Informator ESG 2024

informator

ESG

Czerwiec, 2024

spis treści Wstęp

03

Raportowanie ESG i ESRS

04

ESG: Wskaźniki środowiskowe

10

ESG: Wskaźniki społeczne

15

Trzeci filar ESG: Governance

18

Kursy i programy ESG

23

Wywiad z Colliers

27

Wywiad z Allegro

31

Wywiad z Materiality

39

Partnerzy

47

Podziękowania

48

02

wstęp Drodzy czytelnicy, jako Studenckie Koło Naukowe Zrównoważonego Rozwoju „oikos” Warsaw chcielibyśmy przedstawić nasz nowy projekt - Informator ESG. Celem tej broszury jest dostarczenie wartościowych informacji dotyczących przyszłości biznesu w kontekście nowych regulacji raportowania ESG. Po przeczytaniu dowiecie się m. in. od czego pochodzi ten trzy literowy akronim, czy istnieją kursy i szkolenia dla osób zainteresowanych zdobywaniem wiedzy z opisywanego zakresu oraz poznacie odpowiedzi na ważne pytania zadane ekspertom z Colliers, Allegro oraz Materiality.

Nasze koło, “oikos Warsaw”, jest jedynym polskim oddziałem międzynarodowej organizacji studenckiej „oikos” International, która zajmuje się edukowaniem na temat zrównoważonego rozwoju w biznesie oraz w życiu codziennym. W niniejszym projekcie, dzięki współpracy z partnerami, przede wszystkim Colliers, a także Allegro oraz Materiality, przekażemy Wam opinie specjalistów z odmiennych branż, aby zwrócić uwagę na różne perspektywy.

Twórcy tego Inforamtora, członkowie “oikos” Warsaw oraz współpracującego z nami Studenckiego Koła Naukowego ESG, to studenci z pasją, którzy widzą swoją rolę jako promotorów świadomego i odpowiedzialnego biznesu bardzo poważnie. W imieniu całej organizacji chciałabym serdecznie zaprosić Was do lektury i mam nadzieję, że dowiecie się ciekawych rzeczy związanych z ESG.

Przewodnicząca SKN Zrównoważónego Rozwoju “oikos” Warsaw Zofia Szajner

03

Raportowanie ESG i ESRS Autorka: Klaudia Urbaniak I Redaktorka: Wiktoria Kulesza

Definicja raportowania ESG Raportowanie ESG to sprawozdawczość niefinansowa firm, która obejmuje trzy obszary działalności: E - environmental (środowisko), S - social (uwarunkowania społeczne), G - governance (zarządzanie firmą)[1]. Więcej na temat każdego z tych trzech obszarów ESG dowiecie się z innych artykułów zamieszczonych w niniejszym informatorze.

Podmioty objęte obowiązkiem raportowania Od 1 stycznia 2024 roku zaczęła obowiązywać dyrektywa CSRD[2] zastępująca dotychczasową dyrektywę NFRD[3]. Według poprzedniej dyrektywy obowiązkiem raportowania niefinansowego były objęte firmy zatrudniające ponad 500 osób oraz będące jednostkami zainteresowania publicznego, co oznacza, że…. Wraz z nową dyrektywą grono firm objętych obowiązkiem będzie się stopniowo poszerzać.

04

Duże jednostki już obecnie raportujące będą musiały zastosować nowe standardy raportowania w raportach za rok 2024. Rok później, czyli w roku 2026 raporty za 2025 rok będą musiały opublikować duże spółki, czyli takie, które spełniają przynajmniej dwa z trzech kryteriów: suma bilansowa powyżej 20 mln EUR,

Raportowanie ESG i ESRS przychody netto powyżej 40 mln EUR, liczba pracowników powyżej 250.

W ostatniej kolejności, obowiązkiem raportowania zostaną objęte małe i średnie przedsiębiorstwa notowane na giełdzie (z wyjątkiem notowanych mikroprzedsiębiorstw). Po raz pierwszy będą musiały złożyć raporty za rok 2026.[4]

Forma publikowania W dyrektywie CSRD zapisano, iż informacje dot. sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju najprawdopodobniej będą włączone do ogólnych sprawozdań z działalności jednostki. Dyrektywa zakłada również, że sprawozdania z działalności będą publikowane w formacie XHTML. Sprawozdania te powinny zostać podane do wiadomości publicznej przy wykorzystaniu dwóch systemów sprawozdawczych: Elektronicznego Systemu Przekazywania Informacji (ESPI) i zarządzanego przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie systemu EBI (Elektroniczna Baza Informacji). [5]

Konieczne zagadnienia Przedsiębiorstwa będą zobowiązane do uwzględnienia w raportach ESG następujących aspektów:

05

Raportowanie ESG i ESRS strategii oraz modelu biznesowego w nawiązaniu do zrównoważonego rozwoju zarządzania i organizacji w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju oceny istotności wpływu, ryzyka i szans związanych ze zrównoważonym rozwojem środków wykonawczych, obejmujących polityki, cele, działania i plany, alokację zasobów wskaźników wydajności

Standardy ESRS European Sustainability Reporting Standards czy tzw. ESRS to europejskie standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju przygotowane na zlecenie Komisji Europejskiej przez Europejską Grupę Doradczą ds. Sprawozdawczości Finansowej - EFRAG. Według nich spółki będą przedstawiały w swoich sprawozdaniach z działalności informacje dotyczące kwestii środowiskowych, społecznych, praw człowieka oraz ładu korporacyjnego. [6] Standardy ESRS są zbudowane modułowo, co oznacza, że w ich skład wchodzą oddzielne, lecz powiązane ze sobą elementy opisane poniżej.

06

Raportowanie ESG i ESRS ESRS 1 Wymagania ogólne Jest to standard przekrojowy, który nie zawiera żadnych wskaźników, a jedynie opisuje ogólne zasady posługiwania się standardami oraz tworzenia raportów ESG zgodnie z ESRS ESRS 2 Ujawnienia ogólne Drugi standard przekrojowy, zawierający zestaw obowiązkowych 12 ujawnień, dotyczących informacji ogólnych o podmiocie raportującym, jego strategii, metodach zarządzania, jak również o przeprowadzonej na potrzeby raportu analizie istotności.

ESRS E Pierwsza grupa standardów tematycznych odnosi się do środowiska.

Składa się ze standardów dotyczących zmian klimatu (E1), zanieczyszczenia (E2), zasobów wodnych i morskich (E3), bioróżnorodności i ekosystemów (E4) oraz wykorzystywania zasobów i gospodarki o obiegu zamkniętym (E5).

ESRS S Kolejna grupa odnosi się do tematów społecznych. Obejmuje standardy dotyczące zatrudnienia (S1), pracowników w łańcuchu wartości (S2), otoczenia społecznego (S3) oraz konsumentów i użytkowników końcowych (S4).

ESRS G Ostatnia grupa standardów to standardy w zakresie ładu zarządczego.

Obejmuje ona standardy dotyczące praktyk biznesowych.

07

Raportowanie ESG i ESRS ESRS wprowadzają bardzo szczegółowe zasady. Przygotowanie raportu będzie największym wyzwaniem dla podmiotów z niewielkim lub żadnym doświadczeniem w obszarze raportowania niefinansowego. Biorąc to pod uwagę, warto zadbać, by podmioty jak najszybciej zapoznawały się z ESRS oraz, co najważniejsze, odpowiednio wcześnie rozpoczęły transformację modelu biznesowego w zakresie zrównoważonego rozwoju.[7]

Zmiany wprowadzone przez CSRD Wraz z dyrektywą CSRD nadejdą pewne zmiany. Jedną z istotniejszych jest to, iż raporty niefinansowe będą podlegały obowiązkowemu audytowi, a podanie nieprawdziwych informacji podlegać będzie odpowiedzialności karnej i finansowej. Dyrektywa wprowadza również zasadę, że sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju będzie wymagała atestacji przez biegłego rewidenta lub niezależnego akredytowanego certyfikatora.

Raporty będą poddawane sprawdzeniu m.in. pod kątem ich zgodności ze standardami ESRS. W pierwszym etapie nastąpi wprowadzenie audytu raportów na poziomie tzw. ograniczonego poziomu zapewnienia. A w drugim zostanie on podniesiony do poziomu uzasadnionej pewności, by docelowo osiągnąć podobny poziom zapewnienia w zakresie sprawozdawczości jak w przypadku sprawozdawczości finansowej.

Kolejną znaczącą zmianą jest wprowadzenie zasady podwójnej istotności, według której spółki zostały zobowiązane do przekazania informacji nie tylko koniecznych do zobrazowania ich sytuacji, ale także tych niezbędnych do zrozumienia wpływu działalności firmy na kwestie środowiskowe, społeczne, dotyczące poszanowania praw człowieka, przeciwdziałania korupcji oraz łapówkarstwu.

08

Raportowanie ESG i ESRS Informacje przekazywane w raportach będą musiały być istotne z perspektywy finansowej, jak i wpływu działalności organizacji na każdy z trzech obszarów ESG. W istotności finansowej chodzi o to, by informacje były istotne dla zewnętrznych interesariuszy oraz pomagały im w podejmowaniu decyzji np. inwestycyjnych. Natomiast perspektywa istotności wpływu dotyczy spojrzenia na to, jaki wpływ ma firma na swoje otoczenie.

Kierując się zasadą podwójnej istotności, firma wyznacza, które ze standardów tematycznych ESRS będzie ujmować w raporcie. Jeśli zdecyduje się pominąć któryś standard, wybór ten będzie musiała uzasadnić.

Cele raportowania ESG Celem raportowania ESG jest dostarczenie transparentnych informacji inwestorom, interesariuszom i społeczeństwu na temat wpływu działalności firmy na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. Obowiązek raportowania to spore wymaganie wobec firm. Niesie jednak ze sobą istotne korzyści, takie jak poprawa wizerunku firmy, lepsze zarządzanie ryzykiem czy, przede wszystkim, przyczynienie się do zrównoważonego rozwoju.

źródła [1] M. Chmielewska (2023) Raportowanie niefinansowe - raportowanie ESGa dyrektywa CSRD [2] CSRD - Corporate Sustainability Reporting Directive [3] Kompas ESG (2023) Czym jest dyrektywa NFRD i jak wpływa na raportowanie ESG [4] Envirly (2024) Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju - co przyniesie dyrektywa CSRD? [5] Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych (2012) Co to jest ESPI i EBI? [6] R. Kamiński (2023) Raportowanie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w świetle regulacji Unii Europejskiej [7] KPMG (2024) Raportowanie ESG - czym są ESRS i w jaki sposób rozpocząć ich wdrażanie?

[8] R. Kamiński (2023) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2464/2022 w odniesieniu do sprawozdawczości na rozporządzenia Komisji Europejskiej dotyczące “taksonomii” założenia i cele [9] Grant Thornton (2023) Raportowanie ESG - jakie zmiany przyniesie 2024 rok?

temat zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw i

09

ESG: Wskaźniki środowiskowe Autorka: Zofia Szajner I Redaktor: Piotr Szumski Środowisko. To pierwszy filar, którego dotyczą nowe wytyczne raportowania wprowadzone przez Unię Europejską dzięki dyrektywie CSRD. Ten dokument ma na celu skierowanie firm w stronę bardziej zrównoważonego budowania wartości, niż miało to miejsce dotychczas. Samo pojęcie ESG zaistniało po raz pierwszy już w 2004 roku w publikacjach ONZ [1], jednak nadal nie każdy z nas wie, co kryje się pod poszczególnymi literkami. Jest to angielski skrót od trzech filarów (Environment, Social, Governance), w obrębie których organizacje są zobowiązane wprowadzać zmiany dla dobra planety oraz społeczeństwa. Poniższy artykuł to pierwsza z trzech części, w których rozszyfrujemy ten ekologiczny akronim.

Wskaźniki środowiskowe umożliwiają monitorowanie, w jaki sposób działalność danej organizacji wpływa na jej otoczenie. Wyróżnione zostały 4 kategorie: zmiany klimatyczne, zasoby naturalne, zanieczyszczenia i odpady oraz szansa środowiskowa [2].

Zmiany klimatyczne To kategoria, która koncentruje się na wielkości śladu węglowego danej organizacji oraz emisji CO2. Pracownicy zajmujący się obliczaniem tych wielkości tworzą m.in. specjalne analizy emisji bezpośrednich (spalanie paliw w źródłach energetycznych, technologicznych i w środkach transportu należących do

10

ESG: Wskaźniki środowiskowe organizacji oraz emisje związane z ubytkiem czynników chłodniczych np. z urządzeń klimatyzujących pomieszczenia) oraz emisji pośrednich (powstałe poza organizacją emisje energetyczne związane z zakupioną energią elektryczną, cieplną, parą technologiczną, chłodem oraz związane z zakupionymi przez organizację surowcami, usługami lub produktami) [3].

Ponadto istotne jest zbadanie, na jaką skalę organizacja finansuje działania, których celem jest przekształcenie jej w bardziej zrównoważoną. W budżecie powinny występować środki do przeznaczenia na zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko.

W tej kategorii została również uwzględniona predyspozycja danej organizacji do bycia poważnie dotkniętą przez zmiany klimatyczne.

Monitorowanie takiego wskaźnika umożliwia samej organizacji dostosowywanie swojej strategii do klimatycznych wyzwań i ryzyk, ale także pozwala porównywać organizacje między sobą [4]. Dzięki temu możliwe będzie stworzenie odpowiednich programów pomocowych dla sektorów najbardziej uzależnionych od stabilności środowiska.

Zasoby naturalne Następna kategoria uwzględnia analizę sposobu, w jaki organizacje zarządzają posiadanymi zasobami. Po pierwsze wskaźniki powinny monitorować tzw. stres wodny. Oznacza to, że należy korzystać z wody tak, aby nie naruszała ona granicy jej dostępności w danym regionie w określonym przedziale czasowym.

11

ESG: Wskaźniki środowiskowe Przekroczenie tej granicy, wywołuje stres wodny oraz prowadzi w długim okresie destabilizacji terenu poddanego stresowi [5]. Do zasobów, które powinny być mierzone, należy również sposób wykorzystywania posiadanej ziemi. W tej podkategorii istotne jest dbanie o zachowanie bioróżnorodności organizmów oraz odpowiedzialna uprawa ziemi, która nie prowadzi do jej zniszczenia.

Istotne jest również wybieranie odpowiednich źródeł wykorzystywanych surowców. Obecnie istnieją dokumenty, które dla przemysłu przetwórczego wyznaczają konkretne przedziały ilości substancji, które mogą być używane, m.in. dyrektywa RoHS [6] (ogranicza stosowanie substancji niebezpiecznych), czy rozporządzenie REACH [7] (ograniczenie wykorzystania substancji chemicznych).

Zanieczyszczenia i odpady Kolejna kategoria wskazuje organizacjom, jak należy monitorować ilość produkowanych zanieczyszczeń oraz sposób zarządzania nimi.

Wskaźnik produkcji toksycznych emisji oraz odpadów jest istotny do określenia poziomu degradacji środowiska powodowanej substancjami dostającymi się do wody, ziemi i powietrza na skutek procesów produkcyjnych. Ważne dla organizacji jest również posiadanie systemu gospodarowania odpadami, m.in. elektronicznymi. Odpowiednie wyrzucanie sprzętów elektronicznych jest bardzo istotne dla zmniejszenia negatywnego wpływu na ekosystemy.

12

ESG: Wskaźniki środowiskowe Co więcej, do omawianej kategorii zaliczane jest również tworzenie opakowań w jak największym stopniu podlegających recyklingowi oraz wymagających zużycia jak najmniejszej ilości materiałów. Unia Europejska udostępniła nowe standardy oraz wytyczne dotyczące wyglądu, budowy oraz transportu paczek, a zastosowanie się do nich znajdzie swoje bezpośrednie odzwierciedlenie w jednym ze wskaźników środowiskowych ESG [8].

Szansa środowiskowa Pojęcie „szansy środowiskowej” odnosi się do pewnego rodzaju nadziei, jaką niosą ze sobą współczesne rozwiązania gospodarcze.

Podczas zrównoważonej transformacji potrzebne są nowe źródła wartości, które pozwolą organizacjom stać się bardziej przyjazne dla środowiska, ale przy jednoczesnym zachowaniu swojej konkurencyjności [9]. Szanse środowiskowe tworzą m.in. nowe technologie ICT, zielone budownictwo oraz energia odnawialna.

Każda z tych branż koncentruje się na dostarczaniu nowoczesnych rozwiązań skomplikowanych problemów środowiskowych związanych np. z nadmierną emisją gazów cieplarnianych czy nieodpowiedzialnym gospodarowaniem zasobami wodnymi. Jako wskaźniki przeznaczone do monitorowania organizacji, polegają one na raportowaniu, jaki rodzaj oraz ile rozwiązań jest wprowadzanych do funkcjonowania firmy w celu zwiększenia zaangażowania w zrównoważony rozwój.

13

ESG: Wskaźniki środowiskowe Wskaźniki środowiskowe jako narzędzie dla interesariuszy Opisane wskaźniki są kluczowe nie tylko dla samej organizacji, która z ich wykorzystaniem ulepsza swoją strategię oraz sposób działania.

Interesariusze, którzy działają w otoczeniu organizacji, są coraz bardziej zainteresowani jej faktycznym wpływem na środowisko, ponieważ społeczeństwo postrzega ten temat jako bardzo ważny [10].

Jednak w kontekście zrównoważonego rozwoju, do którego powinny dążyć gospodarki, wskaźniki środowiskowe są jedynie częścią istotnych do przeanalizowania tematów. Zapraszamy do przeczytania kolejnych artykułów, które rozszyfrują dla Was pozostałe literki skrótu ESG.

źródła [1]The Corporate Governance Institute - What is the history of ESG? [2]PWC- ESG, what’s it all about?

[3]Teraz Środowisko - Jak wyliczyć ślad węglowy?

[4]European Environmental Agency - Climate Change Vulnerability Index [5]European Environmental Agency - Water Stress Definition [6]European Commission - RoHS Directive [7]European Union - Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals [8]European Union - Packaging and Packaging Waste [9]D.B. Neele - Environmental opportunity/analysis on corporate strategy/performance [10] The European Investment Bank Climate Survey 2022-2023

14

ESG: Wskaźniki społeczne Autorka: Dominika Machul I Redaktorka: Zofia Szajner W dobie intensywnej globalizacji koncepcje zrównoważonego rozwoju oraz społecznej odpowiedzialności biznesu zyskują miano nadrzędnych fundamentów na rynku. To bez wątpienia kluczowe elementy determinujące sukces danej firmy. Filar S (ang. Social - pl.

Społeczność), druga litera akronimu ESG, koncentruje się na wpływie działalności przedsiębiorstwa na społeczeństwo. Grupuje bogaty zakres przedsięwzięć m.in prawa pracowników, a także stosunki biznesowe z klientami i inwestorami oraz zaangażowanie w życie lokalne i ochronę środowiska.

Dbanie o społeczność to bezsprzecznie nieodłączny element konspektu zrównoważonego rozwoju, który odgrywa istotną rolę w definiowaniu aspektów odpowiedzialnej działalności korporacyjnej.

Wskaźniki należące do grupy “S” w głównej mierze dotykają relacji z pracownikami, zaangażowania w rozwój lokalnych grup społecznych, ochrony praw człowieka, zróżnicowania społecznego oraz etyki biznesu. Niezwykle istotne jest stwierdzenie, iż dobrostan pracujących powinien być równie ważnym priorytetem niczym zyski danego przedsiębiorstwa.

To ludzie są sercem każdej organizacji. Systematyczne wdrażanie powyższych zasad gwarantuje firmom długotrwałe relacje z otaczającą społecznością, a także pomoże promować ważne wartości etyczne niezbędne w dzisiejszych czasach.

15

ESG: Wskaźniki społeczne Z całkowitym przekonaniem obecność społecznego filaru w etycznym zarządzaniu przedsiębiorstwem ułatwi uzyskanie wielu korzyści takich jak: pozytywna reputacja, przewaga konkurencyjna na rynku, umocnienie zaufania wśród konsumentów oraz zwiększenie motywacji pracowników, dzięki którym firma istnieje. Znaczenie owej koncepcji wynika z obserwacji, iż nowoczesne korporacje są o wiele bardziej świadome społecznie.

Oczywiście, ich działania w olbrzymiej mierze dobrane są w sposób, który wpływa pozytywnie na ich sukces, jednak coraz częściej istotna staje się chęć posiadania realnego oddziaływania na otoczenie, w którym dana firma funkcjonuje.

Prawa zatrudnionych pracowników, jak i właścicieli firm są integralnym czynnikiem w każdym przedsiębiorstwie. Wynika to ze słusznego stwierdzenia, iż pracodawcy, którzy nieustannie dbają o bezpieczeństwo i dobre samopoczucie swoich podwładnych, przyczyniają się nie tylko do lepszych wyników operacyjnych, ale również budują pozytywny wizerunek organizacji na rynku. To samo tyczy się równości szans oraz przestrzegania zasad niedyskryminacji, tj. eliminowanie przekonań dotyczących m.in. płci, pochodzenia, wieku, orientacji seksualnej, niepełnosprawności.

Pracodawcy zobowiązani są do zapewnienia pracownikom bezpiecznych udogodnień o wysokim standardzie higieny i ergonomii.

16

ESG: Wskaźniki społeczne Inwestycja w szkolenia to kolejny ważny aspekt rozwoju organizacji. Rozwój kompetencji pracowników, skuteczne zarządzanie kapitałem ludzkim i bezpieczeństwo w firmie są coraz bardziej zależne od przedsiębiorców. Takowa potrzeba kształtuje warunki korzystne dla odbudowy przewagi konkurencyjnej oraz struktur sprawnie realizujących potrzeby nie tylko pracowników, a także pracodawców. Szansa na udział w warsztatach ogólnorozwojowych i programach edukacyjnych zwiększa zaangażowanie, produktywność, jakość działania pracowników, co z kolei przekłada się na dalsze efekty. Celem jest istotne zwiększenie efektywności wykorzystania zasad wartości etycznych w zarządzaniu organizacją ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności społecznej.

17

Trzeci filar ESG: Governance Autor: Piotr Szumski I Redaktorka: Wiktoria Kulesza Pojęcia związane z zarządzaniem są jak przysłowiowy koń z dawnej encyklopedii – jakie są, każdy widzi – często jednak trudno jest je wytłumaczyć formalnymi definicjami. Podobnie jest z zagadnieniem ładu korporacyjnego, czyli trzeciego filaru ESG. Określenie to daje się częściowo zrozumieć za pomocą intuicji, jednak dokładne wyjaśnienie jego znaczenia okazuje się nieco bardziej problematyczne. Postaram się więc zwięźle dokonać tego w niniejszym tekście.

Ład korporacyjny, z ang. corporate governance, oznacza w istocie szereg zróżnicowanych zagadnień z obszaru zarządzania przedsiębiorstwem, których wzajemne powiązania, a także relacja do kwestii środowiskowego i społecznego wpływu firmy, determinują w kluczowy sposób zaufanie interesariuszy. Wypełnianie standardów ładu korporacyjnego stanowi w pewnym sensie warunek dostateczny pozytywnej percepcji działań przedsiębiorstwa.

W skrócie: przedsiębiorstwo musi grać fair i zasłużyć sobie na zaufanie otoczenia. Ale jakie konkretne działania może podjąć, by je zdobyć?

Niezbędne jest tu wskazanie, jakich kwestii dotyczy tak naprawdę mityczna litera „G”.

18

Trzeci filar ESG: Governance Autorzy opublikowanego przez GPW tekstu „Wytyczne do raportowania ESG. Przewodnik dla spółek” dzielą je na dwie szersze kategorie. Pierwsza z nich związana jest ze sferą odpowiedzialnego zarządzania, a więc obszarem dotyczącym przestrzegania procedur i transparentnej polityki informacyjnej, prawidłowego wyłaniania i kontroli najwyższych organów firmy, a także respektowaniem praw udziałowców, również mniejszościowych. Druga dotyczy z kolei etyki biznesu, czyli kodeksu etycznego firmy, polityki antykorupcyjnej i dostępności mechanizmów zgłaszania naruszeń. Ponadto obszarem wymienionym w przewodniku z osobna, ale również ujętym w ramy ładu korporacyjnego, jest bezpieczeństwo danych [1].

Przez te zawiłe meandry pojęciowe najlepiej poruszać się po kolei.

Warto zacząć od pierwszej wymienionej kwestii, czyli zarządzania wysokiego szczebla. By działania firmy mogły zostać uznane za zgodne z zasadami ładu korporacyjnego, musi ona sprawiedliwie traktować najbardziej wpływowych interesariuszy. Oznacza to, że pozycja żadnego z nich nie może być szczególnie uprzywilejowana. W praktyce chodzi o równowagę kompetencji zarządu i rady nadzorczej, przejrzystość i różnorodność personalnej struktury tych organów, a także odpowiedzialną politykę wynagrodzeń, tak by nie pogłębiała ona rozwarstwienia między kierownictwem firmy, a niżej postawionymi pracownikami.

19

Trzeci filar ESG: Governance Równie ważny jest aspekt polityki firmy wobec udziałowców. Wzorzec ładu korporacyjnego wymaga kształtowania struktury udziałów w sposób możliwie zdywersyfikowany, tak by nie dominował w niej zbytnio jeden podmiot. Ponadto duże znaczenie ma poszanowanie praw wszystkich akcjonariuszy, co przejawia się m.in. w otwartej polityce dostępu do obrad walnych zgromadzeń.

Kwestie etyki biznesu dotyczą całej działalności przedsiębiorstwa, jednak dla oceny jego działań w tym obszarze potrzebna jest formalizacja zasad wyznawanych przez firmę. Z tego powodu bardzo istotnym elementem ładu korporacyjnego jest przedstawienie przez przedsiębiorstwo czytelnego kodeksu etycznego. Równie istotna jest strategia antykorupcyjna firmy, która może być częścią szerszego dokumentu określającego standardy postępowania bądź opublikowana oddzielnie.

Wskazuje ona, jakie działania przedsiębiorstwo zamierza podejmować w typowych sytuacjach, gdy występuje ryzyko korupcji. Ponadto firma powinna posiadać określone procedury naprawcze i udostępniać interesariuszom klarowny mechanizm zgłaszania naruszeń prawnych lub etycznych, który powinien zapewniać skuteczność i anonimowość.

Kolejnym nieodzownym elementem ładu korporacyjnego jest ochrona danych osobowych pracowników, klientów i dostawców.

20

Trzeci filar ESG: Governance Kluczowym zadaniem przedsiębiorstwa w tym obszarze jest zapobieganie ich wyciekowi, co stawia wymagania związane z wdrażaniem i odpowiednim stosowaniem systemów cyberbezpieczeństwa. Ponadto firma powinna w sposób czytelny informować interesariuszy o celu i zakresie przetwarzania ich danych oraz umożliwiać wycofanie zgód na ten proceder zgodnie z przepisami prawa.

Zapewnienie przestrzegania zasad ładu korporacyjnego przez przedsiębiorstwo wymaga możliwości oceny jego działań za pomocą ustandaryzowanych procedur. W związku z tym regulatorzy wprowadzają w życie kolejne legislacje mające na celu umożliwienie rzetelnych porównań działań firm w tym obszarze. W Unii Europejskiej takim instrumentem są Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju [2]. Obowiązują one na podstawie rozporządzenia Komisji Europejskiej przyjętego w lipcu 2023 r. i nakładają obowiązek sprawozdawczy w obszarze ESG na część największych przedsiębiorstw już za 2024 r. Kwestii ładu korporacyjnego dotyczy jeden z obszarów tematycznych dyrektywy: Z1 „Postępowanie w biznesie”.

Wspólnym mianownikiem działań w obszarze ładu korporacyjnego jest zwiększanie zaufania interesariuszy do firmy.

Docelowo ma to stymulować rozwój biznesu dzięki przychylnemu spojrzeniu inwestorów,

21

Trzeci filar ESG: Governance a także umożliwiać ograniczanie negatywnego wpływu i generowanie określonych korzyści przez przedsiębiorstwo dla jego otoczenia.

Ponadto przestrzeganie standardów w tym obszarze zwiększa wiarygodność pozytywnych działań firmy w kwestiach środowiskowych i społecznych. Obecnie wprowadzane w życie na poziomie europejskim akty prawne mające na celu regulację i standaryzację działań przedsiębiorstw w kwestiach ładu korporacyjnego potwierdzają, że kwestia nabiera coraz poważniejszego znaczenia. Wszystko wskazuje, że przyszłość stoi pod znakiem litery „G”, mam więc nadzieję, że niniejszy tekst będzie pomocny w zrozumieniu jej znaczenia.

źródła

[1] Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (2023) Wytyczne do raportowania ESG: Przewodnik dla spółek.

[2] Ministerstwo Finansów (2023) Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju przyjęte.

22

Kursy i programy ESG Autorka: Lidia Surgiel I Redaktorka: Wiktoria Kulesza ESG (środowisko, społeczeństwo i zarządzanie) w dzisiejszych czasach otwiera wiele nowych dróg rozwoju, zarówno dla pojedynczych jednostek, jak i dla firm i organizacji. Jest to nie tylko kluczowa kwestia związana z odpowiedzialnym prowadzeniem biznesu, ale także istotny czynnik wpływający na strategie inwestycyjne, reputację firmy oraz relacje z klientami i interesariuszami.

Istnieje coraz więcej możliwości pozyskania wiedzy w tej dziedzinie, aby móc skutecznie zarządzać aspektami ESG i wykorzystywać je jako narzędzie do osiągnięcia sukcesu w życiu zawodowym. Jednym z najbardziej popularnych rozwiązań są kursy online. Nic dziwnego – swoją dostępnością oraz zróżnicowaniem przyciągają rzeszę zwolenników. Tego rodzaju szkolenia oferują m.in. wprowadzenie do ESG, analizę ESG w finansach, wiedzę na temat zrównoważonych inwestycji czy zrównoważonego modelu biznesu. Takowe kursy pozwalają uczestnikom zdobyć wartościowe kwalifikacje.

Na rynku dostępne są również kursy specjalistyczne, skoncentrowane na konkretnych aspektach ESG, takich jak zarządzanie ryzykiem ESG, raportowanie zrównoważonego rozwoju, audyt społeczny czy zielone technologie. Ich celem jest pogłębienie wiedzy i umiejętności w poszczególnych obszarach związanych z ESG.

23

Kursy i programy ESG Ciekawą inicjatywą są szkolenia na temat zrównoważonego designu czy zrównoważonej architektury. W przypadku kursów dla designu zajęcia skoncentrowane są na projektowaniu produktów, usług i infrastruktury z uwzględnieniem aspektów zrównoważonego rozwoju.

Ich celem jest kształtowanie umiejętności projektowania zgodnie z zasadami ESG, minimalizowanie wpływu na środowisko oraz promowanie innowacyjnych i ekologicznych rozwiązań. Kursy zrównoważonej architektury oferują natomiast wiedzę na temat projektowania i budowy budynków zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju, takich jak energooszczędność, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych oraz tworzenie przestrzeni przyjaznych dla użytkowników i środowiska.

Kolejnym ważnym elementem w działalności ESG są certyfikaty, które oznaczają nie tylko powiększenie wiedzy i umiejętności, ale również prestiż czy dostęp do sieci profesjonalistów. Posiadając takowy dokument, przedsiębiorca zwiększa zaufanie klientów oraz inwestorów, co może być kluczowe dla rozwoju biznesu i budowania pozytywnej reputacji.

Takimi certyfikatami są przykładowo CFA Institute ESG czy CFA UK Certificate in ESG Investing. Niestety zdobycie certyfikatu ESG wiąże się z kosztami, które mogą być znaczące. Całkowity wydatek może wynosić od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych. Na cenę składają się m.in. opłata rejestracyjna, koszt kursów lub materiałów edukacyjnych i koszty egzaminacyjne.

24

Kursy i programy ESG Warto zwrócić uwagę na oferty edukacyjne niektórych uniwersytetów – część z nich daje możliwość podjęcia studiów zarówno na poziomie licencjackim, jak i magisterskim, których program jest powiązany z ideą ESG. . Kierunki te mogą kształcić w zakresie zarządzania zrównoważonym rozwojem, zrównoważonych finansów czy studiów środowiskowych. Charakterystyką takowych studiów jest interdyscyplinarność; często łączą w sobie ekonomię, nauki społeczne czy nauki ścisłe i techniczne, aby zapewnić możliwie najbardziej kompleksowe podejście do ESG. Podczas uczęszczania na taki kierunek, poprzez wielorakie projekty badawcze, współprace z firmami czy organizacjami działającymi w sferze zrównoważonego rozwoju, student jest w stanie zdobyć dużą dawkę praktycznej wiedzy oraz sieć międzynarodowych kontaktów.

Inną opcją są szkolenia korporacyjne - niektóre firmy bądź organizacje oferują szkolenia ESG dla swoich pracowników w celu zwiększenia ich świadomości w tematyce zrównoważonego rozwoju, zasad odpowiedzialnego inwestowania i praktyk społecznie odpowiedzialnych.

Celem takich szkoleń jest dostosowanie ESG do potrzeb firmy. Wiedza pracowników na ten temat pozwala przedsiębiorstwu działać bardziej etycznie i prowadzić swoją działalność zgodnie z ideą dbania o środowisko. Bardzo popularne są również inne szkolenia branżowe – szczególnie w takich branżach jak sektor energetyczny czy przemysł spożywczy.

25

Kursy i programy ESG Wiedza powiązana z ESG w tych dziedzinach jest ściśle połączona z pozyskiwaniem odnawialnej energii, zanieczyszczeniami środowiska, badaniem wpływu różnych substancji na środowisko oraz na życie i zdrowie ludzi.

Powszechną inicjatywą są programy edukacyjne dla pracowników sektora publicznego skierowane do urzędników, pracowników administracji publicznej i decydentów politycznych, mające na celu zwiększenie ich wiedzy na temat polityk i praktyk związanych z ESG. Te programy mogą obejmować tematy takie jak planowanie przestrzenne, gospodarka odpadami, ochrona przyrody czy zarządzanie kryzysowe.

Organizowane są także warsztaty i seminaria poświęcone konkretnym zagadnieniom powiązanym z ESG, mogą to być m.in. kryzys klimatyczny, prawa pracownicze, pozyskiwanie i eksploatacja surowców bądź społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR).

Uczestnicy takich warsztatów dyskutują na wymienione przykładowe tematy oraz dzielą się swoimi doświadczeniami i opiniami odnośnie najnowszych trendów i innowacji z nimi powiązanymi.

Jak można zauważyć – idea ESG jest coraz bardziej popularna w wielu dziedzinach. Zasady zrównoważonego rozwoju otwierają wiele nowych możliwości rozwoju. Stosowanie ich w praktyce, stwarza dobre rokowania na przyszłość.

26

Wywiad z Colliers Autorka: Zuzanna Bielska I Redaktorka: Wiktoria Kulesza Wywiad Colliers Poland - na pytania odpowiada Andrzej Gutowski - Director CEE | Sustainability Services Jak Państwo myślą, jak będzie wyglądał rozwój ESG w polskim biznesie w następnych kilku latach?

Tematyka ESG rozwija się niezwykle szybko – szacuje się, że w kolejnych 3 latach około 4000 polskich firm będzie zmuszone do publikacji raportów z zakresu zrównoważonego rozwoju i obszarów pozafinansowych. Kompetencje oraz doświadczenie w tematyce ESG są w związku z tym coraz bardziej pożądane i poszukiwane.

Sam zrównoważony rozwój nie ogranicza się jednak tylko do raportowania. ESG wyznacza nowe obszary konkurowania firm, może oznaczać transformację czy modyfikację obecnych usług, monitorowanie

Kompetencje w tematyce ESG są coraz bardziej pożądane

odpowiednich wskaźników dostawców czy wyznaczanie nowych zakresów współpracy z klientami – to wszystko otwiera firmy na nowe pola działalności, które jednak wymagają specjalistów, podejrzewam, że w nadchodzących latach będzie miał miejsce wyścig o takich pracowników.

27

Wywiad z Colliers Jakie znaczenie obecnie mają certyfikacje środowiskowe budynków w państwa działalności?

Certyfikacje budynków stanowią bardzo ważny aspekt naszych usług – od wielu lat to właśnie certyfikaty ekologiczne (jak LEED czy BREEAM) i certyfikaty wellbeingowe (np.: WELL) wydawane dla budynków wprowadzały na rynek innowacyjne wymogi środowiskowe i społeczne.

Certyfikacje budynków pozwalają na niezależną weryfikację standardu budynku ich właścicielom czy deweloperom, ale z drugiej strony, stanowią olbrzymi zasób dobrych praktyk i rozwiązań dla sektora nieruchomości. Z uwagi na użyteczność certyfikacji, które są łatwym sposobem weryfikacji i oceny, jak budynek może wpasować się w wymogi funduszy, właścicieli czy najemców, ich popularność stale rośnie, obejmując kolejne sektory nieruchomości – biura, magazyny, centra handlowe czy projekty mieszkaniowe.

Jak oceniają Państwo stopień przygotowania firm z branży do zbliżających się wymogów związanych z raportowaniem zrównoważonego rozwoju?

Obserwujemy bardzo duże zróżnicowanie wśród firm – z jednej strony instytucje finansowe i duże spółki giełdowe stanowią ewidentnych liderów i mocno przygotowują się do raportowania, ale z drugiej większość rynku cały czas nie posiada pełnej świadomości nadciągającej legislacji i wymogów. Spodziewam się jednak coraz większej aktywności spółek, szczególnie im bliżej roku 2025 - z tego roku bowiem dane muszą zostać zaraportowane w 2026 przez wszystkie duże organizacje, również pozagiełdowe, nieobjęte dotąd wymogiem sprawozdawczości pozafinansowej. Widząc, jak dużo czasu potrzeba na przygotowanie się do raportowania, opracowując analizy istotności czy udrażniając kanały informacji, firmy mogą się obudzić za późno.

28

Wywiad z Colliers Co myślą Państwo o kierunku, w jakim idą regulacje unijne i czego oczekują państwo od potencjalnych standardów branżowych w ramach ESRS? Standardy raportowania (ESRS) zostały już opublikowane. Firmy będą mogły raportować tylko istotne aspekty i wskaźniki w ramach ESRS, co jest istotną zmianą wobec wstępnych planów i wymogu raportowania pełnego pakietu wskaźników. Regulacje na pewno idą w kierunku transparentności i dostępu do danych ESG – skoro mają to być obszary konkurencji, na których spółki będą budować strategie biznesowe, dostęp i jakość danych będzie kluczowa. Stąd rozwijające się przepisy i wymogi raportowania, w ramach SFDR, CSRD czy Taksonomii.

Czy w Państwa doświadczeniu klienci w branży nieruchomości mają wyższe oczekiwania dotyczące zrównoważonego rozwoju i/lub wskaźników ESG?

Na firmach nieruchomościowych ciąży większa odpowiedzialność

Sektor nieruchomości bardzo mocno wpływa na środowisko, stąd i na firmach nieruchomościowych ciąży większa odpowiedzialność. W zasadzie każda firma posiada lub wynajmuje nieruchomość, stąd zawsze ten element łańcucha wartości będzie istotny, choćby pod kątem emisji CO2. Ale podobnie jak w reszcie rynku – świadomość i nastawienie firm z sektora jest mocno zróżnicowana – część organizacji widzi w tym szanse, inna ryzyka, jeszcze inna oczekuje na rozwój sytuacji.

29

Wywiad z Colliers Jak wygląda praca eksperta od zrównoważonego rozwoju lub od ESG w Państwa branży? Ostatnio można zauważyć wiele ofert właśnie na takie stanowisko.

Eksperci zrównoważonego rozwoju mogą zajmować się szerokim obszarem – w kontekście nieruchomości najczęściej będzie chodziło o kwestie prowadzenia certyfikacji ekologicznych budynków czy powierzchni, opracowywania strategii dla nieruchomości, planów dekarbonizacyjnych i oceny budynków pod kątem wspomagania potrzeb raportowych albo zgodności z Taksonomią – unijnym narzędziem oceny „zielonych” działalności gospodarczych.

7ak Państwo oceniają poziom edukacji i świadomości o nowych wytycznych ESG? Bardzo trudno utrzymać tempo w kontekście znajomości nowych wytycznych i obszarów ESG. Należy się spodziewać dalszej specjalizacji ekspertów ESG – tematyka nawet w ograniczeniu do sektora nieruchomości może obejmować kwestie od technologii wspierających raportowanie, monitoring zużyć na budynkach czy liczenie śladu węglowego, poprzez analizy dostępności budynków i ich wpływu na komfort użytkowników, przez ocenę podwykonawców, dekarbonizacje organizacji i budynków aż do samego formalnego raportowania ESG. Ilość dyrektyw, dobrych praktyk i regulacji jest bardzo duża, a do tego dynamicznie rośnie. Natomiast fala zrównoważonego rozwoju właśnie nabiera wysokości, warto wejść w temat teraz i współtworzyć rynkowe standardy i praktyki.

30

Wywiad z Allegro Autorka: Zuzanna Bielska I Redaktorka: Wiktoria Kulesza Wywiad Allegro - na pytania odpowiada Anna Goraczka - ESG & Sustainability Group Manager Jak wygląda praca eksperta ds. zrównoważonego rozwoju w Państwa firmie?

Na początek chciałabym podkreślić jak rozumiem zrównoważony rozwój i ESG. W moim rozumieniu, pojęcie to dotyczy transformacji odpowiedzialności firmy i jej działania, a nie tylko komunikacji. W efekcie ESG wymaga fundamentalnych zmian w biznesie, procesach oraz sposobie działania ludzi w firmie, takiej jak Allegro, ale również w innych firmach współpracujących. Dlatego też kompetencje potrzebne do wykonywania tego zawodu obejmują umiejętność wpływania na innych, zrozumienie biznesu, odwagę, wytrwałość oraz cierpliwość. Transformacje wymagają bowiem czasu, nie dzieją się one z dnia na dzień czy nawet w ciągu miesiąca, ale często zajmują lata.

Wszystko zaczyna się od opracowywania strategii i planowania długoterminowego rozwoju.

Cele, do których dążymy, nie są ustalane przeze mnie indywidualnie, ale na poziomie całej organizacji. W efekcie to nie są cele ESG, lecz cele firmy.

Wielu pracowników firmy pracuje nad osiągnięciem tych celów, nawet jeśli ich stanowiska nie są bezpośrednio związane z ESG.

Transformacje wymagają czasu, często zajmują lata

31

Wywiad z Allegro Moja codzienna praca polega na monitorowaniu postępów, motywowaniu i wspieraniu innych w tej długiej drodze transformacji.

Przykładowo by zmniejszyć ślad węglowy firmy, konieczna jest zmiana sposobu działania organizacji, zwłaszcza w operacjach własnych, w magazynach i transporcie. To zwykle obszary, których ślad węglowy jest największy, ale często niezauważalny dla konsumentów.

Transformacja polega na współpracy z pracownikami odpowiedzialnymi za te obszary, którzy muszą zrozumieć potrzebę zmiany i wprowadzić nowe sposoby działań np. poszukać sposoby na zmniejszenie ilości zużycia energii czy pozyskanie energii z odnawialnych źródeł. Praca w obszarze ESG to przede wszystkim praca nad postawami i zachowaniami ludzi oraz motywowanie ich do zmian.

Jak wygląda zaangażowanie w działania nakierowane na ESG i zrównoważony rozwój pracowników, którzy niekoniecznie są bezpośrednio z tymi kwestiami związani?

Zaangażowanie pracowników zaczyna się od ustalenia wspólnych celów i strategii firmy. Ważne jest określenie obszarów istotnych dla firmy i priorytetów transformacji. Jednakże, aby to osiągnąć, niezbędne jest uwzględnienie różnorodnych perspektyw pracowników i innych interesariuszy, nawet tych, którzy nie są zaznajomieni z pojęciem ESG. W ramach tego procesu przeprowadziliśmy ankietę, w której udział wzięło udział ponad 5000 pracowników oraz inne zainteresowane strony, takie jak sprzedający i kupujący. Opierając się na ich opiniach Rada Nadzorcza zatwierdziła priorytety firmy Dzięki temu uzyskaliśmy legitymację do dalszej pracy nad tymi zagadnieniami. Przechodząc do realizacji działań, ważne jest, aby być blisko operacji i ludzi odpowiedzialnych za dany obszar. To właśnie oni posiadają wiedzę i doświadczenie niezbędne do efektywnej transformacji. Zrozumienie biznesu oraz znajomość operacji są kluczowe dla skutecznego zarządzania ESG.

32

Wywiad z Allegro Przykładowo jednym z naszych priorytetów jest dążenie do zrówonoważonych opakowań we własnych operacjach wobec czego podejmujemy rozmowy na temat sposobów poprawy tego aspektu z wszystkimi osobami, które mają wpływ na zakup czy użytkowanie opakowań. Tylko poprzez bliską współpracę z pracownikami oraz zrozumienie procesów i potrzeb biznesowych możemy osiągnąć sukces w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Dopiero wtedy możemy efektywnie zarządzać transformacją i wprowadzać pozytywne zmiany.

Współpraca, dialog oraz znajomość zarówno ludzi, jak i biznesu stanowią fundament udanego zaangażowania w kwestie ESG i zrównoważony rozwój.

Z perspektywy eksperta do spraw zrównoważonego rozwoju, jak według Pani wygląda zapotrzebowanie na rynku pracy na osoby z tej dziedziny?

Na portalach rekrutacyjnych obserwujemy obecnie rosnące z prędkością światła zapotrzebowanie na ekspertów ds. ESG. Wynika to głównie z nowych regulacji unijnych, które będą miały wpływ na coraz większe grono podmiotów. Ponadto regulacje cały czas się zmieniają co sprawia, że eksperci ds. ESG będą musieli nieustannie uczyć się i dostosowywać do zmieniających się wymagań. Choć dzisiaj może brakować pewnych kompetencji, to warto pamiętać, że te umiejętności można zdobyć poprzez odwagę, wytrwałość, pokorę, znajomość procesów biznesowych oraz chęć ciągłego doskonalenia.

Zapotrzebowanie na ekspertów ESG rośnie z prędkością światła

33

Wywiad z Allegro Należy pamiętać, że raportowanie ESG to jedynie część procesu.

Dlatego istotne będzie nie tylko raportowanie, ale również prowadzenie rzeczywistych transformacji, motywowanie pracowników, nadzorowanie procesów, a przede wszystkim współpraca. Wkrótce zapotrzebowanie na osoby prowadzące transformacje ESG może okazać się równie duże, jak na ekspertów ds. raportowania.

Czy prowadzili Państwo badania albo sprawdzali, jak ważne jest angażowanie się w zrównoważony rozwój przez Państwo firmę dla użytkowników Allegro - zarówno dla sprzedających, jak i dla kupujących?

Badania przeprowadzone przez Kantar pokazują, że większość Polaków dostrzega pilną potrzebę działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, jednakże często brakuje im wiedzy na temat konkretnych sposobów, w jaki mogliby przyczynić się do tej transformacji. To samo dotyczy zarówno klientów Allegro, jak i sprzedających. Dlatego zdecydowaliśmy się nie tylko na edukację, ale także na dostarczanie gotowych rozwiązań. Naszym celem jest uczynienie zrównoważonego rozwoju domyślnym wyborem, eliminując dyskomfort decyzyjny dla klientów. Nasze działania obejmują wprowadzenie ekologicznych opakowań dla sprzedających oraz promowanie dostaw do automatów paczkowych, które generują ponad 30% niższy ślad węglowy niż dostawy kurierskie prosto do domów. Chcemy, aby nasze rozwiązania były łatwo dostępne, odpowiedzialne i wygodne dla każdego..

34

Wywiad z Allegro Na jakich obszarach ESG planują się państwo zaangażować w przyszłości?

Obszary te będą wyraźnie widoczne w naszym najnowszym raporcie ESG opublikowanym na koniec maja. Nasze plany wynikają z celów postawionych na bazie analizy podwójnej istotności.

Bez wątpienia, głównym obszarem jest dekarbonizacja, zatwierdzona poprzez inicjatywę "Science Based Targets", obejmująca ambitne cele redukcji emisji o 38% w naszych własnych operacjach. Chcemy przekształcać nasz biznes w sposób nie zawsze widoczny dla klienta, lecz istotny wewnętrznie, dotyczący energi z odnawialnych źródeł, floty oraz gospodarki obiegu zamkniętego. Opakowania i cyrkularność są kolejnym istotnym aspektem naszej odpowiedzialności środowiskowej, na który również zwracamy uwagę.

W raporciezawrliśmypriorytetowe obszary, cele oraz nasze obecne działania z zakresie zrównowazonych opakowań. Zapraszam do lektury tego dokumentu, który jest efektem naszej strategicznej pracy we współpracy z naszymi partnerami biznesowymi.

Co Państwo jako firma myślą o zmianach w regulacjach unijnych i czego Państwo oczekują od potencjalnych standardów branżowych w ramach ESRS? Rzeczywiście, regulacje zmieniają się, a cała branża, jak słyszę dzisiaj, jest bardzo skoncentrowana na ilości wskaźników do raportowania.

Pojawia się wiele emocji wokół tego tematu, zwłaszcza gdy wspomina się o liczbie wskaźników, która sięga nawet 1400 czy 1800. Jednakże my podchodzimy do tego bardzo pragmatycznie. Nie zaczynamy od zera, ponieważ raportujemy już od kilku lat.

35

Wywiad z Allegro Zrobilismy analizę podwójnej istotności i wiemy co jest dla nas priorytetem. antycypując regulacje, przygotowujemy się do raportowania zgodnie z ESRS. Przeglądając listę obszarów, które są istotne dla naszej działalności, dostosowujemy się do wymagań dyrektywy. Nasze wcześniejsze doświadczenia ułatwiają ten proces.

Jak ogólnie ocenia Pani poziom wiedzy i przygotowanie osób, które będą teraz odpowiedzialne za raportowanie, nie tylko w państwa firmie, ale też ogólnie w polskim biznesie?

Dzisiaj wytyczne CSRD, a także ESRS wraz z ich specyficznymi wskaźnikami i definicjami są teraz łatwo dostępne dla każdego zainteresowanego. Tempo, w jakim ta informacja zostanie zaabsorbowana przez biznes, zależy głównie od samych firm i osób zarządzających tym procesem. Wydaje mi się, że poziom wiedzy na ten temat jest już dość wysoki, biorąc pod uwagę obecność tematyki CSRD na wielu konferencjach i panelach dyskusyjnych. Jednakże teraz nadszedł czas na sprawdzenie, jak teoretyczna wiedza przekłada się na praktykę. Z punktu widzenia teorii, uważam, że jesteśmy dobrze przygotowani, ale praktyczne wyzwania nadal przed nami. Dotyczą one głównie jakości i wiarygodności gromadzonych danych oraz audytu, który w przypadku raportów niefinansowych staje się coraz bardziej restrykcyjny. To duża zmiana w podejściu i odpowiedzialności firm, która może jeszcze nie być w pełni uświadomiona. W Allegro już zaczęliśmy zadawać sobie pytania na temat źródła i wiarygodności danych oraz procesów ich zbierania, ale wiele osób w branży może wciąż nie zdawać sobie sprawy z pełnego zakresu zmian, jakie niesie za sobą obowiązkowy audyt i większa odpowiedzialność za raportowanie niefinansowe. Mam nadzieję, że te zmiany doprowadzą do bardziej wiarygodnego i przejrzystego raportowania, co zostanie docenione przez całe środowisko biznesowe.

36

Wywiad z Allegro Jak według Pani będzie się rozwijało ESG w najbliższych latach w Polsce?

Aby dobrze zrozumieć tę transformację, musimy się cofnąć kilka kroków do czasów, kiedy zaczęła się rewolucja w zakresie CSR-u (Społecznej Odpowiedzialności Biznesu).

W Polsce ten proces rozpoczął się kilka lub kilkanaście lat temu poprzez różnorodne inicjatywy, które skupiały się głównie na działaniach społecznych, ale także na odpowiedzialności wobec środowiska. Te programy wspierania zaangażowania społecznego były bardzo ważne, ale nie obejmowały szeroko rozumianego spektrum, które teraz definiuje ESG. Transformacja z CSR-u do ESG polega na mocnym wpisaniu zasad ESG w procesy biznesowe. To podejście skupia się mocniej na transformacji myślenia, integrując w sobie również aspekty CSR, takie jak działanie dla dobra społecznego. Jednak ESG idzie dalej, koncentrując się na pomiarach i nie ograniczając się wyłącznie do aspektu społecznej odpowiedzialności.

Patrząc w przyszłość, spodziewam się, że ESG ewoluować będzie w kierunku tworzenia wartości (value creation). To podejście zakłada pełną integrację aspektów finansowych i niefinansowych firmy, co oznacza, że firma tworzy wartość, którą inwestorzy są gotowi docenić, a klienci wyrażają chęć wsparcia poprzez zakupy. Uważam, że znajdujemy się właśnie w połowie tej transformacji z CSR-u do ESG, a dalej zmierzamy w kierunku value creation. To podejście podkreśla, że firma, która uwzględnia aspekty ESG, jest bardziej odporna na kryzysy, a także ma większą wartość rynkową. Widzę tę transformację jako budowanie wartości firmy, która opiera się na pełnej integracji aspektów finansowych i niefinansowych.

37

Wywiad z Allegro Jak Pani zdaniem należałoby rozwijać komunikację między interesariuszami a decydentami we wdrażaniu ESG? Z mojego punktu widzenia kluczową kwestią w komunikacji jest uważność, a także poszukiwanie wspólnych obszarów współpracy, patrząc nie tylko na krótkoterminowe cele, ale również na długoterminowe scenariusze zmian. W kontekście komunikacji między interesariuszami i współpracy z nimi, warto kłaść nacisk na długoterminową współpracę, uwzględniając szeroki zakres aspektów oraz różnorodnych interesariuszy. Interesariuszami mogą być nie tylko klienci, ale także społeczności dotknięte działalnością firmy lub całego ekosystemu. Warto również pamiętać, że interesariuszem jest także nasza planeta, która może być postrzegana jako cichy interesariusz, nie zawsze wyrażający swoje myśli werbalnie. Uważność w komunikacji jest kluczowa, obejmuje wzajemne słuchanie i pozytywne spojrzenie na przyszłość. Jest to istotne dla budowania długoterminowej wartości, która nie ogranicza się jedynie do wartości finansowej, ale obejmuje również wartość społeczną i dobrobyt.

Budowanie tej wartości opiera się na uwzględnianiu perspektyw długoterminowych oraz aktywnym wsłuchiwaniu się w potrzeby interesariuszy.

Kluczowa w komunikacji jest uważność, wzajemne słuchanie się i pozytywne spoglądanie w przyszłość

38

Wywiad z Materiality Autorka: Klaudia Światek I Redaktorka: Zofia Szajner

Wywiad Materiality - na pytania odpowiada Piotr Biernacki - ESG Managing Partner W związku z tym, że pełni Pan wiele funkcji na poziomie Unii Europejskiej, co sądzi Pan o kierunku, w jakim idą regulacje unijne?

Obserwuję tworzenie regulacji na poziomie unijnym od kilkudziesięciu lat, bo jeszcze od czasu, gdy studiowałem w Szkole Głównej Handlowej oraz na uczelniach zagranicznych, m.in. francuskich. Natomiast od dobrych kilku lat uczestniczę w tworzeniu tych regulacji, m.in. w ramach EFRAG-u. Podsumuję to tak: ostatnie kilka lat dało nam dużo regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju, przede wszystkim były one związane z główną strategią rozwoju Unii Europejskiej. Kiedy Ursula von der Leyen obejmowała przewodnictwo Komisji Europejskiej opracowano i ogłoszono Europejski Zielony Ład. W ramach niego rzeczywiście powstały liczne dyrektywy i rozporządzenia, dotyczące między innymi zrównoważonego rozwoju.

Ja obserwowałem oraz uczestniczyłem w tworzeniu regulacji dotyczących sektora finansowego banków, towarzystw ubezpieczeniowych oraz firm inwestycyjnych w kontekście zrównoważonych finansów, a także związanych z tym obowiązków dla spółek.

Tych regulacji powstało dużo, niektóre już zaczęły obowiązywać np. unijna taksonomia działalności zrównoważonej środowiskowo, z kolei inne dopiero w obecnym bądź w przyszłym roku wejdą w życie, tak jak chociażby obowiązki z zakresu raportowania przez duże przedsiębiorstwa zagadnień zrównoważonego rozwoju.

39

Wywiad z Materiality Moim zdaniem te regulacje niekoniecznie powstawały dokładnie w takiej kolejności w jakiej powinny, natomiast dzisiaj, kiedy już większość z nich mamy uchwalonych, to myślę, że to się układa w pewną całość i powstaje przemyślany system. Takie prawdziwe efekty tych regulacji zobaczymy dopiero za conajmniej 2 lata, ale zmiany regulacyjne idą ewidentnie we właściwym kierunku. Niestety przy tak wielu regulacjach istnieje obawa, że albo Unia się zatrzyma w połowie drogi i nie zostaną one dokończone albo nie wejdą w tak ambitnej postaci, w jakiej były planowane.

Jak dużo firm chciało raportować przed wprowadzeniem obowiązku przez Unię Europejską i na jakich działaniach im najbardziej zależało?

Obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju, wprowadzany dyrektywą CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) wchodzi od 2024 r. i stopniowo w 2025 r. i 2026 r. będzie obejmował kolejne grupy spółek. Natomiast historycznie mieliśmy już jeden obowiązek dotyczący raportowania tzw. informacji niefinansowych.

Dyrektywa, która go wprowadziła, obejmowała tylko największe spółki giełdowe i instytucje finansowe. W Polsce było ich ok. 150, czyli relatywnie niewiele w porównaniu do liczby wszystkich przedsiębiorstw w kraju. W skali Unii Europejskiej to było ok. 11000 największych firm notowanych na giełdach i w zasadzie tylko te spółki raportowały. Poza spółkami zobowiązanymi do raportowania było może jeszcze kilkadziesiąt innych firm, które dobrowolnie raportowały kwestie zrównoważonego rozwoju. Niestety te raporty przed wprowadzeniem obowiązku dla dużych spółek giełdowych, miały charakter komunikacyjno-PRowy, czyli w zasadzie firmy sobie wybierały, co chcą w nich zamieścić i opisywały różne swoje pozytywne inicjatywy. Rzetelnego raportowania w zakresie zagadnień

40

Wywiad z Materiality klimatu, środowiska naturalnego, ludzi czy praw człowieka było relatywnie niedużo, bo nikt nie nadzorował tego, co spółki publikowały w raportach. Raporty nie podlegały audytowi przez biegłych rewidentów. Te raporty, które największe spółki giełdowe pokazywały były już pod pewnym nadzorem. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) sprawdzał, czy raporty są opublikowane, natomiast jeszcze nie podlegały one audytowi – był on dobrowolny. Z tego powodu wiele spółek dziś przeżywa szok, ponieważ okazuje się, że raport nie służy pokazywaniu tylko pozytywnych aspektów, ale faktycznego stanu rzeczy, zarówno pozytywnego jak i negatywnego. Muszą być opisane szanse i ryzyka, negatywny wpływ jaki wywiera się na ludzi, czy na środowisko naturalne, a także w jaki sposób redukowany jest ten negatywny wpływ i jakie są pozytywne działania. Te wszystkie zmiany oraz obowiązek audytu wprowadza dopiero dyrektywa CSRD.

Pana zdaniem, jaką branżę czekają największe zmiany i wyzwania związane z raportowaniem oraz coraz nowszymi dyrektywami Unii Europejskiej?

Chyba dla wszystkich branż przejście na obowiązkowe raportowanie jest tak samo dużym wyzwaniem, bo to są nowe obowiązki i zupełnie nowe standardy. Warto zauważyć, że np. międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej, zgodnie z którymi duże spółki raportują, powstawały przez kilkadziesiąt lat i spółki stopniowo się ich uczyły. Potrzebne były szkolenia, aby wszyscy główni księgowi,

41

Wywiad z Materiality dyrektorzy finansowi, controlling finansowy i inni pracownicy się tego nauczyli. Tutaj mówimy o jednorazowym narzuceniu na spółki 12 standardów, od razu dla wszystkich, a za chwilę dojdą jeszcze standardy sektorowe, a ich z kolei będzie około 40.

Chyba dla wszytskich branż obowiązkowe raportowanie stanowi wyzwanie Tych wyzwań nie podzieliłbym branżowo, ale raczej w kontekście spółek giełdowych i niegiełdowych. Spółki giełdowe mają już pewne doświadczenie, może nie tak szczegółowego raportowania, ale jednak nie startują od zera. Natomiast dla wielu spółek prywatnych, nienotowanych na giełdzie, to jest zupełne zaskoczenie. Obawiam się, że część dużych spółek prywatnych w ogóle nie wie jeszcze, że te obowiązki nadchodzą, mimo że w mediach specjalistycznych już o tym się pisze. Istotnym wyzwaniem dla wszystkich dużych spółek będzie znalezienie ekspertów, którzy pomogą im się wdrożyć w te obowiązki, bo kompetencji wewnątrz spółek najczęściej nie ma. Mówię to może nie tylko w zakresie samego raportowania, ale nawet szerzej.

Zarządzanie kwestiami zrównoważonego rozwoju, to szeroki obszar, w którym można się specjalizować w tematyce m.in. emisji gazów cieplarnianych i dekarbonizacji, gospodarki cyrkularnej, zarządzania surowcami, materiałami i odpadami, a także w zakresie praw pracowniczych, praw człowieka. Na razie ekspertów od tego jest naprawdę niewielu.

Dziedzina zrównoważonego rozwoju i raportowania jest moim zdaniem obszarem, gdzie ewidentnie będzie potrzeba specjalistów, a jednocześnie na uczelniach trudno jest znaleźć kursy czy studia podyplomowe, żeby wykształcić niezbędną kadrę.

42

Wywiad z Materiality Czy uważa Pan, że praca w obszarze ESG jest i staje się nową potencjalną ścieżką kariery dla studentów?

Zdecydowanie tak. Przykładem tego są w MATERIALITY osoby, które przyszły do nas jeszcze na etapie czwartego czy piątego roku studiów.

Kiedy kończyli uczelnię już zaczynali u nas pracę, następnie cały czas się rozwijali, a niektórzy nawet już są z nami ponad 5 lat i zdążyli awansować do poziomu menedżerskiego. Są już konsultantami, którzy doradzają różnym firmom i tak naprawdę bardzo dużą część tej edukacji (lub nawet całą) w zakresie zrównoważonego rozwoju uzyskali już u nas pracując, ponieważ są to osoby z bardzo różnych kierunków - od ekonomicznych i bardziej ścisłego obszaru (np. finanse, zarządzanie danymi), przez środowiskowe (np. ochrona środowiska, zarządzaniem odpadami), aż po architekturę, inżynierię lądową lub psychologię. Nie wszyscy z nich przyszli do nas pod koniec studiów czy tuż po nich, niektórzy dopiero po początkowej karierze realizowanej w innych firmach. Moim zdaniem, żeby zajmować się zrównoważonym rozwojem nie trzeba mieć określonego konkretnego wykształcenia kierunkowego, bo dzisiaj ciężko jest znaleźć takie pełne studia licencjackie i magisterskie, które dotyczyłyby tylko zrównoważonego rozwoju.

Istotne jest pozyskiwanie ludzi specjalizujących się w różnych obszarach i mających ogólne pojęcie o tematyce zrównoważonego rozwoju.

Istotne jest pozyskiwanie ludzi specjalizujących się w różnych obszarach i mających ogólne pojęcie o tematyce zrównoważonego rozwoju

43

Wywiad z Materiality Czy myśli Pan, że polskie firmy poradzą sobie ze zbliżającymi się obowiązkami związanymi z nowymi standardami raportowania?

Myślę, że docelowo sobie poradzą, tylko obawiam się, że jeszcze nie oznacza to raportów za rok 2025. Moment rozpoczęcia obowiązywania przepisów w 2025 r. dla 3,5 tysiąca spółek może być ciężki i właśnie kluczowym problemem stanie się brak specjalistów. Tak jak w wielu innych obszarach, można do tego raportowania podejść minimalistycznie, czyli po prostu wykonać obowiązek w minimalnym stopniu albo można do tego podejść bardziej ambitnie.

Niestety myślę jednak, że liczba spółek, które podejdą do tego bardziej ambitnie będzie na początku raczej nieduża, natomiast pojawiają się tutaj jeszcze dwa inne czynniki. Po pierwsze zauważyłem, że różne spółki dużo chętniej zaczynają zajmować się zrównoważonym rozwojem, kiedy czują presję ze strony swoich klientów albo ze strony instytucji finansowych.

Natomiast drugi czynnik jest taki, że kiedy prowadzimy badania istotności, ryzyk i szans dotyczących zrównoważonego rozwoju, to na początkowym etapie ich definiowania prezesi zauważają konieczność skonfrontowania wskazanych ryzyk, ponieważ są poważne, a wcześniej nie widzieli takiego zagrożenia. Podejmowane są decyzje o aktywnym zarządzaniu, żeby przeciwdziałać negatywnym skutkom, a także wyróżnić się wśród konkurencji na zasadzie „my musimy być lepsi” pod względem dostosowania się do regulacji. Proces zbierania informacji do raportów uruchamia wiele innych procesów w spółkach, które powodują, że zrównoważony rozwój to nie jest coś obok biznesu, jakiś dodatkowy koszt czy poboczna działalność, a jest to temat, który przenika każdy element działalności operacyjnej spółki.

44

Wywiad z Materiality W jakim obszarze w zakresie ESG polskie firmy poczyniły Pana zdaniem największe postępy?

Myślę, że największy postęp jest zauważalny w obszarze najbardziej uporządkowanym, czyli w zakresie dotyczącym zmiany klimatu, a konkretnie obliczania emisji gazów cieplarnianych. Kilka lat temu mało która spółka potrafiła liczyć emisję gazów cieplarnianych, a jeśli już, to brały pod uwagę tylko swoje emisje bezpośrednie (tzw. zakres pierwszy). Potem nauczyły się liczyć zakres drugi, a teraz już z tych największych spółek bardzo wiele umie liczyć całe emisje z wszystkich trzech zakresów. Oczywiście liczbowo jest to nadal pewnie raczej mniej spółek niż suma tych, które już regularnie raportują, ale tu widzę postęp. Kilka lat temu razem z Michałem Stalmachem opracowaliśmy badanie, które miało na celu analizę świadomości klimatycznej spółek i w tym badaniu analizowaliśmy raporty 150 największych spółek giełdowych i ocenialiśmy, czy raportują emisje, w którym zakresie, jak dokładnie, czy te dane są audytowane itp. Jest to bardzo precyzyjne badanie prowadzone przez Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych i Fundację Standardów Raportowania, a my jako MATERIALITY uczestniczymy w nim. Patrząc na wyniki od 2017 roku do 2023 widać ewidentny postęp, jednak obecnie najwyższy poziom jest nadal minimalnym wymaganym przez nowe regulacje. Co więcej, na pytanie czy spółki redukują swój negatywny wpływ na środowisko i w jaki sposób, jest tematem na zupełnie inne badanie.

Jak ocenia Pan przygotowanie polskich regulatorów zaadaptowania unijnych przepisów do prawa polskiego?

do

Po pierwsze są to przepisy unijne, dokładniej dyrektywa, czyli ją trzeba do naszych przepisów zaimplementować i tutaj mamy świeżą informację. Pod koniec kwietnia Ministerstwo Finansów przedstawiło do publicznych konsultacji projekt ustawy implementującej dyrektywę i ruszył cały proces legislacyjny.

45

Wywiad z Materiality Teoretycznie powinniśmy do połowy roku zaimplementować tę dyrektywę, ale obawiam się że nie jest to realistyczne w przypadku Polski. Sądzę jednak, że pewnie większość państw członkowskich UE będzie posiadała pewne opóźnienia. Co więcej, wiele przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju na poziomie unijnym jest wydawanych w formie rozporządzeń. One obowiązują bezpośrednio, czyli ich nie trzeba w Polsce wdrażać do naszych przepisów, po prostu od określonego dnia zaczynają obowiązywać. Natomiast istotna jest tutaj rola np. KNF z nadzorem nad spółkami giełdowymi, które raportują historycznie informacje niefinansowe, a za chwilę będą to raporty na temat zrównoważonego rozwoju. KNF rzeczywiście z czasem zaczyna robić coraz więcej. Obecnie urzędnicy czekają na raporty spółek i wysyłają do spółek pisma ze wskazanymi niezgodnościami z przepisami, zadając jednocześnie pytania dlaczego tak jest. Myślę, że stopniowo my się do tego dostosujemy, bo generalnie Polska dość sprawnie implementuje większość dyrektyw unijnych,. Moim zdaniem na tle innych krajów unijnych nie jesteśmy najlepsi, ale też nie jesteśmy na samym końcu.

46

partnerzy

47

podziękowania dla: Wiktoria Kulesza Zuzanna Bielska Alex Beaumont Maksymilian Puścian Piotr Szumski Klaudia Świątek Klaudia Urbaniak Dominika Machul Lidia Surgiel

48