Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

| № 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ., www.civilnet.am

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Օֆ­շո­րա­յին վար­չա­պետ խմբագրական

էջ 2 ›››

Ձա­խող­ման պատ­մու­թյուն Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ

օ ր ա թ ե ր թ

«Գազպ­րո­մի» հետ դեռ գոր­ծարք չի կնքվել

MNP-ն տե­ղա­փո­խել է ժամ ­կ ետ­նե­րը Բջ­ջա­յին հե­ռա­խո­սա­հա­ մար­նե­րի տե­ղա­փո­խե­լիու­ թյան (MNP) ծա­ռա­յու­թյու­ նը Հա­յաս­տա­նում պետք է գոր­ծարկ­վի 2014թ. հուն­ վա­րի 1-ից. հա­մա­կար­գի ներդր­ման ժա­մա­նա­կա­ ցույ­ցը հու­շում է, որ ժամ­ կե­տը, ա­մե ­նայն հա­վա­ նա­կա­նու­թյամբ, կվե­րա­ նայ­վի։ «Բջ­ջա­յին եռ­յա­կը» եր­կու ամ­սով ու­շաց­րել է MNP-ի ներդր­ման մի­ջո­ ցա­ռում ­ն երն ի­րա­կա­նաց­ նող կազ­մա­կեր­պու­թյան ստեղ­ծու­մը։

էջ 2 ›››

Լ­րագ­րող­նե­րը պաշտ­պան­ված չեն

Հ­­արցազրույց Պետ­րոս Ղա­զար­յա­նի հետ էջ 3 ›››

Ար­տա­գաղ­թը կրճա­տում է գոր­ծազր­կու­ թյու­նը էջ 4 ›››

Մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­րա­ կա­ռուց­ման ծրագ­րին ևս €5  մլն կուղղ­վի էջ 5 ›››

Ա­վե­լի թա­փան­ ցիկ ու քիչ օֆ­ շո­րաց­ված

Մեծ ութն­յա­կը փո­խում է գլո­բալ հար­կա­յին հա­մա­ կար­գը էջ 6 ›››

ԱՄՆ-ը ու­ղիղ բա­նակ­ցու­թյուն­ ներ է սկսում «Տա­լի­բա­նի» հետ

Քա­բու­լում կոշտ են ար­ձա­գան­քում էջ 7 ›››

Ֆոտոլուր

Հա­նուն ցածր ե­կա­մուտ­նե­րով սո­ցիա­լա­կան խմբե­րի

Ար­մե ն Մով­սիս­յանն ա­սում է, որ բա­նակ­ցում են, որ­պես­զի «եր­կա­րատև ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի հա­մար ա­վե­լի ա­պա­հո­ված գա­զա­մա­տա­կա­րա­րում ու­նե­նանք»:

«Գազպ­րո­մի» հետ դեռ որևէ գոր­ ծարք չի կնքվել, ե­րեկ հայ­տա­րա­րեց է­ներ­ գե­տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­ շար­նե­րի նա­խա­րար Ար­մե ն Մով­սիս­յա­նը Ազ­գա­յին ժո­ ղո­վում լրագ­րող­նե­րի հետ ճե­պազ­րույ­ցում: «Որևի­ցե գոր­ծարք կա­ տար­ ված չէ: Այս պա­ հին բա­նակ­ցու­թյուն­ներ են ըն­թա­նում, և բա­նակ­ ցու­թյուն­նե­րի սե­ղա­նին դրված է «Հայ­Ռուս­գա­ զար­դի» 20% բաժ­նե­տոմ­ սե­րը տալ-չտա­լու հար­ ցը: Բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի սե­ղա­նին, սա­կայն, միայն

այդ հար­ցը չէ դրված, կան այլ հար­ ցեր ևս»,– ա­ սաց նա­խա­րա­րը: Նա նշեց, որ մինչև ամս­ վա վերջ բա­նակ­ցու­թյուն­ նե­րը կա­վարտ­վեն: Հար­ ցին, թե ինչ ի­ մաստ ու­ նի 20%-ը հանձ­ նել «Գազպ­ րո­ մի ն», քա­ նի որ այդ դեպ­քում ռու­սա­կան կող­ մը կկա­րո­ղա­նա ցան­կա­ ցած գին թե­ լադ­ րել, Ար­ մեն Մով­սիս­յա­նը պա­տաս­ խա­նեց. «Խն­դի­րն այդ­պես չի դրված, որ ինչ ու­զե­նան, ա­նեն, բա­նակ­ցու­թյուն­նե­ րը հենց դրա հա­ մար են գնում, որ ինչ ու­ զեն, այն

չա­նեն, այլ որ­պես­զի մենք եր­կա­րատև ժա­մա­նա­կաշր­ ջա­նի հա­մար ա­վե­լի ա­պա­ հո­ված գա­զա­մա­տա­կա­րա­ րում ու­նե­նանք»: «Գազպ­րո­մի» տա­րա­ ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյան հա­մա­ձայն՝ հու­նի­սի 17-ին Մոսկ­վա­յում՝ «Գազպ­րո­մի» գլխա­մա­սա­յին գրա­սեն­յա­ կում, տե­ ղի է ու­ նե­ ցել աշ­ խա­տան­քա­յին հան­դի­պում ըն­կե­րու­թյան վար­չու­թյան նա­խա­գահ Ա­լեք­սեյ Մի­լե­ րի և Ար­մե ն Մով­սիս­յա­նի միջև, և կող­մե­րը քննար­կել են «Հայ­Ռուս­գա­զար­դում» «Գազպ­րո­մի» մաս­նա­բա­ժի­

նը մինչև 100% բարձ­ րաց­ նե­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նը: «Հայ­Ռուս­գա­զար­դի» 20%-ը պատ­կա­նում է Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյա­նը: Մի­լե­ րը և Մով­սիս­յա­նը քննար­կել են նաև գա­զա­յին ո­լոր­տում հայ-ռու­սա­կան հա­մա­գոր­ ծակ­ցու­թյան զար­գաց­ ման հիմ ­ն ա­կան խնդիր­նե­ րը, այդ թվում՝ «Գազպ­ րո­ մի» մաս­նակ­ցու­թյու­նը Հա­ յաս­տա­նում ի­րա­կա­նաց­վող է­ներ­գե­տիկ ծրագ­րե­րին, ինչ­պես նաև Հա­յաս­տա­նի սպա­ռող­նե­րի հա­մար գա­զի գնա­գո­յաց­ման հար­ցե­րը:  n Ն­վարդ Հով­հան­նիս­յան

MNP հա­մա­կար­գի հե­ռան­ կար­նե­րին հու­նի­սի 19-ին անդ­րա­դար­ձել է «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա­յի» գլխա­վոր տնօ­րեն Ֆ­րան­սիս Ժե­լիբ­ տե­րը։ Ըն­կե­րու­թյան կող­ մից տա­րած­ված հա­ղոր­ դագ­րու­թյու­նում նշվում է, որ հու­նի­սի 15-ին ու­ժի մեջ է մտել «Հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ ցու­թյան մա­սին» ՀՀ օ­րեն­ քում (խոսքն ի­րա­կա­նում «Է­լեկտ­րո­նա­յին հա­ղոր­ դակ­ցու­թյան մա­սին» օ­րեն­ քի մա­սին է - Ա.Չ.) կա­տար­ ված փո­փո­խու­թյու­նը, ըստ ո­րի՝ 2014թ. Հա­յաս­տա­նում հնա­րա­վոր կլի­նի ներդ­նել շար­ժա­կան կա­պի հա­մար­ նե­րի տե­ղա­փո­խե­լիու­թյան ծա­ռա­յու­թյու­նը։ «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա­յի» գլխա­վոր տնօ­րեն Ֆ­րան­ սիս Ժե­լիբ­տե­րը լրագ­րող­ նե­րի հետ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ ող­ջու­նել է այն փո­փո­խու­թյուն­նե­րը, որ այդ ծա­ռա­յու­թյան ներդր­ ման արդ­յուն­քում տե­ ղի կու­նե­նան Հա­յաս­տա­նի շար­ժա­կան կա­պի շու­կա­ յում և բա­ժա­նորդ­նե­րի հա­

էջ 5 ›››

Կիզակետում

Ոս­տի­կա­նա­պե­տը՝ «օֆ­շո­րա­յին սկան­դա­լի» մա­սին Հա­յաս­տա­նի ոս­տի­կա­նա­ պետ Վ­լա­դի­միր Գաս­պար­ յա­նը չո­րեք­շաբ­թի Արզ­նիում կա­յա­ցած զո­րա­վար­ժու­ թյուն­նե­րից հե­տո, «Ա­զա­տու­ թյուն» ռա­դիո­կա­յա­նի հար­ ցե­րին ի պա­տաս­խան անդ­ րա­դառ­նա­լով «օֆ­շո­րա­յին սկան­դա­լի» գոր­ծին և հե­ տա­խուզ­ման մեջ գտնվող գոր­ծա­րար Ա­շոտ Սու­քիաս­ յա­նին, հայ­տա­րա­րել է, որ երկ­րագն­դի վրա ոչ մե­կի գտնվե­լու վայ­րը «ան­հայտ չի կա­րող լի­նել». ոս­տի­կա­ նու­թյու­նը կա­տա­րում է բո­լոր անհ­րա­ժեշտ օ­պե­րա­տիվ և քնն­չա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­

րը, և ոս­տի­կա­նա­պետն այս­ տեղ խնդիր­ներ չի տես­նում: «Հետք» պար­բե­րա­կա­նի հայտ­նի հրա­պա­րա­կու­մից հե­տո (ըստ ո­րի՝ Սու­քիաս­յա­ նը «Հա­յաս­տան» հան­րա­խա­ նու­թի սե­փա­կա­նա­տեր Փայ­ լակ Հայ­րա­պետ­յա­նի մի­ջոց­ նե­րը յու­րաց­րել է կիպ­րոս­յան օֆ­շո­րա­յին մի ըն­կե­րու­թյան մի­ջո­ցով, ո­րի հիմ ­ն ա­դիր­ նե­րից են նաև Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պետն ու Ա­րա­րատ­յան թե­մի ա­ռաջ­նոր­դա­կան փո­ խա­նորդ Նա­վա­սարդ ար­քե­ պիս­կո­պոս Կ­ճո­յա­նը)՝ ե­րեկ, հայտ­նի դար­ձավ Սու­քիաս­ յա­նին մե­ղադ­րանք ա­ռա­

ջադ­րե­լու, նրա նկատ­մամբ խա­փան­ման մի­ջոց կա­լա­ նա­վո­րու­մն ընտ­րե­լու և հե­ տա­խու­զում հայ­տա­րա­րե­ լու մա­ սին: Հարկ է նշել, որ քրեա­կան գոր­ծը հա­րուց­վել է մոտ մեկ տա­րի ա­ռաջ: «Ա­զա­տու­թյուն» ռա­դիո­ կա­յա­նի հար­ցին, թե ին­չու է մեկ տա­րի ա­ռաջ հա­րուց­ված քրեա­կան գոր­ծով ե­րեկ մե­ ղադ­րանք ա­ռա­ջադր­վել, ե­թե նրա գտնվե­լու վայրն արդեն ան­հայտ է, Վ­լա­դի­միր Գաս­ պար­յա­նը պա­տաս­խա­նել է. «Ոչ մե­կի գտնվե­լու վայ­րը եր­ կիր մո­լո­րա­կի վրա ան­հայտ չի կա­ րող լի­ նել: Գո­ նե մենք

այս ըն­թաց­քում ա­պա­ցու­ցել ենք, որ ա­մե­նա­հե­ռու երկր­ նե­ րից ենք բե­ րում մեր զբո­ սաշր­ջիկ ի­րա­վա­խախտ­նե­ րին: Այս­ տեղ ես խնդիր չեմ տես­նում: Ին­չո՞ւ մի տա­րի (մի քիչ ա­վե­լի քիչ ժա­մա­նակ է ե­ղել), ո­րով­հետև ու­սում ­ն ա­ սի­րու­թյուն­նե­րի պրո­ցե­սում այլ երկր­նե­րի հետ գրագ­րու­ թյուն­ նե­ րը շատ դժվար են, շատ եր­ կար են տևում: Ե­ թե մենք հին սո­վե­տա­կան ո­րոշ երկր­նե­րի հետ ուղ­ղա­կի հե­ ռա­խո­սա­յին կա­պով կա­րո­ ղա­նում ենք ո­րո­շա­կի խնդիր­ ներ լու­ծել, ա­պա այլ պե­տու­ թյուն­նե­րի հետ դի­վա­նա­գի­

տա­կան, ին­տեր­պո­լի և այլ խո­ղո­վակ­նե­րով ենք աշ­խա­ տում, դա ու­նի իր բյու­րոկ­րա­ տա­կան ձգձգման պրո­ցես­ նե­րը: Դա է մեծ հաշ­վով»: Հար­ցին, թե ար­վում է հնա­ րա­վո­րը նրան հայտ­նա­բե­րե­ լու ուղ­ղու­թյամբ, ոս­տի­կա­նա­ պե­տը պա­տաս­խա­նել է. «Ն­ րան հայտ­նա­բե­րե­լու խնդիր­ ներ չու­նենք, աշ­խա­տում ենք, հա­մար­յա գի­տենք՝ ով որ­ տեղ է գտնվում: Կաշ­ խա­ տենք. հի­ մա ե­ թե ես ա­ սեմ՝ վա­ղը կբե­րենք, վա­ղը չենք բե­ րի: Մենք ու­ նենք ծանր դեպ­քե­րով հե­տա­խուզ­վող­ ներ, ո­րոնք հայտ­նա­բեր­ված

են այս կամ այն երկ­ րում, և 2-3 ա­միս է՝ մենք չենք կա­րո­ ղա­նում բե­րել նո­րից նրանց օ­րենք­նե­րի հետ կապ­ված խնդիր­նե­րի պատ­ճա­ռով»: Հե­տա­խուզ­ման մեջ գտնվող Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նը հու­ նի­ սի 18-ին նա­ մակ է ու­ ղար­կել այն մա­սին, թե ինքն է կիպ­րոս­յան հայտ­նի օֆ­շո­ րա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյան հիմ ­ն ա­դի­րը և ինքն է բաժ­նե­ մա­սեր գրել Տիգ­րան Սարգս­ յա­նի ու Նա­վա­սարդ Կ­ճո­յա­նի ա­նուն­նե­րով՝ «ա­ռանց նրանց գի­տու­թյան և ա­ռանց նրանց հա­մա­ձայ­նու­թյան»:  n Azatutyun.am


| № 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ.

2 | Տեսանկյուն Խմբագրական

Օֆ­շո­րա­յին վար­չա­պետ Կիպ­րոս­յան օֆ­շո­րա­յին Wlispera Holdings Limited ըն­կե­ րու­թյան ի­րա­վա­բա­նա­կան փաս­տաթղ­թե­րով՝ ՀՀ վար­ չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի բիզ­նես գոր­ծըն­կեր, գոր­ծա­ րար Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նը ՀՀ գլխա­վոր դա­տա­խազ Աղ­ վան Հով­սեփ­յա­նին նա­մակ է ու­ղար­կել, որ­տեղ փոր­ձում է լույս սփռել օֆ­շո­րա­յին հայտ­նի սկան­դա­լի վրա: Նա­ մա­կում ՀՀ ոս­տի­կա­նու­թյան կող­մից հե­տա­խուզ­ման մեջ գտնվող Սու­քիաս­յա­նը մաս­նա­վո­րա­պես նշում է. «Նախ ա­սեմ, որ այս [Wlispera Holdings Limited] կազ­մա­կեր­պու­ թյան հիմ ­ն ա­դի­րը ես եմ և ես եմ բաժ­նե­մա­սեր գրել Տ. Սարգս­յա­նի և Ն. Կ­ճո­յա­նի ա­նուն­նե­րով՝ ա­ռանց նրանց գի­տու­թյան և ա­ռանց նրանց հա­մա­ձայ­նու­թյան: Դա ա­րել եմ նրա հա­մար, որ­պես­զի իմ բիզ­նե­սը զերծ պա­հեմ տար­ բեր ոտնձ­գու­թյուն­նե­րից: Չեմ գի­տակ­ցել, որ այն կա­րող է հետևանք­ներ ու­նե­նալ»: Ու­շագ­րավ է, որ հենց ա­ռա­ջին պար­բե­րու­թյան մեջ Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նն ա­նուղ­ղա­կիո­րեն խոս­տո­վա­նում է, որ Հա­յաս­տա­նում այդ­քան էլ անվ­տանգ չէ բիզ­նես ա­նե­ լը, քա­նի որ կա­րող ես են­թարկ­վել տա­րա­տե­սակ ոտնձ­ գու­թյուն­նե­րի: Իսկ այդ ոտնձ­գու­թյուն­նե­րից պաշտ­պան­ վե­լու արդ­յու­նա­վետ ճա­նա­պար­հը ոչ թե ՀՀ օ­րենսդ­րու­ թյունն է, այլ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և ար­քե­ պիս­կո­պոս Նա­վա­սարդ Կ­ճո­յա­նի հո­վա­նա­վո­րու­թյու­նը: Այլ կերպ ա­սած՝ Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նն ակ­նար­կում է, որ վար­ չա­պետն ու ար­քե­պիս­կո­պո­սը «տա­նիք» են ծա­ռա­յում ո­րո­ շա­կի բիզ­նես շրջա­նակ­նե­րի հա­մար, ու նրանց ա­նուն­նե­րի օգ­տա­գոր­ծու­մը բա­վա­րար է այդ­պի­սի «տա­նիք» ու­նե­նա­ լու հա­մար: Ինչ­պես հայտ­նի է, բիզ­նե­սին «տա­նի­քու­թյուն» ա­նե­լու հա­մար բա­վա­կան լավ վար­ձա­հա­տույց են լի­նում: Տա­րօ­րի­նակ զու­գա­դի­պու­թյամբ՝ Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նը հենց օֆ­շո­րա­յին գոր­ծարք­նե­րի ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում թան­ կար­ժեք Bentley ավ­տո­մե­քե­նա է նվի­րում օֆ­շո­րա­յին ըն­ կե­րու­թյու­նում ի­րա­վա­բա­նա­կան փաս­տաթղ­թե­րով իր հետ բաժ­նե­մաս ու­նե­ցող Նա­վա­սարդ Կ­ճո­յա­նին: Սու­քիաս­յանն իր նա­մա­կում ինք­նա­խոս­տո­վա­նու­թյամբ պար­զա­պես փոր­ձում է փրկել Տիգ­րան Սարգս­յա­նին և Նա­ վա­սարդ Կ­ճո­յա­նին: Սու­քիաս­յա­նին թերևս ստի­պել են, որ նա իր վրա վերց­նի օֆ­շո­րա­յին ըն­կե­րու­թյու­նում Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և Նա­վա­սարդ Կ­ճո­յա­նի ա­նուն­նե­րի «ներգ­րա­ վու­մը»: Որ Ա­շոտ Սու­քիաս­յանն է օֆ­շո­րա­յին խար­դա­խու­ թյան մեջ դառ­նա­լու քա­վու­թյան նո­խա­զը, պարզ էր այն պա­հից, երբ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը դի­մեց ՀՀ գլխա­վոր դա­ տա­խա­զու­թյուն՝ պար­զե­լու, թե ով է իր ա­նու­նից կիպ­րոս­ յան օֆ­շո­րում ըն­կե­րու­թյուն գրան­ցել: Բ­նա­կա­նա­բար Սու­ քիաս­յա­նից բա­ցի՝ որևէ մե­կին դժվար էր մե­ղադ­րանք ներ­ կա­յաց­նել ու հիմ ­ն ա­վո­րել օֆ­շո­րում ըն­կե­րու­թյուն գրան­ ցե­լու հա­մար: Իսկ որ­պես­զի հեշ­տաց­վի դա­տա­խա­զու­թյան գոր­ծը, Սու­քիաս­յա­նին «բա­րե­կա­մա­բար» հոր­դո­րել են իր վրա վերց­նել կա­տար­վա­ծի պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­ նը և ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ ինչ-ինչ ե­րաշ­խիք­ներ են տվել նրան: Այս­պի­սով՝ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը ի­րա­վա­ կան ա­ռու­մով բո­լոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներն ու­նի «ջրից չոր դուրս գա­լու» հա­մար, սա­կայն հան­րա­յին ըն­կալ­ման մեջ նա, ի թիվս այլ ո­րա­կում ­ն ե­րի, մնա­լու է նաև որ­ պես «օֆ­շո­րա­յին վար­չա­պետ»: n Դ.Մ.

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am, www.civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 3-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 19.06.2013թ. Տպաքանակը՝ 1100

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Ձա­խող­ման պատ­մու­թյուն Հայկ Խա­նում­յան

Հ

այ-ռու­սա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­ նե­րը մեր երկ­րի ա­մե­նա­բարդ հա­րա­բե­րու­թյուն­ներն են, չնա­յած դրա մա­սին հա­յաս­տան­յան ո­րո­շում ըն­դու­նող­նե­րը կար­ծես չեն գի­տակ­ ցում: Մի­ գու­ ցե հենց դա է պատ­ ճա­ ռը, ո­րը Մոսկ­վա­յում միշտ դես­պան են նշա­նակ­վել ոչ կարևոր ան­ձինք, ո­րոնք ա­ռա­վե­լա­պես ա­րա­րո­ղա­կար­գա­յին նշա­նա­կու­թյուն ու­նեն: Ռու­սաս­տա­նում հե­տաքր­քիր դեր ու­նեն հայ­կա­կան լոբ­ բիս­տա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րը, ո­րոնք ա­վե­լի ու ա­վե­լի են վե­րած­վում հա­յու­թյան շա­հե­րի դեմ ուղղ­ված ռու­ սա­կան գոր­ծա­կա­լա­կան ցան­ցե­րի: Այդ կազ­մա­կեր­պու­թյուն­ներն ուղ­ղա­կի օգ­ տա­գործ­վում են Մոսկ­վա­յի կող­մից որ­ պես ՀՀ-ի նկատ­մամբ վար­վող քա­ղա­ քա­կա­նու­թյան ար­դա­րաց­նող­ներ կամ լա­վա­գույն դեպ­քում հա­կա­հայ­կա­կան քայ­լե­րին չար­ձա­գան­քող­ներ: Ո՛չ պաշ­տո­նա­կան Երևա­նը, ո՛չ էլ հայ­կա­կան լոբ­բին­գա­յին կազ­մա­կեր­ պու­թյուն­ներն ի վի­ճա­կի չեն որևէ բան փո­խել Ռու­սաս­տա­նի հա­կա­հայ­կա­ կան քայ­լե­րի մեջ: Սա ա­ռա­վել ակն­հայտ է դառ­նում Ադր­բե­ջա­նին ռու­սա­կան զեն­քի հեր­ թա­կան խմբա­քա­նա­կի վա­ճառ­քի պայ­

ման­նե­րում: ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­ներն այս փաս­տին ըն­դա­մենը ար­ձա­գան­քում են կա­ռա­վա­րու­թյա­նը պատ­կա­նող հեր­թա­կան ակ­տի­վը ռուս­նե­րին օ­տա­ րե­ լու ձևով: Այս եր­ կու լու­ րի հա­ մադ­ րու­ թյու­ նը պարզ ցույց է տա­ լիս, թե ինչն է հե­տաքրք­րում ռուս­նե­րին. Հա­ յաս­տա­նում նրանք տեր են կանգ­նում են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րին, ե­կամ­տա­բեր ձեռ­նար­կու­թյուն­նե­րին, իսկ Ադր­բե­ջա­ նը զեն­ քի վա­ ճառ­ քի շու­ կա է: Պարզ կայ­սե­րա­կան մո­տե­ցում կայս­րու­թյան նախ­կին տա­րածք­նե­րի նկատ­մամբ: Ինչ վե­րա­բե­րում է ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե­րու­թյա­նը: Այս­տեղ պետք է հստակ գի­տակ­ցել, որ սահ­մա­նա­փակ սու­վե­րե­նու­թյամբ երկ­րի և գեր­տե­րու­ թյան միջև ռազ­մա­վա­րա­կան հա­մա­ գոր­ծակ­ցու­թյուն չի լի­նում, լի­նում է են­թա­կա­յու­թյուն: Հա­յաս­տա­նը սահ­ մա­նա­փա­կել է իր սու­վե­րե­նու­թյու­նը՝ երկ­րի կարևո­րա­գույն տնտե­սա­կան օբ­ յեկտ­նե­րը օ­տա­րե­լով: Ցա­վա­լի է, որ ակ­ տիվ ­ն ե­րի մի մասն ուղ­ղա­կի հանձն­վել է գա­զի գնի բարձ­րա­ցումն ըն­դա­մե­նը մի քա­նի տա­րով հե­տաձ­գե­լու հա­մար: Ռու­սաս­տանն ա­զատ է ՀՀ-ի նկատ­ մամբ վար­ վել այն­ պես, ինչ­ պես ցան­ կա­ նում է՝ ան­ կախ ՀՀ-ի հետ կնքած պայ­մա­նագ­րե­րի, ընդ­հա­նուր ռազ­ մա­քա­ղա­քա­կան դա­շին­քում գտնվե­

լու փաս­տի և այլ հան­գա­մանք­նե­ րի: Ն­ման ա­զա­տու­թյուն Ռու­սաս­տա­ նին տվել են հա­յու­թյան տար­բեր շեր­ տեր. ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը վե­րոնշ­յալ վար­քագ­ծով, հա­յաս­տան­յան ընդ­ դի­մու­թյու­նը՝ Մոսկ­վա­յին ռևե­րանս­ ներ ա­նե­լով և տե­ղի-ան­տե­ղի Մոսկ­ վա գնալ-գա­լով, ռու­սա­հայ հա­մայն­քը, հայ քա­ղա­քա­կան-վեր­լու­ծա­կան միտ­ քը՝ բա­ժա­կա­ճա­ռե­րի մա­կար­դա­կի մո­ տե­ցում ­ն ե­րով: Ն­ման դեպ­քում չօգտ­ վել «դաշ­նակ­ցի» շա­հե­րին հա­կա­ սող զեն­քի վա­ճառ­քի ա­զա­տու­թյու­նից, ուղ­ղա­կի անմ­տու­թյուն է, տրա­մա­բա­ նու­թյան մեջ չտե­ղա­վոր­վող ա­րարք: Չեն կա­րող գո­յու­թյուն ու­նե­նալ ռազ­մա­վա­րա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­ ներ, ե­թե դաշ­նա­կից կող­մե­րից մե­կը զի­նում է մյուս կող­մի հա­մար թշնա­մի հա­մար­վող երկ­րին: Ռու­սաս­տա­նին մե­ղադ­րելն այս պա­ րա­գա­յում զգաց­մուն­քա­յին դաշ­տի մեջ է: Ն­ման ի­րա­վի­ճա­կը մեր վա­րած քա­ղա­ քա­կա­նու­թյան ար­տա­ցո­լումն է: Ար­տա­ քին քա­ղա­քա­կան և տն­տե­սա­կան ձա­ խող­ման ա­վե­լի մեծ ա­պա­ցույց, քան դաշ­ նակ­ցի կող­մից «քցված» լի­նե­լը, չի կա­րող լի­նել: Սա­կայն սա դեռ ա­մե­նա­ցա­վա­լին չէ: Սար­սա­փե­լին այն է, որ նման ճա­կա­ տա­ գիր մեզ սպաս­ վում է այլ երկր­ նե­ րի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում ևս:  n

Ասք պա­պի­կի ու թոռ­նի­կի մա­սին Հ­րա­նուշ Խա­ռատ­յան, Ֆեյս­բու­քի է­ջից

Մ

ի օր, երբ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­ պե­տու­թյան նա­խա­գա­հի թոռ­ նիկն այն­քան մե­ծա­նա, որ մեր և իր հայ­րե­նի­քի ի­րո­ղու­թյուն­նե­րի մա­սին ինք­նու­րույն դա­տո­ղու­թյուն­ներ ա­նի, նա իր պա­պի­կին ան­պայ­ման հարց­ նե­լու է, թե այն ժա­մա­նակ, երբ «Ան­ կախ ու ա­ զատ Հա­ յաս­ տան» կար, ին­ չու և ինչ­ պես ե­ ղավ, որ նրա ղե­ կա­վա­րած Հա­յաս­տա­նում ա­մե ն օր մարդ էր սպան­ վում: Շատ մար­ դիկ: Ս­պան­վում էին փո­ղո­ցում, ի­րենց տա­նը, աշ­խա­տա­վայ­րում, ըն­կեր­նե­ րի տա­նը կամ տան մոտ, ռես­տո­րա­ նում, ռես­տո­րա­նի բա­կում: Թոռ­նի­կը զար­մա­նա­լու է, որ միայն 2012թ. ըն­տա­նե­կան բռնու­թյան զո­ հե­րից սպան­ված­նե­րի թի­վը 365-ից ա­վե­լի էր (այդ մա­սին նա կար­դա­լու է անց­յա­լի սո­վո­րա­կան ոս­տի­կա­նա­ կան տե­ղե­կա­տու­նե­րում), և հարց­նե­ լու է պա­պի­կին, թե բա ինչ­պե՞ս էիք ա­սում, որ այն ժա­մա­նակ­վա Հա­ յաս­տա­նում ըն­տա­նիքն իբր Հա­յաս­ տա­նի ա­մե ­նա­կարևոր սո­ցիա­լա­կան միա­վորն էր: Այդ փոք­րիկ Հա­յաս­տա­ նում ա­մե ն օր որևէ ըն­տա­նի­քում մե­ կը մյու­սին սպա­նում էր, ինչ­պե՞ս կա­ րող էր այն լի­նել ա­մե ­նա­կարևոր սո­ ցիա­լա­կան միա­վոր: Պա­պիկն ա­սե­լու է, որ այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­ նում շատ թշվա­ ռու­ թյուն և չա­ րու­ թյուն կար, ո­րով­հետև ադր­բե­ջան­ ցի­ներն ու թուր­քե­րը շրջա­փա­կել էին Հա­յաս­տա­նը, և Հա­յաս­տա­նի բնակ­ չու­թյու­նը չքա­վո­րու­թյան մեջ էր: Բայց, ա­ սե­ լու է պա­ պի­ կը, հայ ժո­ ղո­վուրդն ընդ­հան­րա­պես բա­րի ժո­ ղո­վուրդ է, մար­դա­սեր, հյու­րըն­կալ, և այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նում այդ երևույթ­նե­րը կա­յին բա­ցա­ռա­ պես ստեղծ­ված օբ­յեկ­տիվ պայ­ման­ նե­րի հետևան­քով: Այդ օբ­յեկ­տիվ պայ­մա­նը Հա­յաս­տա­նի շրջա­փա­ կումն էր թշնա­մի ­նե­րի կող­մից: Հա­ յաս­տա­նում նաև շատ պատ­վար­ժան մար­ դիկ կա­ յին, ով­ քեր բարձր էին

պա­հում մեր երկ­րի ու մեր ժո­ղովր­ դի պա­տի­վը: Թոռ­նի­կը, որ ար­դեն հա­սուն մարդ է լի­նե­լու, հարց­նե­լու է, թե ով էր այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նում պատ­ վա­վոր մարդ կոչ­վում: Պա­պիկն ա­սե­ լու է, որ «այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­ տա­նի» պատ­վա­վոր մարդ­կանց ին­ քը զա­նա­զան մե­դալ­ներ ու շքան­ շան­ ներ է տվել: Դ­ րանք հա­ րուստ մար­ դիկ էին, ով­ քեր, չքա­ վոր չլի­ նե­լով, չէին դա­ժա­նա­ցել: Եվ ո­րով­ հետև չէին դա­ժա­նա­ցել, ին­քը (այ­ սինքն՝ պա­ պի­ կը) նրանց էր վստա­ հում Հա­յաս­տա­նի պե­տա­կան բարձր պաշ­տոն­ներն ու Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­ վա­րու­մը: Դ­րանք,– ա­սե­լու է պա­պի­ կը,– այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նի նա­խա­րար­ներն էին, մարզ­պետ­նե­րը, պատ­գա­մա­վոր­նե­րը: Դ­րանք,– ա­սե­ լու է պա­պի­կը,– այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նի պատ­վա­վոր մար­դիկ էին: Թոռ­նի­կը, որ ար­դեն հա­սուն մարդ է լի­նե­լու, տես­նե­լու է, որ մե­ դալ­ներ ու շքան­շան­ներ ստա­ցած մարդ­կանց այն ժա­մա­նակ­վա Հա­ յաս­տա­նում այն­քան էլ պատ­վա­վոր մարդ չեն հա­մա­րել, որ նրանք ի­րենք ի­րենց ստիպ­ված էին պաշտ­պա­նել հաս­տա­վիզ թիկ­նա­պահ­նե­րով, և այդ թիկ­նա­պահ­ներն ի­րենք կա­տա­ րել են բազ­մա­թիվ սպա­նու­թյուն­ներ: Ար­ դեն հա­ սուն մարդ դար­ ձած թոռ­ նիկն իր ար­դեն ծե­րա­ցած պա­պի­կին հարց­նե­լու է, թե ին­չու այն ժա­մանկ­ վա Հա­յաս­տա­նում «պատ­վա­վոր մար­դիկ» պաշտ­պան­վե­լու կա­րի՞ք ու­ նեին: Ու­մի՞ց պետք է նրանք պաշտ­ պան­վեին: Չէ՞ որ պատ­վա­վոր էին: Չէ՞ որ նրանք էին կա­ռա­վա­րում եր­կի­ րը: Ու­մի՞ց էին նրանք պաշտ­պան­վում ի­րենց կա­ռա­վա­րած երկ­րում: Չէ՞ որ պատ­վա­վոր մար­դիկ ��­րենց երկր­նե­ րում ա­մե ­նուր հար­գան­քի են ար­ժա­ նա­նում: Պա­պի­կը բա­ցատ­րե­լու է, որ «այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նում» պաշտ­պան­վե­լու կա­րիք ու­նեին բո­լո­ րը, բայց ա­մե ն մե­կը պաշտ­պան­վում էր ինչ­պես կա­րող էր՝ մե­կը՝ թիկ­նա­ պահ­նե­րով, մյու­սը՝ թիկ­նա­պահ­նե­

րից վա­խե­նա­լով և տ­նից դուրս չգա­ լով: Պա­ պիկն ա­ սե­ լու է, որ «պատ­ վա­վոր­նե­րը» պաշտ­պան­վում էին Հա­յաս­տա­նում թշվա­ռու­թյու­նից դա­ ժա­նա­ցած հա­սա­րա­կու­թյու­նից: Պա­պիկն ա­սե­լու է, որ Հա­յաս­տա­ նի թշվառ ժո­ղո­վուրդն այն­քան էլ չէր հաս­կա­նում, թե պատ­վա­վորն ու ան­ պա­տի­վը որն է, և թիկ­նա­պահ­ներն անհ­րա­ժեշտ էին, որ­պես­զի նրանց բա­ցատ­րեն այդ տար­բե­րու­թյու­նը: Բա­ցատ­րե­լու ըն­թաց­քում նրանք եր­ բեմն էլ ստիպ­ված էին սպա­նել այդ տար­բե­րու­թյու­նը հա­մա­ռո­րեն չհաս­ կա­ցող­նե­րին: Միա­ժա­մա­նակ դա «դաս էր լի­նում» ու­րիշ­նե­րին: Թոռ­ նի­ կը հարց­ նե­ լու է՝ ի՞նչ դաս էր լի­ նում: Պա­ պիկն ա­ սե­ լու է, որ դասն այն էր, որ նրանք էլ պետք է ապ­րեն պատ­վա­վոր մարդ­կանց նման: Այն­ պես, ինչ­պես պատ­վա­վոր­ներն են ապ­րում: Պա­պիկն ա­սե­լու է, որ այդ­ պես է ամ­բողջ աշ­խար­հում, միշտ և ա­մե ­նուր պատ­վա­վոր մար­դիկ օ­րի­ նակ են ծա­ռա­յում բո­լո­րին: Եվ թոռ­նի­կը հաս­կա­նա­լու է, որ այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նում մար­դիկ ի­րենց ըն­տա­նիք­նե­րում մե­ կը մյու­ սին սպա­ նում էին՝ այն ժա­ մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նի պատ­վա­ վոր մարդ­ կանց նման լի­ նե­ լու հա­ մար: Տար­բե­րու­թյունն այն էր, որ այն ժա­մա­նակ­վա Հա­յաս­տա­նում պատ­ վա­վոր մար­դիկ սո­վո­րա­բար ի­րենք չէին սպա­ նում, այլ ի­ րենց թիկ­ նա­ պահ­նե­րը: Ն­րանք շատ քիչ դեպ­քե­ րում էին ի­ րենք սպա­ նում, երբ կամ թիկ­նա­պահն այդ պա­հին մո­տը չէր, և ի­րենք էին հար­կադր­ված բա­ցատ­ րել, կամ բա­ցատ­րու­թյունն այն­քան բարդ էր, որ թիկ­նա­պա­հը չէր կա­րող ա­նել: Թոռ­նի­կը հաս­կա­նա­լու է, որ «այն ժա­ման­ակ­վա Հա­յաս­տա­նում» պատ­վա­վոր լի­նե­լու հա­մար սպա­նե­ լը պար­տա­դիր էր: Թոռ­նի­կը հաս­կա­ նա­լու է, որ պաշտ­պան­վե­լու հա­մար ոչ թե եր­կի­րը պետք է ու­ժե­ղաց­նել, այլ ինքն ի­րեն պաշտ­պա­նե­լու հնա­ րա­վո­րու­թյուն­նե­րը: Եվ իր ամ­բողջ կյան­քը ծախ­սե­լու է դրա վրա:  n


№ 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ. |

Օրակարգ | 3

Լ­րագ­րող­նե­րը պաշտ­պան­ված չեն Ան­ցած շա­բաթ «Շանթ» հե­ռուս­տաըն­կե­րու­թյու­նը հե­ռուս­տա­մեկ­ նա­բան Ար­մե ն Դուլ­յա­նին հե­ռաց­րեց աշ­խա­տան­քից ֆեյս­բուք­յան գրառ­ման պատ­ճա­ռով: Արդ­յո՞ք այդ դեպ­քը նշա­նա­կում է, որ Հա­ յաս­տա­նում խոս­քի ա­զա­տու­թյու­նը մնում է ոտ­նա­հար­ված: Սի­վիլ­ Նե­թը այս և այլ թե­մա­նե­րի շուրջ զրու­ցել է «Կենտ­րոն» հե­ռուս­ տաըն­կե­րու­թյան մեկ­նա­բան Պետ­րոս Ղա­զար­յա­նի հետ: Զ­րույ­ցը կրճա­տում ­ն ե­րով ներ­կա­յաց­ված է ստորև: դու պայ­ քա­ րես և պա­ կաս խոս­ քի ա­զա­տու­թյուն ստա­նաս, և հա­ կա­ռա­կը՝ դու չպայ­քա­րես, ու մեկ էլ լավ իշ­խա­նու­թյուն­ներ գան ու ա­ սեն՝ նվի­ րում ենք ձեզ խոս­ քի ա­զա­տու­թյուն: Այդ­պես չի լի­նում: Հա­սա­րա­կու­թյան ցու­ցիչ­նե­րից մեկն է, թե ինչ­պես ենք մենք վե­ րա­բեր­վում լրատ­վու­թյա­նը, խոս­ քի ա­զա­տու­թյա­նը, մեր ին­ֆոր­ մա­ցիա ստա­նա­լու ի­րա­վուն­քին: Իսկ ե­թե լրագ­րո­ղը պաշտ­պան­ ված չէ, բնա­ կա­ նա­ բար այդ ին­ ֆոր­մա­ցիան լի­նե­լու է թե­րի: Ինչ­ քան լրագ­րո­ղի պաշտ­պան­վա­ծու­ թյու­նը քիչ է, այն­քան նրա խոս­քը հե­ռու է ճշմար­տու­թյու­նից, ա­վե­ լի հե­ռու է օբ­յեկ­տիվ լի­նե­լուց և ընդ­հան­րա­պես՝ սե­փա­կան պատ­ կե­րա­ցում ­ն ե­րով գոր­ծե­լուց: Մեր լրագ­րող­նե­րի զգա­լի հատ­վա­ծը նման է մեր քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­ նե­ րին, ո­ րոնք ինչ-որ բան ա­ սում են, բայց ի­րենք ար­դեն մո­ռա­ցել են, որ ի­ րենք պետք է սե­ փա­ կան պատ­կե­րա­ցում ու­նե­նան, կար­ ծիք ու­նե­նան, միտք ու­նե­նան: Դա ա­մե­նա­վատ բանն է, որ կա­րող է լի­նել ոչ միայն մաս­նա­գե­տի, այլև մար­դու հետ: — Այն, ինչ կա­տար­վեց Դուլ­յա­նի հետ, կա­րող է կա­տար­վել յու­րա­քանչ­ յուր լրագ­րո­ղի հետ: Ինչ­ պե՞ս եք գնա­հա­տում լրագ­ րող­նե­րի ար­ձա­գան­քը, արդ­յոք այն ա­դեկ­վա՞տ էր կա­տար­վա­ծին: — Այն­պես չէ, որ Դուլ­յա­նի դեպ­ քով է սկսվում այն, որ լրագ­րող­նե­ րը ա­դեկ­վատ չեն հան­րա­յին ինչոր մի վատ ա­ րար­ քի նկատ­ մամբ, և այն­պես չէ, որ Դուլ­յա­նի­նը ա­մե­ նա­ վատ դեպքն էր, ո­ րի հար­ ցում մենք ոչ ա­ դեկ­ վատ ենք: Ինձ հա­ մար լրագ­ րո­ ղը սկսում է սե­ փա­ կան պատ­կե­րա­ցու­մը ու­նե­նա­լուց,

Սարգիս Բուլղադարյան/«Օրակարգ»

— Ես հա­ մա­ ձայն չեմ, որ խոս­ քի ա­զա­տու­թյու­նը մնում է ոտ­նա­ հար­ված: Ե­թե խոս­քի ա­զա­տու­ թյան ա­ռու­մով մենք ինչ-որ միան­ շա­ նակ բան ա­ սենք, դա կլի­ նի ա­մե­նա­մեծ սխա­լը: Այ­սօր, ի­հար­ կե, կա շատ ա­վե­լի մեծ ա­զա­տու­ թյուն, շատ ա­վե­լի լրատ­վա­մի­ջոց­ ներ, դա ու­նի և՛ սուբ­յեկ­տիվ, և՛ օբ­ յեկ­տիվ պատ­ճառ­ներ: Օբ­յեկ­տիվ՝ ո­րով­հետև կա ին­տեր­նետ, և իշ­ խա­նու­թյու­նը այլևս լրատ­վու­թյան նկատ­մամբ մե­նաշ­նորհ չու­նի՝ ու­ զե­նա-չու­զե­նա, կոշտ լի­նի, փա­ փուկ լի­նի: Սուբ­յեկ­տիվ՝ ո­րով­ հետև իշ­խա­նու­թյու­նն ին­քը նույն­ պես հաս­կա­ցել է, որ ավ­տո­րի­տար մե­թոդ­նե­րով չի կա­րե­լի շատ հե­ ռու գնալ, դա բե­րում է հա­կա­ռակ է­ֆեկ­տի: Մ­յուս կող­մից՝ երկ­րում լրագ­րող­նե­րը պաշտ­պան­ված չեն, և դա ցույց տվեց Դուլ­յա­ նի գոր­ ծը: Լ­րատ­վա­մի­ջոց­նե­րը պաշտ­ պան­ված չեն, լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րի նկատ­ մամբ շատ մեծ է տար­ բեր խմբե­րի ազ­դե­ցու­թյու­նը: Ա­մեն մե­ կի դեպ­քում մեկ ա­ռան­ձին պատ­ մու­ թյուն է, բայց սա հա­ մա­ կար­ գա­յին բնույթ ու­նի: Ա­մե­նա­կարևո­ րը՝ ես չեմ ու­զում ա­սել՝ Դուլ­յանն է ճիշտ, «Շանթն» է ճիշտ: Դա էա­ կան չէ. հա­սա­րա­կու­թյան վե­րա­ բեր­մունքն է կարևոր… մեկ-եր­կու օր, ու մո­ռաց­վեց գնաց: Իսկ հա­ սա­րա­կու­թյու­նը պետք է շա­հախն­ դիր լի­նի իր տե­ղե­կատ­վու­թյան աղբ­յուր­նե­րի նկատ­մամբ: «Ա1+»-ը փակ­ վեց, եր­ կու ան­ գամ մի­ տինգ ա­ րե­ ցին, իսկ եր­ րորդ ան­գամ ար­դեն մո­ռա­ցան, որ ի­ րենք «Ա1+»-ի հա­ մար պայ­ քա­րում են: Ցան­կա­ցած երկ­րում խոս­քի ա­զա­տու­թյու­նը լի­նում է այն­քան, ինչ­քան այդ հա­սա­րա­ կու­թյու­նը պատ­րաստ է պայ­քա­ րել այդ խոս­քի ա­զա­տու­թյան հա­ մար: Ա­ վել չի լի­ նում, պա­ կաս էլ չի լի­ նում: Չի կա­ րող լի­ նել, որ

յոք դա վար­չահ­րա­մա­յա­կա՞ն է, թե՞ փո­խա­դարձ հար­գան­քով:

Պետ­րոս Ղա­զար­յան. «Ցան­կա­ցած երկ­րում խոս­քի ա­զա­տու­թյու­նը լի­նում է այն­քան, ինչ­ քան այդ հա­սա­րա­կու­թյու­նը պատ­րաստ է պայ­քա­րել այդ խոս­քի ա­զա­տութ­յան հա­մար»:

նա պետք է սե­փա­կան կար­ծի­քը ու­նե­նա, պետք է ար­ժե­քա­յին հա­ մա­կարգ ու­նե­նա, որ­պես­զի ցան­ կա­նա աշ­խա­տել, ցույց տալ, ա­սել: Այդ ա­մեն ին­չը չի լի­նում նրա հա­ մար, որ նա ե­կել է աշ­խա­տա­վարձ ստա­ նա­ լու, ա­ սենք՝ 9-ից 6-ը աշ­ խա­տում է, 6-ից հե­տո՝ ջհան­դամ, թե եր­կի­րը չի կոր­ծան­վում: Այդ­ պես չէ, նա պետք է ապ­ րի այդ­ պես, զգա, պատ­կե­րա­ցում ու­նե­ նա, հետևա­ բար՝ կար­ ծիք հայտ­ նի: Ես կա­րող եմ մատ­նե­րիս վրա հաշ­վել՝ քա­նի լրագ­րող կա, որ ոչ միշտ, գո­նե մեր­թընդ­մերթ կարևո­ րա­գույն ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­ րի վե­րա­բեր­յալ սե­փա­կան կար­ ծիքն է հայտ­նում՝ չվա­խե­նա­լով դրա հետևանք­նե­րից: Ն­ման կա­ յա­ցած լրագ­րող­ներ, ո­րոնց կար­ ծի­քի հետ նաև հա­սա­րա­կու­թյունն ու լրագ­րո­ղա­կան դաշտն են հաշ­ վի նստում, ցա­ վոք եր­ կու, ե­ րեք, չորսն են: Մ­նա­ցա­ծը կա՛մ այդ օ­րը մտնում են ջրի հա­ տա­ կը, որ­ պես­ զի անց­նի վտան­գը, կա՛մ փոր­ձում են քծնել ա­նուղ­ղա­կի ձևով իշ­խա­ նու­թյա­նը՝ դի­վի­դենտ­ներ ստա­ նա­լու հա­մար: Ես, օ­րի­նակ, ող­ջու­ նում եմ այն լրագ­րող­նե­րին, ով­քեր գտնում են, որ իշ­խա­նու­թյան կուր­ սը լավն է, հիմ ­ն ա­վո­րում են, պատ­ րաստ են բա­նա­վե­ճի: Սա նույն­պես հրա­պա­րա­կա­խո­սու­թյան թե­մա է, բայց երբ դա ա­նում ես ա­նուղ­ղա­ կի, դա լրագ­ րու­ թյուն չէ, այլ ցա­ վոք՝ մեր ան­ճա­շակ հա­սա­րա­կու­ թյու­նում աշ­խա­տող փիար, ո­րը,

ինչ­պես սե­րիալ­նե­րը, եր­կար կյանք չի ու­նե­նա: — Հա­ճախ է խոս­վում նա­ խա­գա­հա­կա­նից հե­ռուս­ տաե­թե­րի և առ­հա­սա­րակ ար­դեն ին­տեր­նե­տա­յին կայ­ քե­րի վե­րահսկ­ման մա­սին: Դուք, լի­նե­լով հե­ռուս­տաըն­ կե­րու­թյան և հե­ռուս­տաե­ թե­րի մարդ, որ­քա­նո՞վ եք Ձեզ վրա զգում Բաղ­րամ­ յան 26-ի գրաքն­նու­թյու­նը: Կա՞ նման բան: — Ես չեմ կա­րող բո­լո­րի տե­ղը ա­ սել: Ես պետք է ա­ սեմ, որ մեզ վրա ոչ մի գրաքն­ նու­ թյուն չկա, ան­ կեղծ: Դա՝ մեկ: Երկ­ րորդ՝ ես այս­ պես եմ մտա­ ծում, որ նա­ խա­ գա­հի ինս­տի­տու­տը (բո­լո­րը, չգի­ տես ին­ չու, խո­ սում են Բաղ­ րամ­ յան 26-ի մա­ սին), մեր երկ­ րում ա­մե­նահ­զոր քա­ղա­քա­կան լծակ ու­նե­ցող ինս­տի­տուտն է, և նա չի կա­րող ուղ­ղա­կի ի­րեն հե­ռու պա­ հել, չեմ ա­սում՝ ճնշու­մից, հա­մա­ գոր­ծակ­ցու­թյու­նից: Այս­տեղ ար­ տա­քին քա­ղա­քա­կան խնդիր­ներ կան, ռազ­մա­կան ու ներ­քա­ղա­ քա­կան խնդիր­ներ կան: Ան­կեղծ ա­սենք՝ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րում էլ, Եվ­րո­պա­յում էլ այն­պես չէ, որ հե­ռուս­տաըն­կե­րու­թյուն­նե­րը դու­ ռը փա­ կել են և որևէ մե­ սիջ չեն ստա­նում, որևէ աշ­խա­տանք չեն տա­նում նա­խա­գա­հա­կա­նի հետ: Դա ան­նոր­մալ կլի­ներ: Խն­դի­րը աշ­խա­տան­քի ձևի մա­սին է՝ արդ­

— Ին­տեր­նե­տա­յին կայ­քերն էլ վե­րահսկ­վում են տար­ բեր խմբե­րի կող­մից: — Դա ար­դեն ո­րա­կի խնդիր է: Հի­մա ես, են­թադ­րենք, այ­սինչ-այ­ սինչ­յանն եմ ու պատ­վեր եմ տա­ լիս ա­նել այ­սինչ գոր­ծը: Մենք դրա հետ պետք է նաև ճա­ շակ ու­ նե­ նանք, այ­սինքն՝ ես ի՞նչ եմ պատ­ վեր տվել. պատ­ վեր եմ տվել քննա­դա­տել իքս կու­սակ­ցու­թյա­ նը: Իսկ դու ոնց ես ա­նում: Կա մի լրագ­րող, ո­րը ա­պու­շու­թյուն­ներ է գրում ինչ-որ կու­սակ­ցու­թյան մա­սին, ինձ էլ դուր է գա­լիս՝ որ­ պես պատ­վի­րա­տու: Գ­րում է ոչ կո­ռեկտ, գրում է հի­մար, գրում է սուտ: Այդ լրագ­րո­ղը ինչ ձև գ­րում է, ի­րա­կա­նում նա հենց այդ լրագ­ րողն է: Ե­թե ես նրա պատ­վի­րա­ տուն եմ, և ինձ դուր է գա­լիս, ու­ րեմն ես եմ այդ­պես՝ ես ոչ կո­ռեկտ եմ, ես ստա­ խոս եմ: Եվ սա կ��­ մաց-կա­մաց հաս­կաց­վե­լու է: Օ­րի­նակ՝ մեր հե­ռուս­տաըն­կե­ րու­թյան մա­սին գի­տեք՝ «Բար­գա­ վաճ Հա­յաս­տան»-«Կենտ­րոն» հե­ ռուս­տա­տե­սու­թյուն: Այն­տեղ տեղ չկա՞ քննա­ դա­ տե­ լու: Շատ տեղ կա: Բայց դու երբ նա­յում ես «Բար­գա­ վաճ Հա­յաս­տա­նի» վրա մաս­նա­գի­ տա­ցած ո­րոշ լրագ­րող­նե­րի քննա­ դա­տու­թյա­նը, հաս­կա­նում ես, որ այդ մար­դիկ քննա­դա­տե­լու ոչ մի ցան­կու­թյուն չու­նեն: Ն­րանք ցան­ կու­թյուն ու­նեն սևաց­նե­լու, հայ­հո­յե­ լու, կռիվ ա­նե­լու, հար­վա­ծե­լու: Դա քննա­դա­տու­թյան հետ բա­ցար­ձակ կապ չու­նի: Ես վստահ եմ՝ ցան­կա­ ցած ու­ժի հա­մար, ո­րը ցան­կա­նում է ինչ-որ լավ բան ա­նել Հան­րա­պե­ տա­կա­նի հա­մար, «Օ­րի­նաց երկ­րի» հա­մար, ՀԱԿ-ի, Դաշ­նակ­ցու­թյան կամ «Բար­գա­վա­ճի» հա­մար, ճիշտ քննա­դա­տու­թյու­նն օգ­նու­թյուն է այն մարդ­կանց, ո­րոնք ներ­սում ցան­կա­նում են ինչ-որ բան փո­խել: Ն­րանք դրա կա­րիքն ու­նեն, նրանք պետք է դա վերց­նեն ու ա­սեն՝ տե­ սեք ար­դեն հա­սա­րա­կու­թյունն էլ է տես­նում այս խնդիր­նե­րը:  n Զ­րու­ցել է Ար­փի Մախ­սուդ­յա­նը

Բա­ռա­պա­շա­րա­յին կոնֆ­լիկտ Մ­հեր Ար­շակ­յան

Լ

­րագ­րող Գո­հար Վե­զիր­յա­նի և հան­րա­պե­տա­կան պատ­ գա­մա­վոր Վար­դան Այ­վազ­յ ա­նի՝ ԱԺ-ում տե­ղի ու­նե­ցած կոնֆ­լիկ­ տը սոց­ցան­ցե­րում հա­կա­սա­կան մեկ­նա­բա­նու­թյուն­նե­րի ա­ռիթ տվեց։ Սե­փա­կան նա­խա­գա­հի ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը պաշտ­ պա­նող պատ­գա­մա­վո­րը լրագ­ րո­ղին կոչ է ա­նում «չվնգստալ»։ Լ­րագ­րո­ղը հա­կա­դար­ձում է՝ բոմժ։ Ս­րան­ցից ո­րում է վի­րա­վո­ րա­կան ար­տա­հայ­տու­թյան թա­ փը մեծ։ Ան­ կաս­ կած՝ չվնգստա­ լու մեջ։ Քա­նի որ բոմ­ժը մարդ է, ո­րը բնա­կա­վայր չու­նի։ Նույ­նիսկ խաչ­բա­ռե­րում կա­րե­լի է հան­ դի­պել այս ար­տա­հայ­տու­թյա­ նը։ Իսկ ա­հա վնգստում են շնե­ րը։ Պատ­գա­մա­վո­րը նա­խա­գա­հի ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը բարձ­ րու­թյան վրա պա­հե­լու հա­մար լրագ­րո­ղին ան­վա­նում է շուն։

Կա­րո՞ղ է այս պատ­մու­թյու­նից ԱԺ է­թի­կա­յի հանձ­նա­ժո­ղով դի­ մե­ լու հոտ գալ։ Կար­ ծում եմ՝ ոչ։ Է­թի­կա­յի հանձ­նա­ժո­ղո­վը չի կա­ րող «բոմ­ ժը» դի­ տար­ կել» ոչ հա­ տուկ բնա­կու­թյան տեղ» ու­նե­ցո­ ղի ի­մաս­տով, հանձ­նա­ժո­ղովն ան­ մի­ջա­պես կդի­տար­կի, որ լրագ­ րողն ագ­րե­սիվ է դրսևո­րել ի­րեն։ Ի­րա­կա­նում, սա­կայն, հնա­րա­վոր է մտա­ծել է­թի­կա­յի հանձ­նա­ժո­ղով դի­մել­ու մա­սին, քա­նի որ այն պետք է քննի, թե ով ինչ­պես է հրահ­րել պատ­գա­մա­վո­րին, այլ, թե ինչ­պես է ի­րեն դրսևո­րել պատ­գա­մա­վո­ րը։ Գո­հար Վե­զիր­յա­նի փո­խա­րեն կա­րող էր լի­նել բո­լո­րո­վին մեկ այլ մարդ՝ բոմժ, ո­րը նախ­կի­նում ե­ղել է լրագ­րող։ Եվ նա կա­րող է պատ­ գա­մա­վո­րին հի­շեց­նել հան­քարդ­ յու­նա­բե­րու­թյան ո­լոր­տում տե­ղի ու­նե­ցած չա­րա­շա­հում ­ն ե­րում Վար­ դան Այ­վազ­յ ա­նի դե­րի մա­սին։ Ին­չո՞ւ պետք է պատ­գա­մա­վո­րը նրան հա­կա­դար­ձի «մի վնգստա»

կո­չով։ Պատ­գա­մա­վո­րը է­թի­կա­ կան ա­ռու­մով ի­րեն դրսևո­րել է կար­գա­վի­ճա­կից դուրս, նա «մի վնգստա» ար­տա­հայ­տու­թյամբ Գո­հար Վե­զիր­յա­նին «հրա­վի­ րել» է փո­ղոց։ Սո­վո­րա­կան քա­ ղա­քա­ցին կա­րող է պատ­գա­ մա­վո­րի մա­սին դա­տել լրատ­ վա­մի­ջոց­նե­րում ե­ղած հրա­պա­ րա­կում ­ն ե­րով։ Եվ ի՞նչ։ Բո­լո­րի՞ն պետք է պատ­գա­մա­վո­րը կոչ ա­ նի «չվնգստա՞լ»։ Վար­ դան Այ­ վազ­յ անն իր կո­ չով լրատ­ վա­ մի­ջոց­նե­րին հաս­կաց­նում է, որ ցան­կա­ցած մե­ղադ­րանք՝ հիմ ­ն ա­ վոր, թե ան­հիմն, վնգստոց է։ Նա չի ա­ սում, որ ոչ մի դա­ տա­ րան չի ա­պա­ցու­ցել իր ան­մե­ղու­թյու­ նը, չի ա­ սում, որ դա­ տի է տվել «Հետ­քին», և դա­տա­րանն ա­պա­ ցու­ցել է, որ «Հետ­քը» զրպար­տել է ի­րեն։ Միան­գա­մից հա­կա­դար­ ձում է՝ մի վնգստա։ Այս ի­ րա­ վի­ճա­կում լրագ­րողն ան­մի­ջա­ պես դեն է նե­տել կարևո­րա­գույն

զեն­քը, այ­սինքն՝ լրատ­վա­մի­ջո­ցի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ լի­նե­լու փաս­տը, և Վար­դան Այ­վազ­յա­նի հետ խո­ սել «մերկ»։ Այ­ սինքն՝ «վնգստո­ ցից» հե­տո ին­քը լրագ­րո­ղի «ծի­ րա­նի» չու­նի։ Գո­հար Վե­զիր­յա­ նը ան­մի­ջա­պես ի­րեն դրել է բո­ լոր այն քա­ղա­քա­ցի­նե­րի տե­ղը, ո­րոնք Վար­դան Այ­վազ­յ ա­նի նա­ խա­րա­րա­կան գոր­ծու­նեու­թյան մա­սին ու­նեն նույն կաս­կած­նե­րը, ինչ ին­քը, քա­նի դեռ որևէ դա­տա­ րա­նով ա­պա­ցուց­ված չէ Վար­ դան Այ­վազ­յ ա­նի ան­մե­ղու­թյու­նը։ Ե­թե ըն­թեր­ցո­ղը հետևել է մի­ջա­դե­պի մա­սին ֆեյս­բուք­ յան և յու­թուբ­յան քննար­կում ­ն ե­ րին, նկա­տած կլի­նի, որ մեծ մա­ սը զզվան­քով է ար­տա­հայտ­ վում հան­րա­պե­տա­կա­նի մա­սին։ Ն­ րանք չեն քննար­ կում, թե ինչ­ քա­նով է ի­րեն լրագ­րո­ղի նման պա­հել Գո­հար Վե­զիր­յա­նը, նրանք ա­ սում են, որ Վար­ դան Այ­վազ­յ անն ար­ժա­նի էր «բոմժ»

կոչ­վե­լուն։ Գո­հար Վե­զիր­յա­նը հե­տա­գա­յում ա­սում է, որ ափ­սո­ սում է այդ բա­ռի հա­մար, քա­նի որ զգում է, որ «բոմ­ժի» թի­կուն­ քում այ­նո­ւա­մե ­նայ­նիվ մարդն է, ո­րը, հնա­րա­վոր է, իր մեղ­քով չի հայտն­վել փո­ղո­ցում։ Լ­րագ­ րողն ա­սում է, որ պատ­գա­մա­վո­ րին կան­վա­ներ «համ­բալ»։ Սա, ի­հար­կե, կսրեր բա­խու­մը, հնա­ րա­ վոր է՝ այն դարձ­ ներ ան­ կա­ ռա­վա­րե­լի։ Սա­կայն զուտ բա­ռա­ պա­շա­րա­յին կոնֆ­լիկ­տի ա­ռու­ մով բա­խու­մը կլի­ներ հա­մար­ ժեք։ «Համ­ բալ» կա­ րող է լի­ նել նաև է­շը, գո­մե­շը, ձին։ Այ­սինքն՝ կեն­դա­նու դի­մաց՝ կեն­դա­նի։ Ես կխու­սա­փեմ ո­րա­կել լրագ­րո­ ղի ա­րար­քը այն պա­հից, երբ նա ո­րո­շում է գոր­ծել շար­քա­յին քա­ ղա­քա­ցու կեր­պա­րով, ո­րին կոչ են ա­նում չվնգստալ։ Բայց ոչ մի դեպ­քում ոչ մե­կին ես «բոմժ» չէի ա­ սի։ «Մի վնգստա»-ն այլ ինք­ նա­խոս­տո­վա­նութ­յուն է։  n


| № 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ.

4 | Փողեր

Հա­յաս­տա­նում ձևա­վոր­ված սո­ցիալտնտե­սա­կան ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կում աշ­ խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րի ար­տա­հա­ նու­մը տնտե­սա­կան ա­ճի ա­պա­հով­ման լա­վա­գույն ճա­նա­պարհ­նե­րից է:

հիմ ­ն ա­կան բա­ղադ­րիչն ի­րա­կա­ նում աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­ ներն են։ Հա­մե­մա­տու­թյան հա­ մար՝ այս տար­ վա չորս ա­ միս­ նե­րին Հա­յաս­տա­նից ար­տա­ հան­ման ծա­վալ­նե­րը կազ­մել են $455  մլն, մաս­նա­վոր տրանս­ ֆերտ­նե­րը՝ $437  մլն։ Ընդ ո­րում՝ աշ­խա­տան­քա­ յին ռե­սուրս­նե­րի ար­տա­հա­նու­մը տնտե­սա­կան տե­սա­կե­տից ա­վե­ լի շա­հա­վետ է, ե­թե հաշ­վի առ­ նենք, որ Հա­յաս­տա­նի ար­տա­ հան­ման հիմ ­ն ա­կան ապ­րան­քա­ տե­սակ­նե­րի (հան­քարդ­յու­նա­բե­ րա­կան ար­տադ­րանք և ո­գե­լից խմիչք­ներ) մաս­նա­բա­ժի­նն ընդ­ հա­նուր կա­ռուց­ված­քում կազ­ մում է շուրջ 70%։ Ի­հար­կե, աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րի ար­տա­հա­նու­մից ստաց­վող ե­կա­մուտ­նե­րի ծա­ վա­լը կախ­ված է հա­մաշ­խար­ հա­յին և մաս­նա­վո­րա­պես՝ Ռու­ սաս­տա­նի տնտե­սու­թյուն վի­ճա­ կից, բայց պետք է հաշ­վի առ­նել, որ հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­կան ար­ տադ­րան­քի և ո­գե­լից խմիչք­նե­րի ար­տա­հա­նու­մը նույն­պես են­թա­ կա է նույն ազ­դե­ցու­թյա­նը։ Ս­տաց­վում է, որ Հա­յաս­տա­նում ձևա­վոր­ված սո­ցիալ-տնտե­սա­ կան ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կում աշ­ խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րի ար­ տա­հա­նու­մը տնտե­սա­կան ա­ճի ա­պա­հով­ման լա­վա­գույն ճա­նա­ պարհ­նե­րից է։ Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ նադ­րա­մի մաս­նա­գետ­նե­րի հաշ­ վար­կով՝ մաս­նա­վոր տրանս­ ֆերտ­նե­րի 10%-ով ա­վե­լա­ցու­մը բե­րում է Հա­յաս­տա­նում ՀՆԱ-ի 0,4% ա­ճի: Ըստ պաշ­տո­նա­կան վի­ճա­կագ­րու­թյան՝ ար­տա­սահ­ մա­նից ստաց­վող տրանս­ֆերտ­ նե­րը Հա­յաս­տա­նում ա­պա­հո­ վում են տնա­յին տնտե­սու­թյուն­ նե­րի ե­կա­մուտ­նե­րի ա­վե­լի քան 11%-ը: Մաս­նա­վոր դրա­մա­կան փո­խան­ցում ­ն եր/ՀՆԱ ցու­ցա­նի­ շով Հա­յաս­տա­նը հա­մաշ­խար­ հա­յին ա­ռա­ջա­տար­նե­րի քսան­ յա­կում է։ Ցան­կում ա­ռա­ջի­նը Տա­ջիկս­տանն է՝ 47% ցու­ցա­նի­ շով, ա­պա Լի­բե­րիան՝ 31%-ով։ Հա­յաս­տա­նում ցու­ցա­նի­շը մոտ 20% է։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

«Հայ ազ­գա­յին կոնգ­րես» կու­ սակ­ցու­թյու­նը (ՀԱԿԿ) կդի­մի դա­ տա­րան՝ բո­ղո­քար­կե­լու Գլ­խա­ վոր դա­տա­խա­զու­թյան և Հա­ տուկ քննչա­կան ծա­ռա­յու­թյան (ՀՔԾ) «ան­գոր­ծու­թյու­նը»՝ պայ­ մա­նա­վոր­ված Երևա­նի քա­ղա­ քա­պետ Տա­րոն Մար­գար­յա­նի ու­ նեց­ված­քի ձեռք­բեր­ման օ­րի­նա­ կա­նու­թյու­նը վի­ճար­կող դի­մու­մը քննու­թյան ա­ռար­կա չդարձ­նե­լու հան­գա­ման­քով: Այս մա­սին Սի­ վիլ­Նե­թի հետ զրույ­ցում ա­սաց ՀԱԿԿ ի­րա­վա­կան ա­ջակ­ցու­թյան կենտ­րո­նը հա­մա­կար­գող Ար­ մեն Խա­չատր­յա­նը՝ վկա­յա­կո­չե­ լով Ք­րեա­կան դա­տա­վա­րու­թյան օ­րենսգր­քի 290-րդ հոդ­վա­ծը, ո­րը նա­խա­տե­սում է հե­տաքն­նու­թյան մարմ ­ն ի աշ­խա­տակ­ցի, քննի­ չի, դա­տա­խա­զի և օ­պե­րա­տիվհե­տա­խու­զա­կան գոր­ծու­նեու­ թյուն ի­րա­կա­նաց­նող մար­մի ն­նե­ րի ա­նօ­րի­նա­կան և ան­հիմն ո­րո­ շում ­ն ե­րի և գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի բո­ղո­քար­կու­մը դա­տա­րան: Գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զու­թյու­նը հիմ ­ն ա­վոր էր հա­մա­րել ՀԱԿԿ-ի դի­մու­մի մեր­ժու­մը ՀՔԾ-ի կող­ մից, ո­րով վեր­ջինս հրա­ժար­վել էր քննու­թյան առ­նել Տա­րոն Մար­ գար­յա­նի ու­նեց­ված­քի օ­րի­նա­կա­ նու­թյու­նը վի­ճար­կող հա­ղոր­դու­մը: «Քն­նիչ­նե­րը բո­վան­դա­կա­յին որևէ քննու­ թյուն չեն ա­ րել, որ­ պես­զի մենք ի­մա­նանք, թե ինչն է հան­դի­սա­ցել այդ հարս­տու­թյան հիմք»,– ա­սաց Խա­չատր­յա­նը՝ նշե­լով, որ քրեա­կան դա­տա­վա­ րու­թյան ա­մե­նա­կարևոր կե­տե­րից մեկը օբ­յեկ­տիվ և բազ­մա­կող­մա­ նի քննու­թյուն ի­րա­կա­նաց­նելն է: Խա­չատր­յա­նի խոս­քով՝ ե­թե քննիչ­նե­րը կա­տա­րեին բազ­մա­ կող­մա­նի քննու­թյուն, այդ պա­ րա­գա­յում ի­րենք մի­գու­ցե բա­վա­ րար­ված լի­նեին պա­տաս­խա­նով,

Գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զու­թյու­նը հիմ ­ն ա­վոր էր հա­մա­րել ՀՔԾ-ի ո­րո­շու­մը, ո­րով վեր­ջինս հրա­ժար­վել էր քննու­թյան առ­նել Տա­րոն Մար­գար­յա­նի ու­նեց­ված­քի օ­րի­նա­կա­նու­թյու­ նը վի­ճար­կող հա­ղոր­դու­մը:

իսկ քա­ նի որ, ըստ Խա­ չատր­ յա­ նի, ընդ­հան­րա­պես քննու­թյուն չի ի­րա­կա­նաց­վել, և խու­սա­ փո­ղա­կան պա­տաս­խան­ներ են տրվում այդ հա­ղոր­դու­մը քննու­ թյան ա­ռար­կա չդարձ­��ե­լու հա­ մար, այս պա­րա­գա­յում քննիչ­նե­ րը պետք է պա­տաս­խա­նեն: «Ի­րենց պատ­ճա­ռա­բա­նու­թյու­ նը հետև­ յալն է, որ դա հա­ ղոր­ դում չէ հան­ցա­գոր­ծու­թյան մա­ սին, այն պա­րա­գա­յում, որ հան­ցա­ գոր­ծու­թյան մա­սին հա­ղորդ­ման բո­լոր տար­րե­րը պահ­պան­ված են ե­ղել դա­տա­խա­զու­թյուն ու­ղարկ­ ված հայ­տա­րա­րու­թյան մեջ: Նախ քննիչ­ նե­ րը պետք է ա­ սեն՝ թե որ մա­ սով է, որ նրանք այդ հայ­ տա­ րա­րու­թյու­նը չեն հա­մա­րում հա­ ղոր­դում, երբ հստակ գրված է ե­ղել հան­ցա­կազ­մի և դ­րա­նից բխող քրեա­կան հե­տապն­դում ի­րա­կա­ նաց­նե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ պայ­ման­նե­րը, ինչ­պես նաև ա­րարք, ո­րի հա­մար Ք­րեա­կան օ­րենս­գիր­ քը նա­խա­տե­սում է քրեա­կան պա­ տաս­խա­նատ­վու­թյուն»,– ա­սաց նա:

Խա­չատր­յա­նը նշեց, որ ի­րենց ներ­կա­յաց­րած փաս­տե­րը բա­ վա­ րար հիմք են, որ­ պես­ զի վա­ րույթ ի­րա­կա­նաց­նող մար­մի ­նը, տվյալ դեպ­քում՝ Հա­տուկ քննչա­ կան ծա­ռա­յու­թյու­նը, քննու­թյուն սկսեր: Ըստ Խա­չատր­յա­նի՝ Հա­ յաս­տա­նի քրեա­կան դա­տա­վա­ րու­թյու­նը վա­րույթ ի­րա­կա­նաց­ նող մարմ ­նի վրա դնում է ոչ միայն մե­ղադ­րա­կան եզ­րա­կա­ ցու­թյուն տա­լու, այլև ար­դա­րաց­ նե­լու ի­րա­վունք: Հար­ցին, թե ինչ սպա­սե­լիք­ներ ու­նեն դա­տա­րա­նից, Խա­չատր­ յա­նը պատասխանեց, որ ի տար­ բե­րու­թյուն ՀՔԾ քննի­չի գոր­ծո­ ղու­թյուն­նե­րի՝ այս վա­րույ­թով ար­դեն նա­խա­տես­վում է հրա­ պա­րա­կա­յին դա­տաքն­նու­թյուն, և ս­պա­սե­լիք­նե­րը կախ­ված են նաև հա­սա­րա­կա­կան ճնշում ­ն ե­ րից և հն­չե­ղու­թյու­նից: ՀԱԿԿ ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը նշեց, որ դա­տա­րան կդի­մե ն սահ­ման­ ված ժամ ­կ ետ­նե­րում:  n Ա­նի Գ­րի­գոր­յան

Հայ­կա­կան մեղ­րը Եվ­րո­պա կար­տա­հան­վի 2014-ից Հա­յաս­տա­նից մեղ­րի ար­տա­ հան­ման ուղ­ղու­թյամբ հա­մա­պա­ տաս­խան աշ­խա­տանք­նե­րը Եվ­ րո­պա­կան Միու­թյան հետ ա­վար­ տա­ կան փու­ լում են: Այս մա­ սին հայ­տա­րար­վել է ե­րեկ վար­չա­ պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և Հա­ յաս­տա­նի «Ֆեր­մեր­նե­րի ազ­գա­ յին միա­ վոր­ ման» (ՖԱՄ) խորհր­ դի ան­դամ ­ն ե­րի՝ ե­րեկ կա­յա­ցած հան­դիպ­մա­նը: Կա­ռա­վա­րու­թյան տա­րա­ ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյան հա­մա­ ձայն՝ ՖԱՄ-ի խորհր­ դի ան­ դամ­ նե­րը՝ Ռո­զա Ծա­ռուկ­յ ա­նի ղե­կա­ վա­րու­թյամբ, վար­չա­պե­տի հետ քննար­կել են գյու­ղատն­տե­սու­ թյան տար­բեր ճյու­ղե­րին առնչ­ վող մի շարք հար­ցեր: «Ռո­զա Ծա­ռուկ­յ անն ակ­նա­ ռու է հա­մա­րել գյու­ղատն­տե­ սու­ թյան, այդ թվում՝ ա­ նաս­ նա­պա­հու­թյան զար­գա­ցու­մը և ներ­կա­յաց­րել մեղ­վա­բու­ծու­ թյան զար­գաց­ման ուղ­ղու­թյամբ ա­ռա­ջարկ­վող քայ­լե­րը: ՖԱՄ ղե­ կա­վա­րը շնոր­հա­կա­լու­թյուն է հայտ­նել կա­ռա­վա­րու­թյա­նը մեղ­

Հա­յաս­տա­նից մեղ­րի ար­տա­ հան­ման ուղ­ղու­ թյամբ հա­մա­պա­ տաս­խան աշ­խա­ gov.am

Թեև ար­տա­գաղ­թը հա­մար­վում է բա­ցա­սա­կան երևույթ՝ եր­կա­րա­ ժամ ­կ ետ կտրված­քով ստեղ­ծե­լով անվ­տան­գու­թյան ռիս­կեր, կար­ ճա­ժամ ­կ ետ և միջ­նա­ժամ ­կ ետ հե­ ռան­կա­րում այն Հա­յաս­տա­նում ա­պա­հո­վում է սո­ցիալ-տնտե­սա­ կան վի­ճա­կի բա­րե­լա­վում։ Նախ՝ ար­տա­գաղ­թը նպաս­ տում է գոր­ծազր­կու­թյան կրճատ­մա­նը։ Այս­պես՝ ան­ցած տա­րի Հա­յաս­տան ժա­մա­նած­նե­ րի և երկ­րից մեկ­նած­նե­րի հաշ­ վեկ­շի­ռը բա­ցա­սա­կան է ե­ղել 44,8  հազ-ով (այդ­քան մարդ լքել է Հա­յաս­տա­նը), ին­չի արդ­ յուն­քում գոր­ծազր­կու­թյան մա­ կար­դա­կը նվա­զել է 1,1-տո­կո­սա­ յին կե­տով՝ մինչև 17,3%, զբաղ­ վա­ծու­թյան մա­կար­դակն ա­ճել է 0,5-տո­կո­սա­յին կե­տով՝ մինչև 51,9%։ Թեև Ազ­գա­յին վի­ճա­կագ­րա­ կան ծա­ռա­յու­թյու­նը դեռ չի հրա­ պա­րա­կել աշ­խա­տա­շու­կա­յի ըն­ թա­ցիկ տար­վա հիմ ­ն ա­կան ցու­ ցա­նիշ­նե­րը, մի­ջազ­գա­յին սահ­ մա­նա­հա­տում ­ն ե­րի տվյալ­նե­րից երևում է, որ աշ­ խա­ տան­ քի շու­ կա­յում ար­ձա­նագր­վե­լու է բա­ րե­ լա­ վում։ Բանն այն է, որ հա­ մա­ձայն Միգ­րա­ցիոն պե­տա­ կան ծա­ռա­յու­թյան տվյալ­նե­րի՝ այս տար­վա ա­ռա­ջին ե­ռամս­յա­ կում (չորս ա­միս­նե­րի տվյալ­ներն այդ­պես էլ չեն հրա­պա­րակ­վում) միգ­րա­ցիոն հոս­քե­րը բա­ցա­սա­ կան են ե­ ղել 37,1  հազ-ով, այ­ սինքն՝ այդ­ քան մարդ, հիմ ­նա­ կա­նում՝ աշ­խա­տու­նակ, մեկ­նել է Հա­յաս­տա­նից։ Երկ­րորդ՝ աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րի ար­տա­հա­նու­մը նպաս­տում է երկ­րում ե­կա­մուտ­ նե­րի ա­վե­լաց­ման։ Ըն­թա­ցիկ տար­վա ա­ռա­ջին ե­ռամս­յա­կում և ան­ցած տա­րի ար­տա­հան­ ված աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­ նե­րը նպաս­տել են, որ այս հուն­ վար-ապ­րի­լին ֆի­զի­կա­կան ան­ ձանց ոչ առևտ­րա­յին նպա­տակ­ նե­րով բան­կա­յին հա­մա­կար­գով կա­տար­ված մաս­նա­վոր փո­խան­ ցում ­ն ե­րի ծա­վալն ա­ճի 12,6%ով կամ $49  մլն­-ով՝ հաս­նե­լով $437  մլն­-ի։ Որ մաս­նա­վոր փո­ խան­ցում ­ն ե­րի ա­ճը գրե­թե ամ­ բող­ջո­վին ա­պա­հո­վել են աշ­ խա­տան­քա­յին միգ­րանտ­ներն ու ար­տերկ­րում մշտա­կան բնա­կու­ թյուն հաս­տա­տած­նե­րը, վկա­ յում է այս տար­ վա չորս ա­ միս­ նե­րին Ռու­սաս­տա­նից կա­տար­ ված մաս­նա­վոր փո­խան­ցում ­ն ե­ րի դի­նա­մի­կան. ծա­վալն ա­ճել է 12,6%-ով կամ $40 մլն­-ով՝ կազ­ մե­լով $356  մլն։ Ս­տաց­վում է, որ Հա­յաս­տա­ նի ար­տա­հան­ման կա­ռուց­ված­քի

Ֆոտոլուր

Աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րի ար­տա­հա­նու­մը (ար­տա­գաղ­ թը) նպաս­տում է ոչ միայն ար­ տա­քին վճա­րա­յին հաշ­վեկշ­ ռի պա­կասուր­դի կրճատ­մա­նը, այլև երկ­րում աղ­քա­տու­թյան ու գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­ դա­կի նվազ­մա­նը։ Մաս­նա­վոր տրանս­ֆերտ­նե­րը կազ­մում են ՀՆԱ-ի մոտ 20%-ը, դրանց 10%ով ա­վե­լա­ցու­մը ա­պա­հո­վում է ՀՆԱ-ի 0,4% աճ։

ՀԱԿ-ը դա­տա­խա­զու­թյան և ՀՔԾ-ի «ան­գոր­ծու­թյու­նը» կբո­ղո­քար­կի դա­տա­րա­նում

Ֆոտոլուր

Ար­տա­գաղ­թը կրճա­տում է գոր­ծազր­կու­թյու­նը

վա­բու­ծու­թյունն ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում պա­հե­լու հա­մար և մե­ծա­պես կարևո­րել մեր երկ­րում ար­տադր­վող բարձ­րո­րակ մեղ­ րի ար­տա­հան­ման հար­ցը: Տի­ կին Ծա­ռուկ­յ ա­նը վստա­հու­թյուն է հայտ­նել, որ դա կնպաս­տի այս ճյու­ղի հե­տա­գա զար­գաց­մանն ու ընդ­լայն­մա­նը»: Նա­խա­տես­վում է, որ հայ­կա­ կան մեղ­րի ար­տա­հա­նու­մը եվ­ րո­պա­կան երկր­ներ հնա­րա­ վոր կլի­նի ի­րա­կա­նաց­նել 2014թ. սկզբից: Հան­դիպ­մա­նը անդ­րա­դարձ է կա­տար­վել ա­րո­տա­վայ­րե­րի,

տանք­նե­րը ԵՄ-ի հետ ա­վար­տա­ կան փու­լում են:

ո­ռոգ­ման և խ­մե­լու ջրի խնդիր­ նե­րին: Վար­չա­պե­տը հանձ­նա­ րա­րել է ՀՀ գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րա­րու­թյա­նը ՖԱՄ ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի մաս­նակ­ցու­ թյամբ ստեղ­ծել հանձ­նա­ժո­ղով և ու­սում ­ն ա­սի­րել բարձ­րաց­ված հար­ցե­րը: Հան­դիպ­մա­նը քննարկ­վել են նաև թռչնա­բու­ծու­թյան և բեր­ քի ի­րաց­ման ո­լորտ­նե­րում ՖԱՄ ան­դամ ­ն ե­րին հու­զող հար­ցե­րը, ո­րոնց ուղ­ղու­թյամբ տրվել են հա­մա­պա­տաս­խան պար­զա­բա­ նում ­ն եր և հանձ­նա­րա­րա­կան­ ներ:  n


№ 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ. |

Փողեր | 5

Հա­նուն ցածր ե­կա­մուտ­նե­րով սո­ցիա­լա­կան խմբե­րի Մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­րա­կա­ռուց­ման ծրագ­րին ևս €5  մլն կուղղ­վի Երևա­նի մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­րա­կա­ռուց­ման ծրագ­րի շրջա­նա­կում Եվ­րո­պա­կան ներդ­րու­մա­յին բան­կից (ԵՆԲ) €5  մլն­-ի վար­կա­յին մի­ ջոց­ներ ներգ­րա­վե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­ րա­րու­թյու­նում հիմ ­ն ա­վո­րել են «ցածր ե­կա­մուտ­ներ ու­նե­ցող սո­ ցիա­լա­կան խմբե­րին օգ­նե­լու» նպա­տա­կադ­րու­թյամբ։ Պն­դու­մը վի­ճա­հա­րույց է այն­քա­նով, որ մայ­րա­քա­ղա­քում հա­սա­րա­կա­կան տրանս­պոր­տի բո­լոր տե­սակ­նե­րի, այդ թվում՝ մետ­րո­յի ու­ղե­վար­ ձը ֌100 է (բա­ցա­ռու­թյուն են թերևս տրո­լեյ­բուս­նե­րը, ո­րոն­ցում ու­ղե­վար­ձը ֌50 է)։ Կա­ռա­վա­րու­թյան հու­նի­սի 20-ի նիս­տի օ­րա­կար­գում նե­րառ­ վել է «Հա­յաս­տա­նի և Եվ­րո­պա­ կան ներդ­րու­մա­յին բան­կի միջև 2013թ. մա­յի­սի 2-ին Երևա­նում և մա­յի­սի 10-ին Լ­յուք­սեմ­բուր­գում ստո­րագր­ված «Երևա­նի մետ­րո­ պո­լի­տե­նի վե­րա­կա­ռու­ցում երկ­ րորդ փուլ» ֆի­նան­սա­կան պայ­ մա­նագ­րին հա­վա­նու­թյուն տա­ լու մա­սին» ո­րոշ­ման նա­խա­գի­ծը։ Ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­ թյան կող­մից ներ­կա­յաց­ված փաս­ տաթղ­ թում նշվում է, որ Երևա­նի մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­ րա­կանգն­ման ծրագ­րի ի­րա­կա­ նաց­ման հա­մար Եվ­րո­պա­կան ներդ­րու­մա­յին բան­կից նա­խա­ տես­վում է ներգ­րա­վել €5  մլն­-ի վար­կա­յին մի­ջոց­ներ։ Ֆի­նան­սա­ վոր­վե­լու են հիմ ­ն ա­կա­նում գե­ րա­կա կա­պի­տալ ներդ­րում ­ն ե­րը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ նվա­զեց­վե­լու է ջրի ներ­հոս­քը մետ­րո­յի թու­նել­

ներ: «Տվ­յալ ներդ­ րում ­նե­ րը մայ­ րա­քա­ղա­քում հան­րա­յին տրանս­ պոր­տի մա­տու­ցած ծա­ռա­յու­ թյուն­նե­րի բա­րե­լավ­մանն ուղղ­ ված ու հան­րա­յին տրանս­պոր­տի բա­րե­փոխ­ման մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­ րի մասն են կազ­ մում: Ծ­ րա­ գի­ րը հիմ ­ն ա­կա­նում նպա­տա­կամղ­ ված է օգ­նե­լու ցածր ե­կա­մուտ ու­նե­ցող սո­ցիա­լա­կան խմբե­ րին, ո­րոնք ներ­կա­յում օգտ­վում են մետ­րո­յի հա­մա­կար­գից»,– նշվում է ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­ րու­թյան կող­մից ներ­կա­յաց­ված փաս­տաթղ­թում։ Ծ­րագ­րի երկ­րորդ փու­լի շրջա­ նա­կում նա­խա­տես­վում է վե­րա­ կա­ռու­ցել և ընդ­լայ­նել մետ­րո­յի դրե­նա­ժա­յին հա­մա­կար­գը։ Գոր­ ծող դրե­նա­ժա­յին թու­նե­լը հասց­ վե­լու է մինչև Հան­րա­պե­տու­թյան հրա­պա­րակ, ին­չը թույլ է տա­լու ա­պա­հո­վել ամ­բողջ տա­րած­քի հա­մար ստոր­գետն­յա ջրե­րի մա­

1.55 q 0.38%

410

19.06

19.03

եվրո/դրամ

550.28

1.45 q 0.26%

550

530

510 19.12

19.03

ռուբլի/դրամ

19.06

12.79

0.08 q 0.62%

Երևա­նի մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­րա­կա­ռուց­ման ծրագ­րի երկ­րորդ փու­լով աշ­խա­տանք­նե­ րի ի­րա­կա­նաց­ման ժամ ­կ ե­տի ա­վարտ է նշվում 2015թ. դեկ­տեմ­բե­րի 31-ը։

կար­դա­կի ի­ջե­ցում ու բա­րե­լա­վե­ լու է թու­նել­նե­րի շա­հա­գործ­ման պայ­ման­նե­րը։ Նա­խա­տես­վում է նաև թու­նել­նե­րի վե­րա­կա­ռու­ ցում, կա­յա­րան­նե­րի և ծա­ռա­յո­ ղա­կան շի­նու­թյուն­նե­րի բա­րե­լա­ վում, վա­գոն­նե­րի վե­րա­նո­րո­գում և ար­դիա­կա­նա­ցում, շար­ժա­ կազ­մե­րի հա­մալ­րում յոթ նո­րաց­ ված վա­գոն­նե­ր��վ։ Ծ­րագ­րի ա­վարտ նշվում է 2015թ. դեկ­տեմ­բե­րի 31-ը։ Երևա­նի մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­ րա­կա­ռուց­ման ծրագ­րի երկ­ րորդ փու­լով աշ­խա­տանք­նե­

րի ի­րա­կա­նաց­ման հա­մար Վե­ րա­կա­ռուց­ման և զար­գաց­ման եվ­րո­պա­կան բան­կը (ՎԶԵԲ) ան­ցած տա­րի հատ­կաց­րել է €5  մլն-ի վար­կա­յին մի­ջոց­ներ՝ 15 տա­րի մար­ման ժամ ­կ ե­տով և EURIBOR+1% տո­կո­սադ­րույ­ քով։ Ծ­րագ­րի ա­ռա­ջին փու­լը ֆի­ նան­սա­վոր­վել է ՎԶԵԲ-ի, ԵՆԲ-ի և ԵՄ-ի կող­ մից տրա­ մադր­ ված €15  մլն մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին։ Մետ­րո­պո­լի­տե­նի վե­րա­կա­ռուց­ ման ծրագ­րի ընդ­հա­նուր ար­ժե­ քը €30 մլն է։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

Ծա­ռա­յու­թյան ներդր­ման հե­ռան­կա­րը կրկին ա­նո­րոշ է ‹‹‹ էջ 1

«Մենք շատ ու­րախ ենք, որ շու­տով հայ սպա­ռող­նե­րը նույն­պես կկա­րո­ղա­նան ու­նե­նալ ընտ­րու­թյան ա­զա­տու­թյուն»,– 2014-ից Հա­յաս­տա­նում MNP ծա­ռա­յու­թյան ներդր­ման հնա­րա­վո­րու­թյանն անդ­րա­դար­ձել է «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա» ըն­կե­րու­թյան գլխա­վոր տնօ­ րեն Ֆ­րան­սիս Ժե­լիբ­տե­րը։

Հաս­ կա­ նա­ լի է, որ այս պայ­ ման­նե­րում հե­տաձգ­վե­լու են նաև ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցով նա­խա­ տես­ված մյուս մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­րը։ Մաս­նա­վո­րա­պես՝ մինչև հու­նի­ սի 1-ը պետք է մշակ­վեր տե­ղա­ փոխ­ված հե­ռա­խո­սա­հա­մար­նե­ րի կենտ­րո­նաց­ված տվյալ­նե­րի բա­զա­յի ստեղծ­ման մրցու­թա­յին փա­թե­թը։ Մինչև սեպ­տեմ­բե­րի 1-ը պետք է տե­ղի ու­նե­նա մրցու­ թա­յին գոր­ծըն­թա­ցի կազ­մա­կեր­ պու­մը և մր­ցու­թա­յին հայ­տե­րի ստա­ցու­մը, իսկ մինչև հոկ­տեմ­ բե­րի 1-ը՝ ար­դեն ընտր­վի բա­զա­ յի մա­տա­կա­րա­րը։ Հաշ­վի առ­նե­լով ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կը՝ ՀԾԿՀ-ն ա­մե ­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ ստիպ­ված

410.96

420

400 19.12

MNP-ն տե­ղա­փո­խել է ժամ ­կ ետ­նե­րը մար, աս­վում է ըն­կե­րու­թյան հա­ ղոր­դագ­րու­թյու­նում։ «Արևմտ­յան Եվ­րո­պա­յում և այլ երկր­նե­րում, որ­տեղ ներդր­վել է շար­ժա­կան կա­պի հա­մար­նե­րի տե­ղա­փո­խե­ լիու­թյան ծա­ռա­յու­թյու­նը, շու­ կան մե­ծա­պես բա­րե­լավ­վել է, և մենք շատ ու­ րախ ենք, որ շու­ տով հայ սպա­ռող­նե­րը նույն­պես կկա­րո­ղա­նան ու­նե­նալ ընտ­րու­ թյան ա­զա­տու­թյուն: Orange-ը եր­կար ժա­մա­նակ կողմ է ե­ղել Հա­յաս­տա­նում այս ծա­ռա­յու­թյան ներդր­մա­նը»,– ա­սել է «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա­յի» տնօ­րե­նը։ Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­ րը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ղո­ վի (ՀԾԿՀ) 2012թ. նո­յեմ­բե­րի 14-ի ո­րոշ­մամբ և սահ­մա­նած ըն­թա­ ցա­կար­գով նա­խա­տես­ված է, որ MNP ծա­ռա­յու­թյու­նը պետք է գոր­ ծի 2014թ. հուն­վա­րի 1-ից։ Այ­դու­ հան­դերձ, հա­մա­կար­գի ներդր­ ման նա­խա­պատ­րաս­տա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րում ո­րոշ խնդիր­ ներ են ա­ռա­ջա­ցել։ Ըստ սահ­ման­ված ժա­մա­նա­ կա­ցույ­ցի՝ հա­յաս­տան­յան ե­րեք օ­պե­րա­տոր­նե­րը մինչև ըն­թա­ցիկ տար­վա մա­յի­սի 1-ը պետք է ստեղ­ ծեին ոչ առևտ­րա­յին կազ­մա­կեր­ պու­թյուն հիմ ­ն ադ­րամ, ո­րը և ըստ էու­թյան պետք է ի­րա­կա­նաց­ներ հա­մա­կար­գի ներդ­րու­մը։ Վերջ­ նա­ժամ ­կ ե­տից ան­ցել է մոտ եր­կու ա­միս, կազ­մա­կեր­պու­թյունն այդ­ պես էլ չի հիմ ­ն ադր­վել, օբ­յեկ­տիվ՝ օ­րենսդ­րա­կան պատ­ճառ­նե­րով։

դոլար/դրամ

կլի­նի վե­րա­նա­յել MNP-ի ներդր­ ման ժա­մա­կա­ցույ­ցը։ Թեև MNP-ն բա­ժա­նորդ­նե­րի հա­մար նոր ծա­ռա­յու­թյուն է ու հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցու­թյան ո­լոր­ տում նոր տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի ներդ­րում, այլ երկր­նե­րի փոր­ ձը ցույց է տա­լիս՝ գոր­ծարկ­վե­ լու է մի հա­ մա­ կարգ, ո­ րի պա­ հան­ջարկն այդ­քան էլ մեծ չի լի­ նե­լու։ ԱՊՀ այն երկր­նե­րում, որ­ տեղ վեր­ ջերս է ներդր­ վել այս ծա­ռա­յու­թյու­նը, բա­ժա­նորդ­նե­րի հո­սու­նու­թյու­նը մեկ օ­պե­րա­տո­ րից մյու­սին՝ հե­ռա­խո­սա­հա­մա­ րի պահ­պան­մամբ, չի գե­րա­զան­ ցել ընդ­հա­նուր բա­զա­յի 1%-ը։ Ս­տաց­վում է, որ Հա­յաս­տա­նում այս ծա­ռա­յու­թյու­նից տե­սա­

կա­նո­րեն օգտ­վե­լու է 34  հազ. բա­ժա­նորդ։ Բջ­ջա­յին օ­պե­րա­տոր­նե­րի ընդ­ հա­նուր բա­զան Հա­յաս­տա­նում դեկ­տեմ­բե­րի վեր­ջի դրու­թյամբ կազ­ մել է 3,4  մլն, շու­ կա­ յի թա­ փան­ցե­լիու­թյան մա­կար­դա­կը՝ 113%։ Հաշ­վի առ­նե­լով, որ քա­ղա­ քա­ցի­նե­րի ստվար մի հատ­վա­ծը միա­ժա­մա­նակ մի քա­նի օ­պե­րա­ տո­րի բա­ժա­նորդ է, ծա­ռա­յու­թյու­ նից օգտ­վող­նե­րի թի­վը կա­րող է է՛լ ա­վե­լի փոքր լի­նել։ Բա­ցի այդ՝ մեկ օ­պե­րա­տո­րից մյու­սին բա­ժա­ նորդ­նե­րի հո­սու­նու­թյու­նը կարճ է տևե­լու՝ ծա­ռա­յու­թյան ներդր­ման ա­ռա­ջին մի քա­նի ա­մի­սը։ Հաշ­վի առ­նե­լով մի կող­մից Հա­յաս­տա­նի բջջա­յին հե­ռա­խո­ սա­կա­պի փոքր շու­կան, մյուս կող­մից՝ MNP-ի հա­մար անհ­րա­ ժեշտ ներդ­րում ­ն ե­րը՝ օ­պե­րա­ տոր­նե­րի հա­մար այս ծա­ռա­յու­ թյու­նն ա­մե ­նայն հա­վա­նա­կա­ նու­թյամբ տնտե­սա­պես վնա­սա­ բեր է լի­նե­լու՝ ներդ­րում ­ն ե­րը չեն վե­րա­դառ­նա­լու։ Այլ երկր­ նե­ րի փոր­ ձը ցույց է տա­լիս, որ միաս­նա­կան բա­զա­յի ստեղծ­ման հա­մար ներդ­րում ­ն ե­ րը կա­րող են կազ­մել մոտ $5 մլն։ Օ­պե­րա­տոր­նե­րի ներդ­րում ­ն ե­ րը սե­փա­կան ցան­ցե­րում՝ հա­ մա­տե­ղե­լիու­թյան ա­պա­հով­ման հա­ մար, կա­ րող են կազ­ մել ևս $3-5 մլն։ Բա­ցի այս ներդ­րում ­ն ե­ րից՝ օ­պե­րա­տոր­նե­րըն ըն­թա­ցիկ ծախ­սեր են կա­տա­րե­լու միաս­ նա­կան բա­զա­յի շա­հա­գործ­ման հա­մար։  n

13,50

12,80 19.12 եվրո/դոլար

19.06

19.03

1.339

0.00 q 0.04%

1,33

1,26 19.12

19.03

WTI Brent

նավթ

19.06

98.63 0.19 p 0.19% 106.36 0.34 p 0.32%

US$/bbl.

120

95

70 19.12 ոսկի

19.03

կբ 100 հհ comex

19.06

1366.8 18.0 q 1.30% 1372 5.1 p 0.37%

US$/t oz.

1800

1700 1600 1500 1400 1300 19.12

19.03

(LME)

պղինձ

6969

19.06 16.5 p 0.24%

US$/tonne

8300

7500

6700 19.12 ցորեն

(cbt)

19.03

252.33

19.06 0.28 q 0.11%

US$/tonne

300 280 260 240 19.12

19.03

19.06

Տվյալները վերցված են 19.06, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ.

6 | Մեծ փողեր

Ռու­սաս­տա­նի տնտե­սու­թյու­նը ա­ռանց կա­ռա­վա­րու­թյան, պե­ տա­կան բան­կե­րի և պաշ­տոն­յա­նե­րի հա­տուկ ջան­քե­րի տնտե­ սա­ կան նոր մո­ դել է մշա­ կել՝ ա­ ճի ցածր, սա­ կայն կա­ յուն տեմպ՝ ա­ռանց հե­ղա­փո­խա­կան ու կտրուկ քայ­լե­րի, գրում է Finmarket գոր­ծա­կա­լու­թյու­նը։ ծախ­ս ե­ր ը կգե­ր ա­զան­ց են սահ­ ման­ված ա­ռ ա­վե­լա­գ ույն մա­ կար­դա­կ ը»,– նշել է ԱՄՀ ա­ռ ա­ քե­լու­թ յան ղե­կ ա­վա­ր ը։ ԱՄՀ-ն ա­ն արդ­յ ու­ն ա­վետ է հա­մ ա­ր ել նաև ռուբ­լու ար­ ժեզրկ­մ ան մի­ջ ո­ց ով տնտե­ սու­թ յու­ն ը խթա­ն ե­լու հնա­ր ա­ վո­ր ու­թ յու­ն ը, ին­չ ի մա­ս ին հու­ նի­ս ի 18-ին բարձ­ր ա­ձ այ­ն ել է ֆի­ն անս­ն ե­ր ի նա­խ ա­ր ար Ան­ տոն Սի­լո­ւ ա­ն ո­վ ը։ Ըստ ԱՄՀ-ի՝ ռուբ­լու ար­ժ եզր­կ ու­մ ը միայն կսահ­մ ա­ն ա­փ ա­կ ի հզո­ր ու­թ յուն­ նե­ր ի օգ­տ ա­գ որ­ծ ու­մ ը։ Հիմ ­ն ադ­ր ա­մ ի մաս­ն ա­գետ­ նե­ր ի կար­ծ ի­ք ով՝ Ռու­ս աս­տ ա­ նը տնտե­ս ու­թ յան զար­գաց­մ ան եր­կ ու տար­բ ե­ր ակ ու­ն ի՝ ա­ր ագ, սա­կ այն ոչ եր­կ ա­ր ատև, կամ դան­ դաղ, բայց կա­ յ ուն: Հիմ­ նադ­ր ա­մ ը Մոսկ­վա­յ ին խոր­ հուրդ է տվել ընտ­ր ել երկ­ր որդ տար­բ ե­ր ա­կ ը և դա ա­ն ել ոչ թե դրա­մ ա­կ ան խթա­ն ում ­ն ե­ր ի, այլ բա­ր ե­փ ո­խ ում ­ն ե­ր ի մի­ջ ո­ց ով։ Հա­մ ա­ձ այն ԱՄՀ «դե­ղա­տ ոմ­ սի»՝ Մոսկ­ վան պետք է պահ­ պա­ն ի մակ­ր ոտն­տ ե­ս ա­կ ան ձեռք բեր­ված կա­յ ու­ն ու­թ յու­ն ը, արդ­յ ու­ն ա­վետ տնօ­ր ի­ն ի հիմ­ նա­կ ան կա­պ ի­տ ա­լում ար­ված ներդ­ր ում ­ն ե­ր ը՝ բարձ­ր աց­ն ե­ լով պե­տ ա­կ ան ծախ­ս ե­ր ի արդ­ յու­ն ա­վե­տ ու­թ յու­ն ը և ա­պ ա­հ ո­ վե­լով նոր ներդ­ր ում ­ն ե­ր ի հոսք. այս ա­մ ե­ն ի հա­մ ար անհ­ր ա­ ժեշտ կլի­ն ի գոր­ծ ա­ր ար մի­ջ ա­ վայ­ր ի բա­ր ե­լա­վում։ Ըստ ԱՄՀ-ի՝ բա­ր ե­փ ո­խ ում­ նե­ր ը պե­տ ա­կ ան և մաս­ն ա­վոր սեկ­տ ո­ր ում հնա­ր ա­վո­ր ու­թ յուն կտան ա­վե­լ ի շատ ներդ­ր ում­ ներ ներգ­ր ա­վել և մե­ծ աց­ն ել ար­տ ադ­ր ա­կ ան նե­ր ու­ժ ը։ «Տն­ տե­ս ա­կ ան քա­ղա­ք ա­կ ա­ն ու­թ յան լայ­ն ա­ծ ա­վալ բա­ր ե­փ ո­խ ում­ նե­ր ը զար­գաց­մ ան միակ կա­ յուն ճա­ն ա­պ արհն են»,– ա­ս ել է Ս­փ ի­լ իմ­բ եր­գ ոն։  n

maxpark.com

Այս­պես՝ 2013թ. ա­ռա­ջին ե­ռամս­ յա­կում Ռու­սա­տա­նի ՀՆԱ-ն ա­ճի վատ­թա­րա­գույն տեմպն է ար­ ձա­նագ­րել ճգնա­ժա­մից ի վեր՝ 1,6%՝ 2012թ. չոր­ րորդ ե­ ռամս­ յա­կի 2,1%-ի հա­մե­մատ։ Մ­յուս կող­մից՝ ար­ձա­նագր­վել է այն­ քան սպաս­ված կա­յու­նու­ թյուն. տնտե­սա­կան ա­ճը «սա­ ռել է» ցածր, սա­ կայն դրա­ կան մա­կար­դա­կում։ Այս ֆո­նին Ար­ժույ­թի մի­ջազ­ գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­մը (ԱՄՀ) 2013թ. հա­մար Ռու­սաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­ սու­մը նվա­զեց­րել է մինչև 2,5%՝ ապ­րիլ­յան 3,3%-ի հա­մե­մատ։ ԱՄՀ-ն ա­ճի տեմ­պի դան­դա­ղու­ մը պայ­մա­նա­վո­րել է ներդ­րում­ նե­րի կրճատ­մամբ և ար­տա­քին պա­հան­ջար­կի անկ­մամբ։ Ռու­ս աս­տ ա­ն ում ԱՄՀ ա­ռ ա­ քե­լու­թ յան ղե­կ ա­վար Ան­տ ո­ն իո Ս­փ ի­լ իմ­բ եր­գ ո­յ ի խոս­ք ով՝ ար­ տադ­ր ու­թ յու­ն ը երկ­ր ում «նե­ րու­ժ ա­յ ին մա­կ ար­դա­կ ում» է, ին­ չ ի մա­ ս ին վկա­ յ ում են գոր­ ծազր­կ ու­թ յան ցածր մա­կ ար­ դա­կ ը, ար­տ ադ­ր ա­կ ան հզո­ր ու­ թյուն­ն ե­ր ի մեծ ծան­ր ա­բ եռն­ վա­ծ ու­թ յու­ն ը և բարձր գնա­ ճը: «Այս ա­մ ե­ն ը նշա­ն ա­կ ում է, որ տնտե­ս ու­թ յու­ն ը պե­ տա­կ ան ծախ­ս ե­ր ի ա­վե­լաց­ ման և դ­ր ա­մ ա­վար­կ ա­յ ին ընդ­ լայ­ն ո­ղա­կ ան քա­ղա­ք ա­կ ա­ նու­թ յան մի­ջ ո­ց ով խթա­ն ելն ա­ն ի­մ աստ է. սա կհան­գեց­ն ի գնա­ճ ի ա­ր ա­գաց­մ ան ու կնվա­ զեց­ն ի տնտե­ս ու­թ յան նկատ­ մամբ վստա­հ ու­թ յու­ն ը»,– ա­ս ել է Ս­փ ի­լ իմ­բ եր­գ ոն։ ԱՄՀ-ն քն­ն ա­դա­տ ել է նավ­ թա­յ ին ե­կ ա­մ ուտ­ն ե­ր ը են­թ ա­կ ա­ ռուց­ված­ք ա­յ ին նա­խ ագ­ծ ե­ր ում ներդ­ն ե­լու Ռու­ս աս­տ ա­ն ի կա­ ռա­վա­ր ու­թ յան մտադ­ր ու­թ յու­ նը: «Գործ­ն ա­կ ա­ն ում դա նշա­ նա­կ ում է բյու­ջ ե­տ ա­յ ին կա­ն ոն­ նե­ր ի խախ­տ ում՝ պե­տ ա­կ ան

Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­մը 2013թ. հա­մար Ռու­սաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը նվա­զեց­րել է մինչև 2,5%՝ ապ­րիլ­յան 3,3%-ի հա­մե­մատ։

Մեծ ութն­յա­կը փո­խում է գլո­բալ հար­կա­յին հա­մա­կար­գը Հ­յու­սի­սա­յին Իռ­լան­դիա­յի ԼոխԷռն քա­ղա­քում հու­նի­սի 17-18ը կա­յա­ցած գա­գա­թա­ժո­ղո­վի արդ­յունք­նե­րով Մեծ ութն­յա­կի ան­դամ երկր­նե­րի ղե­կա­վար­ նե­րը գլո­բալ հար­կա­յին հա­ մա­կար­գի թա­փան­ցի­կու­թյան ա­վե­լաց­ման հռչա­կա­գիր են ստո­րագ­րել։ Մեծ ութն­յա­կի ա­ռաջ­նորդ­նե­րը կոչ են ա­րել կոր­պո­րա­տիվ հար­կա­յին կա­նոն­նե­րում ար­մա­տա­կան փո­ փո­խու­թյուն­ներ կա­տա­րել. հա­ մա­ձայ­նու­թյուն է ձեռք բեր­վել պար­բե­րա­կան և ավ­տո­մա­տաց­ ված վե­րահս­կո­ղու­թյուն սահ­մա­ նել «հար­կա­յին այն հանգս­տա­ վայ­րե­րի» նկատ­մամբ, որ­տեղ անդ­րազ­գա­յին կոր­պո­րա­ցի­նե­րը թաքց­նում են շա­հույթ­նե­րը։ Հռ­չա­կա­գի­րը տա­սը կետ է պա­րու­նա­կում. այն ա­ռա­ջար­ կում է հար­կա­յին տվյալ­նե­րի, ինչ­պես նաև ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի սե­փա­կա­նա­տե­րե­րի մա­սին տե­ ղե­կատ­վու­թյան գլո­բալ փո­խա­ նա­կում, կա­ռա­վա­րու­թյուն­նե­րին հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­կան ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի հար­կա­յին հայ­տա­ րա­րագ­րե­րի տրա­մադ­րում, բյու­ րոկ­րա­տա­կան քաշք­շու­կի կրճա­ տում և այլն։ Փաս­տաթղ­թում ամ­րագր­ված մի շարք դրույթ­ ներ գործ­ նա­ կա­նում բա­վա­կան բարդ կլի­նի կյան­քի կո­չել. ա­ռան­ձին երկր­նե­ րի խորհր­դա­րան­նե­րում դրանք կա­րող են կոշտ դի­մա­կա­յու­ թյան ա­ռե­րես­վել: Փոր­ձա­գետ­

bundesregierung.de

ԱՄՀ-ն ն­վա­զեց­րել է Ռու­սաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը

Ա­վե­լի թա­փան­ցիկ ու քիչ օֆ­շո­րաց­ված

Մեծ ութն­յա­կի ա­ռաջ­նորդ­նե­րը Հ­յու­սի­սա­յին Իռ­լան­դիա­յի Լոխ-Էռ­նում, հու­նի­սի 18։

նե­րի կար­ծի­քով՝ ստո­րագր­ված փաս­տա­թուղ­թը, այ­դու­հան­դերձ, կա­րող է շո­շա­փե­լի արդ­յունք­ներ ա­պա­հո­վել։ Խոսքն ա­ռա­ջին հեր­թին տվյալ­ նե­րի ավ­տո­մատ փո­խա­նակ­ման հա­մա­կար­գի ներդր­ման մա­ սին է: Թեև մե­ խա­ նիզ­ մը մշակ­ ման փու­ լում է, այն հեն­ վե­ լու է տվյալ­նե­րի փո­խանց­ման և փո­ խա­նակ­ման ար­դեն իսկ գոր­ծող հա­մա­կար­գե­րի վրա: Մեծ ութն­ յա­կի ա­ռաջ­նորդ­նե­րը հա­մա­կար­ գը կարևո­րել են հատ­կա­պես տնտե­սու­թյուն­նե­րի օֆ­շո­րա­ցու­ մը նվա­զեց­նե­լու տե­սանկ­յ ու­նից։ Գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շրջա­նա­կում հա­մա­ձայ­նու­թյուն է ձեռք բեր­վել նաև ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև Անդ­ րատ­լանտ­յան ա­զատ առևտ­րի գո­տու ստեղծ­ման և ներդ­րու­մա­

յին գոր­ծըն­կե­րու­թյան բա­նակ­ ցու­թյուն­նե­րի մեկ­նար­կի շուրջ։ Փոխ­հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը Եվ­րո­ պա­կան խորհր­դի նա­խա­գահ Հեր­ման վան Ռոմ­պու­յը պատ­մա­ կան է ան­վա­նել: Ն­րա խոս­քով՝ նման գո­տու ստեղ­ծու­մը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև առևտ­րաշր­ջա­նա­ ռու­թյան ծա­վալ­նե­րը կա­վե­լաց­նի տա­րե­կան $160  մլրդ­-ով։ Ըստ բրի­տա­նա­կան լրատ­վա­ մի­ջոց­նե­րի՝ ա­զատ առևտ­րի գո­ տու կամ «տնտե­սա­կան ՆԱՏՕ-ի» ստեղծ­ման շուրջ բա­նակ­ցու­թյուն­ նե­րի ա­ռա­ջին փու­լը կմեկ­նար­կի հու­լի­սին։ Փոր­ձա­գետ­նե­րի կար­ծի­ քով՝ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը բա­վա­ կանին լար­ված կլի­նեն, թեև Բր­յու­ սե­լը լա­վա­տե­սո­րեն է տրա­մադր­ ված ու նա­ խա­ տե­ սում է դրանք ա­վար­տել ար­դեն 2014թ.։  n

Վե­րա­նա­յել Կիպ­րո­սը Նի­կո­սիան խնդրում է փո­խել ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյան պայ­ման­նե­րը Կիպ­րո­սի նա­խա­գահ Նի­կոս Ա­նաս­տա­սիա­դի­սը դի­մել է եվ­ րո­գո­տու երկր­նե­րի ա­ռաջ­ նորդ­նե­րին՝ խնդրե­լով վե­րա­ նա­յել երկ­րին հատ­կաց­վող €10  մլրդ ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ ցու­թյան պայ­ման­նե­րը. Նի­ կո­սիան ա­մե ­նայն հա­վա­նա­ կա­նու­թյամբ դրանք չի կա­րո­ ղա­նա կա­տա­րել։ Ա­նաս­տա­ սիա­դի­սի խոս­քով՝ ըն­թա­ցիկ պայ­ման­նե­րը Կիպ­րո­սի տնտե­ սու­թյանն ու բան­կա­յին հա­մա­ կար­ գին ա­ վե­ լի շատ վնաս են պատ­ճա­ռում, քան գնա­հատ­ վում էր մինչ այս, տե­ ղե­ կաց­ նում է The Financial Times-ը։ Ա­նաս­տա­սիա­դի­սի կար­ծի­քով՝ երկ­րի եր­կու խո­շո­րա­գույն բան­ կե­րի վե­րա­կա­ռու­ցու­մը կա­տար­ վել է ա­ռանց ման­րա­մասն ծրագ­ րի՝ փո­շիաց­նե­լով մի շարք ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի շրջա­նա­ռու մի­ջոց­ նե­րը։ Տն­տե­սու­թյու­նը տու­ժում է նաև կա­պի­տալ ան­նա­խա­դեպ վե­րահս­կո­ղու­թյան պատ­ճա­ռով։ «Տն­տե­սու­թյու­նը խո­ր ռե­ցե­սիա­յի մեջ է, այն կհան­գեց­նի գոր­ծազր­ կու­թյան մա­կար­դա­կի հե­տա­գա բարձ­րաց­ման և ֆի­նան­սա-բյու­ ջե­տա­յին կոն­սո­լի­դաց­ման բար­ դաց­ ման։ Ես կոչ եմ ա­ նում դի­

Կիպ­րո­սի նա­խա­ գահ Նի­կոս Ա­նաս­տա­սիա­դի­ սը կոչ է ա­րել վե­րա­նա­յել երկ­ pottsmerc.com

Բա­րե­փո­խում ­ն ե­րը՝ միակ կա­յուն ճա­նա­պարհ

տար­կել հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ, ո­րոնք Կիպ­րո­սի և կիպ­րա­ցի­ ների հա­մար կեն­սու­նակ հե­ռան­ կար­ներ կա­պա­հո­վեն»,– ա­սել է նա­խա­գա­հը։ Նա կոչ է ա­ րել հրա­ ժար­ վել երկ­րի եր­կու խո­շո­րա­գույն բան­ կե­րի վե­րա­կա­ռու­ցու­մից և մաս­ նա­կի միա­վո­րու­մից. դրանց բա­ ժին է ընկ­նում Կիպ­րո­սի բան­կա­ յին հա­մա­կար­գի 80%-ը։ Ակն­կալ­ վում է, որ Կիպ­րո­սի նա­խա­գա­հի նա­մա­կը եվ­րո­գո­տու երկր­նե­ րի ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րար­նե­րը կքննար­կեն հինգ­շաբ­թի՝ հու­նի­ սի 20-ին։ Փոր­ձա­գետ­նե­րի խոս­քով՝ Ա­նաս­տա­սիա­դի­սը, ըստ էու­

րին հատ­կաց­վող €10  մլրդ ֆի­նան­ սա­կան ա­ջակ­ցու­ թյան պայ­ման­նե­ րը։

թյան, ա­ռա­ջա­կում է ամ­բող­ջո­ վին չեղ­յալ հայ­տա­րա­րել փրկու­ թյան ծրա­գի­րը, կա­ռա­վա­րու­թյու­ նը պար­զա­պես պատ­րաստ չէ կա­տա­րել այն։ Կիպ­րո­սին ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյան հատ­կաց­ման նա­ խա­պայ­ման­նե­րի թվում Bank of Cyprus-ի վե­րա­կա­ռու­ցումն է. €100  հազ-ը գե­րա­զան­ցող ա­վանդ­նե­րի դեպ­քում վնա­սը կազ­մե­լու է 30%։ Երկ­րի երկ­րորդ խո­շո­րա­գույն բան­կը՝ Laiki-ն, փակ­վե­լու է, փոխ­հա­տուց­վե­լու են միայն €100 հազ-ը չգե­րա­զան­ ցող ա­վանդ­նե­րը։  n Էջը պատրաստեց Լիլիթ Միքայելյանը


№ 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ. |

Աշխարհ | 7

ԱՄՆ-ը ու­ղիղ բա­նակ­ցու­թյուն­ներ է սկսում «Տա­լի­բա­նի» հետ Քա­բու­լում կոշտ են ար­ձա­գան­քում

նա­կա­նում կող­մե­րի փո­խա­դարձ պա­հանջ­նե­րի ու­սում ­ն ա­սիր­մա­ նը։ Ընդ ո­րում՝ բա­նակ­ցու­թյուն­ ներն ի­րա­կա­նաց­վում են պայ­ մա­նով, որ տա­լիբ­նե­րը կհրա­ ժար­վեն բռնու­թյու­նից, կխզեն կա­պե­րը «Ալ Կաի­դա­յի» հետ և կ­հար­գեն Աֆ­ղանս­տա­նի Սահ­ մա­նադ­րու­թյու­նը, այդ թվում՝ կա­նանց ու փոք­րա­մաս­նու­թյուն­ նե­րի ի­րա­վունք­նե­րը։ Ա­մե­րի­կա­ցի պաշ­տո­նա­տար ան­ձինք հայ­տա­րա­րել են, որ խոս­քը շատ եր­կար ճա­նա­պար­հի ա­ռա­ջին քայ­լի մա­սին է՝ հա­վե­լե­ լով, որ հա­ջո­ղու­թյան որևէ ե­րաշ­ խիք չկա։ Ինչ­պես նշել է Հ­յու­սի­ սա­յին Ա­մե­րի­կա­յում BBC-ի թղթա­ կից Մարկ Մար­դե­լը, տա­լիբ­նե­րը կա­րող են միան­գա­մայն այլ կերպ հաս­կա­նալ սպաս­վող շփում ­ն ե­րի ի­մաս­տը, քան աֆ­ղան և ա­մե­րի­ կա­ցի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը։ Հու­նի­սի 18-ին «Տա­լի­բան» շար­ժու­մը հայ­տա­րա­րու­թյուն

Ս­պի­տակ տու­նը հու­նի­սի 18ին հայ­տա­րա­րել է, որ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րը պատ­րաստ է ու­ ղիղ բա­նակ­ցու­թյուն­ներ սկսել «Տա­լի­բան» շարժ­ման հետ։ Ա­ռա­ ջին հան­դի­պու­մը տե­ղի կու­նե­ նա ա­ռա­ջի­կա օ­րե­րին Կա­տա­րի մայ­րա­քա­ղաք Դո­հա­յում, որ­տեղ տա­լիբ­նե­րը նա­խօ­րեին բա­ցել են ի­րենց ա­ռա­ջին ներ­կա­յա­ցուց­չու­ թյու­նը։ Աֆ­ղանս­տա­նի նա­խա­ գահ Հա­միդ Քար­զա­յը նույն օ­րը հայ­տա­րա­րել է, որ ա­ռա­ջի­կա­յում Կա­տար կու­ղարկ­վեն աֆ­ղա­նա­ կան կա­ռա­վա­րու­թյան ներ­կա­ յա­ցու­ցիչ­ներ՝ «Տա­լի­բա­նի» հետ խա­ղաղ բա­նակ­ցու­թյուն­ներ վա­ րե­լու նպա­տա­կով։ ԱՄՆ-ի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը հայ­տա­րա­րել են, որ տա­լիբ­նե­րի հետ քննար­կում ­ն ե­րի օ­րա­կար­ գում նե­րառ­վե­լու է գե­րի­նե­րի փո­խա­նա­կու­մը, սա­կայն բա­նակ­ ցու­թյուն­նե­րի ա­ռա­ջին շա­բաթ­ նե­րը նվիր­ված են լի­նե­լու հիմ­

sueddeutsche.de

Աֆ­ղանս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը դա­դա­րեց­նում են ԱՄՆ-ի հետ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը անվ­տան­գու­թյան երկ­կողմ հա­մա­ձայ­նագ­րի շուրջ՝ «Տա­լի­բան» շարժ­ման հետ խա­ղաղ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րում Վա­շինգ­տո­նի «ան­հետևո­ղա­կան հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րի և գոր­ ծո­ղու­թյուն­նե­րի» պատ­ճա­ռով, տե­ղե­կաց­նում է Reuters-ը՝ վկա­ յա­կո­չե­լով Աֆ­ղանս­տա­նի նա­խա­գահ Հա­միդ Քար­զա­յի ներ­կա­յա­ ցուց­չի հայ­տա­րա­րու­թյու­նը։

է տա­րա­ծել՝ նշե­լով, որ Դո­հա­ յում ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյան բաց­ ման հիմ ­ն ա­կան նպա­տակ­նե­րից մե­կը «աֆ­ղան­նե­րի հետ շփում­ ներ պա­հելն է»։ Տա­լիբ­նե­րը, աս­ ված է նաև հայ­տա­րա­րու­թյու­ նում, շփում ­ն եր կպա­հեն ՄԱԿ-ի, տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին ու մի­ջազ­ գա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի, ինչ­պես նաև ոչ կա­ռա­վա­րա­կան ինս­տի­տուտ­նե­րի հետ։ Դո­հա­յում «քա­ղա­քա­կան բյու­ րո» բա­ցե­լով՝ «Տա­լի­բա­նի» ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ Մո­հա­մեդ Նաի­մը հայ­

տա­րա­րել էր, որ շար­ժու­մը ցան­ կա­նում է լավ հա­րա­բե­րու­թյուն­ ներ հաս­տա­տել Աֆ­ղանս­տա­նի բո­լոր հարևան­նե­րի հետ։ Նախ­կի­ նում տա­լիբ­նե­րը միշտ հրա­ժար­ վել են նա­խա­գահ Քար­զա­յի կամ նրա կա­ռա­վա­րու­թյան ան­դամ ­ն ե­ րի հետ ան­մի­ջա­կան հան­դի­պում­ նե­րից՝ վստա­հեց­նե­լով, որ նրանք ԱՄՆ-ի խա­մա­ճիկ­ներն են։ Հու­նի­սի 18-ին Աֆ­ղանս­տա­ նում ա­ վարտ­ վել էր նաև երկ­ րի անվ­տան­գու­թյան ա­պա­հով­ման վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը ՆԱՏՕ-ի

Դո­հա­յում տա­լիբ­ ներն ար­դեն բա­ ցել են ի­րենց ա­ռա­ջին ներ­կա­ յա­ցուց­չու­թյու­նը։

զին­ծա­ռա­յող­նե­րից աֆ­ղա­նա­կան ու­ժե­րին փո­խան­ցե­լու գոր­ծըն­ թա­ցը, ո­րը սկսվել էր 2011թ.։ Այս մա­սին Հա­միդ Քար­զա­յը պաշ­ տո­նա­պես հայ­տա­րա­րել էր երկ­ րի 95 շրջան­նե­րում վե­րահս­կո­ ղու­թյան փո­խանց­ման հա­տուկ ա­րա­րո­ղու­թյա­նը։ Մի­ջազ­գա­յին զո­րա­խում­բը Աֆ­ղանս­տա­նում կմնա մինչև 2014թ. վերջ՝ անհ­ րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում ռազ­ մա­կան օգ­նու­թյուն ցու­ցա­բե­րե­ լով աֆ­ղա­նա­կան ազ­գա­յին բա­ նա­կին։  n

Թուր­քիա­յում, ինչ­պես Չի­նաս­տա­նում

Խա­ղա­ղու­թյուն ընտ­րու­թյուն­նե­րից ա­ռաջ

Իշ­խող կու­սակ­ցու­թյունն ա­ռա­ջար­կում է կար­գա­վո­րել սոց­ցան­ցե­րը

Տո­ւա­րեգ­նե­րը Մա­լիում հա­մա­գոր­ծակ­ ցե­լու են իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հետ

«Մեզ­նից պետք չէ սպա­սել որևէ ա­նակն­կալ և ար­գելք­ներ՝ նույն­ պես։ Կս­ տեղ­ ծենք ռեեստր, ինչ­ պես դա ար­վում է քա­ղա­քա­կիրթ երկր­նե­րում։ Մենք չենք ա­նի այն­ պի­սի բան, ո­րը կհա­կա­սի Եվ­ րա­միու­թյան չա­փա­նիշ­նե­րին»,– մեջ­բե­րում է Չե­լի­կի խոս­քը թուր­ քա­կան NTV հե­ռուս­տաա­լի­քը։ Կու­սակ­ցու­թյան ներ­կա­յա­ցուց­ չի խոս­քով՝ սո­ցիա­լա­կան ցան­ ցերն անհ­րա­ժեշտ է կար­գա­վո­ րել այնպես, ինչ­պես դա ար­վում է արևմտ­յան երկր­նե­րում։ «Ար­ գելք­նե­րի մա­սին խոսք չկա։ Մեզ, հա­վա­նա­բար, հա­մե­մա­տում են Չի­նաս­տա­նի հետ։ Բայց ան­գամ Չի­նաս­տա­նը չի ար­գե­լում»,– նշել է նա։ Թուր­քիա­յի վար­չա­պետ Ռե­ ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նը բազ­միցս հայ­տա­րա­րել է, որ սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րը մեծ դեր են խա­ղա­ցել Գե­զի այ­գու վե­րա­կա­ռուց­ման ծրագ­րե­րով պայ­մա­նա­վոր­ված բո­ղո­քի ակ­ցիա­նե­րի (ո­րոնք վե­

Մա­լիի կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հա­մա­ձայ­նա­գիր է ստո­րագ­րել ապս­ տամբ տո­ւա­րեգ­նե­րի հետ. սա կա­րող է թեթևաց­նել լար­վա­ծու­ թյու­նը երկ­րում հու­լի­սին կա­յա­նա­լիք նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րին ըն­դա­ռաջ, հա­ղոր­դում է BBC-ն։

ria.ru

Թուր­քիա­յի իշ­խա­նու­թյուն­նե­ րը չեն պատ­ րաստ­ վում ար­ գե­լել սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րը, բայց մտա­դիր են կար­գա­վո­րել դրանք, հայ­տա­րա­րել է երկ­րի իշ­խող «Ար­դա­րու­թյուն և զար­ գա­ցում» կու­սակ­ցու­թյան փոխ­ նա­խա­գահ Հու­սեյն Չե­լի­կը։

«Կանգ­նած մարդ» բո­ղո­քի լուռ ակ­ցիան «Թաք­սիմ» հրա­պա­րա­կում։

րա­ճե­ցին հա­կա­կա­ռա­վա­րա­կան ե­լույթ­նե­րի) կազ­մա­կերպ­ման հար­ցում։ Նա­խօ­րեին Թուր­քիա­ յի ներ­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րար Մուա­մեր Գ­յու­լե­րը հայ­տա­րա­րել է, որ կա­ռա­վա­րու­թյունն անհ­րա­ ժեշտ է հա­մա­րում սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րի վե­րա­բեր­յալ օ­րենսդ­ րա­կան կա­նո­նա­կար­գի մշա­կում, քա­նի որ դրանք հա­ճախ օգ­տա­ գործ­վում են «մա­նի­պուլ­յա­ցիա­ նե­րի, կեղծ տե­ղե­կատ­վու­թյան տա­րած­ման հա­մար»։ Ա­վե­լի քան ե­րեք շա­բաթ տևած հա­կա­կա­ռա­վա­րա­կան ցույ­ցե­րից հե­տո Ս­տամ­բու­լի «Թաք­սիմ»

Էջը պատրաստեց Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

հրա­պա­րակն ու Գե­զի այ­գին ոս­ տի­կա­նա­կան ու­ժե­րի վե­րահս­ կո­ղու­թյան տակ ան­ցան հու­նի­սի 15-ին։ Հու­նի­սի 16-ին Ս­տամ­բու­ լի և Ան­կա­րա­յի իշ­խա­նու­թյուն­ նե­րը հայ­տա­րա­րե­ցին քա­ղա­քի կենտ­րո­նում զանգ­վա­ծա­յին հա­ վաք­նե­րի ու ցույ­ցե­րի ար­գել­քի մա­սին՝ սպառ­նա­լով կոշտ հա­ կազ­դե­ցու­թյամբ ու ձեր­բա­կա­ լու­թյուն­նե­րով։ Հայ­տա­րա­րու­ թյու­նից հե­տո «Թաք­սիմ» հրա­ պա­րա­կում սկսվեց «կանգ­նած մարդ» բո­ղո­քի լուռ ակ­ցիան, ո­րը սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րի մի­ ջո­ցով շատ ա­րագ վե­րած­վեց Թուր­քիա­յում բո­ղո­քի շարժ­ման նոր ձևի։  n

Հա­մա­ձայ­նա­գի­րը նա­խա­տե­ սում է զի­նա­դա­դար և կա­ռա­ վա­րա­կան զոր­քե­րի վե­րահս­կո­ ղու­թյան վե­րա­կանգ­նում երկ­րի հյու­սի­սա­յին Կի­դալ քա­ղա­քում։ Տո­ւա­րեգ­նե­րը Կի­դա­լը գրա­վել էին այն բա­ նից հե­ տո, երբ այս տար­վա հուն­վա­րին ֆրան­սիա­ կան զոր­ քերն ու Մա­ լիի բա­ նա­ կը այն­ տե­ ղից դուրս էին մղել իս­լա­միստ­նե­րին։ Խա­ղա­ղու­թյան հա­մա­ձայ­նա­ գիր կնքած տո­ւա­րեգ­նե­րի ապս­ տամբ խմբա­վո­րու­մը՝ «Հա­նուն Ա­զա­վա­դի ա­զա­տագր­ման շար­ ժու­մը», 2012թ. դա­շինք էր կնքել «Ալ Կաի­դա­յի» հետ կա­պեր ու­նե­ ցող իս­լա­միստ­նե­րի հետ։ Միու­ թյու­նը, սա­կայն, ա­րագ փլուզ­վել էր, և իս­լա­միստ­նե­րը գրա­վել էին «Հա­նուն Ա­զա­վա­դի ա­զա­տագր­ ման շարժ­ման» հե­նա­կե­տե­րը։ Մա­լիի կա­ռա­վա­րու­թյան և «Հա­նուն Ա­զա­վա­դի ա­զա­տագր­ ման շարժ­ման» ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ նե­րը հա­մա­ձայ­նու­թյան են հա­սել Բուր­կի­նա Ֆա­սո­յի մայ­րա­քա­ղաք Ո­ւա­գա­դու­գո­ւում երկ­րի նա­խա­ գահ Բ­լեզ Կոմ­պաո­րեի միջ­նոր­ դու­թյամբ գրե­թե եր­կու շա­բաթ տևած բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րից հե­ տո։ Մա­լիի բա­նա­կը սպառ­նա­ցել

էր ու­ժով վերց­նել Կի­դա­լը, ե­թե չհա­ջող­վեր հա­մա­ձայ­նու­թյան հաս­նել։ Մա­լիի կա­ռա­վա­րու­թյան ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ Տիե­բի­լե Դ­րա­մեն հայ­տա­րա­րել է, որ կող­մե­րին հա­ ջող­վել է հաղ­թա­հա­րել տա­րա­ ձայ­նու­թյուն­նե­րը։ «Գո­յու­թյուն ու­ նի մի­ջազ­գա­յին կոն­սեն­սուս, ինչ­ պես նաև ազ­գա­յին կոն­սեն­սուս հիմ ­ն ա­րար խնդիր­նե­րի շուրջ, այդ թվում՝ մեր տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կա­նու­թյան, ազ­գա­յին միաս­նու­թյան և մեր պե­տու­թյան հան­րա­պե­տա­կան ու աշ­խար­հիկ բնույ­թի հար­ցում»,– ա­սել է նա։ ՄԱԿ-ը ծրագ­րում է հու­լի­սի 28ին նշա­նակ­ված նա­խա­գա­հա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի նա­խա­շե­ մին Մա­լիում խա­ղա­ղա­պահ զո­ րա­խումբ տե­ղա­կա­յել (12  հազ. զին­ծա­ռա­յող)։ Ընտ­րու­թյուն­նե­րը կլի­նեն ա­ռա­ջի­նը 2012թ. գար­նա­ նը ի­րա­կա­նաց­ված ռազ­մա­կան հե­ղաշր­ջու­մից հե­տո։ «Հա­նուն Ա­զա­վա­դի ա­զա­ տագր­ման շար­ժումն» ի սկզբա­ նե պա­հան­ջում էր հյու­սի­սում տո­ւա­րեգ­նե­րի ան­կախ պե­տու­ թյան ստեղ­ծում, հա­մա­ձայ­նագ­ րում ամ­րագր­վել է ինք­նա­վա­րու­ թյան նրանց ի­րա­վուն­քը։  n


| № 85 (325), հինգշաբթի, հունիսի 20, 2013 թ.

8 | Մշակույթ

Պատ­րաստ­վում ենք «Ոս­կե ծի­րա­նին» Հու­լի­սի 7-ից 14-ը կա­յա­նա­լիք «Ոս­կե ծի­րանն» այս տա­րի հո­բել­ յան է տո­նում: Ար­դեն տա­սը տա­րի փա­ռա­տո­նը ոչ միայն հնա­րա­ վո­րու­թյուն է ա­պա­հո­վում մեծ էկ­րա­նին դի­տել վեր­ջին տա­րի­նե­ րի լա­վա­գույն ժա­պա­վեն­նե­րը, այլև շփվել հա­մաշ­խար­հա­յին կի­ նո­յի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հետ։ «Ոս­կե ծի­րա­նին» այս ան­գամ կհյու­րըն­կալ­վեն կի­նո­յում մեծ վաս­տա­կի հա­մար «Փա­րա­ջա­ նով­յ ան թալ­լե­րի» ար­ժա­նա­ցած նշա­նա­վոր կի­նո­գոր­ծիչ­ներ Ք­շիշ­ տոֆ Զա­նու­սին, Գոդֆ­րի Ռե­ ջիոն, Յոս Ս­ տե­ լին­ գը։ Շառլ Ազ­ նա­վու­րի ան­վան հրա­պա­րա­կում կտե­ղադր­վի աշ­խար­հահռ­չակ շան­սոն­յե, կի­նո­դե­րա­սան Շառլ Ազ­նա­վու­րի աստ­ղը: Ի դեպ՝ նրա հա­ մար ար­ դեն գնված է ինք­ նա­թի­ռի տոմս, սա­կայն, ինչ­պես նշեց կի­նո­փա­ռա­տո­նի ծրագ­րե­րի տնօ­րեն Մի­քա­յել Ս­տամ­բոլց­յա­ նը, դեռ հստակ չէ՝ կկա­րո­ղա­նա՞ արդ­յոք Ազ­նա­վու­րը ներ­կա լի­նել փա­ռա­տո­նին, թե՞ ոչ։ Փա­ռա­տո­նը չորս մրցու­թա­ յին ծրա­գիր ու­նի՝ Խա­ղար­կա­յին, Վա­վե­րագ­րա­կան, «Հայ­կա­կան հա­մայ­նա­պատ­կեր» և «Կո­րիզ» (կար­ճա­մետ­րաժ ֆիլ­մեր)։ Մի­քա­ յել Ս­տամ­բոլց­յա­նի խոս­քով՝ այս տա­րի ռե­կոր­դա­յին քա­նա­կի հայ­ տեր են ստաց­ վել՝ 1200-ը, շուրջ 96 երկ­ րից, ո­ րոն­ ցից մոտ 200-ն ար­դեն ընդգրկ­վել է հիմ ­ն ա­կան ծրագ­ րում: «Ես լուրջ մտա­ հոգ­ ված եմ՝ ինչ­պես ենք կա­րո­ղա­նա­ լու դրանք բո­լո­րը ցու­ցադ­րել»,– ա­սաց նա մա­մու­լի ա­սու­լի­սի ժա­մա­նակ։ Խա­ղար­կա­յին մրցույ­թում ներ­ կա­ յաց­ ված է 12 ֆիլմ: «Մոսկ­ վա» կի­նո­թատ­րո­նում կցու­ցադր­ վեն հույն ռե­ ժի­ սոր Նի­ կոս Կոր­ նի­լիո­սի «11 հան­դի­պում հորս հետ» ֆիլ­մը, Բո­րիս Խ­լեբ­նի­կո­վի «Եր­կար, եր­ջա­նիկ կյան­քը», որն ընդգրկ­վել է Բեռ­լի­նի 63-րդ կի­ նո­փա­ռա­տո­նի հիմ ­ն ա­կան ծրագ­ րում, կո­րեա­ցի Սան­հուն Փար­կի «Սոսկ կյանք» կրի­ մի ­ նալ դրա­ ման, սերբ ռե­ժի­սոր Սր­դան Գո­ լու­բո­վի­չի «Շր­ջան­նե­րը», չեխ ռե­ ժի­սոր Մի­րա Ֆոր­նա­յի «Իմ մար­ դաս­պան շու­նը», ի­րան­ցի Մա­ ջիդ Բար­զե­գա­րի «Փար­վի­զը», լեհ Մա­չեյ Ա­դա­մե­կի «Լու­սան­կա­ րը», ֆրան­սիա­ցի Ան­նա Նո­վիո­ նի «Հան­դի­պում Կի­րու­նա­յում» ժա­պա­վե­նը, հո­լան­դա­ցի Ռե­նե Հոո­ւե­նի «Հե­րոի­նը», ինչ­պես նաև Բել­գիա­յի, Ֆ­րան­սիա­յի և Նի­դեռ­ լանդ­նե­րի հա­մա­տեղ ար­տադ­ րանք, ռե­ժի­սոր­ներ Պի­տեր Բ­րո­ սեն­սի և Ջե­սի­կա Վու­դո­ւոր­թի «Հին­գե­րորդ ե­ղա­նա­կը»։ Մի­ջազ­ գա­յին մրցույ­թում ներ­կա­յաց­ված միակ հայ­կա­կան ֆիլ­մը Վի­գեն

Չալդ­րան­յա­նի «Ձայն լռու­թյան» դրա­ման է։ Ըստ կարևո­րու­թյան երկ­ րորդ ծրա­գի­րը «Հայ­կա­կան հա­ մայ­նա­պատ­կերն» է, ո­րում ցու­ ցադր­վում են աշ­խար­հի տար­ բեր ծայ­րե­րում հայ ռե­ժի­սոր­նե­ րի ստեղ­ծած ֆիլ­մե­րը։ Այս տա­րի կներ­կա­յաց­վի 23 խա­ղար­կա­ յին, վա­վե­րագ­րա­կան և կար­ճա­ մետ­րաժ աշ­խա­տանք՝ Լատ­վիա­ յից, Ռու­սաս­տա­նից, Վ­րաս­տա­ նից, Ֆ­րան­սիա­յից, Շ­վե­դիա­յից, ԱՄՆ-ից, Կա­նա­դա­յից և Հա­յաս­ տա­նից: Մր­ցույ­թին մաս­նակ­ ցում է նաև Մա­ րիա Սա­ հակ­յա­ նի «Այդ ես չեմ» ֆիլ­մը, ո­րը ցու­ ցադր­վել է մի շարք հե­ղի­նա­կա­ վոր կի­նո­փա­ռա­տո­նե­րում։ Վա­վե­րագ­րա­կան մրցույ­թին այս տա­րի մաս­նակ­ցում են Մահ­ դի Ֆ­լեյ­ֆե­լի «Աշ­խարհ, որ մե­ րը չէ» ֆիլ­մը (Մեծ Բ­րի­տա­նիա), Լո­րանս Պե­րի­գո­յի «Եր­կու հո­գու միջև» (Շ­վեյ­ցա­րիա) ժա­պա­վե­նը, Ս­թիվ Հու­վե­րի «Ար­յու­նա­կից եղ­ բայ­րը» (ԱՄՆ), Սու­րավ Սա­րան­ գիի «Չար… ան­ տե­ րունչ կղզին» (Հնդ­կաս­տան), Լի­նաս Մի­կու­ տա­յի «Ձու­կիա­յի ե­զը» (Լիտ­վա), Վե­րե­նա Պա­րա­վե­լի և Լու­սիեն Կաս­տենգ-­Թեյ­լո­րի «Լևիա­թա­նը» (Մեծ Բ­րի­տա­նիա), Եվ­գեն­յա Մոն­ տան­յայ Ի­բան­յե­սի «Քայ­լի՛ր, քայ­ լի՛ր, ձա­խով» (Ռու­սաս­տան), Նա­ գիբ Խա­յա­յի «Իմ Աֆ­ղանս­տան. կյանքն ար­գել­ված գո­տում» (Դա­ նիա), Ս­վե­տոս­լավ Ս­տո­յա­նո­վի «Սև ծո­վի վեր­ջին ծո­վա­հեն­նե­րը» (Բուլ­ղա­րիա), Թի­նա­թին Գուր­ չիա­նիի «Ա­մե ն ինչ ան­հե­տաց­նող մե­քե­նան» (Վ­րաս­տան) և Մա­շա Դրն­դի­չի «Ս­պա­սա­րա­նը» (Խոր­ վա­թիա) ժապավենները: Փա­ռա­ տո­նի վա­վե­րագ­րա­կան ծրագ­րի ղե­կա­վար Ա­րա Խանջ­յա­նի խոս­ քով՝ այս մրցույ­թում ֆիլ­մե­րի ընտ­րու­թյան հա­մար փա­ռա­տո­նը դի­մել է ե­րի­տա­սարդ կի­նոքն­նա­ դատ­նե­րի օգ­նու­թյա­նը։ «Կո­րիզ» կար­ճա­մետ­րաժ ֆիլ­ մե­րի ծրագ­րի ղե­կա­վար, կի­նո­ ռե­ժի­սոր Ա­րամ Շահ­բազ­յ ա­նը տե­ղե­կաց­րեց, որ մրցույ­թում նե­ րառ­վել են հիմ ­ն ա­կա­նում ե­րի­ տա­սարդ ռե­ժի­սոր­նե­րի ժա­պա­ վեն­ներ, ին­չը հրա­շա­լի հնա­րա­ վո­րու­թյուն է հայ ե­րի­տա­սարդ­ նե­րի հա­մար՝ ծա­նո­թա­նա­լու աշ­խար­հում ի­րենց հա­սա­կա­կից­ նե­րի գոր­ծե­րին:

Բո­րիս Խ­լեբ­նի­կո­վի «Եր­կար, եր­ջա­նիկ կյանք» սո­ցիա­լա­կան դրա­ման ան­հա­ջո­ղակ ֆեր­մե­րի կյան­քի մա­սին է։

«Ոս­կե ծի­րանն» այս տա­րի իր տաս­նա­մ­յա

Ի­րան­ցի ռե­ժի­սոր Մա­ջիդ Մար­զե­գա­րի «Փավ­րի­զը» ներ­կա­յաց­

հո­բել­յանն է տո­նում:

ված է մի­ջազ­գա­յին խա­ղար­կա­յին մրցույ­թում։

Հա­րուստ են «Ոս­կե ծի­րա­ նի» ար­տամր­ցու­թա­յին, այդ թվում՝ «Երևան­յան պրե­միե­րա­ ներ», «Հե­տա­հա­յաց ցու­ցադ­րու­ թյուն­ներ» և «Հար­գան­քի տուրք» ծրագ­րե­րը։ Փա­ռա­տո­նի շրջա­նա­ կում կնշվի Ա­րամ Խա­չատր­յա­ նի 110, Ար­տա­վազդ Փե­լեշ­յա­նի և Ներ­սես Հով­հան­նիս­յա­նի 75-ամ­ յակ­նե­րը։ Այս տա­րի ներ­կա­յաց­ վե­լու են նաև «Վ­րա­ցա­կան կի­ նո», «Քույր փա­ ռա­ տոներ» և «Հա­ յեր. հա­ յացք ներ­ սից և դր­ սից» ծրագ­րե­րը: «Երևան­յան պրե­միե­րա­նե­ րի» շրջա­նա­կում ներ­կա­յաց­վե­ լու է ավստ­րիա­ցի ռե­ժի­սոր, սցե­ նա­րիստ և պ­րոդ­յու­սեր Ուլ­րիխ Զայդ­լի «Դ­րախտ…» ե­ռա­պա­ տու­մը: Ա­ռա­ջին՝ «Դ­րախտ. սեր» ֆիլմն ան­ցած տա­րի ցու­ցադր­վել է «Ոս­կե ծի­րա­նում», ե­ղել 2012թ. Կան­նի «Ոս­կե ար­մա­վե­նու» հա­ վակ­նորդ: Կ­ցու­ցադր­վեն նաև «Դ­ րախտ. հույս» և «Դ­ րախտ. հա­վատ» ժա­պա­վեն­նե­րը։ Ծ­րագ­րի շրջա­նա­կում կցու­ ցադր­վի նաև հո­լան­դա­ցի ռե­ժի­ սոր և ս­ցե­նա­րիստ, «Ոս­կե ծի­րա­ նի» լավ բա­րե­կամ Յոս Ս­տե­լին­գի «Աղ­ջի­կը և մա­հը»։ Կ­ներ­կա­յաց­վի ռուս ռե­ժի­սոր և ս­ցե­նա­րիստ Բո­ րիս Խ­լեբ­նի­կո­վի «Քա­նի դեռ գի­ շե­րը չի բա­ժա­նել մեզ» ֆիլ­մը: Կ­կա­յա­նա Փոլ Քուր­դիի «Սի­րե­ լու ի­րա­վունք» ժա­պա­վե­նի պրե­ միե­րան: Գեր­մա­նու­հի Մար­գա­

րեթ ֆոն Տ­րո­տան, ո­րը կա­րիե­ րան սկսել է որ­պես դե­րա­սա­նու­ հի և ար­դեն կա­յա­ցած ռե­ժի­սոր է, կներ­կա­յաց­նի իր «Հան­նա Ա­րենդ­տը»։ Ի դեպ՝ «Երևան­յան պրե­միե­րա­նե­րում» ցու­ցադ­րու­ թյուն­ներն անց­կաց­վում են ռե­ժի­ սոր­նե­րի ներ­կա­յու­թյամբ։ Հո­բել­յա­նա­կան տա­րում ներ­ կա­յաց­վե­լու են նաև «Ոս­կե ծի­ րա­նի» քույր՝ Ռո­տեր­դա­մի և Պու­սա­նի փա­ռա­տոնե­րում հաղ­ թած ֆիլ­մե­րը։ Ծ­րագ­րի բա­ցու­մը կտրվի «Ա­ սիա­ կան Կանն» հա­ մար­վող Պու­սա­նի կի­նո­փա­ռա­ տո­նի նա­խա­գահ Կիմ Դոն Հո­յի ֆիլ­մով։ Այ­նու­հետև կցու­ցադր­վի Թա­մա­րա Ս­տե­փան­յա­նի Embers ժա­պա­վե­նը, որն ան­ցած տա­ րի Պու­սա­նի փա­ռա­տո­նի վա­վե­ րագ­րա­կան ֆիլ­մե­րի մրցույ­թում ար­ժա­նա­ցել է գլխա­վոր մրցա­ նա­կի։ Ռո­տեր­դա­մից կներ­կա­ յաց­վեն «Իմ մար­դաս­պան շու­նը» և «Ճար­պա­զա­տում» ի­րա­նա­կան ֆիլ­մը։ «Հե­տա­հա­յաց ցու­ցադ­րու­ թյուն­նե­րում» նե­րառ­վե­լու է Շառլ Ազ­նա­վու­րի ե­րեք ֆիլմ։ Ծ­րագ­ րի բա­ցու­մը կկա­յա­նա վեր­ջի­ նիս հայտ­նի «Կ­րա­կեք դաշ­նա­ կա­հա­րին» ֆիլ­մով։ Կ­ցու­ցադր­ վի նաև «Ա­ րա­ րա­ տը», որն ան­ ձամբ Շառլ Ազ­նա­վուրն է խնդրել նե­րա­ռել ծրագ­րում, ինչ­պես նաև «Տաք­սի դե­պի Տոբ­րուկ» ֆիլ­ մը։ Կ­ներ­կա­յաց­վեն նաև անգ­

լիա­ցի հայտ­նի ռե­ժի­սոր Ս­թի­վեն Ֆ­րիր­զի օս­կա­րա­կիր «Թա­գու­ հին»՝ Հե­լեն Մի­րե­նի մաս­նակ­ ցու­թյամբ, և «Վ­տան­գա­վոր կա­ պե­րը»՝ Մի­շել Փ­ֆայ­ֆե­րի, Քիա­ նու Ռիվ­զի և Ջոն Մալ­կո­վի­չի մաս­նակ­ցու­թյամբ։ «Ոս­կե ծի­րա­նի» մի­ջազ­գա­ յին մրցույ­թի ժյու­րիի նա­խա­գահ, հուն­գա­րա­ցի հայտ­նի ռե­ժի­սոր Իշտ­վան Սա­բոն կներ­կա­յա­նա ի­րեն մեծ ճա­նա­չում բե­րած «Հայ­ րը», օս­կա­րա­կիր «Մե­ֆիս­տո» ու ևս չորս ժա­պա­վեն­նե­րով։ Ի­տա­ լա­ցի ռե­ժի­սոր Պիետ­րո Մար­չել­ լո­յից կներ­կա­յաց­վի ե­րեք աշ­խա­ տանք, այդ թվում՝ Ար­ տա­ վազդ Փե­լեշ­յա­նին նվիր­ված «Փե­լեշ­յա­ նի լռու­թյու­նը»։ Խա­ղար­կա­յին ֆիլ­մե­րի մի­ջազ­ գա­յին մրցույ­թի ժյու­րին կգլխա­ վո­րի հուն­գա­րա­ցի կի­նո­ռե­ժի­ սոր, հա­մաշ­խար­հա­յին կի­նո­ յի դա­սա­կան Իշտ­վան Սա­բոն, վա­վե­րագ­րա­կան ֆիլ­մե­րի մի­ ջազ­գա­յին մրցույ­թի ժյու­րին՝ 2012թ. «Ոս­կե ծի­րա­նի» դափ­նե­ կիր Սեր­գեյ Լոզ­նի­ցան: «Հայ­կա­ կան հա­մայ­նա­պատ­կե­րը» «կդա­ տի» Screen International հե­ղի­նա­ կա­վոր պար­բե­րա­կա­նում վեր­լու­ ծու­թյուն­նե­րի հե­ղի­նակ Դեյ­վիդ դ՚Ար­սիի նա­խա­գա­հած ժյու­րին, «Կո­րի­զին» կհետևի ֆրան­սիա­ցի պրոդ­յու­սեր Է­դի­տա Յան­չակ-­Հի­ րիար­տի գլխա­վո­րած խում­բը։  n Մա­րիա Հով­սեփ­յան

Պայ­քար «Մր­գա­յին Դա­լիի» հա­մար

«Մր­գա­յին Դա­լի» շար­քի աշ­խա­ տանք­նե­րում նկա­րի­չը «խա­ղում է» 19-րդ դա­րի գի­տա­կան վի­մագ­ րու­թյուն­նե­րի ա­վան­դույ­թի հետ՝ բույ­սե­րի պատ­կեր­նե­րին միահ­ յու­սե­լով սյուր­ռեա­լիզ­մին բնո­ րոշ տար­րեր։ «Կ­տավ ­ն ե­րի շարքն ա­ռա­ջաց­րել է ամ­բողջ աշ­խար­ հից հա­վա­քորդ­նե­րի հե­տաքրք­

րու­թյու­նը, ին­չի մա­սին էր վկա­ յում սրա­հում ներ­կա և ա­ճուր­դին հե­ռա­խո­սով կամ հա­մա­ցան­ցով մաս­նակ­ցող գնորդ­նե­րի միջև պայ­քա­րը»,– պատ­մել է ա­ճուր­ դի տան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը՝ հա­վե­ լե­լով, որ յու­րա­քանչ­յուր կտա­վի ա­ռա­վե­լա­գույն ար­ժե­քը կազ­մել է 91,25 հազ. ֆունտ ստեռ­լինգ։

«Շատ գոհ ենք վա­ճառ­քի արդ­ յունք­նե­րից: Գ­ներն ար­տա­ցո­լում են նկար­նե­րի հե­տաքր­քիր ծա­ գումն ու հրա­շա­լի վի­ճա­կը. դրանք Դա­լիից հե­տո ըն­դա­մե­նը հա­վա­ քոր­դի մոտ են պահ­վել»,– ա­ճուր­ դի արդ­յունք­նե­րը մեկ­նա­բա­նել է Bonhams-ի իմպ­րե­սիո­նիզ­մի բաժ­ նի վա­րիչ Ո­ւիլ­յամ Օ’­Ռեյ­լին: Վեր­ ջի­նիս խոս­քով՝ նկար­նե­րը Դա­ լիի ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան մո­տեց­ման հրա­շա­լի օ­րի­նակ են։ Դ­րան­ցում նկա­րի­չը հա­մադ­րում է ա­վան­դա­ կան պատ­կեր­ներն ու սե­փա­կան

շար­քի աշ­խա­ տանք­նե­րում նկա­ րի­չը «խա­ղում է» 19-րդ դա­րի գի­տա­ կան վի­մագ­րու­ gettyimages.com

Իս­պա­նա­ցի աշ­խար­հահռ­չակ նկա­րիչ Սալ­վա­դոր Դա­լիի ջրա­ներ­ կով ար­ ված 14 աշ­ խա­ տանք հու­ նի­ սի 18-ին 726 հազ. 700 ֆունտ ստեռ­լին­գով վա­ճառ­վել է Լոն­դո­նում կա­յա­ցած Bonhams-ի ե­րե­կո­ յի ժա­մա­նակ, հա­ղոր­դում է ա­ճուր­դի տան կայ­քը։

«Մր­գա­յին Դա­լի»

գե­ղար­վես­տա­կան «բա­ռա­րա­նը»։ Աշ­խա­տանք­ներն ի­րենց ստեղծ­ ման պա­հից՝ 1968-ից ի վեր, գտնվել են մաս­նա­վոր հա­վա­քա­ծու­նե­

թյուն­նե­րի ա­վան­ դույ­թի հետ՝ բույ­սե­ րի պատ­կեր­նե­րին միահ­յու­սե­լով սյուր­ռեա­լիզ­մին բնո­րոշ տար­րեր։

րում, և յու­րա­քանչ­յու­րը գնահատվել է 40-70 հազ. ֆունտ ստեռ­լինգ։  n Պատրաստեց Ս­տել­լա Մեհ­րա­բեկ­յա­նը


Orakarg Business Daily