Issuu on Google+

1e jaargang | juli 2013

ZOMERINFOMAGAZINE Toeristisch informatieblad voor Midden- en Zuidwest Friesland | Een gratis uitgave van Tourist Information Point Frysl창n

2013

WATERPRET Varen binnen- en buitendijks en

DOGE JO WOL? Bijzondere vertalingen en anecdotes n

FRIES ERFGOED

Ontdek de oude steden en b bezienswaardigheden

GREIDE, BOS en WOLKEN Fietsen en wandelen in een weids landschap

SHOPPEN, SMULLEN, STAPPEN De lekkerste culinaire tips en winkelmogelijkheden!

Shoppen in Sneek / Smullen in Hindeloopen / Joggen in Gaasterland / Museumpje pikken in Franeker / Fietsen rond Hemelum / Koekjes proeven in Molkwar / Met een sloepje door de Luts / Parfum maken in Oudemirdum / Kitesurfen in Workum / Wandelen in de Greide


VOORWOORD

:

ij heten u van harte welkom bij de Hinde in Hindeloopen. Aan de oude haven in Hindeloopen met uitzicht over de haven en het IJsselmeer kunt u genieten van regionale producten zoals verse schapenkaas, gerookte paling uit het IJsselmeer en diverse visspecialiteiten. Dagelijks is er lunch vanaf 12.00 uur en kunt u dineren vanaf 18.00 uur. Naast onze gerechten kunt u een keuze maken uit onze uitgebreide wijnkaart met een selectie van de allerbeste wijnen.

FRYSLÂN BOPPE! Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries. Zeg nooit tegen een fries, dat dit een dialect is, hij zal je de rug toekeren. Dit is een taal! Een taal van Friezen, mensen die de rug strekken, mensen met karakter, mensen die niet met zich laten sollen. mensen met trots. Trots op hun land, hun uitgestrekte weiden met bloemenpracht, hun boerderijen hun vee. Hun dorpen met de kerk in het midden en de kroeg ernaast, hun sloten en rivieren die het land doorklieven, hun bouwstijl. Hun schepen, het is alles bijzonder. Anders, met niets te vergelijken. Van een uitzonderlijke schoonheid. Van het schitterende Gaasterland tot Dokkum, of het natuurgebied tussen Hindeloopen en Workum waar de hele wereld komt kijken naar de meest bijzondere orchideeën en fauna, en de verschillende soorten vogels, de natuur leeft hier haar leven, waarin de mens eenrol speelt van koesteren en liefhebben. Friesland is een land om je aan te verlustigen. eenmaal omarmd, laat het je niet meer los. Fryslân, ik ha dy leaf!

Harmen en Bea Ligthart

‡•–ƒ—”ƒ–†‡ ‹†‡ȈǮ–‘•–͜Ȉ͙͛͟͠  ‹†‡Ž‘‘’‡ ‡Žǣ͙͘͜͝Ǧ͚͛͝͠͞͠Ȉƒ‹Žǣ‹ˆ‘̻†‡Š‹†‡ǤŽȈ™™™Ǥ†‡Š‹†‡ǤŽ

,,Bûter, brea en griene tsiis , wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte fries” (Butter, Brot und grüner Käse, wer das nicht sagen kann, ist kein echter Friese) Sage niemals zu einem Friesen, das friesisch ein Dialekt ist, er wird Dir den Rücken zukehren. Friesisch ist eine Sprache. Friesen sind Mensen mit Charakter, Mensen die sich nicht verwirren lassen. Mensen mit Stolz. Stolz auf Ihr Land, Ihre Weiden und Blumenpracht, Ihre Bauernhöfe und Ihr Vieh. Sie sind stolz auf Ihre Dörfer, mit Ihren Kirchen in der Mitte und der Kneipe nebenan, Ihren Wassergräbern die das Land durchströmen und ihre Schiffe. In Friesland ist alles besonders. Von dem schönen Gasterland bis hin zu Dokkum, oder das Naturgebiet Hinderloopen und Workum, wo die ganze Welt die besonderen Orchideen und Fauna bewundern kommt. Hier lebt die Natur ihr eigenes Leben mit verschiedenen Vogelsorten, wobei auch der Mensch eine große Rolle spielt. Friesland ist ein Land um sich zu amüsieren. Einmal die Friesische Luft gerochen, lässt das Land dich nicht mehr los. ,,Frysland, ik ha dy leaf!“ (Friesland, Ich hab dich Lieb!)

ZOMERINFO MAGAZINE

1


VOORWOORD

FRYSLÂN BOPPE! Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries. Zeg nooit tegen een fries, dat dit een dialect is, hij zal je de rug toekeren. Dit is een taal! Een taal van Friezen, mensen die de rug strekken, mensen met karakter, mensen die niet met zich laten sollen. mensen met trots. Trots op hun land, hun uitgestrekte weiden met bloemenpracht, hun boerderijen hun vee. Hun dorpen met de kerk in het midden en de kroeg ernaast, hun sloten en rivieren die het land doorklieven, hun bouwstijl. Hun schepen, het is alles bijzonder. Anders, met niets te vergelijken. Van een uitzonderlijke schoonheid. Van het schitterende Gaasterland tot Dokkum, of het natuurgebied tussen Hindeloopen en Workum waar de hele wereld komt kijken naar de meest bijzondere orchideeën en fauna, en de verschillende soorten vogels, de natuur leeft hier haar leven, waarin de mens eenrol speelt van koesteren en liefhebben. Friesland is een land om je aan te verlustigen. eenmaal omarmd, laat het je niet meer los. Fryslân, ik ha dy leaf!

,,Bûter, brea en griene tsiis , wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte fries” (Butter, Brot und grüner Käse, wer das nicht sagen kann, ist kein echter Friese) Sage niemals zu einem Friesen, das friesisch ein Dialekt ist, er wird Dir den Rücken zukehren. Friesisch ist eine Sprache. Friesen sind Mensen mit Charakter, Mensen die sich nicht verwirren lassen. Mensen mit Stolz. Stolz auf Ihr Land, Ihre Weiden und Blumenpracht, Ihre Bauernhöfe und Ihr Vieh. Sie sind stolz auf Ihre Dörfer, mit Ihren Kirchen in der Mitte und der Kneipe nebenan, Ihren Wassergräbern die das Land durchströmen und ihre Schiffe. In Friesland ist alles besonders. Von dem schönen Gasterland bis hin zu Dokkum, oder das Naturgebiet Hinderloopen und Workum, wo die ganze Welt die besonderen Orchideen und Fauna bewundern kommt. Hier lebt die Natur ihr eigenes Leben mit verschiedenen Vogelsorten, wobei auch der Mensch eine große Rolle spielt. Friesland ist ein Land um sich zu amüsieren. Einmal die Friesische Luft gerochen, lässt das Land dich nicht mehr los. ,,Frysland, ik ha dy leaf!“ (Friesland, Ich hab dich Lieb!)

ZOMERINFO MAGAZINE

1


INHOUD WATERPRET 9 11 13 15 16 19 21 24

Met een motorboot door Friesland Met een sloepie van stekkie naar stekkie Verslaafd aan Kitesurfen Eerst de Sneekweek, dan sterven Do’s and dont’s op het water Zeilen, een fantastische sport Watersportplaatsen Met je tenen in het zand

DOGE JO WOL? 26 27 29 30

Friese weetjes en producten Friese sprookjes Friese sporten Typisch Fries

FRIES ERFGOED 37 39 45 47 51 53 55 56 57 59 65 67 68 69

2

Friese steden en museale pareltjes Franeker Hindeloopen IJlst Kornwerderzand Makkum Lemmer Molkwerum Sloten Sneek Stavoren Workum Woudsend Wiuwert

ZOMERINFO MAGAZINE


GREIDE, BOS EN WOLKENLUCHTEN 73 75 77 78 79 80 82 85 86 89 91

Ballonfeesten Joure Museum Joure Unieke samenwerking in E-Bike project Koeknuffelen, modderhappen en blotevoetenloop Bosrijk Gaasterland Golfbaan Gaasterland Fietstochten It Fryske Gea Mar en Klif Kaart Zuidwest Friesland Weidevogels in Friesland

SHOPPEN, SMULLEN en STAPPEN 94 95 96 97 98 99 101

Shop till you drop Culinaire pareltjes Restaurant de Hinde Hindeloopen ‘t Vaticaan Sneek De Koperen Kees Sneek Stichting Uit in Sneek en warenmarkten Agenda

ZOMERINFO MAGAZINE

3


4

ZOMERINFO MAGAZINE


Tourist Information Point Fryslân

DE NIEUWE STANDAARD Fryslân heeft u veel te bieden, het weidse landschap, de oude steden en dorpen, en bovenal water en watersport. Zomer Info Magazine biedt u een compleet overzicht van alles wat onze regio tot een ideale vakantiebestemming maakt. Onder de thema’s vindt u alles overzichtelijk ondergebracht, en kunt u zich op een makkelijke manier oriënteren. Naast alle bijzondere parels die we voor u uitlichten hebben wij op basis van een strenge selectie een aantal bedrijven voor u geselecteerd en opgenomen. Deze bedrijven zijn in dit magazine opgenomen op basis van kwaliteit, goede service en een hoogstaand product of dienst. Kortom, de bedrijven in dit magazine zijn speciaal voor u geselecteerd, want gepresenteerd door TIP is tip top in orde. Naast de informatie in dit magazine kunt u voor een persoonlijk advies ook een bezoek brengen aan een van onze vestigingen.

De informatiepunten van TIP Fryslân zijn dagelijks geopend, en bieden u een compleet overzicht van de verschillende thema’s die u vakantie compleet maken. Uiteraard kunt u ook rekenen op een objectief advies en een antwoord op al uw vragen. Naast het brede overzicht van de parels van Fryslân hebben de vestigingen van TIP Fryslân een ruim aanbod in souvenirs, en kunt u voor uw gezelschap in overleg met onze medewerkers uw eigen arrangement samenstellen. Kortom, bij TIP Fryslân bent u aan het juiste adres om uw verblijf in de regio compleet tot uw wens te maken. Mocht u vragen hebben kunt ook ons ook een e- mail sturen of telefonisch contact met ons opnemen, wij staan u graag te woord om u te bedienen met informatie of advies.

TIP Sneek Grootzand 46 Sneek TIP Makkum Markt 7 Makkum

We verwachten met dit gratis magazine een bijdrage te leveren aan een complete en geslaagde vakantie en wensen u een prettig verblijf in onze mooie vakantieregio.

www.tipfryslan.eu ZOMERINFO MAGAZINE

5


Rondvaartbedrijf van Dijk Tel. : (0515) 41 38 19 info@rondvaart-vandijk.nl Opstappen Lemmer vanaf Kortestreek! Sneek vanaf vanaf 1e Oosterkade!

Rederij van der Zweep Rondvaarten Grou Het bekende rondvaartbedrijf in hartje Friesland!

Vaar, geniet en verwonder

De ideale opstapplaats voor een schitterende tocht naar het natuurgebied de Alde Feanen richting Leeuwarden of naar Joure, Sneek, IJlst of de Zuid-Westhoek via Akkrum of Prinses Margrietkanaal.

Rederij van der Zweep – Rondvaarten Grou BV • 9000 AB Grou • Tel: 06 53 50 80 80 info@rondvaartengrou.nl

6

ZOMERINFO MAGAZINE


ROUTES & TOCHTJES ZEILEN EXTREME SPORTS KITESURFING STRANDPLEZIER

Friesland Koninklijk land met blauw bloed Voor watersporters in de ruimste zin van het woord is Friesland een waar Walhalla. Vooral over de inwoners van Zuidwest-Friesland wordt dan ook vaak gezegd dat ze blauw bloed hebben. Zij wonen immers in een enorm gevarieerd landschap met weidelandschap, bossen, heide en strand, maar vooral water, water en nog eens water. Vaarten, kanalen, vennetjes en meren met een hoofdletter M vormen een stelsel van bloedvaten in het mooie landschap dat Friesland heet, of Frysl창n zoals de Friezen zeggen.

Waterpret ZOMERINFO MAGAZINE

7


Luxe vaarvakanties vanuit Sneek Dichtbij genieten Wohlf端hlen wie zu Hause.

Hendrik Bulthuisweg 13 - 8606 KB Sneek - Telefoon: 0031 (0)515 438 158 www.yachtcharter-vanstraten.nl - info@yachtcharter-vanstraten.nl

8

ZOMERINFO MAGAZINE


Met een motorboot door Friesland Heerlijk genieten onder de zon, glijdend door het water zonder rekening te hoeven houden met het weer en kunnen kiezen voor elke koers. Groot voordeel van de motorboot is dat u, afhankelijk van de uitvoering, alle luxe aan boord heeft. Heerlijk koken in een ruime keuken met koelkast en drie- of vierpits gasstel, lekker luieren op het bovendek of een hengeltje uitwerpen aan een van de steigers van de Marrekrite. Daarnaast bent u veel minder dan bij een sloep of kleine zeilboot gebonden aan actieradius. Overijssel, zoals de route via de Kalenbergse gracht naar Blokzijl en verder, is bijvoorbeeld erg populair. Maar u kunt ook kiezen voor de Turfroute of de Noordelijke Elfstedenroute, die onlangs is geopend.

Voor welk schip kiest u? Er zijn veel verschillende soorten schepen te huur bij evenzovele verhuurbedrijven. Voordat je gaat boeken, is het goed om bij een aantal zaken stil te staan. Iedereen kan varen, dat staat vast. Ga je voor het eerst met een motorboot op vakantie, kies dan niet meteen een boot groter dan 11 meter. En let er op dat er een boeg- en hekschroef aanwezig is. Een goede kapitein kan varen zonder deze extra hulp, maar bij veel wind is het toch erg prettig dat je daar voor het manoeuvreren de beschikking over hebt. Vaar in een klein gezelschap, met zijn tweetjes of vieren leert het prettigst. De beginnende watersporter kan bij de meeste bedrijven gebruik maken van een instructiemiddag bij aanvang van de vakantie. Een ervaren schipper gaat dan mee op uw schip en helpt u en uw bemanning vertrouwd te raken met uw schip. Na zo’n instructiemiddag heb je de controle over het schip en bent u verzekerd van uw eigen veiligheid en die van een ander op het water. Een gouden regel op het water, blijf altijd rustig, paniek veroorzaakt schade

Aanmeren in de jachthaven of Marrekrite aanlegsteiger. De jachthavens die u onderweg aandoet hebben aanlegplaatsen en boxen in verschillende maten. Het is belangrijk goed kennis te nemen van de afmetingen van uw schip en bij de keuze voor uw ligplaats hier rekening mee te houden. Hoe breder het jacht is des te moeilijker het is om in de havenbox te varen. Boten met een breedte tot 4 meter is over het algemeen geen probleem. Vrijwel iedere jachthaven biedt u een stroompunt aan de wal, drinkwaterpunt en sanitaire mogelijkheden. In het buitengebied kunt u op vele

ZOMERINFO MAGAZINE

punten uw schip kosteloos aanmeren bij de aanlegplaatsen van de Marrekrite, in dit magazine vind u alle informatie over deze organisatie.

Kwaliteit en luxe comfort Bij de keuze voor het te huren schip kunt u naast een brede selectie aan bedrijven ook kiezen uit verschillende prijsklasse. Niet ieder bedrijf heeft dezelfde kwaliteit of service. De nieuwe jachten zijn over het algemeen hoger geprijsd. Een gerenommeerde jachtverhuurder zal u van tevoren ook een boordboek toesturen, zodat u zich kunt voorbereiden op uw vakantie.

Vaarroutes Eenmaal onderweg kunt u kiezen uit verschillende vaarroutes . Omdat de meeste bruggen beweegbaar zijn, zijn de routes bijna eindeloos. De doorvaarthoogte bepaalt de vaarroute. Voor het bepalen van je route maak je gebruik van waterkaarten. Voor Friesland is dat waterkaart B, of een app op uw iPad, tablet, of laptop, zoals bijvoorbeeld de waterkaarten app van de ANWB.

Gezinnen: Een vaarvakantie is een ideale gezinsvakantie. Je bent met elkaar onderweg op één groot avontuur. Kinderen vinden het prachtig om mee te helpen tijdens het aanleggen of geld in het klompje te doen bij de bruggen. Een vaarvakantie valt en staat met de voorbereiding. Waar varen we heen? Waar willen we overnachten? Maar zeg nou zelf, is de voorbereiding niet minstens de helft van je vakantiepret?

9


10

ZOMERINFO MAGAZINE


Met een sloepie van stekkie naar stekkie Stel je voor: je komt ’s morgens aan bij je sloep, al dan niet gehuurd, picknickmand staat al klaar. Fijn belegde broodjes, inclusief flesje rode en witte wijn. Je vleit je neer in een van de kussens. De motor pruttelt al zachtjes, bij een elektrische sloep hoor je helemaal niets.

Langzaam verdwijnt de jachthaven uit zicht om plaats te maken voor dikke rietkragen doorregen met Lisdodden, in Friesland Doerebouten geheten. In de verte zie je een paar roofvogels die het grasland afspeuren naar kleine prooidieren, terwijl de Kieviten en Grutto’s hun karakteristieke geluid laten horen. Via de ANWB waterkaarten/annex routeplanner app. kunt u zelf de leukste tochten uitstippelen. Maar hieronder vindt u er vast eentje.

Rondje Luts Vanuit Sneek vaar je over de Geeuw naar IJlst, rechtsaf naar Osingahuizen en het Heegermeer, waar je na ongeveer een ruim uur varen aankomt. De keuze is aan u, het ruime water van het Heegermeer of via Woudsend naar Sloten en Balk om het smalle maar feeërieke water van het riviertje de Luts op te zoeken. Je waant je varend tussen de overhangende bomen in een sprookje van Grimm. Aan een van de steigertjes maak je een pitsstop voor de lunch, om daarna de tocht te vervolgen. Die uiteindelijk uit zal komen op de Holken, onderdeel van het Heegermeer/Fluessen. Gesteld dat u nu over het ruime water van de Fluessen en het Heegermeer terug zou varen naar Sneek, heeft u er aan het einde van de dag een uurtje of zeven varen opzitten.

Routeplanners Maar dat hoeft natuurlijk niet in een keer. U kunt ook kortere tochtjes inplannen, er zijn goede routeplanners van bijvoorbeeld de ANWB die een app heeft voor smart phones en tablets (zowel voor Apple als Android). Te vinden in de Appstore van Apple of De Google play store onder zoekterm ANWB Waterkaarten.

Watersportapp Daarnaast heeft de provincie Friesland een waterport app. Die vol staat met nuttige informatie, zoals brugtijden, doorvaarthoogtes, geluidsseinen en allerlei zinvolle tips,, zoals de plaatsen waar het veilig is om te zwemmen in open water. De app is sinds 2013 goed te vinden onder de zoekterm Watersport in zowel de Appstore van Apple als de Google Play store voor Android.

Dit is natuurlijk maar één mogelijkheid. Er zijn wel honderd mogelijke varianten die u zelf kunt verzinnen. Want Friesland bestaat uit één groot netwerk van vaartjes en vaarten, meertjes en kanalen die allemaal met elkaar in verbinding staan. Een waterkaart van de Friese Meren (verkrijgbaar bij de TIP Fryslân vestigingen - die van Sneek zit aan het Grootzand) of een routeplanner is dan ook geen overbodige luxe. Voor luxe motorjachten zijn er in principe dezelfde mogelijkheden, maar die zullen noodgedwongen wat vaker hun toevlucht moeten nemen tot het ruimere water vanwege hun diepgang en de brughoogtes.

ZOMERINFO MAGAZINE

11


Kitecamping Welgelegen Voor diverse overnachtings mogelijkheden Kamperen,vakantiehutten,pipowagens en B&B Tevens internationale Kite School Welgelegen-workum.nl Lange Leane 11 8711 HK Workum +31 6 12 15 32 02

, Buiskappe

Dektenten

eparatie en

ottenten, R

en, Bo n, Afdekkled

Nieuw

www.zeilmakerijmare.nl

Wyckelerweg 171a - 8556 XB Sloten - Tel. 06 20 22 34 54

U D’O

DE

H

B ER

ER

GH

Het adres voor een bijzondere vaardag! Op onze site vindt u diverse arrangementen voor een leuk familieuitje of personeelsfeest. Trijntje Charter - Smidsweg 11 - 8723 BD Koudum - Tel. nr: +31 (0) 514 521 542 - www.trijntje-charter.nl

Stijlvol overnachten aan het water

Geldig tot eind oktober 2013

www.antixsports.com

Tegen inlevering van deze bon krijg je â‚Ź20 korting op kitesurfles! 12

ZOMERINFO MAGAZINE


Vliegen als een vogel aan een zeiltje

De eerste keer dat een kitesurfer met een vaartje van een kilometertje of veertig los van het water komt en een zweefvlucht van enkele tientallen meters maakt om daarna volgens de regels der kunst weer te landen, is een moment dat je je leven lang bij blijft. Het liefst wil je meteen naar de wal en met je lijf barstensvol adrenaline aan je vrienden vertellen dat je het hem hebt geflikt. Je eerste sprong is een feit. Je bent ‘hooked’ en komt er nooit meer van los.

Als de zon schijnt en er staat een flinke wind dan zie je de kite’s in alle kleuren over het water vliegen. Het IJsselmeer is de perfecte plek om het kitesurfen goed onder de knie te krijgen. Het is op veel plaatsen langs de kust ondiep en heeft weinig golfslag. Dit maakt de locaties Mirns en Workum erg geliefd bij beginnende kitesurfers vanuit de hele Benelux en Duitsland.

Explosieve groei De afgelopen 10 jaar is het kitesurfen explosief gegroeid en er worden tegenwoordig wereldwijd wedstrijden georganiseerd. Er zijn verschillende categorieën waarin wedstrijden gehouden worden. Er is een Freestyle competitie, maar er zijn ook wedstrijden in de golven of om de snelheid en wie dan het snelst om de boeien heen is. Het spectaculaire kitesurfen wint dus

ZOMERINFO MAGAZINE

elk jaar aan populariteit leeft erg onder een nieuwe groep van watersporters. Door de snelle ontwikkeling is kitesurfen toegankelijk en kan iedereen het leren die een zwemdiploma heeft! Antix Sports is een gerenommeerde kitesurfschool waar al vele cursisten, zelfs zij die nog nooit met de watersport in aanraking zijn geweest, de beginselen van het ‘kiten’ onder de knie hebben gekregen. Wanneer een cursist de kite goed onder controle heeft en de veiligheidsvoorschriften zijn doorgenomen, dan kan je al snel met een board oefenen om je eerste meters te kitesurfen.

Kitesurfen kan gevaarlijk zijn als je niet weet wat je doet. Neem dus een kitesurfles bij een gecertificeerde kitesurfschool, waar ook de instructeurs zijn gediplomeerd. Op de website van de Nederlandse Kitesurf Vereniging staat een lijst met kitesurfscholen die officieel zijn erkend. Wil je na het lezen van dit stuk graag een keer aan een kite hangen en over het water vliegen, meld je dan aan op de website www.antixsports.com en reserveer jouw kitesurfles voor deze zomer!! Misschien is dit ook jou de nieuwe hobby! Tot later bij het water!!

Hou jij van actie en avontuur, dan is kitesurfen echt iets voor jou! Volg eerst een cursus, voordat je met eigen kitesurf materiaal aan de slag gaat. Moeder natuur kan erg verraderlijk zijn.

13


14

ZOMERINFO MAGAZINE


Eerst de Sneekweek beleven, dan sterven De Sneekweek heeft als motto: ‘Overdag voor de eer, ‘s avonds voor de sfeer’. En beide elementen zijn dan ook ruimschoots vertegenwoordigd in de watersportstad van Nederland. Deze zeil- en feestweek, de 78e editie dit jaar, wordt traditioneel georganiseerd door de Koninklijke Watersportvereniging Sneek (KWS) en vindt plaats van 2 tot en met 8 augustus 2013 met jaarlijks tussen de 800 en 900 zeilers en de laatste twee jaren rond de 100.000 bezoekers.

Wijde Noorderhorne in de Sneekweek

Het is het grootste zeilevenement van Nederland en vindt plaats op het Sneekermeer en de Goingarijpster Poelen. De Sneekweek begint traditioneel op de vrijdag voor de eerste zaterdag van augustus met de officiële opening in de stadhuistuin van Sneek, gevolgd door een vlootschouw en een groot vuurwerk. Historie Na de Franse tijd, in 1814, werd een zeiltocht naar Joure gehouden toen bekend werd dat de Sneker Jacob Sjoukes Visser was gedeserteerd uit de Franse krijgsdienst en veilig was aangekomen in Joure. Die tocht beviel zo goed dat er voortaan elk jaar zeilwedstrijden werden gehouden. Dit groeide uit tot de Sneker Hardzeildag. Ook rond deze dag werden zeilwedstrijden gehouden en in 1935 werd de eerste werkelijke Sneekweek georganiseerd. In 2013 vindt de 78e editie plaats. De Sneekweek kent zowel een bomvol zeil- als ook stappersprogramma. Overdag wordt er door de vele zeilers in meer dan veertig eenheidsklassen gestreden op het scherpst van de snede, maar ‘s avonds is het tijd voor muziek, gezelligheid en feest. De horeca van Sneek heeft ook voor dit jaar weer een bomvol programma samengesteld op een aantal muziekpleinen, verspreid door de hele binnenstad van Sneek. Die overigens mooi compact is, dus ver hoeft u nooit te lopen.

ZOMERINFO MAGAZINE

15


Bruggen Van 23 maart tot 1 november zijn de bedieningstijden van bruggen en sluizen in Fryslân dagelijks: 9.00 - 12.00 uur / 13.00 - 16.15 uur /

Brugseinen De lichten bij bruggen zijn rood, groen en geel. Hiermee geeft de brugwachter seinen aan de scheepvaart. Onderstaand de de belangrijkste brugseinen.

17.15 - 19.00 uur*

* juni, juli, augustus tot 20.00 uur Van 1 november tot 1 april van maandag t/m zaterdag: op afroep tussen 9.00 en 17.00 uur. Afroepnummer: 058-292 5888.

Kijk voor een volledig overzicht van de bedieningstijden op www.fryslan.nl/bedieningstijden of in de Watersport-app.

Prinses Margrietkanaal - Beroepsvaart Het Prinses Margrietkanaal is het drukst bevaren kanaal van Fryslân. Beroeps- en recreatievaart komen hier samen. Daarom gelden hier enkele aanvullende vaarregels.

Wat mag wel en wat niet? • • • • • •

Uw boot moet voorzien zijn van een motor. De (buitenboord)motor moet altijd stand-by zijn. Uw boot moet minimaal 6 km/u kunnen varen met een motor. Stuurboordswal (rechts) houden is verplicht. Maak op de Kûfurd en de Grutte Brekken gebruik van de recreatiegeul(en). Ga niet laveren en blijf niet kruisen voor een brug. U mag de vaargeul wel oversteken via de kortste en veiligste route (in een rechte lijn).

• Behalve op aangewezen ligplaatsen is het langs de hele vaarweg niet toegestaan aan te leggen (ankeren en meren), tenzij u ontheffing van de vaarwegbeheerder heeft. • Alle andere verkeersregels zijn onverminderd van kracht. Voor uw eigen veiligheid • Een vrachtschip heeft een veel langere stopweg dan een pleziervaartuig. • Een leeg vrachtschip heeft een grote dode hoek. Als u de schipper in de stuurhut niet meer kunt zien, kan hij u ook niet zien. • Grote schepen hebben meer ruimte nodig. Houd dus het midden van de vaarweg vrij.

Kijk voor meer tips op www.varendoejesamen.nl

16

ZOMERINFO MAGAZINE


Verkeers- en gedragsregels op het water Elk jaar komen veel toeristen naar Fryslân om te genieten van de Friese watersportgebieden. Tijdens de seizoensdrukte op het water is het noodzakelijk dat iedereen rekening met elkaar houdt. Net zoals in het verkeer op de weg gelden er ook verkeersregels op het water.

is verplicht voor het besturen van snelle motorboten. Dit zijn alle boten die sneller kunnen varen dan 20 km/u. De vaarbewijsplicht geldt ook voor niet-snelvarende boten die langer zijn dan 15 meter.

• Verander niet plotseling van koers.

Wie heeft voorrang?

• Zorg dat u rondom goed zicht heeft en kijk regelmatig achterom.

• Kleine schepen (korter dan 20 meter) moeten voorrang verlenen aan grote schepen, passagiers schepen, veerponten en sleepboten.

• Voer tijdig de juiste navigatieverlichting. •

Anker niet bij bruggen, sluizen, werkschepen met uitstaan de ankers en in het midden van een vaarwater.

• Voorkom laveren op drukke vaar routes en houd het midden vrij voor grote schepen. •

Blijf uit de buurt van visnetten. Deze zijn gemarkeerd met vlaggetjes of een bord met een rood/witte ruit. Passeer de visnetten altijd aan de witte kant van het bord.

• Bewaar de rust in de natuur en woongebieden. • Zwemmen in de vaargeul, bij bruggen, sluizen en wachtplaatsen is niet toegestaan. Een vaarbewijs

• Een klein schip mag bij het vertrekken medewerking vragen van een ander klein schip. •

Hoofdvaarwater gaat voor nevenvaarwater. Schepen die stuurboordswal houden in het hoofdvaarwater hebben voorrang op andere schepen, ongeacht de lengte en grootte.

Snelheid • Voor de meeste wateren in Fryslân geldt een maximum vaarsnelheid van 6 of 9 km/u.

Op het Van Harinxmakanaal, het Prinses Margrietkanaal en het Johan Frisokanaal geldt een maximum snelheid van 12,5 km/u.

Snelvaren mag in Fryslân alleen in vier speciale snelvaargebieden. Kijk voor de gebieden en regels op www.fryslan.nl/snelvaren.

Minimum leeftijd besturen boot • Snelle motorboot: 18 jaar (vaarbewijs). • Motorboot, groot schip en zeilboot langer dan 7 meter: 16 jaar. • Motorboot korter dan 7 meter die niet sneller kan dan 13 km/u: 12 jaar. • Zeilbootjes korter dan 7 meter en kleine roeibootjes: geen minimum leeftijd. Uitgebreide informatie over de vaarregels staat in het Binnenvaartpolitiereglement, te vinden op wetten.overheid.nl en in de Vaarwegenverordening Friesland: www. fryslan.nl/vaarwegenverordening.

• In havens en in de bebouwde kom geldt een maximum snelheid van 6 km/u.

Langs de vaarweg staan borden met verkeerstekens die aangeven wat wel en niet mag. Hiernaast staan de belangrijkste borden op een rijtje.

ZOMERINFO MAGAZINE

17


Sfeervol wijn beleven

Word lid van onze vereniging en schrijf u in via onze website: www.hsvdevriendschapsneek.nl

Gevestigd in een oud pakhuis dat dateert uit omstreeks 1850 bieden wij de mogelijkheid om exclusief met een eigen groep sfeervol te genieten van wijn. Natuurlijk kun je ook aansluiten bij 1 van onze proeverijen. The Wine Club Westersingel 48 te Sneek Tel: +31 (0)6 520 937 57 E: meet@thewineclub.nl W: www.thewineclub.nl

en rijd t s van wed Vis basis ase op & rele ch cat

HSV de Vriendschap • Fiem 27 • 8603 DC Sneek Telnr: 06 - 23 20 37 86 hsvdevriendschapsneek@hotmail.nl

Nieuw in Friesland. Laat uw boottent of zonwering vakkundig reinigen/coaten Tenten en kappen evenals zeilen en bootkussens zijn voortdurend aan allerlei vervuiling bloot gesteld. Schimmel of weervlekken ontsieren uw object en zorgen voor een significant kortere levensduur. Door uw object periodiek te reinigen en een beschermde coating aan te brengen verhoogt u de levensduur van uw tent/kap en zeil aanzienlijk. Gun uw zonwering een tweede kans en geniet weer van een schone en frisse uitstraling. Tijdens het coat proces brengen we een vuil- en waterafstotende beschermlaag aan. De beschermlaag biedt onder andere bescherming tegen: algen, groene aanslag, (regen)water, schimmel, uv-straling (kleurvaster!) en vuil. Vraag vrijblijvend een offerte aan, kijk op onze site voor meer informatie:

www.zonklaar.nl

Bezoekadres: Schrijnwerkersstraat 7F - 8601 VD Sneek tel. 0515 - 785 435 - info@zonklaar.nl

18

ZOMERINFO MAGAZINE


Zeg ‘zeilen’ tegen een Fries en je hebt er een vriend voor het leven bij. Friezen lijken

Zeilen, een fantastische sport Een zeiler heeft ontelbare mogelijkheden om het Friese merengebied te doorkruisen. Maar net als met motorbootvaren valt en staat een zeilvakantie in Friesland of op het IJsselmeer met de voorbereiding. Van dag tot dag, hetzij via de papieren, hetzij via de digitale versie van de waterkaarten, plannen waar je vandaag heen gaat. Kijken naar de voorzieningen in de jachthavens voor u zelf en/of de kinderen. Brugopeningstijden in de gaten houden, zodat je niet eindeloos ligt te wachten voor een brug waar de ‘bruggewipper’ net met lunchpauze is. Boot huren Als u besluit een boot te huren, kunt u te kust en te keur. Maak voor u zelf eerst een lijstje wat u wilt. Gaat u zeilen op de Friese meren, of gaat u buitendijks naar het IJsselmeer of het Wad? Hoe staat het met uw zeilervaring? Heeft u ervaring met het buitendijks zeilen en met stroom? En wees daarbij eerlijk tegenover u zelf. Want er zijn elke zomer weer genoeg (voornamelijk Duitse) watersporters die door de al dan niet commerciële reddingsdiensten van een ondiepte of strekdam moeten worden gehaald. Domweg omdat ze het IJsselmeer of zelfs de Friese meren onderschatten. En die nota bene zonder reddingsvesten en vaak alleen gewapend met mobiele telefoon en een autokaart van Nederland het IJsselmeer op gaan.

ZOMERINFO MAGAZINE

genetisch belast met het zeilvirus. Zelfs op scholen in Sneek en Bolsward leren kinderen uit de hoogste groepen van het basisonderwijs via snuffelcursussen de beginselen van het zeilen.

Zeilkamp Ook voor kinderen biedt Friesland een schatkist aan recreatiemogelijkheden. Er zijn tientallen gecertificeerde zeilscholen, in welk gebied u ook bivakkeert. Ook zeilscholen die gespecialiseerd zijn in zeillessen aan kinderen en die met volledig gekwalificeerde leraren werken. In een zeilkamp van een week leren de kids een optimist of (voor oudere kinderen) een polyvalk besturen.

Sie brauchen nur das Wort Segeln in Friesland zu erwähnen,schon haben sie einen Freund mehr. In Friesland ist Segeln schon lang nicht nur ein Hobby,es ist Ihre Leidenschaft geworden. Schon die Kinder in der Grundschule,schnuppern durch Einführungskurse die Seeluft. Wenn sie ein Boot oder Segelschiff mieten wollen,sind Sie hier genau richtig. Boote in Hülle und Fülle. Aber wie gut kennen Sie sich aus mit Segeln oder Bootfahren? Bitte sein Sie ehrlich zu sichselbst. Wir möchten Sie hiermit auch warnen.Viele Urlauber haben sich schon überschätzt und mussten durch Rettungskräfte geborgen werden.

19


Rondvaarten Terwijl de kinderen genieten van een ‘frisje’, bootjes tellen, zwaaien naar de zeilers, zit u te genieten op het zonnedek en kijkt u uit over het weidse Friese water. Een leuke manier om de Friese meren te ontdekken vanaf het water. Er zijn in Friesland talloze rondvaartbedrijven, die tochtjes van een paar uur maken, dagtochten of thematochten, naar evenementen toe varen zoals bijvoorbeeld de Sneekweek of het skûtsjesilen. Ook voor kinderen zijn er speciale pannenkoekentochten. Variërend van twee uurtjes tot een hele dag. Leuk daguitje, beslist in overweging nemen.

Marrekrite In Friesland vindt u op de meest bijzondere plekjes een van de 3.500 Marrekrite-aanlegplaatsen. Hier mag u maximaal drie dagen gratis blijven liggen en kunt u genieten van de Friese natuur. De Marrekrite onderhoudt en beheert deze vrije ligplaatsen, zorgt op heel veel plaatsen voor afvoer van recreatieafval, onderhoudt boeien en bakens in recreatievaarten en beheert andere recreatieve voorzieningen op en om het Friese water. De Marrekrite doet dit namens de provincie Fryslân en 22 gemeenten. Marrekritewimpel Watersporters kunnen een Marrekritewimpel kopen. Een koper van de wimpel draagt hiermee direct bij aan het in stand houden van gratis aanlegplaatsen in de natuur van Fryslân.

Kijk voor meer informatie over De Marrekrite of het kopen van een wimpel op www.marrekrite.nl. Want varen in Friesland betekent eigenlijk automatisch, dat is een soort ‘herenakkoord, dat u een Marrekritewimpel aan uw vlaggenmastje hangt of in de stag van uw zeilboot. Marrekrite MarBoeien Een nieuwe voorziening van de Marrekrite, die in 2013 voor het eerst als een pilot is uitgevoerd, is het plaatsen van 25 zogenaamde MarBoeien in het water. Een boei met een oog waar u de lijn doorheen kunt halen en zelf dus geen anker uit hoeft te werpen. De MarBoei kan zes ton weerstaan. Dit betekent dat een fors charterschip met windkracht 12 nog veilig en zeker ligt.

Sportvissen in Fryslân De sportvisserij in Fryslân biedt een scala aan mogelijkheden voor iedere visliefhebber. Zuidwest Friesland geeft door zijn visrijke meren, poelen en kanalen aan elke sportvisser de kans om zijn favoriete sport te beoefenen. Ook voor de mensen, die na een dagje varen ’s avonds hun boot afmeren aan bijvoorbeeld een steiger van de Marrekrite om daar de nacht door te brengen, is er de mogelijkheid om onder het genot van bijvoorbeeld een Beerenburgje een hengeltje uit te gooien. Tijdens het vissen in deze schitterende provincie kunt u volop genieten van de natuur om u heen. Van prachtige vergezichten of van de vogels in de lucht, tot aan de opkomst van de zon in de ochtend of het tot rust komen van de natuur in de avond; Fryslân heeft het allemaal. Spelregels Er zijn een paar regels verbonden aan de sportvisserij. Zo is het vissen op roofvis zoals Snoek, Snoekbaars en Baars in een deel van het jaar niet toegestaan.Het vissen op witvis is het gehele jaar toegestaan terwijl Palingvissen het gehele jaar is verboden.De visser dient daarnaast in het bezit te zijn van de wettelijk vereiste aktes en vergunningen.Welke papieren u nodig heeft en wanneer u wel en niet op roofvis mag vissen, kunt u navragen bij de plaatselijke hengelsportzaken,VVV’s of toeristenbureau’s. Ook zijn er diverse viskaarten

20

verkrijgbaar waarop o.a. visstekken, steigers en trailerhellingen zijn vermeld. Zonder vispas mag je niet vissen, laat dat duidelijk zijn. Tot 14 jaar kun je gebruik maken van een gratis vispas waarmee je met 1 hengel met worm,made of brood mag vissen.Wil je echter ook met kunst- of dood aas je geluk beproeven dan heb je de jeugdpas nodig en deze kost €16,00. Vanaf 14 jaar is het verplicht de algemene vispas aan te schaffen. Deze is een kalenderjaar geldig en kost €32,50. Je kunt ook een weekpas kopen.Deze is goedkoper en ideaal als je niet zo vaak vist, en is daarnaast voor (buitenlandse) toeristen erg handig. Als je aan de waterkant of in je boot zit met je hengel, zorg dan dat je de pas en het boekje dat er bij hoort bij je hebt. Deze moet je beide kunnen laten zien als je gecontroleerd wordt. De gedetailleerde specificaties en gedragsregels staan in het boekje, waaronder bijvoorbeeld het verbod op het vissen met een kruisnet. Deze mag dan wel gewoon te koop zijn, maar je mag hier niet mee vissen! Bovenstaand artikel is tot stand gekomen in samenwerking met sportvisvereniging ‘De Vriendschap’ uit Sneek. Voor meer informatie of als je lid wilt worden kun je contact opnemen via de website: www.hsvdevriendschapsneek.nl De vispas is onder andere verkrijgbaar bij: VVV Heeg,123 Hengelsport Sneek, TIP Fryslân Sneek, van der Veer Bolsward, RCN de Potten en HSV de Vriendschap.

ZOMERINFO MAGAZINE


TERHERNE

Watersportplaatsen De kleine watersportplaats Terherne, bij velen beter bekend als Kameleondorp, aan het Sneekermeer heeft voor toeristen een erg hoog voorzieningenniveau, niet in de laatste plaats omdat het een deel van zijn roem heeft te danken aan de Kameleon. Hielke en Sietse Klinkhamer, zoons van de plaatselijke smid beleven spannende avonturen met hun zelf gebouwde boot en hebben het, omdat ze wel eens ‘beetje te hard’ varen, regelmatig aan de stok met veldwachter Zwart.

Rondomvaart Stap aan boord van één van de boerenpramen, geduwd door het schip van Hielke en Sietse, de Kameleon. Vaar over de prachtige Terhernsterpoelen. De gidsen zijn burgers van Lenten, zij vertellen tijdens de rondvaart van alles over het dorp, de omgeving en natuurlijk de films en de boeken. Tijdens het varen worden de kinderen echte speurneuzen door mee te helpen een probleem van veldwachter Zwart op te lossen.

Rond deze vrolijke jeugdboekenserie heeft het dorp Terherne een volledige belevenis ‘industrie’ gebouwd. Dagjes uit voor ouderen, kinderen en gezinnen. Bijvoorbeeld de natuurrondvaart als gezinsuitje onder leiding van de boswachter. In de rust van de Terhernster en de Terkaplester Poelen een Kiekendief op zijn prooi zien duiken. Beide poeltjes hebben door het relatief ondiepe water en de vele eilandjes een geheel eigen biotoop, en zijn voor natuurliefhebbers een genot.

Kameleonboerderij Op drie minuten lopen van het botenstation staat midden in het dorp de kameleonboerderij. Hier is levensgroot het Kameleondorp Lenten in nagebouwd waar je zomaar de bewoners van het dorp tegen kunt komen. Bijzonder; er zijn pratende melkbussen in het dorp. Deze melkbussen staan op verschillende bushaltes in het dorp en zij vertellen stuk voor stuk het dorpsmysterie. Zo word je door het hele dorp geleid. De meeste kinderen willen er na een dagje Kameleondorp nog wel een dag aan vast plakken.

SNEEK

Avontureneiland Op het avontureneiland word je ontvangen door een kameleonpersonage, die je meteen wegwijs maakt op het eiland. Er zijn spannende paden die je leiden over en langs het water, door de bomen en over de moerassen, blijf jij schoon? Touwslingeren, polsstokspringen over de sloot, van de kabelbaan, er is van alles te doen.

Sneek en water worden doorgaans in één adem genoemd. Met jaarlijks vrijwel elk weekend zeilevenementen, het skûtsjesilen, het weidse merengebied waarin Sneek centraal is gelegen, mag het terecht de waterporthoofdstad van Friesland worden genoemd. De Sneker havens, zowel de verenigingshaven als ook de Gemeentehaven aan de Somerrak promenade (de steiger aan het einde van de Houkesloot) hebben een hoog voorzieningenniveau. Zo zijn vrijwel alle ligplaatsen voor de grotere schepen voorzien van aansluitpunten voor elektrisch en een aansluiting op het centrale vuilwatersysteem. De sanitaire voorzieningen zijn in voldoende mate aanwezig en u ligt op drie minuten lopen van het stadscentrum. Gratis internet De vaaras van de Houkesloot (vanaf watersportgebonden bedrijventerrein ‘t Ges) tot de Geeuw in Sneek is voorzien van hotspots, waardoor watersporters gratis gebruik kunnen maken van internet. Daarnaast is nog voor het toeristenseizoen 2013 ook de gehele binnenstad van Sneek voorzien van gratis internet als gebaar van gastvrijheid naar de bezoekers. Oplaadpunten elektrisch varen Nu elektrisch varen een grote vlucht aan het nemen is, heeft de gemeente daar op ingespeeld door, in samenwerking met de provincie Friesland, de walstroomaansluitingen op te waarderen tot 16 Amp., dus geschikt voor sloepen en kleinere vaartuigen om hun accu op te laden. Voor luxe jachten, met grotere accu’s zijn er drie extra oplaadpunten in de Kolk, Houkesloot en de Jachthaven de Domp gerealiseerd.

ZOMERINFO MAGAZINE

Meer info op: www.kameleonterherne.nl

Ligplaatsen/Jachthavens in Sneek Gemeentelijke kades via de havenmeester Kruizebroederstraat 2 T 0515 48 53 67 - M 06 219 411 00 E havendienst@sneek.nl Camping/, Jacht- en passantenhaven ‘de Domp 1’ Havenmeester: A. van der Kooi Domp 4 - 8605 CP Sneek I www.dedomp.nl - E camping@dedomp.nl T 0515 41 25 59 - M 06 81812835 (havenmeester) Camping: 50 standplaatsen en 16 camperplaatsen Trekkershut: 3 houten trekkershutten met elk vier bedden Jacht- en passantenhaven ‘de Domp 2’ Havenmeester: J. de Vries Groenedijksterzijl 2 - 8604 EV Sneek T 0515 41 27 67 - M 06 11171240 (havenmeester) E jachthavendomp2@gmail.com I www.dedomp.nl Sneeker Jachthaven Havenmeester: Frank Segveld Burgemeester de Hooppark 2 8605 CR Sneek (op het haventerrein) T 0515 41 30 89 - M 06-15409858 I www.sneekerjachthaven.nl

21


Heeg en WouDSEND MAKKUM

Heeg en Woudsend worden door de Friezen wel eens de Tristan en Isolde van de Watersportdorpen genoemd. Ze worden gescheiden door een fysieke grens in de vorm van het noordelijke deel van het Heegermeer. Toch zijn het qua sfeer twee compleet verschillende dorpen. Heeg ligt een kleine tien kilometer ten zuiden van Sneek en heeft een levendig uitgaansleven dankzij Discotheek d’Ald Wal, die met name in het hart van de zomer erg veel jongeren trekt. Heeg heeft goede voorzieningen voor de watersport en een ruime passantenhaven ‘de Heegerwal’ aan het Heegermeer, een gevarieerd winkelaanbod en relatief erg veel horecagelegenheden. Daarnaast heeft Heeg op het watersportgebonden industrieterrein nog een aantal commerciële havens, waar als er plaats is ook passanten welkom zijn. Heeg is,

Op het strand van Makkum is het goed toeven, want daar is een strandbibliotheek. Zo vanaf je badlaken een spannende detective, een romantisch boek of een prentenboek voor de kleintjes halen, gratis nog wel! Hoe fijn kan het zijn! De strandbibliotheek is te vinden op het strand van de Holle Poarte te Makkum vanaf 3 juli t/m 25 augustus. Elke dag, zeven dagen in de week, is de strandbibliotheek geopend van 11.00 - 17.00 uur. Iedere woensdag- en zaterdagmiddag staat er een activiteit voor de jeugd op het programma, georganiseerd door de strandbibliotheek medewerksters. Voor meer informatie en het zomerprogramma zie: www.strandbibliotheekmakkum.nl

22

mede door projecten van de Provincie Friesland hard bezig om andere watersportplaatsen in de buurt naar de kroon te steken. Woudsend komt wat rustiger over dan Heeg, maar vergis u niet. Woudsend heeft uitstekende mogelijkheden voor de passant. Wilt u in een jachthaven liggen dan gaat u naar jachthaven De Rakken aan de noordkant van het dorp. U vindt de jachthaven door vanaf de viersprong een klein stukje de Woudsender Rakken op te varen. Jachthaven De Rakken is een grote (300 ligplaatsen) en ruim opgezette jachthaven waar alle faciliteiten als water en elektra op de steiger aanwezig zijn. Ondanks de grootte doet de haven sfeervol aan. Het centrum van Woudsend ligt direct naast de jachthaven. Voor een korte stop meert u af aan de kades aan weerszijden van de brug.

Am Makkumer Strand lässt es sich gut Leben.Was dachten Sie von einem schönen Buch in der Sonne lesen? Das kann ab jetzt, denn Makkum hat eine Strandbibliothek an der Holle Poarte in Makkum vom 3Juli-25.August. Dort können Sie sich ein schönen Romaan ausleihen, oder was würden die Kinder von einem schönen Kinderbuch halten? Alles kostenlos! Die Bibliothek ist täglich geöffnet von 11-17.00Uhr.

ZOMERINFO MAGAZINE


STAVOREN / HINDELOoPEN / WORKUM

Stavoren het inmiddels meer dan 900 jaar oude IJsselmeerstadje is Friesland’s oudste stad, Hanzestad en één van de Friese Elfsteden, gelegen aan het IJsselmeer met een directe verbinding met de Friese Meren. Dit maakt Stavoren tot een ideale plek voor watersporters. Vooral nu er naast de bestaande sluis een nieuwe sluis wordt aangelegd, die in 2014 in bedrijf moet gaan. De traditionele wachttijden voor de Johan Willerm Frisosluis in Stavoren zijn dan voorbij. Jachthavens De Roggebroek De jachthaven en camping zijn gevestigd in een rustige omgeving langs het Johan Friso kanaal. Koeweg 44 - 8715 EN Stavoren - (0)514-681469 Marina Stavoren B.V. Binnenhaven Marina Stavoren. Voorzien van alle faciliteiten. Naast een goed verzorgde ligplaats. Een watersportwinkel, een supermarkt, een zwembad en een bar maken daar deel van uit. De jachthaven is uniek gelegen tussen het IJsselmeer en de Friese Meren. Middelweg 15 - 8715 ET Stavoren - (0)514 684 684 Marina Stavoren Buitenhaven De thuishaven voor de sportieve watersporter. De jachthaven ligt direct aan het IJsselmeer, ten zuiden van het oude Zuiderzeestadje Stavoren. De haven is voorzien van uitstekende faciliteiten. 0514 684 684 Stavoren Binnenhaven Gezellige haven ‘midden’ in Stavoren. Voorzien van alle gemakken als; drinkwater, toiletgebouw en walstroom. Direct toegang tot Friese binnenwateren en IJsselmeer. 06 23347825 Stavoren Oude haven aan het IJsselmeer Druk bezochte haven direct aan het IJsselmeer. Voorzieningen als walstroom, drinkwater, toiletgebouw aanwezig. Gelegen in het centrum vlakbij treinstation, VVV en supermarkt. 0514-681216 Verenigingshaven Stavoren Gelegen in de binnenhaven van Stavoren Hindeloopen Hindeloopen is eigenlijk één groot museum. Wanneer je over de kinderhoofdjes loopt door de ‘gloppen’ (steegjes), waan je je een paar eeuwen terug in de tijd. Hindeloopen telt ongelooflijk veel monumenten, maar heeft daarnaast aan de rand van het dorp hypermoderne watersportvoorzieningen, waar menig IJsselmeervaarder met grote tevredenheid gebruik van maakt. In het katern Fries erfgoed komen we uitgebreid terug op dit pittoreske dorpje aan het IJsselmeer.

Jachthavens Jachthaven Hindeloopen Hindeloopen is een mooie uitvalsbasis naar de eilanden en naar bestemmingen richting het zuiden. Veel faciliteiten voor de kinderen en direct gelegen aan het pittoreske Hindeloopen, daardoor geliefd bij toeristen op het land én bij de watersport. Binnenhaven Hindeloopen Deze haven is een echte passantenhaven. Ligplaatsen aan de kade en bij drukke dagen wordt het “stapelen”. De voorzieningen als walstroom, douches etc. zijn beperkt, maar de gezellige dorpskom maakt heel veel goed. Workum Workum is vooral bij toeristen bekend om enerzijds zijn vele monumenten, het grootste deel van Workum is dan ook beschermd stadsgezicht, en gezellige horeca-uitspanningen, en anderzijds bij de watersporters omdat het een perfecte uitvalsbasis is voor zowel het binnenwater als ook het IJsselmeer. Velen zullen hebben gehoord van de Strontrace, die start vanuit Workum, of het Jopie Huisman Museum dat jaarlijks vele tienduizenden belangstellenden trekt. Workum ligt niet zoals Hindeloopen en Stavoren pal aan het IJsselmeer, maar ietsjes landinwaarts. Door een lange vaart, It Soal, bereikt de watersporter het IJsselmeer. Jachthavens Kuperus Watersport De jachthaven ligt midden in het centrum van Workum, een haven die is voorzien van alle comfort. Doltewei 32 - 8711 HC Workum Aquaresort it Soal Jachthaven “it Soal” te Workum is een uitstekende lokatie voor de watersporter die zowel op het IJsselmeer, als de Friese meren of Waddenzee vaart. Suderseleane 29 - 8711 GX Workum - 0515-542937 Workumer Jachthaven Parallelweg 7 - 8711 CH Workum Jachtwerf Horsa Kampwei 9 - 8711 HN Workum Makkum Makkum is een gezellig watersportstadje waar ‘s zomers veel activiteiten worden georganiseerd. Het heeft een aantal leuke terrassen, winkels met hebbedingen en je kunt er lekker eten. Het Waaggebouw, uit de zeventiende eeuw, is een pronkstuk in de dorpskern. De toegangsvaart naar Makkum, het Makkumer Diep wordt geflankeerd door diverse havens. Zoals die van de WV Makkum, de verenigingshaven met de basisvoorzieningen. Marina Makkum is veel groter, en beter gefaciliteerd, maar daardoor ook drukker. Maar van kinderen zul je geen klachten horen want er valt voor hen altijd wel wat te beleven. Verder zijn er ligplaatsen bij de Prins van Oranje en tegen het centrum aan.

ZOMERINFO MAGAZINE

23


Met je tenen in het zand Bij veel bezoekers van Friesland leeft de misvatting dat Friesland alleen maar watersport heeft te bieden. Toegegeven, het is een niet onbelangrijk argument om naar Friesland te komen, maar ook voor mensen die een paar dagen aan het strand willen liggen, hand in hand een romantische avondwandeling bij zonsondergang willen maken over het strand en deze met een wijntje af willen sluiten bij een strandpaviljoen, heeft Friesland genoeg te bieden.

Het bekendst zijn de stranden bij Makkum, Workum, Lemmer en

Strand Oudemirdum

Oudemirdum. De eerste twee samen met het ministrandje bij Hinde-

Recreatieterrein ‘De Hege Gerzen’ in Oudemirdum, Gaasterland heeft

loopen vanwege de mogelijkheden om extreme sports als kitesurfen,

een prachtig zandstrand. U kunt zwemmen in het IJsselmeer en voor

windsurfen en stand up paddling te beoefenen. Maar het is niet

de kleintjes vindt u er een veilig kleuterbad met glijbaan. Hier kunnen

allemaal ‘kiten’ en de ‘scene’ daaromheen wat de klok slaat. Die ge-

ze naar hartenlust spelen en ravotten. Met de eilandjes voor de kust

bieden zijn beperkt, zodat er voor strandplezier meer dan voldoende

is het een unieke locatie. Ruim terras met kiosk, Volleybalveld, Bad-

ruimte overblijft.

mintonveld, Toiletgelegenheid en Midgetgolf-baan.

It Soal - Workum

Strand Lemmer

Camping It Soal is gelegen aan een prachtig strand van ongeveer 800

In de zomer is Lemmer een drukbezochte plaats met gevarieerde

meter. Vooral kinderen kunnen hier veilig spelen vanwege het ondiepe

winkels, die ook onze Oosterburen weten te vinden. Het waterrijke

water. Het ondiepe water geeft ook de catamaranzeilers en surfers

dorp met haar gezellige terrassen, restaurants en winkels trekt vele

een prachtige gelegenheid hun sport optimaal te kunnen beoefenen.

bezoekers aan. Op een paar minuten loopafstand van het centrum bevindt zich het Lemster strand; een uitgestrekt zandstrand aan het

Strand Makkum

IJsselmeer. In 2012 is de bouw afgerond van een gloednieuw strand-

Makkum wordt ook wel eens het Friese Scheveningen genoemd.

paviljoen met prachtig uitzicht over het IJsselmeer.

Een mooi strand aan het IJsselmeer, geflankeerd door een gezellige boulevard met voldoende horeca om ook de inwendige mens aan zijn trekken te laten komen. Het IJsselmeer leent zich bij uitstek om te zwemmen, zeilen,surfen of nog spectaculairder: kitesurfen!

24

ZOMERINFO MAGAZINE


FRIESE SPREUKEN GEZEGDES ANEKDOTES TYPISCH FRIES

Doge jo wol? Als je dat tegen een Fries zegt, moet je wel zeker weten dat je een sprint van een meter of tweehonderd in 25 seconden in de benen hebt, want vrij vertaald betekent het eigenlijk: “Zit er aan jou niet een steekje los”? Beter niet doen dus. In deze rubriek van het Zomer Info Magazine komt een aantal typisch Friese fenomenen voorbij, zoals de Fries zelf, Friese gebruiken plus een aantal Friese producten die je eigenlijk gezien, gehoord of geproefd moet hebben om mee te kunnen praten over Friesland.

ZOMERINFO MAGAZINE

25


Friese weetjes en producten De Friese vlag De karakteristieke rood-wit-blauwe vlag, met zeven scheef weglopende witte en blauwe banen, wordt opgefleurd door zeven rode pompeblêden, de bladeren van de waterlelie. Het getal zeven symboliseert de vrije Zeven Friese Zeelanden uit de Middeleeuwen. Dit waren zelfstandige landstreken, die langs de kust van Alkmaar tot de Weser in Duitsland lagen. Dankzij onder meer de grote schaatsfeesten in Thialf geniet de Friese vlag landelijk grote bekendheid, alhoewel de Friese driekleur nog geen zestig jaar bestaat (officieel). Want pas in 1957 is de vlag door de Staten van Fryslân vastgesteld en aan de Koningin aangeboden!

It kin net Wees op uw hoede wanneer een Fries tegen u zegt: “It kin net”, want sommige woorden betekenen in het Fries net even iets anders dan in het Nederlands. In het Nederlands is het woord ‘net’ een manier om een ander te vertellen dat hij maar een beetje speling heeft, maar dat het wel lukt. In het Fries betekent het woord ‘net’, dat

het niet kan. Het Berenburg merk Sonnema maakte een paar jaar geleden een reclamefilmpje waarop een paar Nederlandse jongens na één nacht vorst al het ijs op willen in Friesland. Volgens een boertje dat langs de kant staat ‘kin it net’. Waarop de jongens het ijs op stappen en er uiteraard met een grote plons door heen gaan.

Friese paarden Soms zie je ze los rondlopen in het Friese landschap. Het Friese paard, sierlijk bewegend met zijn hoge knieactie, spectaculair ogend met zijn lange manen en vetlok. Het is een elegant bewegend paard met een trotse opgerichte houding, een compacte bouw en daarbij het oudste inlandse paardenras van Nederland. Zijn wortels gaan ver terug in de tijd. Al in de 13e eeuw was ‘de Fries’ bekend en tegenwoordig vertoont het nog steeds duidelijke overeenkomsten met zijn verre voorouders. Bekend zijn de Friezen vooral van de shownummerrubrieken, waarin ze voor de Friese sjees lopen en gereden worden door boeren en boerinnen in Friese klederdracht. Het paard is namelijk oorspronkelijk gefokt als werkpaard, dat doordeweeks gewoon moest ploegen en op zondag voor de koets werd gespannen,

26

als de familie naar de kerk ging. Maar ook onder het zadel presteert de Fries goed. De Fries heeft duidelijk aanleg voor dressuur en hij wordt ook veel gebruikt als hogeschoolpaard. Er zijn in Friesland diverse concoursen en fokdagen waar het ‘Fryske Hynder’ (Fries Paard) centraal staat. De Koninklijke Vereniging Fies Paarden-Stamboek is de overkoepelende organisatie die de raskenmerken bewaakt. Interessant in dit kader zijn wellicht de Friese Paarden Concoursen (http://www.friesepaardenconcoursen.nl/ - 18 tm. 20 juli – Garyp, 3 augustus – Rijs, 7 augustus – Buitenpost, 7 september – Drogeham en 25 september – Workum) alsmede de Fokdagen in Blauwhuis op 22 en 24 augustus 2013.

ZOMERINFO MAGAZINE


Fryske sprookjes Vrijwel in elke plattelandsprovincie kom je ze tegen, de volksverhalen over spoken, heksen, reuzen en kabouters. Zo ook in Friesland. Een van de bekendste helden uit de Friese overlevering is Grutte Pier.

Grutte Pier

Het Vrouwtje van Stavoren

Pier Gerlofs Donia geboren in 1480 in het dorp Kimswerd, niet ver van Sneek, dankte zijn bijnaam Grutte Pier aan zijn enorme gestalte van 2,15 meter. In 1515 verloor hij zijn vrouw en toen Saksische huurlingen de streek afstroopten en alles inbrand staken wat op hun weg kwam, inclusief de boerderij van Pier. Een enorme woede maakte zich van de reus meester. Zijn enige doel was vanaf dat moment om zich te wreken op ‘De Hollander’.

Stavoren was in vroeger tijden de rijkste stad van Friesland. Een machtige handelsstad, waar ook de Friese koningen hun verblijf hielden. Stavoren had in die tijden het alleenrecht op de handel met de landen rond de Oostzee. Maar na de dertiende eeuw begon de rijkdom af te nemen. Stavoren werd overvleugeld door andere handelssteden. Meer en meer verloor de trotse Hanzestad daardoor haar monopoliepositie.

Hij verzamelde een legertje boeren, armen en Gelderse huurlingen om zich heen en ze noemde zich ‘De Arumer Zwarte Hoop’. Steeds meer Hollandse schepen werden de dupe van de wraakgierige Fries, die elke niet-Fries overboord zette of onthoofde. Daarvoor had gebruikte hij zijn ruim twee meter lange zwaard, waarmee hij tegelijkertijd meerdere mensen ‘een kopje kleiner’ kon maken. Zijn manier om vriend en vijand uit elkaar te houden was de ‘tongbreker’ “Buter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries’. Gevangenen die dit niet konden uitspreken waren ’t haasje. In 1517 was de Arumer Zwarte Hoop een leger geworden van ruim 4000 leden en was er geen schip meer dat zich in de buurt van de Friese kust waagde. Maar ook de overkant was niet veilig. Ze plunderden Medemblik en de dorpen in de omgeving en staken de boel in brand. De stad Asperen werd hun uitvalsbasis. In 1518 werden de schepen van Grutte Pier aangevallen door elf Hollandse schepen. Voor de kust van Hoorn werden de Hollanders verslagen door de Friese piraten. Vlak na deze overwinning versloeg Pier een leger van 300 Hollanders bij Hindeloopen. Een waarzegster voorspelde dat Pier ten onder zou gaan op zee, waarop hij besloot te stoppen met zijn strijd op de Zuiderzee. In 1519 verhuisde Pier naar Sneek maar zijn hart lag bij de zee. Hij verteerde in de stad en een jaar later, op veertigjarige leeftijd stierf. Er zijn meerdere exemplaren van het ‘enige echte zwaard van Grutte Pier’, zoals in het Friesch Museum in Leeuwarden in de Herberg Pier’s Stee in Kimswerd. Zijn helm wordt bewaard in het Stadhuis van Sneek.

ZOMERINFO MAGAZINE

Er woonde te Stavoren een rijke koopmansweduwe. Ze bezat meer schepen dan alle kooplieden van de stad samen en werd met de dag rijker. Ondanks haar enorme rijkdom was ze niet tevreden, ze wilde het kostbaarste bezit dat er te vinden was en stuurde een schipper er op uit om dat te halen. Deze kwam na lang zoeken thuis met een lading graan uit Danzig, dat hem waardevoller dan goud leek. Het vrouwtje zag het niet als het waardevolste dat er bestond. Woedend vroeg ze: “Aan welke zijde heb je het graan ontvangen?”, “Aan stuurboordzijde.”, “Gooi het dan aan bakboordzijde in zee!” Een voorbijganger die dat hoorde zei haar dat niet te doen; zou ze ooit zelf in de bedelstand vervallen, dan zou haar het graan wel goud toeschijnen. Hierop haalde zij de gouden ring van haar vinger en gooide hem met een grote boog in zee. Ze voegde hieraan toe, “Net zo min dat ik deze gouden ring ooit nog terug zal zien, zal ik in de bedelstand vervallen.” Op een dag kwam een van haar dienaren naar haar toe met een gevangen vis, met in de maag van die vis haar eigen gouden ring. Vanaf dat moment keerde haar lot. Ten slotte eindigde zij in grote armoede.

Stavoren Stavoren war in der Antike die reichste Stadt von Friesland.Sie war zu jener Zeit ausschließliche auf den Handel spezialisiert. Leider verlor die Stadt im dreizehnten Jahrhundert an Reichtum. Mehr und mehr verlor die stolze Hansestadt somit seine Monopolstellung. Es lebte in Stavoren eine reiche Kaufmann´s Witwe. Sie hatte mehr Schiffe, als jeder andere Kaufman der Stadt zusammen und wurde mit jedemTag reicher. Trotz ihrer enormen Reichtum,war sie nicht zufrieden.Sie wollte das Kostbarste Gut,was man nur finden konnte und schickte so einen Seemann los,um es zu finden. Nach langer Zeit gesucht zu haben, kehrte der Seemann mit einer Ladung Korn zurück,denn er dachte,es sei kostbarer dan Gold. Wütend fragte sie ihn:,,Auf welcher Seite hast du das Korn bekommen?” ,,Auf der Steuerbordseite” antwortete der Seemann. ,,Schmeiß es an der Bakbordseite wieder ins Meer!”Ein vorbei laufender Mann,gab ihr den Rat,es nicht zu tun.Wenn sie einst nicht mehr so reich sein sollte, würde das Korn Gold wert sein. Daraufhin,nahm sie ihren goldenen Ring vom Finger und wurf ihn über Bord mit den Worten: ,,Das ich meinen Reichtum verliere, passiert mir genau so wenig wie ich diesen Ring jemals wieder sehen werde,Niemals!” Eines Tages erschien ein Diener,mit einem gefangenen Fisch,der in seinem Magen ihren Ring hatte. So geschah es,das im laufe der Zeit ihr Reichtum endete in großer Armut.

27


Fryske klederdracht

Van Shanties tot blaaskapellen

Jazeker bestaat die nog. Alhoewel, zoals bij alle klederdrachten het geval is geweest, die van Friesland in de afgelopen twee eeuwen ook met de mode is meegegaan. Tegenwoordig zie je de authentieke Friese klederdracht alleen nog maar bij feestelijke gelegenheden in de evenementensfeer en bij ceremonies.

Shantykoren, muziekkorpsen en skotsploechen (traditionele dansgezelschappen) zijn weliswaar geen exclusief Fries fenomeen, maar er bestaat nog steeds een levendige cultuur van blaaskapellen en zangkoren in Friesland, niet zelden vanuit de Christelijke historie zo gegroeid.

De “typisch Friese” dracht, die bij allerlei gelegenheden nog getoond wordt, denk bijvoorbeeld aan het ringrijden, is gebaseerd op de kleding van halverwege de negentiende eeuw. Opvallend is de ontwikkeling van de hoofddracht met de zo karakteristieke oorijzers. Deze werden in de loop van de negentiende eeuw steeds groter en ontwikkelden zich tot een formaatje ‘helm’ die bijna het volledige hoofd bedekte. Het oorijzer kon van goud zijn , maar ook van koper, afhankelijk van de positie van de draagster. Aan weerszijden zaten de uitstekende knoppen.

Sneek herbergt de wereldkampioen Advendo, dat in juli haar titel mag verdedigen tijdens de World Music Contest in Kerkrade. In veel steden en dorpen, waaronder Sneek, Woudsend, Lemmer, Workum, Hindeloopen, en Makkum, worden jaarlijks shantyfestivals gehouden waarin de zee, rum, mooie vrouwen en verloren liefdes de hoofdrol spelen. Voor de data verwijzen we graag naar de evenementenkalender.

Aald Hielpen Een groep waar je in Friesland niet omheen kunt is ‘Aald Hielpen’. Niet alleen omdat de Hindelooper cultuur opgenomen is op de lijst van immaterieel erfgoed, maar ook omdat bij deze groep zo goed naar voren komt dat Hindeloopen, of Hielpen, zoals de inwoners zelf zeggen, in Friesland een buitenbeentje is. Het kleine stadje aan het IJsselmeer heeft niet alleen zijn eigen taal, maar ook zijn eigen kunst en zelfs de klederdracht wijkt volledig af van de Friese klederdracht, die veel ingetogener is. Aald Hielpen, één van de oudste klederdracht groepen in Nederland, werd opgericht in 1912. De kleurrijke klederdracht, de bijzondere liederen en de oude gebruiken en gewoonten van Hindeloopen mochten volgens de oprichters niet verloren gaan. In de eerste jaren gaf de vereniging alleen klederdrachtshows. Maar al vrij snel werd de voorstelling uitgebreid met het zingen van liederen in de Hindelooper taal, later werden oude dansen en nog later, toneelspel aan het repertoire toegevoegd. Gemiddeld trekt de groep hiervoor 25 keer per jaar het Hindelooper kostuum aan. In Hindeloopen kunt u ze elke zomer een paar keer op het knusse Vondelingenplein of op de gezellige Havenkade zien dansen.

28

ZOMERINFO MAGAZINE


Fierljeppen Eigenlijk is het een raar fenomeen, fierljeppen (afkomstige van het Engelse ‘Far Leaping’). Met een lange houten stok over slootjes springen, terwijl er 20 meter verder een hek staat waar je zo overheen klimt zonder een nat pak te riskeren. Want daar komt de huidige vorm van het fierljeppen vandaan zoals we dat vandaag de dag kennen.

Het liefst wanneer de pols op, of net over, zijn dode punt is, zodat hij optimaal tijd heeft om zo hoog mogelijk te klimmen. Eenmaal over het dode punt, als de pols in de buurt van de overkant van de brede waterbak is, springt hij met een forse afsprong zo ver mogelijk in het zandbed. Bij de hoogste klasse van de heren komt de magische 22-meter grens steeds dichterbij.

Hierbij wordt door topsporters vanaf een speciale schans gesprongen met een lange polsstok van een kleine veertien meter. Vroeger van hout, daarna van aluminium, maar nu is het sterkere, lichtere en vooral stijvere carbon het materiaal waarvan de polsen worden gemaakt. Na een explosieve aanloop springt de atleet zo hoog mogelijk in de maximaal 13,50 meter lange pols en begint te klimmen.

Maar de oorsprong van deze sport ligt bij de boeren en eierzoekers die vaak gewapend met een pols het land in gingen naar het perceel waar ze een eitje vermoedden. En de snelste weg tussen twee punten is nog altijd een rechte lijn, dus over de slootjes en geen omwegen via hekken.

Kaatsen De Friezen hebben zich het kaatsen eigenlijk toegeëigend, want van origine is het een sport (toen meer een tijdverdrijf) die door de Hollandse dijkwerkers naar Friesland is gebracht. Kaatsen wordt gespeeld door parturen. Dit zijn teams van drie spelers. Gaat de geschiedenis van de Kaatsbond ruim een eeuw terug, die van kaatsen gaat nog veel verder. Onderzoek heeft aangetoond dat het kaatsspel al in de middeleeuwen in Frankrijk werd beoefend. Ook de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden streden in die tijd menige strijd met de kaatsbal uit.

Ringrijden Het is een prachtig tafereel, het ringrijden, dat jaarlijks onder auspiciën van de ‘Vereniging Het Friese Tuigpaard’ in diverse Friese steden in met name het Zuidwesten van Friesland plaats vindt. Onder meer in Workum, Hindeloopen, Koudum, Stavoren en Sneek. De ‘zwarte parels’, prachtige trotse Friese paarden, ingespannen voor een rijk versierde krompanelen sjees van vaak meer dan een eeuw oud. De dame probeert met een houten pen zo veel mogelijk ringen ‘te steken’ en aan de heer de taak om de combinatie van paard en

Toen was kaatsen nog een elite sport. Het werd gespeeld op de speciale kaatsbanen, waarvan er in de 16e eeuw in Parijs alleen al 250 te vinden waren. Na geruime tijd werd het kaatsspel ook door de gewone man ontdekt, die wegens het gebrek aan geld voor een kaatshal, het spel noodgedwongen op straten en kerkpleinen speelde. Ook in Friesland wekte de kaatssport de nodige beroering. Dankzij vijf Franeker notabelen is het kaatsen hier niet uitgestorven. Zij organiseerden een kaatswedstrijd in Franeker die zo’n succes had, dat men besloot er een jaarlijks terugkerend evenement van te maken. Hiermee was de PC geboren. Nog steeds mag dit bloedstollend spannende evenement zich op vele duizenden bezoekers verheugen.

sjees zo kundig mogelijk langs de op het parcours opgestelde standaards te mennen. Zowel de dame als de heer dragen het Friese kostuum, dat ongeveer stamt uit het jaar 1850. Alle combinaties hebben een Fries paard voor de authentieke sjezen gespannen. De ringrijders worden bijgestaan door een aantal juryleden en een speaker. Samen zorgen zij ervoor dat het folkloristische ringsteken, zoals dat vroeger ook zo vaak werd gedaan, in stand wordt gehouden

Skûtsjesilen Vroeger waren het de ‘werkpaarden’ van Friesland, de relatief lange en smalle (denk aan de smalle vaarten) platbodems (ondiep water) met aan twee kanten een breed en relatief kort zwaard tegen het verlijeren (uit koers drijven) van het schip, de skûtsjes. De schippers zeilden toen ook wel wedstrijden op de rustige momenten wanneer ze geen lading hadden. Tijdens deze wedstrijden bleek dat er snellere en minder snelle skûtsjes waren. Vooral de skûtsjes van ‘de Piip’ , ook wel een ‘Piipster’ genoemd van de gebroeders Roorda uit Drachten bleken ‘hele snelle jongens’ te zijn. Het skûtsje van Sneek, dat de afgelopen twee jaar kampioen werd, is ook een Piipster. Met de komst van de gemotoriseerde vrachtvaart kreeg de zeilende vrachtvaart het steeds zwaarder en verdween uiteindelijk uit beeld. Tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog namen enkele skûtsjefanaten het initiatief om het skûtsjesilen weer zijn rechtmatige plaats

ZOMERINFO MAGAZINE

op de Friese zeilkalender te laten innemen. En nu, meer dan vijftig jaar later, bloeit het evenement als nooit tevoren. Er bestaan in Friesland twee organisaties, die beide Friese Kampioenschappen organiseren, de SKS en de IFKS. De SKS of Sintrale Kommisje Skûtsjesilen, is de officiële organisatie, die in augustus met een zeilend circus van 14 skûtsjes twee weken lang door het Friese Merengebied trekt en vele duizenden mensen naar de waterkant lokt. De IFKS, de Iepen Fryske Kampioenskippen, is de organisatie die de Open Friese Kampioenschappen organiseert. Hieraan doen jaarlijks wel 60 skûtsjes mee, zodat deze in vier klassen worden ingedeeld. Om de strijd zo gelijkwaardig mogelijk te maken zijn de originaliteitseisen met name bij de SKS erg streng en worden de skûtsjes aan de hand van een ingewikkelde formule aan een maximum aan zeiloppervlak gebonden.

29


It slukje van ‘de Weduwe’ ‘It slukje’ daar wordt mee bedoeld: het Beerenburgje, en de Weduwe is de Weduwe Joustra die in 1864 begint met het maken van Beerenburg naar receptuur van Hendrik Beerenburg. In 1645 begon Hendrik Beerenburg aan de Stroomarkt 9 te Amsterdam een groothandel in kruiden. De schippers op de Friese vrachtschepen (skûtsjes) kochten deze pakketjes en lieten ze trekken op jenever of brandewijn. Het aftreksel kreeg de naam van de ontdekker ‘Beerenburg’ en werd gebruikt als medicijn. Volgens de bijsluiter waren deze ‘Opregte Maag-Kruiden’ het ideale middel tegen vele kwalen. In 1864 is Anjenette Joustra, nadat haar man op veel te jonge leeftijd was overleden, aan het Kleinzand in Sneek begonnen met het maken van Beerenburg. Zij deed dit met de kruiden én de receptuur van Hendrik Beerenburg onder de naam ‘Weduwe Joustra Beerenburg’. Nu, bijna 150 jaar later, maakt haar achter achter achter kleindochter nog steeds haar Beerenburg met zijn kruiden. En met een medicinale werking, want de bijsluiter zegt nog steeds: “Het is verstandig iets van dit medicijn in te nemen voordat men denkt onwel te worden”. Het is ook daarom dat veel watersporters vaak op het punt staan om onwel te worden, maar dat gelukkig onder de duim weten te houden met ‘it slukje fan de Weduwe’.

It Fûgelstje Je drinkt pas echt Beerenburg wanneer je het nuttigt uit een fûgeltsje. Het fûgeltsje is een glas met kelk en steel, maar zonder plateau er onder om het neer te kunnen zetten. Het dateert uit de tijd dat de boeren door landarbeiders werden geholpen met het binnenhalen van de oogst. Het was dan goed gebruik om de arbeiders regelmatig een Frysk slukje aan te bieden. Maar een glaasje op een poot valt om op het ongelijkmatige land en drankverspilling staat in Friesland gelijk aan een doodzonde. Dus werd het onderste deel van de poot er af gebroken zodat het glas met het steeltje gemakkelijk en zonder gevaar voor omvallen, in het land kon worden geprikt. Het fûgeltsje ziet er nu wel anders uit dan vroeger en heeft geen afgebroken poten, maar een mooi dun steeltje onder aan het glaasje. Bovendien kan het glas worden neergezet in een blokje hout dat erbij geleverd wordt.

30

Koudumer beantsjes Het dorp Koudum is ligt op een uiterst strategische plaats in Friesland. Enerzijds dicht bij het water van de Fluessen en de Morra, anderzijds ook dicht bij de bossen van Gaasterland en de Gaasterlandse kliffen. Vandaar ook dat veel toeristen deze plaats in Friesland weten te vinden. Koudum ligt op een een stuwwal (morene) uit de ijstijd. De Koudumer bult steekt op het hoogste punt zo’n 6 tot 10 meter uit boven het omringende land. De tuinderij, waar de beroemde Koudumer Beantsjes (sperziebonen) vandaan komen, vindt men vooral aan de zuid- en oostkant. Volgens de telers maken de op het zuiden gelegen helling en het zwarte zand voor een belangrijk deel het verschil met andere streken. Maar waarom die befaamde Koudumer Beantsjes beter smaken dan die van elders, daar hebben ook de experts geen antwoord op. Feit is dat de klanten van ‘heinde en ver’ komen, speciaal naar Koudum, voor in het bijzonder de Koudumer Beantsjes. Er schijnen zelfs klanten te zijn, die kunnen vertellen van welk perceel in en rondom Koudum de Beantsjes geplukt zijn! Jaarlijks wordt er in Koudum een groot dorps- en streekproducten-feest georganiseerd rond de eerste oogst van de beantsjes en de persoon die zich dat jaar op een onderscheidende manier verdienstelijk heeft gemaakt voor het dorp wordt benoemd tot ‘Beantsje van het Jaar’.

ZOMERINFO MAGAZINE


Waterpoortjes Als je Sneek zegt, zeg je in één adem: de Weduwe Joustra Beerenburg, Snitserbitter, Haga’s Drabbelkoeken en Sneeker Zoethoudertjes. Vanaf nu is daar een nieuwe specialiteit aan toegevoegd, het Sneeker Waterpoortkoekje. Gerrit Dijkstra, eigenaar van banketbakkerij de Korenbloem in de Galigapromenade in Sneek, die dit jaar zijn 25 jarige jubileum viert als eigenaar, vond het hoog tijd dat het oudste gebouw van Sneek, dat nota bene in 2013 zijn 400e verjaardag viert, in of op een lekkernij verscheen. Wat na een flinke tijd ontwikkelen resulteerde in het Sneeker Waterpoortkoekje. De Snekers zeggen: Doën mij mar un sakje Waterpoorterkes.

Fryske Dúmkes Een andere lekkernij voor bij de koffie of thee zijn de Fryske Dúmkes, een typisch Fries streekgerecht, zoete koekjes uit de oven.

Recept Fryske Dúmkes 1 ei 150 gram boter 175 gram lichtbruine basterdsuiker 50 gram gehakte hazelnoten 1 theelepel kaneel gemberpoeder 1 eetlepel anijszaad 150 gram bloem zout (naar smaak)

www.kaasenworst.nl

Bereidingswijze Meng de boter met de suiker. Doe het ei erbij en daarna het zout, de hazelnoten en de kruiden. Meng de bloem erdoor totdat er rolletjes van een vinger lengte van kunnen worden gedraaid. Leg deze op een ingevet bakblik. Druk met de duim de uiteinden even plat en bak ze in een matig warme oven (150 - 175 graden C) in 20 tot 25 minuten gaar en bruin. Eet smakelijk!

ZOMERINFO MAGAZINE

www.schaatsmuseum.nl

31


et m n e t e i n e g r i a Culin st.nl r o W n E s a a K n n va e t c u d o r p k e e r t s rst.nl Kijk op de

32

w.KaasE w w : p o h s web

nWo

ZOMERINFO MAGAZINE


Oranjekoek Een Oranjekoek (Fryske Oranjekoeke) is een typisch Friese lekkernij. De oranjekoek dankt zijn naam aan de gekaramelliseerde sinaasappelsnippers die op de oranjekoek zijn aangebracht. Het is traditioneel een vierkante plaatvormige koek, met daarop roze glazuur en een crèmeversiering. Op deze crèmeversiering zijn als finishing touch de gekaramelliseerde vruchten en sinaasappelsnippers aangebracht. In de loop der tijden is de koek steeds meer het imago van gebak gaan krijgen, niet in de laatste plaats omdat er door de banketbakkers in plaats van crème ook wel slagroom wordt toegepast en de koek wordt gevuld met amandelspijs of banketbakkersspijs. Gerrit Dijkstra van Banketbakkerij de Korenbloem en zijn team hebben in 2012 het predicaat: ‘Lekkerste Oranjekoek van Friesland’ gewonnen. Je zou dus kunnen zeggen dat hij daarmee meteen wereldkampioen is, want Friesland is de enige plaats waar deze versnapering wordt gemaakt.

Molkwarder Koeke, een begrip In Friesland is het goed gebruik om een kop koffie of thee te flankeren met een flink stuk reepkoek. In veel gevallen, vooral in Zuidwest Friesland, zal dit een stuk ‘’Molkwarder Koeke’’ zijn. De grondlegger van deze Friese reepkoeken was Cornelis de Boer uit Molkwerum rond het jaar 1916. Om zich te onderscheiden van zijn plaatselijke en regionale concurrenten maakte hij gebruik van een oud Molkwerums recept: een vanillekoek. En deze koek vindt vandaag de dag nog steeds gretig aftrek, ook buiten Friesland.

Naar de overkant

Cornelis de Boer was een vooruitstrevend man. Zo veranderde hij zijn bakkerij al snel in een kleine fabriek en probeerde hij een zo breed mogelijke afzetmarkt te vinden. In Noord Holland bijvoorbeeld werd Molkwarder Koeke minstens zo populair als in Friesland. Bewaard gebleven ansichtkaarten wijzen dat uit. Daarop stond het verzoek ‘nog wat van die lekkere koeken te sturen met de Staverse boot naar Enkhuizen’. Ook leverde de Boer zijn koeken aan levensmiddelenzaken, vrij uniek voor die tijd.

Molkwerum

Molkwerum (Molkwar) zelf is de moeite van een bezoek waard. Het is een sfeervol dorp met een boeiende historie. Door enthousiaste dorpsbewoners worden – op afspraak – rondleidingen georganiseerd, waarin de koekfabriek is opgenomen en het in oude staat teruggebrachte bakkerswinkeltje annex koffie/theeschenkerij. Voor een rondleiding kunt u reserveren bij Baukje Reitsma, tel. 0514-681475. Tijdens het vakantieseizoen is het bakkerswinkeltje vrij toegankelijk op de woensdag, donderdag en zaterdag van 14.00 tot 16.30 uur.

ZOMERINFO MAGAZINE

33


n uo

B

ito

et pp

A

Wijde Noorderhorne 15 8601 EB Sneek Tel: 0515 - 423214

Dinsdagochtend Sneek 8:00 tot 12:30 Grootzand Dinsdagmiddag Mantgum 14:15 tot 17:45 De Dobbe Woensdagochtend Harlingen 08:00 tot 12:30 Voorstraat Woensdagmiddag Franeker 13:30 tot 17:00 Voorstraat Donderdag Bolsward 08:00 tot 12:30 Appelmarkt Vrijdag Leeuwarden 08:00 tot 17:00 Zaailand

Gelegen in het hart van Sneek, proeft men de sfeer van de "Venetiaanse gezelligheid".

Zaterdag Sneek 08:00 tot 17:00 Grootzand

www.westfriese-kaashandel.nl

Bezorglijn: 0515 - 423214

Friese Streekmarkt 4 aug - 1 sep - 6 okt

Eerste zondag van de maand vanaf 10.00 tot 17.00 uur Telefoon: 06-23351180 Flinkeboskje 2 te HEMELUM www.itflinkeboskje.nl

34

ZOMERINFO MAGAZINE


Pompepet Met een knipoog naar het Pompeblêd-beeldmerk in de Friese vlag hebben enkele Friese ondernemers ‘De Pompepet’ gelanceerd. Een luxe Friese pet/baret in de vorm van een Pompeblêd. De pet is gemaakt van 50% merino wol en 50% acryl, wat behandeld is zodat het niet kriebelt. Het is hoogwaardig, kleurvast materiaal, dat niet gaat pillen. Van binnen is de pet gevoerd met een rode satijnen glansstof. (zie op www.pompepet.nl)

Sûkerbôle, héél zoet en héél lekker Suikerbrood, of Fryske Sûkerbôle, zoals de Friezen zeggen, is

in Noord-Brabant, maar dit is minder zoet omdat het een kleinere

zoet, kleverig en bij voorkeur voorzien van een fijne laag room-

hoeveelheid suiker (25%) bevat en er geen kaneel aan toe wordt

boter, absoluut niet goed voor de lijn. Maar oh, wat is het lekker.

gevoegd.

Daar wegen alle nadelen ruim- en ruimschoots tegenop. In Friesland werd het brood cadeau gegeven aan moeders, die een Suikerbrood is vooral populair in Friesland, waar de vorm in de

meisje hebben gekregen (krentencake bij een jongetje). Maar het

loop der tijd veranderde van een rondbrood naar een rechthoekig

wordt door Friese bedrijven, die hun identiteit willen onderstrepen ook

busbrood. Het Friese suikerbrood bevat 40% suiker en er wordt

wel, al dan niet in een totaalpakket van Friese producten, gebruikt als

kaneel aan toegevoegd. Ook in andere delen van Nederland wordt

relatiegeschenk.

er wel suikerbrood gebakken, zoals in Limburg en de Klontjesmik

35


Plezier Producten.nl

Chocolaterie Koldewijn maakt diverse chocoladeproducten op ambachtelijke wijze. In onze winkel de Theebonbonnerie waant u zich terug in de tijd. Deze authentieke winkel heeft naast de eigengemaakte chocoladeproducten nog een uitgebreid theeassortiment met keuze uit meer dan 40 soorten thee. Chocolaterie Koldewijn is tevens gespecialiseerd in het geven van workshops en High tea.

Plezierproducten.nl staat voor vakantie plezier,vaar plezier, fiets plezier en het bosrijke Gaasterland en Kuinre bos nodigen zeker uit tot wandelplezier. Onze comfortabele vakantie bungalow, welke in 2010 volledig werd gerenoveerd, bevind zich op een kleinschalig lommerrijk bungalowpark, gelegen achter de Ijselmeerdijk te Lemmer.

Plezier Producten - Plattedijk 39-7 - 8530 NB Lemmer Tel: 0514 - 569116 - Mail: info@plezierproducten.nl

Chocolaterie Koldewijn | Nieuwstad 21 | 8713 JL Hindeloopen | Telefoon: 0514 52 26 44 | 06 107 49 725 E-mail: chocolateriekoldewijn@home.nl | www.chocolateriekoldewijn.nl

MINERALOGISCH MUSEUM GROU

***

MINERALEN EN EDELSTENEN VOOR JONG EN OUD! OPEN: 1 MEI - 1 NOV : 11.00 - 17.00 UUR 1 MEI - 30 JUNI: ZATERDAG EN ZONDAG 1 JULI - 31 AUG: DINSDAG T/M ZONDAG 1 SEPT - 31 OKT: ZATERDAG EN ZONDAG BUITEN DEZE TIJDEN: OP AFSPRAAK LEECHLĂ‚N 22 ( TUSSEN GROU EN WARTEN ) 0566 - 62 36 36 WWW.MINERALENGROU.NL

36

Franekerweg 6 - 8808 HA Dongjum/Franeker tel. 0031(0)517-394342 info@oppeklincke.nl - www.oppeklincke.nl

ZOMERINFO MAGAZINE


HISTORISCHE STEDEN MUSEA FRIESE PARELTJES

Fries erfgoed Alleen al de gemeente Súdwest-Fryslân telt 656 rijksmonumenten en 130 gemeentelijke monumenten. Daarnaast zijn er dorpjes en stadjes die eigenlijk als heel dorp een monument vormen zoals bijvoorbeeld Hindeloopen, Workum en Sloten. Daarnaast kennen al die dorpen en steden een karrevracht aan kleine en vaak op een specifiek onderwerp gerichte musea en oudheidskamers. Het gaat te ver om deze allemaal op te sommen in het kader van dit Zomer Info Magazine zodat we ons beperken tot een greep uit... ZOMERINFO MAGAZINE

37


De Italiaanse kookkunst is voor kenners een van de beste en fantasierijkste van de wereld. In Nederland is vooral de pizza in trek, maar ook ander Italiaanse specialiteiten vallen meer en meer in de smaak. Wij zijn daarom ook blij, ook U kennis te laten maken met de culinaire cultuur van Italië. Omdat tal van specifiek Italiaanse ingrediënten en wijnen in Nederland tegenwoordig goed verkrijgbaar zijn, kunnen wij U een gevarieerde kaart aanbieden.

Antonello * Zilverstraat 43 * 8801 KB Franeker Tel: 0517 391661 * www.antonello.nl

Voor verhuur van • • •

(Elektrische) Fietsen Tandems Hometrainers

Huur een fiets en verken het historisch stadscentrum van Franeker of ontdek de havenstad Harlingen, maar ook de nabije omgeving is zeker de moeite waard. Hierover informeren wij u graag. Er bestaat tevens ook de mogelijkheid om een fietsarrangement bij ons te boeken, zowel individueel als voor groepen. Reserveren kan telefonisch of via het contactformulier op onze website.

L.Homanstraat 4, 8802 XW Franeker T: (0517) 397038 / 06 23471710 I: www.zandbergfietsen.nl

38

ZOMERINFO MAGAZINE


Franeker, meer dan vijf eeuwen stad Franeker, dat sinds 1474 stadsrechten heeft is een stad met een rijke geschiedenis, hetgeen zich heden ten dage nog weerspiegelt in de vele prachtige historische gebouwen en de rijke cultuur in de vorm van musea en bezienswaardigheden. De naam is afgeleid van frana (van de heer) en eker (domeingebied). In 1585 werd de Franeker Academie gevestigd in het klooster Jeruzalem. Dit zou het nieuwe Athene worden. Een wetenschapstempel met vier faculteiten met als belangrijkste de nieuwe theologie. Door de malaise ten tijde van de Franse revolutie verlieten veel hoogleraren de stad en nam het aantal studenten drastisch af. In 1811 viel het doek voor de academie.

Kaatsen Met Franeker is van oudsher niet alleen een academie stad maar ook een echte kaatsstad. Waarover elders in dit magazine meer. Een van de belangrijkste monumenten, waar Franeker zijn bekendheid aan te danken heeft is het Planetarium. Monumenten Franeker biedt meer dan alleen het historische planetarium. Ook de vele monumenten herinneren aan een rijk verleden, hoewel rond 1850 veel uit de middeleeuwen stammende stadspoorten en de stadsomwalling werden afgebroken vanwege de hoge onderhoudskosten, zijn er vele monumenten bewaard gebleven. Franeker heeft veel moois te bieden. Een bezoek aan deze stad is dan ook meer dan de moeite waard.

Kunst in een stadskasteel Museum Martena is gevestigd in een prachtig middeleeuws stadskasteel in het hart van de historische binnenstad van Franeker. Het museum besteedt aandacht aan de tijd dat Franeker een universiteitsstad was, waar de Franeker loskoppen, zoals de studenten toen genoemd werden, de vele kroegen bezochten. Oud-bewoner van het stadskasteel Anna Maria van Schurman heeft een belangrijke plaats in de collectie, als eerste vrouw die in de zeventiende eeuw aan een universiteit studeerde. Verder zijn er ingerichte kamers, zilver en porseleinverzamelingen en op zolder staan twee heel bijzondere mechanische kunstwerken, een miniatuurkermis en een voorstelling van Salomo´s Oordeel. In het museum is zes keer per jaar een tijdelijke tentoonstelling te zien. Deze kan gaan over Friese hedendaagse kunst of over een historisch onderwerp dat direct met Franeker te maken heeft. Museum Martena Voorstraat 35 8801 LA Franeker Tel. 0517-392192 info@museummartena.nl www.museummartena.nl Openingstijden: dinsdag tot vrijdag 10-17 uur, zaterdag, zon- en feestdagen 13-17 uur, maandag gesloten. Audiotour in Nederlands, Fries, Duits en Engels aanwezig. Voor bezoekers is er de mogelijkheid een voordelige combikaart te kopen voor Museum Martena en het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium!

ZOMERINFO MAGAZINE

39


N

ieuw

in S neek

Ambachtelijke chocolade uit

Duitsland, uit eigen productie!

Gedempte Pol 7 8601 BX Sneek 40

ZOMERINFO MAGAZINE


Koninklijke Eise Eisinga Planetarium Het is alweer bijna 240 jaar geleden dan Eise Eisinga, die van beroep wolkammer was, begon aan de bouw van een uniek Planetarium. Zeven jaren heeft hij er in zijn vrije tijd aan gewerkt, van 1774-1781. Hij bouwde het in de woonkamer van zijn grachtenhuis in het centrum van Franeker. Aan het plafond werd het zonnestelsel op schaal – één mm is één miljoen km zo uitgebeeld, dat op elk moment van de dag de actuele stand van de planeten kan worden afgelezen. Daarnaast heeft Eise Eisinga boven de kasten en bedstee een groot aantal maan- en zonnewijzers aangebracht die de dag, datum en de op- en ondergang van de zon en maan zichtbaar maken. Maar ook elke zons- of maansverduistering waar ook ter wereld is afleesbaar in het Eisinga Planetarium. Eise Eisinga heeft dit alles gebouwd naar aanleiding van een voorspelling dat de wereld zou vergaan. Dat zou plaats vinden op 8 mei 1774 als gevolg van een samenstand van vier planeten in het sterrenbeeld Ram. Naar aanleiding van die samenstand werd enkele maanden daarvoor een boekje uitgegeven, geschreven door ‘Een liefhebber van de Waarheid’. Deze liefhebber was, naar later bleek, een dominee uit het plaatsje Boazum. Hij beweerde dat op

die dag de planeten op elkaar zouden botsen, waardoor de aarde uit haar baan zou geraken en uiteindelijk in ‘de poel des vuurs’, dat was de zon, ten onder zou gaan. Het boekje veroorzaakte zoveel paniek en angst onder de bevolking dat de overheid besloot het in beslag te nemen. Eisinga, die zag dat de mensen er werkelijk in geloofden en zelf wist dat het verhaal niet klopte, heeft toen besloten het Planetarium te bouwen als een stukje publieksvoorlichting. Het gegeven dat het nu al meer dan tweehonderd jaar in beweging is, dwingt groot respect af. En dan te bedenken dat het gehele raderwerk is gemaakt van ongeveer tachtig eikenhouten hoepels en schijven met daarin ruim 10.000 handgesmede spijkers. Het geheel wordt aangedreven door acht loden gewichten en gestuurd door één Fries uurwerk. In de expositiezaal van het Planetarium kunt u een groot aantal instrumenten bewonderen, voornamelijk gemaakt door Friese amateur sterrenkundigen uit de 18e en 19e eeuw. Zoals fraaie globes en prachtige antieke astronomische hoekmeet- en waarnemings-instrumenten, waaronder vele telescopen, mini-planetaria en zonnewijzers. Maar ook het astrolabium, de Jakobsstaf, een octant, sextant en vele andere vaak bijzondere astronomische objecten.

Koninklijke Eise Eisinga Planetarium Eise Eisingastraat 3, 8801 KE Franeker Tel. 0517 393 070 www.planetarium-friesland.nl Openingstijden: Het Eise Eisinga Planetarium is geopend van dinsdag t/m zaterdag van 10.00 en 17.00 en op zondag van 13.00 en 17.00 uur.

PC in KaatsMekka Franeker Elk jaar rond eind juli/begin augustus vindt de “PC” plaats; niet alleen dé hoogtijdag van de kaatssport, maar ook de oudste jaarlijkse sportklassieker van Nederland en de grootste kaatspartij ter wereld. Uit de entourage en rituelen die tot de PC-dag behoren valt op te maken dat de PC een evenement is dat geworteld is in een andere tijdgeest, met gebruiken van weleer. De PC-dag begint precies om 8.00 uur, wanneer de voorzitter van de Permanente Commissie begint met zijn redevoering. Rond 9.00 uur vindt de rijtoer plaats naar het toernooiveld en om 9.30 uur begint de wedstrijd. De regerend PC-koning doet op het Sjûkelân (het terrein waar de PC zich afspeelt) afstand van de koningsbal als hij deze overhandigt aan de voorzitter van de Permanente Commissie, die de koningsbal vervolgens voor iedereen zichtbaar ophangt in de PC-koepel. Na de ceremoniële openingshandelingen beginnen de eerste twee partijen. De finale valt meestal rond de klok van 17.00 uur, afhankelijk van het wedstrijdverloop. Direct na de finale vindt eerst de prijsuitreiking plaats en roept vervolgens de voorzitter van de Permanente Commissie de nieuwe PC-koning uit. Hierna is de PC-dag afgelopen.

ZOMERINFO MAGAZINE

Es ist fast wieder 240 Jahren her als Eisinga Eisenach, begann ein einzigartigen Planetarium zu bauen. Er hat 7 Jahren lang in seiner Freizeit daran gearbeitet, von 1774 bis 1781. Er baute es im seinem Wohnzimmer, in seinem Haus am Kanal im Zentrum von Franeker. An der Decke, das Sonnensystem. Maßstab - ein mm -eine Million Meilen. Darüber hinaus hat Eisenach Eisinga über den Schränken und Bettgestell Sonnenuhren angebracht, wodurch man den Tag,Datum und den Sonnenauf-und Untergang beobachten konnte. Eisinga hatte das alles gebaut, nachdem bekannt wurde, das am 8 Mai 1774 die Welt untergehen sollte. Es wurde damals ein Buch veröffentlicht,das beweisen sollte,das die Planeten zusammen stoßen werden. Eisingen, wusste, das dieses Buch nicht der Warheit entspricht und beschloss daher ein Planetarium zu bauen,was für jeder Mann zugänglich ist. In der Ausstellungshalle des Planetariums, kann man eine große Anzahl von Instrumenten bewundern,die zum großen Teil von friesischen Amateurastronomen aus dem 18. und 19. Jahrhundert gemacht wurden.

41


U kunt bij ons terecht voor o.a.

De Brocante Engel is de meest romantische en sfeervolle winkel in Sneek. Wij zijn een cadeau en sfeerwinkel. Bij ons vind u prachtige woonaccessoires en meubels in wit en lichte poedertinten. Verder vind u bij ons maria-beelden, engelen, zeep, kant, siertaarten etc.

printen / kopiëren / scannen tot Ao clubbladen / periodieken bedrukken van textiel inbinden lamineren gekleurd papier van 80 gr t/m 160 gr

totale vormgeving

WIJ HEBBEN EEN HEERLIJKE LOUNGEHOEK MET WIFI VOOR U KLAAR STAAN. TIJDENS HET UITVOEREN VAN UW OPDRACHT VLIEGT DE TIJD DAN OOK VOORBIJ!​ Merken: Jeanne d’Arc Living, Chique Antique, Clayre & Eef

Tel: 0515 – 432044 – Scharnestraat 15 – Sneek info@copytoprint.nl – www.copytoprint.nl

Lemmerweg 22 * 8607 BZ Sneek * Tel. 06-45816273 www.debrocanteengel.nl

Bij Dress your kidz kunt u terecht voor de nieuwste collecties en outlet. Hippe baby- en kinderkleding van o.a. de merken:

Punter Satellietinstallaties Al 25 jaar een begrip op schotelgebied

Zero2three, Jubel, No Tomatoes, O’Chill,Pjut, Sturdy, The Dutch design bakery,VinRose, Wooden Buttons etc. Ook voor accessoires en leuke hebbe dingetjes bent u bij ons op het goede adres. Bezoek ons online of kom gerust eens binnen op het Grootzand 41 in Sneek; voor de kids is er een speelhoek en natuurlijk staat de koffie altijd voor u klaar! Lever deze bon in de winkel in en ontvang 10% korting of gebruik in de webshop de code ‘Zomermagazinesneek13’

We geven vrijblijvend advies : Op ontvangst van t.v. op boot ,camper, caravan of thuis Wat voor mogelijkheden er allemaal zijn. Service in afregelen van schotels. Tweede hands setjes voor vakantie en geschikt voor het buitenland. Ivigeleane 9 * 8629 WB Scharnegoutum * Telnr: 0515-414150 of 06-28838487 Email: info@satellietschotels.nl * www.satellietschotels.nl

DROGISTERIJREFORMHUIS DE VRIES V.O.F.

(geldig tm 31 december 2013) (niet geldig i.c.m. andere acties)

UW ADRES VOOR:

"

"

• NATUURGENEESMIDDELEN • HOMEOPATHIE • VOEDINGSSUPPLEMENTEN • REFORMVOEDING • VERZORGINGSARTIKELEN

Dress your kidz - Grootzand 41 - 8601 AS Sneek - Tel: 0515 - 46 02 42

42

TEVENS PRAKTIJK ADRES VOOR IRISCOPIE. 2E OOSTERKADE 25, 8603 CK SNEEK TEL. 0515 - 41 21 06

ZOMERINFO MAGAZINE


Geschiedenis Hindeloopen Volgens de oudste gegevens was Hunlippen in de vroegste tijden een lustoord der Friese Koningen, waar deze gingen jagen. In 1225 kreeg het plaatsje stadsrechten en ruim een eeuw later werd het onderdeel van de Hanzesteden. In 1443 sloot Hindeloopen met de steden Bolsward, Sneek, Workum een wederzijds niet-aanvalsverdrag.

diverse overstromingen. Na 1780 begint de periode van verval van de rijke handelsstad. Aan de kapitale 17e- en 18e-eeuwse kapiteinshuizen is nog te zien hoe rijk de Hindeloopers waren. Later, tijdens de Napoleontische tijd werd Hindeloopen arm door handelsbeperkingen en werd het steeds meer een vissersplaats. De vissersschepen droegen de lettercombinatie HI.

Het was een tijd van plundering en oorlogen. In 1517 werd Hindeloopen ingenomen door Pier van Heemstra, bijgenaamd Grote of Lange Pier, die zichzelf diverse titels aanmat waaronder die van Vrijheer van Hindeloopen. Hindeloopen floreerde, maar had zwaar te lijden onder

Hindeloopen vormde een zelfstandige gemeente, tot het in 1984 samen met Workum, Stavoren en een groot deel van Hemelumer Oldeferd opging in de nieuwe gemeente Nijefurd. Per 1 januari 2011 maakt Hindeloopen deel uit van de fusiegemeente Súdwest-Fryslân.

Schaatsmuseum Hindeloopen Verscholen achter de dijk van het rustieke Elfstedenstadje Hindeloopen, eigenlijk één groot museum en opgenomen in de lijst van het immaterieel Werelderfgoed van de UNESCO, ligt het Schaatsmuseum Hindeloopen. Wat voor eigenaar / conservator / rayonhoofd Gauke Bootsma ooit begon als een hobby, is uitgegroeid tot een unieke en wereldwijd de grootste collectie van foto’s, films, boeken, artikelen en curiosa met als onderwerp schaatsen en ijs. Zelfs mensen die helemaal niets met schaatsen hebben kijken hun ogen uit.

De schaatsen van Koning Willem Alexander

Het pand oogt van de buitenkant klein, maar vergis je niet, het is veel groter dan het van buiten lijkt, want naast het museum herbergt het ook nog originele werkplaatsjes zoals een smederij, lakkerij en houtbewerking en een unieke verzameling beschilderde priksleden en tegels.

Per trein is Hindeloopen goed bereikbaar. Het heeft een eigen NS station, maar velen combineren een bezoek aan dit pittoreske stadje met een fietstocht in Friesland. Wie toch met de auto komt, parkeert dicht aan de rand van het stadje en treft een autoloos stadje dat er 100 jaar geleden ook zo uit zag en hopelijk over 100 jaar nog zo.

In de Elfstedenzaal wordt de historie van, hoe kan het anders in Friesland in relatie tot schaatsen, de Elfstedentochten van van 1909 tot heden beschreven. Alle winnaars hebben hun eretekens tentoongesteld in een eigen vitrine. Met daarnaast een aantal interessante items, zoals de schaatsen waarop Koning Willem Alexander, toen nog Prins, ingeschreven als W. A. van Buren, in 1986 de Elfstedentocht reed, de stempelkaart van Piet Kleine, waarop een stempel ontbreekt, een afgevroren teen en vele andere artefacten. Er zit een mooie opbouw in de collectie. En daarnaast is eigenlijk alleen al het interieur van het Schaatsmuseum de moeite van het bekijken waard. In het museum bevindt zich ook een showroom/winkel met Hindelooper schilderkunst en een pannenkoekenhuis.

Het Eerste Friese Schaatsmuseum Kleine Weide 1-3 8713 KZ Hindeloopen Telefoon: 0514-521683 Meer info op: www.schaatsmuseum.nl Openingstijden Maandag t/m zaterdag van 10.00 - 18.00 uur. Zondag van 13.00 - 17.00 uur. Entree: € 3,-

Meer dan schaatsen Maar het is niet alleen schaatsen wat de klok slaat. Want ook het priksleeën en de Hindelooper cultuur in de vorm van het karakteristieke Hindelooper schilderwerk komen ruimschoots aan bod. En Gauke Bootsma zelf, die kan eindeloos en zeer onderhoudend vertellen over elk voorwerp dat zich in zijn museum bevindt. Daarnaast moet je niet vreemd opkijken als je oud-Elfstedentochtrijders tegenkomt of andere schaatskampioenen uit vervolgen tijden. Want het Schaatsmuseum is voor schaatsliefhebbers ‘the place to be’.

Bereikbaarheid ZOMERINFO MAGAZINE

43


3-

n ga

ge

n

la

ca

rt

e

7 5 24 , 4 2 nd à

a tz o k o gr Snee

P BY e e k StadSlogement

Sneek

www.deverandering.nl

w w w

.

B Y p e e k

.

n l

Eetcafé “Het Huis van Hommerts” De leukste/gezelligste plek voor een warme maaltijd of een snack, ook voor een gezellig avondje uit, met een drankje en een hapje, een spelletje biljart of dart, de ideale plek om eens lekker bij te komen. Leuke en gezellige sfeer met altijd leuke muziek. Jeltewei 144 - 8622 DA Hommerts Telefoonnummer: 0515 - 78 50 65

44

ZOMERINFO MAGAZINE


Drie eeuwen geleden groeide Hindeloopen uit tot een belangrijke handelsstad. De stad had een grote vloot van ruim 100 schepen die de wereldzeeën bevoeren. Nog steeds is Hindeloopen een prachtige stad om te bezoeken. Vele oude karakteristieke woningen zijn bewaard gebleven. Ook de haven en de structuur van de stad met zijn smalle straatjes zijn een bezienswaardigheid op zich.

Museum Hindeloopen In Museum Hindeloopen zijn de sporen uit het rijke verleden van het voormalige Zuiderzeestadje op een smaakvolle wijze tentoongesteld. In meerdere vertrekken maakt de bezoeker kennis met de Hindelooper klederdracht, het Hindelooper schilderwerk en de interieurs. Ook aan de visserij, de koopvaardij en de toenmalige haven wordt in het museum uitgebreid aandacht besteed. Een bezoek aan Hindeloopen zonder een ontmoeting met het roemrijke verleden, zoals in het museum gepresenteerd, is een gemiste kans.

Hindelooper schilderkunst Het Hindelooper beschilderde meubilair is wereldberoemd. Bedsteewanden, klaptafels, kastjes, miniatuurmeubeltjes: alles werd in de 18e eeuw beschilderd in de typische Hindelooper kleuren en motieven. De krullen, bloemen en bladeren, naar Renaissance voorbeelden, werden in Hindeloopen verwerkt tot een eigen schilderstijl. Prachtige voorbeelden van 18e-eeuwse schilderkunst zijn bewaard gebleven. De butte, een houten reiskoffer, had zijn eigen plekje in het Hindelooper interieur veroverd. De Hindelooper

schilderkunst, de taal en de hele cultuur zijn opgenomen op de lijst van immaterieel Werelderfgoed van UNESCO. Op de eerste verdieping bevindt zich een audio-visuele ruimte in de vorm van een schip, waar belangstellenden een reis van een Hindelooper zeilschip naar Petersburg mee kunnen beleven. Daarnaast heeft het museum regelmatig wisselende tentoonstellingen. Museum Hindeloopen Dijkweg 1, 8713 KD Hindeloopen Tel. 0514 - 52 14 20 info@museumhindeloopen.nl

Openingstijden maandag t/m vrijdag: 11.00 uur - 17.00 uur zaterdag, zon- en feestdagen: 13.30 uur - 17.00 uur Buiten het seizoen voor groepen open op afspraak.

Vor dreihundert Jahren war Hindeloopen ein der wichtigsten Handelszentrum. Die Stadt hatte eine große Flotte von über 100 Schiffen. Hindeloopen ist eine wunderbare Stadt zu besuchen. Viele alte Häuser sind charakteristisch erhalten. Der Hafen und die Struktur der Stadt mit ihren engen Gassen sind eine Attraktion für sich. In Museum Hindeloopen sind die Spuren der reichen Vergangenheit der ehemaligen Zuiderzee-Stadt in einer geschmackvollen Art und Weise präsentiert. In mehreren Räumen entdecken sie Hindelooper Kostüme, die Hindelooper Lackierung und die Innenausstattung der Hindeloopens glorreichen Vergangenheiten. Die Hindelooper bemalten Möbel,das ist weltberühmt. Bedstee Wände, Klapptische, Schränke, Miniatur-Möbel, alles war um 18. hundert, gemalt im typisch Hindelooper Farben und Motiven. Die Locken, Blumen und Blätter, im Renaissance Beispiel.Hindeloopens eigener Malstil. Gemälde aus dem 18. Jahrhunderts sind erhalten geblieben. Die Hindelooper Malerei, Sprache und Kultur sind alle in der Liste des Weltkulturerbes aufgenommen. Auf der ersten Etage gibt es einen audiovisuelle Raum in der Form eines Schiffes, in dem interessierte Gäste eine Reise in einem Segelschiff nach Petersburg erleben können. Das Museum verändert ständig seine Ausstellungen.

ZOMERINFO MAGAZINE

45


STADSHERBERG ‘Het Wapen van IJlst’

Bijzonder in mode, hoeden, tassen en shawls. Uniek in sieraden. Hét adres voor workshops sieraden maken !

In Juli en Augustus Iedere zondag geopend van 12:00 - 17:00

He t ge ze lli gs te en n de st ad ! le kk er st e re st au ra nt va

Suupmarkt 6 | 8601 BD Sneek | Tel: 0515 - 56 05 50 info@siandre.nl | www.siandre.nl

www.wapenvanijlst.nl

46

ZOMERINFO MAGAZINE


IJlst Houtstad IJlst is één van de Friese Elf steden en ligt onder de rook van Sneek. De stad geeft toegang tot het Friese merengebied. Het is een plaats met ruim 3200 inwoners en heel geschikt als uitvalsbasis voor fiets- of wandel- en/of vaartochten in de wijde omtrek. IJlst ontstond op de plek waar het riviertje de Ee uitmondde in de Middelsee. IJlst heeft sinds 1268 stadsrechten. Op het stadswapen staat een vol opgetuigde driemastbark. Deze boot werd ook wel houtvaarder genoemd, omdat men hiermee voor de Friese scheepsbouw hout haalde uit de Baltische landen. Kenmerkend voor IJlst zijn de tuinen die aan de overkant van de weg liggen,

Deze zogenaamde ‘overtuinen’ treft u bijvoorbeeld aan weerskanten van de Ee.Het silhouet van IJlst wordt mede bepaald door de gerestaureerde houtzaagmolen De Rat, waarover elders in dit magazine een uitgebreide beschrijving. Het historische beurtschip Johanna Jacoba heeft IJlst als thuishaven. Op dit schip kan men dagtochten over de Friese meren in de Zuidwesthoek maken. IJlst kent verschillende takken van bedrijvigheid, waarbij opvalt dat hout nog altijd prominent is vertegenwoordigd. Dit in de vorm van gereedschapmakerijen, meubelmakers, jachtbouwers en houtzagerijen.

Museum Nooitgedagt Het Museum Nooitgedagt IJlst, met een prachtige collectie schaatsen, houten speelgoed en gereedschappen van de Koninklijke Fabriek J. Nooitgedagt & Zn., trekt elk jaar weer meer bezoekers. Bezoekers uit heel Nederland, maar ook uit het buitenland, weten het Nooitgedagtmuseum te vinden en te waarderen. De reacties in het gastenboek zijn hartverwarmend. Voor veel bezoekers is de collectie vaak een feest der herkenning. Oude herinneringen worden opgehaald en de vrijwilligers van het Nooitgedagtcentrum vertellen niet alleen het verhaal van Nooitgedagt, maar krijgen zelf ook enthousiaste verhalen te horen. Een perfecte wisselwerking.

Nooitgedagt De grootste schaatsenmaker van IJlst en waarschijnlijk ook van Nederland was Nooitgedagt. Een eeuw lang heeft Nooitgedagt schaatsen geproduceerd. De naamsbekendheid van Nooitgedagt vloeit vooral voort uit de productie van deze schaatsen, terwijl het belangrijkste product van Nooitgedagt feitelijk altijd het (timmer)gereedschap was. Daarnaast heeft Nooitgedagt enkele decennia zeer degelijk houten kinderspeelgoed geproduceerd.

Openingstijden Museum Nooitgedagt Adres: Eegracht 11, IJlst Maandag t/m zaterdag geopend van 13.00 uur – 17.00 uur Voor bijzondere openingstijden: 0515-532167 Voor meer informatie: www.nooitgedagt-ijlst.nl.

ZOMERINFO MAGAZINE

IJlst ist einer der elf friesischen Städte und liegt im Schatten von Sneek. Diese Stadt entstand an dem Platz, wo der Fluss ,, Ee” in die Middelsee führt. Charakteristisch für IJlst sind die Gärten, die gegenüber der Straße liegen, diese sogenannten ‘über Gärten’ kann man beispielsweise auf beiden Seiten der,, Ee” finden.Die Altstadt von IJlst ist umgeben und durchzogen von und mit Kanälen. Die Silhouette IJlst wird teilweise durch das restaurierte Sägewerk ,,De Rat” bestimmt. Diese ist eine der wenigen Mühlen in den Niederlanden, die die Besucher während des Betriebs besuchen können. Ein weiteres Projekt war der Holzbau der Holzbock, ein Boot, das von vielen Landwirten genutzt und eingesetzt wurde als Arbeitstier. IJlst hat mehrere Zweige der Aktivität, wobei das Holz noch eine große Rolle spielt.Dieses ist in Form von Werkzeug Geschäfte, Möbelbau, Bootsbauer und Sägewerke wieder zu erkennen.

47


Camping Synneveer

ini

M

ing

p Cam

25

en

e

ed enh

20

sen

lig

at pla

MUSEA EN ATTRACTIES MET KORTING! Kom naar het Natuurmuseum, het Planetarium Eise Eisinga, het Scheepvaartsmuseum of diverse andere musea en pak â‚Ź 1,00 korting op de entree. Houdt u van dieren kom dan naar Aqua Zoo Leeuwarden of naar Dierenpark Emmen met â‚Ź 1,50 korting per persoon. Kinderen kunnen ook met korting genieten van

Camping Synneveer - Lemmerweg 86 - 8607 JK Sneek Tel: 0515-422984

Monkey Town Leeuwarden of Adfunture Park Dokkum. Mogelijkheden voor gratis streekproducten, gratis koffie of gratis entree bij het Holland Casino treft u aan in onze Minicards display.

Vraag naar de Minicards display bij de receptie! Wilt u ook met uw bedrijf in Een gezellige ambiance, fijne koffie of cappuccino, de lekkerste snacks, heerlijk ijs, softijs en milkshakes, de hoogste kwaliteiten natuurlijk vriendelijk personeel. Voor meenemen of lekker smikkelen op ons comfortabel, zonnig terras aan de Snekerstraat.

de Minicards display, neem dan contact op met 06-52063321 of stuur een e-mail naar friesland@minicards.com

Ook u bent van harte welkom bij de beste cafetaria van Bolsward Snekerstraat 11a - 8701 XA Bolsward - Tel: 0515 576 200

48

www.minicards.com

ZOMERINFO MAGAZINE


De Houten Bok van IJlst IJlst kende eeuwenlang een achttal scheepswerven en –werfjes, waar houten schepen van diverse types werden gebouwd, waaronder de bok, een houtgebouwd type praam in diverse afmetingen.

Als gevolg van de ligging aan het water gingen praktisch alle transporten zowel van de houthandels als van de boeren over het water, waarbij in het bijzonder de bok een belangrijke rol vervulde. De houthandels vervoerden hun planken en balken per bok naar timmerlieden en aannemers in de wijde omtrek. Ook de boeren maakten massaal gebruik van de bok om hun vee in voor- en najaar naar en van de weilanden bij de Brekken te vervoeren. Het hooi werd per bok binnengehaald en de mest werd per bok naar de landerijen gebracht. Door de opkomst van de staalbouw werden de houten bokken langzamerhand vervangen door stalen pramen en inmiddels is de bok al weer jaren geleden praktisch volledig verdwenen. De Stichting Houten Bok IJlst heeft het initiatief genomen de houten bok weer terug te brengen in het IJlster landschap. Onder leiding van bouwmeester / projectbegeleider Johan Prins uit Workum en projectleider en molenaar van houtzaagmolen De Rat Simon Jellema uit IJlst werd

de bouw van de houten bok in de vorm van een leerwerkproject gerealiseerd. Het hout kwam, hoe kan het anders, van houtzaagmolen De Rat. Tijdens de bouw was het volledige proces van wateren, zagen, drogen, ver- en bewerken van het hout, alsmede het bouwproces van de bok, op de voet te volgen.Voor de aandrijving wordt gebruik gemaakt van een elektromotor (fluisterboot). De bok heeft sinds de tewaterlating in 2011 zijn ligplaats in de houtkolk van houtzaagmolen De Rat. De bok wordt tegenwoordig ingezet voor toeristisch recreatieve doeleinden.

Houtzaagmolen de Rat IJlst Aan de boorden van de Geeuw, de eeuwenoude vaarverbinding tussen IJlst en Sneek staat de unieke houtzaagmolen “de Rat” die nog volop in productie is. Stammen die liggen te wateren, het geluid van de draaiende wieken, het gestamp van de op en neergaande zaagramen, de geur van versgezaagd hout, hier ervaart u nog het oude houtzagersambacht zoals dat al ruim 3 eeuwen in “De Rat” dagelijks wordt uitgevoerd.

Oorspronkelijk stond de houtzaagmolen in de Zaanstreek, waar “De Rat” in het jaar 1711 als balkenzager werd gebouwd. Aan het eind van de Frans Engelse oorlog, begin twintigste eeuw, verkeerde Nederland in een toestand van algehele malaise. Door een gebrek aan aanvoer van stammen uit het buitenland stonden de vele zaagmolens in De Zaan stil. Over de Rat wordt zelfs geschreven dat hij in desolate toestand verkeerde. Het was rond 1829, dat de burgemeester van IJlst, de heer Ringnalda besloot om de molen aan te kopen en te verplaatsen naar IJlst. Niet zozeer als weldoener voor de gemeente IJlst, maar meer omdat Ringnalda zelf houthandelaar was en wel mogelijkheden voor de molen zag, die hij natuurlijk voor niet al teveel geld op de kop had getikt.

1977 duren voordat de gehele restauratie voltooid was en de Rat weer kon zagen op windkracht. De molen is iedere zaterdag geopend van 9.00 tot 17.00 uur en extra in de maanden mei t/m september op woensdag, donderdag, en vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur.

De molen werd als bouwpakket uit elkaar gehaald en weer opgebouwd in IJlst. Rond 1850 wordt de molen overgenomen door firma Oppedijk, die in IJlst ook al de oude molen bezat. Ruim honderd jaar zaagde de molen nog op windkracht, voordat ook “De Rat” werd onttakeld door de nieuwe technische revolutie. Kap en wieken werden verwijderd en een elektromotor zorgde vanaf toen voor de aandrijving! Tot 1950 zaagde de Rat voor de fa. Oppedijk balken en planken, toen dreigde de sloophamer de molen definitief te vellen. Gelukkig ontfermde de gemeente IJlst zich over de molen en zorgde ervoor dat omstreeks 1967 “De Rat” weer was voorzien van kap en wieken. Het zou echter nog tot ZOMERINFO MAGAZINE

49


Better Rich, , Jaggy, olo

North Sails Masetti Jaggy Lacoste L’Argentina Scarva HV Polo

Napapijri NZA Gaastra MAC Pepe Jeans Better Rich Geddes & Gillmore

GROOTZAND 6 - 8601 AW SNEEK - 0515 438 107 - WWW.THELAKEHOUSE.NL 50

ZOMERINFO MAGAZINE


Kazemattenmuseum, souvenir uit WO2 Het Kazemattenmuseum in Kornwerderzand op de Afsluitdijk vormt een tastbaar souvenir van de strijd tegen de Duitsers in 1940. Na de tweede wereldoorlog fungeerden de kazematten (verdedigingswerken) nog een periode als onderkomen voor Amerikaanse NAVO soldaten(1952-1969). In de jaren 50/60 toen de koude oorlog op zijn hoogtepunt was werd het complex nog als een belangrijk bastion gezien in de strijd tegen het communistisch gevaar (onder andere ter bescherming van Den Helder). Bij de kazematten werden regelmatig internationale militaire oefeningen gehouden. Er waren 8 Amerikaanse Sherman tanks op Kornwerderzand ingegraven. De motoren waren er uitgehaald maar de geschutskoepel was gevechtsklaar.

Kornwerderzand en vormt een nieuw fundament onder de historie van de stellingen. Inmiddels zijn er meer dan 2000 exemplaren van verkocht en is er een tweede druk verschenen. Een bescheiden fototentoonstelling in kazemat 6 ondersteunde de uitgave van dit boek.

In augustus 1998 werd het gehele complex van kazematten op Kornwerderzand als Rijksmonument voorgedragen. De kazematten worden beschouwd als een uniek monument van vestingbouw in de 20ste eeuw. In 2001 werd dit officieel en kreeg het complex van in totaal 17 bunkers, de status van Rijksmonument. Het museum maakt nu volgens de Monumentenwet van 1988 deel uit van de collectie jongere bouwkunst.

Het Kazemattenmuseum bevindt zich op 4 km afstand van de Friese kust op de Afsluitdijk, afslag 14A Kornwerderzand. Parkeren op de aangegeven parkeerplaats. Daarna via trappen over de brug.

Geregistreerd museum In 2005 ontving het museum het keurmerk” Geregistreerd museum” en werd het museum officieel ingeschreven in het landelijk museum register. De uitgave van het boek “ Blitzkrieg halte Kornwer­derzand” vormt een belangrijk wapenfeit in 2006. Dit boek beschrijft de gebeurtenissen in de Wonsstelling en de stelling van

Het museum is weliswaar uit een sterke gedrevenheid, enigszins amateuristisch begonnen en daarom ook vaak sceptisch door buitenstaanders bekeken. Maar inmiddels is het museum uitgegroeid tot een publiekstrekker van formaat met een professionele uitstraling. Te midden van de Friese musea neemt het een stabiele plaats in met jaarlijks ruim 12.000 bezoekers.

Buiten de reguliere openingstijden is groepsbezoek op afspraak altijd mogelijk In juli en augustus Iedere woensdag van 10.00 uur tot 17.00 uur Iedere zaterdag van 10.00 uur tot 17.00 uur Iedere zondag van 13.00 uur tot 17.00 uur In de maand september 2013 Iedere woensdag van 10.00 uur tot 17.00 uur Iedere zaterdag van 10.00 uur tot 17.00 uur

Landschap gelardeerd met dorpskerkjes Wat opvalt in het Friese landschap is de veelheid aan kerken, vaak geplaatst op het hoogste punt van een dorp, de terp. Met steevast er naast, althans in de wat grotere dorpen, de dorpskroeg. Er bestaan nog veel dorpen in Fryslân die een oude, beeldbepalende kerk hebben. Lang niet altijd is de kerkelijke gemeente groot genoeg om het voortbestaan en onderhoud van dat gebouw te waarborgen. De Stichting Alde Fryske Tsjerken zet zich sinds 1970 in voor het behoud van oude monumentale en beeldbepalende kerkgebouwen in Fryslân. Dat heeft de afgelopen veertig jaar geresulteerd in de redding van de ondergang van een kleine veertig kerken en twee klokkenstoelen. De kerken krijgen na een restauratie vaak weer een publieke bestemming. Daarnaast worden er vaak activiteiten in georganiseerd, zoals expositie kleine concerten en dergelijke, zodat het gebouw een zinvol onderdeel blijft uitmaken van de samenleving.

ZOMERINFO MAGAZINE

Was in der friesischen Landschaft auffällt, ist die Vielfalt der Kirchen, die oft auf dem höchsten Punkt des Dorfes gebaut sind.Mit immer daneben gebauten Dorfskneipen, zumindest in den größeren Dörfern. Nicht immer ist eine Gemeinde groß genug, um das Überleben der Kirche und die Instandhaltung des Gebäudes zu sichern. Die Stiftung ,,Alde Fryske Tsjerken” (seit 1970) setzt sich daher für die Kirchengebäude in Friesland ein um diese zu bewahren. Dies hat sich in den letzten vierzig Jahren Ausgezahlt. Rund vierzig Kirchen und zwei Glockentürme konnten so gerettet werden.

51


F R I E S E K U N S T & A N T I E K H A N D E L Nederlands antiek , tegels , koper , tin en volkskunst. Aan- en verkoop van Makkumer Tichelaar aardewerk.

Café-Restaurant De Prins in Makkum wordt al drie generaties uitgebaat door de familie Bouma. Dit unieke etablissement vindt u aan de sluis bij de haven van Makkum.

Korting van 30-60% op antiek in ons magazijn.

Waagsteeg 7 - 8754 ET Makkum - Tel: 0515 - 23 12 73 www.friesekunstenantiekhandel.nl

Kerkstraat 1, 8754CN Makkum Telefoon: 0515 - 231510 E-mail: deprins@makkum.nl

Wylde Swan became the world’s largest two mast topsail schooner in 2010, when it’s sleek 1920 herring hunter hull underwent a total conversion to become the Class A sail training vessel it is today.

Wylde Swan * Achterdijkje 8 8754 EP Makkum * The Netherlands Tel: +31 (0)515 231 712 * info@wyldeswan.eu

52

ZOMERINFO MAGAZINE


Makkum, Twaalfde van de elf steden

Makkum is, in tegenstelling tot wat velen denken, géén eeuwenoud vissersdorpje. De visserij kwam pas tot bloei nà de aanleg van de Afsluitdijk, en die was in 1932 klaar. In den beginne was er niet eens een IJsselmeer of een Zuiderzee, die ontstond rond 1280. Makkum is, zoals zo vele Friese dorpjes, ontstaan rond het begin van de jaartelling als een terpdorp. Kerk op de heuvel, boerderijtjes er omheen – klaar! Rond 1600 werden er sluizen aangelegd door de kloosters en daaromheen ontstond een nieuw buurtschap: Statum. Dit handelscentrum stond in de beginperiode los van het terpendorp Makkum. Wie van varen houdt kan van mei tot september met een rondvaartboot langs de ‘Makkumer Noordwaard’ varen, richting Kornwerderzand waar men met Kazemattenmuse-

um bezoekt. Dit geeft een duidelijk beeld van de verdediging van de Afsluitdijk van 1933 tot 1965. Sportievelingen kunnen bij Rinea fietsen terecht, het nieuwe TIP-punt in Makkum, waar men desgewenst een e-bike kan huren (kan op 40 verhuurpunten in Zuidwest Friesland) Makkum, gelegen aan het IJsselmeer, biedt natuurlijk ook vele mogelijkheden voor de watersport: zwemmen, surfen, kanoën en reisjes met een fluisterboot. Er zijn ook mogelijkheden om het surfen en catamaranzeilen te leren.

Âld Makkum De stichting Ald Makkum en omstreken stelt zich ten doel een verzameling van historische feiten in de vorm van documenten en foto’s van Makkum en omgeving (Wûnseradiel) vast te leggen en die voor een ieder toegankelijk te laten zijn. Zij organiseert, of werkt mee aan tentoonstellingen en lezingen, verzorgt zelfstandige publicaties en levert historisch materiaal voor publicaties van derden. Ald Makkum drijft op het enthousiasme van vrijwilligers en is naast een kleine gemeentelijke subsidie afhankelijk van de onmisbare steun van donateurs. De expositieruimte in het Waaggebouw is gratis toegankelijk tijdens de openingsuren van de VVV, (april-okt.) Toegang via de hoofdingang van de Waag. Voorzitter: Otto Gielstra Voorstraat 15, 8754 EV Makkum Tel. 0515-232311

ZOMERINFO MAGAZINE

Makkum ist, entgegen der landläufigen Meinung, kein Fischerdorf. Am Anfang gab es nicht einmal eine IJsselmeer oder die Zuiderzee. Der gesamte hintere Bereich war einst Moor. Makkum ist, eins von vielen friesischen Dörfer die einst aus Hügeln entstanden sind.Um 1600 wurden Schlösser und Klöstern gebaut. Makkum ist weltberühmt geworden mit der so genannten ,,Makkum Keramik”, zu bewundern sofort beim Ortseingang des Kreisverkehres. Hunderte von Keramik Kacheln zieren diesen Kreisverkehr. Sportbegeisterte können zu Rinea Bikes gehen und sich dort ein E-bike mieten.Perfekt um Makkum zu erkunden.Makkum bietet natürlich auch viele Möglichkeiten für Wassersport an: Schwimmen ,Surfen und Kanu fahren. Da Makkum am IJselmeer liegt, besteht natürlich auch die Möglichkeit, dies alles noch zu lernen in ihrem Urlaub.

53


kade

ndrik

s He

Prin

ijk

rd ste

Oo

1

de

ka er st

u Jo

nd

inza

Kle

Martiniplein

Singel

urg

nb uwe

Lee

Koffie thee lunch & meer O O o k TO G

Kleinzand 1 | 8601 BE Sneek | Tel: 0515-335 008 | www.doppio-espresso.nl

54

ZOMERINFO MAGAZINE


Woudagemaal, kathedraal van stoom Net buiten Lemmer ligt het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld: het ir.D.F. Woudagemaal. Het uit 1920 stammende stoomgemaal staat sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Het Woudagemaal is eigendom van Wetterskip Fryslân en heeft nog steeds een taak in het waterbeheer van de provincie Friesland. Als het gemaal wordt aangezet pompt het als het moet 4 miljoen liter water per minuut vanuit de Friese boezem het IJsselmeer in. Leuk en leerzaam voor jong en oud Naast het gemaal staat een nieuw en modern bezoekerscentrum, voorzien van een 3D filmzaal, een interactieve expositieruimte . Hier ontdekken en beleven jong en oud de immense kracht van stoom en water! De Panoramazaal biedt een spectaculair uitzicht over de baai van Lemmer en het IJsselmeer en is dè plek om Friesland op haar mooist te bekijken onder het genot van een kop koffie of thee. Leuk om te doen: een speurtocht waarmee een ‘echt’ diploma kan worden verdiend. Het Woudagemaal is uitgeroepen tot het ‘Leukste uitje van Friesland 2013’ door de lezers van de ANWB.

Gelegen in Lemmer: Mekka voor de watersporter Het voormalige vissersdorp Lemmer is door de gunstige ligging tussen het IJsselmeer en het Friese merengebied een internationaal watersportcentrum geworden. In en rond het historische en vooral gezellige centrum van Lemmer staat watersport centraal. Meer weten? Kijk dan op www.woudagemaal.nl Woudagemaal Gemaalweg 1a 8531 PS Lemmer Geopend Di. t/m za. 10:00 – 17:00 Zondag 13:00 – 17:00

Etwas außerhalb Lemmer befindet sich die größte noch arbeitende Dampfmahlmaschiene der Welt: die ir.DF Woudagemaal. Die Dampfmaschiene aus dem Jahre 1920 steht seit 1998 auf der UNESCO-World Liste. Die ,, Woudagemaal” ist Eigentum vom und Spielt immer noch eine große Rolle in der Wasserwirtschaft der Provinz Friesland. Wenn die Maschiene eingeschaltet ist,pumt sie 4 Millionen Liter Wasser pro Minute aus den friesischen Becken in das Ijsselmeer. Spannend und lehrreich für Jung und Alt. Neben der Dampfmaschiene befindet siche in neues und modernes Besucherzentrum, mit einem 3D-Kino und eine interaktive Ausstellungsfläche. Hier erlebt Jung und Alt die Kraft von Dampf und Wasser! Das ehemalige Fischerdorf Lemmer hat sich die günstige Lage zwischen dem Ijsselmeer und den Friesischen Seen zu nutzen gemacht für ein internationales Zentrum für Wassersport.

ZOMERINFO MAGAZINE

55


Molkwerum, het Venetië van het Noorden Direct aan het Ijsselmeer, tussen Stavoren en Hindeloopen, ligt Molkwerum. Een dorp met een rijk zeevaardersverleden, dat wel het Venetië van het Noorden werd genoemd. Tegenwoordig telt het dorp een kleine vierhonderd inwoners. Molkwerum is gebouwd op zeven eilandjes, pôllen in het Fries. De dorpsbewoners hielden contact met elkaar via bruggetjes en planken over het water. Door de wirwar aan straatjes, kanalen en bruggen werd Molkwerum ook wel het Friese doolhof of het Venetië van het Noorden genoemd. Tegenwoordig zijn de sloten gedempt en veel karakteristieke huizen verdwenen.

De naam Molkwerum zou afgeleid zijn van melkweren, of waterachtige streken land: geschikte grond om melkvee op te weiden. Van de 16de tot eind 17de eeuw had het dorp had een omvangrijke vissersvloot, een zeehaven en een eigen sluis om in het veilige binnenwater te kunnen komen. Molkwerum was een belangrijk zeevaardersdorp in Fryslân. Een belangrijk deel van zijn bekendheid dankt aan zijn Molkwarder koekfabriek, waarover elders in dit magazine een artikel aan is gewijd.

Molkwarder Bakkerswinkeltsje In de straten van het Friese dorpje Molkwerum hangt al bijna honderd jaar de heerlijke geur van versgebakken koek, Molkwarder Koeke. Boerenzoon Cornelis de Boer nam hier in 1916 de oude bakkerij van zijn tante over. Om zich te onderscheiden van zijn plaatselijke en regionale concurrenten maakte hij gebruik van een oud Molkwerums recept: een vanillekoek. En deze koek vindt vandaag de dag nog steeds gretig aftrek, ook buiten Friesland. Naar de overkant Cornelis de Boer was een vooruitstrevend man. Zo veranderde zijn bakkerij al snel in een kleine fabriek en probeerde hij een zo breed mogelijke afzetmarkt te vinden. In Noord Holland bijvoorbeeld werd Molkwarder Koeke minstens zo populair als in Friesland, waarvan bewaard gebleven ansichtkaarten getuigen met daarop het verzoek ‘nog wat van die lekkere koeken te sturen met de Staverse boot naar Enkhuizen’. Ook leverde de Boer zijn koeken aan levensmiddelenzaken, vrij uniek voor die tijd. Heetwateroven Geen betere koekoven dan de heetwateroven in Molkwar. Cornelis hield hem meer dan 69 jaar in gebruik. Zoon Thijs, die maar liefst 51 jaar in de bakkerij werkte, kende de oven als zijn broekzak. ‘Wij bakten de Ald Molkwar vanillekoek bijvoorbeeld na een reepkoek. De oven stond dan niet meer aan. Maar de hitte van de stenen ovenmuren bakte de Ald Molkwar toch goudgeel gaar’. En bijna honderd jaar later, zet Folkert Reitsema, met de bakkers van Molkwar de traditie voort. Vele specialiteiten, nog altijd ambachtelijk bereid! Stichting Ald Molkwar In 1994 was de beheerder van het Bakkerswinkeltsje in Molkwar, Bauke Reitsma samen met twee plaatsgenoten intiatiefnemer voor de Stichting Ald Molkwar (Oud Molkwerum), waar ook het winkeltje onder valt. Daarnaast worden er stadswandelingen georganiseerd door het Venetie of

56

doolhof van Friesland onder leiding van een gids, toepasselijk gekleed in historisch Molkwarder kostuum. Het Bakkerswinkeltsje zelf, stammend uit 1697 en daarmee het oudste gebouw van Molkwerum is een museum op zich en dat mag je eigenlijk niet gemist hebben. Bakkerspand eind 18e eeuw Hellingstrjitte 3 - 8722 HH Molkwerum Openingstijden 2013: april, mei, juni en september op dinsdag, woensdag en zaterdag van 14.00 - 16.30 uur. juli en augustus op dinsdag, woensdag, donderdag en zaterdag van 13.00 - 16.30 uur. Reservering rondwandelingen en Algemene info: Stichting Ald Molkwar, telefoon 0514-681972, email: info@hetbakkerswinkeltje.nl

Direkt am IJsselmeer, zwischen Stavoren und Hindeloopen liegt Molkwerum. Ein Dorf mit einer reichen Vergangenheit der Seefahrt, das auch das Venedig des Nordens genannt wurde. Heute hat das Dorf kleine vierhundert Menschen als Einwohner. Molkwerum ist auf sieben Inseln gebaut, Pollen in Friesisch genannt. Die Dorfbewohner blieben in Kontakt miteinander, über Brücken und Plankendie über dem Wasser genaut waren. Durch das Labyrinth von Straßen, Kanälen und Brücken wurde Molkwerum auch das friesische Labyrinth genannt.Heute sind viele Gräben und typische Häuser verschwunden. Vom 16. bis Ende des 17. Jahrhunderts hatte das Dorf eine große Fischereiflotte, eine Hafenstadt und ein eigenes Schloss. Der Dialekt der Mensen aus Molkwerum wurde auch beschrieben als ,,Old Fries”. Viele Besucher kamen nur deswegen in das Dorf, um die Sprache zu hören. Die Molkwerumer Kuchen Fabrik ist seit 1916 das berühmte Warzeichen vom Dorf wegen ihren friesischen Kuchen Delikatessen. Das nostalgische Design der Bäckerei neben der Kuchen Fabrik bringt die Vergangenheit zum Leben. Auch der ehemalige Gerichtsgebäude von ist einen Besuch wert.

ZOMERINFO MAGAZINE


Sloten, de kleinste stad van Nederland Sloten is in de dertiende eeuw ontstaan als nederzetting bij een stins van de familie Van Harinxma thoe Slooten. Van die stins is tegenwoordig niets meer terug te vinden. Sloten wordt op een oorkonde van 30 augustus 1426 als stad genoemd. Sloten bevond zich aan de belangrijke waterweg van Sneek naar de Zuiderzee en zo verder naar de Hanzesteden aan de IJssel. Ook in de Tachtigjarige Oorlog vormde Sloten een belangrijke sleutelpositie. De Spanjaarden hebben het stadje nog geprobeerd te veroveren door manschappen te verstoppen in een bierschip. De list mislukte. Tegenwoordig is Sloten niet meer van strategisch belang. Het stadje

is nu in trek bij watersporters, dagjestoeristen en mensen die een aangename woonomgeving zoeken. Aan de zuidzijde van het stadje is in de jaren zeventig een jachthaven aangelegd waar ook enkele watersportbedrijven zijn gevestigd. Het stadje heeft de oorspronkelijke stadswallen vrijwel geheel behouden en tevens is de oorspronkelijke structuur van Sloten bijna geheel bewaard.Sloten telt tussen de 600 en 700 inwoners en maakt daarom aanspraak op de eretitel kleinste stad van Nederland.

Museum Stedhûs Sleat Het museum Stedhûs Sleat dankt zijn naam aan het feit dat er vroeger het stadhuis van Sloten in was gevestigd. Het is gebouwd in 1759-1761 en biedt een verrassende kijk op de stadsgeschiedenis van Sloten. Het pronkstuk van het voormalige stadhuis is de raadzaal of ‘regtkamer’ op de eerste verdieping. Daar kunt u ieder half uur kijken naar de multimediapresentatie ‘Sloten, ideale stad’, waarin u een verrassende kijk op Sloten krijgt. In de vertrekzaal – de andere ruimte op de eerste verdieping – ziet u de geschiedenis van Sloten in vogelvlucht. In 1984 werd de gemeente Sloten opgeheven en trok de laatste burgemeester de deur van het stadhuis achter zich dicht. Op de begane grond vindt u de burgemeesterskamer. Tegen het decor van enkele fraaie voordeuren in Sloten bieden de laden van de kasten een blik op de historische details van Sloten. In De Secretarie organiseert het museum tijdelijke tentoonstellingen. Tot 1984 werkten hier de ‘ambtenaren ten stadhuize’. Bij de bouw in 1759 was de ruimte als kamer van de ‘Wagt’ en als ‘gevangenhuis’ in gebruik. De tentoonstellingen gaan over de geschiedenis van Sloten of sluiten aan bij de toverlantaarn presentatie op de museumzolder. Met name voor kinderen is de toverlantaarn presentatie op de zolder van het museum een belevenis die ze niet snel zullen vergeten. Het is dan ook de mooiste en grootste verzameling die Nederland rijk is. Een andere (tijdelijke) tentoonstelling die de moeite van het bekijken waard is gaat over Sloten in de ‘hippiejaren’. De roemruchte jaren ’60 in… het kleine elfstedenstadje Sloten. Op de tentoonstelling wordt in de sfeer van de 60´er jaren dit verhaal verteld. Slotenaren delen hun persoonlijke herinneringen en belevenissen uit die tijd. Bezoekers mogen alle laden en kastjes open doen, alle boeken en tijdschriften lezen. Bovendien kunnen ze op de ouderwetse typemachine hun eigen herinneringen typen en een doorslag in de ordner achterlaten, zodat ook andere bezoekers hun verhaal kunnen lezen.

ZOMERINFO MAGAZINE

Museum Stedhûs Sleat Heerenwal 48 8556 XW Sloten Telefoon (0514) 53 15 41 E-mail info@museumstedhussleat.nl Openingstijden 29 maart t/m 31 oktober dinsdag t/m vrijdag 11.00 – 17.00 uur zaterdag en zondag 13.00 – 17.00 uur ,,Sloten” entstand im dreizehnten Jahrhundert als Stadt, als sich die Familie Harinxma thoe Slooten dort niederließ. Jedoch ist nun nichts mehr viel davon zu finden. Sloten ist in ein Dokument vom 30. August 1426 als Stadt bezeichnet worden. Im Jahre 1523 jedoch viel die Stadt in den Händen der Erben der Grafen von Holland. Während der Belagerung im Jahre 1523, wo Truppen lagerten, wurde der niederländische Edelmann Jan Wassenaar tödlich verwundet. Der Edelmann war der letzte Niederländer, der im Kampf um die Kontrolle von Friesland gestorben ist. Sloten befand sich an der wichtigsten Wasserstraße von Sneek zur Südsee . In Sloten kreuzte sich der Weg von Deutschland nach Stavoren. An dieser Kreuzung konnte man Zoll eintreiben und wichtige Kontrollen durchführen.Heute hat Sloten keinen großen Wert mehr, sie ist nur noch sehr beliebt bei Wassersportlern oder Menschen die auf der Suche sind nach einem schönen Wohnklima.Sloten zählt zwischen 600 und 700 Einwohner und damit bekommt sie den Titel kleinste Stadt der Niederlande.Ein Teil von Sloten ist auch ein Naturschutzgebiet.

57


MEINDERSMA Beauty School MEINDERSMA Hand & Nagel Verzorging Breed assortiment MEINDERSMA drogisterij artikelen

k o t u er e w r d a a o t f s t n ie Wa m n i id . i . t l t a d r e w wu e n n bi K E E T U F SN i a mo

Rituals MEINDERSMA Compleet mooi parfumerie assortiment

Oosterdijk 2 • Boschplein 5 Sneek 0515 - 41 27 20

n e k e h t Hypo e i t n a r u Ass s t n a t l Consu s r a a l e k Ma

zwart reflex blue

Alfia Groep bv Grootzand 46 8601 AX SNEEK tel. 0515 - 430011 email: info@alfia.nl 58

ZOMERINFO MAGAZINE


De oorsprong van de huidige stad Sneek ligt in een veengebied dat al vanaf de Romeinse Tijd bewoond werd. De door hen opgerichte terpen werden tot ongeveer de derde eeuw bewoond, daarna zouden de bewoners het gebied hebben verlaten. Waarom is nog steeds niet duidelijk.

Geschiedenis Sneek In de achtste eeuw werd het land echter weer bewoond, onder meer bij de huidige wijk Tinga. Eind negende eeuw werd een nederzetting gesticht aan het veenriviertje It Ges. Deze nederzetting zou later uitgroeien tot de huidige stad Sneek. Sneek groeide uit tot een behoorlijke handelsnederzetting, die later in juridische zin als stad zou worden erkend. De stad bleef uitbreiden en telkens werden er om de ophoging in het midden van de stad nieuwe ringen met huizen en grachten gebouwd. In 1492 wordt de bekende Waterpoort gebouwd. In 1496 kreeg Sneek stadsrechten, twee jaar later zou de Grote- of Martinikerk flink worden vergroot. De naam van kerk komt van Sint Maarten, de beschermheilige of patroon van Sneek. Vooral bekend uit deze periode is Grote Pier. Hij was een boer uit Kimswerd en piraat die zich allerlei titels toebedeelde, waaronder die van Hertog van Sneek. Hij had een enorme haat tegen alles wat Hollands was en groeide uit tot volksheld. Hij ligt in de Grote- of Martinikerk in Sneek begraven. Oorsprong van de Sneekweek Op 16 oktober 1813 is het feest in de stad en wordt de bevrijding van de

ZOMERINFO MAGAZINE

Franse overheerser gevierd. In 1814 komt de Sneker Jacob Sjoukes Visser terug uit Franse krijgsdienst. Ter gelegenheid van dit heugelijke moment worden er zeilwedstrijden gehouden op het Sneekermeer, dit is het prille begin van wat later de Hardzeildag en daarna de Sneekweek zou worden. Halverwege de negentiende eeuw trok in Sneek de textielhandel aan. Duitse rondreizende handelaren kozen de stad als hun vestigingsplaats. Een voorbeeld hier van is de keten Clemens & August (C&A). In deze tijd werd ook het Sint Antonius Ziekenhuis gesticht en werd Sneek ook van grote medische betekenis voor de omgeving. In 1984 en in 2011 vond een gemeentelijke herindeling plaats tot uiteindelijk de gemeente Súdwest-Fryslân.

Der Ursprung der heutigen Stadt Sneek liegt in einem Torfmoor, die aus der Römerzeit bewohnt wurde. Die durch ihnen errichteten Hügel waren bis etwa dem dritten Jahrhundert bewohnt, danach haben die Bewohner das Gebiet verlassen. Im achten Jahrhundert wurde dieses Land wieder bewohnt, sie bildeten Siedlungen und aus diesem entstand die Stadt Sneek. Sneek wuchs zu einer Handelsstadt. Später wurde sie rechtmäßig als Stadt anerkannt.Im Jahre 1492 wurde das berühmte Wassertor gebaut.Der Handel in Sneek wuchs weiter und auch der Butter Handel entwickelte sich. Der Buttermarkt in Sneek war zeitlich der größte ind den Niederlanden. Am 16.Oktober 1813 wurde die Befreiung des Französischen Herrschers gefeiert. 1814 kehrte der Sneker Sjoukes Jacob Visser zurück aus dem französischen Wehrdienst.Zwischenzeitlich hörte das Wachstum von Sneek nicht auf. Im 19.jahrhundert wurde das Kanalsystem erweitert. Der Stadtrat gab 1860 die Meldung, das es in Sneek keine gute Lebensbedingungen mehr gäbe und das es Überbevölkert wäre. So wurde auch hinter den Sneekerstadtmauern gebaut und Menschen angesiedelt.In dieser Zeit zog auch in Sneek der Textielhandel an. Deutsche Händler wählten diese Stadt als Standort für ihre Ketten, so ein Beispiel: Clemens und August (C&A)Auch wurde das St.Antonius Krankenhaus in Sneek errichtet und formte eine wichtige medische Bedeutung für diese Region.In 1902 wurde das Unternehmen Tonnema in Sneek gegründet, das auf der Herstellung von Süßwaren spezialisiert war, auch bekannt als RANG und KING, die heutzutage einen internationalen Ruf haben. Auch Piosz Supermarkt wurde in diesem Jahr gegründet.Direkt nach dem Krig besuchten Prinzessin Juliana mit Prinz Bernhard und Prinzessin Beatrix Sneek.Im Jahr 1984 fand eine kommunale Neugliederung stat und die Gemeinde Sneek bekam auch die Dörfer Loënga, Offingawier und IJsbrechtum unter ihrer Herrschaft. 1993 war Sneek wieder Schauplatz von königlichem Besuch. Königin Beatrix feierte mit Ihrer Familie den Könningentag in Sneek.

59


Hotel-pension Stedswâl is een sfeervol onderkomen voor wie het historische plaatsje Sloten bezoekt. Gelegen in de oude binnenstad beschikt ons hotel-pension over alle voorzieningen voor een comfortabel verblijf. Ons terras ligt pal aan de gracht waar 's zomers veel pleziervaart voorbij trekt en waar in strenge winters de elf stedentocht passeert. Kapelstreek 222 8556 XJ Sloten Tel: 0514 - 53 15 69 Mob: 06-20556992

De keuken van “De Zeven Wouden” is gebaseerd op traditie en de trends van het moment. Wij schuwen moderne, innovatieve bereidingsmethoden niet, maar proberen ze intelligent te enten op reeds bestaande culinaire verworvenheden waardoor een speels palet van gerechten en smaken ontstaat. Nooit saai en altijd spannend.

Lunch & Diner De Zeven Wouden • Voorstreek 120 8556 XV Sloten • T: 0514 - 53 12 70 • info@dezevenwouden.com

60

ZOMERINFO MAGAZINE


De belangrijkste elementen van het Fries Scheepvaart Museum zitten eigenlijk al in de naam opgesloten. Fries en Scheepvaart. Het museum aan het Kleinzand in Sneek vertelt in woord en beeld het verhaal van de Friese scheepvaart en scheepsbouw.

Fries Scheepvaartmuseum Maar het is veel meer dan dat. Het is door een ingrijpende verbouwing, die in 2012 zijn beslag kreeg, van zes aan elkaar ‘gebreide’ panden met een doolhof aan kamertjes, een prachtig museum geworden waar ‘de sfeer bij de plinten op klotst’. Als je meer van boten, schaatsen, instrumenten, zilver en de geschiedenis van Sneek en de Zuidwesthoek van Friesland wilt weten, mag je deze parel in museumland niet missen. Het Fries Scheepvaartmuseum is gevestigd in zes monumentale grachtenpanden aan het Kleinzand in Sneek, een daarachter gelegen voormalig schoolcomplex en hier tussen gebouwde galerijen. Het museum telt maar liefst 32 expositieruimten, waarin honderden scheepsmodellen, schilderijen, zeemanssouvenirs, scheepsinterieurs, instrumenten, gereedschappen en curiosa, de geschiedenis vertellen van de Friese scheepsbouw en scheepvaart. Daarnaast bezit het museum een uitvoerig gedocumenteerde collectie voorwerpen, een uitgebreide bibliotheek een enorme fotocollectie en circa honderd meter archief.

Verbouwing

De huidige directeur kreeg van zijn voorganger een bijzondere erfenis. Een pand op het Kleinzand als erfenis van een bekende Sneker familie en een legaat van een bekende Sneker. De vertrekkende directeur had besloten dat zijn opvolger daar maar een passende bestemming voor moest vinden. Het pand werd verkocht en van de opbrengst werd een pand

ZOMERINFO MAGAZINE

gekocht dat aansloot bij de andere panden van het museum. Er werd een nieuw Scheepvaartmuseum op papier gezet met een imposante entree, een tentoonstellingsruimte, een kindermuseum , een uitgebreide bibliotheek en een gehoorzaal voor lezingen. Een museum dat niet langer uit aan elkaar ‘gebreide’ panden bestond, maar zowel aan de buitenkant als ook binnenin een warme sfeer van welkom uitstraalde. En waar bovendien de verschillende collecties en stijlkamers prima tot hun recht komen.

Fries Scheepvaart Museum Kleinzand 16 8601 BH Sneek www.friesscheepvaartmuseum.nl info@friesscheepvaartmuseum.nl 0515 - 41 40 57 Openingstijden: Maandag t/m zaterdag: 10.00 - 17.00 uur Zondag: 12.00 - 17.00 uur

Kindermuseum

Bijzonder trots is directeur Meindert Seffinga op het kindermuseum, een speciale zaal binnen het Fries Scheepvaart Museum waar kinderen van vier tot twaalf jaar op actieve en interactieve wijze aan de slag kunnen met het thema scheepvaart in Friesland. Touchscreens, informatiezuilen, games Die wichtigsten Elemente des friesischen Schiffsfahrmuseums, en animaties maken de sagt der Name schon aus. Friesland und Schiffsfahrt. Das kinderen wegwijs in de Museum am Kleinzand in Sneek erzählt in Wort und Bild die wereld van bakboord en Geschichte der friesischen Schiffsfahrt und Schiffsbau. stuurboord, touw slaan, Aber es ist viel mehr als das, durch einen Umfangreichen Umknopen leggen, scheepsbau in Jahre 2012 ist es ein wunderschönes großes Museum beschilderingen, zeegeworden. Das Schiffsfahrtmuseum besteht aus 6 aneinander meerminnen en het leven stehenden Gebäuden, darin befindet sich auch eine große aan boord van een schip. Bibliotheek und eine große Fotocollage aus ca 100 Meter Zien, doen en spelenderArchif. Besonders stolz ist der Direktor Meindert Seffinga wijs leren, staan in het auf das Kindermuseum. ein spezieller Raum im friesischen kindermuseum centraal. Schiffsfahrmuseum, wo die Kinder im Alter von vier bis zwölf Tijdens de vakantie zijn er Jahren auf verschiende weise etwas über Schiffsfahrt in speciale activiteiten georFriesland können lernen. Aktiv und interaktiv mit Touchscreens, ganiseerd voor zowel de Informationsstände, Spiele und Animationen rundum die Welt jonge kinderen van 4-12 der Backbords und Steuerbords, Seilerei, Knotenkunde, Schiff jaar als de oudere kindeGemälden, Meerjungfrauen und das Leben an Bord eines ren van 12 tot 100 jaar. Schiffes.

61


Speciaal voor u uitgelicht Bij een bezoek aan Sneek mag Woonwinkel Ideetje niet ontbreken. Met meer dan 1200 m2 wonen en meer maakt u kennis met alles op het gebied van wonen en interieur.

Grootzand 35 8601 AR Sneek - Tel. 0515 43 1485 - www.ideetjewonen.nl

Bots&Bots

Camel Active

Martomod

Tom Tailor

SIPKE, vertrouwd in kwaliteit en service! Meer dan ooit vindt u wat u zoekt bij SIPKE. Of het nu gaat om jeans, casual herenkleding of fraaie accessoires, onze collectie heeft ‘t. Ons smaakvolle assortiment biedt voor elk wat wils, zowel voor de modebewuste jonge man als de actieve senior. Degelijke kwaliteit is bij ons vanzelfsprekend. Bij SIPKE wordt u nog echt persoonlijk geholpen. Zoals het hoort: met oog voor de klant en kennis van zaken. Laat ons dáár ouderwets in blijven....

Grootzand 2 • 8601 AW • Sneek • (0515) 412069 • info@sipke1890.nl

62

ZOMERINFO MAGAZINE


De Waterpoort De Sneker Waterpoort bestaat dit jaar 400 jaar en vormt dan ook het hele jaar door het middelpunt van vele feestelijke evenementen. Het was er één in een serie van vijf poorten over het water en twee over land, als onderdeel van de stadsmuur rond Sneek, waarvan de bouw rond 1492 begon. Die stadsmuur stelde overigens niet veel voor en was slechts manshoog. Het was meer een vertoon van macht en rijkdom richting grootste handelsconcurrent Leeuwarden. De Waterpoort is de enige poort die in de 19e eeuw niet onder de slopershamer is verdwenen, alhoewel het er een tijdje slecht heeft uitgezien voor wat tegenwoordig het handelsmerk van Sneek is. Er pasten namelijk geen stoomboten onderdoor, dus ook de Waterpoort kwam op de nominatie om gesloopt te worden. Onder druk van de bevolking is de Waterpoort behouden gebleven voor het nageslacht. De Waterpoort van Sneek is de bekendste in zijn soort in Nederland. De waterpoort bestaat uit twee achtkantige torens en een brug over de Hoogendsterpijp, de vaarroute tussen de De Kolk en de Stadsgracht aan het stadscentrum. De klok van de waterpoort liep en loopt nog steeds vijf minuten voor. Dit gebeurde met opzet om vroeger de mensen in de gelegenheid te stellen om in die vijf minuten nog net de stad binnen te gaan of Sneek te verlaten. Om acht uur werden namelijk alle stadspoorten afgesloten.Het eerste stukje van de Lemmerweg heette daarom vroeger dan ook “onder de klokslag”.

Poortwachter - schoenlapper Boven de brug woonde vroeger de poortwachter met zijn vrouw en zes of negen kinderen. Naast poortwachter oefende hij ook nog een ander beroep uit, dat van schoenlapper. Met de poort werd in geval van gevaar de toegang over water afgesloten. Aan het begin van de zestiende eeuw werd de Waterpoort verbouwd tot sierpoort. De poortwachterswoning dateert uit 1785. Na 1825 werd de

ZOMERINFO MAGAZINE

stad in de nachtelijke uren niet meer afgesloten en verloor de Waterpoort definitief haar oorspronkelijke functie. Hij is drie keer gerestaureerd wegens verzakking, maar in 1877 in zijn oorspronkelijke staat terug gebracht. Wat bleef was een historisch gebouw; een prachtig uithangbord voor de watersport die in de twintigste eeuw tot ontwikkeling kwam.

Waterpoort Symbool Het Waterpoort symbool is onder meer terug te vinden in het grootzeil van het Sneker skûtsje de Sneker Pan (dat overigens in 2013 eeuweling wordt), en in de zeilen en kleding van de van origine Sneker zeilmakerij Gaastra, waarschijnlijk wereldwijd de grootste ambassadeur van Sneek. De Waterpoort is in de stadswandelingen van het Fries Scheepvaart Museum opgenomen, waarbij de deelnemers ook de mogelijkheid hebben om deze beroemde poort van de binnenkant te bekijken.

Das Wassertor von Sneek feiert in diesem Jahr sein 400 jähriges Bestehen und ist seid dem immer der Mittelpunkt jedes Festest gewesen. Es ist das berühmteste seiner Art in den Niederlanden. Die Schleuse besteht aus zwei achteckigen Türmen und einer Brücke. Im 19.Jahrhundert kamen die Veränderungen und somit wurden auch viele Gebäude und Häfen abgerissen.Nur das Wassertor von Sneek wurde verschont,wobei es damals nicht gerade in guten Zustand war. Es sollte dem Erdboden gleich gemacht werden, weil dort keine Dampfer durchpassten. Dank der Bevölkerung von Sneek und seinem Einsatz,blieb das Tor stehen und wurde seid dem an, zum Warzeichen von dieser Satdt.

63


Modelspoormuseum Sneek Wat geeft een vader zijn tienjarige zoontje en waarom? Een elektrische trein natuurlijk. Het waarom laat zich raden. Zodat hij er zelf mee kan spelen. Veel mensen in Nederland zijn bezeten van treintjes en alles wat er mee samenhangt. En laat nou in Sneek het Nationaal Modelspoor Museum gevestigd zijn, op een toepasselijke plaats: het gerestaureerde station van Sneek. Het Modelspoor Museum bezit naast een grote collectie modellen van zowel Nederlandse als buitenlandse modeltreinen ook een aantal banen, waaronder twee zogenaamde fabrieksbanen van Märklin en Fleischmann. Het museum heeft verschillende zalen, elk met hun eigen specialiteiten, wat het museum voor vaders en hun zonen tot een speelparadijs maakt. Maar het is niet alleen een kijk-museum, maar voor de treinenliefhebbers een echt doe-museum. Kinderen kunnen zelf bouwen en spelen met rails en treinen. Of zelf met de treinen op een van de grote treinbanen rijden. Verder is er nog een treinenquiz en zijn er simulatiespelletjes. Overal is aan gedacht, want voor moeders is er een leeshoek met tijdschriften. Laat maar komen die regenachtige middag in de vakantie! Het Nationaal Modelspoor Museum

Centraal Station Sneek Dr. Boumaweg 17b 8601 GM Sneek 05154 30021 www.treinenmuseum.nl Openingstijden maandag gesloten dinsdag t/m vrijdag 13:00 - 17:00 uur zaterdag 10:00 - 17:00 uur zondag 13:00 - 17:00 uur Tijdens schoolvakanties maandag 13:00 - 17:00 uur dinsdag t/m zaterdag 10:00 - 17:00 uur zondag 13:00 - 17:00 uur

Stadswandelingen Sneek

Stadswandelingen door Sneek onder leiding van een gekwalificeerde gids zijn onder toeristen bijzonder populair. In 2012 maakten zo’n 1500 mensen een wandeling langs de monumenten en bezienswaardigheden onder leiding van een gids van het Fries Scheepvaart Museum. Zo’n wandeling begint steevast in het Museum zelf, waar de gids zijn groep aan de hand van een grote maquette van Sneek een overzichtsschets van de Waterpoortstad kan geven, alvorens de groep op pad gaat. Onderwerpen die hierbij onder meer aan de orde komen zijn de families die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van Sneek zoals de broers Clemens en August Brenninkmeijer, de grondleggers van het C&A imperium, waarvan de eerste winkel in Sneek stond. Zo zijn er talloze interessante anekdotes over Sneker families, die elk van de 12 stadsgidsen kent en er graag over vertelt. Maar ook de geschiedenis en bouwstijlen van de monumenten, waarvan Sneek er veel telt, komt uitputtend aan de orde. Het Fries Scheepvaart Museum, dat de stadswandelingen beheert en exploiteert heeft een aantal voor toeristen interessante ‘Sneekbelevingen’ ontwikkeld. Denk daarbij bij-

64

voorbeeld aan een vaarbeleving door de Sneker grachten, waarbij een gids alle ins en outs van de grachtenloop en de aan die gracht gevestigde (veelal) herenhuizen vertelt. Of een kompastocht door Sneek, of een combi-arrangement waarbij gasten een bezoek aan het beslist bezienswaardige Scheepvaart Museum brengen en daarna een rondleiding krijgen door de slijterij van ‘De Weduwe Joustra, vijf panden verder op het Kleinzand. De familie Sonnenberg maakt al zes generaties volgens geheim recept de vermaarde Beerenburg van de ‘Weduwe’ en is een van de oudste en bekendste familiebedrijven van Nederland. Feitelijke info stadswandelingen Sneek De stadswandelingen duren anderhalf uur en zijn te boeken bij het Fries Scheepvaart Museum. Het minimum aantal deelnemers is tien personen. De kosten zijn € 2,50 per persoon. Een kopje koffie of thee kost € 1,00. Reserveringen: Fries Scheepvaart Museum, afdeling boekingen Contactpersonen: Joke Leeverink of Grytsje Feitsma Telefoon: (0515) 41 40 57 E-mail: boekingen@friesscheepvaartmuseum.nl

ZOMERINFO MAGAZINE


De Ups en Downs van Stavoren Stavoren is de oudste stad van Friesland. Het heeft al meer dan 900 jaar stadsrechten en heeft dat heuglijke feit in 2012 met veel feestelijke evenementen ruimschoots gevierd. Het oude handelsstadje is ontstaan op een knooppunt van water- en landwegen. Vanwege het drukke verkeer, Stavoren was de ontsluiting voor het Friese achterland, is het dan ook geen wonder, dat de monnik Odulfus hier een klooster stichtte. In 1061 kreeg Stavoren stadsrechten. De stad kreeg speciale privileges van de Deense koning. Staverse schepen kregen voorrang bij de Sonttol. Staveren was lid van de Duitse Hanze. Dit was een machtig verbond van handelssteden, dat namens de verschillende lidsteden onderhandelde met de koningen van Noorwegen, Zweden en Denemarken en probeerde ervoor te zorgen, dat deze heren hun afspraken nakwamen.

Na 1600 begon een tweede bloeiperiode. Stavoren deed ook mee aan de walvisvaart. Verder voeren uit Stavoren iedere dag veerschepen op Enkhuizen en Amsterdam. De scheepvaart bracht veel nijverheid mee. Na 1700 ging het opnieuw bergafwaarts met Stavoren. Een groot probleem was de haven. Deze verzandde telkens weer en moest regelmatig worden uitgediept. Verschillende Staverse schippersfamilies zochten daarom een andere thuishaven. Aan het aantal inwoners is deze achteruitgang goed zien In 1704 telde Stavoren 1604 inwoners, in 1795 nog 1235 en in 1815 nog maar 574. Toen was Stavoren van een handelstad met wallen en poorten in een vissersdorpje veranderd. Door de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 verdween de noodzaak om een veerdienst te onderhouden. De Afsluitdijk was een regelrechte ramp voor de visserij. De aanleg van het Johan Frisokanaal en de bouw van de nieuwe sluis in 1966 waren vooral voor het toerisme van groot belang. Dit is nu één van de belangrijkste bestaansbronnen van de Staversen.

Toankamer ‘t Ponthús brengt historie Stavoren tot leven In Toankamer ‘t Ponthús wordt de geschiedenis van Stavoren tot leven gebracht. Wie Stavoren bezoekt kan er dus niet onderuit om een bezoekje te brengen aan Toankamer ’t Ponthús. De toankamer bevindt zich in 2 pandjes die gebouwd zijn als dienstwoningen voor de Rederij, die jaren lang de (trein) pontverbinding onderhield tussen Stavoren en Enkhuizen.

Ook voor kinderen!

In ’t Ponthús wordt de bezoeker op eigentijdse wijze meegnomen door de historie van Stavoren. Door het gebouw loopt een tijdbalk van het jaar nul tot nu, waaruit gelinkt wordt naar de historische hoogtepunten van de stad, zoals de Slag bij Staveren, het St. Odulf klooster, het Hanzeverleden, de plunderingen door de Noormannen, scheepvaart enz.. Ook de recente geschiedenis wordt niet vergeten.

Toankamer ’t Ponthús

Kinderen zijn meer dan welkom in het museum. Op eigentijdse wijze kunnen zij van alles ontdekken over Stavoren. Er is voor hun een speciale hoek ingericht en er is een speurtocht te doen door het gebouw.

Hellingspad 10-12 8715 HT Stavoren Openingstijden Mei, juni, september en oktober woensdag en zaterdag 13.30 - 17.00 uur

Het Vrouwtje van Stavoren De legende van het Vrouwtje is een van de bekendste legendes van Nederland. Maar hoeveel mensen kunnen het verhaal nu echt vertellen? Iedereen weet wel iets van de ring, de vis en het graan, maar hoe zit nu precies de vork in de steel? Het vrouwtje heeft een eigen zaal in het Ponthús. In deze ruimte kan men zelf het verhaal ontdekken aan de hand van afbeeldingen en allerlei ornamenten; inderdaad: de ring, de vis en het graan. Tevens wordt er een film vertoond over de legende.

ZOMERINFO MAGAZINE

Juli en augustus: woensdag t/m zaterdag 13.30 - 17.00 uur Voor groepen is het mogelijk buiten deze tijden afspraak te maken per mail of telefonisch: 0514 681 863 Entreeprijzen: volwassenen € 1,00 kinderen gratis

65


Fossil Breil Pulsar Ice Watch Tocs Bering

Grootzand 63 Sneek www.renljuwelier.nl

OPHEFFINGS UITVERKOOP Korting op alle horloges

Sueno Hot Diamonds Breuning Breil Charizama Fossil

Korting op alle sieraden goud en zilver Korting op alle BAROMETERS

Pottenbakkerij Kunst » Fries aardewerk In het centrum van het Friese stadje Workum is in een fraai gerestaureerd pand sinds 1971 Pottenbakkerij Kunst gevestigd. Na jarenlang voor verschillende Friese aardewerk fabrieken te hebben gewerkt, begint Lammert Kunst in deze voormalige broodbakkerij zijn eigen pottenbakkerij. In het familiebedrijf zijn momenteel Douwe en Wiebren Kunst werkzaam. Geheel volgens traditie en ambachtelijke wijze wordt hier Fries aardewerk vervaardigd.

Begine 9/11 • 8711 BG Workum • Tel. 0515 - 54 19 26 www.kunstaardewerk.nl

66

ZOMERINFO MAGAZINE


Workum, van scheepvaartcentrum tot toeristenoord Workum, gelegen aan de IJsselmeerkust circa 12 kilometer ten zuiden van Bolsward, is één van de kleinere Friese steden. Van een agrarische vestiging in de zuidwestelijke kwelder werd de plaats in de late Middeleeuwen tot een belangrijk Scheepvaart centrum.

Wanneer Workum stadsrechten kreeg is niet bekend; zeker is slechts dat de plaats algemeen wordt beschouwd als één der Friese steden.

Workum voor grotere schepen door de voortdurende verzanding van het Zool, van beslissende betekenis daarvoor.

De scheepvaart is door de tijden heen de voornaamste bron van inkomsten. In de 18e eeuw treedt een geleidelijke, maar ingrijpende economische achteruitgang in. Naast de opkomst van Lemmer als exportcentrum en de sterke positie van de Harlinger haven is vooral de afnemende bereikbaarheid van

Tegenwoordig haalt Workum het leeuwendeel van zijn inkomsten uit het toerisme. Het is een stad met erg veel monumenten, variërend van kleine huisjes van vissers tot grote herenhuizen van de voormalige reders. Zijn grootste bekendheid verleent Workum aan het Jopie Huisman Museum, de bekende ‘voddenschilder’.

Jopie Huisman Museum Het Jopie Huisman Museum in Workum is gewijd aan het werk en de filosofie van de Friese autodidactische schilder Jopie Huisman. Van jongsafaan tekende en schilderde Jopie zijn eigen wereld; de mensen en de natuur rond Workum, het stadje waar hij geboren was en opgroeide. De handel in lompen en metalen vormde zijn belangrijkste bron van inspiratie. In 1986 werd een aanzienlijk deel van zijn oeuvre ondergebracht in een eigen museum. De schilder Jopie werd als Jotje Huisman geboren in 1922 in Workum, de plaats die hij als zijn thuishaven beschouwde en die voor hem, zeker in de periode voor de oorlog, het paradijs op aarde was, zoals hij het vaak omschreef. Hij was veel in de natuur, waar hij zijn passie vissen volop kon uitoefenen. Hij tekende reeds op jonge leeftijd en werd later plateelschilder in een aardewerkfabriek in Workum. Workum en de Workumers waren in de beginjaren zijn voornaamste onderwerpen. De mensen die hij portretteerde waren niet de notabelen van de stad, maar ‘gewone’ mensen, zonder status en opsmuk.Hij verhuisde in 1959 naar Franeker en later naar Herbayum. Hier schilderde hij zijn meest bekende

ZOMERINFO MAGAZINE

werk, zoals het Roodbaaien hemd, De schatten van oude Jouke, Weggeworpen lappenpop en de Jas van Jelmer. In 1973 scheidde hij van zijn vrouw. In zijn verdriet stortte hij zich met heel zijn wezen op het schilderen. Jopie wilde zijn onderwerp precies zo schilderen zoals het daar lag, al kostte het hem maanden tijd. Hij vervolmaakte zijn schilderkunst tot een niveau dat de perfectie benaderde. Ook voor de bezoekersaantallen van het museum had dit grote gevolgen. In de beginjaren kwam het regelmatig voor dat in een jaar tijd meer dan 100.000 mensen het museum kwamen bezoeken. Tegenwoordig schommelt dat aantal rond de 50.000, nog steeds een respectabel aantal voor een museum dat aan 1 kunstenaar gewijd is. Jopie Huisman overleed in 2000. Jopie Huisman Museum Noard 6 - 8711 AH Workum T 0515 54 31 31 E info@jopiehuismanmuseum.nl Openingstijden Van 1 april t/m 31 oktober: ma. t/m za. van 10.00 – 17.00 uur Op zon- en feestdagen van 13.00 – 17.00 uur

67


‘t Lam, de oudste Korenmolen van Friesland Mole ‘t Lam is de oudste korenmolen van Friesland en staat in Woudsend, waar de molenaar en zijn vrouw koren en graan ambachtelijk malen tot meelproducten en diverse broodmixen. Mole ‘t Lam is geschikt voor het malen van graan en pellen van gerst.

De molen is een stellingmolen. De kap en romp zijn gedekt met riet. De onderbouw is gemetseld. De molen heeft 2 koppels maalstenen, één koppel van natuursteen en één koppel kunststeen. De as van de wieken drijft de koningsspil aan. De koningsspil is een verticale as in het midden van de molen waar het spoorwiel aan is bevestigd, dat op zijn beurt de maalsteen aandrijft. De onderste maalsteen is vast, de andere wordt aangedreven Over het ontstaan van de molen heerst nog steeds onduidelijkheid. Er wordt voor het eerst melding van gemaakt op een goederenlijst uit 1580, die werd opgemaakt bij de beëindiging van het klooster in Woudsend, een orde van Karmelieten die sinds 1337 was gevestigd in Woudsend. De huidige molen is in de tweede helft van de 17e eeuw gebouwd ter vervanging van een standerdmolen. Van de vroegste geschiedenis van de huidige molen is ook niet veel bekend. In een advertentie in de Leeuwarder Courant van 10 juni 1840 wordt melding gemaakt van de verkoop van “Een welbeklanten en aanmerkelijk vertimmerden en veel verbeterden rogge-, tarwe-, pel- en mosterdmolen met molenhiem en jachthuis”. Een unieke combinatie! In de 17e eeuw werden veel schepen in Woudsend bevoorraad voor verre reizen over zee. Gort was het voedsel bij uitstek om mee te nemen aan boord. Ongetwijfeld zal Mole ‘t Lam bij deze bevoorrading een voorname rol hebben gespeeld. Diezelfde schepen namen op hun terugreis van de Oostzee landen naast hout en graan ook mosterdzaad mee om te verwerken op de molen tot mosterd.

68

Molen ‘t Lam Molestrjitte 4 8551 NZ Woudsend (Fr.) T 0514-591659 E info@molenhetlam.nl Openingstijden winkel: Woensdag 13:00 – 17:00 Do, vrij, za 10:00 – 17:00 Openingstijden Molen Zaterdag 10:00 – 17:00 - Of op afspraak

Mole ‘t Lam ist die älteste Mühle von Friesland und befindet sich in Woudsend. Dort,wo der Müller und seine Frau ,Mais und Getreide zu Mehl mahlen. Die Mühle ist mit Schilf bedeckt. Die Unterkonstruktion ist zementiert. Die Mühle hat zwei Paar Mühlensteine, ein paar Natur-und ein paar Kunststeine. Wegen der Entstehung der Mühle, ist man sich jedoch noch unsicher. Die ersten Aufzeichungen findet man im Jahre 1580. Die heutige Mühle wurde in der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts gebaut, um die alte Mühle zu ersetzen. Im 17. Jahrhundert, wurden viele Schiffe in Woudsend mit Vorrad verzorgt für lange Fahrten.

ZOMERINFO MAGAZINE


Onbegrijpelijk fenomeen, Mummies in Friesland In de kerk van Wiuwert, een plaatsje tussen Sneek en Franeker, bevinden zich in de grafkelder van de kerk vier mummies. De kerk is hierdoor een landelijke toeristische trekpleister geworden. Er komen jaarlijks circa 10.000 bezoekers, onder meer reisgezelschappen uit België en Duitse jongeren, naast de vele Nederlanders die benieuwd zijn naar dit fenomeen.

De mummies herinneren aan de rijke historie van de Walta’s en de Labadisten. De tentoonstelling “Wat bewoog de Labadisten” in de kerk geeft hierover informatie.

en die in 1609 de grafkelder lieten bouwen? Of leden van de Labadistengemeenschap die eind 17e eeuw onderdak in het slot hadden gevonden?

In 1765 vonden timmerlieden in de grafkelder van de kerk vier gestapelde doodskisten die bij nader onderzoek, uitgedroogde lichamen bleken te bevatten. De lichamen waren niet behandeld maar op natuurlijke wijze opgedroogd. Hoe is dat mogelijk in zo’n vochtige kelder vroegen onderzoekers zich af, want de vondst bleef uiteraard niet onopgemerkt door de wetenschap.

Helemaal anoniem leven ze overigens niet voort. Van het circa 14-jarige meisje is bekend dat ze aan TBC is gestorven, de vrouw blijft onbekend, de man met het kaakabces moet onder vreselijke pijnen aan zijn einde zijn gekomen en de andere man is een Labadisten goudsmid, waarvan bekend is dat hij bijgezet wilde worden in de grafkelder.

Het lijkt dat voornamelijk de twee luchtgaten, die voor een luchtstroming zorgen, een belangrijke rol spelen in het mummificatieproces en deze gaten moeten dan ook altijd open blijven. Of is er meer? Aardstraling, gassen? Verder blijft de vraag: wie waren de mummies? Leden van de adellijke familie Walta, die in het nabijgelegen slot woonden

ZOMERINFO MAGAZINE

Kerk met mummiekelder Terp 1 - 8637 VH Wiuwert. Van mei t/m september is de kelder van maandag t/m zaterdag van 10.00-12.00 uur en van 13.00-16.30 uur geopend.

69


• Boerengolf • Koe-knuffelen • Boerenspelen • Fierljeppen • Blotevoetenpad • Catering • Overnachting

* Prachtige camping gelegen aan het water * Ruime kampeerplaatsen en camperplaatsen * Electriciteit op iedere plaats en aan de kade * Watertappunten en afvoeren op ieder veld * Schoon en mindervaliden vriendelijk sanitair * Informatie, broodjes, WiFi, ijsjes & souvenirs * Kano’s, skelters en etsen te huur * Watersport faciliteiten en aanlegplaatsen * Nabij het historische Elfstedenstadje Sloten * Zwem- en surfstrandje op loopafstand Meer informatie vindt u op www.campingdejerden.nl

• Verblijfsmogelijkheden • Melkveehouderijbedrijf

Fam. Seinstra - Lytse Jerden 1 - 8556 XC Sloten - 0514-531389

Popta Zathe Bed & Brochje - Minicamping

Rust en ruimte aan het water! www.campingdefinne.nl

Het dorpje Kimswerd ligt aan de Elfstedenroute, aan de Friese kustpadroute, aan de L.F.-route en aan de ronde van Nederland.

Sanleansterdyk 6 • 8736 JB Reahûs (Roodhuis) • Tel: 0515 - 33 12 19

Kimswerderlaan 6 - 8821 LB Kimswerd - 0517-641205

Genieten van rust en ruimte! Vakantiehuisje - Bed and Breakfast

Ursuladijk 12 - 8724 HR It Heidenskip - Tel: 0515 - 54 30 64

70

ZOMERINFO MAGAZINE


WANDELTOCHTEN FIETSROUTES VERGEZICHTEN

Greide, bos en wolkenluchten Friesland, zo zeggen de Friezen zelf, “is ‘t moaiste lân fan d’ierde, mei syn greiden, bosken en wolkeloften” (het mooiste land ter wereld met zijn weilanden, bossen en typisch Friese wolkenluchten). Niet alleen voor de watersporters, maar ook voor wandelaars, fietsers, skeeleraars en motorrijders. Het is gewoon een land dat je over je heen moet laten komen en er met volle teugen van genieten.

ZOMERINFO MAGAZINE

71


Twee ruimtes sfeer en een beetje meer.... Het Tolhuis Eet en Café | Appelwijk 11 | 8501 BM Joure | laanstra@me.com www.tolhuisjoure.nl | Tel: 0513 - 85 33 00 (Eetcafé) | Tel: 0513 - 85 30 57 (Café)

72

ZOMERINFO MAGAZINE


Ballonfeesten Joure

De Friese Ballonfeesten in Joure staan al jaren in de top van toonaangevende zomerfestiviteiten in Nederland. En niet voor niets. Stel u een groot veld voor waar vrijwel tegelijk 35 ballonnen opstijgen waaronder vele ‘special shapes’. Zoals een ballon in de vorm van een tractor, maar liefst 35 meter lang en ruim twintig meter hoog. Dat is een kippenvel moment. Joure wordt niet voor niets ‘Balloon City’ genoemd. En dat vijf dagen lang, iedere avond.

Jaarlijks komen er maar liefst meer dan 20.000 bezoekers naar Joure. Ook tijdens de 28e editie, van 24 tot en met 28 juli, hoopt de organisatie de toeschouwers te laten genieten van het vermaak dat de Friese Ballonfeesten te bieden hebben. Het grootste ballonevenement van Nederland, een spektakel van formaat!

Unieke opening: ballonhuwelijk De opening van de Friese Ballonfeesten is ieder jaar weer speciaal, maar dit jaar is het uniek. Een mystery paar wordt in de ballonmand in de echt verbonden. De bruid en bruidegom zullen elkaar, onder toezicht van de getuigen, het jawoord geven. Na de traditionele bezegelende zoen zal het echtpaar met de getuigen toegezongen worden door “The Voice Of Holland” zangeres Leonie Meijer. Onder de begeleidende tonen van haar nummer “Los van de grond” gaan de pasgetrouwden op romantische huwelijksluchtreis.

Special shapes Rond de helft van het aantal deelnemers bestaat uit de zogenaamde special shapes, ballonnen met prachtige afwijkende vormen. Tijdens editie

ZOMERINFO MAGAZINE

28 zullen onder andere de bekendste sprookjesfiguur Sneeuwwitje, ‘s werelds grootste tractor, de overbekende rode Angry Bird, een Clown, het Oog, de boze Wesp, een reuze IJsco en de Ui het Friese landschap gaan verkennen. Ook voor en na het opstijgen van de ballonnen is er veel te doen op het terrein aan de Harddraversweg. Zo zijn er spetterende optredens, is er een kermis, staan er springkussens om de baan, zijn er demonstraties met roofvogels, laten honden met frisbees hun beste kunstjes zien en kan het publiek in een ballon rondkijken. De Koninklijke Luchtmacht geeft een demonstratie met hondengeleiders en komt met een heuse F16 straaljager en een enorm E-one brandweervoertuig. Daarnaast zijn er optredens van onder meer The Voice of Holland winnares Iris Kroes, Keet! en coverband Exposure. Zondag staat in het teken van de Oldtimers.

Om een lang verhaal kort te maken, een bezoek aan de 28e Friese Ballonfeesten in Joure zult u niet snel vergeten! Voor bijzonderheden kijk op www.ballonfeesten.nl. Ook voor de online kaartverkoop en de actuele informatie over de Friese Ballonfeesten.

28ste Friese Ballonfeesten

24 t/m 28 juli 2013 www.ballonfeesten.nl

73


Openingstijden: maandag t/m dinsdag woensdag t/m donderdag vrijdag t/m zaterdag zondag vanaf

Adres: 19.00 16.00 16.00 16.00

tot tot tot tot

01.00 uur 01.00 uur LAAT 01.00 uur

Douwe Egbertsplein 3 8501 AB Joure Tel: 0513 - 41 49 18 Website: www.cafe-destam.nl

Eten en drinken voor een

betaalbare prijs

Proef de smaak van vroeger

Dagelijks geopend vanaf 11.00 uur

Voor koff i e, lunch, borrel en diner moet je op het Douwe Egbertsplein zijn!

Aan het Douwe Egbertsplein 5 te Joure vindt u de Bistro van Fred en Brenda Wielinga. Met hun jarenlange horeca-ervaring staan zij garant voor een smakelijke keuken en een no nonsens sfeer. Er worden originele gerechten uit de Franse keuken geserveerd, zoals gamba’s in peterselieknoflookboter, een entrecôte Béarnaise van de grill, mooie maaltijdsalades, huisgemaakt brood, heerlijke nagerechten en andere tongstrelende lekkernijen, waarin de hand van chefkok Fred duidelijk te herkennen valt. Op de wijnkaart staan onder andere door Brenda geselecteerd zes uitstekende schenkwijnen van het huis. Je kunt er terecht voor lunch en diner, maar ook gewoon voor een glas wijn of een kop koffie. De inrichting is warm en uitnodigend. ’s Zomers kan er ook op het terras worden gegeten.Bistro Fred profileert zich door eerlijke producten, pure smaken en schappelijke prijzen. Tot en met september dagelijks geopend vanaf 11:00 uur. Douwe Egbertsplein 5 | 8501 AB Joure | Tel. 0513 - 41 54 25 Email: info@bistrofred.nl | Website: www.bistrofred.nl

74

ZOMERINFO MAGAZINE


Museum Joure Museum Joure is een bedrijvig en vooral veelzijdig museum, waarin de producten uit de werkplaatsen zijn te bekijken van ambachtslieden uit vervlogen tijden. Zoals die van de klokkenmaker, kopergieter, koperslager, goud- en zilversmid en drukker. Daarnaast is in de eerste fabriek van Douwe Egberts, de koffie- thee- en tabaks-collectie te zien en heeft de museum doorlopend exposities van hedendaagse kunst.

In 1976 opende het museum haar deuren. In de eerste fabriek van Douwe Egberts, gelegen achter het woonhuis aan de Midstraat, werden verschillende collecties ondergebracht. De cultuurhistorische collectie koffie-thee-tabak kreeg een plaats op de begane grond van het Johannes Hessel Pakhuis. Op de eerste verdieping gaf het Natuurmuseum een plaats aan de flora en fauna van de gemeente Skarsterlân. De Kultuerried Skarsterlân verzorgde op de zolderverdieping tijdelijke hedendaagse kunst exposities. Museumwinkel De Witte Os, waar van oudsher koloniale artikelen over de toonbank gingen, is in 1980 onderdeel van het museum geworden. Vanaf de jaren 80 zijn er verschillende gebouwen van het voormalig industrieterrein toegevoegd aan het museum. Door de nieuwbouw in 2001 (o.a. entreegebouw) ontstond een passend en verrassend geheel. Nu bieden al deze tien gebouwen alle faciliteiten die de museumbezoeker zich maar kan wensen.

ZOMERINFO MAGAZINE

Workshops en demonstraties Elke donderdagmiddag in juli en augustus van 13.30 tot 16.30 uur zijn er demonstraties in Museum Joure. Met passie en kennis van zaken vertellen de ambachtslieden over hun vak. De bakker kneedt het deeg en deelt zijn recept voor lekkere koekjes met de gasten. In de drukkerij ratelen de grote indrukwekkende machines. Drukkers leggen uit hoe de machines werken en hoe het zetten in zijn werk gaat. Bezoekers mogen vervolgens hun eigen boekenlegger drukken.

Kortom, een bezoek aan het Museum (complex) Joure is voor jong en oud een ontzettend leuke en leerzame ervaring. Museum Joure Geelgietersstraat 1-11 8501 CA Joure tel.: 0513-412283 info@museumjoure.nl Openingstijden di t/m vr : 10.00-17.00 uur za, zo, ma: 14.00-17.00 uur

Museum Joure staat bekend om de grote collectie Friese klokken. Das Museum in Joure ist ein lebendiges und besonders De klokkenmavielseitiges Museum. Es gab eine Zeit,wo man noch alles ker laat in zijn mit den Händen verrichtet hat und darauf ist dieses Museum werkplaats zien spezialisiert. Dort kann man die Produkte und Werkstätten hoe een uurwerk von damals besichtigen, zum Beispiel eine Uhrmacher-und de tijd verdeelt Kupfergießwerkstatt,sowie eine Silberschmiede oder eine in meetbare Druckerwerkstatt. Des weiterin kan man in der Fabrik von eenheden. Bij Douwe Egberds eine Kaffee-Tee-und Zigaretten Ausstellung de koffiebrander bewundern. Jeden Donnerstag im Juli und August,kann man ervaart de bezoedort von 13.30-16.30Uhr an einem Workshop teilnehmen. ker het branden Der Bäcker knetet seinen Teig und verrät Ihnen sein Kuchenvan de groene geheimniss. Bei den Druckern,wird Ihnen gezeigt,wie Sie ihr boon tot een eigenes Lesezeichen herstellen können. Sie sehen also, ein warm gebrande Besuch im Museum von Joure ist für Jung und Alt. bruine koffieboon.

75


Openingstijden: Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

13:00 09:00 09:00 09:00 09:00 09:00 11:00

-

18:00 18:00 18:00 18:00 21:00 17:00 17:00

Onze partners: Batavus - Gazelle - Sparta - Koga Miyata

Rinia Fietsen - Markt 7 - 8754 CM Makkum - Tel: 0515 - 23 21 11

fietshoekje@bikerider.com www.fietshoek.nl Ook verhuur van E-bikes, kijk op www.ebikefryslan.nl

Rodenburg Wij hebben een ruime keuze aan fietsen, onderdelen en accessoires. In onze professionele werkplaats zorgen wij voor een vlotte en deskundige reparatie van uw fiets. Ook voor aanschaf van een fiets via verschillende fietsplannen kunt u altijd bij ons terecht.

Prins Hendrikkade 58 8601CB Sneek 0515-412163

Lemmerweg 13-15 8608AA Sneek 0515-413096

www.profilerodenburg.nl

76

ZOMERINFO MAGAZINE


Het Friese merengebied heeft er een uniek toeristisch product bij. Meer dan 20 rijwiel-, recreatie- en horecabedrijven hebben 150 elektrische fietsen bij hun bedrijf, waarmee hun gasten Friesland kunnen verkennen. Door op een laagdrempelige manier e-bikes aan te bieden, indien gewenst met one-way ticket, is het voor bezoekers van het gebied aantrekkelijk om te fiets op uit te gaan. Vier rijwielhandelaren, de TRO Fries Merenland en Batavus hebben daartoe de handen ineen geslagen in het project E-bike Fryslân.

Unieke samenwerking in E-Bike project De e-bikes, geproduceerd door Batavus in Heerenveen, zijn van hoge kwaliteit en gemakkelijk te bedienen. Het betreft de MONACO E-go, een type fiets dat een extra krachtige trapondersteuning biedt. In de dubbele fietstassen ligt de lader veilig opgeborgen. De accu gaat 60 tot 90 kilometer mee, afhankelijk van ondersteuningskeuze, versnelling en lichaamsgewicht. Op het display ziet de gebruiker hoe vol de accu nog is. Mocht deze onverhoopt toch leeg raken, dan laadt men deze bij het dichtstbijzijnde verhuurpunt binnen een uur op. In juni werd het startschot gelost voor het project. Dankzij het one-way ticket principe haalt de gebruiker de e-bike op bij het ene verhuurpunt en kan hij deze bij het andere punt weer achterlaten. Toeristen genieten op die manier zorgeloos van de weidsheid van Friesland met haar meren, vaarten, bossen en kliffen. Er zijn op dit moment 26 verhuurpunten verspreid door de regio en daar er komen nog meer bij. Fietsen op een e-bike is hip.Jong en oud stapt tegenwoordig op een elektrische fiets. De eerste elektrische fietsen zijn gesignaleerd in de bossen bij Oudemirdum en langs de weilanden in de buurt van Workum. Ze zijn te herkennen aan de witte fietstassen met daarop het logo van ‘E-Bike Fryslân’.

ZOMERINFO MAGAZINE

77


Koeknuffelen, modderhappen en blotevoetenloop Boerderijrecreatie is gelegen aan het Tjeukemeer vlak bij het dorp Delfstrahuizen. Het ligt tussen Lemmer en Heerenveen in en is gemakkelijk te bereiken. Amsterdam, Utrecht, Groningen, Zwolle en Leeuwarden liggen op een afstand van een uur rijden. Boerderijrecreatie is gespecialiseerd in groepsactiviteiten voor familie-uitjes, familiedagen, personeelsfeesten, vrijgezellenfeesten, overnachten en groepsovernachtingen van 2 tot 250 gasten. Onderstaand een kleine greep uit de meest populaire arrangementen.

Koeknuffelen Relaxt koeknuffelen met een Friese koe. Niet alleen de koe geniet van deze gebeurtenis, maar ook de mens, want de ademhaling en de hartslag van een koe heeft een bewezen ontspannen effect op de mens. Je kunt je dan ook helemaal overgeven aan Sjoukje, Hiltsje, Baukje, Bertha, of Sytske. En dat zullen ze ook bij jou doen. Fierljeppen (Polsstokspringen) De Fierljeproute gaat dwars door de landerijen van Boerderijrecreatie, gelegen in Delfstrahuizen. Misschien komt u onderweg zelfs onze koeien tegen. Voor de angstige of geblesseerde mensen is er bij elke springplek een brug neergelegd. Zo kunnen ze mee met de groep, maar hoeven ze niet te springen. Op de achtergrond hoort u het ritselen van het riet, de wind waait door uw haren en de zon schijnt op uw gezicht. Fierljeppen is een spannende en mooie beleving, maar het is ook genieten van alles om je heen.

78

Op blote voeten door het gras en de ‘koeienflatsen’ Na de uitleg van het pad is het tijd om te lopen. Het is een pad om te voelen, te ruiken, te horen en te zien, op blote voeten wel te verstaan. Te zweven tussen hemel en aarde, te mijmeren met je benen in het water en te klimmen op de polderdijk aan het Tjeukemeer.

Boerderijrecreatie Familie Holtrop Marwei 124 B 8508 RH Delfstrahuizen info@boerderijrecreatie.nl www.boerderijrecreatie.nl Tel. 0514-54 12 67 Mob. 06 10 01 86 83

U kunt er voor kiezen om het Blote Voetenpad te combineren ,,Boederijrecreatie” befindet sich am Tjeukemeer in der met een andere Nähe des Dorfes Delfstrahuizen. Es liegt zwischen Lemmer activiteit, zoals und Heerenveen und ist leicht zugänglich.Dieser Bauernhof bijvoorbeeld ist spezialisiert in Gruppenaktivitäten für Familienausflüge, het koeienvlaaiFirmenfeiern, Polterabende, und Übernachtungen und Grupen-stampen of pe von 2 bis 250 Gäste. Relaxed kuscheln mit einer Friesian andere activiteiKuh. Nicht nur genießen die Kühe von dieser Veranstaltung, sondern auch die Menschen, weil die Atmung und der ten als boerenHerzschlag einer Kuh eine nachgewiesene Wirkung und golf, boerenspeentspannung auf einen Menschen haben. Barfuß durch das len of gebruik Gras -Nach der Erklärung des Weges ist die Zeit, zu gehen. maken van het Es ist ein Weg zu fühlen, hören, riechen, um alles Barfuß zu cateringaanbod. verstehen.Um zwischen Himmel und Erde zu schweben, um mit den Beinen im Wasser zu sein und auf den ,,Polderdijk” zu klettern am Tjeukemeer.

ZOMERINFO MAGAZINE


Bosrijk Gaasterland De bosrijke omgeving van de regio Gaasterland is al meer dan drie eeuwen hét vakantieoord van het Noorden. Gelegen in het uiterste zuidwesten van Friesland, in de gemeente Gaasterlân-Sleat, ingeklemd tussen het IJsselmeer en de Friese meren, oefent de afwisselende omgeving nog steeds elk jaar een grote aantrekkingskracht uit op vele duizenden toeristen.

De landschapskenmerken die zo typerend zijn voor Gaasterland vinden hun oorsprong in de voorlaatste ijstijd. Immense, onder hun eigen gewicht voortschuivende gletsjers, stuwden de ondergrond omhoog, waardoor heuvels ontstonden. In de Middeleeuwen echter werden door herhaaldelijke aanvallen van de zee stukken van deze stuwwallen afgeslagen met als gevolg het ontstaan van zeer steile, metershoge kustranden, de zogenaamde kliffen. ‘Het Rode Klif’ geniet waarschijnlijk nog de meeste bekendheid, maar dit vanwege een heel andere reden. Niet voor niets is hier een grote zwerfkei geplaatst met het opschrift; ‘Leaver dea as slaef’, oftewel: Liever dood dan leven

ZOMERINFO MAGAZINE

als een slaaf. Dit ter nagedachtenis aan de onstuitbare vrijheidsdrang van het Friese volk, waarvoor bij het Rode Klif een slag is uitgevochten. Het was een slag die voor de Friezen dermate succesvol verliep, dat er daarna geen adellijk geslacht in Holland was dat geen verliezen had te betreuren.

Bossen en meren De Gaasterlandse bossen dateren voornamelijk uit de 17e , 18e en 19e eeuw, aangelegd door grootgrondbezitters. De boscomplexen zijn later deels ontgonnen tot bouw- en grasland. De overgebleven hakhoutbossen kregen in de vorige eeuw de gelegenheid zich om te vormen tot hoger opgaande bossen. Ze wor-

den vandaag de dag beheerd door ‘Staatsbosbeheer’ en ‘It Fryske Gea’ en bestaan uit eiken, beuken, berken en vele soorten naaldbomen. Bijzonder zijn bovendien de vele soorten varens die er groeien. De bossen zijn geheel toegankelijk voor publiek en lenen zich natuurlijk uitstekend voor wandelen, fietsen of paardrijden. Het aantal paden dat hiervoor speciaal is aangelegd is dan ook zeer groot. Maar ook de watersporter zal zich in Gaasterland zeker thuis voelen. De regio is namelijk omringd door water, met aan de ene kant de voormalige Zuiderzee en aan de noord- en westzijde de meren Morra, Fluessen en het Slotermeer.

79


Golfbaan Gaasterland Friesland telt een aantal golfbanen waaronder vier 18 holes banen. Maar de mooiste baan, onder de rook van Oudemirdum, verscholen in de bossen van Gaasterland en gevestigd op een 43 hectare groot natuurterrein, is zonder twijfel de 9 holes baan van Golfclub Gaasterland. Een parel, waar je zelfs als je niet van golfen houdt, zou willen leren golfen.

Het is een unieke natuurgolfbaan, ontworpen door Alan Rijks. De 9 holes hebben een lengte van 2813 meter. Daarnaast zijn er een drivingrange, een puttinggreen, drie oefenholes en een gezellig clubhuis. De baan is uniek, omdat topspelers er zelden hun handicap halen en omdat de golfbaan is aangelegd midden in een gebied dat deel uitmaakt van de Ecologische Hoofdstructuur. De natuur in de baan beslaat 64 procent van het baanoppervlak en bestaat uit bos, water, heide en een grote variëteit aan kwetsbare flora en fauna. De golfbaan biedt, door de gevarieerde inrichting met waterpartijen, beplanting en hoogteverschillen, voor zowel de beginnende als de gevorderde golfspeler alles wat golf zo aantrekkelijk en uitdagend maakt. Door de combinatie van golf en natuur kan iedere speler optimaal genieten van het spel, de natuur en de rust in Gaasterland.

Groenlabel Jarenlang overleg tussen overheidsinstanties, landbouw- en natuurorganisaties, particulieren en het bestuur van de Stichting Golfclub Gaasterland resulteerde in de aanleg van de eerste golfbaan in Europa met een Groenlabel, uitgereikt door het ministerie van LNV. De voorwaarden, waaronder in het schitterende bos- en weidegebied aan de Sminkewei in Oudemirdum een golfbaan kon worden aangelegd, waren streng. Slechts 15 hectare mocht door de golfers worden gebruikt, de rest van het 43 hectare grote gebied werd natuur. Het wild heeft altijd voorrang op de greens en fairways. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er op de golfbaan van Gaasterland sowieso al vijftien soorten planten en dieren voorkomen, die op de rode lijst van

80

beschermde soorten staan. Wat Golfclub Gaasterland uniek maakt is niet alleen de ligging, maar daarnaast de vele activiteiten die door de ledencommissies zelf worden georganiseerd om jong en oud, met de nadruk op jong, enthousiast te maken voor de golfsport. De club heeft een eigen Golfschool, waar pro’s geïnteresseerden klaar kunnen stomen voor het op de meeste golfbanen vereiste Clubhandicap 54 bewijs (voorheen het Golf Vaardigheids Bewijs), of golfers kunnen helpen hun techniek op specifieke punten te verbeteren. Ook organiseert de club regelmatig clinics, desgewenst met catering, voor groepen van 9 tot 60 personen. Gastspelers zijn alle dagen van harte welkom op de baan, ook zijn enkele competities open voor gasten.Op maandag en donderdag in de namiddag kunnen gastspelers een wedstrijd met de reguliere leden mee spelen tegen een plezierig tarief. Voor de enthousiaste golfers dus absoluut een aanrader om eens kennis te maken met Golfclub Gaasterland en hun magistrale baan. Kijk voor meer informatie op de website van Golfclub Gaasterland (www.golfclubgaasterland.nl) of neem telefonisch contact op.

Golfclub Gaasterland Sminkewei 10 8567 HB Oudemirdum Clubhuis: 0514 - 60 42 36 Baaninfo: 0514 - 60 57 78

ZOMERINFO MAGAZINE


ANWB Fietsrouteplanner Snel en gemakkelijk de allerleukste fietsroutes plannen. Dat is al sinds 2005 de grote kracht van de Fietsersbond Routeplanner. De nieuwe planner is gebruiksvriendelijk vormgegeven, werkt ook op tablets en biedt de mogelijkheid om routes op te slaan en te delen via mail en sociale media. Daarnaast bevat de nieuwe Fietsersbond Routeplanner ook enkele voorgeplande fietsroutes, een aantal dat de komende tijd snel uitgebreid zal worden. Ook is het mogelijk om een fietsrondje te plannen op basis van een gekozen afstand. Het adres is www.fietsersbond.nl/routeplanner

Fietsknooppuntennetwerk Friesland In Belgisch Limburg is het allemaal begonnen. Een nieuwe manier van het bewegwijzeren van fietsroutes. Het is inmiddels ook overgewaaid naar Nederland zodat vrijwel alle provincies zijn voorzien van de zogenaamde fietsknooppunten, die samen een groot fietsknooppuntennetwerk vormen. Zo ook in Friesland. Van knooppunt tot knooppunt Een fietsknooppuntennetwerk is eenvoudig in gebruik: U fietst een route door de bordjes te volgen van het ene genummerde knooppunt naar het andere genummerde knooppunt. Op elk knooppunt staat een informatiepaneel met een overzichtskaart. Uw eigen route samenstellen Met behulp van dit systeem kunt u zelf uw route samenstellen. U bepaalt op welk knooppunt u wilt beginnen en stippelt op internet of via een gekochte kaart een route uit. U noteert in de juiste volgorde de nummers van de knooppunten en kunt op pad. De nummers volgen! Knooppuntfietsroutes Fietseropuit publiceert een groot aantal gratis fietsknooppuntroutes. U kunt zelf uw route samenstellen via www.fietseropuit.nl/routeplanner

Nationaal landschap Zuidwest Friesland De ligging aan het IJsselmeer met stranden en kliffen, de bosrijke gebieden, het open en weidse landschap. Zuidwest Friesland wordt gekenmerkt door de grote verscheidenheid in het landschap. De weilanden met dijken, boerderijen en terpdorpen, de weidse meren en de pittoreske dorpen en stadjes gaan in het zuidwesten abrupt over in de bossen en de beslotenheid van Gaasterland. Zuidelijk van Balk en oostelijk van Warns beginnen de heuvels die ooit door het landijs zijn opgestuwd en die tegen de oevers van het IJsselmeer eindigen als kliffen. Met de meren en vele vaarten is het bovendien een waterrijk gebied met ledio mogelijkheden voor de watersport. Daarnaast heeft het een rijke cultuurhistorie, terug te vinden in rustieke dorpen en steden. Zuidwest Friesland is een gebied met bijzondere landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten waar tot nu toe altijd goed op is gepast.

Elfstedentocht in soorten en maten De Friese elf steden genieten hun bekendheid aan de Schaats Elfstedentocht vanuit Leeuwarden en de Fiets Elfstedentocht vanuit Bolsward. Maar vergis u niet want deze Elfstedentocht wordt jaarlijks afgelegd door een regiment voer- en vaartuigen waar je U met een hoofdletter tegen zegt. Zo kennen we naast de bovengenoemde tochten de Wandel Elfstedentocht, de Roei Elfstedentocht, de Zeil Elfstedentocht, de Solex Elfstedentocht, de Zwem Elfstedentocht, de Porsche Elfstedentocht, de Step Elfstedentocht, de Oldtimer Elfstedentocht, de SUP Elfstedentocht en de Trekker Elfstedentocht, om er maar een paar te noemen en ongetwijfeld vergeten we er een paar. Daarnaast bestaat in Sneek nog een Culinaire Elfstedentocht en een Springkussen Elfstedentocht in combinatie met een Shantyfestival. Onderstaand in een fotocollage een totaalindruk van deze Elfstedengekte.

ZOMERINFO MAGAZINE

81


Zesstedentocht Fietsroute bekroond door Fietsactief Peddelend langs zes van de elf Friese steden. De zestedentocht of ook wel de helftstedentocht genoemd, een tocht van circa 85 kilometer door de gemeente Súdwest-Fryslân, is door de lezers van het tijdschrift FietsActief uitgeroepen tot winnaar van de FietsActief Award Route van het Jaar 2012. De Zesstedentocht begint in Sneek maar in principe kunt u overal starten en voert dwars door Súdwest-Fryslân: langs water en weilanden, over bruggen en pontjes, langs musea en terrasjes aan de waterkant en door zes van de Friese elf steden. U volgt de bordjes met nummers van het fietsroutenetwerk Súdwest-Fryslan.

Op’e Strún yn’e Greidhoeke Op’e strún is een samenwerkingsverband tussen kleinschalige winkels en een theeschenkerij in het hart van Friesland “de Greidhoeke”, die het waard zijn om te ontdekken op de fiets, in de auto of wandelend. U kunt een kant en klaar ‘rondje doen’, maar het is veel leuker om, afhankelijk van uw vakantieadres, zelf uw beginpunt te kiezen en een route te kiezen.

De adressen 1 De Linnen Loods Bed-,bad-,keuken-, en tafellinnen Schwartzenbergweg 23a 8743 KX Hichtum Tel. 0515-577140 www.delinnenloods.nl 2 ‘t Lyts Bûthús Kadowinkel Yndyk 5 8635 VD Boazum Tel. 0515-521166 www.itlytsbuthus.nl

6 Yn’e Steeg Woonwinkel met brocante en ge-restylde meubels Doarpstrjitte 25 9021 CK Easterwierrum Tel: 058 - 2501834 www.ynesteeg.nl

8 Theecafé / Theeschenkerij Wynserdyk 37 8734 GE Easterein Tel. 06-13719585 www.theecafe.nl

7 A&M Lifestyle Woonwinkel, curiosa, brocante Wynserdyk 37 8734 GE Easterein tel: 0515-332279 www.amlifestyle.nl

3 De 3de Kamer Brocante en cadeaus Dijkstraat 6 8701 KB Bolsward Tel. 0515–572268 www.de3dekamer.com 4 Klaversma Schoenen Birkenstock De Dobbe 3a 9022 BE Mantgum Tel: 058 - 2501503 www.klaversmaschoenen.nl

4 5

5 De Twadde Tak Bloemen De Dobbe 3b 9022 BE Mantgum Tel: 058 - 2501219 www.detwaddetak.nl

6

7 8 1

82

3

2

ZOMERINFO MAGAZINE


2 1

3 4

10

9

5 8

6

7

Rondje Stavoren 1 Molkwar, bekend als het vroegere Friese Doolhof. In de 16e en 17e eeuw maakte Molkwerum een grote bloeiperiode door, dankzij de zee handel. Het dorp was gebouwd op acht eilandjes en verbonden door 15 brugjes, had een eigen taal, klederdracht en schilderkunst. Op een kleine oppervlak woonden vele mensen, en het werd daardoor het grootste dorp van Friesland. Men kon er verdwalen en werd bekend als Het Friese Doolhof. 2 Het Slúske met strekdam met uitzicht over de Bocht fan Molkwar. Deze plek was begin 16e eeuw al bekend als de ligplaats van schepen,voornamelijk Fluiten. Van hieruit voer men over Europa. Na de bloeiperiode van Molkwerum was het voornamelijk in gebruik bij de vissers. De sluis is in ongerede geraakt na de afsluiting van de Zuiderzee in 1932. 3 De Prinsepoel staat in relatie met stap 9, de boerderij met de naam Kroonenburg. De naam van deze gegraven poel komt van Tjitte Hendriks Prins die deze boerderij bewoonde. Hij had land tot aan de vroegere Zuiderzee waarvan de zeedijk in de eerste helft van de 19e eeuw met grond van zijn land is opgehoogd. Dit naar aanleiding van de zware storm met grote overstroming die Friesland in 1825 had getroffen. 4 Het zesde hoofd geteld vanaf het Slúske richting Stavoren heet het Dykmanshoofd en heeft een bijzondere opbouw. Deze golfbreker is opgebouwd met grafstenen uit de 17e eeuw en aangenomen mag worden dat ze afkomstig zijn uit Molkwerum. De grafstenen van deze hoofd,gemaakt rond 1850, zijn op de smalle kant geplaatst.

6 Bij de spoorhaven is het restant van de treinpontaanleg te zien. Van hieruit gingen de treinen op een pont naar Enkhuizen. Voor die tijd, de jaren dertig van de 20e eeuw, een bijzonderheid. Meer informatie kan men vinden in museum Het Ponthús te Stavoren. 7 Stavoren, de oudste stad van Friesland met een ruime historie. In de Middeleeuwen een welgestelde Hanze havenplaats en het had al in 1061 stadsrechten gekregen. Bekend en beroemd is het verhaal van het Vrouwtje van Stavoren. De stad is veelvuldig bedreigd door het water waardoor o.a. een eeuwenoude klooster, wat een 600 meter westelijk voor de stad lag, in het begin van de 15e eeuw vergoed in zee verdween. 8 Het Noordermeer is nu een polder voor landbouw wat ligt tussen Stavoren en Molkwerum in. Dit vormde met het Zuidermeer, tussen Stavoren en Warns één grote, dreigende, waterplas. Begin 17e eeuw was het door de VOC een bloeiperiode in het huidige Nederland. Door deze bloeiperiode kon men vele investeringen doen, zo ook het droogmaken van die meren rond het jaar 1630. 9 Boerderij met de naam Kroonenburg. In de voorkant van de boerderij zit een prachtige gevelsteen met het wapen van Kroonenburg. Deze boerderij staat in de polder het Noordermeer. Zie ook stap 3. 10 De Knekkeren is de naam voor deze vaart. Deze vaart en naam staat op een dorpskaart van Molkwerum uit 1718 en was eeuwenlang de verbinding richting Stavoren. Kwam eerst uit in het Noordermeer (stap 8) en is na de inpoldering naar Stavoren doorgetrokken.

5 Restant van een bunker uit de 2e Wereldoorlog. Deze bunker was bij de Duitsers in gebruik als observatiepost voor het traceren van vijandelijke vliegtuigen.

ZOMERINFO MAGAZINE

83


Aldfaers Erfroute, boordevol cultuur De term “Aldfaers Erf” is de Friese benaming voor het erfgoed van onze voorouders. In de Zuidwesthoek van Friesland in de driehoek Makkum, Bolsward, Workum, bevinden zich vier dorpjes: Allingawier, Exmorra, Ferwoude en Piaam die tezamen een unieke museumroute vormen. Hier kan men nog de sfeer proeven van de 18e en 19e eeuw. In 1979 is de museumroute ondergebracht in een stichting. Een beeld van de eigenlijke route Allingawier is eigenlijk de plaats waar u het best met ontdekkingsreis door het verleden kunt beginnen. Ferwoude herbergt een prachtige timmerwerkplaats met woonhuis die u zeker moet bezoeken. In Piaam, een dorpje verscholen achter de voormalige Zuiderzeedijk, is het zogeheten Fûgelhûs te vinden, een vogelmuseum waar men een collectie van maar liefst 200 verschillende soorten vogels aantreft, die in de omgeving voorkomen. Wandel, fiets of vaar deze 25 kilometer lange cultuurhistorische route en geniet tegelijkertijd van het Friese polderen terpenlandschap.

Palingroker

84

ZOMERINFO MAGAZINE


It Fryske Gea zorgt voor natuur en cultuur ‘It Fryske Gea’ is de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Friesland. Zij heeft als doel bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur, landschap en cultureel erfgoed. De vereniging beheert momenteel meer dan vijftig verschillende natuurgebieden met een totale oppervlakte van 20.000 hectare. Het eerste natuurgebied, ‘de Landweer’ nabij Bakkeveen, werd aan de natuurvereniging geschonken en daarna volgden er al snel meer. Tegenwoordig beheert

It Fryske Gea ruim 58 natuurreservaten. De natuur van It Fryske Gea is van alle natuurliefhebbers. Iedereen is van harte welkom om de natuur te beleven. In negentig procent van de natuurgebieden kunt u terecht voor recreatie, sport- of natuuractiviteiten. In de andere tien procent is de natuur te kwetsbaar. Daarom zijn die gebieden niet toegankelijk voor bezoekers. Op de volgende pagina’s vindt u een aantal activiteiten die door It Fryske Gea worden georganiseerd.

Buisman’s Einekoai (eendenkooi) De Friese IJsselmeerkust in het algemeen en ‘Buismans Einekoai’ bij het plaatsje Piaam in het bijzonder zijn speciale plekken in het zuidwesten van Friesland. Regelmatig verzorgt it Fryske Gea voor belangstellenden onder leiding van een gids van It Fryske Gea een rondleiding in de eendenkooi en een bezoek aan de vogelkijkhut in de Koaiwaard.

Makkumernoardwaard, een eiland vol verrassingen Het is een prachtig eiland: de ‘Makkumernoardwaard’ voor de Friese IJsselmeerkust. Uitgestrekte rietvelden, schelpenbanken, schraalgrasland en wilgenbos zijn hier aanwezig. Toen de Afsluitdijk werd afgesloten, veranderde de kust voor Makkum rigoureus. Het zoute water werd zoet, het getijdenverschil verviel en de waterstand werd verlaagd, waardoor voor de kust zandbanken permanent droog kwamen te liggen.

Mokkebank Een met riet, ruigte en bosjes begroeide plaat vormt samen met nieuwe zandplaten ‘de Mokkebank’. De Mokkebank is ontstaan na de afsluiting van de Zuiderzee. Oostelijk van het plaatsje Laaxum kwam een zandplaat blijvend droog te liggen, waar grote aantallen meeuwen op af kwamen. Aan deze ‘mokken’ dankt de bank haar naam. Op de Mokkebank bij Laaxum worden vaak bijzondere vogelwaarnemingen gedaan. De vorm van de kustlijn van het IJsselmeer zorgt ervoor dat hier soms enorme aantallen trekvogels voorkomen. Lijsters, mezen, rietzangers, kleine karekieten en sijzen. Voorbeelden van andere waargenomen soorten zijn veldrietzanger, waterrietzanger, zwarte ooievaar, kwak, roodpootvalk en visarend. Ook futen komen hier in indrukwekkende aantallen ruien. Tussen augustus en oktober zijn er vaak meer dan tienduizend tegelijk. De Mokkebank is niet vrij toegankelijk, maar wel te bekijken vanuit de vogelkijkhut onder Mirns. Fiets- en wandelroutes waar de Mokkebank in op is genomen kunt u downloaden via de site van It Fryske Gea.

Rysterbosk Het ‘Rysterbosk’ is een oud wandelbos op een golvende ondergrond. Het is een volgens een lanenstructuur aangelegd bos. Van historisch belang zijn de steenkist, het veertiende-eeuwse grafveldje, de in ere herstelde Slottún en het vredestempeltje. Het Murnzerklif, dat op het Rysterbosk aansluit, ligt landschappelijk bijzonder mooi aan de oever van het IJsselmeer.

Warkumerwaard De ‘Warkumerwaard’ is een natuurgebied aan de IJsselmeerkust bij Workum. Duizenden vogels zoeken deze kust op om te broeden, voedsel te zoeken en te rusten. In alle jaargetijden valt er in de Warkumerbûtenwaard van vogels te genieten. Enorme aantallen kokmeeuwen en visdiefjes, maar ook de kluut, de bontbekplevier en de geelpootmeeuw broeden in dit buitendijkse gebied. Buiten het broedseizoen zijn het vooral de steltlopers die zich doen gelden: grutto’s, wulpen, kemphanen en goudplevieren. Langs het IJsselmeer liggen zeven schelpenbanken met daartussen ondiepten, die zo nu en dan droog vallen. Langs de banken is de plantenwereld zeer bijzonder. Hoogopgaande kruiden als heen of zeebies, harig wilgeroosje, grote- en kleine watereppe, en op sommige plaatsen grote zuringsoorten, vooral krulzuring en kluwenzuring zijn hier te vinden. In de Warkumerbinnenwaard zijn vooral de enorme aantallen orchideeën bijzonder.

ZOMERINFO MAGAZINE

85


Mar en Klif Informatiecentrum Mar en Klif Het bezoekerscentrum Mar en Klif is de opvolger van het natuurhistorische streekmuseum. ‘Klif en Gaast’ . Mar en Klif biedt leuke, avontuurlijke en educatieve routes door de natuur. Iedereen kan door de tentoonstellingsruimte en de heemtuin wandelen voor informatie over de natuur, het landschap en de cultuurhistorie van het Nationaal Landschap Zuidwest Friesland.

86

Liever de natuur in met zijn allen? Mar en Klif heeft fiets- en wandelroutes door de Gaasterlandse bossen, over dijken en paden, langs kliffen en over de heuvelachtige gaasten. Voor de allerkleinste speurneusjes is er, onder begeleiding van hun (groot)ouders, het geheel vernieuwde Kabouterpad inclusief kaboutermuts, in het bos van Elfbergen. Voor de onderbouw is er het Spechtenpad, het Geheim van Elfbergen en de Bosbeestenroute.

En tenslotte kunnen oudere kinderen onder begeleiding van hun (groot) ouders, een 5 km. lange wandelroute ontdekken in het Rijsterbos en het bos van Elfbergen, mèt een rugzakje. Rechts een aantal van de activiteiten die Mar en Klif de komende weken biedt. Voor een volledig programma kijkt u op de agenda van Mar en Klif.

ZOMERINFO MAGAZINE


Beeldhouwen voor kids Lijkt het je leuk om net als een echte beeldhouwer een steen te bewerken? Raspen, voelen, kijken en schuren, net zo lang tot je beeldje de vorm heeft die jij mooi vindt? In de filmzaal van ‘Mar en Klif’ staan grote tafels klaar met daarop allerlei verschillende stukken speksteen. Daar mag je eerst zelf een mooie steen uitzoeken. De beeldhouwster vertelt je hoe je de steen kunt bewerken en daarna ga je zelf aan de slag!

Smokkelspel en hutten bouwen Stilzitten is er niet bij in bos Elfbergen! In het bos wordt, samen met andere kinderen, het spannende smokkelspel gespeeld. De smokkelaars proberen zoveel mogelijk smokkelwaar naar de overkant te brengen. De douane probeert dat natuurlijk te verhinderen! Maar… Wie is douane en wie is smokkelaar?

Kabouterpad Staatsbosbeheer Met een puntmuts op je hoofd en rode wangen op je gezicht doe je met de kabouters de leukste kabouteropdrachten. Langs een wandelpad in het bos Elfenbergen staan tien kabouters. Elke kabouter heeft een bijzondere opdracht voor je. Een leuke speurtocht door het bos, waarbij je mag zingen, voelen, ruiken, zoeken en nog veel meer!

Vogel puzzeltocht en polsstok springen Hou jij van vogels? Lijkt het je leuk om te polsstok springen? Bezoekerscentrum Mar en Klif en Staatsbosbeheer organiseren regelmatig een vogel-puzzelspeurtocht. Speur mee naar de vogels. Ontrafel de raadsels en verdien zo letters. Puzzel jij het woord bij elkaar? Dan kun je gaan polsstokspringen. Vergeet niet een extra setje kleren mee te nemen… want droog overkomen valt nog niet mee.

De beginselen van Kitesurfen leren Lijkt het je leuk om te leren kitesurfen? Aan zo’n grote vlieger te hangen en op een board door het water te racen? Onder het motto ‘Iedereen kan leren kitesurfen’ organiseren Antix Sports en Bezoekerscentrum Mar en Klif met enige regelmaat een Kitesurfpromotiedag. Dé kans om voor een gereduceerd tarief kennis te maken met de kitesurf sport!

Het reuzenpad Heb jij wel eens een reus gezien? Een reus is heeeel groot. Zijn schoenen zijn ook heel groot. Pas jij de schoenen van de reus? Mar en Klif organiseert in het bos Elfbergen samen met de boswachter allemaal reuze leuke reuzenspelletjes. Het bos door de ogen van de reus.

Suppen de nieuwe rage Suppen? Sup is de afkorting van Stand Up Paddle, een super leuke wateractiviteit voor jong en oud! Het lijkt een beetje op kanoën, alleen sta je nu op een groot surfboard, beweeg je je voort met een peddel én kijk je uit over het landschap. En waar kun je dat nou mooier doen dan door de Rijstervaart richting de Luts in het prachtige Gaasterland?

ZOMERINFO MAGAZINE

87


Restaurant Onder de Linden Marktstraat 30 8601 CV Sneek ‘Rijkelijk genieten op de friese wateren’ Een dag volledig verzorgd genieten in een luxe sloep op de Friese wateren inclusief lunch en high-wine vanaf € 59,50 p.p. (o.b.v. 8 pers.) De dag ziet er als volgt uit: * 10:00 ontvangst met koffie en oranjekoek bij Restaurant ‘Onder de Linden’ * 10:30 uitleg sloep, routes en tips. * 10:45 zelfstandig varen over de Friese wateren met aan boord een rijkelijk gevulde picknickmand. * 18:00 aankomst ligplaats sloep. * 18:15 heerlijk genieten op het terras of in het Restaurant ‘Onder de Linden’ van een high-wine.

Wij maken uw verblijf in Friesland méér ontspannen… La Femme, schoonheidssalon in Sneek voor luxe beauty & wellness behandelingen ligt centraal gelegen tegenover het station, heeft gratis parkeergelegenheid en ligt op 5 min. lopen afstand vanaf het winkelcentrum. Geniet van heerlijke, gezichts- en lichaamsbehandelingen met kwaliteitsproducten van PAYOT en biologische producten van Jane Scrivner.

Het arrangement is beschikbaar vanaf 4 personen voor € 79,50 p.p. Ieder extra persoon € 39,50 p.p. (maximaal 8 personen per sloep).

Direct reserveren: Bel: 0515 - 41 26 54

info@restaurantonderdelinden.nl www.restaurantonderdelinden.nl www.polboten.nl

Voor meer info en het zomerarrangement van La Femme kijk op www.lafemmesneek.nl of bel 0515-434303 U als gast krijgt 10 % korting cadeau!

Chinees Indisch Thaise Restaurant

Super Buffet Onbeperkt eten

€ 13,50 Elke zaterdag en feestdagen vanaf 17:00. Graag reserveren! Ook voor afhaal of À la carte en vraag ook eens naar onze bezorging of catering. Alle dagen geopend van 11:00 - 22:00

Long Shu - Singel 81 - 8601 AH Sneek Tel: 0515 - 43 26 00 - www.longshu.nl

88

ZOMERINFO MAGAZINE


Kaart Midden- en Zuidwest Friesland

ZOMERINFO MAGAZINE

89


Camping Sudersé Workum

Camping Sudersé biedt u het hele jaar veel rust en ruimte! U bent welkom met tent, camper of caravan, ook kunt u een trekkershut, kampeerbungalow of luxe caravan huren! Goed om te weten is dat onze camping sinds vorig jaar over WIFI beschikt. Zie voor tarieven links onder prijzen. Ook zijn wij sinds vorig jaar gestart met de verkoop van verse, zelfgebakken, biologische broodjes! Op deze site vindt u verder alle informatie die u nodig heeft om uw keus voor onze camping te maken. Wij zien uit naar uw komst en wensen u alvast een prettige vakantie toe.

Kleinzand 33 - 8601 BE Sneek - Tel: 0515 785 513

Slinkewei 8 - 8711 HC Workum - Tel: 06-13954628 / 0515-541924 Email: info@suderse.nl - Internet: www.suderse.nl

Wob61 bmx is een speciaal zaak in BMX ‘street en freestyle’ fietsen en onderdelen en tevens verkopen wij het Nederlandsche skateboard merk Liquid en longboards van Sick. Wij zijn een bmx zaak welke zich gespecialiseerd heeft in de custom bouw voor mn de oldschool style en verzamelaars bmx . tevens leveren wij het gehele assortiment van rock n roll bmx (soulcycle) denk aan de PRO street merken eastern, verde, subrosa shadow etc etc Wij zijn dealer van het amerikaanse porkchop USA , dit bedrijf levert ,reproduceert onderdelen voor BMX jaren 80 en 90 , op regelmatige basis importeren wij de correcte banden ,remmen ,handvaten ed om de oudere bmx er weer correct ‘vintage’uit te laten zien. Uiteraard hebben wij de materialen en kennis om Uw BMX ,maar ook skateboard nieuw of oud te onderhouden of af te stellen.

Wob61 BMX Shop • Kloosterlaan 20 • 8701 JP Bolsward www.wob61bmxshop.nl • Tel: +31628694258

90

ZOMERINFO MAGAZINE


Weidevogels in Friesland

Eigenlijk is er niet een groep vogels te bedenken, die zo kenmerkend is voor het Nederlands agrarisch landschap als de weidevogels. Ze zijn als het ware het visitekaartje van de Nederlandse vogelwereld. Hoewel er wat betreft hun natuurlijke omgeving het een en ander ten nadele is veranderd vergeleken met vroeger (denk maar aan verstedelijking en intensivering van de landbouw) heeft deze groep zich nog steeds prima weten te handhaven en vormt Nederland nog steeds een gewilde verblijfplaats. Een feit is in ieder geval dat veel buitenlandse vogelliefhebbers een bezoek brengen aan Nederland vanwege de vele soorten weidevogels die men hier kan vinden. Belangstelling voor en bescherming van weidevogels is dan ook onlosmakelijk verbonden met een stukje Friese cultuur, denk maar aan het kievitseieren zoeken. Bescherming is altijd sterk op de Kievit gericht geweest, andere soorten hebben min of meer meegeprofiteerd van deze positieve aandacht. Wat betreft de overbekende Grutto zijn de berichten iets minder positief. De soort is de laatste twintig jaar namelijk in aantal te zijn teruggelopen. Alhoewel 2013 door het koude voorjaar, waardoor er pas laat gemaaid kon worden, een prima Gruttojaar is. Naast Kievit en Grutto vindt men in Friesland ook de Scholekster in grote aantallen. Met een beetje geluk kun je de Kemphaan eveneens nog steeds tegenkomen. Helaas is deze soort vrij zeldzaam geworden. Een paar andere soorten die zich prima thuis voelen in Friesland zijn: de Watersnip, die bij voorkeur in veengebieden leeft, de Tureluur die een wat gevarieerder leefgebied heeft en daar zijn menu ook op aanpast, de Slobeend en de Zomertaling, een slanke eendensoort met een vrij lange snavel. Samengevat kan men zeggen dat Friesland nog steeds een paradijsje voor de (weide)vogelliefhebber is. Een kwalificatie waarmee zuinig moet worden omgesprongen wil men dit unieke stuk Friese fauna in de toekomst in stand houden.

ZOMERINFO MAGAZINE

Eigentlich gibt es keine Gruppe von Vögeln die so typisch sind für die Niederlanden, wie die Wiesenvögel. Sie sind die Visitenkarte der niederländischen Vogelwelt. Obwohl einige ihrer natürlichen Umgebungun sich in den letzten Jahren strak verändert haben,sind sie doch noch heimisch hier. Tatsache ist zumindest, dass viele ausländische Vogelbeobachter die Niederlande besuchen, wegen der dutzenden Arten von Grünland Vögel, die hier zu finden sind. Natürlich ist Friesland, wo die Landwirtschaft, ein relativ großer Teil einnimmt,eine ideale Brutstätte für diese Gruppe von Vögeln. Daher sind die Wiesenvögel auch mit einem Stück Kultur verbunden, sowie die Kiebitz suchen,was hier auch schon eine alte Tradition geworden ist. Neben Kiebitz und Uferschnepfe, findet man in Friesland Austernfischer in großer Stückzahl. Mit ein wenig Glück kann man auch noch auf den ,,kemphaan” stoßen. Leider ist diese Art sehr selten geworden. Schätzungsweise mehrere hundert Exemplare haben ihren Lebensraum in den nördlichen Teil des äußeren Gebietes der ehemaligen Südsee und Waddensee.Auch in Friesland gibt es genug Greifvögel. Der kleine schlanke ,,Torenvalkje” ist der wohl bekannteste Raubvogel in dieser Region gefolgt vom Buzzard,der das Schilf durchkämmt nach seiner Beute. Jedes Jahr kehren die Störche in ihre Nester zurück. Insbesondere in der Nähe von Akkrum und Terherne gibt es eine große Kolonie. Reiher sehen Sie fast überall entlang der Küste. Ein sehr scheuer Vogel, der übrigens immer in Friesland beobachtet wird, ist der Silberreiher,der in den Feuchtgebieten der Landschaft sein zu Hause findet.

91


Grootzand 10 | 8601 AW Sneek | Tel: 0515 - 43 26 07 92

ZOMERINFO MAGAZINE


DE LEUKSTE WINKELS CULINAIR GENIETEN UITGAAN IN FRIESLAND

Shoppen, smullen en stappen Zoals eerder gezegd heeft Zuidwest Friesland meer te bieden dan water alleen. Het heeft een aantal plaatsen, waar je met veel plezier een dagje door kunt brengen in de leuke winkeltjes, waar je op een terrasje je smaakpapilllen een ‘grote beurt’ geeft en waar je heerlijk kunt eten, al dan niet met streekgerechten. Als afsluiter nog een borrel bij een van de vele horecagelegenheden? Gjin probleem.....!!

ZOMERINFO MAGAZINE

93


Shop till you drop Sneek is in de Zuidwesthoek van Friesland een van de meest aantrekkelijke steden om een middagje, of langer zo u wilt, door te brengen. Niet voor niets staat Sneek genoemd bij de steden met het meest gevarieerd winkelaanbod en heeft de Waterpoortstad een aantal jaren achter elkaar in de verkiezing van de Beste binnenstad van Nederland een tweede plaats gescoord en een eervolle vermelding gekregen als beste kleine binnenstad.

Sneek heeft een mooi compact centrum waar alles dicht bij elkaar ligt en dat voor een groot deel autovrij is. Kom, geef me de hand en wandel met me mee, zodat u kunt zien dat dit geen loos promotiepraatje is. We beginnen op de Oosterdijk, de centrale winkelstraat van Sneek. Met enkele goede dames- en herenmodezaken, twee lingeriezaken, een grote speelgoedwinkel en een paar grote ketens waaronder Blokker, van Haren en de Hema. De Oosterdijk wordt wel beschouwd als de toegangspoort tot het eigenlijke winkelhart van Sneek. Twee exclusievere herenmodezaken op de Oosterdijk als de VIP-shop en Eringa herenmode mogen hierbij niet onbenoemd blijven. Voordat we doorlopen ‘doen we even een bakje’ met een fijne appelof bavarois-punt bij Doppio Espresso op het Kleinzand. Doppio zit in het oude pand van de voormalige drukkerij Brandenburgh in een Rijksmonument en leent zich perfect voor een half uurtje chillen. Kom, we halen nog even een Italiaans ijsje bij Min12 tegenover Doppio en lopen weer terug en gaan naar de Wijde Burgstraat waar zich een paar dames- en herenmodezaken bevinden. We gaan linksaf de Nauwe Burgstraat in naar het Schaapmarktplein, waar een standbeeld staat van de bekende staatsman Pieter Sjoerds Gerbrandy, geboren in Loënga onder de rook van Sneek. Gerbrandy, voorzitter van de zeer conservatieve Anti Revolutionaire Partij (ARP) werd in de Tweede Wereldoorlog eigenhandig door Koningin Wilhelmina benoemd tot premier van de zogenaamde Londense kabinetten en was ook daarna het ankerpunt voor de anti-socialistische stroming in Nederland. Op dit plein een paar grote winkels. Mode (daar hebben we er inderdaad in Sneek nogal wat van), maar ook komen we in de buurt van de ‘pareltjes’, de kleine particuliere winkels waar het heerlijk ‘sneupen’ is. OzoLekker is er daar een van. Een winkeltje met biologische en ambachtelijke delicatessen, die alleen al voor het oog een genot vormen. Laat staan wat deze producten met uw smaakpapillen doen. Even een klein omweggetje naar de Suupmarkt waar, naast een kapsalon en een Tattoo-shop, kleding- en sierade-winkel Si’Andre is gevestigd.

Grootzand We lopen door naar het Grootzand, dat een enorm gevarieerd winkelaanbod heeft, voornamelijk van particuliere ondernemers. Aan de linkerkant Sipke1890, een casual kledingzaak, een familiebedrijf dat al ruim 120 jaar een begrip in Sneek vormt. De vijfde generatie Dijkstra’s drijft deze zaak vanuit Het karakteristieke pand, dat in 1909 door de bekende architect Nicolaas Molenaar gebouwd. Twee panden verder bevindt zich ‘t Vaticaan, een restaurant, waar

94

niet alleen het fusion principe in de keuken hoog in het vaandel staat, maar dat ook een serie fantastische wijnen in ‘de kelder’ heeft en een uitbater die alleen al de moeite van het ontmoeten waard is. Goede wijnen, heerlijk eten, een fijne sigaar, geflankeerd door een mooie likeur, staan centraal bij ‘patron’ Sjoerd Schot. we komen daar later onder het hoofdstuk ‘Smullen’ nog uitgebreid op terug. We lopen even door en nemen een kijkje bij het de thuisbasis van Toerist Information Point Fryslân, de uitgever van deze glossy. Maar daarnaast een toeristische duizendpoot, die in zijn winkels een mooie serie Friese producten heeft, souvenirs en bakken vol informatie over de ‘things to do’ in Zuidwest Friesland. We lopen langs de andere kant van het Grootzand weer terug naar het stadshart. Ideetje, een cadeau- en ideeënwinkel, in 2012 volledig vernieuwbouwd, is een bezoekje waard. Geheid dat u er hebberig van wordt en ideeën opdoet voor uw eigen interieur. We slaan linksaf naar het Leeuwenburg, waar Cinesneek, de Sneker bioscoop is gevestigd en lopen recht op Grand Café de Walrus af. Daar valt eigenlijk geen etiket op te plakken. Overdag zijn er vaak families te vinden. Maar vanaf een uur of vijf is het borreltijd en zijn de bar en de stamtafel het domein van de gezellig borrelende dertigers, terwijl in het restaurant het publiek varieert van twintigers tot tachtigers. Een zeer gemêleerd gezelschap dus en tegelijkertijd een indicatie dat het een laagdrempelige uitspanning is met een goede keuken. We lopen even door naar de Scharnestraat waar zich een aantal piepkleine, maar oh zo leuke winkeltjes bevindt. Als eerste het ‘Dropwinkeltsje’, tien vierkante meter nostalgisch snoepplezier. Zodra je deze piepkleine snoepwinkel binnenstapt, ben je helemaal terug in grootmoeders tijd. Zoute marineknopen, salmiaksterretjes en natuurlijk Sneeker zoethoudertjes liggen hier klaar om opgegeten te worden. Verderop in de straat nog enkele ‘pareltjes’ om hebberig van te worden. Van antiek tot de Crea-Bea koningin van Sneek en lijstenmakerij/kunsthandel, kinderboekwinkel om er maar een paar te noemen. En niet te vergeten een ‘bere’ gezellige diep-donkerbruine kroeg met een grote stamtafel die vaak vol echte Snekers zit, ‘De Bakkersdochter’. Even terug naar de Galigapromenade. Ga je neus maar achterna. Het water loopt je in de mond wanneer je langs de beroemdste en meest bekroonde banketbakker van Sneek loopt. Als dat je überhaupt lukt, er langs in plaats van er in lopen, want ‘ Gerrit Korenbloem’ de eigenaar van banketbakkerij De Korenbloem valt jaarlijks op regionaal en landelijk niveau met zijn producten in de prijzen. Doe uzelf een groot plezier en proef zijn oranjekoek, een echte Friese specialiteit en zijn roomboter ‘Waterpoortjes’. Deze koekjes zijn speciaal gemaakt ter gelegenheid van het 400-jarig jubileum van de Waterpoort in Sneek.

ZOMERINFO MAGAZINE


Marktstraat We lopen terug naar de Marktstraat, op zomerse dagen wel de Vrijthof van Sneek genoemd. Terrassen bij Grand Café de Bommel, Serrerestaurant Onder de Linden (asperges en mosselen zijn daar top), De Pub, Irish Pub die Porte von Cleve, Hotel-restaurant De Wijnberg en Grand café Cumlaude vechten om uw aandacht. We maken nog een heel klein ommetje door de Nauwe Noorderhorne, waar ook enkele leuke winkeltjes zijn gevestigd en komen via de Wijde Noorderhorne (lekkere eetgelegenheden) uit bij Brasserie de Koperen Kees. In dit restaurant staan onthaasten, de boel de boel laten, uw telefoon vergeten en lekker eten en drinken waar u zin in heeft, centraal. Zo, we hebben er een flinke ‘tippel’ opzitten. U bent geslaagd en vanaf nu gecertificeerd shopper in Sneek. U heeft er één verdiend op de ‘Vrijthof’ van Sneek. Strijk neer en verwen u zelf.

Parkeren Hoe het zit met parkeerplaatsen en tarieven in Sneek? Doordat Sneek ten eerste een rond en compact centrum heeft hoeft u nooit ver te lopen van een van de grote parkeerplaatsen aan de rand van het centrum naar het stadshart. De parkeerterreinen zijn evenwichtig gespreid. Naast grote parkeerterreinen aan het Normandiaplein, het terrein aan de Oppenhuizerweg, de Bolswarderweg, de Stationsstraat en het voormalige Veemarktterrein, heeft Sneek op het Normandiaplein en het Dr. Boschplein twee parkeergarages met een totale capaciteit van zo’n 900 voertuigen. Op de meeste parkeerterreinen stalt u voor € 2 voor een hele dag uw auto, zodat u zich kunt wijden aan waar Sneek sterk in is, namelijk het bekijken van het hele brede aanbod van aantrekkelijke winkels in alle prijsklassen.

Toeristenvervoer - de elektrische shuttles Bent u niet al te goed ter been, of wilt u niet lopen. Geen probleem. Want sinds 2012 rijden er door Sneek drie veertien-persoons elektrische shuttles met aanhanger. Gewoon over de openbare weg want de elektrische busjes zijn RDW goedgekeurd. De shuttles rijden een vaste route van de grote parkeerterreinen naar het centrum van Sneek. Uiteraard is dat vervoer gratis want het is een stuk service van de stad Sneek aan de bezoekers van de Waterpoortstad. Twee vaste routes; van het parkeerterrein aan de Oppenhuizerweg naar het centrum en de tweede vanaf het Dr. Boschplein naar het stadshart en daarnaast nog een toeristische route langs een aantal bezienswaardigheden van Sneek. Gewoon, omdat het kan....

Sneek zegt het met bloemen Misschien hebt u ze vanuit de duurzame shuttles wel zien hangen aan de brugleuningen en rond verlichtingsarmaturen en op de rotondes, de fleurige bloembakken. De Waterpoortstad wordt er een stuk fleuriger, gastvrijer en gezelliger door en het maakt de mensen blij. En daar gaat het toch om? Want u bent op vakantie of een dagje uit in Sneek. Zo, ook dorstig geworden en zin aan een stevige maaltijd, want u zult wel honger hebben gekregen van al die winkeltjes en dat ‘gedraaf’ door de Sneker binnenstad. We gaan een paar eetgelegenheden langs en geven waar mogelijk wat bijzonderheden. Dat staat beschreven op de pagina Smullen.

ZOMERINFO MAGAZINE

Culinair genieten Een aantal restaurants voor u geselecteerd: Vaticaan - Sneek Onder de Linden - Sneek De Koperen Kees - Sneek Kastanje - Sneek Gulden Leeuw - Workum Stadsboerderij de Koebrug - Stavoren De Hinde - Hindeloopen Bistro Fred - Joure Antonello - Franeker De Zeven Wouden - Sloten Tolhuis - Joure

Irish Pub Een café waar je in Sneek eigenlijk niet omheen kunt is de Irish Pub op de Marktstraat in Sneek. In het hartje van historisch Sneek, hetzij op het terras, hetzij binnen in het donkerbruine interieur, genieten van een van het uitgebreide assortiment biertjes op de tap. Of als u van wat sterkers houdt, van een whiskey, want dat is waar de Irish Pub in Friesland beroemd om is. Meer dan 100 verschillende soorten schenkt de gezellige goedlachse patron Jan van Omme, tevens voorzitter van de Stichting Uit in Sneek, die mede de horeca-activiteiten in Sneek coördineert. En hij kan er boeiend over vertellen, want whiskey (en dan hebben we het niet over de ‘blends’, maar de echte Ierse) is een drankje met een verhaal. Maar ook voor een biertje van de tap, een prettige Sneker Beerenburg, of een mooie wijn uit zijn wijnkast (exclusievere wijnen per glas) hoor je bij de Pub niet vaak neen. Aanrader, gezellig.

95


Restaurant de Hinde Op het allermooiste plekje in Hindeloopen, namelijk met uitzicht op de oude haven en het IJsselmeer, ligt het statige gebouw van Restaurant de Hinde. Een etablissement waar het leven goed is. Kwaliteit, eerlijkheid, authenticiteit, zien wat je eet, zijn wat trefwoorden die van toepassing zijn op dit restaurant. De Hinde, sinds 2002 gerund door Bea en Harmen Ligthart, is een van de twaalf leden van Fryslân Culinair, een samenwerkingsverband van cuisiniers die zich laten inspireren door wat de regio te bieden heeft. Restaurant de Hinde is al generaties lang een familiebedrijf. Harmen deed na de hotelschool ervaring op bij diverse bedrijven in de keuken en in de bediening. In de Hinde is hij een gedreven chef-kok. Bea oefent met passie het vak van gastvrouw uit. En dat komt tot uitdrukking in de gehele ambiance. Een terras met uitzicht op de oude haven, waar het ‘s zomers een vrolijk komen en gaan is van ‘bootjesmensen’, goedgeluimde mensen die geen haast hebben en dus voor een prettige sfeer zorgen. Een veelal internationaal gezelschap bovendien; Fransen, Engelsen, Duitsers. Een interieur dat past bij de statige

96

maar sobere buitenkant van het pand, gerechten die herkenbaar zijn, zonder de modernistische tierelantijnen van de sterrenrestaurants. Er wordt zo veel mogelijk ingekocht in de regio met als allerbelangrijkste voorwaarden dat het kakelvers en van topkwaliteit is. Het is niet voor niets dat topkok Joop Braakhekke, die vrijwel ieder weekend in de zomer op zijn jacht “De stoute Louise” in Hindeloopen ‘bivakkeert’ de Hinde als een soort tweede huis beschouwt.

kiezen voor de overtreffende trap of de hoogste trede, maar dan waant u zich dan ook in de hemel. Samenvattend: eerlijk, zo veel mogelijk streekgerechten, biologisch waar en wanneer mogelijk, herkenbaar en vooral gepassioneerde mensen die van hun vak en dus ook van hun gasten houden. Restaurant de Hinde Harmen en Bea Ligthart ‘t Oost 4 (direct aan de oude haven) 8713 JP Hindeloopen Telefoon: 0514-523868 E-mail: info@dehinde.nl

De prijsstelling van de kaart is, zeker gezien de kwaliteit die geboden wordt, schappelijk. Voorgerechten, waaronder enkele verrassende streekgerechten, rond de 10 euro en een hoofdgerecht tussen de Am schönsten Platz in Hindeloopen, nämlich mit Blick auf 20 en 25 euro. den alten Hafen und dem Ijsselmeer,befindet sich das ResEen driegantaurant ,,de Hinde”. Qualität, Ehrlichkeit, Authentizität, sehen genmenu voor was man isst,sind nur einige Wörter,um diese Restaurant 33 euro. Met de zu beschreiben. ,,De Hinde”, seit 2002 betrieben von wijnen kun je alle kanten op. De Bea und Harmen Ligthart, ist einer der zwölf Mitglieder huiswijnen, zowel von Fryslân Culinair, einem Verband der das kocht,was die wit als rood, zijn Region zu bieten hat. Das Restaurant gibt es schon seit Gehet visitekaartje nerationen und Ist ein Familienunternehmen. Eine Terrasse voor elk bedrijf, mit Blick aufden alte Hafen, wo es im Sommer ein fröhlidus dat zit bij dit ches Kommen und Gehen ist mit gut gelaunten Menschen bedrijf wel snor. die nicht in Eile sind .Daher bietet dieses Restaurant eine Daarnaast kunt angenehme Atmosphäre. u, afhankelijk van het budget,

ZOMERINFO MAGAZINE


‘t Vaticaan Er zijn van die dingen in het leven die je in ieder geval één keer meegemaakt moet hebben. Een borrel op het terras, of een diner in het op zijn minst karakteristieke interieur van Restaurant het Vaticaan aan het Grootzand in Sneek, is er daar een van. Patron Sjoerd Schot valt in de categorie: je sluit hem in je hart of je hebt het na drie minuten al gezien. Meestal is het eerste het geval.

Het Vaticaan is een restaurant van de overvloed, van de sigaren, de rijke wijnen en de ‘hassebassies’ na het eten. Het eten overigens, dat van erg goede kwaliteit is. Schot is gepokt en gemazeld in de wijnbranche en heeft een aantal wijnen in zijn kelder waar zelfs verwende fijnproevers door verrast worden.

De kaart is kosmopolitisch, fusion. Variërend van een ‘beest van een ribeye’ tot een ‘Thaise roofkip’, een behoorlijk pittig Oosters gerecht. Want er gaat geen jaar voorbij of de uitbater, die regelmatig stages draait in buitenlandse keukens, verwerkt wel een nieuwe inspiratiebron in zijn gerechten. Verrassend dus. Aanradertje.

Het etablissement vol met heiligenbeelden straalt een warmte, voor sommigen kitsch, uit maar is op zijn minst karakteristiek te noemen. Net als de uitbater zelf.

Es gibt einige Dinge im Leben, die Sie mindestens einmal erlebt haben sollten.Ein Drink auf der Terrasse oder ein Abendessen im charakteristischen Innerne des Restaurant ,,Vatikaan” am Grootzand in Sneek. Der Vatikaan ist reich an verschiedenen Weinen,wo selbst die Gourmets unter uns überrascht sein werden. Weiterhin ist dasRestaurant im Besitzt von exklusiven Zigarren. Sogar für das ,,hassebassies” nach dem Dessert wrd gesorgt. Bei der Einrichtung jedoch,scheiden sich die Geister.Manche vinden es zu kitschig,andere lieben dieses warme Ambiente. Die Speisekarte lässt keine wünsche offen,vom normalen Hühnchen bis zur Osteuropäischer Küche,ist für jeden Geschmack etwas dabei.

ZOMERINFO MAGAZINE

97


De Koperen Kees Aan een van de belangrijkste

niet van plan bent, goede wijnen en

een steenworp afstand van het theater

invalswegen van Sneek, de Bols-

verrassende gerechtjes met een ver-

van Sneek, waarvoor we een vast

warderweg, staat een voornaam

haal en met even verrassende namen.

ankerpunt gaan worden. Ten tweede

gebouw. En vanaf half juni 2013

Een Bourgondisch concept waar je

is de Koperen Kees een begrip in de

heet deze uitspanning Brasse-

binnen kunt vallen voor een biertje of

theaterwereld. De Koperen Kees is

rie De Koperen Kees met een

een wijntje, een paar tapas, maar ook

de naam van een merkteken op het

nieuwe stuurman, de veertigja-

een avondvullend driegangen diner ‘in

toneel van een lijsttheater. Dit merkte-

rige Richard Visser, die met een

het systeem’ kunt werken. Het geheel

ken aan de voorzijde van het podi-

ADHD-achtig aanstekelijk enthou-

in warme kleuren en met een Bour-

um is voor theatertechnici het vaste

siasme de uitbater wil worden van

gondische uitstraling.

referentie meetpunt voor het plaatsen

het centerpoint van het Sneker

van decor, licht, geluid en rigging. Zo

uitgaansleven.

Waarom De Koperen Kees?

“U bedenkt, wij realiseren” is zijn mot-

“Als je alles op een rijtje zet wat ik

wil de Koperen Kees het referentiepunt worden voor de Snekers en toeristen. Niets moet, alles mag.

to. Onthaasten, je horloge vergeten,

eigenlijk met de brasserie wil berei-

liefst niet te veel met je smartphone,

ken, dan kun je niet anders dan tot

Wij gaan thuis even onthaasten,

iPad of computer ‘omklooien’, een

de conclusie komen dat er maar één

zo veel enthousiasme is best ver-

boom opzetten met leuke mensen,

naam in aanmerking komt: Brasserie

moeiend.

blijven hangen terwijl je dat helemaal

De Koperen Kees. Want: we liggen op

98

ZOMERINFO MAGAZINE


Stichting Uit in Sneek bindmiddel Sneker Horeca De Stichting uit in Sneek fungeert als een soort katalysator voor de vele horecagelegenheden die Sneek rijk is. In 2013 is de Stichting Uit in Sneek niet meer weg te denken als organisator van evenementen. Voor 2013 ziet dat er als volgt uit: •

Lekker Sneek zomereditie culinair evenement op 6 juli 2013 van 13:00 – 19:00 uur

Straattheaterdag op 1 augustus 2013 van 13:00 – 18:00 uur

Sneekweek – 7 dagen feest in Sneek 2 t/m 8 augustus 2013

Shantyfestival op 21 september 2013 van 13:00 – 18:00 uur

Swinging Sneek – Muziekfestival op 31 augustus 2013 van 13:00 – 01:00 uur

Culinaire Elfstedentocht 2 op 6 oktober van 13:00 – 18:00 uur

Stadsomroepersconcours op 26 oktober van 13:30 – 16:30 uur

Jazz- en Blues Festival 3 november 2013 van 16:00 – 01:00 uur

Lekker Sneek wintereditie op 14 en 15 december 2013 van 12:00 – 18:00 uur

Markten Warenmarkten per dag Dinsdag Woensdag Woensdag Woensdag Donderdag Donderdag Donderdag Vrijdag Vrijdag Zaterdag Zaterdag Zaterdag Zaterdag

ZOMERINFO MAGAZINE

8.30 tot 12.30 12.00 tot 17.30 8:00-12:00 13:00-17:00 8.30 tot 12.30 12.30 tot 18.00 12.00 tot 20.00 ( Alleen zomers ) 8.30 tot 12.30 13:00 - 17:00 10:00-17:00 9:00-18:00 8.30 tot 13.00 8.30 tot 17.00

Sneek Joure Harlingen Franeker Bolsward Lemmer Workum Koudum Balk Franeker Harlingen IJlst Sneek

99


n

io t a rm o f n I n t â l s i s r y Tou oint Fr P

Souvenirs Free City Maps City Tour Museum Events Boat rental River cruises Hotels Restaurants Campings Bed & Breakfast

Tourist Information Point Fryslân • Grootzand 46 • 8601 AX Sneek • Tel: 0515 - 43 00 34 Email: office@tipfryslan.eu • Website: www.tipfryslan.eu

ARRANGEMENTEN - EVENEMENTEN - SCHOOLGROEPEN VERGADEREN - FEESTEN EN PARTIJEN

Watersporthostel Oer ‘t Hout - Raadhuisstraat 18 - 9001 AG Grou www.nedhostel.nl - telefoon: +31(0)566 - 621528

100

ZOMERINFO MAGAZINE


Friesland Agenda Elders in dit magazine vindt u een kalender met tal van activiteiten en evenementen in zuidwest Fryslân. Die is geleverd door FrieslandAgenda, dat in korte tijd is uitgegroeid tot de grootste uit-agenda van Fryslân. Meer dan 1500 organisatoren dragen inmiddels bij aan het meest complete overzicht van wat er in Fryslân (én de aanpalende regio’s) te zien, te doen en te beleven is. Onlangs werd de 15.000ste activiteit ingevoerd. Volgens coördinator Eric Lansu is het logisch dat zoveel partijen hun evenementen en activiteiten aanmelden bij FrieslandAgenda. “Want via ons brengen ze, geheel gratis, hun evenementen en activiteiten bij een breed publiek onder de aandacht. Wij verspreiden de agenda namelijk niet alleen via onze eigen website, maar ook via websites van derden. En nu dus bijvoorbeeld ook via dit magazine”.

Agendaviewer voor toeristische bedrijven Via een zogenaamde ‘viewer’ kan FrieslandAgenda heel eenvoudig geïntegreerd worden in iedere, willekeurige website. Verschillende partijen in de toerismebranche maken al gebruik van die mogelijkheid. “Een goede, betrouwbare agenda ín de eigen website is voor toeristische bedrijven van groot belang. Potentiële klanten hoeven dan immers niet elders op het internet te zoeken naar wat er in de omgeving allemaal te doen en te beleven is. Voor de ondernemer snijdt het mes aan twee kanten: hij biedt een extra service én hij houdt de bezoeker vast op zijn website”, aldus Eric Lansu.

voeren we trouwens het merendeel van de agenda-items nog zelf in. Op grond van websites en meldingen via Twitter, Facebook en email zijn dat er meer dan 400 per week.”

Voor wat hoort wat

De agendaviewer kan ook worden gecombineerd met toeristische informatie over de plaatsen in de omgeving en over bezienswaardigheden, landschap en natuur, wandelroutes, fietsroutes, etc. Op die manier biedt de ondernemer natuurlijk helemáál een prachtige extra service.

Partijen die regelmatig activiteiten of evenementen in FrieslandAgenda willen plaatsen, kunnen een inlogcode krijgen. Door in te loggen verloopt de invoer en publicatie nog sneller en efficiënter. Ook kan men de zelf ingevoerde gegevens op een later tijdstip nog wijzigen, aanvullen of er een foto aan toevoegen. Het werken met een inlogcode is bijvoorbeeld handig voor een wadloop- of bezoekerscentrum. Organisaties zoals VVV’s, die substantieel en structureel agenda-items invoeren in FrieslandAgenda, krijgen de agendaviewer natuurlijk tegen een sterk gereduceerd tarief. Voor wat hoort wat!

Crowdsourcing en kwaliteitscontrole

Ambitie

Via de website van FrieslandAgenda kan iedereen zijn eigen evenement, of dat van een ander, heel eenvoudig aanmelden. Voordat het gepubliceerd wordt, checkt de redactie van FrieslandAgenda of de activiteit wellicht al in de agenda staat en of de ingevoerde gegevens voldoende informatie bieden. Eric Lansu: “Crowdsourcing is natuurlijk een prachtige manier om een zo compleet mogelijke agenda te krijgen. Maar kwaliteit en betrouwbaarheid is voor ons minstens zo belangrijk. Vandaar die controle. Op dit moment

FrieslandAgenda heeft vergaande ambities. De website moet volgens de initiatiefnemers snel uitgroeien tot de ‘place to be’ voor iedereen die een leuk uitje in Fryslân zoekt. Daarnaast ambieert FrieslandAgenda een positie als dé bron voor goede en volledige agenda-informatie op websites van toeristische bedrijven en organisaties. Eric Lansu: “We maken een eind aan de enorme versnippering van agenda-informatie en met onze agendaviewer nemen we de toerismebranche veel werk uit handen”.

ZOMERINFO MAGAZINE

101


Joure Langweer Sneek Molkwerum Sneek Tjerkgaast Akkrum Lemmer Sint Nicolaasga Sint Nicolaasga Sneek Sneek Oudemirdum Heeg Sneek Franeker Workum Heeg Langweer Harlingen Joure Sneek Sneek Joure Koudum Makkum Workum Sneek Akkrum It Heidenskip Sneek Workum Oudehaske Joure Joure Sneek Terherne Workum Bolsward Joure Langweer Sneek Sneek Elahuizen Joure Langweer Sneek Stavoren Joure Koudum Lemmer Rijs Stavoren Workum Heidenskip It Joure Joure Rijs Woudsend Makkum Sneek Woudsend Joure Lemmer Lemmer Sneek (Wedstrijd in Lemmer) Workum Lemmer Lemmer

102

Zomeravondconcert Langweerder Loopje - In slach om `e Buorren Meerdere data Ringrijden JelleB Toeristische markt Dorpsfeest Open Fries Kampioenschap Mastklimmen Toeristische markt Beachrockers festival Oldtimershow Lekker Sneek Weima en van der Werf Kunstroute Gaasterland Meerdere data Timmerdorp Avondmarkt Zomermarkt Troubadour Jan Nota Heechsimmerfestival Helemaal Hollands Braderie + Koopzondag Parkconcert Joure - Memphis Maniacs Elfmerentocht met de rondvaartboot Skûtsjesilen Grouw vanaf de rondvaartboot Art clay zilver hanger Zomermarkt Meerdere data Wandelexcursie Makkumernoardwaard Toeristenmarkt + Dierendag Toeristische markt Rommelmarkt Fierljeppen - 3e Klasse Tribuneboot Skûtsjesilen FREE wind en kitesurf event 2013 Variété Circus Theater Fantâsia Friese Ballonfeesten* Boerebruiloft Skûtsjesilen Terhorne vanaf de rondvaartboot SKS wedstrijden Skûtsjesilen Toeristenmarkt + Kinderkermis 3-daags wandelevenement: Meerslag om Bolsward Friese Ballonfeesten* SKS wedstrijden Skûtsjesilen Avondmarkt Skûtsjesilen Langweer vanaf de rondvaartboot SKS wedstrijden Skûtsjesilen Friese Ballonfeesten* Ringrijden voor aangespannen paarden Skûtsjesilen Elahuizen vanaf de rondvaartboot Jaarmarkt tijdens rustdag Skûtsjesilen Friese Ballonfeesten* Wandeltocht Wandelgroep Koudum Meerdere data Skûtsjesilen Stavoren vanaf de rondvaartboot Fietsexcursie Gaasterlan/ Rysterbosk SKS wedstrijden Skûtsjesilen ArtFair Fierljeppen - 2e Klasse - NFM Friese Ballonfeesten* Markt tijdens Friese Ballonfeesten Zomermarkt en Open Podium Braderie tijdens rustdag Skûtsjesilen Zomer zang-en-dansweek Skûtsjesilen Woudsend vanaf de rondvaartboot SKS wedstrijden Skûtsjesilen Kralen vilten tot sleutelhanger of ketting SKS wedstrijden Skûtsjesilen Skûtsjesilen Lemmer vanaf de rondvaartboot Tribuneboot Skûtsjesilen Zo lang als Workum SKS wedstrijden Skûtsjesilen Skûtsjesilen Lemmer vanaf de rondvaartboot

02-07-13 02-07-13 04-07-13 05-07-13 05-07-13 05-07-13 06-07-13 06-07-13 06-07-13 06-07-13 06-07-13 06-07-13 07-07-13 08-07-13 11-07-13 12-07-13 12-07-13 13-07-13 13-07-13 14-07-13 14-07-13 15-07-13 15-07-13 16-07-13 16-07-13 17-07-13 17-07-13 19-07-13 20-07-13 20-07-13 20-07-13 20-07-13 21-07-13 24-07-13 24-07-13 24-07-13 24-07-13 24-07-13 25-07-13 25-07-13 25-07-13 25-07-13 25-07-13 26-07-13 26-07-13 26-07-13 26-07-13 26-07-13 27-07-13 27-07-13 27-07-13 27-07-13 27-07-13 27-07-13 28-07-13 28-07-13 28-07-13 28-07-13 28-07-13 29-07-13 29-07-13 29-07-13 30-07-13 31-07-13 31-07-13 31-07-13 31-07-13 01-08-13 01-08-13

ZOMERINFO MAGAZINE


Sneek Sneek Sneek (Wedstrijd in Lemmer) Heeg Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Akkrum Harich Hindeloopen Hindeloopen Langweer Sneek Hindeloopen Langweer Lemmer Heeg Langweer Langweer Woudsend Heeg Hindeloopen Sloten Sneek Workum Echtenerbrug Heeg Joure Lemmer Heeg Lemmer Lemmer Sneek Workum Harlingen Workum Joure Workum Lemmer Sneek Lemmer Lemmer MakkuM Akkrum Franeker Lemmer Workum Langweer Harlingen Langweer Langweer Lemmer Langweer Langweer Harlingen Joure Langweer Sneek Langweer Akkrum IJlst IJlst Sneek Bolsward Langweer Terkaple Harlingen Akkrum Akkrum Joure Sneek Sneek Lemmer Langweer

ZOMERINFO MAGAZINE

Straattheaterdag Toeristische markt Tribuneboot Skûtsjesilen Friese reünie rond- en platbodemjachten Opening Sneekweek met Vlootschouw SKS wedstrijden Skûtsjesilen Tribuneboot Skûtsjesilen Kunst- en boekenmarkt Skûtsjesilen Sneek vanaf de rondvaartboot Fryske Dei Concours Hippique Rijs Jaarmarkt tijdens Skûtsjesilen IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Circus Salto Kunst- en boekenmarkt IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Zomermarkt Elfmerentocht met de rondvaartboot IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Langweerder Loopje Langweerder Loopje - In slach om `e Buorren IFKS zeildag + Markt Zeiltocht met Skûtsje Avontuur Zomeravondpalet IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Hardzeildagbraderie Toeristenmarkt + Kinderattracties IFKS wedstrijd Skûtsjesilen De Findelierdagen Straatfestival Op `e Sjouwer IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Weima en van der Werf IFKS wedstrijd Skûtsjesilen Mega markt Sneekweek Wielerronde Wandelconcert Braderie + Koopzondag Toeristenmarkt + Shantykoren Romantische Markt en Kunstmarkt Toeristenmarkt + Antiekmarkt Glemmer Beach 2013 Giethoorntocht met de rondvaartboot Glemmer Beach 2013 Rondvaart vanuit Lemmer met de LE-50 Visserijdagen Makkum Open Fries Kampioenschap Slingeraap* Slachtedijktocht Glemmer Beach 2013 Brij Blues Night Zandkastelen Bouwen Visserijdagen* Langwarder Merke Optocht Langwarder Merke Giethoorntocht met de rondvaartboot Langwarder Merke Optocht Langwarder Merke Braderie Visserijdagen 15e Shanty Straatfestival Stoelendans op veldje Tsjillanleane Swinging Sneek Langwarder Merke Kermisfamiliedag Shantydag Millennium fietstocht Millennium wandeltocht Waterstad Taptoe Sneek De 11 van Bolsward Swanneblues Najaarsmarkt De Lege Wâlden Braderie + Koopzondag Rommelmarkt Rommelmarkt All Round Boetoe Weekend - motorsport Shantyfestival Springkussen Elfstedentocht Najaarsmarkt Sloeproeien

01-08-13 01-08-13 01-08-13 02-08-13 02-08-13 02-08-13 02-08-13 02-08-13 02-08-13 03-08-13 03-08-13 03-08-13 03-08-13 04-08-13 04-08-13 05-08-13 05-08-13 05-08-13 06-08-13 06-08-13 06-08-13 06-08-13 07-08-13 07-08-13 07-08-13 07-08-13 07-08-13 08-08-13 09-08-13 09-08-13 09-08-13 10-08-13 10-08-13 10-08-13 10-08-13 10-08-13 11-08-13 14-08-13 16-08-13 21-08-13 22-08-13 22-08-13 23-08-13 23-08-13 23-08-13 24-08-13 24-08-13 24-08-13 24-08-13 25-08-13 28-08-13 29-08-13 29-08-13 29-08-13 30-08-13 30-08-13 31-08-13 31-08-13 31-08-13 31-08-13 01-09-13 07-09-13 07-09-13 07-09-13 07-09-13 11-09-13 14-09-13 14-09-13 15-09-13 17-09-13 21-09-13 21-09-13 21-09-13 21-09-13 28-09-13 05-10-13

103


Lemmer Woudsend Lemmer Heeg Joure Goingarijp Langweer Sneek Balk Delfstrahuizen Harlingen Harlingen Harlingen Harlingen Heeg Heeg Heeg Heeg Hemelum IJlst Joure Joure Lemmer Lemmer Lemmer Lemmer Makkum Oudemirdum Oudemirdum Rijs Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Terherne Terherne Terherne Terherne Woudsend Woudsend

Friese Hoek race Sluiting watersportseizoen + Markt Friese Hoek race IFKS slotwedstrijd Ruilbeurs Roekoepôle Race Jolle Kuperus valkenrace (afsluiting watersportseizoen) Roekoepôle Race Beurtveer Balk-Heeg Koe-knuffeldag Droogvaltocht Waddenzee Koopzondag braderie Rondvaart Waddenzee Stadswandeling Beurtveer Heeg-Balk Varen met de Palingaak Zeiltocht met Skûtsje Avontuur Zomerprogramma Friese Streekmarkt Rondvaarten per bok, praam of melkschouw Stadswandeling Jouster Kuierke Openstelling Penninga`s Molen Middagtocht Pannenkoektocht Rondvaart Rondvaart vanuit Lemmer met de LE-50 Praamvaren Makkum Vakantiebraderie Natuurwandeling met het IVN Sup-clinic! Op een surfboard Elfmerentocht Midden Friesland Tocht Princenhoftocht Rondvaart XL Pannenkoektocht Rondvaart Borrelen & Smikkelen op het water Fotozwerftocht door Terherne Vaartocht over de weidse Friese Zeiltocht met Skûtsje over de Friese meren Zomer zondagmarkt

05-10-13 05-10-13 06-10-13 12-10-13 12-10-13 19-10-13 19-10-13 19-10-13 Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data

Kijk voor een uitbreide agenda op www.frieslandagenda.nl

COLOFON Wim Walda

Redactie

Shirly Schoenmaker - Roberto Schoenmaker

Office

Bronnen Provincie Fryslân, Marrekrite, Fryske Gea, Mar en Klif, Staatsbosbeheer, (vrij naar) Wikipedia, Workum.nl, Koudum.nl, Ald Makkum, Warkums Erfskip,

Kornelis Punter

Sales

Agenda Vormgeving Morekop Communicatie Sneek opmaak Bente Vallinga DTP Druk Foto’s

104

Tim Gielstra

Senefelder Misset Doetinchem

Wim Walda, Klaas Hijlkema-KHFoto.nl, Joan van de Brug (foto’s Franeker), Fries Scheepvaart Museum, Museum Hindeloopen, Nostalgisch Koudum, Schaatsmuseum Hindeloopen, Kameleondorp, Yn.nl, Koudum.nl,. Cally Matherly/ KFPS.nl, Eye of the Hurricane, Douwe Bijlsma Friese Ballonfeesten, Antix Sports, Yachtcharter van Straaten, Martena Museum, Ald Makkum, Planetarium Franeker, ‘t Bakkerswinkeltsje, Aald Hielpen, Mole ‘t Lam, Nooitgedagt Museum, Woudagemaal, Kazemattenmuseum, e-bike, Op’e strún, Boerderij Recreatie, TZIM), Fryske Gea, Mar en Klif, Warkums Erfskip, TVBolsward Ton Visser en Petra Kroon, Gysbert Japcxhûs,

FrieslandAgenda.nl

Zomer Info Magazine is een onafhankelijke uitgave van TIP Fryslân en is gratis verkrijgbaar in de gehele regio Zuidwest Fryslân.

Niets uit deze uitgave mag zonder schriftelijke toestemming van de uitgever worden gedupliceerd. Alle rechten voorbehouden. De uitgever kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele foutieve informatie en/of typefouten.

© Copyright 2013

Tourist Information Point Fryslan Grootzand 46 8601 AX Sneek www.tipfryslan.eu info@tipfryslan.eu

ZOMERINFO MAGAZINE


LEMMER WOUDSEND LEMMER HEEG JOURE GOINGARIJP LANGWEER SNEEK BALK DELFSTRAHUIZEN HARLINGEN HARLINGEN HARLINGEN HARLINGEN HEEG HEEG HEEG HEEG HEMELUM IJLST JOURE JOURE LEMMER LEMMER LEMMER LEMMER MAKKUM OUDEMIRDUM OUDEMIRDUM RIJS SNEEK SNEEK SNEEK SNEEK SNEEK SNEEK TERHERNE TERHERNE TERHERNE TERHERNE WOUDSEND WOUDSEND

Friese Hoek race Sluiting watersportseizoen + Markt Friese Hoek race IFKS slotwedstrijd Ruilbeurs Roekoepôle Race Jolle Kuperus valkenrace (afsluiting watersportseizoen) Roekoepôle Race Beurtveer Balk-Heeg Koe-knuffeldag Droogvaltocht Waddenzee Koopzondag braderie Rondvaart Waddenzee Stadswandeling Beurtveer Heeg-Balk Varen met de Palingaak Zeiltocht met Skûtsje Avontuur Zomerprogramma Friese Streekmarkt Rondvaarten per bok, praam of melkschouw Stadswandeling Jouster Kuierke Openstelling Penninga`s Molen Middagtocht Pannenkoektocht Rondvaart Rondvaart vanuit Lemmer met de LE-50 Praamvaren Makkum Vakantiebraderie Natuurwandeling met het IVN Sup-clinic! Op een surfboard Elfmerentocht Midden Friesland Tocht Princenhoftocht Rondvaart XL Pannenkoektocht Rondvaart Borrelen & Smikkelen op het water Fotozwerftocht door Terherne Vaartocht over de weidse Friese Zeiltocht met Skûtsje over de Friese meren Zomer zondagmarkt

05-10-13 05-10-13 06-10-13 12-10-13 12-10-13 19-10-13 19-10-13 19-10-13 Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data Meerdere data

Kijk voor een uitbreide agenda op www.frieslandagenda.nl

COLOFON

104

REDACTIE

Wim Walda

OFFICE

Shirly Schoenmaker - Roberto Schoenmaker

SALES

Kornelis Punter

VORMGEVING OPMAAK

Morekop Communicatie Sneek Bente Vallinga

DTP

Tim Gielstra

DRUK

Senefelder Misset Doetinchem

FOTO’S

Wim Walda, Klaas Hijlkema-KHFoto.nl, Joan van de Brug (foto’s Franeker), Fries Scheepvaart Museum, Museum Hindeloopen, Nostalgisch Koudum, Schaatsmuseum Hindeloopen, Kameleondorp, Yn.nl, Koudum.nl,. Cally Matherly/ KFPS.nl, Eye of the Hurricane, Douwe Bijlsma Friese Ballonfeesten, Antix Sports, Yachtcharter van Straaten, Martena Museum, Ald Makkum, Planetarium Franeker, ‘t Bakkerswinkeltsje, Aald Hielpen, Mole ‘t Lam, Nooitgedagt Museum, Woudagemaal, Kazemattenmuseum, e-bike, Op’e strún, Boerderij Recreatie, TZIM), Fryske Gea, Mar en Klif, Warkums Erfskip, TVBolsward Ton Visser en Petra Kroon, Gysbert Japcxhûs,

BRONNEN

Provincie Fryslân, Marrekrite, Fryske Gea, Mar en Klif, Staatsbosbeheer, (vrij naar) Wikipedia, Workum.nl, Koudum.nl, Ald Makkum, Warkums Erfskip,

AGENDA

FrieslandAgenda.nl Zomer Info Magazine is een onafhankelijke uitgave van TIP Fryslân en is gratis verkrijgbaar in de gehele regio Zuidwest Fryslân. Niets uit deze uitgave mag zonder schriftelijke toestemming van de uitgever worden gedupliceerd. Alle rechten voorbehouden. De uitgever kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele foutieve informatie en/of typefouten. © Copyright 2013 Tourist Information Point Fryslan Grootzand 46 8601 AX Sneek www.tipfryslan.eu info@tipfryslan.eu

ZOMERINFO MAGAZINE



Zomer Info Magazine