Page 1

Գինը՝ 100 դրամ

| № 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ., www.civilnet.am

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Փոքր գյու­ղի մեծ մար­տահ­րա­վե­րը խմբագրական

էջ 2 ›››

Ա­նի­մաստ կրքեր, կամ ով կլի­նի հա­ ջորդ նա­խա­գա­հը Հա­րու­թյուն Հա­րու­թյուն­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

Ասոցացման համաձայնագիրը կնպաստի Հայաստանի զարգացմանը

Ս­յու­նի­քը նոր մարզ­պետ ու­նի Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հու­լի­ սի 10-ի նիս­ տում հա­ վա­ նու­թյուն է տվել Վա­հե Հա­ կոբ­յա­նին Ս­յու­նի­քի մարզ­ պետ նշա­նա­կե­լու մա­սին ո­րոշ­ման նա­խագ­ծին։

Անդ­րեաս­յա­նը պա­հան­ջում է մոլ­դո­վա­ցի պաշ­տո­նակ­ցի հրա­ժա­րա­կա­նը էջ 3 ››› Սարգիս Բուլղադարյան/«Օրակարգ»

Գի­նու ար­տադ­ րու­թյունն ա­ճել է, կոն­յա­կի­նը՝ ըն­կել էջ 4 ›››

Ի­րա­նը՝ պրագ­ մա­տիզ­մի ն անց­նե­լիս Հարցազրույց Ք­րիս­տո­ֆեր դե Բե­լե­գի հետ էջ 5 ›››

«Շահ Դե­նի­զը» TAP-ին կմաս­ նակ­ցի 50%-ով Շ­վեյ­ցա­րիան ո­րո­շել է լքել գա­զա­մու­ղը էջ 6 ›››

Քա­ղա­քա­կան ա­զա­տու­թյուն­ նե­րը՝ ա­ռաջ­նա­ հեր­թու­թյուն

Ի­վա­նիշ­վի­լին Վ­րաս­տա­ նում օ­րի­նա­կե­լի ընտ­րու­ թյուն­ներ է խոս­տա­ցել էջ 7 ›››

Շ­տե­ֆան Ֆ­յու­լեի (լու­սան­կա­րում՝ մեջ­տե­ղում) խոս­քով՝ ԵՄ-ին պետք են գոր­ծըն­կեր­ներ, ո­րոնք կան­խա­տե­սե­լի են, վստա­հե­լի և­ ու­նեն քա­ղա­քա­կան քար­տե­զի վե­րա­բեր­յալ նույն մո­տե­ցում ­ն ե­րը:

«Ես վստահ եմ, որ Եվ­ րո­ պա­կան Միու­թյու­նը և Հա­ յաս­տա­նը հա­րա­բե­րու­թյուն­ նե­ րի կարևոր փու­ լում են: Մենք զար­գաց­նում ենք մեր հա­մ ա­գ որ­ծ ակ­ց ու­թ յու­ն ը, ո­րն ա­վե­լի խորն ու լայն է, քան ե­ղել է մինչ այս»,– ե­րեկ հայ­տա­րա­րեց Եվ­րո­պա­ կան Միու­թյան ընդ­լայն­ման և հարևա­նու­թյան քա­ղա­ քա­կա­նու­թյան հար­ցե­րով հանձ­նա­կա­տար Շ­տե­ֆան Ֆ­յու­լեն, ո­րը եր­կօր­յա պաշ­ տո­նա­կան այ­ցով Հա­յաս­ տա­նում է: «Մենք շատ մոտ ենք Ա­սո­ ցաց­ման հա­մա­ձայ­նա­գի­

րը, այդ թվում՝ Խո­ր ու հա­ մա­պար­փակ ա­զատ առևտ­ րի գո­տու հա­մա­ձայ­նա­գի­րը ա­վար­տա­կան տես­քի բե­րե­ լուն»,– ա­սաց Ֆ­յու­լեն՝ հա­ վե­լե­լով, որ հա­մա­ձայ­նա­ գի­ րը կարևոր է ոչ միայն նրա­նով, որ Հա­յաս­տա­ նին ա­ռա­ջար­կում է 500  մլն ս­պա­ռող ու­նե­ցող շու­կա, այլև նրանով, որ շատ կոնկ­ րետ հար­ցե­րի է անդ­րա­ դառ­նում, ո­րոնք ի­րենց ազ­ դե­ցու­թյու­նն ու­նեն ա­ռօր­յա կյան­քի վրա: Ըստ նրա՝ հա­ մա­ձայ­նա­գի­րը կու­ժե­ղաց­նի կա­պե­րը Հա­յաս­տա­նի և Եվ­ րո­պա­յի բնա­կիչ­նե­րի միջև:

րո­պա­կան գոր­ծըն­կե­րու­ թյան մի­ջո­ցով, ո­րը Եվ­րո­ պա­կան հարևա­նու­թյան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մասն է: Այս քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­ նը կարևոր շրջա­ նակ է և՛ ԵՄ-ի հա­ մար, և՛ նրա գոր­ ծըն­կեր­նե­րի հա­մար, ո­րով­ հետև այն թույլ է տա­ լիս մեր հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը բարձ­րաց­նել նոր մա­կար­ դա­կի: Արևել­յան գոր­ծըն­ կե­րու­թյու­նը թույլ է տա­լիս մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին հա­ մա­տե­ղել ու­ժե­րը ԵՄ քա­ ղա­քա­կա­նու­թյան և տն­տե­

Ֆ­յու­լեի խոս­քով՝ Ա­սո­ ցաց­ման հա­մա­ձայ­նագ­րի կնքու­ մը նոր գլուխ կբա­ ցի ԵՄ-ի՝ Հա­յաս­տա­նի հետ հա­ր ա­բ ե­ր ու­թ յուն­ն ե­ր ում և կն­պաս­տի Հա­յաս­տա­ նի զար­գաց­մա­նը: «Մենք պատ­րաստ ենք ֆի­նան­սա­ կան օգ­նու­թյուն ցու­ցա­բե­ րել, ինչ­պես նաև խրա­խու­ սել մի­ջազ­գա­յին այլ դո­ նոր­նե­րի ա­ջակ­ցե­լու բա­րե­ փո­խում­ն ե­րի նա­խագ­ծե­րին Հա­յաս­տա­նում»,– ա­սաց Ֆ­յու­լեն: «Ինչ­պես գի­տեք, ԵՄ-­Հա­ յաս­տան հա­րա­բե­րու­թյուն­ նե­րը զար­գա­նում են Եվ­

էջ 3 ›››

Թիվ 38 ընտ­րա­տա­րած­քից մե­ծա­մաս­նա­կան ընտ­րա­ կար­գով ընտր­ված հան­րա­ պե­տա­կան պատ­գա­մա­վոր Վա­հե Հա­կոբ­յա­նին Ս­յու­նի­ քի մարզ­պետ նշա­նա­կե­լու ո­րո­շու­մը իշ­խող Հան­րա­ պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան գոր­ծա­դիր մար­մի ­նը կա­ յաց­րել էր ան­ցած շա­բաթ։ Վա­հե Հա­կոբ­յա­նը Քա­ ջա­րա­նի պղնձա­մո­լիբ­դե­ նա­յին կոմ­բի­նա­տի տնօ­րեն Մաք­սիմ Հա­կոբ­յա­նի որ­ դին է: Ս­յու­նի­քի մարզ­պե­ տի պաշ­ տո­ նում նա կփո­ խա­րի­նի Սու­րիկ Խա­չատր­ յա­նին, ո­րը հրա­ժա­րա­կան է տվել հու­նի­սի 6-ին՝ Գո­րի­ սում իր տան մոտ տե­ղի ու­ նե­ցած հայտ­նի դեպ­քե­րից օ­րեր անց։ Նոր կար­գա­վի­ճա­կում ա­ռա­ջին մա­մու­լի ա­սու­լի­ սին Վա­հե Հա­կոբ­յա­նը հեր­ քել է լու­ րերն այն մա­ սին, որ իր նշա­նա­կումն ա­ռա­ ջար­ կել է նախ­ կին մարզ­ պետ Սու­րիկ Խա­չատր­յա­ նը՝ նշե­լով, որ ա­ռա­ջար­կը ե­ղել է նա­խա­գա­հի կող­մից։ «Կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րո­շու­ մով էլ նշա­նակ­վել եմ Ս­յու­ նի­քի մարզ­պետ, այլ ըն­թա­ ցա­կար­գեր չգի­տեմ»,– ա­սել է Հա­կոբ­յա­նը։ Այս պաշ­ տո­ նին իր նշա­ նա­կու­մը Հա­կոբ­յա­նը սպա­ սե­լի է հա­մա­րել։ «Ես այժմ կա­տա­րե­լու եմ Ս­յու­նի­ քի մարզ­պե­տի պար­տա­ կա­նու­թյուն­նե­րը և ոգևոր­ ված եմ դրա­ նից»,– ա­ սել է նա և խոս­տա­ցել, որ իր աշ­ խա­տան­քը լի­նե­լու է բաց ու հրա­պա­րա­կա­յին։  n

Կիզակետում

Շատ ա­վե­լի դան­դաղ Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­մը (ԱՄՀ) ըն­թա­ցիկ տա­րում գլո­բալ ՀՆԱ-ի ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը նվա­ զեց­րել է մինչև 3,1%, աս­վում է հիմ ­ն ադ­րա­մի հեր­թա­ կան՝ հու­լի­սի 9-ին հրա­պա­րա­կած «Հա­մաշ­խար­հա­ յին տնտե­սու­թյան զար­գաց­ման հե­ռան­կար­ներ» (World Economic Outlook) զե­կույ­ցում։ 2012թ. հոկ­տ եմ­բ ե­ր ի զե­ կույ­ ց ում ԱՄՀ-ն 2013թ. հա­ մ ար 3,6% գլո­ բ ալ աճ էր կան­խ ա­տ ե­ս ել, հուն­ վա­ր ին ցու­ց ա­ն ի­շ ը նվա­ զեց­ ր ել էր մինչև 3,5%, ապ­ր ի­լ ին՝ մինչև 3,3%: 2014թ. հա­մ ար կան­խ ա­ տե­ս ու­մ ը ևս­ ի­ջ եց­վել է

մինչև 3,8%՝ ապ­ր իլ ­յ ան 4%-ի հա­մ ե­մ ատ։ Զե­կույ­ցի հա­մա­ձայն՝ մոտ ա­պա­գա­յում ա­ճի դան­ դա­ղու­մը պայ­մա­նա­վո­րող հիմ­ն ա­կան ռիս­կե­րը կշա­ րու­նա­կեն գե­րա­կա դիր­ քեր ու­նե­նալ գլո­բալ տնտե­ սու­թյու­նում։ Ա­վե­լին՝ հին

խնդիր­նե­րին կա­վե­լա­նան նո­րե­րը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ հնա­րա­վոր է տնտե­սա­կան ա­ճի տեմ­պի դան­դա­ղում զար­գա­ցող երկր­նե­րում, ինչ­ պես նաև ԱՄՆ-ի Դաշ­ նա­յին պա­հուս­տա­յին հա­ մա­կար­գի կող­մից տնտե­ սու­թյան խթան­ման մի­ջո­ ցա­ռում­ն ե­րի դա­դա­րե­ցում։ Հիմ­ն ադ­րա­մում դե­պի նվա­զում են վե­րա­նա­յել ԱՊՀ երկր­նե­րի տնտե­սա­ կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը։ Այս­պես՝ 2013թ. տնտե­սու­ թյունն այս­տեղ կա­ճի 2,8%-

ով, ցու­ցա­նի­շը ապ­րիլ­յան կան­խա­տես­մա­նը զի­ջում է 0,6-տո­կո­սա­յին կե­տով։ 2014թ. տա­րա­ծաշր­ջա­նում ա­ճի տեմ­պը կա­րա­գա­նա մինչև 3,6%, ապ­րի­լին ակն­ կալ­վում էր 4%։ Հա­յաս­տա­ նի հիմ­ն ա­կան առևտ­րատն­ տե­սա­կան գոր­ծըն­կեր Ռու­ սաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի ապ­րիլ­յան կան­խա­տե­ սու­մը նվա­զեց­վել է միան­ գա­մից 0,9-տո­կո­սա­յին կե­ տով՝ մինչև 2,5%։

էջ 6 ›››

imf.org

ԱՄՀ-ն ի­ջեց­րել է գլո­բալ տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը

ԱՄՀ-ն հո­ռե­տես է ըն­թա­ցիկ տար­վա գլո­բալ տնտե­սա­կան ա­ճի հար­ցում։


| № 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ.

2 | Տեսանկյուն Ա­նի­մաստ կրքեր, կամ ով կլի­նի հա­ջորդ նա­խա­գա­հը

Խմբագրական

Փոքր գյու­ղի մեծ մար­տահ­րա­վե­րը Ե­րեկ կա­ռա­վա­րու­թյունն իր նիս­տում հաս­տա­տել է Շի­ րա­կի մար­զի Կարմ­րա­քար հա­մայն­քի ղե­կա­վարի աշ­խա­ տան­քից ա­զա­տե­լու ո­րո­շու­մը՝ նրա դի­մու­մի հա­մա­ձայն: Ն­րա հրա­ժա­րա­կա­նը պաշ­տո­նա­պես պատ­ճա­ռա­բան­վում է խնդիր­նե­րով։ Իսկ ոչ պաշ­տո­նա­պես Գա­գիկ Վահ­րադ­ յա­նը, իր տղա­յի հա­վաս­տիա­ցում­ն ե­րի հա­մա­ձայն, պար­ զա­պես հիաս­թափ­ված է ներ­կա­յիս կա­ռա­վա­րու­թյու­նից և պար­զա­պես ար­տա­գաղ­թել է Հա­յաս­տա­նից: Հա­յաս­տա­նում, մաս­նա­վո­րա­պես Շի­րա­կի մար­զում գյու­ղա­պե­տնե­րի ար­տա­գաղ­թը կար­ծես կա­նո­նա­վոր է սկսում դառ­նալ: Ա­վե­լի վաղ վա­ղա­ժամ դա­դա­րեց­նե­լով հա­մայն­քա­պե­տի լիա­զո­րու­թյուն­նե­րը՝ ար­տա­գաղ­թել էր Բա­յան­դուր հա­մայն­քի ղե­կա­վար Հո­վա­գիմ Սարգս­յա­նը՝ իր ըն­տա­նի­քի հետ: Պաշ­տո­նա­կան վի­ճա­կագ­րու­թյան հա­մա­ձայն՝ ա­մե ­նաաղ­քատ մար­զե­րից մե­կը հա­մար­վող Շի­րա­կի մար­զում գյու­ղա­պե­տնե­րի ար­տա­գաղ­թը վկա­ յում է այն մա­սին, որ գյու­ղա­կան շատ հա­մայնք­նե­րի գո­յու­թյու­նը պար­զա­պես վտանգ­ված է, իսկ կա­ռա­վա­ րու­թյու­նն այս ա­ռու­մով որևէ քայլ չի ա­նում ի­րա­վի­ճա­ կը փրկե­լու հա­մար: Ա­վե­լին, ըստ Կարմ­րա­քա­րի ար­տա­ գաղ­թած գյու­ղա­պետ Գա­գիկ Վահ­րադ­յա­նի, «Վար­չա­ տա­րած­քա­յին բա­ժան­ման մա­սին» ՀՀ օ­րեն­քում 2008թ. մա­յի­սի 19-ին կա­ռա­վա­րու­թյան ա­ռա­ջար­կած փո­փո­ խու­թյունն ըստ էու­թյան նպաս­տում է փոքր հա­մայնք­ նե­րի ոչն­չաց­մա­նը և բ­նակ­չու­թյան ար­տա­գաղ­թին: Դեռ 2012թ. Կարմ­րա­քա­րի նախ­կին հա­մայն­քա­պե­տը Hetq.am-ի հետ զրույ­ցում ա­սել էր. «Կարմ­րա­քա­րում հար­ կա­տու են մնում հինգ սե­փա­կա­նա­տեր, սե­փա­կան ե­կա­ մուտ­ներս 365 հա­զար դրա­մից կրճատ­վում է մինչև 105 հա­զար դրա­մի: Ան­հա­ս­կա­նա­լի մի գոր­ծըն­թաց է սկսվել, որ մսա­ղա­ցի նման սա­ղիս ա­ռել է բե­րանն ու ա­ղում է՝ մեծ թե փոքր: Լավ, ո­րո­շու­մը կա­յաց­րին, բայց մի՞­թե չկա­յին մար­դիկ, որ ա­սեին՝ հլը սպա­սեք, բե­րեք մի հատ վեր­լու­ ծենք, հաս­կա­նանք, թե արդ­յուն­քում ինչ ենք ու­նե­նա­լու: Ես չորս տա­րի է՝ էս մա­սին բարձ­րա­ձայ­նում եմ, նա­մակ­ներ գրում, իսկ ինձ մարզ­պե­տա­րա­նից ա­սում են՝ Վահ­րադ­յան, կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րո­շում­ն ե­րը չեն քննար­կում, այլ կա­տա­ րում են: Բա ե­ղա՞վ: Չէ՞ որ էդ ո­րո­շում­ն ե­րը գյու­ղա­ցին ի­րա մաշ­կի վրա ա­վե­լի լավ է զգում, քան կա­յաց­նո­ղը»: Այ­սինքն՝ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը տա­րի­ներ շա­րու­նակ հետևո­ղա­կա­նո­րեն տե­ղե­կաց­վել է, որ գյու­ղե­րի նկատ­ մամբ իր վա­րած քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը պար­զա­պես կոր­ծա­նա­րար է, բայց այդ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը որևէ էա­կան փո­փո­խու­թյուն չի կրել: Ե­թե այս ա­մե ­նին գու­ մա­րում ենք նաև այն հան­գա­ման­քը, որ մար­զե­րի գյու­ ղա­կան հա­մայնք­նե­րը չու­նեն ա­ռողջ են­թա­կա­ռուց­ վածք­ներ ու գրե­թե զրկված են պե­տա­կան ա­ջակ­ցու­ թյու­նից, ա­պա կա­րե­լի է են­թադ­րել, որ ա­ռա­ջի­կա­յում ար­տա­գաղ­թի տեմ­պե­րը հատ­կա­պես գյու­ղա­կան բնա­ կա­վայ­րե­րից ա­վե­լի վտան­գա­վոր են դառ­նա­լու: Փոքր գյու­ղա­կան հա­մայնք­նե­րից ար­տա­գաղ­թում են ոչ թե խո­շոր գյու­ղա­կան հա­մայնք­ներ ու քա­ ղաք­ներ, այլ ար­տեր­կիր: n Դ.Մ.

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am, www.civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 3-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 10.07.2013թ. Տպաքանակը՝ 1100

Հա­րու­թյուն Հա­րու­թյուն­յան

«Զ

ին­վո­րը զին­վոր չի, որ չի ու­զում գե­նե­րալ դառ­ նալ»,– ա­ սել էր Մաք­ սիմ Հա­կոբ­յա­նը լրագ­րո­ղին և քա­րը նե­ տել Հո­վիկ Աբ­րա­համ­յա­նի, Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և մ­յուս­նե­րի «բոս­տա­նը»: Դե, հի­մա էլ ա­սեք, որ ձեր մտքի ծայ­ րով նույ­նիսկ չի անց­նում նա­խա­գահ դառ­նալ: Երբ Սու­րիկ Խա­չատր­յա­նը նշա­ նակ­վեց Ս­յու­նի­քի մարզ­պետ, ըն­ կերս այդ ժա­մա­նակ ղե­կա­վա­րում էր շվեյ­ցա­րա­կան ծրագ­րով ստեղծ­ ված «ԱԱԶԾ է­լեկտ­րո­նա­յին կա­ռա­վա­ րում» մար­զա­յին գրա­սեն­յա­կը, ո­րը տե­ղա­կայ­ված էր մարզ­պե­տա­րա­ նի շեն­քում: Բ­նա­կա­նա­բար, ինչ­պես ըն­դուն­ված է, նո­րան­շա­նակ մարզ­ պե­տը սկսում է փո­փո­խու­թյուն­ներ ա­նել՝ նախ­կին աշ­խա­տա­կից­նե­րին փո­խա­րի­նե­լով նո­րե­րով, այ­սինքն՝ իր մարդ­կան­ցով: Երբ գոր­ծը հաս­նում է նրան, որ պետք է վե­րը նշված գրա­ սեն­յա­կի տնօ­րե­նին հայտ­նեն մարզ­ պե­տի ցան­կու­թյու­նը, այն է՝ հե­ռա­ նալ իր դի­մու­մի հա­մա­ձայն, մի քա­ նի­սը խոր­հուրդ են տա­լիս այդ մար­ դու նկատ­մամբ բա­րե­հաճ գտնվել, քա­նի որ նա հայտ­նի մտա­վո­րա­կան է, գրող և կա­պան­ցի­նե­րի հար­գանքն է վա­յե­լում: «Դե ե­թե այդ­քան խե­լա­ցի մարդ է, գնա­ ցեք ու հարց­ րեք, թե ի՞նչ կար­ ծիք ու­նի իմ մա­սին»,– աշ­խա­տա­ կից­նե­րին հանձ­նա­րա­րում է Սու­րիկ Խա­չատր­յա­նը: Աշ­խա­տա­կից­նե­րն այդ­պես էլ ա­ նում են, ո՞նց կա­ րող է չա­ նեին: Գ­նում և հարց­նում են, թե ին­քը ի՞նչ

է մտա­ծում նո­րան­շա­նակ մարզ­պե­ տի մա­սին: Ըն­կերս, որ շի­տակ խո­սող և խոս­ քի ար­ժե­քը գնա­հա­տող մարդ է, հեգ­ նան­քով ա­սում է. «Դե, ե­թե կա­րո­ղա­ ցել է մարզ­պետ դառ­նալ, հան­րա­պե­ տու­թյան նա­խա­գահ էլ կդառ­նա»: Այս պա­տաս­խա­նը լիո­վին բա­վա­ րա­րում է Սու­րիկ Խա­չատր­յա­նին: Ա­ սում է՝ «Հա, ի­ րոք խե­ լա­ ցի մարդ է, թող աշ­ խա­ տի», և առն­ վազն մի քա­նի տա­րի հան­գիստ է թող­նում ըն­կե­րոջս: Չէի հի­շի այս պատ­մու­թյու­նը, ե­թե «Ժա­մա­նակ» թեր­թում չկար­դա­յի ԱԺ ՀՀԿ-ա­կան ե­րի­տա­սարդ պատ­գա­ մա­վոր Վա­հե Հա­կոբ­յա­նի հոր՝ Քա­ ջա­րա­նի պղնձա­մո­լիբ­դե­նա­յին կոմ­ բի­նա­տի տնօ­րեն Մաք­սիմ Հա­կոբ­յա­ նի հար­ցազ­րույ­ցը, որ­տեղ հայր Հա­ կոբ­յա­նը որ­դու՝ Ս­յու­նի­քի մարզ­պե­տի պաշ­տո­նում նշա­նակ­վե­լու կա­պակ­ ցու­թյամբ ա­սում է. «Մարզ­պե­տը դեռ քիչ ա, մեր տղան ա­վե­լի բարձր պաշ­ տոն­ նե­ րի ա գնա­ լու, սա դեռ փոքր ա»: Լ­րագ­րո­ղի հար­ցին, թե արդ­յոք բարձր պաշ­տոն ա­սե­լով՝ նկա­տի ու­ նի հան­րա­պե­տու­թյան նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նը, Մաք­սիմ Հա­կոբ­յա­նը պա­ տաս­խա­նում է. «Ան­պայ­ման, իմ ցան­ կու­թյու­նը դա է»։ Ան­ձամբ ես Վա­հե Հա­կոբ­յա­նի հան­դեպ վատ տրա­մադր­ված չեմ: Կար­ծես թե նոր­մալ կեն­սագ­րու­թյուն ու­նի, ե­րի­տա­սարդ է, բա­նա­կում չի ծա­ռա­յել (ո­չինչ, հի­մա պաշ­տո­նա­ վոր­նե­րի մոտ չծա­ռա­յե­լը ըն­դուն­ ված է), բայց դե հայ­րը հա­րուստ է, իսկ դա նշա­նա­կում է, որ տղա­յի աչ­ քը միգու­ցե և կուշտ լի­նի: Մ­նում է հաս­կա­նանք՝ այս ե­րի­տա­սար­դը որ­քա­նո՞վ է հա­մա­պա­տաս­խա­նում

երկ­րի նա­խա­գա­հի կոչ­մա­նը, որ­ քա­նո՞վ է ըն­կա­լում ան­կախ Հա­յաս­ տա­նի նա­խա­գահ դառ­նա­լը և արդ­ յո՞ք պատ­կե­րաց­նում է, թե ինչ­պես պետք է կա­ռա­վա­րի մի երկ­րում, ո­րի բնակ­չու­թյու­նը ծայ­րաս­տի­ճան աղ­ քատ է կամ ֆի­զի­կա­պես՝ երկ­րից բա­ցա­կա: Ինչ որ է, այ­սօր ար­դեն ու­ նենք նոր նա­խա­գա­հի թեկ­նա­ծու, և ա­ մե նևին կապ չու­ նի՝ ին­ քը դա ու­ զո՞ւմ է, թե՞ ոչ: Կարևո­րը՝ պա­պան է ու­զում: Սա էլ շատ կարևոր հան­գա­ մանք է, երբ գո­նե պա­պան հա­մար­ ձա­կու­թյուն ու­նի իր ցան­կու­թյուն­նե­ րի մա­սին հայ­տա­րա­րել: Թե չէ կան մար­դիկ, Մաք­սիմ Հա­կոբ­յա­նից էլ ոչ պա­ կաս հա­ րուստ, երբ քնում են և ե­րա­զում ի­րենց թա­գա­վո­րի գա­հին են տես­նում, բայց երբ նրանց հարց­ նում են՝ արդ­յոք ա­ռա­ջադ­րե­լու են ի­րենց թեկ­նա­ծու­թյու­նը ա­ռա­ջի­կա նա­խա­գա­հա­կա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րին, ժխտո­ղա­բար պա­տաս­խա­ նում են, թե «ան­գամ մտքիս ծայ­րով չի անց­նում»: «Ան­պայ­ման: Զին­վո­րը զին­վոր չի, որ չի ու­զում գե­նե­րալ դառ­նալ»,– ա­սել էր Մաք­սիմ Հա­կոբ­յա­նը լրագ­ րո­ղին և քա­րը նե­տել Հո­վիկ Աբ­րա­ համ­յա­նի, Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և մ­յուս­նե­րի «բոս­տա­նը»: Դե, հի­մա էլ ա­սեք, որ ձեր մտքի ծայ­րով նույ­նիսկ չի անց­նում նա­խա­գահ դառ­նալ: Ե­թե չի անց­նում, ու­րեմն վատ զին­վոր եք։ Մաք­սիմն է ա­սում՝ այն­քան վատ, որ ան­գամ շա­րահ­րա­պա­րա­կում ձիգ կանգ­նած վի­ճա­կում էլ չեք երևում: Չ­նա­յած մի­գու­ցե նա­խա­գահ դառ­ նա­ լու հա­ մար ա­ վե­ լի ճիշտ է տապ ա­նելն ու սպա­սե­լը. ի՞նչ ի­մա­նաս: Սու­րիկ Խա­չատր­յանն էլ էր ե­րա­ զում… Տե­սաք՝ ինչ ե­ղավ:  n

Ա­ռանց ամ­բի­ցիա­նե­րի զին­վո­րա­կա­նու­թյու­նը վտան­գա­վոր է Հայկ Խա­նում­յան

Ժ

ա­մա­նա­կին պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րար Վազ­գեն Սարգս­յա­նը հա­ մա­ րում էր, որ բա­ նա­ կը չպետք է քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ զբաղ­վի, և ին­ քը՝ որ­պես քա­ղա­քա­կան ֆի­գուր, ներ­ կա­յաց­նում էր բա­նա­կի շա­հե­րը քա­ ղա­քա­կան դաշ­տում: Ժա­մա­նա­կի ըն­ թաց­քում բա­նա­կի ազ­դե­ցու­թյու­նը քա­ ղա­քա­կան ո­րո­շում­ն ե­րի ըն­դուն­ման վրա ա­նընդ­հատ կրճատ­վեց, ին­չը մա­ սամբ փոխ­հա­տուց­վեց հա­մե­մա­տա­ բար բարձր աշ­խա­տա­վար­ձե­րի սահ­ ման­մամբ և ս­պա­նե­րի հա­մար քիչ թե շատ բա­րե­կե­ցիկ պայ­ման­նե­րի ա­պա­ հով­մամբ՝ զին­վո­րա­կան կրթու­թյուն չու­նե­ցող սպա­նե­րին բա­նա­կից աս­ տի­ճա­նա­բար դուրս մղե­լով: Ռազ­մա­ կան բու­հեր ա­վար­տած­նե­րը, որ­պես կա­նոն, հակ­ված են ան­վե­րա­պա­հո­րեն կա­տա­րե­լու բարձր հրա­մա­նա­տա­րու­ թյան հրա­ման­նե­րը: Վեր­ջին տա­րի­ նե­րին բարձր հրա­մա­նա­տա­րա­կան պաշ­տոն­նե­րը նույն­պես զբա­ղեց­րին քա­ղա­քա­կան ամ­բի­ցիա­ներ չու­նե­ցող զին­վո­րա­կան­ներ: Միև­նույն ժա­մա­ նակ, իշ­խա­նու­թյան ե­կած թի­մը կա­րո­ ղա­ նում է տար­ բեր լու­ ծում­ներ գտնել ճգնա­ժա­մա­յին վի­ճակ­նե­րում՝ հանգս­ տաց­նե­լու կամ չե­զո­քաց­նե­լու տար­բեր հե­ղի­նա­կա­վոր զին­վո­րա­կան­նե­րի:

Այ­սօր ստեղծ­վել է մի վի­ճակ, երբ բա­նա­կը նույ­նիսկ իր պա­տի­վը չի կա­րո­ղա­նում պաշտ­պա­նել: Վա­ հե Ա­վետ­յա­նի սպա­նու­թյու­նը, մա­ հա­փոր­ձը Ար­տակ Բու­դաղ­յա­նի դեմ, բա­նա­կի հրա­մա­նա­տա­րու­թյան և պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րա­րի ան­ կա­րո­ղու­թյու­նը պա­տաս­խա­նատ­վու­ թյան են­թար­կել մե­ղա­վոր­նե­րին ցույց են տա­լիս, որ բա­նա­կի պա­տիվն ընդ­հան­րա­պես իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին չի հե­տաքրք­րում: Մ­յուս կող­մից՝ բա­նա­կում առ­ կա խնդիր­նե­րի, մա­հե­րի վե­րա­բեր­ յալ հա­սա­րա­կա­կան ակ­տի­վու­թյա­նը սխալ ար­ձա­գան­քե­լը, ակ­տի­վիստ­ նե­ րի կող­ մից շատ հա­ ճախ ոչ մաս­ նա­գի­տա­կան քննա­դա­տու­թյու­նը բե­ րում են հա­սա­րա­կու­թյան մեջ բա­նա­ կի կեր­պա­րի վնաս­մա­նը: ՀՀ քա­ղա­քա­կան իշ­խա­նու­թյուն­ նե­ րը հստակ ընտ­ րու­ թյուն են կա­ տա­րել՝ կոնֆ­լիկ­տա­յին վի­ճակ­նե­ րում կանգ­նե­լու են օ­լի­գար­խիա­յի և պաշ­տոն­ներ զբա­ղեց­նող քրեա­ կան տար­րե­րի կող­քին, ոչ մի կերպ չեն դիպ­չե­լու նրանց շա­հե­րին: Իսկ զին­վո­րա­կա­նու­թյու­նը պար­տա­վոր է հետևել քա­ղա­քա­կան ղե­կա­վա­ րու­թյան հրա­հանգ­նե­րին, այ­սինքն՝ կուլ տալ սե­փա­կան սպա­նե­րի սպա­ նու­թյու­նը, մո­ռա­նալ պա­տի­վը, են­ թարկ­վել սպա­յա­կան ար­ժա­նա­

պատ­վու­թյա­նը խորթ երևույթ­նե­ րին: Այս հա­կա­մար­տու­թյան մեջ լավ­ագույն ելքն այն կլի­ներ, որ աշ­ խա­տեր ար­դա­րա­դա­տու­թյու­նը, և ն­րա ո­րո­շում­ն երն ըն­դու­նե­լի լի­նեին կող­մե­րի հա­մար: Ս­պա­նե­լով ար­ դա­րա­դա­տու­թյու­նը՝ ՀՀ իշ­խա­նու­ թյուն­ ներն ի­ րենց զրկում են նման բարդ վի­ճակ­նե­րում ան­կո­րուստ դուրս գա­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նից: Այդ ե­ղա­նա­կով նրանք ի­րեն­ցից օ­տա­րում են բա­նա­կը: Հայ բա­նա­կի սպան ի­ րեն ա­ պա­ հով չի զգում իր իսկ իշ­խա­նա­վոր­նե­րից կամ նրանց շրջա­պա­տից: Ու ստաց­վել է այն­պես, որ մեր իսկ անվ­տան­գու­թյան ե­րաշ­խա­վո­րը՝ հա­ յոց բա­նա­կը, կրկնա­կի օ­տար­վում է: Օ­տար­վում է հա­սա­րա­կու­թյու­նից, օ­տար­վում է իշ­խա­նու­թյուն­նե­րից: Սա ա­մե ­նա­սար­սա­փե­լին է, որ կա­րող էր տե­ղի ու­նե­նալ Հա­յաս­տա­նում: Այս վի­ճա­կից դուրս գա­լու միակ ել­քը բա­նա­կի պատ­վի վե­րա­կանգ­նումն է, ին­չը հնա­րա­վոր է միայն սպա­յա­ կազ­մի կող­մից: Մեծ քա­ղա­քա­կան ամ­բի­ցիա­նե­րով զին­վո­րա­կա­նու­թյու­ նը վտան­գա­վոր է, սա­կայն ա­ռա­վել վտան­ գա­ վոր է ոչ մի ամ­ բի­ ցիա չու­ նե­ցող զին­վո­րա­կա­նու­թյու­նը: Կա՛մ պետք է փոր­ձել վե­րա­կանգ­նել պա­ տի­վը, կա՛մ էլ դառ­նալ որևէ քրեա­ծին ֆեո­դա­լի հեր­թա­կան զո­հը:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ. |

Օրակարգ | 3

Անդ­րեաս­յա­նը պա­հան­ջում է մոլ­դո­վա­ցի պաշ­տո­նակ­ցի հրա­ժա­րա­կա­նը Հա­յաս­տա­նի մար­դու ի­րա­վունք­ նե­րի պաշտ­պան Կա­րեն Անդ­ րեաս­յա­նը հու­լի­սի 10-ին դի­մել է մի­ջազ­գա­յին ե­րեք հե­ղի­նա­կա­ վոր կա­ռույց­նե­րի, ո­րոնց ան­դամն են ինչ­պես Հա­յաս­տա­նի, այն­պես էլ Մոլ­դո­վա­յի օմ­բուդս­մե ն­նե­րը: Ինչ­պես հա­ղոր­դում է ՄԻՊ պաշ­տո­նա­կան կայ­քը, Կա­րեն Անդ­րեաս­յա­նը հոր­դո­րել է Մի­ ջազ­գա­յին օմ­բուդս­մե ն­նե­րի իս­ տի­տու­տին, Եվ­րո­պա­կան օմ­ բուդս­մե ն­նե­րի իս­տի­տու­տին և Ֆ­րան­կո­ֆոն օմ­բուդս­մե ն­նե­րի և հաշ­տա­րար­նե­րի ա­սո­ցիա­ցիա­յին այլևս չհրա­վի­րել ի­րենց մի­ջազ­ գա­յին հա­մա­ժո­ղով­ն ե­րին «ստով և ա­նըն­դու­նե­լի վար­քով ի­րեն վար­կա­բե­կած Աու­րե­լիա Գ­րի­ գո­րիո­ւին»: Բա­ցի այդ՝ Հա­յաս­ տա­նի օմ­բուդս­մե ­նը Մոլ­դո­վա­ յի խորհր­դա­րա­նա­կան փաս­տա­ բան­նե­րի աշ­խա­տան­քը հա­մա­ կար­գող Ա­նա­տո­լի Մուն­թեա­նո­ւի մի­ջո­ցով Մոլ­դո­վա­յի խորհր­դա­ րա­նին է փո­խան­ցել Աու­րե­լիա Գ­րի­գո­րիո­ւի պաշ­տո­նան­կու­թյան

Կա­րեն Անդ­րեաս­ յա­նը գրել է, որ Գ­րի­գո­րիո­ւի մե­ ղադ­րանք­նե­րը կա­րող են դի­ տարկ­վել որ­պես է­թի­կա­կան նոր­ մե­րին հա­կա­սող

Ֆոտոլուր

և ան­հար­գա­լից

պա­հանջն ու դրա ի­րա­վա­կան հիմ­ն ա­վո­րում­ն ե­րը: Մոլ­դո­վա­յի խորհր­դա­րա­նա­ կան փաս­տա­բան­նե­րի աշ­խա­

տան­քը հա­մա­կար­գող Ա­նա­տո­ լի Մուն­թեա­նո­ւին ուղղ­ված նա­ մա­կում Կա­րեն Անդ­րեաս­յա­նը գրել է, որ Գ­րի­գո­րիո­ւի մե­ղադ­

Հ­րանտ Մար­գար­յան. Վար­չա­պե­տը պա­տե­րազմ է հայ­տա­րա­րել Դաշ­նակ­ցու­թյա­նը

ՀՀ-ի և հայ ժո­ ղովր­դի նկատ­ մամբ:

րանք­նե­րը ոչ միայն հա­կա­սում են պատ­մա­կան ի­րա­կա­նու­թյա­ նը, այլև կա­ րող են դի­ տարկ­ վել որ­պես է­թի­կա­կան նոր­մե­րին

Ասոցացման համաձայնագիրը կնպաստի Հայաստանի զարգացմանը ‹‹‹ էջ 1

Ֆոտոլուր

Վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­ նը բա­ցեի­բաց ա­սել է, որ պա­տե­ րազմ է հայ­տա­րա­րում Դաշ­նակ­ ցու­թյա­նը. «Ա­զա­տու­թյուն» ռա­ դիո­կա­յա­նի հետ զրույ­ցում այս­ պի­սի հայ­տա­րա­րու­թյուն է ա­րել ՀՅԴ Բյու­րո­յի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Հ­րանտ Մար­գար­յա­նը, հա­ղոր­ դում է Azatutyun.am-ը: Մար­գար­ յանն ա­սել է, թե այդ պա­տե­րազ­ մի շրջա­նա­կում վար­չա­պե­տը մա­մու­լում Դաշ­նակ­ցու­թյան մա­ սին «կեղ­տոտ բամ­բա­սանք­ներ» է պատ­վի­րում: Մա­մու­լը գրել էր, թե Դաշ­նակ­ ցու­ թյան ներ­ սում լուրջ դժգո­ հու­թյուն­ներ կան, մաս­նա­վո­րա­ պես, որ փոր­ձեր են ար­վում կու­ սակ­ցու­թյան Բ­յու­րո­յի ղե­կա­վա­ րի պաշ­տո­նից հե­ռաց­նել Հ­րանտ Մար­գար­յա­նին: Պա­տաս­խա­նե­լով «Ա­զա­տու­ թյուն» ռա­դիո­կա­յա­նի հար­ցին՝ արդ­յո՞ք դաշ­նակ­ցա­կան­նե­րը դժգո­հում են ի­րե­նից, և իս­կա­ պե՞ս լուրջ խմո­ րում­ներ են տե­ ղի ու­նե­նում ա­վան­դա­կան կու­ սակ­ցու­թյու­նում՝ Հ­րանտ Մար­ գար­յանն ա­սել է, որ իս­կա­պես հար­ցեր ե­ղել են, մաս­նա­վո­րա­ պես՝ դժգո­հու­թյուն­ներ ընտ­րու­ թյուն­նե­րում Դաշ­նակ­ցու­թյան գրան­ցած արդ­յունք­նե­րից, բայց դրանք ար­դեն լուծ­վել են, և այ­ սօր որևէ խնդիր չու­նեն: Այն, ինչ մա­ մու­ լում գրվում է, որևէ առն­չու­թյուն չու­նի ի­րա­ կա­ նու­ թյան հետ, դրանք դրսից գոր­ծադր­վող ճի­գեր են Դաշ­ նակ­ցու­թյան մեջ ճեղ­քեր գտնե­ լու և խն­դիր­ներ հա­րու­ցե­լու հա­ մար, վստա­հեց­րել է Մար­գար­յա­ նը՝ հա­վե­լե­լով, որ խոս­քը տվյալ դեպ­քում վար­չա­պե­տի մա­սին է: «Վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­ յանն իր տնտե­սա­կան ա­պի­կար գոր­ծու­նեու­թյան պատ­ճա­ռով

վե­րա­բեր­մունք

Հ­րանտ Մար­գար­յա­նը Տիգ­րան Սարգս­յա­նին հա­մա­րում է «ձա­խո­ղակ վար­չա­պետ»:

[­Դաշ­նակ­ցու­թյան կող­մից] քննա­ դա­տու­թյան են­թարկ­վե­լուց հե­ տո բա­ցեի­բաց հայ­տա­րա­րել է, որ ին­քը պա­տե­րազմ է հայ­տա­ րա­րում Դաշ­նակ­ցու­թյա­նը, և այս տե­սակ կեղ­տոտ լրատ­վու­թյուն, կեղ­տոտ բամ­բա­սան­քան­ման լրատ­վու­թյու­նը իր գործն է,– ա­սել է Դաշ­նակ­ցու­թյան Բյու­րո­ յի ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը և շա­րու­նա­ կել:– Մար­դը, որ թույլ է, տկար է, այս մի­ջոց­նե­րով է փոր­ձում հար­ ցեր լու­ծել»: «Ու­րիշ ո­չինչ չկա՝ մենք ո՛չ սի­ րա­ հար­ ված ենք և ո՛չ էլ ա­ տում ենք այդ վար­չա­պե­տին, բայց ձա­խո­ղակ վար­չա­պետ է, և դ­րա հա­մար այս մե­թոդ­ներն է օգ­տա­ գոր­ծում իր հար­ցե­րը կար­գա­վո­ րե­լու հա­մար»,– հայ­տա­րա­րել է Հ­րանտ Մար­գար­յա­նը: Վար­չա­պե­տի մա­մու­լի քար­ տու­ղար Հա­րու­թյուն Բեր­բեր­յա­ նը մեկ­նա­բա­նել է Հ­րանտ Մար­ գար­յա­նի հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­ րը. «Նախ զար­ մա­ ցած ենք, թե

ընդ­հան­րա­պես ինչ պա­տե­րազ­ մի մա­սին կա­րող է խոսք գնալ, և ինչ ի նկա­ տի ու­ նի պա­ րոն Մար­գար­յա­նը»: «Վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­ յա­նը մշտա­պես մեծ հար­գան­ քով է վե­րա­բեր­վել և վե­րա­բեր­ վում ա­վան­դա­կան կու­սակ­ցու­ թյուն­նե­րին՝ շեշ­տե­լով, որ դրանք ազ­գա­յին հարս­տու­թյուն են: Ինչ վե­րա­բե­րում է ՀՅԴ ներ­քին զար­ գա­ցում­ն ե­րին, ա­պա դրանք կու­ սակ­ցու­թյան ներ­քին խնդիր­ ներն են, և Տիգ­րան Սարգս­յա­նը, հան­դի­սա­նա­լով ՀՀԿ փոխ­նա­ խա­գահ, այլ կու­սակ­ցու­թյուն­նե­ րի խնդիր­նե­րով չի զբաղ­վում»,– ա­սել է Բեր­բեր­յա­նը: «Տն­տե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­ նու­թյան վե­րա­բեր­յալ գնա­հա­ տա­կան­նե­րին հա­մա­ձայն չենք, և ե­թե այդ գնա­հա­տա­կան­նե­ րն ու­շադ­րու­թյուն գրա­վե­լու նպա­ տակ ու­ նեն, ա­ պա դա այլ խնդիր է»,– նշել է վար­չա­պե­տի խոս­նա­կը:  n

հա­կա­սող և ան­հար­գա­լից վե­ րա­բեր­մունք Հա­յաս­տա­նի Հան­ րա­պե­տու­թյան և հայ ժո­ղովր­ դի նկատ­մամբ: «Խորհր­դա­րա­ նա­կան փաս­տա­բան Աու­րե­լիա Գ­րի­գո­րիո­ւի փաս­տարկ­նե­րը չեն հա­մա­պա­տաս­խա­նում ի­րա­կա­ նու­թյա­նը, ա­ռա­վել ևս­ ա­նար­դար են մի ազ­ գի նկատ­ մամբ, ով իր պատ­մու­թյան ըն­թաց­քում տե­ սել է 1915թ. ցե­ղաս­պա­նու­թյու­ նը Օս­ման­յան Թուր­քիա­յի կող­ մից, իսկ 1988-1992 թթ. Սում­ գա­ յի­թում, Գան­ձա­կում, Բաք­վում և Շու­շիում են­թարկ­վել է էթ­նիկ բնաջնջ­ման, մաս­սա­յա­կան կո­ տո­րած­նե­րի, խոշ­տան­գում­ն ե­րի և տե­ ղա­ հան­ ման»,– նշել է Հա­ յաս­տա­նի օմ­բուդս­մե ­նը: Աու­րե­լիա Գ­րի­գո­րիուն հու­լի­սի 4-ին Երևա­նում հայ­տա­րա­րել էր, թե «Հա­յաս­տա­նը ցե­ղաս­պա­նու­ թյուն է ի­րա­կա­նաց­րել Ադր­բե­ջա­ նի ժո­ղովր­դի նկատ­մամբ, պա­ տե­րազմ է հայ­տա­րա­րել հարևա­ նին և օ­կու­պաց­րել նրա տա­րած­ քի 20 տո­կո­սը»:  n

սու­ թյան հետ: Ես լավ հնա­ րա­ վո­րու­թյուն­ներ եմ տես­նում մի երկ­րի հա­մար, ո­րը ելք չու­նի դե­ պի ծով, ո­րի սահ­ման­նե­րը եր­ կու կող­մից փակ են հարևան­նե­ րի հետ»,– նշեց Ֆ­յու­լեն: Նա ա­սաց, որ իր այ­ցի ըն­թաց­ քում կա­ռա­վա­րու­թյան, պատ­ գա­մա­վոր­նե­րի և քա­ղա­քա­ցիա­ կան հա­սա­րա­կու­թյան ներ­կա­յա­ ցու­ցիչ­նե­րի հետ քննար­կել է, թե ԵՄ-­Հա­յաս­տան ըն­թա­ցիկ հա­րա­ բե­րու­թյուն­նե­րում ինչ­պես լու­ծել գլխա­վոր ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյուն­ նե­րից մի քա­նի­սը: Դ­րան­ցից են, ըստ նրա, ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան, մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի, հիմ­ն ա­ րար ա­զա­տու­թյունն­ե­րին, օ­րեն­ քի առջև բո­լո­րի հա­վա­սա­րու­ թյա­նը վե­րա­բե­րող հար­ցե­րը, կո­ ռուպ­ցիա­յի դեմ պայ­քա­րը, կա­ ռա­վար­ման բա­րե­փո­խում­ն ե­րը և ինս­տի­տուտ­նե­րի ու­ժե­ղա­ցու­մը: Ֆ­յու­լեն, անդ­րա­դառ­նա­լով ղա­րա­բաղ­յան հիմ­ն ա­հար­ցին, Հա­յաս­տա­նին կոչ ա­րեց ջան­ քեր գոր­ծադ­րել Մարդ­րիդ­յան սկզբունք­նե­րի հի­ման վրա հա­ մա­ձայ­նու­թյան հաս­նե­լու Ասդր­ բե­ջա­նի հետ: «Մենք կշա­րու­նա­ կենք մեր ա­ջակ­ցու­թյու­նը հա­ կա­մար­տու­թյան կար­գա­վոր­ման գոր­ծում ա­ռա­ջըն­թաց ու­նե­նա­լու հա­մար»,– ա­սաց նա: «ԵՄ-ն հս­տակ նպա­տակ է հե­ տապն­դում ա­վե­լի խոր հա­րա­բե­ րու­թյուն­ներ ստեղ­ծել բո­լոր հա­ յաս­տան­ցի­նե­րի հետ՝ և՛ քա­ղա­ քա­կան շրջա­նա­կի, և՛ բիզ­նե­սի, և՛ քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­րա­կու­ թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հետ: Սա հա­մընդգր­կուն գոր­ծըն­կե­

րու­թյուն է, և բո­լո­րը դեր կու­նե­ նան այս բո­լոր հա­ջո­ղու­թյուն­նե­ րի ի­րա­կա­նաց­ման գոր­ծում»,– նշեց եվ­րո­պա­ցի պաշ­տոն­յան: Հար­ցին, թե արդ­յոք Հա­յաս­ տա­նի կող­մից ի­րա­կա­նաց­ վող կոմպ­լե­մե ն­տա­րիզ­մի քա­ ղա­քա­կա­նու­թյու­նն ըն­դու­նե­լի՞ է ԵՄ-ի հա­ մար, և այդ հա­ մա­ ձայ­ նագ­րե­րի ստո­րագ­րու­մը արդ­ յոք չի՞ սահ­մա­նա­փա­կի Հա­յաս­ տա­նի ակ­տիվ հա­րա­բե­րու­թյուն­ նե­րը իր ուղ­ղա­կի և ա­նուղ­ղա­կի հարևան­նե­րի հետ, Ֆ­յու­լեն պա­ տաս­խա­նեց. «Ո՛չ, սա նույ­նիսկ կնպաս­տի հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­ րի ու­ժե­ղաց­մա­նը և տա­րա­ծաշր­ ջա­նա­յին հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան զար­գաց­մա­նը: Մենք ու­զում ենք այս հա­մա­ձայ­նագ­րե­րով կան­ խա­տե­սե­լի և թա­փան­ցիկ լի­նել ոչ միայն ձեզ հա­ մար, այլ նաև ռուս գոր­ծըն­կեր­նե­րի հա­մար: Եվ մենք ու­զում ենք, որ նրանք ի­մա­ նան, որ մենք ու­րախ ենք աշ­խա­ տել Եվ­րո­պա­կան հանձ­նա­ժո­ ղո­ վի հետ մի կող­ մից և Եվ­ րա­ սիա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի հետ՝ մյուս կող­ մից: Եվ շատ կարևոր է, որ այս կա­ռույց­նե­րը աշ­խա­ տեն ներ­դաշ­նա­կու­թյան մեջ, քա­ նի որ ա­ պա­ գա­ յում մենք պատ­ րաստ­վում ենք ընդ­լայ­նել ա­զատ առևտ­րի գո­տին Լի­սա­բո­նից մինչև Վ­լա­դի­վոս­տոկ»: Անդ­րա­դառ­նա­լով հար­ցին, թե ին­տեգ­րա­ցիոն ո՛ր ճա­նա­պար­հով պետք է Հա­յաս­տա­նը գնա՝ Եվ­րո­ պա­կա՞ն, թե՞ Եվ­րա­սիա­կան միու­ թյան, Ֆ­յու­լեն ա­սաց. «Մենք մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին ընտ­րե­լու ա­զա­ տու­թյուն ենք տա­լիս՝ ում հետ և ինչ­պես հա­մա­գոր­ծակ­ցել»:  n Ա­նի Գ­րի­գոր­յան


| № 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ.

4 | Փողեր

Գի­նու ար­տադ­րու­թյունն ա­ճել է, կոն­յա­կի­նը՝ ըն­կել «Գ­նա­լով ա­վե­լի մո­դա­յիկ է դառ­նում եվ­րո­պա­կան խա­ղո­ղի օգ­տա­գոր­ծու­մը հայ­կա­կան գի­ նու պատ­րաստ­ման մեջ, սա­կայն պետք է փոր­ ձել կոր­ զել հայ­ կա­ կան խա­ղո­ղից լա­վը, քան դրսի­ նը բե­րել Հա­յաս­տան»,– ա­սաց նա: Ներ­կա­յաց­նե­լով 2013թ. ա­ռա­ ջին ա­միս­նե­րին Հա­յաս­տա­նում խմիչք­նե­րի ար­տադ­րու­թյան ծա­ վա­ լը՝ նա նշեց, որ գի­ նու ար­ տադ­րու­թյունն ա­ճել է 20%-ով, օ­ղու­նը՝ 5%-ով, շամ­պայ­նի­նը՝ 3%-ով, սա­կայն ան­կում է ապ­րել կոն­յա­կի ար­տադ­րու­թյու­նը՝ 7%ով, և գա­րեջ­րի ար­տադ­րու­թյու­ նը՝ 5%-ով:

«

Ա­վագ Հա­րու­թյուն­յա­նի կան­ խա­տես­մամբ՝ այս տա­րի Հա­ յաս­տանն ան­նա­խա­դեպ խա­ղո­ ղի բերք կու­նե­նա, և չ­նա­յած Ար­ մա­վի­րում կարկ­տա­հա­րու­թյան հետևան­քով ո­րո­շա­կի կորս­տին՝ մյուս շրջան­նե­րում ակն­կալ­վում է բեր­քատ­վու­թյան բա­վա­կան բարձր մա­կար­դակ: Գի­նե­գործ­նե­րի միու­թյան նա­ խա­գա­հը տե­ղե­կաց­րեց, որ ա­ռա­ ջի­կա օ­րե­րին կստեղծ­վի «Հայ­ կա­կան գի­նի» միու­թյու­նը, ո­րի նպա­տակն է լի­նե­լու հայ­կա­ կան գի­նու ո­լոր­տի կա­ռա­վա­ րու­մը: Նա հա­վե­լեց, որ ա­ռա­ջի­ կա ա­միս­նե­րին հայ­կա­կան գի­նի ար­տադ­րող մի շարք ըն­կե­րու­

Թեև հայ­կա­կան գի­նին Ռու­սաս­տա­նում եր­ բեք լուրջ չի ըն­դուն­վել, և հիմ ­ն ա­կան սպա­ ռո­ղը Հայ­կա­կան սփյուռքն է, այ­դու­հան­դերձ Ռու­սաս­տան ար­տա­հան­վող գի­նու ծա­վա­լը բա­վա­կան մեծ է

»

թյուն­ներ Շան­հա­յում, Մոսկ­վա­ յում, Դ­յու­սել­դոր­ֆում պե­տա­կան ֆի­նան­սա­վոր­մամբ կներ­կա­յաց­ նեն հայ­կա­կան գի­նին: «Սա­ռույ­ ցը տե­ղից շարժ­վեց, և ա­ռա­ջին ան­գամ պե­տու­թյու­նը կանգ­նում է ար­տադ­րո­ղի կող­քին»,– ա­սաց Ա­վագ Հա­րու­թյուն­յա­նը՝ հա­վե­լե­ լով, որ հոկ­տեմ­բե­րին Ստ­րաս­ բուր­գում կնշվի Հա­յաս­տա­նի գի­ նու օ­րը: Նա տե­ղե­կաց­րեց, որ Ֆ­րան­ սիա­յի հետ բա­նակ­ցու­թյուն­ներ են ըն­թա­նում Վա­յոց ձո­րում գի­ նու հա­մալ­սա­րան բա­ցե­լու շուրջ: Խո­սե­լով նո­յեմ­բե­րին նա­խա­ տես­ված Եվ­րո­պա­կան Միու­ թյան հետ ա­սո­ցաց­ման հա­ մա­ձայ­նագ­րի կնքման մա­սին՝ Ա­վագ Հա­րու­թյուն­յա­նը նշեց, որ հա­մա­ձայ­նագ­րի կնքման արդ­ յուն­քում Հա­յաս­տա­նը կա­զատ­ վի շի­շը և խ­ցա­նը ներ­մու­ծե­ լու հա­ մար 12% հա­ վել­յալ հար­ կից, քվո­տա­նե­րի հար­ցում կու­ նե­նա զի­ջում­ն եր, ինչ­պես նաև «կթեթևա­նա» հայ­կա­կան գի­նու մուտ­քը Եվ­րո­պա: «Մ­յուս կող­մից՝ դա ստի­պե­լու է մտնել ո­րա­կի նոր դաշտ, ո­րին հայ­կա­կան ար­տադ­րող­նե­րը դեռ պատ­րաստ չեն»,– ա­սաց Գի­նե­ գործ­նե­րի միու­թյան նա­խա­գա­ հը՝ հա­վե­լե­լով, որ պետք է զգու­ շա­նալ այս­տեղ քա­ղա­քա­կա­նու­

Գինե­գործ­նե­րի միու­թյան նա­խա­ գահ Ա­վագ Հա­ րու­թյուն­յանն ա­սում է, որ Ֆ­րան­սիա­յի հետ բա­նակ­ցու­թյուն­ ներ են ըն­թա­նում Վա­յոց ձո­րում գի­նու հա­մալ­սա­ րան բա­ցե­լու շուրջ:

Ֆոտոլուր

Մենք կորց­նում ենք «հայ­կա­կան գի­նու համ» հաս­կա­ցու­թյու­նը. հու­լի­սի 10-ին լրագ­րող­նե­րի հետ հան­դիպ­մա­նը նման տե­սա­կետ հայտ­նեց Հա­յաս­տա­նի գի­նե­գործ­նե­րի միու­թյան նա­խա­գահ Ա­վագ Հա­րու­թյուն­յա­նը՝ խո­սե­լով Հա­յաս­տա­նում գի­նե­գոր­ծու­թյան վի­ ճա­կի մա­սին:

թյան ազ­դե­ցու­թյու­նից: Որ­պես օ­ րի­ նակ նա նշեց 2008թ. ռուսվրա­ցա­կան պա­տե­րազ­մը, ո­րից հե­տո Ռու­սաս­տանն ար­գե­լեց վրա­ցա­կան գի­նի­նե­րի մուտ­քը: Ա­վագ Հա­րու­թյուն­յանն ընդգ­ծեց, որ թեև հայ­ կա­ կան գի­ նին Ռու­

սաս­ տա­ նում եր­ բեք լուրջ չի ըն­ դուն­վել, և հիմ­ն ա­կան սպա­ռո­ղը Հայ­կա­կան սփյուռքն է, այ­դու­ հան­դերձ Ռու­սաս­տան ար­տա­ հան­վող գի­նու ծա­վա­լը բա­վա­ կան մեծ է:  n Ա­նի Գ­րի­գոր­յան

Ա­վար­տը մոտ է Ար­մեն Մով­սիս­յա­նը գա­զի գնից ման­րա­մաս­ներ է խոս­տա­ցել

Լ­րագ­րող­նե­րի հետ զրույ­ցում հու­լի­սի 10-ին է­ներ­գե­տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­շար­նե­րի նա­խա­ րա­րը խու­սա­փեց պա­տաս­խա­ նել հար­ցին, թե գա­զի գնի սուբ­ սի­դա­վո­րումն ի­րա­կա­նաց­վե­լու է դրա­մաշ­նոր­հա­յին մի­ջոց­նե­րով, թե «Գազպ­րո­մի ն» է փո­խանց­ վե­լու «Հայ­Ռուս­գա­զար­դում» կա­ ռա­վա­րու­թյան 20% մաս­նա­բա­ ժի­նը։ «Բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը կա­ վար­տենք, կներ­կա­յաց­վեն ման­ րա­մաս­ներ»,– ա­սաց նա­խա­րա­րը։ Ար­մե ն Մով­սիս­յա­նի խու­սա­փո­ ղա­կան պա­տաս­խան­նե­րը նո­րու­ թյուն չեն։ Նա­խա­րա­րը ինչ­պես ան­ ցած, այն­ պես էլ այս տար­ վա ըն­թաց­քում Հա­յաս­տան ա­ռաք­ վող ռու­ սա­ կան գա­ զի գնի վե­ րա­բեր­յալ հար­ցին պա­տաս­խա­ նե­լիս մշտա­պես վկա­յա­կո­չել է բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը՝ դրանք շա­ րու­նակ­վում են, ման­րա­մաս­նե­րը կներ­կա­յաց­վեն ա­վար­տից հե­տո։ Սուբ­սի­դա­վոր­ման հար­ցում ա­նո­րո­շու­թյու­նը տա­րօ­րի­նակ է, ե­թե հաշ­վի առ­նենք, որ վերջ­նա­ կան սպա­ռող­նե­րի հա­մար գա­ զի սա­կա­գի­նը բարձ­րա­ցել է հու­

լի­սի 7-ից. բնակ­չու­թյան հա­ մար 1 խմ-ի հաշ­ վով 18%-ով՝ մինչև ֌156, խո­շոր գա­զաս­պա­ ռող­նե­րի հա­մար՝ 14%-ով՝ մինչև $276,98/1000 խմ։ Սա­կագ­նե­ րը հաշ­վար­կե­լիս Հան­րա­յին ծա­ ռա­յու­թյուն­նե­րը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ղո­վը (ՀԾԿՀ) հիմք է ըն­դու­նել վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի նա­մա­կը, ըստ ո­րի՝ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը սահ­մա­նին սուբ­սի­դա­վո­րե­լու է ռու­սա­կան գա­ զի $270/1000 խմ գ­ նի 30%ը ($81)։ Արդ­յուն­քում սա­կագ­նե­ րի հիմ­ քում փաս­ տա­ ցի դրվել է $189/1000 խմ գի­նը։ Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը վերջ­նա­ կան սպա­ռող­նե­րի հա­մար խոս­

«

տա­ցել է մեղ­մել գա­զի գնի բարձ­ րա­ցու­մը՝ ըստ էու­թյան չու­նե­նա­ լով անհ­րա­ժեշտ ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­ներ (մո­տա­վոր հաշ­վարկ­ նե­րով մինչև 2014թ. հու­լիս գոր­ ծադ­իրին այս նպա­տա­կի հա­մար անհ­րա­ժեշտ կլի­նի $150  մլն)։ Մինչ այս հայ­կա­կան կող­մը չի բա­ցա­ռել հնա­րա­վո­րու­թյու­ նը, որ գա­զի գի­նը սուբ­սի­դա­վո­ րե­լու հա­մար Ռու­սաս­տա­նը կա­ րող է Հա­յաս­տա­նին դրա­մաշ­ նորհ հատ­կաց­նել։ Բե­լա­ռու­սի մայ­րա­քա­ղաք Մինս­կում Հա­յաս­ տա­նի և Ռու­սաս­տա­նի վար­չա­ պե­տներ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի և Դ­միտ­րի Մեդ­վեդևի հան­դիպ­ մա­նը վե­րա­բե­րող Հա­յաս­տա­ նի կա­ռա­վա­րու­թյան հու­լի­սի 1-ի հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նում նշված է. «Կող­մերն անդ­րա­դար­ձել են նաև գա­ զի գնի 30% սուբ­ սի­ դա­ վոր­մա­նը, մաս­նա­վո­րա­պես թե ինչ սկզբունք­նե­րի ներ­քո պետք է այն գոր­ծի։ Պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­ թյուն է ձեռք բեր­վել այն կի­րա­ռել գրան­տա­յին բա­ղադ­րի­չի տես­ քով, ին­չի շուրջ բա­նակ­ցու­թյուն­

Ապ­րի­լի 1-ից «Հայ­Ռուս­գա­զար­դը» 1000 խմ ռու­սա­կան գա­զը փաս­տա­ցի ձեռք է բե­րել $270-ով, այ­նինչ վերջ­նա­կան սպա­ռող­նե­րին մինչև հու­լի­սի 7-ը ի­րաց­րել է մի սա­կագ­նով, ո­րի հիմ­քում դրված է $180 գի­նը

»

«Բա­նակ­ցու­թյուն­ նե­րը կա­վար­ տենք, կներ­կա­ յաց­վեն ման­րա­ PanARMENIAN

Հա­յաս­տան ա­ռաք­վող ռու­սա­կան գա­զի $270/1000 խմ գ­նի 30%-ի սուբ­սի­դա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցից կա­ռա­վա­րու­թյու­նը նո­րու­թյուն­ ներ չու­նի։ Է­ներ­գե­տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­շար­նե­րի նա­խա­րար Ար­ մեն Մով­սիս­յա­նի խոս­քով՝ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րն ա­վար­տա­կան փու­լում են, ման­րա­մաս­նե­րը կներ­կա­յաց­վեն մի քա­նի օ­րից։ Եվ սա այն դեպ­քում, երբ ներ­կա­յում «Հայ­Ռուս­գա­զար­դը» վերջ­նա­ կան սպա­ռող­նե­րին գազն ի­րաց­նում է մի սա­կագ­նով, ո­րի հիմ­ քում ար­դեն իսկ դրված է կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից գնի սուբ­սի­ դա­վոր­ման պար­տա­վոր­վա­ծու­թյու­նը։

նե­րը դեռևս կշա­րու­նակ­վեն»։ Ս­տաց­վում է, որ «Հայ­Ռուս­ գա­զար­դը» այ­սօր գազն ի­րաց­ նում է՝ չի­մա­նա­լով, թե 1000 խմ-ի հաշ­ վով $81-ը ինչ­ պես և երբ է վճար­վե­լու։ Ձեռք ­բեր­ված ռու­սա­կան գա­զի դի­մաց վճա­րում­ն ե­րը «Գազպ­ րո­ մի ն» կա­ տար­ վում են 60 օր­ վա ըն­թաց­քում։ Ամ­ռա­նը ամ­սա­ կան կտրված­քով ըն­կե­րու­թյու­նը ներկ­րում է մոտ 120 մլն խմ գազ, ին­չը նշա­նա­կում է, որ հու­լի­սի հա­մար ռու­սա­կան կող­մի ն «Հայ­ Ռուս­գա­զար­դը» պետք է վճա­րի ընդ­հա­նուր առ­մամբ $32,4  մլն, ո­րից $9,7  մլն­-ը կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից խոս­տաց­ված սուբ­սի­դա­ վոր­վող 30%-ն է։ Թեև վճա­րում­ նե­րի ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցը «Հայ­ Ռուս­գա­զար­դին» ճկու­նու­թյան

մաս­ներ»,– լրագ­ րող­նե­րին հեր­թա­ կան ան­գամ խոս­ տա­ցել է Ար­մե ն Մով­սիս­յա­նը։

հնա­րա­վո­րու­թյուն դեռ ըն­ձե­ռում է, սա­կայն այն չի կա­րող ան­վերջ հե­տաձ­գել սուբ­սի­դա­վոր­ման հար­ցում վերջ­նա­կան ո­րո­շու­մը։ Բա­ցի այդ՝ ապ­րի­լի 1-ից «Հայ­ Ռուս­գա­զար­դը» 1000 խմ ռու­սա­ կան գա­զը փաս­տա­ցի ձեռք է բե­ րել $270-ով, այ­ նինչ վերջ­ նա­ կան սպա­ռող­նե­րին մինչև հու­լի­ սի 7-ը ի­րաց­րել է մի սա­կագ­նով, ո­ րի հիմ­ քում դրված է $180 գի­ նը։ Միայն երկ­րորդ ե­ռամս­յա­ կի կտրված­քով ձեռք­բեր­ման և ի­ րաց­ ման գնի $90/1000 խմ տար­բե­րու­թյան հաշ­վին «Հայ­ Ռուս­գա­զար­դի» վնաս­նե­րը կա­ րող են կազ­մել $45 մլն։ Պարզ չէ նաև, թե վնա­սը փոխ­հա­տու­ցե­ լու է կա­ռա­վա­րու­թյո՞ւ­նը, թե՞ ըն­ կե­րու­թյու­նը։  n Ա.Չ.


№ 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ. |

Տարածաշրջան | 5

Ի­րա­նը՝ պրագ­մա­տիզ­մի ն անց­նե­լիս Ի­րա­նում անց­յալ ա­միս կա­յա­ցած նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րից հե­տո շա­տե­րը հույս են կա­պում, որ բա­րե­փո­խի­չի համ­բավ ու­նե­ցող Հա­սան Ռո­հա­նիի ընտ­րու­թյու­նը նա­խա­գա­հի պաշ­տո­ նում կա­րող է փո­փո­խու­թյուն­նե­րի սկիզբ դառ­նալ Ի­րա­նի և Արև­ մուտ­քի հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում: Թե­մա­յի շուրջ Սի­վիլ­Նե­թը զրու­ ցել է բրի­տա­նա­ցի ի­րա­նա­գետ, լրագ­րող Ք­րիս­տո­ֆեր դե Բե­լե­գի հետ: Դե Բե­լե­գը, ո­րը ե­ղել է Economist հան­դե­սի թղթա­կի­ցը Ի­րա­ նում, ի­րա­նա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մա­սին մի շարք գրքե­րի հե­ղի­նակ է և քա­ջա­տեղ ­յ ակ է ի­րա­նա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյա­նը:

— Մենք, ինչ­պես Հի­լա­ րի Ք­լին­թոնն է ա­սել, գրե­ թե բո­լոր երկր­նե­րում տե­ ղի ու­նե­ցող ընտ­րու­թյուն­ նե­րին սպա­սում ենք որ­պես վերսկս­ման հնա­րա­վո­րու­ թյուն: Սա ի­րո՞ք վերսկս­ման հնա­րա­վո­րու­թյուն է: Արդ­ յո՞ք մենք կա­րող ենք վերց­ նել այս ընտ­րու­թյուն­նե­րի

արդ­յունք­նե­րը և վերսկս­ ման հնա­րա­վո­րու­թյուն տալ: Արդ­յո՞ք հույս կա: — Ե­կեք նախ բա­ցենք «մենք»-ը: «Մենք»-ն ի­րա­կա­նում ԱՄՆ-ն ու նրա արևմտ­յան դաշ­նա­կից­ ներն են, ո­րոնք քիչ թե շատ միա­ վոր­ված են ի­րենց ցան­կու­թյամբ՝ հետ պա­հել Ի­րա­նին մի­ջու­կա­ յին զեն­քի ծրագ­րից: Սա­կայն ե­թե նա­յենք տա­րա­ծաշր­ջա­նին, որ­ տեղ բնակ­վում եք դուք, «մենք»-ը շատ ա­վե­լի ա­նո­րոշ է, ա­վե­լի քիչ կա­տե­գո­րիկ և կոնկ­րետ: Ի­րա­նի հարևան երկր­ նե­ րում կան մար­ դիկ, ո­րոնք հաս­կա­նում են Ի­րա­ նի մտա­հո­գու­թյուն­նե­րը, հաս­կա­ նում են՝ ին­ չու Ի­ րա­ նը կա­ րող է զգալ, որ հար­ ձակ­ ման է են­ թա­ կա, որ իս­կա­պես վտան­գի ա­ռաջ է կանգ­նած: Ն­րանք Ի­րա­նին մի փոքր այլ կերպ են նա­յում: Ա­մե­ րիկ­յ ան տե­սա­կե­տից ի­հար­կե ա­մե­րի­կա-ի­րան­յան հա­րա­բե­րու­ թյուն­ներն ա­մե ­նա­կարևորն են, հատ­ կա­ պես հի­ մա, երբ կա նոր նա­խա­գահ: Չ­գի­տեմ՝ արդ­յոք կա­ րո՞ղ ենք վերսկս­ման հնա­րա­վո­ րու­ թյուն տալ, թե՞ ոչ, քա­ նի որ ա­մե­րիկ­յ ան քա­ղա­քա­կան մտա­ ծե­լա­կեր­պում Ի­րա­նի մա­սին վեր­ ջին 33 տար­ վա ըն­ թաց­ քում առ­ կա է ո­րո­շա­կի ֆիքս­ված տե­սա­ կետ, և դա փո­խե­լը պա­հան­ջում է քա­ղա­քա­կան հա­մար­ձա­կու­թյուն, տես­լա­կան և է­ներ­գիա: Չեմ կար­ ծում՝ Օ­բա­մա­յի վար­չա­կար­գը պատ­րաստ է է­ներ­գիա ծախ­սել այն­պի­սի հար­ցի վրա, ինչ­պի­սին Ի­րա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյունն է: Ե­թե այդ է­ներ­գիան ծախս­վեր՝ կար­ ծում եմ, որ կլի­ ներ փո­ փո­ խու­ թյուն: Կար­ ծում եմ՝ պետք է սկսեք նա­յել Ռո­հա­նիի նման մե­ կին ոչ միայն որ­պես պար­զա­պես բա­րե­փո­խի­չի կամ պահ­պա­նո­ ղա­կա­նի, այլև որ­պես մե­կի, ո­րը ներ­կա­յաց­րել է Ի­րա­նը դի­վա­նա­ գի­տո­րեն՝ անց­յա­լում մի­ջու­կա­յին բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի ա­մե ­նազ­ գա­յուն փու­լում, մարդ, ո­րը ցույց է տվել, թե ինչ է ի վի­ճա­կի ա­նել ու տալ: Նա ի վի­ճա­կի է տալ ո­րո­ շա­կի վստա­հու­թյան զգա­ցում իր զրու­ցա­կից­նե­րին, միա­ժա­մա­նակ չի հանձն­վում այն հար­ցում, որը, ըստ ի­րան­ցի­նե­րի, ի­րենց ա­նօ­ տա­րե­լի ի­րա­վունքն է՝ ու­նե­նալ խա­ղաղ մի­ջու­կա­յին ծրա­գիր: —  2009թ. երևում էր, որ ի­րա­նա­կան քա­ղա­քա­կան մտա­ծո­ղու­թյան փո­ղո­ցա­յին դրսևո­րում ­ն երն ի­րա­կա­ նում դրդում են Արև­մուտ­ քին, ԱՄՆ-ին վե­րա­նա­ յել ի­րա­նա­կան քա­ղա­քա­ կա­նու­թյան շուրջ ու­նե­ ցած պատ­կե­րա­ցում ­ն ե­րը: Այս ան­գամ արդ­յո՞ք ներ­քին նոր քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­ նը Արև­մուտ­քին ու ԱՄՆին կա­րող է ստի­պել այլ կերպ մտա­ծել: —  ԱՄՆ-ը հայտն­վել է մի փոքր բարդ ի­րա­վի­ճա­կում՝ մի կող­մից

411.50

0.26 q 0.06%

420

410

400 10.01

10.07

10.04

եվրո/դրամ

www.udel.edu

—Ի ­րա­նը մեր հարևան եր­ կիրն է, և ա­մեն ինչ, որ կա­ տար­վում է Ի­րա­նում, ազ­ դե­ցու­թյուն ու­նի և կու­նե­ նա Հա­յաս­տա­նի վրա, սա­ կայն շատ քչե­րը կա­րող են այս ա­մե­նը դի­տար­կել մեծ հա­մա­տեքս­տում: Հենց այդ հար­ցում կխնդրեմ օգ­ նել մեզ: Ի­րա­նի շուրջ մի­ ջազ­գա­յին ըն­կա­լում ­ն ե­րը սև­ու սպի­տակ են, կա­տե­ գո­րիկ ու բևե­ռաց­ված, այ­ սինքն՝ կան հոգևո­րա­կան ա­ռաջ­նորդ­ներ ու մյուս կող­ մից՝ մար­դիկ, որոնք ու­զում են այլ բան: Մենք փոր­ձում ենք այս նոր նա­խա­գա­հին, ո­րը բա­րե­փո­խի­չի համ­բավ ու­նի, և ո­րի հաղ­թա­նա­կը շա­տե­րի հա­մար ա­նակն­կալ էր, տե­ղա­վո­րել այդ եր­կու ճամ­բար­նե­րից մե­կում: Արդ­ յոք նո­րից սխա՞լ ենք ըն­կա­ լում այս ա­մե­նը: — Կար­ ծում եմ՝ սա բնա­ կան մարդ­կա­յին իմ­պուլս է՝ քո ըն­կա­ լում­նե­ րի շրջա­ նա­ կում ի մի բե­ րել մե­կի հան­դեպ զգաց­մունք­ նե­րը, ո­րին ի­րա­պես լավ չես հաս­կա­նում: Եվ դա հատ­կա­պես Արև­մուտ­քում է օգ­նում մարդ­ կանց՝ Ի­րա­նին նա­յել բա­րե­փո­ խիչ­նե­րի ու պահ­պա­նո­ղա­կան­ նե­րի միջև բա­ժան­ված, ին­չը կա­ րող է մինչև ո­րոշ կետ օգ­տա­կար լի­ նել: Սա­ կայն այդ կե­ տից հե­ տո պետք է ա­ վե­ լի ու­ շա­ դիր լի­ նել ման­րա­մաս­նե­րին: Այս դեպ­ քում ակն­ կա­ լում ենք, որ մի­ ջազ­գա­յին վեր­լու­ծա­բան­ներն ու փոր­ձա­գետ­նե­րը պետք է օգ­նեն ի­րենց ժո­ղո­վուրդ­նե­րին հաս­նել այդ մտա­ծո­ղու­թյա­նը: Սա­կայն խնդիրն այն է, որ այդ վեր­ լու­ ծա­բան­նե­րին ու փոր­ձա­գետ­նե­ րին, ո­ րոնց վստա­ հում ենք ուղ­ ղոր­դե­լու ար­տա­քին քա­ղա­քա­ կա­նու­թյու­նը, ի­րան­յան հար­ցում պա­կա­սում են դի­վա­նա­գի­տա­ կան մե­կու­սաց­ման չորս պատ­ ճառ­նե­րի մա­սին գի­տե­լիք­նե­ րը, ո­րոնք քիչ թե շատ ազ­դել են Ի­րա­նի վրա հե­ղա­փո­խու­թյու­նից հե­տո: Դ­րա արդ­յուն­քում, ինչ­պես ա­ սա­ ցիք, մենք շատ երկբևեռ, շատ պար­զեց­ված տե­սա­կետ ու­ նենք Ի­րա­նի վե­րա­բեր­յալ, և սա ներդր­վում է հան­րա­յին քա­ղա­ քա­կա­նու­թյան մեջ, արևմտ­յան տե­սանկ­յ ու­նից շատ ա­վե­լի բարդ փո­փո­խու­թյուն­նե­րի ա­ռիթ դառ­ նում, քա­նի որ դա նշա­նա­կում է սկսել՝ ձեռ­նոց նե­տե­լով ըն­դուն­ ված տե­սա­կետ­նե­րի մեծ մա­սին:

դոլար/դրամ

527.25

2.64 q 0.50%

550

Ռո­հա­նին հոգևո­րա­կան է, նաև խո­ր պրագ­մա­տիկ՝ մի­ջազ­գա­յին հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­ րում ներգ­րավ­վե­լու մո­տեց­մամբ, ա­սում է Ք­րիս­տո­ֆեր դե Բե­լե­գը:

նպաս­տե­լու վար­չա­կար­գի փո­ փո­խու­թյա­նը այն­պի­սի երկր­նե­ րում, ո­ րոնց չի հա­ վա­ նում, ինչ­ պի­սին Ի­րանն է, միա­ժա­մա­նակ գործ ու­նե­նա­լու առ­կա ի­րո­ղու­ թյուն­նե­րի հետ: Կար­ծում եմ՝ եր­ կուսն էլ հա­ջող կեր­պով միա­ժա­ մա­նակ ա­նե­լը անհ­նար է, և դա այն է, ինչ տե­ղի ու­նե­ցավ 2009ից հե­տո, երբ Օ­բա­ման, ըստ ո­րոշ մարդ­կանց կար­ծի­քի, ու­շաց­ րեց իս­լա­մա­կան ղե­կա­վա­րու­ թյան դեմ ցույ­ցե­րին ա­ջակ­ցու­ թյուն հայտ­նե­լը, և երբ դա ա­րեց, Իս­լա­մա­կան Հան­րա­պե­տու­թյան կող­մից պի­տա­կա­վոր­վեց որ­պես ներ­քին գոր­ծե­րին խառն­վող և այլևս նրանց կող­ մից վստա­ հու­ թյուն չու­ ներ: Այն­ պես որ՝ պետք է լի­ նես կա՛մ հար­ մար­ վող, կա՛մ ի­դեա­լիստ, շատ դժվար է լի­նել եր­կու­սը միա­ժա­մա­նակ: Վեր­ջին չորս տար­վա ըն­թաց­ քում Օ­բա­ման հան­գել է այն եզ­ րա­կա­ցու­թյան, որ չի կա­րող վստահ լի­ նել, թե Ի­ րա­ նը կփոխ­ վի այն­պես, ինչ­պես ու­զում է Ա­մե­ րի­ կան: Դու պետք է գործ ու­ նե­ նաս ի­րա­կա­նու­թյան հետ այն­ պես, ինչ­պես այն գո­յու­թյուն ու­նի: Իմ կար­ծի­քով՝ նա փոր­ձել է Ի­րա­ նին մի այն­ պի­ սի դիր­ քում դնել, ո­րը Ա­մե­րի­կա­յին թույլ կտա Իս­ րա­ յե­ լին ա­ սել. «Մենք թույլ չենք տա Ի­րա­նին ա­նել այն, ին­չից վա­ խե­նում եք, մենք դա բա­ցար­ձակ պարզ կեր­պով բա­ցատ­րել ենք նրանց: Միա­ժա­մա­նակ թույլ չենք տա ձեզ, որ մեզ ստի­ պեք հար­ ձակ­վել, ո­րի արդ­յուն­քում տա­րա­ ծաշր­ջա­նը քաո­սի մեջ կներ­քաշ­ վի»: Օ­բա­ման փոր­ձել է Ի­րա­նին տե­ղադ­րել Մի­ջին Արևել­քի քար­ տե­ զի մի անկ­յու­ նում և կենտ­ րո­ նա­նալ իր հա­մար ա­վե­լի կարևոր այլ հար­ցե­րի շուրջ: Սա­կայն Ի­րա­ նը շա­րու­նա­կում է վերս­տին խառն­վել այս ա­մե­նին և, Սի­րիա­ յի օ­ րի­ նա­ կը շատ ցցուն է: Ի­ րա­ նի կարևո­րու­թյու­նը սի­րիա­կան հա­կա­մար­տու­թյան մեջ այն­քան կարևոր է, որ դժվար է այդ հա­ կա­մար­տու­թյան խա­ղաղ լու­ծու­մը գտնել ա­ռանց Ի­րա­նին նե­րա­ռե­ լու: 2001թ. ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը նե­ րա­ռե­ցին Ի­րա­նին, և Թեհ­րա­նի ներդ­ րու­ մը շատ դրա­ կան և կա­ ռու­ցո­ղա­կան էր: Ի­րա­նին կա­րե­ լի է հա­ճո­յա­խո­սել ու հրա­պու­րել մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյան դրա­ կան ան­դա­մը դառ­նա­լու հա­մար: Ի­րա­վի­ճակն այն­պես է, որ գործ ու­ նեն մի մրցակ­ ցի հետ, ո­ րին ցան­կա­նում են հետ դնել տու­փի մեջ և ա­սում են՝ դու չես կա­րող լի­նել տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին խա­ ղա­ ցող, իսկ Ի­ րանն ա­ սում է՝ ես

ու­զո՛ւմ եմ լի­նել տա­րա­ծաշր­ջա­ նա­յին խա­ղա­ցող, լի­նե­լո՛ւ եմ տա­ րա­ծաշր­ջա­նա­յին խա­ղա­ցող: — Ինչ­պի­սի՞ն կլի­նի Ռո­հա­ նիի քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն այս ա­ռու­մով: — Ռո­հա­նին շատ հե­տաքր­քիր տե­սակ է ներ­կա­յաց­նում ի­րա­նա­ կան քա­ղա­քա­կան մտա­ծո­ղու­ թյան մեջ: Նա հոգևո­ րա­ կան է, նաև պրագ­մա­տիկ, խո­ր պրագ­ մա­տիկ՝ մի­ջազ­գա­յին հա­րա­բե­ րու­թյուն­նե­րում ներգ­րավ­վե­լու մո­տեց­մամբ: Իմ կար­ծի­քով՝ նա չի կա­ րող հաս­ նել այն կե­ տին, որ կա­րող է մե­կու­սաց­նել Ի­րա­ նը մնա­ցած աշ­խար­հից: Նա դա չի դի­տար­կում որ­պես վերջ, ինչ­ պես ո­րոշ ի­րան­ցի­ներ են ա­նում, ո­րոնք եր­կար տա­րի­ներ ա­ջակ­ցել են Ահ­մա­դի­նե­ժա­դին: Ահ­մա­դի­ նե­ժադն իր հռե­տո­րա­բա­նու­թյան մի­ջո­ցով ստեղ­ծել է զո­հի բար­ դույթ, ո­ րը նրան թույլ էր տա­ լիս ա­ սել՝ ես կանգ­ նած եմ ամ­ բողջ աշ­խար­հի դեմ: Ընդ­հա­նուր առ­մամբ՝ Ի­րա­նի քա­ղա­քա­կան կա­ռույց­նե­րը նրան ութ տար­ վա մեծ մա­ սի ըն­ թաց­ քում այդ հար­ցում ա­ջակ­ցում էին: Ռո­հա­ նին դրան մո­տե­ցավ այլ կող­մից՝ ա­սե­լով, որ չկա հա­տուկ ար­ժա­ նիք ըն­կեր­ներ չու­նե­նա­լու մեջ, մեզ պետք է ու­նե­նալ ըն­կեր­ներ, աշ­խարհն այդ­պես է աշ­խա­տում: Հի­մա մենք պետք է վե­րա­կանգ­ նենք հին կա­պե­րը, ո­րոնք կա­յին և ո­րոնք թու­լա­ցել էին: Հարցն այն է՝ արդ­յո՞ք մի կող­մից Ի­րա­նում առ­կա ու­ժե­րը՝ գե­րա­ գույն ա­ռաջ­նորդ ա­յա­թոլ­լա Խա­ մե­նեին և մ­յուս­նե­րը, թույլ կտան նրան կա­տա­րել ինք­նավս­տա­ հու­թյան զգա­ցում ստեղ­ծե­լու այն մի քա­նի քայ­լը, որ ցան­կա­նում է ա­նել, մյուս կող­մից՝ ե­թե Օ­բա­ման ու ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը ցան­կա­նում են ներգ­րավ­վել Ի­րա­նի հետ բա­ նակ­ցու­թյուն­նե­րի մեջ, դա կա­րող է լի­նել շատ ա­վե­լի ա­նո­րոշ: Կա Ի­րան, որն այլևս չես կա­րող հեշ­ տու­թյամբ սևաց­նել ու ներ­կա­յաց­ նել որ­պես ա­մեն կերպ ա­նըն­դու­ նե­լի, այն ու­նի ա­վե­լի մարդ­կա­յին ու հաս­ կա­ նա­ լի դեմք: Եվ կրկին կարևոր է Օ­բա­մա­յի վար­չա­կար­գի համ­բե­րա­տա­րու­թյունն ու նվիր­ վա­ծու­թյու­նը գոր­ծին, նրանց կա­ րո­ղու­թյու­նը՝ է­ներ­գիան ու ու­շադ­ րու­թյունն ուղ­ղոր­դե­լու մի հար­ ցի, ո­րը նրանց հա­մար այդ­քան էլ հա­ճե­լի չէ:  n Զ­րու­ցել է Սալ­բի Ղա­զար­յա­նը Հար­ցազ­րույցն ամ­բող­ջու­թյամբ դի­տե՛ք CivilNet.am կայ­քում

530 10.01

10.07

10.04

ռուբլի/դրամ

12.51

0.03 p 0.24%

13,70

13,00

12,30 10.01 եվրո/դոլար

10.04

1.282

10.07 0.00 q 0.02%

1,33

1,26 10.01

10.04 WTI Brent

նավթ

10.07

105.22 1.69 p 1.63% 108.33 0.52 p 0.48%

US$/bbl.

120

95

70 10.01 ոսկի

10.07

10.04

կբ 100 հհ comex

1255.5 20.3 p 1.64% 1255.9 10.0 p 0.80%

US$/t oz.

1800

1700 1600 1500 1400 1300 1200 10.01

10.04

(LME)

պղինձ

6789

10.07 33.1 p 0.49%

US$/tonne

8100

7300

6500 10.01 ցորեն

(cbt)

10.04

248.84

10.07 0.09 q 0.04%

US$/tonne

300 280 260 240 10.01

10.04

10.07

Տվյալները վերցված են 10.07, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ.

6 | Մեծ փողեր

«Շահ Դե­նի­զը» TAP-ին կմաս­նակ­ցի 50%-ով Հու­լի­սի 10-ին Ադր­բե­ջա­նի պե­տա­կան նավ­թա­յին ըն­կե­րու­թյան՝ SOCAR-ի նա­խա­գահ Ռով ­ն ագ Աբ­դու­լաևը հայ­տա­րա­րել է, որ SOCAR-ը, բրի­տա­նա­կան British Petroleum-ը և ավստ­րա­լա­կան Total-ը, ո­րոնք ադր­բե­ջա­նա­կան «Շահ Դե­նիզ» հան­քա­վայ­րի շա­ հա­գործ­ման գոր­ծըն­կեր­ներ են, Անդ­րադ­րիա­տիկ գա­զա­մու­ղում՝ TAP-ում, կու­նե­նան 50% մաս­նա­բա­ժին, հա­ղոր­դում է ադր­բե­ջա­ նա­կան Trend գոր­ծա­կա­լու­թյու­նը։ Աբ­դու­լաևի խոս­քով՝ ներ­կա­յում փաս­տաթղ­թե­րը ձևա­կերպ­ման փու­լում են։ SOCAR-ի և BP-ի մաս­ նա­բա­ժի­նը կկազ­մի 20-ա­կան տո­կոս, Total-ի­նը՝ 10%: Գոր­ծա­կա­լու­թյան հա­ղորդ­ մամբ՝ TAP-ում իր բաժ­ նե­ տոմ­ սե­րը մտա­դիր է վա­ճա­ռել շվեյ­ ցա­րա­կան AXPO ըն­կե­րու­թյու­նը, ո­րի մաս­նա­բա­ժի­նը նա­խագ­ծում 42,5% է։ Շ­վեյ­ցա­րա­ցի­նե­րը ո­րո­ շու­մը պայ­մա­նա­վո­րել են գա­զա­ մու­ղի ա­նարդ­յու­նա­վե­տու­թյամբ։ Վեր­ջին տա­րի­նե­րին շվեյ­ցա­ րա­կան կող­մում ա­նընդ­մեջ կաս­

կած­ ներ են հնչել մինչև 2020թ. TAP-ով Եվ­րո­պա ար­տա­հան­ վող գա­զի ծա­վալ­նե­րի անհ­րա­ ժեշ­տու­թյան շուրջ՝ հա­մա­րե­լով, որ ա­ծու­խը, որ­պես է­ներ­գա­կիր, ա­վե­լի արդ­յու­նա­վետ է, քան գա­ զը։ AXPO-ի գոր­ծա­դիր տնօ­րեն Հայնց Կա­րե­րը հայ­տա­րա­րել է, որ ըն­կե­րու­թյու­նը ցան­կա­նում է դա­դա­րեց­նել մաս­նակ­ցու­թյու­ նը TAP-ում և վե­րա­դարձ­նել նա­ խագ­ծում ներդր­ված շվեյ­ցա­րա­ կան 80 մլն ֆ­րան­կը ($82,6 մլն)։ Աբ­դու­լաևի խոս­քով՝ «Հա­ րա­վա­յին գա­զա­յին մի­ջանց­քի»

Շատ ա­վե­լի դան­դաղ ԱՄՀ-ն ի­ջեց­րել է գլո­բալ տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը ‹‹‹ էջ 1 Ն­վա­զեց­վել են նաև Հա­յաս­ տա­նի մյուս հիմ­ն ա­կան գոր­ծըն­ կեր ԵՄ-ի տնտե­ սա­ կան զար­ գաց­ման ցու­ցա­նիշ­նե­րը։ 2013թ. եվ­րո­գո­տու ՀՆԱ-ն կկր­ճատ­վի 0,6%-ով, նա­խորդ կան­խա­տե­ սու­մը վե­րա­նայ­վել է 0,2-տո­կո­ սա­յին կե­տով։ Թեև զե­կույ­ցում Հա­յաս­տա­ նի վե­րա­բեր­յալ կան­խա­տե­սում­ ներ չկան, գլո­բալ տնտե­սու­թյան և ա­ռան­ձին երկր­նե­րում ա­ճի տեմ­պի դան­դա­ղու­մը մտա­հո­ գիչ է։ Այս­պես՝ Ռու­սաս­տա­նին և ԵՄ-ին բա­ժին է ընկ­նում Հա­ յաս­տա­նի ար­տա­քին առևտ­րի մոտ 55%-ը, ար­տա­հան­ման մոտ 60%-ով։ Բա­ ցի այդ՝ Ռու­ սաս­ տա­ նին բա­ ժին է ընկ­ նում Հա­ յաս­տան կա­տար­վող մաս­նա­վոր տրանս­ֆերտ­նե­րի 85%-ը, և այդ երկ­րում տնտե­սա­կան պայ­ման­ նե­րի վատ­թա­րա­ցումն ան­խու­ սա­փե­լիո­րեն իր ար­տա­ցո­լումն է գտնե­լու Հա­յաս­տա­նում՝ ո­րո­շա­ կի լա­գով։ Ապ­րիլ­յան զե­կույ­ցում ԱՄՀ-ն ըն­թա­ցիկ տար­վա հա­մար Հա­ յաս­տա­նում կան­խա­տե­սել էր տնտե­սու­թյան 4,3% աճ։ Հա­մաշ­ խար­հա­յին բան­կի գնա­հա­տա­ կա­ նը 5% էր։ Ե­ թե ան­ գամ Հա­ յաս­տա­նում տնտե­սա­կան զար­ գա­ցում­ն երն ըն­թա­նան այս կան­ խա­տե­սում­ն ե­րով են­թադր­վող սցե­նա­րով, առ­կա են բյու­ջեի ե­կամ­տա­յին մա­սի ա­պա­հով­ման ռիս­ կեր։ Բանն այն է, որ բյու­ ջեի հիմ­քում կա­ռա­վա­րու­թյունն ամ­րագ­րել է տնտե­սա­կան ա­ճի 6,2% ցու­ցա­նիշ, նա­խա­գա­հը գոր­ծադի­րի առջև խնդիր է դրել ա­պա­հովել 7% աճ, Կենտ­րո­նա­ կան բան­կում կան­խա­տե­սում են ըն­դա­մե ­նը 5,6%։ Ներ­քին ռե­սուրս­նե­րի հաշ­վին տնտե­սա­կան ա­ճի ա­պա­հով­ման հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը նույն­ պես սահ­մա­նա­փակ են, քա­նի որ ա­ռա­ջար­կի շո­կով պայ­մա­

նա­վոր­ված (է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­ յի և գա­զի սա­կագ­նե­րի բարձ­ րա­ցում)՝ այս տա­րի գնա­ճը կա­ րող է կազ­ մել մինչև 8% (բյու­ ջեի հիմ­քում դրված թի­րա­խա­յին ցու­ցա­նի­շը 4±1,5% է)։ Հաս­կա­ նա­լի է, որ բարձր գնա­ճը կհան­ գեց­նի բնակ­չու­թյան գնո­ղու­ նա­կու­թյան նվազ­ման, ինչն իր հեր­ թին կբե­ րի առևտ­ րի և ծա­ ռա­յու­թյուն­նե­րի ո­լորտ­նե­րում պա­հան­ջար­կի նվազ­ման։

Հիմ ­ն ա­կան խա­ղա­ցող­ներ Ըն­թա­ցիկ տա­րում ԱՄՆ-ի տնտե­սու­թյու­նը, ըստ ԱՄՀ-ի, կա­ ճի 1,7%-ով՝ նա­ խորդ 1,9% կան­խա­տես­ման հա­մե­մատ, 2014թ.՝ 2,7%-ով՝ նա­ խորդ՝ 3% կան­խա­տես­ման հա­մե­մատ։ Զար­գա­ցած երկր­նե­րից ԱՄՀ-ն բարձ­րաց­րել է նաև Ճա­պո­նիա­ յի, Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յի և Կա­նա­ դա­յի տնտե­սա­կան ա­ճի կան­ խա­տե­սում­ն ե­րը՝ հա­մա­պա­տաս­ խա­ նա­ բար մինչև 0,5%, 0,3% և 0,2%։ Հիմ­ն ադ­րա­մն ան­փո­փոխ է պա­հել 2013-2014  թթ. զար­գա­ ցած երկր­նե­րի տնտե­սա­կան ա­ճի գնա­հա­տա­կան­նե­րը՝ հա­ մա­պա­տաս­խա­նա­բար 1,2% և 2,2%։ Զար­գա­ցող տնտե­սու­թյուն­նե­ րում ա­ճի կան­խա­տե­սումն ըն­ թա­ցիկ տար­վա հա­մար ի­ջեց­ վել է մինչև 5%՝ նա­խորդ 5,3%-ի հա­մե­մատ։ 2014թ. այս­տեղ ակն­ կալ­ վում է 5,4% աճ՝ ապ­ րիլ­յան 5,7%-ի դի­մաց։ ԱՄՀ-ն ն­վա­զեց­րել է գնա­հա­ տա­կան­նե­րը նաև Չի­նաս­տա­նի հա­մար։ Այս­պես՝ 2013թ. երկ­րում ՀՆԱ-ն կա­ ճի մինչև 7,8%՝ ապ­ րիլ­յան 8% կան­խա­տես­ման հա­ մե­մատ։ 2014թ. Չի­նաս­տա­նում հիմ­ն ադ­րա­մի փոր­ձա­գետ­ներն ակն­ կա­ լում են 7,7% աճ՝ նա­ խորդ 8,2% կան­խա­տես­ման հա­ մե­մատ։  n

շրջա­նա­կում բո­լոր պայ­մա­նագ­ րերն ու փաս­տաթղ­թե­րը «Շահ Դե­նի­զի» գոր­ծըն­կեր­նե­րի հետ կհա­մա­ձայ­նեց­վեն մինչև ըն­թա­ ցիկ տա­րե­վերջ, որ­պես­զի հնա­ րա­վոր լի­նի ըն­դու­նել հան­քա­ վայ­րի շա­հա­գործ­ման երկ­րորդ փու­լի վե­րա­բեր­յալ ֆի­նան­սա­ կան ո­րո­շում­ն ե­րը: Ըստ SOCAR-ի նա­խա­գա­հի՝ գնորդ­նե­րից ար­դեն ստաց­վել են գա­զի հաս­տատ­ված գնե­ րը, և ըն­ թա­ նում են դրանց պայ­մա­նագ­րե­րի նա­խա­պատ­ րաս­տա­կան աշ­խա­տանք­նե­րը։ Ադր­բե­ջա­նը Անդ­րադ­րիա­ տիկ գա­զա­մու­ղը ադր­բե­ջա­ նա­կան «Շահ Դե­նիզ» հան­քա­ վայ­րում արդ­յու­նա­հան­վող գա­ զի դե­պի Եվ­րո­պա տա­րանց­ման պաշ­տո­նա­կան եր­թու­ղի է հայ­ տա­րա­րել հու­նի­սի 28-ին։ Սկզբ­ նա­կան փու­լում այս գա­զա­մու­ ղով Եվ­րո­պա է նա­խա­տես­վում

oilrig-photos.com

Շ­վեյ­ցա­րիան ո­րո­շել է լքել գա­զա­մու­ղը

«Շահ Դե­նիզ» հան­քա­վայ­րը։

ար­տա­հա­նել 10  մլրդ խմ գազ տա­րե­կան, մա­տա­կա­րա­րում­ ներն այ­նու­հետև կա­վե­լա­նան

մինչև 20 մլրդ խմ։ «Շահ Դե­ նի­ զի» հաս­տատ­ված պա­շար­նե­րը 1,2 տրլն խմ են։  n

S&P-ն ի­ջեց­րել է Ի­տա­լիա­յի վար­կա­նի­շը Եվ կոչ ա­րել ան­հա­պաղ ա­րա­գաց­նել բա­րե­փո­խում ­ն ե­րը Մի­ջազ­գա­յին վար­կան­շա­յին Standard&Poor’s գոր­ծա­կա­լու­թյու­ նը մեկ աս­տի­ճա­նով ի­ջեց­րել է Ի­տա­լիա­յի վար­կա­յին վար­կա­նի­ շը՝ BBB+ մա­կար­դա­կից մինչև BBB՝ պահ­պա­նե­լով «բա­ցա­սա­կան» կան­խա­տե­սու­մը։ Գոր­ծա­կա­լու­թյան փոր­ձա­գետ­նե­րը, մեկ­նա­բա­ նե­լով վար­կա­նի­շի ի­ջե­ցու­մը, նշել են, որ Ի­տա­լիա­յի տնտե­սա­կան հե­ռան­կար­նե­րը վատ­թա­րա­նում են, հա­ղոր­դում է Bloomberg-ը։ Գոր­ծա­կա­լու­թյունն իր ո­րո­շու­մը պայ­մա­նա­վո­րել է երկ­րի տնտե­ սու­թյան ցածր մրցու­նա­կու­թյան պահ­պան­մամբ, ցածր աշ­խա­տա­ վար­ձե­րով, ինչ­պես նաև ներ­քին շու­ կա­ յում առ­ կա մի շարք սահ­ մա­նա­փա­կում­ն ե­րով։ Ըստ S&P-ի՝ ըն­թա­ցիկ տա­րում Ի­տա­լիա­ յի ՀՆԱ-ն կկր­ ճատ­ վի 1,9%-ով՝ մարտ­յան՝ 1,4% ան­կում կան­խա­ տես­ման հա­մե­մատ։ Վար­կա­նի­շի բա­ցա­սա­կան կա­ նա­խա­տե­սու­մը նշա­նա­կում է, որ 2013-2014  թթ. ըն­թաց­քում վար­

կա­նի­շի ի­ջեց­ման հա­վա­նա­կա­ նու­թյու­նը 25% է։ Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ նադ­րա­մը ևս քն­նա­դա­տո­րեն է նա­յում Ի­տա­լիա­յի տնտե­սա­կան հե­ռան­կար­նե­րին։ Հիմ­ն ադ­րա­ մը հու­լի­սի 9-ին հրա­պա­րա­կած «Հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­ թյան զար­գաց­ման հե­ռան­կար­ ներ» զե­կույ­ցում 2013թ. Ի­տա­ լիա­յում 1,8% տնտե­սա­կան ան­ կում է կան­խա­տե­սել՝ ապ­րիլ­ յան՝ 1,5% ան­կում ցու­ցա­նի­շի հա­մե­մատ։

Ի­տա­լիա­յին, ո­րը եվ­րո­գո­տու եր­րորդ խո­շոր տնտե­սու­թյունն է Գեր­մա­նիա­յից և Ֆ­րան­սիա­ յից հե­տո, այդ­պես էլ չի հա­ջող­ վում հաղ­թա­հա­րել պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մի հետևանք­նե­րը։ Ի­տա­լիա­յի նախ­կին վար­չա­ պետ Մա­րիո Մոն­տիի խիստ խնա­ յո­ղու­թյան մի­ջո­ցա­ռում­ն ե­րի արդ­ յուն­քում թեև հա­ջող­վել է պետբ­ յու­ջեի պա­կա­սուր­դը նվա­զեց­նել մինչև Եվ­րա­միու­թյան կող­մից պա­հանջ­վող մա­կար­դակ, սա­ կայն դրանք խո­րաց­րել են ճգնա­ ժա­մը։ Ներ­կա­յիս վար­չա­պետ Էն­ րի­կո Լե­տին ա­ճի խթան­ման մի­ ջո­ցա­ռում­ն ե­րի կողմ­ն ա­կից է, և հ­նա­րա­վոր է՝ ի­ջեց­նի աշ­խա­տու­ ժի վրա սահ­ման­ված հար­կը՝ նոր աշ­խա­տա­տե­ղե­րի ստեղծ­ման նպա­տա­կով։  n

Օ’Նի­լը դեռ հա­վա­տում է BRIC-ին Թեև ներդ­րող­նե­րը փախ­չում են զար­գա­ցող շու­կա­նե­րից Կա­պի­տա­լի ար­տա­հոս­քը BRIC-ի երկր­նե­րից (Բ­րա­զի­լիա, Ռու­սաս­ տան, Հնդ­կաս­տան, Չի­նաս­տան) տե­ղա­կան ֆոն­դա­յին և ար­ժու­ թա­յին շու­կա­նե­րի անկ­ման պատ­ճառ է դար­ձել՝ ա­ռա­ջին ան­գամ 2006-ից ի վեր։ Այս ա­մե ­նը վկա­յում է, որ ներդ­րող­նե­րը դա­դա­րել են «սի­ րել» այս երկր­ նե­ րը, աս­ վում է ա­ մե­ րիկ­յան Morgan Stanley բան­կի զե­կույ­ցում, հա­ղոր­դում է Reuters-ը։ «Տար­բեր տաս­նամ­յակ­նե­րում ներդ­րող­նե­րին կա­րող են տար­ բեր «թե­մա­ներ» հե­տաքրք­րել։ 1970-ա­կան­նե­րին դա ոս­կին էր, 1980-ա­կան­նե­րին բո­լո­րը խո­ սում էին Ճա­պո­նիա­յի մա­սին, 1990-ա­կան­նե­րին ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում էին հայտն­վել տեխ­ նո­լո­գիա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը։ Վեր­ջին տա­րի­նե­րի թիվ մեկ թե­ ման BRIC-ն էր»,– նշում է բան­կի փոր­ձա­գետ Ռու­հիր Շար­ման։ 2013թ. ներդ­րող­նե­րը BRIC-ի երկր­նե­րում ներդ­րում­ն եր կա­տա­ րող հիմ­նադ­ րամ­նե­ րից դուրս են բե­րել $13,9 մլրդ, ո­րը 2005-ից այս­

տեղ ներ­հո­սած կա­պի­տա­լի 27%-ն է։ Ա­վե­լին՝ ան­ցած ե­ռամս­յա­կում այս երկր­նե­րի ազ­գա­յին ար­ժույթ­նե­ րը դո­լա­րի նկատ­մամբ ար­ժեզրկ­ վել են 4,1%-ով, պետ­պար­տա­տոմ­ սե­րի ե­կամ­տա­բե­րու­թյունն ա­ճել է 0,6%-ով՝ ա­ռա­ջին ան­գամ վեր­ջին յոթ տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում։ Փոր­ձա­գետ­նե­րի խոս­քով՝ ներդ­րող­նե­րին մտա­հո­գում է ի­րա­վի­ճա­կը հատ­կա­պես Չի­ նաս­տա­նում և Բ­րա­զի­լիա­յում: Ընդ ո­րում՝ ներդ­րող­նե­րը «խու­ սա­փում» են զար­գա­ցող այլ շու­ կա­նե­րից ևս, ինչ­պի­սիք, օ­րի­նակ, Թաի­լանդն ու Ֆի­լի­պին­ներն են։

BRIC եզ­րի հե­ղի­նակ, ա­մե­ րիկ­յ ան Goldman Sachs բան­ կի տնտե­սա­գետ Ջիմ Օ’­Նի­լի կար­ ծի­քով՝ Բ­րա­զի­լիա­յում, Ռու­սաս­ տա­նում և Չի­նաս­տա­նում բաժ­ նե­տոմ­սե­րի ար­ժեզր­կու­մը այս տնտե­սու­թյուն­ներն ա­վե­լի գրա­ վիչ է դարձ­ նում: Նա վստահ է, որ BRIC-ի երկր­ներն ա­ռա­ջի­կա տաս­նամ­յա­կում տնտե­սա­կան կարևոր դե­րա­կա­տա­րում կու­նե­ նան ան­գամ ա­ճի դան­դաղ տեմ­ պի պայ­ման­նե­րում։ Ներդ­րու­մա­յին ըն­կե­րու­թյուն­նե­ րը, ի­րենց հեր­թին, հա­ճա­խորդ­ նե­րին խոր­հուրդ են տա­լիս հրա­ ժար­վել զար­գա­ցող երկր­նե­րի հետ փոխ­կա­պակց­ված ակ­տիվ­ն ե­րից՝ պայմանավորված այս տնտե­ սու­ թյուն­նե­րում մի շարք կա­ռուց­ված­ քա­յին խնդիր­նե­րով։  n Էջը պատրաստեց Լիլիթ Միքայելյանը


№ 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ. |

Աշխարհ | 7

Քա­ղա­քա­կան ա­զա­տու­թյուն­նե­րը՝ ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյուն Ի­վա­նիշ­վի­լին Վ­րաս­տա­նում օ­րի­նա­կե­լի ընտ­րու­թյուն­ներ է խոս­տա­ցել Վ­րաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը ցան­կա­նում են, որ երկ­րում անց­ կաց­վեն նա­խա­գա­հա­կան օ­րի­նա­կե­լի ընտ­րու­թյուն­ներ, այն­պի­սի ընտ­րու­թյուն­ներ, ո­րոնց ար­ժա­նի է դե­պի Եվ­րո­պա ձգտող եր­կի­րը, ըստ «Նո­վոս­տի Գ­րու­զիա» գոր­ծա­կա­լու­թյան՝ հա­տուկ ու­ղեր­ձում այս մա­սին նշել է Վ­րաս­տա­նի վար­չա­պետ Բի­ձի­նա Ի­վա­նիշ­վի­լին։ լի­ցիա­յի՝ «Վ­րա­ցա­կան ե­րա­զան­ քի» և քա­ղա­քա­կան մյուս ու­ժե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րին կոչ է ա­րել նա­խընտ­րա­կան ար­շա­վի ժա­մա­ նակ նախ­կի­նում իշ­խող «Ազ­գա­ յին միաս­նա­կան շար­ժում» կու­ սակ­ցու­թյան հետ չվար­վել նրա իսկ մե­թոդ­նե­րով։ «Ես ցան­ կա­նում եմ դի­մել «Վ­րա­ցա­կան ե­րա­զանք» կոա­լի­ցիա­յում միա­ վոր­ված կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րին ու քա­ղա­քա­կան մյուս ու­ժե­րին, ո­րոնք եր­կար տա­րի­ներ ե­ղել են պե­տա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան աս­տի­ճա­նի բարձ­րաց­ված բռնու­ թյան և ա­նար­դա­րու­թյան զոհ՝ կոչ ա­նե­լով այս ընտ­րար­շա­վի ժա­մա­նակ ա­պա­ցու­ցել, որ վրե­ ժը մեր սկզբուն­ քը չէ»,– ա­ սել է Ի­վա­նիշ­վի­լին։ Վար­չա­պե­տի խոս­քով՝ կոա­լի­ ցիա­յի սկզբուն­քը ա­զա­տու­թյունն

Բի­ձի­նա Ի­վա­նիշ­ վի­լին հոկ­տեմ­բե­ րի 27-ին Վ­րաս­ facebook.com

«Մեր քա­ղա­քա­կան թիմն ու­ նի հա­մո­զիչ հաղ­թա­նակ տա­նե­ լու նկրտում, բայց մենք ու­ նեք էլ ա­վե­լի կարևոր ցան­կու­թյուն՝ անց­կաց­նել Վ­րաս­տա­նում մա­ քուր, ա­զատ ու ար­դար ընտ­րու­ թյուն­ներ, ո­րոնք կդառ­նան օ­րի­ նա­կե­լի, այն­պի­սի ընտ­րու­թյուն­ ներ, ո­րոնց ար­ժա­նի է դե­պի Եվ­ րո­պա ձգտող եր­կի­րը»,– ա­սել է Ի­վա­նիշ­վի­լին։ Ն­րա խոս­քով՝ երկ­րում պետք է վերջ դրվի իշ­խող կու­սակ­ցու­ թյան կող­մից վար­չա­կան ռե­ սուր­սի օգ­տա­գործ­ման պրակ­ տի­կա­յին։ «Մեր իշ­խա­նու­թյու­ նը յու­րա­քանչ­յուր քա­ղա­քա­ցու և նա­խա­գա­հի յու­րա­քանչ­յուր թեկ­ նա­ծո­ւի իշ­խա­նու­թյունն է»,– նշել է Ի­վա­նիշ­վի­լին։ Ընդ ո­րում՝ Վ­րաս­տա­նի վար­ չա­պե­տը իր քա­ղա­քա­կան կոա­

է, օ­րեն­քի գե­րա­կա­յու­թյու­նը և ընդ­դի­մա­խոս­նե­րի նկատ­մամբ հար­գան­քը։ «Ե­թե մենք նախ­ կին իշ­խա­նու­թյան ներ­կա­յա­ ցու­ցիչ­նե­րի հետ վար­վենք այն­ պես, ինչ­պես նրանք են մեզ հետ վար­վել, մենք կմնանք ա­րա­տա­ վոր շրջա­նում, ո­րից չենք կա­րո­

Ե­գիպ­տո­սը դեռ չի կողմ ­ն ո­րոշ­վում Ե­գիպ­տա­կան ընդ­դի­մու­թյու­ նը հա­վա­նու­թյուն չի տվել Սահ­մա­նադ­րա­կան հռչա­կագ­ րին, ո­րը նա­խօ­րեին ստո­րագ­ րել է Ե­գիպ­տո­սի ժա­մա­նա­կա­ վոր նա­խա­գահ Ադ­լի Ման­սու­ րը, հա­ղոր­դում է BBC-ն։ Փաս­ տա­թուղ­թը նա­խա­տե­սում է Սահ­մա­նադ­րա­կան ա­սամբ­ լեա­յի գու­մա­րում՝ երկ­րի հիմ­ նա­կան օ­րեն­քում փո­փո­խու­ թյուն­ներ մշա­կե­լու հա­մար, և հռ­չա­կագ­րի ար­ձակ­ման պա­ հից վեց ա­միս անց խորհր­դա­ րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի անց­կա­ցում։ Ե­գիպ­տո­սում խո­շո­րա­գույն ընդ­ դի­մա­դիր քա­ղա­քա­կան ու­ժը «Ազ­գա­յին փրկու­թյան ճա­կատն» է, ո­ րը միա­ վո­ րում է երկ­ րի լի­ բե­րալ-դե­մոկ­րա­տա­կան ուղղ­ վա­ծու­թյան մի շարք կու­սակ­ ցու­թյուն­ներ։ Դ­րանք գլխա­վո­ րում են հա­սա­րա­կա­կան հայտ­նի գոր­ծիչ­ներ, Ա­տո­մա­յին է­ներ­գիա­ յի մի­ջազ­գա­յին գոր­ծա­կա­լու­թյան (ՄԱԳԱՏԷ) նախ­կին ղե­կա­վար Մու­հա­մադ ալ Բա­րա­դե­յը, Ա­րա­ բա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի լի­գա­յի նախ­կին գլխա­վոր քար­տու­ղար Ամր Մու­սան։ «Ազ­գա­յին փրկու­թյան ճա­կա­ տը» հայ­տա­րա­րել է հռչա­կագ­ րում փո­փո­խու­թյուն­ներ մտցնե­ լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մա­սին։ Թե ինչ փո­փո­խու­թյուն­նե­րի մա­ սին է խոս­ քը, չի հա­ ղորդ­ վում։ Ա­վե­լի վաղ Ե­գիպ­տո­սի պաշտ­ պա­նու­թյան նա­խա­րար Աբդ ալ Ֆա­թահ Սի­սին հայ­րե­նա­կից­նե­ րին կոչ էր ա­րել զերծ մնալ «ան­

tv.msnbc.com

Ընդ­դի­մու­թյու­նը մեր­ժել է Ման­սու­րի Սահ­մա­նադ­րա­կան հռչա­կա­գի­րը

ցու­մա­յին դժվա­րին շրջա­նը» տա­պա­լե­լու փոր­ձե­րից։ Այս ըն­թաց­քում, երկ­րի ժա­մա­ նա­կա­վոր նա­խա­գահ Ադ­լի Ման­ սու­րը, փոր­ձե­լով ամ­րապն­դել դիր­քե­րը, վար­չա­պե­տի պաշ­տո­ նին նշա­նա­կել է Հա­զեմ ալ Բեբ­ լաո­ւիին։ Վեր­ջինս զբա­ղեց­րել է ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րի պաշ­ տո­նը 2011թ. նա­խա­գահ Հոս­նի Մու­բա­րա­քի տա­պա­լու­մից հե­տո զին­վո­րա­կան­նե­րի նշա­նա­կած կա­ռա­վա­րու­թյու­նում։ Ադ­լի Ման­սու­րը երկ­րի փոխ­նա­ խա­գահ է նշա­նա­կել Մու­հա­մադ ալ Բա­րա­դե­յին։ ՄԱԳԱՏԷ-ի նախ­ կին ղե­կա­վա­րին վար­չա­պե­տի պաշ­տո­նում նշա­նա­կե­լու փորձն ա­վե­լի վաղ ան­հա­ջո­ղու­թյան էր մատն­վել, քա­նի որ դրան դեմ էր հան­դես ե­կել սա­լա­ֆիա­կան «Ան Նուր» կու­սակ­ցու­թյու­նը։ Վար­չա­պե­տի պաշ­տո­նին նշա­ նակ­ված Հա­զեմ ալ Բեբ­լաո­ւին հայ­տա­րա­րել է, որ նա­խա­րար­ նե­րի նոր կա­բի­նե­տում պաշ­ տոն­ներ կա­ռա­ջար­կի «Մու­սուլ­ ման եղ­բայր­ներ» շարժ­ման ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րին։ Բեբ­լաո­ւիի ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը հստա­կեց­րել է, որ Ե­գիպ­տո­սի նոր իշ­խա­նու­

Էջը պատրաստեց Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

Ադ­լի Ման­սու­րը երկ­րի փոխ­նա­ խա­գահ է նշա­նա­ կել Մու­հա­մադ ալ Բա­րա­դե­յին։

թյուն­նե­րը ծրագ­րում են կա­ռա­ վա­րու­թյուն հրա­վի­րել «Ա­զա­տու­ թյան և ար­դա­րու­թյան կու­սակ­ ցու­թյան» (ո­րը «Մու­սուլ­ման եղ­ բայր­նե­րի» քա­ղա­քա­կան թևն է) մի քա­նի ան­դամ­ն ե­րի։ Ինչ­պես հա­ղոր­դում է AFP-ն, «Մու­սուլ­ման եղ­բայր­նե­րի» ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, սա­կայն, հրա­ ժար­վել են Բեբ­լաո­ւիի կող­մից ձևա­վոր­վող կա­ռա­վա­րու­թյան կազ­մի մեջ մտնե­լու ա­ռա­ջար­ կից։ «Մենք գործ չու­ նենք խռո­ վա­րար­նե­րի հետ։ Մենք մեր­ժում ենք նրանց բո­լոր ա­ռա­ջարկ­նե­ րը»,– մեջ­բե­րում է գոր­ծա­կա­լու­ թյու­նը շարժ­ման ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Տա­րեկ ալ Մուր­սիի խոս­քը։ Անց­յալ շա­բաթ Ե­գիպ­տո­սի բա­ նա­կը իշ­խա­նու­թյու­նից հե­ռաց­ րեց երկ­րի նա­խա­գահ Մու­հա­մադ Մուր­սիին, ժա­մա­նա­կա­վո­րա­պես առ­կա­խեց Սահ­մա­նադ­րու­թյան գոր­ծո­ղու­թյու­նը և երկ­րի Սահ­ մա­նադ­րա­կան դա­տա­րա­նի նա­ խա­գահ Ադ­լի Ման­սու­րին հանձ­ նա­րա­րեց ան­ցու­մա­յին շրջա­նում ստանձ­նել պե­տու­թյան ղե­կա­ վա­րի պար­տա­կա­նու­թյուն­նե­րը։ Դ­րա­նից հե­տո եր­կի­րը հա­մա­կեց Մուր­սիի կողմ­ն ա­կից­նե­րի ու հա­ կա­ռա­կորդ­նե­րի միջև բա­խում­ նե­րի ա­լի­քը։  n

ղա­ցել դուրս գալ տասն­յակ տա­ րի­ներ, և ո­րի պատ­ճա­ռով եր­կի­ րը չի կա­րո­ղա­ցել զար­գա­նալ»,– նշել է Ի­վա­նիշ­վի­լին։ Ն­րա խոս­քով՝ «նա­խընտ­րա­ կան ար­շա­վի և ընտ­րու­թյուն­նե­րի շրջա­նում է՛լ ա­վե­լի մեծ ա­ռաջ­նա­ հեր­թու­թյուն է քա­ղա­քա­կան ա­զա­

տա­նում դե­պի Եվ­րո­պա ձգտող երկ­րին ար­ժա­նի ընտ­րու­թյուն­ներ է խոս­տա­ցել։

տու­թյուն­նե­րի ա­պա­հո­վու­մը»։ Ընդ ո­րում՝ Ի­վա­նիշ­վի­լին նշել է, որ միայն ժո­ղո­վուր­դը պետք է ո­րո­շի՝ ում է հար­կա­վոր վստա­հել։ Վ­րաս­տա­նում նա­խա­գա­հա­ կան հեր­թա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րը տե­ղի են ու­նե­նա­լու հոկ­տեմ­ բե­րի 27-ին։  n

Հի­ջաբն ա­նըն­դու­նե­լի է Ս­տավ­րո­պո­լում ՌԴ Գե­րա­գույն դա­տա­րանն օ­րի­նա­կան է ճա­նա­չել հի­ջա­բի ար­գել­քը երկ­րա­մա­սի դպրոց­նե­րում Ռու­սաս­տա­նի Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նը հրա­ժար­վել է բա­վա­րա­րել Ս­տավ­րո­պո­լի երկ­րա­մա­սի կա­ռա­վա­րու­թյան՝ դպրոց­նե­րում հի­ջաբ (գլխա­շոր) կրե­լու ար­գել­քի վե­րա­բեր­յալ փաս­տա­բան­նե­րի բո­ղո­քը։ Երկ­րա­մա­սի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի՝ 2013-ից դպրո­ցա­կան միաս­նա­ կան հա­մազ­գեստ սահ­մա­նե­լու ո­րո­շու­մը ճա­նաչ­վել է օ­րի­նա­կան։ Փաս­տա­բան Մու­րադ Մու­սաևը, ո­րը ներ­կա­յաց­նում է Ս­տավ­րո­ պո­լի մու­սուլ­ման­նե­րի շա­հե­րը, խոս­տա­ցել է բո­ղո­քար­կել այս ո­րո­շու­մը վե­րա­դաս ատ­յա­նում՝ Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նի նա­ խա­գա­հու­թյու­նում։ Ռու­սա­կան ԻՏԱՌ ՏԱՍՍ գոր­ծա­կա­լու­թյան հետ զրույ­ցում փաս­տա­բա­նը չի բա­ցա­ռել նաև Մար­դու ի­րա­ վունք­նե­րի եվ­րո­պա­կան դա­տա­ րան դի­մե­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նը։ Մու­սաևի բո­ղո­քարկ­ման հայ­ցը ներ­կա­յաց­վել էր ընդ­դեմ Ս­տավ­ րո­պո­լի երկ­րա­մա­սա­յին դա­տա­ րա­նի ո­րոշ­ման. ատ­յա­նը 2013թ. մար­տին մեր­ժել էր դպրո­ցա­կան պար­տա­դիր հա­մազ­գեստ սահ­ մա­նե­լու մա­սին տե­ղի իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րի ո­րո­շու­մը վե­րա­նա­յե­ լու հայ­ցը։ Փաս­տա­բա­նը այն ժա­ մա­նակ նշել էր, որ Ս­տավ­րո­պո­լի դպրոց­նե­րում հի­ջաբ կրե­լու ար­ գել­քը բո­ղո­քար­կե­լու հնա­րա­վո­ րու­թյու­նից զրկե­լը «թե­լադր­ված է քա­ղա­քա­կան կոն­յուկ­տու­րա­յով ու ան­հան­դուր­ժո­ղա­կա­նու­թյան մթնո­լոր­տով»։ Դպ­րոց­նե­րում հի­ջաբ կրե­ լու շուրջ սկան­դա­լը երկ­րա­մա­ սում սկսեց թափ հա­վա­քել 2012թ. հոկ­տեմ­բե­րից։ Ս­տավ­րո­պոլ­յան դպրոց­նե­րից մե­կում ա­շա­կերտ­

նե­րի ծնող­նե­րը դժգո­հել էին, որ ի­րենց ե­րե­խա­նե­րին ար­գե­լում են ու­սում­ն ա­կան հաս­տա­տու­թյուն մտնել մու­սուլ­մա­նա­կան հա­գուս­ տով։ Դեկ­տեմ­բե­րին երկ­րա­մա­ սի կա­ռա­վա­րու­թյու­նն ըն­դու­նեց «Դպ­րո­ցա­կան հա­մազ­գես­տի և սո­ վո­րող­նե­րի ար­տա­քին տես­քի վե­ րա­բեր­յալ հիմ­ն ա­կան պա­հանջ­նե­ րի հաս­տատ­ման մա­սին» ո­րո­շու­ մը, ո­րը, ըստ Մու­սաևի, բա­ցա­ռում է «մու­սուլ­մա­նու­հի­նե­րի՝ կրո­նա­ կան հա­մոզ­մունք­նե­րին հա­մա­պա­ տաս­խան հագն­վե­լու ի­րա­վուն­քը»։ Ընդ ո­րում՝ ար­գել­քը վե­րա­ բե­րում է ոչ միայն հի­ջաբ­նե­րին, այլև մերկ ոտ­քե­րին ու ո­րո­վայն­ նե­րին, պիր­սինգ­նե­րին, վառ գույ­ նի հա­գուստ­նե­րին ու ցան­կա­ցած տե­սա­կի գլխարկ­նե­րին։ Աղ­ջիկ­ նե­րին ար­գել­վում է կրել լան­ջա­ բաց­ված­քով հա­գուստ­ներ, թա­ փան­ցիկ բլուզ­ներ և կիպ ջին­սեր։ Հա­ գուս­ տը չպետք է լի­ նի կարճ, ո­րո­շել են պաշ­տոն­յա­նե­րը։ Ս­տավ­րո­պո­լի մուֆ­թի­նե­րը նո­ րա­մու­ծու­թյուն­նե­րին հա­վա­ նու­ թյուն չեն տվել և նո­ յեմ­ բե­ րի վեր­ջին դի­մել են երկ­րա­մա­ սի կրթու­թյան նա­խա­րա­րու­թյուն՝ խնդրե­լով չեղ­յալ հայ­տա­րա­րել դպրո­ցա­կան միաս­նա­կան հա­ մազ­գես­տի սահ­մա­նու­մը։  n


| № 95 (335), հինգշաբթի, հուլիսի 11, 2013 թ.

8 | Մշակույթ

Գեր­մա­նա­կան կի­նո­յի կա­նա­ցի դեմ­քը

— Ո՞րն էր պատ­ճա­ռը, որ ըն­դու­նե­ցիք «Ոս­կե ծի­րա­ նի» հրա­վե­րը: Գի­տեի՞ք փա­ռա­տո­նի կամ Հա­յաս­ տա­նի մա­սին։ — Եր­ բեք այս­ տեղ չեմ ե­ ղել, բայց միշտ ցան­ կա­ ցել եմ, քա­ նի որ գի­տեմ Ֆ­րանց Վեր­ֆե­լի «Մու­ սա լե­ռան 40 օ­րը» վե­պը։ Այն ժա­ մա­նակ, երբ կար­դա­ցի այդ գիր­ քը, այն­քան տպա­վոր­ված էի, որ ցան­կա­նում էի ա­վե­լին ի­մա­ նալ Հա­յաս­տա­նի, Ցե­ղաս­պա­նու­ թյան, հայ­կա­կան մշա­կույ­թի մա­ սին և սկ­սե­ցի ու­սում­ն ա­սի­րել։ Ե­կա այս­տեղ՝ ար­դեն իսկ պատ­ կե­րա­ցում ու­նե­նա­լով։ Մաս­նակ­ ցե­ցի նաև Ցե­ղաս­պա­նու­թյան 100-ամ­յա­կին նվիր­ված ֆիլ­մե­ րի նա­խագ­ծե­րի ներ­կա­յաց­մա­ նը։ Շատ զար­մա­ցած էի, որ այդ անց­յա­լի մա­սին կի­նո ստեղ­ծե­լու ցան­կու­թյու­նը մինչև հի­մա այդ­ քան մեծ է։ Քա­նի որ ես էլ ֆիլ­մեր եմ ստեղ­ ծում մեր անց­ յա­ լի մա­ սին, ո­րը շատ է տար­բեր­վում ձեր անց­յա­լից, ի­րոք հե­տաքրքր­ված եմ, թե ինչ­ պես են մար­ դիկ վե­ րա­բեր­վում այդ պատ­մու­թյանն այս­տեղ։

«

— Ի՞նչ տպա­վո­րու­թյուն­ ներ ու­նեք, դրանք շա՞տ են տար­բեր­վում Ձեր պատ­կե­րա­ցում ­ն ե­րից։ — Տե­սել եմ մի քա­նի ե­կե­ղե­ցի ե­րեկ ա­ռա­վոտ­յան։ Տե­սել եմ Փա­ րա­ջա­նո­վի թան­գա­րա­նը։ Դա էլ էր ինձ հա­ մար կարևոր, քա­ նի որ ես հա­վա­նում եմ այդ կի­նո­գործ­չին և մի ան­ գամ հան­ դի­ պել եմ նրան Մ­յուն­խե­նում կի­նո­փա­ռա­տո­նի ժա­ մա­նակ։ Ցան­կա­նում էի ա­ռա­ջին հեր­թին ծա­նո­թա­նալ ձեր պատ­մու­ թյա­նը, անց­յա­լին, ո­րից հե­տո՝ այն երկ­րին, որ­տեղ նա՛ է ապ­րել։ Փա­ րա­ջա­նովն ամ­բող­ջու­թյամբ սեր է: Նա շատ յու­րա­հա­տուկ է։

Սարգիս Բուլղադարյան/«Օրակարգ»

«Ոս­կե ծի­րան» մի­ջազ­գա­յին 10-րդ կի­նո­փա­ռա­տո­նի պատ­վա­ վոր հյու­րե­րի թվում լե­գեն­դար գեր­մա­նա­ցի ռե­ժի­սոր Մար­գա­րե­թե ֆոն Թ­րո­թան է։ Փա­ռա­տո­նի ա­վան­դա­կան «Երևան­յան պրե­միե­ րա­նե­րում» ընդգրկ­ված է նրա վեր­ջին՝ «Հան­նա Ա­րենդ­տը» ֆիլ­ մը՝ հրեա­կան ծա­գու­մով գեր­մա­նա­ցի փի­լի­սո­փա Հան­նա Ար­ենդ­ տի մա­սին: Թ­րո­թան հայտ­նի է ու­ժեղ կա­նանց մա­սին պատ­մող իր ֆիլ­մե­րով, ո­րոն­ցից շա­տե­րը ներ­կա­յաց­վել են Կան­նում, Վե­ նե­տի­կում և Բեռ­լի­նում: Սի­վիլ­Նե­թի հետ զրույ­ցում Ֆոն Թ­րո­թան խո­սել է Հա­յաս­տա­նի, Փա­րա­ջա­նո­վի և Ազ­նա­վու­րի մա­սին։

«Շատ զար­մա­ցած էի, որ այդ անց­յա­լի (Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան – Մ.Հ.) մա­սին կի­նո ստեղ­ծե­լու ցան­կու­թյու­նը մինչև հի­մա այդ­քան

— Քա­նի որ խո­սե­ցինք հայտ­նի հա­յե­րի մա­սին, այս տար­վա փա­ռա­տո­նի պատ­վա­վոր հյու­րը Շառլ Ազ­նա­վուրն է։ Արդ­յո՞ք Դուք ծա­նոթ եք, ի՞նչ պատ­մու­ թյուն ու­նեք Ազ­նա­վու­րի հետ կապ­ված։ — Ես գի­ տեմ, թե ինչ­ պես են նրան վե­րա­բեր­վում այս­տեղ, ես դրա ա­կա­նա­տե­սը դար­ձա ե­րեկ, երբ ցույց էին տա­ լիս Ազ­ նա­ վու­

Ես եր­բեք չեմ հիմն­վում գրա­կան ստեղ­ ծա­գոր­ ծու­թյան վրա: Միայն մեկ ֆիլմ ու­նեմ, ո­րի հիմ­քում գրա­կա­նու­թյունն է՝ հե­ռուս­տա­ տե­սու­թյան հա­մար նկար­ված

»

մեծ է»,– ա­սում է Մար­գա­րե­թե ֆոն Թ­րո­թան։

հուրդ կա­րող եք տալ այն մարդ­կանց, ո­րոնք փոր­ ձում են վե­րած­նել հայ­կա­ կան կի­նոն։ — Ես ու­ սու­ ցիչ չեմ: Ես չեմ ա­ սում՝ դու պի­ տի այս կամ այն ա­նես: Ես փոր­ձում եմ նրանց քա­ ջա­լե­րել, որ ի­րենք ի­րենց հա­վա­ տա­րիմ մնան։

րի մաս­նակ­ցու­թյամբ մի շատ հին ֆիլմ, և մարդ­կանց աչ­քե­րում ար­ցունք­ներ կա­յին. դա շատ հու­ զիչ էր։ Ի­հար­կե, ես գի­տեմ նրան: Ես ապ­րում եմ Փա­րի­զում: Նա ևս­ ապ­րում է Փա­րի­զում: Նա ֆիլմ է ստեղ­ծել իմ նախ­կին ա­մուս­նու՝ Ֆոլ­կեր Շլ­յոն­դոր­ֆի հետ՝ «Ա­նա­ գե թմբու­ կը»։ Այդ ժա­ մա­ նակ եմ նրան տե­ սել: Չ­ գի­ տեմ՝ ինձ ճա­ նա­ չո՞ւմ է, թե՞ ոչ, սա­ կայն միշտ մեծ հար­գան­քով եմ նրան վե­րա­ բեր­ վել, սի­ րում եմ նրա ե­ րաժշ­ տու­թյու­նը, կա­տա­րում­ն ե­րը։

— Ձեր մաս­նակ­ցու­թյամբ ա­ռա­ջին հայտ­նի «Կա­տա­ րի­նա Բլ­յու­մի կո­րած պա­ տի­վը» ֆիլ­մի հիմ­քում Հեն­րիխ Բ­յո­լի ստղծա­գոր­ ծու­թյունն է: Ի՞նչ եք կար­ ծում, հզոր գրա­կա­նու­ թյուն ու­նե­նալն ազ­դո՞ւմ է երկ­րում ստեղծ­վող կի­նո­յի ո­րա­կի վրա։

— Փա­ռա­տո­նի շրջա­նա­ կում Դուք վար­պե­տու­թյան դաս եք անց­կաց­նե­լու հայ ե­րի­տա­սարդ կի­նո­գոր­ծիչ­ նե­րի հա­մար։ Ի՞նչ խոր­

— Կան ռե­ժի­սոր­ներ, օ­րի­նակ՝ Ֆոլ­կեր Շլ­յոն­դոր­ֆը, ո­րի ֆիլ­մե­ րի մեծ մա­ սը գրա­ կան հիմք ու­ նի։ Ես եր­բեք չեմ հիմն­վում գրա­ կան ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան վրա: Միայն մեկ ֆիլմ ու­նեմ, ո­րի հիմ­ քում գրա­կա­նու­թյունն է՝ հե­ռուս­ տա­տե­սու­թյան հա­մար նկար­ ված։ Ես իմ սցե­ նար­ նե­ րի վրա եմ հիմն­ վում կամ ի­ րա­ կան կա­ նանց պատ­մու­թյուն­նե­րի վրա, ինչ­պես Ռո­զա Լ­յուք­սեմ­բուրգն է կամ Հան­նա Ա­րենդ­տը: Հեն­վում եմ պատ­մա­կան կեր­պար­նե­րի վրա։ Շատ եմ սի­րում գրա­կա­նու­ թյու­նը: 12-14 տա­րե­կա­նից միշտ կար­ դա­ ցել եմ, բայց այն­ քան էլ չեմ սի­րում օգ­տա­գոր­ծել այն կի­ նո­յում։  n Զ­րու­ցել է Մա­րիա Հով­սեփ­յա­նը

Թատ­րո­նի տոն Ա­վին­յո­նում

Ներ­կա­յա­ցում­ն ե­րից բա­ցի՝ հան­ դի­սա­տե­սը կա­րող է վա­յե­լել ցու­ցա­հան­դես­ներ, կի­նո­ցու­ցադ­ րու­թյուն­ներ, հայտ­նի ար­վես­տա­ գետ­նե­րի վար­պե­տու­թյան դա­ սեր և այլն։ Փա­ռա­տո­նի հիմ­ն ա­ կան հար­թա­կը Պա­պա­կան բակն է, որ­տեղ ժա­մա­նա­կին պա­րել են Մա­յա Պ­լի­սեց­կա­յան և Փի­ նա Բաու­շի «Պա­րա­յին թատ­րո­ նը», ի­րենց բե­մադ­րու­թյուն­նե­րով հան­դես են ե­կել Մո­րիս Բե­ժա­րը, Ջոն Նոյ­մա­յե­րը, Ժակ Լա­սալն ու Ա­լեն Ֆ­րան­կո­նը։ Այս ան­գամ փա­ռա­տոնն անց­ նում է հու­լի­սի 5-26-ը։ Ու­շադ­րու­ թյան է ար­ժա­նի հատ­կա­պես ժա­ մա­նա­կա­կից խո­րեոգ­րա­ֆիա­յի վար­պետ, բել­գիա­ցի Ան­նա Թե­ րե­զա դե Կեերս­մա­կե­րի աշ­խա­ տան­քը, ինչ­պես նաև ֆրան­սիա­ ցի դե­րա­սան և ռե­ժի­սոր Փի­թեր Նոր­դե­յի Par les villages-ը։ Հու­լի­սի 5-ին փա­ռա­տո­նը բաց­ վել է Groupe F լու­սա­յին թատ­րո­

նի ե­լույ­թով: Թա­տե­րա­խում­բը հայտ­նի է իր մուլ­տի­մե­դիա ներ­ կա­յա­ցում­ն ե­րով և Ա­թեն­քի օ­լիմ­ պիա­կան խա­ղե­րի բաց­մանն իր ե­լույ­թով: Ա­վին­յոն ֆրան­ սիա­կան հին քա­ղա­քում թատ­ րո­ նը հան­ դես է գա­ լիս Ouvert! ներ­կա­յաց­մամբ։ Բա­խի ե­րաժշ­տու­թյան հի­ման վրա Partita 2 բե­մադ­րու­թյու­նը, որն այս տա­ րի Ա­ վին­ յոն է բե­ րել Ան­նա Թե­րե­զա դե Կեերս­մա­կե­ րը, ստեղծ­վել է բել­գիա­ցի հայտ­ նի պա­րու­հու և ն­րա ֆրան­սիա­ ցի գոր­ծըն­կեր Բո­րիս Շար­մատ­ ցի հա­մա­տեղ ջան­քե­րով։ Ներ­ կա­յա­ցու­մը կա­րե­լի է տես­նել փա­ռա­տո­նի վեր­ջին օ­րե­րին՝ հու­ լի­սի 23-26-ը։ Ու­շագ­րավ է, որ փա­ռա­տո­նը պաշ­տո­նա­կան ծրագ­րով չի սահ­ մա­նա­փակ­վում. թա­տե­րա­կան ֆո­րու­մի օ­րե­րին քա­ղա­քի փո­ղոց­ նե­րում ի­րենց վար­պե­տու­թյունն են ցու­ցադ­րում ամ­բողջ աշ­խար­

buro247.ru

Ֆ­րան­սիա­յի Ա­վին­յոն քա­ղա­քում այս օ­րե­րին անց­նում է թա­տե­ րա­կան ա­մե ­նա­հա­րուստ փա­ռա­տոնե­րից մե­կը։ Դեռ 1947թ. Ժակ Վի­ լա­ րի հիմ ­նած Festival D’Avignon-ը, որն այս ա­ մառ անց­ նում է 67-րդ­ ան­գամ, ա­մե ն տա­րի ներ­կա­յաց­նում է 40 բե­մադ­րու­թյուն՝ բա­ցօ­թյա։

Ա­վին­յո­նը թա­տե­րա­կան ա­մե ­նա­հա­րուստ

Թա­տե­րա­կան ֆո­րու­մի օ­րե­րին քա­ղա­քի փո­ղոց­նե­րում ի­րենց վար­պե­տու­թյունն են

փա­ռա­տոն­ե­րից է՝ տա­րե­կան մոտ 12  մլն

ցու­ցադ­րում ամ­բողջ աշ­խար­հից ժա­մա­նած կո­լեկ­տիվ ­ն ե­րը, մե­նա­կա­տար ար­տիստ­

եվ­րո բյու­ջեով։

նե­րը, նկա­րիչ­ներն ու ե­րա­ժիշտ­նե­րը:

հից ժա­մա­նած կո­լեկ­տիվ­ն ե­ րը, մե­նա­կա­տար ար­տիստ­նե­րը, նկա­րիչ­ներն ու ե­րա­ժիշտ­նե­րը։ Ա­վին­յո­նը թա­տե­րա­կան ա­մե­նա­ հա­րուստ փա­ռա­տո­նե­րից է՝ տա­ րե­կան մոտ 12 մլն եվ­րո բյու­ջեով: Ա­վին­յո­նի թա­տե­րա­կան փա­ռա­ տո­նը մրցա­նակ­ներ և պատ­վա­վոր

տիտ­ղոս­ներ չի շնոր­հում։ Կա ևս մեկ ա­ռանձ­նա­հատ­կու­ թյուն՝ ֆո­րու­մին չի կա­րե­լի հայտ ներ­կա­յաց­նել, պետք է միայն սպա­սել պատ­վա­վոր հրա­վե­րի Festival D’Avignon-ի տնօ­րի­նու­ թյու­նից, ո­րի շնոր­հիվ կա­րե­լի է ընդգրկ­վել ON հիմ­ն ա­կան ծրագ­

րում: Միան­գա­մայն այլ կա­ռուց­ վածք ու­նե­ցող և Ա­վին­յո­նի փա­ ռա­տո­նից ան­կախ OFF ծրա­գի­րը թույլ է տա­լիս ֆրան­սիա­կան այս քա­ղաք գալ թա­տե­րա­կան ցան­ կա­ցած գոր­ծա­կա­լու­թյան և չի են­ թադ­րում գե­ղար­վես­տա­կան ընտ­ րու­թյուն։  n

Orakarg Business Daily  

Create your own agenda

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you