriter, actress. One of the leading filmmakers of the Hong Kong New Wave. Praised for works taking up controversial social issues, such as her Vietnam Trilogy. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1990 Ke tu qui hen / Sng of the Exile 1995 Nu ren si shi / Summer Show 1999 Qian yan wan yu / Ordinary Heroes 2003 Yu guanyin / Jade Goddess of Mercy 2011 Proste życie / Tao jie / A Simple Life

“Night and Fog” opens with a scene following a bloody crime. A man killed his wife and children, and then commited suicide. What pushed him to such desperate deed? To answer that question, Ann Hui goes back in time and recreates the everyday reality of the murdered family. The seemingly idyllic picture has many cracks – home abuse, the wife’s struggle for survival, the terrorizing husband, the tragedy of lonelyness in a strange country. Through the perspective of an individual tragedy, the film comments on the issue of inequality in relationships, and the lack of social support. Hui named her film after Alain Resnais’ 1955 documentary, thus enriching the plot with a more profound reflection on human nature and its dark corners. “At the end, I’m not even sure why the husband decided to kill his wife. It’s unexplainable, just like the Nazi brutalities” – the director said in one of the interviews. ”Irrational violence is deeply entrenched at the bottom of human nature. There are aspects of humanity that are simply there, but remain immune to rationalisation.” Urszula Lipińska

niedziela 10.11, 18:30 Kino Luna

M G Ł A


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E 44

Proste życie

Tao jie / A Simple Life Hongkong / Hong Kong 2011, 118’ jęz./lang.: kantoński, mandaryński, angielski / Cantonese, Mandarin, English reż./dir.: Ann Hui scen./writ.: Susan Chan, Lee Yan-iam zdj./cin.: Nelson Yu Lik-wai mont./edit.: Kwong Chi-leung, Manda Wai muz./mus.: Law Wing-fai obsada/cast: Andy Lau, Deannie Yip, Dennis Chan, Sammo Hung Kam-bo nagrody/awards: Wenecja IFF 2011 – najlepsza aktorka, Nagroda Równych Szans, Nagroda Gianni Astrei, Nagroda Nazareno Taddei, Nagroda SIGNIS, Asian Film Awards 2012 – najlepsza aktorka, nagroda publiczności dla najlepszego aktora, Durban IFF 2012 – najlepsza aktorka, FF Paris Cinema 2012 – nagroda publiczności, nagroda jury Ann Hui (ur. 1947 r., Mandżuria, Chiny) Absolwentka University of Hong Kong i London Film School. Reżyserka, scenarzystka, producentka, aktorka. Jedna z czołowych twórców hongkońskiej nowej fali. Zdobyła uznanie jako autorka filmów poruszających kontrowersyjne społeczne tematy, m.in. w swojej Trylogii Wietnamskiej. Ann Hui (born 1947, Manchuria, China) – graduate of the University of Hong Kong and London Film School. Director, screenwriter, actress. One of the leading filmmakers of the Hong Kong New Wave. Praised for works taking up controversial social issues, such as her Vietnam Trilogy. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1983 Tego dnia na plaży / Hai tan de yi tian / That Day, on the Beach 1985 Historia z Tajpej / Cing mei jhu ma / Taipei Story 1986 Terroryści / Kong bu fen zi / The Terrorizers 1996 Ma jiang / Mahjong 2000 I raz i dwa / Yi Yi / A One and a Two poniedziałek 04.11, 19:30 Kino Muranów sobota 09.11, 15:30 Kino Luna

W „Prostym życiu” umiera się w ciszy. Bez skarg na trudy, przez które trzeba było się przebijać w przeszłości, bez szukania winnych. Mozolnie odchodząc, doświadczając bólu odrzucenia i smutku samotności. Główna bohaterka filmu, Ah Tao, umiera z taką dyskrecją, że trudno wręcz powiedzieć, by rozgrywało się to na pierwszym planie „Prostego życia”. Wszystko należy do sfery niedomówienia, przeczuwalnej, nieuchronnie zbliżającej się przyszłości. Pozostaje czymś, o czym nie mówi się głośno. Hui ukazuje to jako rozciągnięty w czasie moment, gdy rzeczywistość przestaje człowieka potrzebować. Gdy nie znajduje już dla niego miejsca i odstawia go na margines, aby w spokoju, poza oczami innych, mógł czekać swych ostatnich dni. Zwyczajną, złożoną z małych powszednich kłopotów potyczkę Ah Tao o godność reżyserka czyni pojedynkiem ważniejszym niż jakikolwiek inny w życiu bohaterki. In “A Simple Life” death is silent. Not complaining about the hardships of the past, not looking for someone to blame. The departure is arduous, filled with the pain of rejection and the sorrow of loneliness. The main character, Ah Tao, dies so discretely, that her passing almost recedes to the background of the story. It belongs to the sphere of understatements, of the palpable, irrevocably approaching future, and remains something not to be talked about loud. The director shows it as a prolonged moment in which reality no longer needs the woman, no longer has a place for her - puts her aside, and sets her aside to live her final days in peace, out of sight. The protagonist’s simple struggle for dignity, made up with small, every-day troubles, is portrayed as something more important than any other fight in her life. Urszula Lipińska

P R O S T E Ż Y C I E


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Running on Karma

Daai zek lou / Running on Karma Hongkong, Chiny / Kong Kong, China 2003, 93’ jęz./lang.: kantoński / Cantonese reż./dir.: Johnnie To, Wai Ka-fai scen./writ.: Wai Ka-fai, Yau Nai-hoi, Au Kin-yee, Yip Tin-shing zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: Law Wing-cheong muz./mus.: Cacine Wong obsada/cast: Andy Lau, Cecilia Cheung, Cheung Siu-fai

Typowa noc hongkońskich stróżów prawa. Jeden oddział rzuca się w pogoń za podejrzanym o brutalne morderstwo Hindusem, który jest tak elastyczny, że potrafi schować się do małej beczki. Inni policjanci usiłują schwytać pracującego w nielegalnym klubie ze striptizem, nienaturalnie umięśnionego Dużego. Duży był w przeszłości mnichem buddyjskim, ale dramatyczne wydarzenia sprawiły, że porzucił mnisie szaty i wyjechał od miasta. Posiada on zdolność widzenia karmy innych i dostrzega, że goniąca go policjantka Lee jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Postanawia ją chronić, ale czy można uciec przed przeznaczeniem? To nie opis jednego z szalonych filmów Takashiego Miike, ale projekt Johnniego To, dowodzący jak bardzo oryginalnym i zaskakującym jest on autorem. „Running on Karma” łączy w sobie wiele gatunków i nastrojów, wymykając się wszelkim porównaniom i próbom szufladkowania oraz czyniąc seans absolutnie unikalnym przeżyciem. W roli głównej Andy Lau, stały współpracownik reżysera, tutaj w nietypowej dla siebie charakteryzacji. It is just another night for the Hong Kong law officers. One unit chases an Indian, a suspect in a brutal murder investigation, so flexible he can fit into a small barrel. Other officers try to catch the unnaturally muscular Big, who works in an illegal strip club. He used to be a Buddhist monk, but some dramatic events made him leave his robe and move to the city. He can see other people’s karma, and notices that Lee, a police officer who chases after him, is in fatal danger. Big decides to protect her, but is it possible to run away from destiny?

46

This is not a description of another crazy film by Takashi Miike, but a project by Johnnie To, which proves that he is a highly original and surprising author. “Running on Karma” combines many genres and moods, and escapes any comparisons or labels, making the screening a truly unique experience. The leading role is played by one of the director’s favorite actors, Andy Lau, in a very unusual characterization. Marcin Krasnowolski wtorek 05.11, 19:00 Kino Muranów

R U N N I N G O N K A R M A


F O C U S H O N G K O N G M I E J S K I E H I S T O R I E

Wybór mafii

Wybór mafii II

Hak se wui/ Election Hongkong / Hong Kong 2005, 100’ jęz./lang.: kantoński, mandaryński / Cantonese, Mandarin reż./dir.: Johnnie To scen./writ.: Yau Nai-hoi, Yip Tin-shing zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: Patrick Tam muz./mus.: Lo Ta-yu obsada/cast: Simon Yam, Tony Leung Ka-fai, Louis Koo nagrody/awards: Hong Kong Film Awards 2006 – najlepszy film, reżyseria, scenariusz; Golden Horse IFF 2006 – najlepszy scenariusz; Hong Kong Film Critics Society Awards – najlepszy film, reżyser; Cannes IFF 2005 – nominacja do Złotej Palmy

Jeden z największych triumfów Johnniego To, film, dzięki któremu zdobył światową sławę, nie tylko za sprawą rekomendacji Quentina Tarantino. „Wybór mafii” to opowieść o wyborach przywódcy triady Wo Shing – potężnej hongkońskiej organizacji przestępczej, mającej w swoich szeregach kilkadziesiąt tysięcy osób. Przeciwko sobie staje dwóch kandydatów – opanowany, skłonny do dialogu Lok i narwany Big D. Rozpoczyna się przeciąganie głosujących na swoją stronę - nie zawsze czystymi metodami. To skupia się na mechanizmach rządzących wyborami odbywającymi się zgodnie z ponad stuletnią tradycją co dwa lata wyborami. Prowadząc hipnotyczną narrację, pokazuje rytuały i zależności pomiędzy poszczególnymi członkami organizacji, a nawet rolę policji w całym procesie. Przesunięcie w stronę realizmu sprawia, że przemoc nie jest tu estetyzowana. Będąc integralnym składnikiem przestępczego świata, co jakiś czas wybucha bez ostrzeżenia, z dużą gwałtownością.

Hak se wui yi wo wai kwai / Election 2 Hongkong / Hong Kong 2006, 92’ jęz./lang.: kantoński, mandaryński / Cantonese, Mandarin reż./dir.: Johnnie To scen./writ.: Yau Nai-hoi, Yip Tin-shing zdj./cin.: Cheng Siu-keung mont./edit.: Law Wing-cheong, Jeff Cheung muz./mus.: Robert Ellis-Geiger obsada/cast: Simon Yam, Louis Koo, Nick Cheung nagrody/awards: Hong Kong Film Critics Society Awards 2007 – najlepszy film

Two years have passed since the events of the first part of the film. The Wo Shing triad is preparing for the next election. The outgoing leader cannot resist the temptation to influence the voters and be reelected, despite the oneterm tradition.

One of Johnnie To’s greatest triumphs – a film which brought him international fame, and not only because of Quentin Tarantino’s recommendations. It is a story of electing a leader of Wo Shing triada, a powerful Hong Kong criminal organization, with thousands of people in its ranks. Two candidates, the calm dialogue-oriented Lok, and the hot-headed Big D., run against each other. Both struggle to pull voters to their side, and their methods are rarely clean and fair.

The newly emerging player is Jimmy Lee – a young, talented member of the organization thriving in… producing and selling pirate DVDs with pornograpy. He is more of a businessman thana criminal. The organization interests him as long as it helps him with his illegal dealings. When they are threatened, Jimmy will go to any lengths to win the election.

To focuses on the mechanisms of the elections, which are held every two years, according to over a century-long tradition. Using a hypnotic narration, he shows the rituals and interdependences between the members of the triad, and the role of the police in the whole process. The shift towards realism prevents the violence from being aestheticized. It is an integral part of the criminal world, and at times it bursts out violently, without warning. niedziela 10.11, 21:00 Kino Muranów

In 2005 “Election” received an award for the best Hong Kong film. Now, 8 years later, it is alreadya part of the very canon of gangster cinema. Marcin Krasnowolski

Na nowego gracza wyrasta Jimmy Lee – młody, zdolny członek organizacji, odnoszący sukcesy... w produkcji i sprzedaży pirackich dvd z filmami porno. Jest on bardziej biznesmenem niż przestępcą. Organizacja interesuje go tak długo, dopóki pomaga mu w prowadzeniu interesów. Kiedy te są zagrożone, Jimmy zrobi wszystko, aby wygrać wybory. Skąpana w przemocy druga odsłona „Wyboru mafii” jest filmem jeszcze lepszym i dojrzalszym, a także znacznie bardziej przygnębiającym. Zarysowując związki świata przestępczego z biznesem, To pokazuje, jak oparte na tradycji triady muszą ewoluować, aby odnaleźć się w zmieniającym się gwałtownie otoczeniu. Ukazuje także wpływ chińskich polityków na strukturę hongkońskich organizacji.

W roku 2005 „Wybór mafii” zdobył nagrodę dla najlepszego hongkońskiego filmu. 8 lat później zaliczyć go należy do kanonu światowego kina gangsterskiego.

48

Minęły dwa lata od wydarzeń z pierwszej części filmu. Triada Wo Shing przygotowuje się do kolejnych wyborów. Kończący swoją kadencję przewodniczący nie może oprzeć się pokusie wpłynięcia na głosujących tak, aby wybrali go ponownie, mimo że jest to sprzeczne z tradycją.

niedziela 10.11, 21:00 Kino Muranów

The violent sequel of “Election” is even better and more mature, but also far more disheartening. Outlying the connections between the worlds of organized crime and business, To shows how the traditional triads have to evolve to find their place in the fast-changing surroundings. He also shows the influence of Chinese politicians on the structures of the Hong Kong organizations. Marcin Krasnowolski


T E T S U Y A N A K A S H I M A

50

Tetsuya Nakashima: kalejdoskop odmienności Gdybyśmy chcieli umieścić Tetsuyę Nakashimę na kinematograficznej mapie, znalazłby się prawdopodobnie gdzieś na przecięciu współrzędnych wyznaczonych przez kino Almodóvara, Jeuneta i Mizoguchiego. Trudno pozostać obojętnym na taki wygibas czasoprzestrzeni. Filmy japońskiego twórcy budzą skrajne emocje: zachwycają i drażnią, uwodzą i odrzucają. Nakashima był jednym z pierwszych reżyserow, którzy do kina trafili z pola reklamy i wykorzystywali zdobyte tam doświadczenie do manipulowania językiem filmowym. Praca nad małymi formami uczy formalnej dyscypliny, kondensowania znaczeń i sprawnego posługiwania się konwencjami. Nakashima sztukę takiego żonglowania opanował do perfekcji, czego doskonałym dowodem jest „Żywot Matsuko” (Kiraware Matsuko no isshô, 2006) – udaje mu się też nie popaść w schematyzm i uniknąć przerostu formy nad treścią. Jego filmy są spektakularne wizualnie, a zarazem przejmujące i prowokujące do myślenia. Jak pisze specjalistka od japońskiej popkultury, Helen McCarthy, w jego filmach „kwestie krańcowo mroczne pojawiają się owinięte w kolorowe bibułki, wśród fal wizualnego cukru, w którym ukrywa się mocno uzależniająca substancja. Jak dziecko obracające kalejdoskop, Nakashima miesza z pozoru przypadkowe barwy, światła i obrazy, budując dzięki nim coś głębszego niż linearną narrację”. Swój pierwszy film, „Forgetting the Words” („Hanoji wasurete”) zrealizował w czasie studiów. 63-minutowa produkcja w 1982 roku przyjęta została na cieszący się uznaniem Pia Film Festival, który pomógł też potem zaistnieć takim twórcom jak Shinya Tsukamoto, Sion Sono czy Naoko Ogigami. Po studiach Nakashima zaczął jednak pracę w agencji Nihon Tennenshoku Eiga, gdzie przez kilka lat tworzył popularne filmy reklamowe – a kto choć raz zetknął się z fenomenem japońskiej poetyki tego gatunku wie doskonale, że są to rzeczy niezwykłe. Musi być dynamicznie, słodko, kolorowo, z dużą dawką absurdalnego humoru. I śpiewających fasolek, czy czegoś równie kawaii.

W 1988 Nakashima wyreżyserował część nowelowego filmu „Bakayaro! I’m Plenty Mad” (wraz z Eriko Watanabe, Takahito Harą i Yukihiko Tsutsumi), jednak na pełnometrażowy debiut trzeba było czekać do 1997 roku, kiedy powstało „Beztroskie lato” („Natsu jikan no otonatachi”), historia o chłopcu, który umie nieźle rysować, ale nie daje sobie rady z podnoszeniem na drążku. Prosta historia – o dorastaniu, o rodzinie toczy się niespiesznie, ale najbardziej zwyczajne sytuacje mają często nieoczekiwaną puentę (lub nieoczekiwany jej brak). Nakashima bierze się za kino spod znaku Ozu i wpuszcza w nie dużo świeżego powietrza. Patos zastępuje ironia, ale celność i wnikliwość obserwacji nie ustępują dziełom klasyka. W podobnym tonie utrzymana jest także „Piękna niedziela” („Beautiful Sunday”, 1998), ukazująca sceny z życia (nie) typowych mieszkańców niewielkiej kamienicy. Mała czarnoskóra dziewczynka skrzętnie podliczająca w notesie akty znęcania się nad nią koleżanek, znudzone sobą młode małżeństwo, staruszka, która codziennie w samo południe wydaje z siebie przeciągły krzyk („by wszyscy wiedzieli, że jeszcze żyję”). Oraz kamera, bezstronny obserwator, śledzący ich irytujące, zabawne, czasem dziwaczne rytuały. Nie ma tu wizualnych fajerwerków, ale po raz pierwszy tak mocno zarysowuje się podstawowy dla twórczości Nakashimy wątek: życie bohaterów, którzy wypadli lub z własnej woli wypisali się ze społeczeństwa. Nie tworzą mieszczańskich rodzin, w których japońskim zwyczajem mężczyzna znika na cały dzień w dobrze płatnej biurowej pracy, a jego schludnie ubrana żona zajmuje się edukacją dzieci i domem. Lata dziewięćdziesiąte w Japonii to moment opadania krzywej gwałtownego ekonomicznego wzrostu: kto się nie załapał, nie wskoczy już tak łatwo do shinkansena biznes klasy. A reżysera nie interesują ludzie sukcesu, których tak chętnie pokazuje mainstreamowe japońskie kino. Okrzyk ganbare! będący zachętą do wysiłku, ciężkiej pracy nad samodoskonaleniem i dążeniem do (pożytecznego społecznie) celu, towarzyszy każdemu Japończykowi od momentu, gdy rozpocznie naukę cyferek w przedszkolu, aż po gimnastykę dla seniorów w tokijskich parkach. Nakashima przygląda się tym, którzy w entuzjastycznym zbiorowym staraniu nie biorą udziału – a raczej definiują je na własny, dalece oryginalny sposób. Jeśli posłużyć się szeroką definicją tego pojęcia, możemy go śmiało uznać za twórcę kina queer, celebrującego wszelką odmienność i odstępstwo od normy.

Takim właśnie filmem jest „Kamikaze Girls” („Shimotsuma monogatari”, 2004) – wizualnymajstersztyk, który przyniósł twórcy szczytowe miejsca w box office’ach i uwielbienie fanów. Czerpiąc garściami z japońskiej popkultury, estetyki teledysków, reklam i anime, Nakashima stworzył paradoksalnie kameralną opowieść o dorastaniu, przyjaźni, a przede wszystkim – dążeniu do indywidualności. W ciągu pierwszych minut filmu oglądamy wypadek motorowy w slow-motion, przenosimy się do rokokowej Francji i poznajemy historię życia głównej bohaterki od momentu poczęcia. Momoko chce żyć w bajce, a to, że mieszka z ojcemnieudacznikiem na japońskiej prowincji nie jest dla niej żadną przeszkodą. Odmawia uczestnictwa w przeciętności: konstruuje swój świat z różowych falbanek, ręcznie haftowanych sukienek i koronkowych kapelusików. W lokalnym barze pije czekoladę z pianką i słucha Straussa, z pełną świadomością wybierając samotność i niezrozumienie. Jej (nieoczekiwana) przyjaciółka, Ichigo, to z kolei przedstawicielka subkultury motorowej, aspirujący żeński Easy Rider. Dzieli je wszystko, łączy – jak się okaże – pragnienie niezależności: motorowo-samurajski płaszcz Ichigo i różowe falbanki Momoko są taką samą deklaracją buntu.

w edukacyjnym i korporacyjnym wyścigu, Japonki mają możliwość większego niż mężczyźni uczestniczenia i tworzenia kultury. Nigdzie indziej na świecie nie powstało tyle dziewczęcych subkultur: „lolicie” wcielenie Momoko należy do jednej z nich. Inność kobiety w męskocentrycznym społeczeństwie i subkulturowa inność z wyboru wzmacniają się tu i uzupełniają wzajemnie.

Nakashima nie gloryfikuje swojej bohaterki, a jej przyszłość niekoniecznie jawi się świetliście – odmienność ma swoje konsekwencje i Momoko jest ich świadoma. Kolejny film Nakashimy można traktować w pewnym wymiarze jak przedstawienie jej dalszych losów. Tytułowa bohaterka Żywotu Matsuko ma równie wyidealizowaną wizję rzeczywistości, choć jej celem nie jest samotność i niezależność lecz dokładnie odwrotnie: miłość i udany związek. Ignorowana w dzieciństwie przez ojca, zajętego jej ciężko chorą młodszą siostrą, w dorosłym życiu poszukuje akceptacji i kogoś, kto by ją pokochał – a każdy sygnał zainteresowania wyzwala w niej fantazję o doskonałym szczęściu. Jej historię poznajemy jednak z perspektywy bratanka, który po śmierci opuszczonej przez wszystkich, biednej i zapuszczonej ciotki rekonstruuje przedziwne koleje jej życia. To musicalowa wersja Amelii w krzywym zwierciadle: magiczna, rozczulająca i przykra równocześnie. Estetyka opery mydlanej i marzenia o księciu z bajki Film wszedł na ekrany w skromnej ilości 40 kopii, (oraz gotowaniu mu obiadów w pastelowej kuchni niczym jednak fama o jego wstrząsającej formie w niedługim z amerykańskich reklam z lat pięćdziesiątych) przeplatają czasie wymusiła na dystrybutorach wypuszczenie się z drastycznymi obrazami przemocy w związku i więkolejnej setki. Nakashima otrzymał za jego reżyserię ziennym protest-songiem przywodzącym na myśl „Chicago” nagrodę na festiwalu w Yokohamie, a Shimotsuma – (2002). Udręczona, wykorzystywana, niesprawiedliwie trakmiejsce akcji i przyczółek większej miejscowości – towana Matsuko ma też wiele z tytułowej bohaterki „Życia została umieszczona na oficjalnych mapach. Jasper Oharu” Mizoguchiego. Ilość emocjonalnych i fizycznych Sharp porównał Kamikaze Girls do tarantinowskiego nadużyć, jakie dotykają bohaterkę, sprawiła, że mimo cukierKill Billa przefiltrowanego przez różowe mangi dla kowej otoczki film miał problemy z dystrybucją w Stanach nastolatek. Żonglowanie gatunkami, zabawa kiczem Zjednoczonych. Część krytyków uznała, że taki sposób przedi ogólne wizualne rozpasanie nie umniejszają jednak stawienia przemocy wobec kobiet jest niedopuszczalny. Tymwagi psychologicznej i społecznej osi filmu. To pierw- czasem Nakashima wykorzystuje groteskę i przerysowanie szy obraz Nakashimy stawiający w centrum kobietę nie po to, by dostarczyć widzowi pustej rozrywki, ale – co stanie się od tej pory regułą. A miejsce kobiety by tym mocniej zarysować kontrast pomiędzy wyobrażeniami, w niekwestionowanie patriarchalnym społeczeństwie jakie tworzy Matsuko, a rzeczywistością. Przemoc i odrzuceJaponii jest szczególne – z jednej strony ich rola nie są równocześnie źródłem jej fantazji i ich skutkiem: bohażyciowa ma się sprowadzać do macierzyństwa, opieki terka ucieka w marzenia i pod ich wpływem jeszcze nad innymi i uległości, z drugiej – nie uczestniczące bardziej wikła się w opresyjne relacje. Wrażliwy widz


T E T S U Y A N A K A S H I M A

52

znajduje się zaś na emocjonalnym rollercoasterze: lukrowane obrazy wywołują uśmiech, który nieodmiennie zastyga na ustach ustępując uczuciu zgrozy. Pogłębianym przez fakt, że wizje Matsuko utkane są z doskonale nam znanych popkulturowych klisz, które wydają się tak niewinne i urocze.

Masayuki Miyano, 2009), która pod względem formy także wiele zawdzięcza jego stylistyce - choć warto nadmienić, że od czasu Kamikaze Girls tego rodzaju estetyka zyskała na popularności i jest stałym elementem japońskiego kina komercyjnego, z lepszym lub gorszym skutkiem. Być może to rozpowszechnienie barwnego ekscesu było jedną z przyczyn, dla której Nakashima z niego zrezygnował. „Wyznania”(„Kokuhaku, Wątek fantazji jako ucieczki od rzeczywistości powraca 2010) to psychologiczny thriller, utrzymany w minimalistyczw mniej znanej i niedocenianej „Pako i magicznej nych, chłodnych barwach i pozbawiony wizualnych fajerwerków. księdze” („Pako to mah no ehon”, 2008). To film Tym razem reżyser sięgnął po japoński quasi-gatunek, jakim familijny, oparty na sztuce Hirohito Goto. Plejada gwiazd jest historia o dręczeniu uczniów przez rówieśników szkolnych. pojawiających się na ekranie i wizualny przepych To problem, który mocno dotyka japońskie społeczeństwo. zapewniły mu sukces w Japonii, jednak dla międzyna- „Edukacyjne piekło”, wyścig szczurów, ogromna presja, jaka rodowej publiczności okazał się zbyt mroczny i dziwacz- wiąże się ze zdawaniem egzaminów decydujących o dostaniu ny. Dziesięcioletnia Pako trafia do szpitala, zapełnio- się na dobrą uczelnię, mają efekty uboczne w postaci przemonego ekscentrycznymi pacjentami i równie oryginal- cy, jakiej doświadcza coraz większy odsetek uczniów. To nośny nym personelem medycznym. Jest tu opryskliwy sta- temat filmowy i literacki, pozwalający pokazać w skali mikro rzec Onuki, który będzie traktował główną bohaterkę mechanizmy działające w społeczeństwie – a równocześnie dać równie szorstko, jak ojciec Matsuko; jest była dziecię- wyraz lękom japońskiego społeczeństwa przed własną młodzieżą, ca gwiazda, gangster, transwestyta i pięlęgniarka pokoleniem, które w nowej rzeczywistości wykształciło język o wampirycznych skłonnościach. Sama Pako straciła i mentalność niezrozumiałą dla pre-internetowych rodziców. rodziców w wypadku samochodowym i jest ciężko chora, a jej pamięć obejmuje tylko jeden dzień: co rano Nakashima bierze zatem na warsztat popularny, ograny temat – budzi się, myśląc, że są jej urodziny i odkrywa na nowo i znów przewraca go do góry nogami. W „Wyznaniach” nie tylko książkę z bajkami – prezent od matki. Zdecydowanie uczniowie są zagrożeniem dla siebie nawzajem i starszego nie jest to film nadający się dla wytwórni Disneya, pokolenia. To nauczycielka steruje wydarzeniami i w okrutny choć małej Pako uda się ostatecznie skruszyć serce sposób mści się na tych, którzy, jak podejrzewa, doprowadzili Onukiego i odmienić życie szpitala. Tragizm i absurd do śmierci jej dziecka. Oficjalne struktury zawodzą: ona nie jest okraszone są rzecz jasna efektownymi animacjami oparciem dla uczniów, ale też sama nie może liczyć na sprawiei feerią kolorów. W warstwie estetycznej Magicznej dliwość sądu, który chroni nieletnich nawet w wypadku zbrodni księdze bliżej do Gilliama niż Miyazakiego, ale Nakaz premedytacją. W scenie otwierającej informuje klasę, że do shima, podobnie jak genialny japoński animator, nie szkolnego mleka dodała sprawcom krew zakażoną wirusem HIV. waha się przed ukazaniem w swojej baśni mrocznych W ten sposób nie tylko skazuje ich na wydłużoną niepewność co części rzeczywistości. Zło i dobro są równoprawnymi do zarażenia i w perspektywie śmierć, ale też wystawia ich na elementami egzystencji, nie ma gwarancji szczęśliwe- tacy pozostałym członkom klasy – jako naznaczeni i wykluczeni go zakończenia. Dziewczynka, podobnie jak inne boha- są naturalnymi kandydatami na ofiary szkolnej agresji. terki reżysera, z determinacją walczy o swoją wizję rzeczywistości – i znów zamiast sentymentalizmu Reżyser mnoży kolejne stopnie tajemnic i manipulacji – nie ma dostajemy tragikomedię w psychodelicznych barwach. jednoznacznego winowajcy, winni są wszyscy i nikt. Wnikliwie analizuje przemoc, zemstę, relacje ofiary i prześladowcy, więzi Dla równowagi, po filmie kierowanym dla młodszej rodzicielskie, egoizm i obsesję – nie sympatyzując przy tym publiczności Nakashima wyprodukował i napisał sce- z żadną ze stron, nie wydając wyroków, ale też nie pozostawiając nariusz szalonej erotycznej komedii „Lalapipo” (reż. nadziei. Jak napisał recenzent Slate Magazine: „Ogląda się go,

jakby przetaczał się po nas lodowiec: to doświadczenie monumentalne, potężne i krańcowo bolesne”. Najbardziej mroczny film w karierze Nakashimy podbił szturmem box office, zdobył nagrody Japońskiej Akademii Filmowej dla najlepszego filmu, za najlepszą reżyserię, scenariusz i montaż. Doceniony także na międzynarodowych festiwalach, został japońskim kandydatem do Oscara. Miejsce wizualnego nadmiaru zajęła uderzająca muzyka – obok kompozycji i aranżacji Toyohiko Kanahashiego na ścieżce dźwiękowej znalazły się utwory Radiohead i Borisa. Nakashima, mając doświadczenie w reżyserii teledysków, z ambientowych i rockowych uderzeń, aranżacji klasyki i ironicznie wykorzystanych popowych kawałków budował mroczną przestrzeń dźwiękową, wzmacniającą poczucie osaczenia i pogrążania się w szaleństwie. Mimo diametralnej zmiany nastroju, „Wyznania” powracają do wątków obecnych we wcześniejszych filmach: pojawiają się trzy mocne, niestereotypowe kobiece bohaterki (w roli głównej – obsadzona wbrew swojemu wizerunkowi Takako Matsu, japońska odpowiedniczka ciepłej Jennifer Aniston), motyw odrzucenia, wykluczenia i odmienności. W wywiadzie dołączonym do materiałów promocyjnych Kamikaze Girls Nakashima deklarował: „Nie pociągają mnie ci, którzy zawsze mówią »właściwe« rzeczy i uważają, że są »w porządku«. Nie mógłbym się z takimi ludźmi zaprzyjaźnić. Przyciągają mnie osoby, które bluzgają jadem, które mają wyzywające nastawienie albo rzucające się w oczy wady”. W wywiadzie dla Electric Sheep Magazine po premierze „Wyznań” powtórzył: „Fascynują mnie raczej ludzkie błędy niż dobroć. Nie tylko okrucieństwo, ale też słabość, powierzchowność, frywolność – i tak dalej”. Najwyraźniej nie zamierza rezygnować z tej ścieżki: na 2014 rok zapowiadany jest jego kolejny film, „Kawaki” – na podstawie krwawej powieści o ojcu, poszukującym zaginionej córki, który mierzy się nie tylko z kolejnymi szokującymi wynikami śledztwa, ale też ze świadomością, że swoimi działaniami doprowadził do destrukcji własnej rodziny. Jagoda Murczyńska


T E T S U Y A N A K A S H I M A

Beztroskie lato

Natsu jikan no otonatachi / Happy-Go-Lucky Japonia / Japan 1997, 73’ jęz./lang.: japoński / Japanese reż./dir.: Tetsuya Nakashima scen./writ.: Tetsuya Nakashima zdj./cin.: Masakazu Ato muz./mus.: Yôko Kanno obsada/cast: Hidaka Yoshitomo, Nagi Noriko, Hiroko Taguchi, Haki Ishikawa, Rina Komuro nagrody/awards: Bergamo Film Meeting 1999 Silver Rosa Camuna

Takashi ma 10 lat, wybujałą wyobraźnię i całkiem sporo poważnych problemów. Nieźle rysuje, ale na gimnastyce nie radzi sobie z przewrotami na drążku, musi więc po szkole ćwiczyć je do skutku. Jego ojciec spędza całe dni gapiąc się w okno, za którym od czasu do czasu pojawiają się uczennice, dręczące swoją szkolną koleżankę. Starsza sąsiadka próbuje namówić chłopca na pocałunek, ale ten bardziej zainteresowany jest rówieśniczką, choć dziewczynka jeszcze nie ma biustu. Kameralny debiut Nakashimy to historia rodzinna ukazana z perspektywy dziecka, zderzającego się z pierwszymi frustracjami i magiczno-przerażającym okresem dorastania. Reżyser nawiązuje do klasycznego japońskiego kina obyczajowego spod znaku Ozu czy Naruse – podszywa je jednak ironią i surrealistycznym humorem. Ciepła i przewrotna historia zaczyna się jak banalne, nostalgiczne kino familijne, ale bardzo szybko wypada z utartych kolein, prowadząc w stronę absurdalnej groteski, która jest zapowiedzią ekscentryczności kolejnych filmów Nakashimy.

54

Takashi is 10 years old, has a vivid imagination, and many grave problems. He is pretty good at drawing, but he simply cannot do a back pullover around a horizontal bar, and has to practice it after school. His father spends his entire days looking through a window. Outside, school girls appear from time to time, teasing one of their friends. An elderly neighbor tries to talk the boy into kissing her, but he is more interested in a girl his age, even though she doesn’t have breasts yet. Nakashima’s intimate debut is a story of a family, seen through the eyes of a child facing his first frustrations and the magical but terrifying adolescence. The director alludes to the classic Japanese social cinema, such as the works of Ozu or Naruse, but enriches it with some irony and surreal humor. This warm story begins as a banal, nostalgic family film, but soon becomes less conventional and moves towards an absurd grotesque, forecasting the eccentricity of Nakashima’s further works. Jagoda Murczyńska środa 06.11, 19:00 Kino Muranów

B E Z T R O S K I E L A T O


T E T S U Y A N A K A S H I M A

56

Kamikaze Girls

Shimotsuma monogatari / Kamikaze Girls Japonia / Japan 2004, 102’ jęz./lang.: japoński, francuski, angielski / Japanese, French, English reż./dir.: Tetsuya Nakashima scen./writ.: Tetsuya Nakashima na podst. powieści Nobary Takemoto zdj./cin.: Masakazu Ato mont./edit.: Yoshiyuki Koike, Chiaki Toyama muz./mus.: Yôko Kanno production design: Towako Kuwashima obsada/cast: Kyôko Fukada, Anna Tsuchiya, Hiroyuki Miyasako, Sadao Abe, Eko Koike, Shin Yazawa, Hirotarô Honda, Kirin Kiki, Ryôko Shinohara, Yoshinori Okada, Haruo Mizuno nagrody/awards: Yokohama FF 2005 – najlepsza reżyseria, film, aktorka (Kyôko Fukada), debiut aktorski (Anna Tsuchiya), aktorka drugoplanowa (Kirin Kiki); Japanese Professional Movie Award 2005 – najlepszy film i reżyseria; Nagrody Japońskiej Akademii 2005 – najlepszy debiut aktorski (Anna Tsuchiya); Blue Ribbon Award 2005 – najlepszy debiut aktorski (Anna Tsuchiya); Hochi Film Award – najlepszy debiut aktorski (Anna Tsuchiya); Kinema Junpo Award – najlepszy debiut aktorski (Anna Tsuchiya); Udine Far East FF – II nagroda publiczności.

czwartek 07.11, 19:15 Kino Muranów poniedziałek 11.11, 18:00 Kino Muranów

Momoko marzy o życiu z bajki (a dokładniej: bajki o hedonistycznym życiu arystokratów w rokokowej Francji). To, że mieszka z ojcem-nieudacznikiem na japońskiej prowincji, nie jest dla niej specjalną przeszkodą. Odmawia uczestnictwa w kulturze tanich supermarketów i banalnych rozrywek: wybiera słodkie sukienki, koronkowe parasolki i Straussa, słuchanego na różowym iPodzie. Zamęt w jej życie wprowadza pojawienie się Ichigo, nieokrzesanej przedstawicielki motorowej subkultury bosozoku. Dzieli je niemal wszystko – łączy zamiłowanie do niezależności. Kultowy film Nakashimy przyczynił się do popularności dziewczęcej subkultury „gothic lolita” – dziewczyn przebierających się po szkole w wyrafinowane, słodkie ubrania, często ręcznie szyte i pracowicie ozdabiane. W ten – paradoksalny z zachodniego punktu widzenia – sposób buntują się przeciw uniformizacji i sztywnym regułom życia w japońskim społeczeństwie. Film zbuntowany jest także w warstwie formalnej: feeria kolorów, animowane wstawki, teledyskowy montaż i zawrotne tempo. Ironiczny humor i bezkompromisowe prowadzenie narracji budzą skojarzenia z kinem Tarantino – „Kamikaze Girls” to gra z popkulturą w najlepszym wydaniu. Momoko dreams of a fairy tale life (precisely – a hedonistic life of aristocrats in the rococo France). She is not at all discouraged by the fact that she lives with her loser of a father in the Japanese province. She rejects the culture of cheap supermarkets and banal entertainment, and chooses sweet dresses, colorful umbrellas and Strauss, played on a pink iPod. Her life becomes complicated with the appearance of Ichigo, a crude representative of a biker subculture, bosozoku. The two girls have only one thing in common – their love for freedom. Nakashima’s cult film contributed to the popularity of the “gothic Lolita” subculture – girls, who come back from school and put on sweet, elaborate clothes, often hand-made and diligently decorated. In this way, paradoxical from the Western perspective, they rebel against the standardization and the rigid rules of life in the Japanese society. The film also revolts on the formal level, with its blaze of colors, animated inserts, video clip montage, and dizzying speed. The ironic humor and the uncompromising narration brings to mind the works of Tarantino – “Kamikaze Girls” is a play with pop culture at its best. Jagoda Murczyńska

K A M I K A Z E G I R L S


T E T S U Y A N A K A S H I M A

Pako i magiczna księga

Pako to mahô no ehon / Paco and the Magical Book Japonia / Japan 2008, 105’ jęz./lang.: japoński / Japanese reż./dir.: Tetsuya Nakashima scen./writ.: Tetsuya Nakashima i Nobuhiro Monma na podst. sztuki Hirohito Goto zdj./cin.: Shôichi Atô, Atsushi Ozawa mont./edit.: Yoshiyuki Koike muz./mus.: Gabriele Roberto art direction: Towako Kuwashima obsada/cast: Kôji Yakusho, Ayaka Wilson, Satoshi Tsumabuki, Anna Tsuchiya, Sadao Abe, Ryo Kase, Eiko Koike, Gekidan Hitori, Yakaya Yamauchi, Jun Kunimura, Takaya Kamikawa nagrody/awards: Nagrody Japońskiej Akademii 2009 – najlepsza scenografia, najlepszy debiut aktorski; Fant-Asia FF 2009 - L’Écran Fantastique Award

58

10-letnia Pako trafia do niezwykłego szpitala, wyglądającego jak spełnienie marzeń Szalonego Kapelusznika. Jego barwne komnaty zamieszkuje grupa ekstrawaganckich pacjentów i równie niezwykły personel. Jedna z pielęgniarek ma skłonności wampiryczne, druga – kolekcję tatuaży; leczy się tu gangster, były młodzieżowy gwiazdor pogrążony w depresji, uroczy transwestyta i ponury starzec Onuki. Każdy skrywa mroczne tajemnice, a sama bohaterka cierpi na ponurą przypadłość: pamięta tylko bieżący dzień. Swoją upartą radością i niezmąconym optymizmem podbija serca współpacjentów i widzów (od debiutującej w tej roli Ayaki Wilson trudno oderwać wzrok). Nakashima bawi się gatunkiem kina familijnego, jednak w jego wydaniu baśń jest przewrotna i daleka od sentymentalizmu. Bohaterowie-odmieńcy nie są przytulnymi dziwakami o złotych sercach: to dość irytujące zbiorowisko frustratów, nieudaczników i egocentryków. Cukierkowa historia podszyta jest tragizmem, a olśniewające efekty wizualne nie służą przykryciu, lecz przeciwnie – z mocą wydobywają dramat na światło dzienne. Prawdziwe baśnie – jeśli mają mieć moc terapeutyczną – muszą wszak pokazywać życie w całej jego złożoności i tragikomizmie. The 10-year old Paco finds herself in a hospital, which looks like the Mad Hatter’s dreams came true. Its colorful rooms are inhabited by the extravagant patients, and an equally unusual staff. One of the nurses has vampiric tendencies, the other – a collection of tattoos. The patients include a gangster, a depressed former teenage idol, an adorable transvestite and a gloomy old man, Onuki. They all have their dark secrets - the protagonist herself suffers from a grim illness and remembers only the present day. Her stubborn joyfulness and the continuous optimism wins her the hearts of other patients and the audience (this debut role of Ayaka Wilson is breathtaking).

sobota 09.11, 12:00 Kino Muranów

Nakashima plays with the genre of family cinema, but his version of the tale is surprising and far from sentimental. The outcast heroes are not the fluffy weirdoes with the hearts of gold, they are an irritating pack of frustrated, egocentric losers. The sugary story is lined with tragedy, and the startling visual effects do not hide the drama, but rather shed a strong light on it. The real fairy tales - if they are to have any therapeutic value - need to show life in its full complexity and tragicomic quality. Jagoda Murczyńska

P I A CM OA G I C Z N A K S I Ę G A


T E T S U Y A N A K A S H I M A

Wyznania

Kokuhaku / Confessions Japonia / Japan 2010, 106’ jęz./lang.: japoński / Japanese reż./dir.: Tetsuya Nakashima scen./writ.: Tetsuya Nakashima na podst. powieści Kanae Minato zdj./cin.: Masakazu Ato, Atsushi Ozawa mont./edit.: Yoshiyuki Koike, Chiaki Toyama muz./mus.: Toyohiko Kanahashi art direction: Towako Kuwashima obsada/cast: Takako Matsu, Yoshino Kimura, Masaki Okada,Yukito Nishii, Kaoru Fujiwara, Ai Hashimoto, Hirofumi Arai, Aakiya Yamaguchi, Ikuyo Kuroda, Mana Ashida nagrody/awards: Nagrody Japońskiej Akademii 2011 – najlepszy film, reżyseria, montaż, scenariusz; Hong Kong Film Awards 2011 – najlepszy film azjatycki; Kinema Junpo Awards 2011 – II miejsce w kategorii najlepszy film; Puchon International Fantastic FF 2010 – nagroda jury dla filmu pełnometrażowego; Udine Far East FF 2011 – Czarny Smok, nagroda publiczności My Movies

60

„Ijime” oznacza szkolne dręczenie, znęcanie się uczniów nad tymi, którzy z jakichś względów zostaną uznani za kozły ofiarne. Jeden z najbardziej poważnych problemów japońskiego społeczeństwa i temat dziesiątek filmów. Nakashima traktuje go po swojemu: przewrotnie i ostro. W podejrzanych okolicznościach ginie córeczka nauczycielki. Ta wie, że za wypadkiem stoją jej uczniowie. Wie też, że wymiar sprawiedliwości jest zawodny. Decyduje się wymierzyć karę na własny sposób – wykorzystując bezwględność szkolnej zbiorowości, mechanizmy uprzedzeń, lęku i winy. Inteligentny thriller psychologiczny tym razem obywa się bez wizualnych fajerwerków znanych z wcześniejszych filmów twórcy. Precyzyjnie skonstruowany scenariusz ubrany zostaje w stylowe, chłodne barwy i minimalistyczną kompozycję. Uderza natomiast muzyka – na ścieżce dźwiękowej znalazły się utwory Radiohead i Borisa, które doskonale wzmacniają atmosferę napięcia. Balansujące między melancholią, desperacją i okrucieństwem „Wyznania” można już umieścić na półce z klasyką światowego kina, obok „Battle Royale” (Kinji Fukasaku) czy „Pani Zemsty” Park Chan-wooka. ”Ijime” means school bullying, students harassing those who, for some reason, become scape goats. One of the most serious problems of the Japanese society, and the topic of numerous films. Nakashima treats it in his own, striking and sharp way. A teacher’s daughter dies in suspicious circumstances. The mother knows that her students were involved in the accident. She also knows that justice system is fallible, so she decides to punish the kids in her own way – using the ruthlessness of the school community, the mechanisms of bias, fear, and guilt.

sobota 09.11, 21:00 Kino Luna

An intelligent psychological thriller, this time without the visual fireworks known from the Nakashima’s earlier works. The precisely constructed script is dressed in stylish, cold colors and a minimalist composition. Music is the striking element the soundtrack includes songs by Radiohead and Boris, which reinforce the tense atmosphere excellently. Balancing between melancholy, desperation and cruelty, “Confessions” can already be placed among the classics of world cinema, beside “Battle Royale” (Kinji Fukasaku) or Park Chan-wook’s “Lady Vengeance”. Jagoda Murczyńska

W Y Z N A N I A


T E T S U Y A N A K A S H I M A

Ż Y W O T

Żywot Matsuko

Kiraware Matsuko no isshô / Memories of Matsuko Japonia / Japan 2006, 130’ jęz./lang.: japoński, angielski / Japanese, English reż./dir.: Tetsuya Nakashima scen./writ.: Tetsuya Nakashima na podst. powieści Muneki Yamady zdj./cin.: Masakazu Ato mont./edit.: Yoshiyuki Koike muz./mus.: Gabriele Roberto,Takeshi Shibuya production design: Towako Kuwashima obsada/cast: Miki Nakatani, Eita, Yûsuke Iseya Mikako Ichikawa, Asuka Kurosawa, Gori, Shinji Takeda, Yoshiyoshi Arakawa, Nagisa Katahira nagrody/awards: Nagrody Japońskiej Akademii 2007 - najlepsza aktorka pierwszoplanowa, montaż, muzyka; Asian Film Awards 2007 – najlepsza aktorka pierwszoplanowa; Fant-Asia FF 2007 – najlepszy film azjatycki; Hochi Film Award 2006; Kinema Junpo Awards 2007 – najlepsza aktorka; Udine Far East FF – III nagroda publiczności

Komedia, dramat, musical, film gangsterski, dramat społeczny, telenowela i poemat liryczny w jednym. Gdzieś nad rzeką zostaje znalezione ciało zaniedbanej kobiety w średnim wieku. Bratanek, do tej pory nie mający pojęcia o jej istnieniu, stopniowo odkrywa historię pięknej, radosnej Matsuko, którą bezkompromisowa wiara w miłość doprowadziła na skraj przepaści. Z opowieści osób, poznanych w czasie śledztwa, układa się historia uniesień i upadków (z przewagą tych drugich), marzeń zderzających się z brutalną rzeczywistością, obraz kobiety niezwykłej i niezwykle doświadczonej przez życie. Wszystko to w pulsujących barwach, rozbrajającej choreografii, z epickm rozmachem. „Obywatel Kane” w technikolorze, „Życie Oharu” potraktowane muzycznym psychodelikiem. Spektakl różnorodnych konwencji, estetyczna karuzela, w której centrum pozostaje trafna i ostra krytyka społeczna. Nakashima nie bawi się błyskotkami dla samej zabawy: odwraca w ten sposób proporcje i interpretację zdarzeń. To, co inne i marginalizowane, staje się centrum zainteresowania; nieudane, pełne porażek życie zostaje ukazane w sposób zarezerwowany dla opowieści o spektakularnych sukcesach.

62

wtorek 05.11, 21:15 Kino Luna sobota 09.11, 13:00 Kino Luna

Comedy, drama, musical, gangster film, social drama, soap opera, and a lyric poem, all in one. A body of a scruffy middleaged woman is found by the river. Her nephew, who did not know she existed, is slowly unfolding the story of a beautiful, joyful Matsuko, driven to the edge by her uncompromising faith in love. The accounts of the people he meets during the investigation come together to form a story of rises and falls (with more of the latter), and of dreams crushed by brutal reality. A picture of an extraordinary woman, with an extremely difficult life. It is shown with flashing colors, disarming choreography, and an epic scale. “Citizen Kane” in color, “The Life of Oharu” with a twist of psychedelic music. A spectacle of different conventions, an aesthetic carousel with an acute social critique in the background. But Nakashima does not play with trinkets just for the fun of it - he uses them to reverse proportions and interpretation of events. The different and the marginalized become the center of interest. The unhappy life of failures is shown in a way reserved for the stories of the most spectacular successes. Jagoda Murczyńska

M A T S U K O


K I N O G R O Z Y

64

Dom marzeń

Wai dor lei ah yut ho /Dream Home Hongkong / Hong Kong 2010, 95’ Grand Guignol jako makabryczna metafora materialistycznej zachłanności współczesnego świata? Być może, ale „Dom marzeń” Pang Ho-cheunga to także opowieść o niespokojnym świecie, pogrążonym w ekonomicznych kryzysach, coraz bardziej zaludnionym i coraz bardziej zdziczałym. Świecie, w którym dominują darwinowskie prawa doboru naturalnego. Zwycięzca bierze wszystko, przegrany musi się liczyć nawet z utratą życia i to w wyjątkowo okrutnych okolicznościach. Fabuła obrazu twórcy „Vulgarii” to rzadki okaz: łącząc rozrywkową formułę slashera o zamaskowanym mordercy, nie traci głębszego kontekstu przez odniesienia do społecznej rzeczywistości Hongkongu. Hongkongu, w którym ceny mieszkań biją rekordy wartości w przeliczeniu na metr kwadratowy, co i tak nie zniechęca kupujących. „Żeby przetrwać w szalonym Pang Ho-cheung mieście, musisz być jeszcze bardziej szalony” - informują nas (ur. 1973, Hongkong) - pisarz, dramaturg, aktor na wstępie twórcy filmu, a bohaterka „Domu marzeń” bierze i reżyser. Studiował na Tajwanie. Filmy zaczął kręcić już jako nastolatek, dziś ma ich na koncie kilkanaście. sobie te słowa głęboko do serca. I z ekranu wylewa się Laureat licznych nagród. Jego powieść „Fultime Killer” morze krwi. została przeniesiona na ekran przez Johnniego To. Pracuje dla radia i telewizji. Pisze słuchowiska i felie- Grand Guignol as a macabre metaphor of the materialistic greed of the modern world? Perhaps, but Pang Ho-cheung’s “Dream tony do gazet. Home” is also a story of a turbulent world, torn by economic crises, increasingly overpopulated and increasingly savage. Pang Ho-cheung (born 1973, Hong Kong) – novelist, playwright, actor A world dominated by the Darwinian laws of natural selection. and director. He started making films as a teenager, The winner takes it all, the others risk losing their life in brutal circumstances. The plot of the film is a rare instance of an and shot almost a dozen since, receiving numerous entertaining formula, a slasher with a masked murderer, which awards. He studied in Taiwan, now works for the retains a more insightful context through its references to the television, and writes for the radio and newspapers. social reality of Hong Kong - a city in which even the soaring A movie based on his novel “Fulltime Killer” was prices for a square meter of an apartment do not scare the directed by Johnnie To. buyers away. “To survive in a crazy city you have to be even crazier” – we are informed at the beginning of the film, and Wybrana filmografia / Selected filmography: its protagonist takes this advice very seriously. The screen 2001 Maai hung paak yan / You Shoot, I Shoot is flooded with blood. 2004 Gung ju fuk sau gei / Beyond Our Ken 2007 Cheut ai kup gei / Exodus Krzysztof Gonerski 2010 Podmuch miłości / Tan Lian Ai / Love in a Puff 2012 Vulgaria / Dai juk hei kek / Vulgaria jęz./lang.: kantoński / Cantonese reż./dir.: Pang Ho-cheung scen./writ.: Pang Ho-cheung, Tsang Kwok-cheung, Wan Chi-man zdj./cin.: Nelson Yu Lik-wai mont./edit.: Li Wenders muz./mus.: Gabriele Roberto obsada/cast: Josie Ho, Eason Chan, Bau Hei-jing, Norman Tsui, Michelle Ye nagrody/awards: Neuchâtel International Fantasy FF 2010 - Mad Movies Award, specjalne wyróżnienie jury

NOC GROZY piątek 08.11, 20:30 Kino Muranów

D O M M A R Z E Ń


K I N O G R O Z Y

Lekcja zła

Aku no kyôten / Lesson of the Evil Japonia / Japan 2012, 129’ jęz./lang.: japoński / Japanese reż./dir.: Takashi Miike scen./writ.: Takashi Miike na podst. powieści Yûsuke Kishi zdj./cin.: Nobuyasu Kita mont./edit.: Kenji Yamashita muz./mus.: Kôji Endô obsada/cast: Hideaki Itô, Fumi Nikaidô, Kento Hayashi, Shôta Sometani,Kôdai Asaka, Erina Mizuno, Takayuki Yamada Takashi Miike (ur. 1960, Yao, Osaka) – jeden z najbardziej kontrowersyjnych i kultowych reżyserów japońskich. Ulubieniec międzynarodowych festiwali od Wenecji po Tokio. Mistrz pastiszu, filmowego postmodernizmu i twórca, dla którego nie istnieją tematy tabu. Mimo iż jego filmografia zbliża się do setki, Miike nie zwalnia tempa pracy: na premierę czekają kolejne filmy.

66

Takashi Miike (born 1960, Yao, Osaka) – one of the most controversial of the cult Japanese filmmakers. A favorite of international festivals, from Venice to Tokio. The master of pastiche and cinematic postmodernism, for whom there are no taboo subjects. Despite having made almost 100 films, Miike is not slowing down – new productions are already waiting for their premieres. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1999 Gra wstępna/ Odishon / Audition 2001 Ichi-zabójca/Koroshiya /Ichi the Killer 2007 Sukiyaki Western Django 2010 13 zabójców/Jusan-nin no shikaku / 13 Assassins 2011 Ichimei / Hara-Kiri: Death of a Samurai 2013 Słomiana tarcza/Wara no tate/Shield of Straw czwartek 07.11, 21:30 Kino Muranów NOC GROZY piątek 08.11, 20:30 Kino Muranów

Takashi Miike, najbardziej kultowy z kultowych japońskich reżyserów nie przestaje zaskakiwać. „Lekcja zła” jest tego najlepszym dowodem. Ta wybuchowa mieszanka gatunkowa sprawnie łącząca w zgrabną całość thriller, horror, film młodzieżowy, szkolny romans wydaje się być makabryczną krytyką japońskiego systemu edukacji, ewentualnie niezbyt odkrywczą opowieścią o dwoistości ludzkiej natury i o tym, że najciemniej jest zawsze pod latarnią. W istocie obraz Miike to przewrotna, postmodernistyczna gra z oczekiwaniami widza i fabularnymi schematami. „Lekcja zła” to podszyty ironią i inteligentną zgrywą pastisz amerykańskich slasherów ze świadomą hiperbolizacją przemocy, a także pastisz filmów o szkolnej młodzieży zakochanej w swych nauczycielach. To sprytnie zastawiona pułapka na widza, drwina z każdego, kto chciałby potraktować tę historię na serio. Bo to Takashi Miike – facet, po którym można spodziewać się wszystkiego. Takashi Miike, the cultest of the cult Japanese directors, does not cease to surprise, and “Lesson of the Evil” is the best proof of that. This explosive generic mixture, skillfully combining a thriller, a horror, a teenage movie, and a school romance, seems to be a macabre critique of the Japanese education system, or perhaps a rather non-innovative story about the duality of human nature and how it is always darkest right under the lamp. In fact, Miike’s film is a startling, postmodern play with the expectations of the audience and the standard plot patterns. “Lesson of the Evil” is an ironic, intelligent joke, a pastiche of American slashers, with a conscious hyperbolization of violence, and a pastiche of films about students falling for their teachers. It is a cunning trap for the viewer, a mockery of everyone who would take this story seriously. After all, it is Takashi Miike – a man of whom anything can be expected. Krzysztof Gonerski

L E K C J A Z Ł A


K I N O G R O Z Y

68

Odliczanie

Countdown Tajlandia / Thailand 2012, 90’ jęz./lang.: tajski / Thai reż./dir.: Nattawut Poonpiriya scen./writ.: Nattawut Poonpiriya zdj./cin.: Niramon Ross mont./edit.: Panayu Kunvanlee muz./mus.: Vichaya Vatanasapt, Hualampong Riddim obsada/cast: Pachara Chirathivat, Jarinporn Joonkiat, Pattarasaya Kreuasuwansri, David Asavanond, Lorenzo de Stefano nagrody/awards: Thailand National Film Assocition Awards 2013 – najlepszy scenariusz, montaż, aktor pierwszoplanowy; Udine Far East FF – nagroda publiczności; kandydat Tajlandii do 86. nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej

Surrealistyczna historia Jacka, Bee i Pam – trójki młodych Tajów, którzy dzielą mieszkanie i korzystają z uciech życia w Nowym Jorku. Impreza sylwestrowa ma być niezapomnianym przeżyciem, dzwonią zatem pod numer przypadkowego dilera o imieniu Jesus. Nie spodziewają się, że wyluzowany gość, którego właśnie zaprosili do siebie, zgotuje im sąd ostateczny w rytm noworocznego odliczania do północy. Nawet puchaty piesek Pam będzie musiał wyznać swoje grzechy. Czy to tylko zabawa, czy jednak coś więcej?

Zaskakujący i świeży thriller psychologiczny zgrabnie balansuje między przemocą, napięciem i ironicznym humorem. Zrealizowany niewielkimi środkami, w klaustrofobicznej zamkniętej przestrzeni, nabiera mocy dzięki inteligentnemu scenariuszowi i świetnej grze aktorów, zwłaszcza Davida Assavanonda, wcielającego się w ekscentrycznego i nieprzewidywalnego Jesusa. Nattawut Poonpiriya Tajlandia słynie z horrorów, zakorzenionych zwykle w lokalnej – ukończył reżyserię na Srinakharinwirot University. Pracował jako asystent reżysera w agencji reklamowej demonologii – Poonpiriya bierze na warsztat znacznie szerszy i studiował projektowanie graficzne w Nowym Jorku, kontekst religijny, z równie dobrym skutkiem. gdzie nakręcił krótkometrażowy „Countdown”, przekształcony następnie w debiutancki pełen metraż. A surreal story of Jack, Bee, and Pam – three young Thais, who share an apartment and enjoy the pleasures of a life in New York. A New Year’s Eve party is supposed to be a memorable Nattawut Poonpiriya – studied directing at Srinakharinwirot University and experience, so they call up a random drug dealer named Jesus. worked as an assistant of a director in an advertising They don’t expect that the carefree guest they invited over, agency. He studied graphic design in New York, where will give them a Judgment Day in the rhythm of the New York he also shot a short movie “Countdown”, later turning midnight countdown. Even Pam’s fluffy dog will have to confess his sins. Is it only a game, or maybe something more? it into his feature debut. A fresh, surprising psychological thriller, skilfully balancing violence, tension and ironic humor. Made with a small budget, in a closed, claustrophobic space, the film is strengthened by an intelligent script and wonderful acting, especially the role of David Assavanond, playing the eccentric, unpredictable Jesus. Thailand is famous for its horrors, usually rooted in the local demonology – Poonpiriya works with a much wider religious context, with an equally excellent result. Jagoda Murczyńska NOC GROZY piątek 08.11, 20:30 Kino Muranów

O D L I C Z A N I E


P O K A Z Y S P E C J A L N E

Hanyut. Szaleństwo Almayera Hanyut. Almayer’s Folly Malezja / Malaysia 2012, 116’

jęz./lang.: reż./dir.: U-Wei Bin Haji-Saari scen./writ.: U-Wei Bin Haji-Saari na podstawie powieści Josepha Conrada „Szaleństwo Almayera” zdj./cin.: Arkadiusz Tomiak mont./edit.: Kate James muz./mus.: Cezary Skubiszewski obsada/cast: Peter O’Brien, Sofia Jane, Khalid Salleh, Diana Danielle, Adi Putra U-Wei Bin Haji-Saari (ur. 1954, Mentakab, Malezja) - jeden z przedstawicieli Nowej Fali malezyjskiego kina z lat 90. Studiował reżyserię w New York School for Social Research, jest członkiem Film Directors’ Association Of Malaysia, pierwszym w historii malajskim reżyserem, którego film – „Kaki Bakar”- znalazł się w programie prestiżowej „Piętnastki Reżyserów” na MFF w Cannes (1995).

70

U-Wei Bin Haji-Saari (born 1954, Mentakab, Malaysia) – a filmmaker associated with the Malaysian New Wave of the 1990s. He studied directing at the New York School for Social Research. He is a member of Film Directors’ Association of Malaysia, and the first Malaysian director whose film, “Kaki Bakar”, was presented in the prestigious Quinzaine des Réalisateurs section at Cannes IFF (1995). Wybrana filmografia / Selected filmography: 1993 Perempuan, Isteri dan Jalang / Woman, Wife and Whore 1995 Black Widow Wajah Ayu / Black Widow: A Portrait of Ayu 1995 Kaki Bakar / The Arsonist 1997 Jagho 2004 Buai laju-laju piątek 08.11, 18:15 Kino Luna niedziela 10.11, 21:00 Kino Muranów poniedziałek 11.11, 20:00 Wrocław, Kino NH niedziela 17.11, 15:45 Koszalin, Kino Kryterium

U-Wei Bin Haji-Saari, szukając inspiracji dla swoich scenariuszy, sięgał już po zachodnią literaturę. Adaptował prozę Williama Faulknera i Jamesa M. Caina. Tym razem opowiada historię wyjętą z przygodowo-romansowego debiutu Josepha Conrada, „Szaleństwo Almayera” (1895). Akcja rozgrywa się w scenerii wyspy Borneo, gdzie osiadł, zajmujący się handlem rzecznym, holenderski kupiec Kaspar Almayer. To pełna sprzeczności postać, tkwiąca na styku dwóch znoszących się kultur, Wschodu i Zachodu. Obsesją Almayera staje się ukryte w górach mityczne złoto, które zapewniłoby dobrobyt i status jego ukochanej córce - pół-Malajce Ninie. Po latach edukacji piękna dziewczyna wraca z Singapuru do domu ojca. Zakochuje się w młodym malajskim księciu, który walczy z kolonialnym okupantem. W głównych rolach reżyser obsadził Australijczyka Petera O’Briena i jako matkę Niny - gwiazdę malezyjskiego kina Sofię Jane, autorem zdjęć jest Polak, Arkadiusz Tomiak (m.in.: „Symetria”, „Palimpsest”, „Daas”, „Obława”, „Dziewczyna z szafy”). U-Wei Bin Haji-Saari has often been inspired by Western literature - he adapted novels by William Faulkner and James M Cain. This time, he tells a story taken from Joseph Conrad’s adventure-romance debut, “Almayer’s Folly” (1895). The film is set on Borneo, where Kaspar Almayer, a Dutch river tradesman, decides to settle. This character, full of contradictions, is suspended between two opposing cultures - the East and the West. Almayer becomes obsessed with the mythical gold, hidden in the mountains, which would ensure wealth and status for his beloved half-Malay daughter, Nina. After years of education, the beautiful girl comes back from Singapore to her father’s house, and falls in love with a young Malay prince, who fights the colo-nial occupant. The leading roles are played by Australian Peter O’Brien and the star of Malaysian cinema, Sofia Jane, casted as Nina’s mother. The director of photography, Arkadiusz Tomiak, is known from Polish productions such as “Symmetry”, “Palimpsest: A Hypnotic Mystery”, “Daas”, “Manhunt”, and “The Girl from the Wardrobe”. Agnieszka Szeffel

H A N Y U T

S Z A L E Ń S T W O A L M A Y E R A


P O K A Z Y S P E C J A L N E

72

Wielki mistrz

Yi dai zong shi / The Grandmaster Hongkong / Chiny 2013, 123’ jęz./lang. japoński, kantoński, mandaryński / Japanese, Cantonese, Mandarin reż./dir.: Wong Kar-wai scen./writ.: Wong Kar-wai, Zou Jingzhi, Xu Haofeng zdj./cin.: Philippe Le Sourd mont./edit. William Chang muz./mus.: Nathaniel Méchaly, Shigeru Umebayashi obsada/cast: Zhang Ziyi, Tony Leung Chin Wai, Song Hye-kyo, Cung Le nagrody / awards: Shanghai Film Critics Awards 2013 – Nagroda Film of Merit, kandydat Hongkongu do 86. nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej. Wong Kar-wai (ur. 1956 r., Szanghaj, Chiny) Reżyser zaliczany do twórców Hongkońskiej Drugiej Fali. Na przestrzeni trwającej blisko 25 lat kariery wypracował unikatowy wizualny styl, którego współtwórcą jest operator większości jego filmów – Christopher Doyle. Za film „Happy Together” otrzymał jako pierwszy chiński artysta nagrodę dla najlepszego reżysera na festiwalu filmowym w Cannes. Wong Kar-wai (born 1956, Shanghai, China) – director associated with the Hong Kong Second Wave. During his over 25 year long career, he and his frequent collaborator, cinematographer Christopher Doyle, created a unique visual style. “Happy Together” brought him the title of the Best Director at Cannes IFF; he was the first Chinese artist to receive the award. Wybrana filmografia / Selected filmography 1995 Upadłe anioły / Duo luo tian shi / Fallen Angels 1997 Happy Together / Chun gwong cha sit 2000 Spragnieni miłości / Fa yeung nin wa / In the Mood for Love 2004 2046 2013 Wielki mistrz / Yi dai zong shi / The Grandmaster środa 06.11, 20:30 Kino Muranów piątek 08.11, 21:00 Kino Luna sobota 09.11, 18:00 Kino Luna niedziela 10.11, 20:00 Wrocław, Kino Nowe Horyzonty

Chaos kroczy przez Chiny. Kraj chwieje się targany niepokojem, w powietrzu unosi się przeczucie zbliżającego się zagrożenia. Wydaje się, że do całkowitego rozpadu obecnego świata został krok, może dwa. Jest rok 1936 rok, za chwilę japońska inwazja zamieni najgorsze obawy społeczeństwa w rzeczywistość. W przeddzień tych wydarzeń, w malowniczej miejscowości Forhan, krzyżują się drogi dwójki mistrzów kung fu. On pochodzi z południa, ona z północy. Ich spotkanie będzie zderzeniem przeciwieństw, różnych tradycji, innych światopoglądów. Pojednać tę dwójkę może tylko jedno: wielkie uczucie. Ich historię Wong Kar-wai opowiada w konwencji kina walki, powracając zarazem do klimatów obecnych w „Popiołach czasu” (1994) i skali oszałamiającego wizualnego widowiska, w którym efektowność kadrów podąża w parze z fabułą przepełnioną melancholią i goryczą. Chaos sweeps through China. The country is torn by anxiety, the sense of the approaching danger is floating in the air. It seems that the collapse of the existing world is just one or two steps ahead. It is 1936, the Japanese invasion will soon turn the worst fears of the society into a terrifying reality. On the eve of those events the picturesque town of Forhan becomes a place of unexpected meeting of two kung-fu masters. He comes from the South, she is from the North. Their encounter will be a clash of opposites, different traditions and philosophies. They can only be reconciled by one thing - a great affection. Wong Karwai tells their story in the convention of a martial arts film, going back to the atmosphere of “Ashes of Time” (1994), and to the scale of the dazzling visual feast, in which the spectacular shots go hand in hand with a melancholic, bitter plot. Urszula Lipińska

W I E L K I M I S T R Z


P O K A Z Y S P E C J A L N E

74

Z Ł Y

Zły film

Bad film Japonia / Japan 1995/2013, 161’ jęz./lang.: japoński, mandaryński / Japanese, Mandarin reż./dir.: Sion Sono scen./writ.: Sion Sono mont./edit.: Sion Sono obsada/cast: Tokyo GAGAGA Sion Sono (ur. 1961 w Toyokawie) W wieku 17 lat zadebiutował jako poeta, kilka lat później zajął się robieniem filmów. W 1990 zrealizował pierwszy pełny metraż, „Bicycle Sighs” („Jitensha Toiki”). Od tego czasu jest regularnym bywalcem międzynarodowych festiwali, twórcą cenionym za radykalną wizję artystyczną, umiejętność łączenia szokującej formy z celną społeczną krytyką i bezkompromisowy filmowy język. Sion Sono (born 1961, Toyokawa) He published his first poems when he was 17, later turned to making movies. In 1990 he directed his first feature film, “Bicycle Sighs” (”Jitensha Toiki”). Since then, his work is regularly shown at international festivals. He is praised for radical artistic vision, the ability to combine shocking form with a well-aimed social critique, and his uncompromising film language. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1985 Ore wa Sono Sion da! / I Am Sion Sono! (k.m.) 2000 Utsushimi  2001 Jisatsu sâkuru / Suicide Club 2005 Noriko no shokutaku / Noriko’s Dinner Table 2008 Ai no mukidashi / Love Exposure 2010 Tsumetai nettaigyo / Cold Fish

poniedziałek 11.11, 20:00 Kino Muranów

Alternatywna wizja końca lat 90.: ulicami Tokio rządzą dwa gangi: nacjonalistyczni Kamikaze i wywodzący się z chińskich emigrantów Baihubang. Na tle walki o wpływy, zamieszek na ulicach i obraźliwych przemów kierowanych w obie strony rozgrywa się szekspirowska historia miłosna: tym razem po dwóch stronach barykady stoją jednak dwie Julie. Wokół nich przetacza się parada absurdu, barwnych postaci o niezwykłych skłonnościach, karnawał politycznej i estetycznej niepoprawności. Sion Sono i grupa eksperymentalnych artystów Tokyo GAGAGA nakręcili w 1995 roku ponad 150 godzin materiału. Na postprodukcję nie wystarczyło funduszy. Dziś reżyser powraca do projektu, który wówczas był wizją niedalekiej przyszłości, zakorzenioną w aktualnych konfliktach chińsko-japońskich. Miał też być alternatywą dla mainstreamowego i akademickiego kina, głoszącego propagandę sukcesu, w którym wszystko jest ładne, czyste i wypolerowane. Sono sięga po radykalnie punkowe, surowe kadry, piracko wykorzystuje miejskie plenery, rejestruje spontaniczne dialogi, by stworzyć bardzo brzydki obraz kipiący szczerą, spontaniczną, wyzywającą energią. An alternative vision of the end of 1990s. The streets of Tokio are ruled by two gangs – the nationalist Kamikaze, and Baihubang, run by the Chinese emigrants. A battle over influence, riots on the streets, and mutual insults, are the background of a Shakespearian love story, this time with two Juliets on the opposing sides of the barricade. They are surrounded by a parade of absurdity, colorful characters with unusual inclinations, and a carnival of political and aesthetic incorrectness. Shion Sono and a group of radical artists, Tokyo GAGAGA, shot over 150 hours of material in 1995, but they run out of funds for the postproduction. Today, the director comes back to the project, which was initially a vision of a near future, rooted in the current Chinese-Japanese conflicts. It was also designed as an alternative for the mainstream, academic cinema, with its propaganda of success, where everything had to be nice, clean and polished. Sono uses radically punk, raw shots, takes over the city landscapes, and records spontaneous dialogues, creating a very ugly picture, buzzing with honest, spontaneous, provocative energy. Jagoda Murczyńska

F I L M


T A J W A N 1 6 M M ( T R

(

W A R S Z A W A

76

Bananowy raj

Ah-fei

Youma caizi / Ah-Fei

Tajwan / Taiwan 1984, 115’ jęz./lang.: minnan / Minnan reż./dir.: Wan Jen scen./writ.: Hou Hsiao-hsien, Liao Hui-ying na podst. powieści Liao Hui-ying zdj./cin.: Lin Zan-ting mont./edit.: Liao Qing-song muz./mus.: Li Zong-sheng obsada/cast: Ke Yi-Zheng, Su Ming-ming, Chen Qiu-yan, Li Shu-ping nagrody/awards: Golden Horse FF 1985 – najlepsza aktorka drugoplanowa, najlepszy scenariusz Wan Jen – urodzony w Tajpej w 1950 r., jeden z przedstawicieli tajwańskiej nowej fali obok Hou Hsiao-hsiena i Edwarda Yanga. Jego filmy dotyczą zwykle kwestii społecznych i historycznych; najbardziej znany, „Super Citizen Ko” to ostra krytyka okresu postdemokratyzacji.

Ah-fei dorasta w nieszczęśliwej rodzinie; jej matka, pochodząca z bogatego domu, wyszła za młodego inżyniera, który okazał się nie tylko agresywny, ale też niewierny. Kiedy to ona zostaje żywicielką rodziny, rośnie w siłę, tymczasem mąż pokornieje i słabnie. Młoda Ah-fei, jako dziewczyna wychowana w tradycyjnym otoczeniu, musi walczyć z matką o prawo do studiowania i wybór własnej drogi życiowej. Po krótkometrażowym „The Taste of Apple” Wan Jen zagłębia się w historię etniczną Tajwanu i analizuje przemiany społeczne. W przeciwieństwie do wielu reżyserów z tego okresu, koncentrujących się na ukazywaniu losów rodzin przybyłych na Tajwan z Chin po wojnie, Wan Jen przygląda się typowej rodzinie tajwańskiej, na którą wpływ wywarła japońska okupacja. Portretuje też dwa pokolenia kobiet: matki, która jest równocześnie ofiarą i kontynuatorką patriarchalnej kultury oraz córki, rozdartej między tradycją a nowoczesnością.

Ah-fei grows up in an unhappy family; her mother from a rich background has married a young engineer who turns out to be violent and unfaithful. But when the mother Wan Jen was born in 1950 in Taipei, he is one of becomes the family breadwinner, she also becomes powerful the member of the New Wave with Hou Hsiao-hsien and her husband turns humble and weak. The young Ah-fei, and Edward Yang. His films are mostly on social and historical issues. His most famous film „Super Citizen being a girl in a traditional surrounding has to fight with her Ko” for example is a harsh critics of the post-demo- mother to be able to go on studying and choose her on path in life. After his short “The taste of Apple”, Wan Jen’s first cratization year. features goes on digging into Taiwan native history and social change. Contrary to many directors who focus on family Filmografia / Filmography: coming from China after the war, Wan Jen chooses a typically 1983 Ah fei Japanese influenced Taiwanese family. He also portrays two 1985 Super Citizen Ko generations of women: the mother who is at the same time 1992 Rouge a victim but also the continuator of the patriarchal tradition 1998 Connection by Fate and limitation and her daughter struggling between tradition 2004 Da xuan min and modernity. Wafa Ghermani

wtorek 05.11, 20:30 TR Warszawa

Xiangjiao tiantang / Banana Paradise Tajwan / Taiwan 1989, 148’ jęz./lang.: mandaryński, minnan / Mandarin, Minnan reż./dir.: Wang Tung scen./writ.: Wang Xiao-di, Song Hong zdj./cin.: Liao Beng-rong mont./edit.: Chen Sheng-chang obsada/cast: Doze Niu, Zhang Shi, nagrody/awards: Golden Horse FF 1990 – najlepszy aktor pierwszoplanowy, scenariusz, dźwięk Wang Tung (właśc. Wang Zhong-he) – ur. 1942 w Anhui, wyemigrował z rodziną na Tajwan w 1949. Karierę filmową rozpoczął jako dekorator i projektant kostiumów. W 1980 zadebiutował jako reżyser. Jego najbardziej znane dzieła to adaptacja powieści Huang Chun-mina „A flower in the rainy night” (1983) oraz trylogia historyczna „The Hill of No return”, „The Strawman” i „Bananowy raj”. Wang Tung (Wang Zhong-he) was born in 1942 in Anhui. He follows his family to Taiwan in 1949. First he becames a decorator and costume designer. He starts his career as a director in 1980. Tung is famous for his adaptation of Huang Chun-min’s novel “A flower in the rainy night” (1983) and trilogy on Taiwan history: “The Hill of No return”, “The Strawman” and “Banana Paradise”. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1983 Kan hai de rizi / A Flower in the Rainy Night 1987 Daocaoren / The Strawman 1992 Wu yan de sanqiu / The Hill of no Return 1995 Hong shizi / The Red Persimmon 2005 Fire Ball

czwartek 07.11, 20:30 TR Warszawa

Chłopak o przezwisku „Skobel” i jego przyjaciel Li De-sheng podążają za armią Kuomintangu, marząc o lepszym życiu w Tajwanie, ukazywanym przez propagandę jako wyspa skarbów. Kiedy tam docierają, rzeczywistość okazuje się daleka od tej wizji. Zderzają się z wieloma przeciwieństwami, zmieniają nazwiska, w końcu zostają uznani za szpiegów. „Skobel” poznaje kobietę, Yue-Xing, której mąż jest umierający. Bohater wykorzystuje jego dokumenty, by znaleźć pracę. Film jest humorystyczną kroniką, ukazującą losy zwykłych chińskich żołnierzy, oddzielonych od rodzin, nie mogących porozumieć się z lokalną tajwańską społecznością i walczących o przetrwanie. Po zniesieniu stanu wojennego w 1986 można było wreszcie poruszać w filmach temat białego terroru i trudnego życia weteranów na Tajwanie. “Door Latch” and his friend Li De-sheng have been drafted by the Chinese nationalist Army, they dream about Taiwan that has always been represented to them as a treasure island. But after arriving in Taiwan, they face many difficulties, change their name, are taken for spies. “Door Latch” meets a woman Yue-Xiang whose husband is dying. “Door latch” uses the diploma of the deceased husband to get a job… The film is a humorous chronicle encompassing many decades tells about the fate of simple Chinese soldiers, separated from their family, unable to communicate with the local Taiwanese population and struggling to survive. After the lift of the Martial Law, films could finally deal with the taboo topic of the White Terror and the difficult life of the veterans after the retreat on Taiwan. Wafa Ghermani


T A J W A N 1 6 M M ( T R

(

W A R S Z A W A

78

Dziś nikt nie wraca do domu

Chłopcy z Fengkuei

Jin tian bu hui jia / Tonight Nobody Goes Home Tajwan / Taiwan 1996, 116’

Fenggui lai de ren / Boys From Fengkuei Tajwan / Taiwan 1983, 99’ jęz./lang.: mandaryński, minnan / Mandarin, Minnan reż./dir.: Hou Hsiao-hsien scen./writ.: Chu Tien-wen zdj./cin.: Huang Jiang-li mont./edit.: Liao Qing-song muz./mus.: Li Zong-sheng obsada/cast: Doze Niu, Zhang Shi, Lin Fei-ling, Chen Shu-fang, Yang Li-yin nagrody/awards: Golden Horse FF 1984 – najlepsza reżyseria, Nantes 3 Continents Festival 1984 Golden Mongolfière Hou Hsiao-hsien - ur. 1947 w Kuangtung, wyemigrował z rodziną do Tajwanu. Karierę rozpoczął od realizacji komercyjnych filmów, jednak kontakt ze scenarzystą Wu Nien-jenem i pisarzem Chu Tien-wenem całkowicie zmieniły jego styl. „Chłopcy z Fengkuei” był przełomowym filmem w jego karierze.

Czwórka przyjaciół z Fengkuei, małej wioski na Penghu – wyspie niedaleko Tajwanu – szwendają się bez celu. Postanawiają wyruszyć do większego miasta, Kaohsiung, żeby zarobić jakieś pieniądze. Gubią się tam i zostają oszukani. W końcu znajdują jednak miejsce do spania i pracę w fabryce. Jeden z nich, A-Ching, zakochuje się w dziewczynie z sąsiedztwa, nie ma jednak śmiałości jej o tym powiedzieć. Zainspirowany własnymi doświadczeniami Hou Hsiao-hsiena film „Chłopcy z Fengkuei” to historia o dojrzewaniu i obraz tajwańskiej prowincji lat osiemdziesiątych. Daleko odbiega od wcześniejszych, komercyjnych filmów reżysera, pełnych modnie ubranych ludzi, samochodów i muzyki, koncentrując się w zamian na klasie robotniczej i anty-bohaterach. Pierwszy projekt zrealizowany z udziałem Chu Tien-wena i Edwarda Yanga wyraźnie znaczy moment stylistycznej przemiany w dorobku reżysera.

Four friends from Fengkuei, a small village on Penghu, an island not far from Taiwan spend their time fooling around. They Hou Hsiao-hsien was born in Guangdong in 1947, he migrates with his decide to go to Kaohsiung to earn some money. They are family to Taiwan. He starts his filmmaking career by first lost and cheated on in this big city. They eventually find shooting commercial films, but his encounter with the a room to stay and a job in a factory. One of them, A-Ching falls in love the girlfriend of his neighbour but do not dare to scriptwriter Wu Nien-jen and the writer Chu Tienwen completely changes his style. From “Boys from tell her. Inspired by Hou own’s memory, “Boys from Fengkuei” is a coming of age chronicle and a description of rural exile Fengkuei” on, he is recognised and acclaimed all in the 1980 Taiwan. Far from his form commercial films, full around the world. of fashionable people, car and music, this film focuses on the Wybrana filmografia / Selected filmography: working-class and anti-heroes. This first collaboration with 1983 Erzi de da wan’ou / The Sandwich Man Chu Tien-wen and Edward Yang really marks the beginning of 1988 Miasto smutku / Beiqing chengshi /A city of his stylistic change. Sadness 1995 Dobry mężczyzna, dobra kobieta / Haonan, hao Wafa Ghermani nü / Good Men Good Women 1998 Kwiaty Szanghaju / Hai shang hua / Flower of Shanghai 2003 Café Lumière / Kafei shiguang /Café Lumière 2007 Podróż czerwonego balonika / Le Voyage du ballon rouge środa 06.11, 20:30 TR Warszawa niedziela 10.11, 15:30 TR Warszawa

jęz./lang.: mandaryński, kantoński / Mandarin, Cantonese reż./dir.: Sylvia Chang scen./writ.: Sylvia Chang, Lee Kang zdj./cin.: Zhang Da-long mont./edit.: Mei Feng muzy./mus.: Richard Yuen obsada/cast: Lung Shi-hung, Kuei Ya-lei, Winston Chao, Yang Kuei-mei nagrody/awards: Asia-Pacific FF 1996 – najlepszy scenariusz

„Dziś nikt nie wraca do domu” to film Pai Ching-jui z 1969 r., w którego zakończeniu wszyscy wracają do domu. Mimo tego samego tytułu i komediowego tonu film Sylvii Chang nie jest jednak remakiem.

Rodzina Chen to typowi przedstawiciele klasy średniej. Jednak kiedy pan Chen kończy 60 lat, wszystko zaczyna się rozsypywać, a pod obrazem idealnej rodziny ukazuje się sporo rys: Pan Chen opuszcza dom, by zamieszkać z młodą kobietą, jego żona chce rozwodu i także odchodzi z miłym żigolakiem, córka w ogóle nie chce wychodzić za mąż, syn w pogoni za pieniędzmi chwyta się za kolejny biznes – klub nocny, który doprowadza go do bankructwa. Cały ten bałagan pozwala jednak kobietom rozpocząć nowe życie. Sylvia Chang Reżyserka wykorzystuje konwencję komedii społecznej do prze– ur. w Chiayi w 1953. Wcześnie skończyła edukację, mycenia krytyki systemu pogrążonego w obsesyjnej pogoni za na rzecz pracy w radio, po czym rozpoczęła karierę majątkiem i sukcesem. Podobnie jak w innych jej filmach fabuła aktorską i piosenkarską. Na początku lat osiemnabiera feministycznego wydźwięku, kiedy matka przechodzi dziesiątych zaczęła realizować własne filmy, często z roli tradycyjnej pani domu w niezależną, aktywną zawodowo skupione na kobiecych bohaterkach. Jest także głowę rodziny. producentką i scenarzystką. Zagrała w niemal stu filmach. “Tonight Nobody Goes Home” was a Pai ching-jui’s film made Sylvia Chang was born in Chiayi in 1953. She dropped school very early to become a radio anchor and two years later started a career as an actress. Parallel to her acting career she became a singer and at the beginning of the 1981 started doing her own films which are often focussed on female characters. She is also a producer and writer. She performed in almost hundred movies. Wybrana filmografia / Selected filmography: 1981 Jiu meng bu xu ji / Once Upon a Time 1986 Zui ai / Passion 1995 Shao nu xiao yu 1999 Sam dung / Tempting Heart 2004 20 30 40 sobota 09.11, 20:30 TR Warszawa

in 1969 and in the end everybody was going home. Except for the title and the comedy style, Sylvia Chang’s movie is not exactly a remake. The Chen family is a normal model bourgeois family. But around Mr Chen 60th birthday everything seems to start collapsing and the ideal family shows a lot of disturbance: Mr Chen leaves the house to live with a young woman, his wife wants to divorce and also goes away with a gentle-heart gigolo, the daughter is not so sure she wants to get married anymore, the son, always after money, tries another business, a night-club that leads him to bankruptcy. But all this mess allows the women to take a new start! Sylvia Chang uses the social comedy to introduce her criticism on a society obsessed with money and success. As usual in her film, she adopts a feminist discourse in which the mother goes from her traditional housekeeper role to the one of an independent worker becoming the head of the family. Wafa Ghermani


W Y D A R Z E N I A T O W A R Z Y S Z Ą C E

80

Pushing Hands Tui Shou Tajwan / Taiwan 1992, 105’

jęz./lang.: mandaryński, angielski / Mandarin, English reż./dir.: Ang Lee scen./writ.: Ang Lee, James Schamus zdj./cin.: Lin Jong mont./edit.: Ang Lee Tim Squyres obsada/cast: Lung Si-hung, Deb Snyder, Bo Z.Wang, wang Lai nagrody/awards: Asia-Pacific FF 1992 – najlepszy film, Golden Horse FF 1991 – najlepszy aktor Ang Lee - ur. w 1954, w rodzinie chińskich emigrantów, ukończył National Taiwan University of Arts, po czym wyjechał do USA studiować produkcję filmową. Po sześciu latach bez pracy otrzymał rządowe dofinansowanie na dwa scenariusze. Pierwszy z nich, „Pushing hands” był lokalnym sukcesem, ale dopiero „The Wedding Banquet” trafił do międzynarodowej dystrybucji i przyniósł twórcy Złotego Niedźwiedzia w Berlinie.

Pan Chu, mistrz tai-chi z Pekinu, zamieszkał właśnie w Stanach Zjednoczonych ze swoim synem, Alexem. Alexs poślubił Amerykankę, Marthę i ma z nią syna, Jeremiego. Mieszkanie pod wspólnym dachem okazuje się niełatwe: Martha próbuje pisać książkę i nie może znieść czyjejś obecności w domu, a mistrz Chu nie jest w stanie zrozumieć jej trybu życia. Alex robi, co może, by zadowolić wszystkich. Jednak pewnego dnia mistrz Chu używa wobec synowej chińskiej medycyny, na co Martha reaguje tak źle, że ten zmuszony jest opuścić dom. Od tego momentu musi nauczyć się żyć samodzielnie, radząc sobie z pokoleniową i kulturową barierą. „Pushing hands” to pierwszy długi metraż Anga Lee i pierwsza część jego „trylogii ojca”, w której przeciwstawia tradycyjne konfucjańskie zasady starszego pokolenia z nowoczesnym stylem życia młodych. Reżyser pozostaje blisko oficjalnego, konserwatywnego chińskiego dyskursu, jednak w subtelny sposób podważając go tu i ówdzie.

Master Chu, a tai-chi master from Beijing, has just decided to live in the US with his son Alex. Alex is married to an American woman, Martha and they have one son, Jeremy. At home the cohabitation between Master Chu and his daughter-inlaw, trying to write a book, is chaotic. Martha cannot stand to have someone at home and Master Chu does not understand Martha’s hygiene of life. Alex has to try to comply with everyone. But the day Master Chu does some Chinese medicine on Martha, she reacts so bad that he leaves the house. From that moment on Master Chu has to learn to live by himself and cope with the generation and cultural gap. This is the first feature Wybrana filmografia / by Ang Lee, and also the first of his “father knows best” trilogy 1994 Jedz i pij, kobieto i mężczyzno / Ying shi nan nü/ before “Wedding Banquet” and “Eat Drink Man Woman”, where Eat drink man woman he confronts a traditional Confucian father (Lung Si-Hung) to 2000 Przyczajony tygrys, ukryty smok / Crouching the modern way of life of his children. In some ways Ang Lee Tiger, Hidden Dragon remains very close to the official conservative Chinese discourse 2005 Brokeback Mountain but he also disrupt it in a very subtle way. 2007 Ostrożnie, pożądanie / Lust, Caution 2012 Życie Pi / The Life of Pi Wafa Ghermani Ang Lee - born in 1954 from a Chinese family, he first graduates from National Taiwan University of Arts before going to the United States to study film production. First unemployed for six years, his two scripts he submits for subsidies are chosen. “Pushing hands” is a local success but the following films are internationally distributed after “The Wedding Banquet” wins the Golden Bear in Berlin.

piątek 08.11, 20:30 TR Warszawa niedziela 10.11, 20:30 TR Warszawa


K O N C E R T U H U H B O O

UhUhboo Project Uhuhboo Project to niecodzienne, trudne do sklasyfikowania połączenie dźwięków, balansujące między estetyką punk-kabaretową i początkami koreańskiego popu. Muzyce towarzyszą trudne do rozszyfrowania, pełne metafor teksty zaangażowane w sprawy polityczne i społeczne. Podczas swoich koncertów zespół sięga po liczne rozwiązania audiowizualne tworząc w ten sposób niezapomniany, hipnotyzujący spektakl. Trzon UhUhBoo Project tworzą Baik Hyun-jhin (wokalista, autor tekstów, artysta audiowizualny) oraz Jang Younggyu (basista, kompozytor, twórca zespołu Be-Being). To oni otworzyli nowy rozdział w historii koreańskiego popu, dając przykład awangardowego podejścia do muzyki i niestandardowego myślenia o sztuce.

82

Od debiutu w roku 1994 zespół wydał pięć albumów. Ich muzyka pojawiła się w wielu filmach, m. in. w „Sympathy for Mr. Vengeance", czy „Night fishing” w reżyserii Park Chan-wooka. Po twórczość Koreańczyków sięgała także Pina Bausch, używając jej w takich spektaklach jak „Für die Kinder von Gestern" czy „Rough Cut". „Muzyka Uhuhboo Project jest po prostu zniewalająca" – mówiła o UhUhBoo artystka. UhUhBoo Project is an extraordinary, unclassifiable mixture of sounds, balancing between punk-cabaret aesthetics and the beginnings of Korean pop. Music is accompanied by obscure, socially and politically engaged texts, filled with complex metaphors. During the concerts, the band uses various audio-visual techniques, creating unforgettable, hypnotic performances. The core of UhUhBoo Project are: Baik Hyun-Jhin (singer, songwriter and visual artist) and Jang Young-gyu (bass player, composer and founder of Be-Being group). They opened a new chapter in the history of Korean pop music, giving the example of avant-garde approach to music and non-standard thinking of art.

TR Warszawa to od ponad dziesięciu lat jeden z najpopularniejszych teatrów w Polsce. Uważany za nowoczesny teatr otwarty na nowe idee, równocześnie kultywujący najlepsze teatralne tradycje. Wysoką pozycję TR Warszawa wśród młodych teatrów europejskich potwierdzają nagrody przyznane na festiwalach krajowych i międzynarodowych. Teatr przyciąga najlepszych reżyserów, takich jak Grzegorz Jarzyna, Krystian Lupa, Krzysztof Warlikowski, René Pollesch, a także przedstawicieli młodszej generacji m.in. Michała Borczucha czy Natalię Korczakowską. W TR Warszawa grają wybitni polscy i europejscy aktorzy. Poszukiwanie nowych środków ekspresji teatralnej oznacza nie tylko sięganie po nowe, współczesne sztuki, lecz również  reinterpretację tekstów klasycznych. Jako centrum szeroko rozumianych eksperymentów, od 2000 roku TR Warszawa jest miejscem, w którym prezentowane są także inne dyscypliny: film, muzyka, sztuki plastyczne  czy audiowizualne. TR Warszawa zapraszany jest na festiwale na całym świecie, występował m. in. w Awinionie, Edynburgu, Moskwie, St. Petersburgu, Jerozolimie, Berlinie, Monachium, Wiedniu, Sztokholmie, Londynie, Dublinie, Toronto, Nowym Jorku, Los Angeles, Wellington i Hongkongu.  TR Warszawa has been one of the best known theatres in Poland for over 10 years. It is regarded as a modern theatre open to new ideas, a theatre that cultivates the best theatrical traditions. TR’s high position in various rankings of young European theatres is confirmed by numerous awards won by the company at national and international festivals.It attracts brilliant directors – Grzegorz Jarzyna, Krystian Lupa, Krzysztof Warlikowski, René Pollesch, Kornel Mundruczo as well as representatives of younger generations, such as Michał Borczuch.

TR’s actors are among the best in Europe. The search for a new language of theatrical expression means for the company a necessity of not only reaching for new, contemporary dramatic texts but also of reinterpreting the classics. Since their 1994 debut, Uhuhboo released five albums. Their music appeared in several films, including Park Chan- As a centre for broadly defined artistic experiments, wook’s „Sympathy for Mr. Vengeance” and „Night Fishing”, TR Warszawa has been hosting a series of visual arts and contemporary drama presentations since 2000. and was also used by Pina Bausch in her spectacles „Für die Kinder von Gestern” and „Rough Cut”.UhUhBoo Project’s music is simply impressive – Pina said about UhUhBoo. TR Warszawa is invited to various festivals and stages in Europe and beyond, in Avignon, Edinburgh, Moscow, Koncert: 26 listopada, g. 20.00, St. Petersburg, Jerusalem, Berlin, Munich, Vienna, I TR Warszawa, ul. Marszałkowska 8 Stockholm, London, Dublin, Brussels, Minsk, Bucharest, Toronto, New York, Los Angeles Wellington and Hong Kong. Date & Venue: 26th November, 8 P.M., TR Warszawa, 8 Marszałkowska St

Dyskografia / Discography: Break-even Point, 1997 Dog, Lucky Star, 1998 21C New Hair, 2000 Sympathy for Mr Vengeance, 2002 Tuna World, singiel 2004 Detective ID, Record of a Vagabond, 2011

U H U H B O O P R O J E C T


W Y D A R Z E N I A

Azja w obiektywie

T O W A R Z Y S Z Ą C E

Katalog festiwalu tradycyjnie już został zilustrowany pracami Doroty Podlaskiej. Artystka, wielbicielka kina azjatyckiego i kultury dalekowschodniej zinterpretowała filmy Pięciu Smaków, tym razem inspirowana japońskimi rycinami, odkrytymi w azjatyckim antykwariacie.

wtorek, 5 listopada, g. 18:00 Dorota Podlaska „Sto widoków w głąb targu”

Zapraszamy na spotkanie z Dorotą Podlaską i jej prezentację pt „Sto widoków w głąb targu”, w której poprzez fotografie i obrazy artystka opowie o swojej pracy w Azji i źródłach inspiracji. środa, 6 listopada, g. 18:00 Spotkanie poświęcone katastrofie jądrowej w Fukushimie

84

A2-B-C Japonia / Japan 2013, 71’ jęz./lang.: japoński, angielski / Japanese, English reż., scen. /dir., writ.: Ian Thomas Ash Życie w miastach w pobliżu elektrowni w Fukushimie pozornie wraca do normy: dzieci znów uczą się w oczyszczonych z radioaktywnego pyłu szkołach, Japończycy z całego kraju wspierają odbudowę rolnictwa, kupując produkty z prefektury. Coraz więcej dzieci ma jednak problemy z tarczycą. Ich matki na własną rękę prowadzą śledztwo i weryfikują rządowe oświadczenia o bezpieczeństwie regionu. Amerykański reżyser Ian Thomas Ash mieszka w Japonii od dziesięciu lat; jest autorem pięciu filmów dokumentalnych i laureatem nagród na festiwalach w Lyonie, Rhode Island i Frankfurcie. Południk Zero ul. Wilcza 25 wstęp wolny

Pełzająca elektrownia atomowa Shinobiyoru Genpatsu / Encroaching Nuclear Power Plant Japonia / Japan 2013, 33’ jęz./lang.: japoński, wietnamski / Japanese, Vietnamese reż., scen.: /dir., writ.: Shinsuke Nakai W pobliżu wietnamskiej wioski Thai An, liczącej 2000 mieszkańców, powstaje reaktor atomowy, budowany przez Japończyków na mocy międzyrządowego porozumienia. Doświadczenie i technologiczna wiedza wykonawców ma być gwarantem bezpieczeństwa. Reżyser przeprowadza rozmowy z mieszkańcami, zaniepokojonymi brakiem wystarczających informacji na temat grożącego im ryzyka, zestawiając obraz wietnamskiej społeczności z relacjami osób ewakuowanych z prefektury Fukushima po awarii elektrowni jądrowej. Wprowadzenie na temat obecnej sytuacji w Fukushimie wygłosi autor artykułów na temat energetyki jądrowej w Japonii Yasuhiro Igarashi.

piątek, 8 listopada, g. 18:00

sobota, 9 listopada, g. 17:00

„Kiedy będę ptakiem” Polska / Poland 2013, 40’ jęz./lang.: tajski, kayan / Thai, Kayan reż. /dir.: Monika Pawluczuk scen./writ.: Monika Pawluczuk zdj./cin.: Wojciech Staroń, Paweł Chorzępa mont./edit.: Leszek Molski, Marcin Latanik wystąpili/cast: MuLa, Lin, Mong Kaew Kaew, Mu Thwe

„Historia Grochu” Polska / Poland 2013, 52’ jęz./lang.: polski, angielski, tagalog / Polish, English, Tagalog reż./dir. Grzegorz Drozd scen./ writ.: Grzegorz Drozd zdj./cin.: Grzegorz Drozd, Alicja Łukasiak dźwięk/sound: Grzegorz Drozd, Harmony Band wystąpili/cast: Michał Grochowski, Lola Adela G Pescante, Den Den Lorivie, Ondo, NeNe

Dokument zrealizowany przy granicy tajlandzko-birmańskiej: MuLa, kobieta z plemienia Kajan, wyemigrowała z mężem i synami do Tajlandii w poszukiwaniu lepszego życia. Po drugiej stronie granicy została jej jedyna córka. MuLa zarabia sprzedając turystom pamiątki, sytuacja finansowa rodziny jest jednak bardzo ciężka. Autorka portretuje codzienne życie matki, w którym najmniejszy detal wydaje się znaczący, a każda chwila naznaczona jest pełnym napięcia oczekiwaniem na dziewczynę.

Filmy w oryginalnej wersji językowej z angielskimi napisami. czwartek, 7 listopada, g. 18:00 Jakub Mielnik - „Kronika końca świata” Reporterski esej „Kronika końca świata” to autorska relacja z podróży po Azji i Europie, pisana bez fałszywej egzaltacji egzotyką. Barwna i zarazem mocno trzymająca się rzeczywistości opowieść prowadzi czytelnika od Lizbony po Tajpej, równie wiele uwagi poświęcając luksusowym hotelom co melodyjkom wygrywanym przez chińskie śmieciarki.

Monika Pawluczuk - dziennikarka radiowa i telewizyjna, autorka filmów dokumentalnych: „Kiedy będę ptakiem” (2013), „To ty się zmień” (2007), „Modelki” (2006). Obecnie w trakcie zdjęć do kolejnego filmu dokumentalnego o roboczym tytule „Radio Łódź 99, 2 MHz”, współautorka (z Katarzyną Miller) przetłumaczonej na kilka języków książki „Być kobietą i nie zwariować”, absolwentka kulturoznawstwa w Ośrodku Studiów Amerykańskich na UW, dziennikarstwa w Centrum Dziennikarstwa w Warszawie oraz Programu Dokumentalnego DOK PRO w Szkole Wajdy.

Jakub Mielnik pracował jako reporter w kilkunastu krajach świata, był dziennikarzem m.in. BBC, Przekroju, Ozonu, Polska The Times, Wprost. Relacjonował dla polskich mediów przełomowe wydarzenia na Bliskim i Dalekim Wschodzie.

Mała filipińska wioska nad brzegiem morza: malownicze scenerie, prości mieszkańcy, szamańskie rytuały, rybackie łodzie, tradycyjna struktura społeczna, w której nowoczesność funkcjonuje jakby na marginesie. Tam właśnie zamieszkał „Grochu”: pochodzący z Warszawy członek pokolenia, które w dużej części wyemigrowało na Zachód w poszukiwaniu zarobku. Bohater dokumentu dwojga polskich artystów zdecydował się na podróż w przeciwnym kierunku, na proste życie w niezamożnej społeczności. Jednak widzowie, którzy po takim wprowadzeniu spodziewaliby się sentymentalnej opowieści o stereotypowym miłośniku natury czy podróżniku, szukającym sensu życia w azjatyckiej dżungli, przeżyją spore zaskoczenie. „Historia Grochu” to niesztampowy obraz spotkania polskiej mentalności z odmienną kulturą, zabawny i gorzki zarazem. Autorzy nie oceniają i nie wpisują swojego bohatera w patetyczne narracje, pozwalając mu prezentować swój sposób na życie. Między wierszami jego prostej opowieści przewija się jednak szereg pytań o międzykulturowe, nierówne relacje, konflikty wartości i życiowe wybory. Jagoda Murczyńska

Południk Zero ul. Wilcza 25 WSTĘP WOLNY

Polscy artyści, Grzegorz Drozd i Alicja Łukasiak od 10 lat prowadzą projekt Zmiana Organizacji Ruchu. Film „Historia Grochu” powstał jako jeden odcinków cyklu „Dziennik pisany w krzakach”, realizowanego podczas dwuletniej podróży po Azji Południowo-Wschodniej.


W Y D A R Z E N I A T O W A R Z Y S Z Ą C E

86

6 listopada, środa, godz. 19.00

9 listopada, sobota, godz. 12.00-24.00

9-10 listopada

“Warszawiacy” Polska / Poland 2005, 46’ reż./dir.: Anna Gajewska scen./writ.: Anna Gajewska zdj./cin.: Rymwid Błaszczak mont./edit.: Rymwid Błaszczak, Jakub Królikowski

Ekspozycja tymczasowa 25 obiektów na działce nr 11/1, czyli Akcja Solec

Laboratorium Hongkongu

Reportaż o wietnamskiej społeczności stolicy, zrealizowany przez Fundację Sztuki Arteria w 2005 roku. Obraz Polski oczami emigrantów, a zarazem portret zróżnicowanej wewnętrznie społeczności. Bohaterowie opowiadają o swoich korzeniach, planach, problemach i radościach, pozwalając widzom odkryć wycinek z życia jednej z największych mniejszości narodowych żyjących w Warszawie. Pokazowi filmu towarzyszyć będzie spotkanie z jego bohaterami „po latach” i rozmowa o zmianach, które nastąpiły od czasu powstania filmu. Bar Prasowy oficjalna jadłodajnia festiwalu ul. Marszałkowska 10/16 godziny otwarcia: pon-pt: 09:00-20:00, sob-niedz: 11:00-19:00

Dwunastogodzinna prezentacja unikatowych obiektów ze zbiorów Muzeum Azji i Pacyfiku, które po raz pierwszy pojawią się w surowej przestrzeni nieotwartego jeszcze obiektu przy ulicy Solec 24. Asmacki pal, chińskie łoże małżeńskie, tajski domek duchów i wietnamska riksza to tylko niektóre z przedmiotów, które będzie można zobaczyć w trakcie wyprawy z przewodnikiem po zakamarkach nowego muzeum. Dodatkową atrakcją dla osób lubiących dreszczyk emocji będzie „Akcja Solec”, czyli przygodowa gra terenowa przyprawiona szczyptą azjatyckich smaków.

9 XI, 13:00 – spacer z reżyserami z Hongkongu - zapisy na laboratorium@piecsmakow.pl lub tel. (22) 624-37-33, liczba miejsc ograniczona

Program: 10 XI, 12:00 – warsztaty dla dzieci – Archidzieciaki 12:00 - 17:00 - zwiedzanie ekspozycji 17:00 - 21:00 - gra terenowa: Akcja Solec - obowiązują zapisy pod adresem: akcjasolec@piecsmakow.pl , formularz rejestracyjny do pobrania na stronie www.piecsmakow.pl) 21:00 - 24:00 - nocne zwiedzanie ekspozycji - obowiązują zgłoszenia pod adresem: akcjasolec@piecsmakow.pl

Do kina nie można iść głodnym! Zapraszamy do Baru Prasowego na kulinarną część festiwalu i Tydzień Kuchni Azjatyckiej.

Bar Prasowy ul. Marszałkowska 10/16 WSTĘP WOLNY

Dwudniowy projekt przygotowany z Muzeum Woli. Laboratorium miasta to doskonała okazja, by angażując wszystkie zmysły poznać kulturę i architekturę Hongkongu – miasta, w którym azjatycka tradycja łączy się w unikalny sposób z rzeczywistością współczesnej globalnej wioski. W programie: spacer ulicami Warszawy prowadzony przez artystów filmowych z Hongkongu, projekcje filmów krótkometrażowych programu Fresh Wave prowadzonego przez Johnniego To, zajęcia dla najmłodszych z Archidzieciakami oraz spotkania i warsztaty dotyczące charakteru i struktury miasta. Więcej informacji na piecsmakow.pl.

Muzeum Azji i Pacyfiku ul. Solec 24 WSTĘP WOLNY

10 XI, 16:00 – projekcja filmów Fresh Wave zestaw CZŁOWIEK - 128’

Kinoplex - pokazy online Wirtualna odsłona Pięciu Smaków dostępna online na Kinoplex.pl w dniach 4-30 XI. W programie między innymi krótkometrażowe filmy z cyklu Fresh Wave oraz inne wybrane pozycje festiwalowe. Mahjong Warsztaty poświęcone mahjongowi [czyt. maadzianowi], tradycyjnej japońskiej grze strategiczno-logicznej. Chętni mogą nieodpłatnie doskonalić dotychczasowe umiejętności pod okiem doświadczonych graczy ze stowarzyszenia Polska Liga Mahjonga lub rozpocząć przygodę z grą od podstaw. Gramy codziennie w trakcie seansów i po ich zakończeniu w kawiarni Kina Muranów, między 5 a 10 listopada. Pięć Smaków Migruje: Koszalin W tym roku, poza główną edycją Pięciu Smaków w Warszawie i repliką we Wrocławiu, pokazy festiwalowych filmów odbędą się również w Koszalinie w Kinie Kryterium. Koszalin został wybrany w ramach konkursu Pięć Smaków Migruje, którego ideą jest promocja kina azjatyckiego poza większymi ośrodkami kulturalnymi.

„Epilepsja”, reż. Lee Kai-ho, „Wciąż na kładce”, reż. Leung Pak-ho, „Bezsenne ulice”, reż. Isabella Candice Lam, „Oaza”, reż. Lam Sum, „Nici”, reż. Li Yin-fung Na program w Koszalinie złożą się wybrane tytuły z sekcji Nowe Kino Azji i Focus: Hongkong. 10 XI, 19:00 - projekcja filmów Fresh Wave zestaw MIASTO - 119’ Wśród wydarzeń towarzyszących będą m.in. wieczór poświęcony kuchni Dalekiego Wschodu i wernisaż zdjęć „Maleństwo”, reż. Tam Wai-ching, „Boże, szczęść Grzegorza Edwarda Funke, twórcy Galerii Portret Świata. rodzicom”, reż. Lau Wing-tai, „Kwiaty afazji”, reż. Li Sum-yuet, „Dziewczyna taka jak ja”, reż. Man Uen-ching, „Kółko na klucze”, reż. Chan Wai-man

Muzeum Woli ul. Srebrna 12 WSTĘP WOLNY


Indeks tytułów polskich

Indeks tytułów angielskich

Organizatorzy

36...4 Ah-fei...75 Bananowy raj...75 Bezsenne ulice... 28 Beztroskie lato...52 Biedni Ludzie...6 Bohater nie umiera nigdy...26 Boże, szczęść rodzicom... 28 Chłopcy z Fengkuei...76 Dom marzeń ...62 Dziewczyna taka jak ja...29 Dziś nikt nie idzie do domu...77 Epilepsja...29 Fulltime Killer...32 Hanyut. Szaleństwo Almayera...68 Homostratus...8 Ilo Ilo...10 Isabella...34 Jiseul...12 Kamikaze Girls...54 Kartel...36 Kieszonkowcy... 38 Kółko na klucze... 29 Kwiaty afazji... 29 Lekcja zła...64 Maleństwo...30 Nici...30 Noc i mgła...40 Oaza...30 Odliczanie...66 Pako i magiczna księga...56 Proste życie...42 Pushing Hands...79 Running on Karma...44 Wciąż na kładce...30 Wielki mistrz...70 Więzi ...20 Wilgotne sny...14 Wybór mafii ...46 Wybór mafii II ...47 Wyznania ...58 Z tobą, bez ciebie ...18 Zakładnik granicy...18 Zły film ...72 Żywot Matsuko...60

36...4 A Hero Never Dies...26 A Simple Life...42 Ah-fei...75 Bad Film...72 Banana Paradise...75 Bends...16 Boys from Fengkuei...76 Confessions...58 Countdown...66 Dream Home...62 Drug War...36 Election I...46 Election 2...47 Epilepsy...29 Flowers with Aphasia...29 Fulltime Killer...32 God Bless All Parents... 28 Hanyut / Almayer’s Folly...68 Happy-Go-Lucky...52 Homostratus...8 Ilo Ilo...10 Isabella...34 Jiseul...12 Kamikaze Girls...54 Lesson of the Evil...64 Lethal hostage...18 Longing for the Rain...14 Memories of Matsuko...60 Night and Fog...40 Oasis...30 On Sleepless Roads, the Sleepless Goes... 28 Paco and the Magical Book...56 Poor Folk...6 Pushing Hands...79 Running on Karma...44 Sew...30 Sparrow...38 Still On The Bridge...30 Such a Girl Like Me...29 The Grandmaster...70 The Key Chain...29 The Little One...30 Tonight Nobody Goes Home...77 With You, Without You...18

Fundacja Sztuki Arteria www.arteria.art.pl Jakub Królikowski Emilia Skiba Anna Gudarowska Joanna Jakubik Anna Mamińska Jagoda Murczyńska Agata Rudowska Współpraca Anna Ciabach Maja Pielak Julia Piłasewicz Nam Le Tuan Promocja Joanna Jakubik Program festiwalu Jakub Królikowski Jagoda Murczyńska Emilia Skiba Tłumaczenia Maria Frączek Agata Rudowska Projekty graficzne Przemysław Ostaszewski Małgorzata Żółkiewska Zdjęcia Jacek Wajszczak

Katalog ilustracje, projekt Dorota Podlaska redakcja Jagoda Murczyńska autorzy Wafa Ghermani Krzysztof Gonerski Marcin Krasnowolski Urszula Lipińska Jakub Majmurek Jagoda Murczyńska Agnieszka Szeffel Koordynacja People’s Jury Edyta Jarząb Anna Gudarowska People’s Jury Maciej Białoruski Adam Cybulski Adam Horowski Martyna Kleszcz Bogna Konior Maja Korbecka Magda Malinowska Robert Mróz Weronika Nowak Krzysztof Osica Magdalena Stępień Marcin Szot Sławomir Wasiński ISBN 978-83-928388-2-1


Przyjaciele festiwalu Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Miasta Stołecznego Warszawy, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Japan Foundation, Biura Gospodarczego i Kulturalnego Tajpej w Polsce oraz Ambasady Królestwa Tajlandii w Warszawie, zrealizowano we współpracy z Ambasadą Japonii w Polsce i Konsulatem Generalnym RP w Hongkongu, pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. The project is co-financed by the Ministry of Culture and National Heritage of Poland, Warsaw City Council, the Polish Film Institute, Japan Foundation, the Taipei Economic and Cultural Office in Poland and the Royal Thai Embassy in Poland. Implemented in co-operation with the Embassy of Japan in Poland and the Consulate General of Poland in Hong Kong, under the honorary patronage of the Ministry of Culture and National Heritage of Poland.

Sponsorzy / Sponsors

Współorganizatorzy / Co-organizers

Partnerzy / Partners

Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polsk�ej w Hongkongu

Patroni medialni / Media

7. Festiwal Filmowy Pięć Smaków / 7th Five Flavours FF  

Katalog 7. edycji festiwalu

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you