Ljóðstafur Jóns úr Vör 2023

LJÓÐSTAFUR JÓNS ÚR VÖR 2023

Ljóðstafur Jóns úr Vör Árið 2001 var stofnað til ljóðasamkeppni á vegum Lista- og menningarráðs Kópavogs og Ritlistarhóps Kópavogs, sem hlaut nafnið Ljóðstafur Jóns úr Vör, í minningu skáldsins sem lést 4. mars 2000.

Jón fæddist á Vatneyri við Patreksfjörð 21. janúar 1917 en starfaði lengst af í Kópavogi þar sem hann var hvatamaður að stofnun bókasafnsins og síðar fyrsti bæjarbókavörður bæjarfélagsins. Jón starfaði að menningarmálum með ýmsum hætti, var til dæmis bæði bóksali og ritstjóri, en fyrst og fremst var hann brautryðjandi í íslenskri ljóðagerð.

Ljóðstafur Jóns úr Vör er veittur að lokinni samkeppni þar sem öllum er frjálst að senda inn frumsamin ljóð á íslensku, og undir dulnefni. Hér takast því á reyndari skáld og þau yngri í jöfnum leik.

Veitt eru peningaverðlaun og verðlaunaskáldið fær til varðveislu í eitt ár silfurskreyttan göngustaf, sem var í eigu Jóns úr Vör. Á stafinn er festur skjöldur með nafni verðlaunahafa ásamt ártali. Árið 2011 var Ljóðasamkeppni grunnskóla Kópavogs sett á laggirnar, haldin í tengslum við Ljóðstaf Jóns úr Vör. Markmiðið með grunnskólakeppninni er að efla áhuga barna og ungmenna á ljóðagerð en öll grunnskólabörn í Kópavogi geta tekið þátt.

Dómnefnd, skipuð fagfólki á sviði bókmennta, fer yfir innsend ljóð beggja flokka. Verðlaun eru veitt við hátíðlega athöfn á fæðingardegi Jóns úr Vör, 21. janúar ár hvert.

Dómnefnd Ljóðstafs Jóns úr Vör 2023: Anton Helgi Jónsson Kristín Svava Tómasdóttir (formaður) Þórdís Helgadóttir

Eftirfarandi hafa hlotið Ljóðstaf Jóns úr Vör 2023 Sunna Dís Másdóttir: Á eftir þegar þú ert búin að deyja

2012 Hallfríður J. Ragnheiðardóttir: Triptych

2022 Brynja Hjálmsdóttir: Þegar dagar aldrei dagar aldrei

2011 Steinunn Helgadóttir: Kaf

2021 Þórdís Helgadóttir: Fasaskipti

2010 Gerður Kristný: Strandir

2020 Björk Þorgrímsdóttir: Augasteinn 2019 Brynjólfur Þorsteinsson: Gormánuður 2018 Sindri Freysson: Kínversk stúlka les uppi á jökli 2017 Ásta Fanney Sigurðardóttir: Silkileið nr. 17 2016 Dagur Hjartarson: Haustlægð 2015 Ljóðstafur ekki veittur 2014 Anton Helgi Jónsson: Horfurnar um miðja vikuna 2013 Magnús Sigurðsson: Tunglsljós: In memoriam

2009 Anton Helgi Jónsson: Einsöngur án undirleiks 2008 Jónína Leósdóttir: Miðbæjarmynd 2007 Guðrún Hannesdóttir: Offors 2006 Óskar Árni Óskarsson: Í bláu myrkri 2005 Linda Vilhjálmsdóttir: Niður 2004 Hjörtur Marteinsson: Hvorki hér né ...

2003 Ljóðstafur ekki veittur 2002 Hjörtur Pálsson: Nótt frá Svignaskarði

Á EFTIR ÞEGAR ÞÚ ERT BÚIN AÐ DEYJA Á eftir þegar þú ert búin að deyja ætla ég að taka þig með mér héðan, sveipa um þig dimmrauða teppinu sem þú felur þig undir, hylja þig nepalskri jakuxaull og stinga tönnunum þínum í vasann. Vatnið drýpur úr svampinum á náttborðinu. Hann er tannholdsbleikur á hvítum pinna og þú læsir kjálkunum um hann eins og ungbarn um móðurbrjóst þegar hann strýkst við varir þínar. Fyrsta viðbragðið er það síðasta sem hverfur. Á eftir þegar þú ert búin að deyja förum við í sirkus og borðum kandíflos sem límist í góminn klístrast við tannholdið spunninn sykur á pappírsvafningi, hann leysist upp á tungunni eins og tíminn og ég rétti þér tennurnar og sé hendur þínar verða fleygar á ný.

Sunna Dís Másdóttir

LJÓÐSTAFUR JÓNS ÚR VÖR 2023

LOK VINNUDAGS Í SLÁTURTÍÐ Beinhvítur gúmmíhamurinn flysjast af mér niður í sápuvatnstunnuna en seigfljótandi blóðlyktin eltir mig úr örlagasalnum og inn á kaffistofu.

Reyni að þynna hana út með kremkexinu.

Sagt er; þau áttu gott líf, en svo vaknaði grunur síðustu daga.

Við spegil búningsklefa innisundlaugarinnar pilla ég upphleyptar blóðfreknur af andlitinu áður en ég steypi hamflettum skrokknum í klórblátt vatnið.

Hjarta, nýru, lifur og lungu eru enn skorðuð inní mér.

Solveig Thoroddsen

2. VERÐLAUN

ANNAÐ LÍF kveikjum á fólkinu sem tekur ekki að tala um dagarnir renna út í kæliskápum lokuðum til hálfs dottandi fjarstýringar kalla fram endurtekið efni á svölunum bíður sólarhringurinn og berar arminn heimilin hverfa inn í skafla sem komast ekki til skila merkingin setur í tösku búin að gefa frá sér orðið gráskorpinn börkur opnar loks glufu fyrir annað líf Helga Ferdinandsdóttir

3. VERÐLAUN

VIÐURKENNING

HINIR DAUÐU Þeir stinga sér til sunds í moldinni synda neðanjarðar um alla eilífð.

Ég æfi flugsund.

Stefán Snævarr

Þú veist ekki hvar landið endar og himinn byrjar það er allt græn hvíta. Þetta er ekki dómsdags veður, svona er það bara að kyssa norðurheimskautsbaug í febrúar og mars. Ég nálgast hringl úr eins fermetra eldhúsinu. Á viðarlíkisflísunum, hýena, þrívíð og flöktandi hún er almynd, og þú hefur nú þegar fóðrað hana, gefið henni afa minn sem rjúpu og ég er brjáluð.

Auðvitað vissir þú ekki að við breytumst í grjót, rjúpur. Við gætum verið mold pollar, fléttur, elskan. Almyndin er ekki hrædd við mig, lyftir rjúpuvæng af gólfinu og strýkur á mér kálfann, er mjúk, stekkur yfir lítinn inniskó á ganginum og gufar upp, eða flýgur … ekki viss.

Skilur eftir brauðmolablóð sem þú eltir og býrð þig undir að þrífa en hnerrar í staðinn. Wow cool hologram segir þú afi segi ég, hnerrar, þú ert kvefaður aftur og það er mér að kenna sem sannfærði þig um að flytja á þennan stað sem er alltof kaldur fyrir stór flekkótt kattardýr.

Karólína Rós Ólafsdóttir

VIÐURKENNING

Í FYRSTA SINN SEM ÞÚ BÝRÐ Á ÍSLANDI

VIÐURKENNING

RABARBARAPÆ Í votum jarðvegi garðsins við ána dafnar rabarbarinn.

Sker nokkra stöngla við rót, hegg blöðkurnar fimlega af yfir garðhaugnum.

Uppskriftina handskrifaði ég í stílabók fyrir allnokkrum árum, eftir Helgu minni á Grófargili í Skagafirði.

Löngu óþarft að líta í bókina þar sem ég kann uppskriftina utanbókar.

Hitamælirinn utan eldhúsgluggans sýnir 23 gráður, svo það er svölun að sýsla aðeins inni í eldhúsinu eftir útiveruna.

Stilkana sker ég niður í fat, sykra vel og strái hveitimulningi yfir. Þér líkar augljóslega verklagið og því þú segir „við skulum elskast meðan pæjið kraumar í ofninum“.

- Ókei. Þurrka af smjörvuðum höndum í pilsið og tipla á eftir þér uppí risið.

Undir harðnandi deiginu mýkist rabarbarinn í 175 gráðu heitum ofninum.

Við höfum 45 mínútur.

Solveig Thoroddsen

VIÐURKENNING

SKUGGASVEINN Mundu ef þú þarft að fara inn í brennandi hús þar sem fólk er sagt vera inni að leita vel í öllum skápum og undir rúmunum því þar fela börnin sig fyrir hitanum reyknum og eldinum láta lítið fyrir sér fara og hafa hljótt hafðu minni áhyggjur af þeim sem öskra og hafa hátt þú rennur nógu fljótt á hljóðið í þeim Hann Svenni frændi var léttur og skemmtilegur karl með suðrænt útlit kvikur í öllum hreyfingum eflaust með skútublóð í eirðarlausum æðum En þegar ég byrjaði í lögreglunni tók hann mig tali sem slökkviliðsmaður af gamla skólanum með reynslu af öllum kolakyntu timburhúsunum Aldrei að þreifa þig áfram með lófann að veggnum nota alltaf handarbakið svo þú grípur síður um rafmagnsvíra eða eitthvað glóðheitt og brennandi sagði hann alvarlegur í bragði lagði svo öróttar og brenndar hendur sínar yfir mínar hvítar sléttar og stráheilar.

Theódór Kr. Þórðarson

VIÐURKENNING

VILLISVEPPIR Í PRIPYAT Við búum í barnaskólanum út um tóman gluggann glampar á járntjaldið grafhýsi framtíðarinnar villihestar éta skólabækurnar sem gleymdust á bekkjunum daginn sem hornsteinninn að þessari ferðamannaparadís var lagður í eftirmiðdaginn eru rúturnar ristar á hol þau vella út anda grunnt óttablandin hrifningin sveppalaga ský í augum þeirra greiða fúlgur fjár fyrir hlutdeild í örlögum okkar harmur er munúðarvara að kvöldi leggjumst við fram á lyngi vaxin borðin dreymir: framtíð smádýr villisveppi Sunna Dís Másdóttir

Þú segir að senn komi vorið, en ég veit það er ekki satt.

Vorið er enn í gamla kassanum uppi á lofti innan um allt hitt dótið, brotnar myndir, visnuð orð, liðnar stundir, sorgir og gleði.

Stundum læðist ég upp stigann, lyfti einu horninu og hlusta á glaða vorvindana.

Gæti þess þó þeir sleppi ekki út og fikra mig rólega aftur niður.

Pétur Eggerz

VIÐURKENNING

VORVINDAR

VIÐURKENNING

ÞÚ SEGIST EKKI VERA STERKUR OG ÞAÐ ER SATT Þú segist ekki vera sterkur og það er satt, þú ert einasta blíðasta stakasta strá smástingandi stúfur undan stéttinni, titrar í golunni og tárast undir stýri, tvístígandi axladans, handadans, magadans: búkdans uppblásna blöðrumannsins, veltist um gulur og rauður og blár og brattur, svo hnugginn, svo sperrtur, ferð í taugarnar á sjálfum þér en getur ekki hætt, svo svekktur en

ég hef séð þig falla í stafi undir úðakerfi í grænmetiskæli, vefa blómakransa úr engu nema ýlustráum, atviksorðum og örfáum fíflum úr Vesturbænum og ég gæti haldið áfram. Ég gæti haldið áfram eins og

rúðuþurrka en mig langar að ráðast að rót og þú þarft að vera kyrr svo við getum komist að þessu innsta og minnsta. Þú þarft að vera alveg kyrr.

Sölvi Halldórsson

LJÓÐASAMKEPPNI

GRUNNSKÓLA KÓPAVOGS

KRÓNUBLÖÐ Ég sný mér við og ligg á bakinu Ég heyri hljóðlátt píanóspil – spila fyrir mig Fyrir ofan fljóta blöðin í hægum sveip Gul og björt, eins og sólin sem skilur eftir hlýja kossa á kaldri húð minni Blað snertir húð mína mjúklega Feimið og hrætt, eins og ég myndi brotna Umkringdur gulum blómum, heyri ég þau hvísla að mér „Ég er hér“.

Alexander Aron Karenarson Lindaskóla, 9. bekk

1. VERÐLAUN

EITT TRÉ Eitt tré Ekki neitt meira Bara eitt tré Það þarf ekkert meira Einungis eitt tré Og einn lítill fugl Ofan á litlum steini Það þarf ekkert meira Á þessari litlu jörð Það er ekkert meira

Heiðar Þórðarson Lindaskóla, 9. bekk

2. VERÐLAUN

ÓÐUR Þegar flöktandi form frjósa í fjölbreytilegri endurtekningu, stendur þú eftir með óð til myrkursins.

Þorbjörn Úlfur Viðarsson Álfhólfsskóla, 8. bekk

3. VERÐLAUN

VIÐURKENNING

ÁLFAMÆR Hér undi forðum álfamær sem uppheimsljósið þekk og gullinbrydd var skikkjan skær og hún stjörnu bjarta á enni bar.

Ragnhildur Una Bjarnadóttir Kársnesskóla, 5. bekk

DAGURINN Dagur er góður, góður er Dagurinn.

Dagurinn er sérstakur. Dagurinn er eitt sem við eigum, eitthvað sem við kaupum ekki.

En Dagurinn kemur með sólinni. Þórunn Ása Snorradóttir Kársnesskóla, 5. bekk

Fagra skrímsli, þú ert svo svo flottur, eins og Ísland. Það er mjög sérstakt. Og það er mjög mjög gaman að sjá þig að brosa fagra skrímsli. Og ég verð glöð þegar ég heyri þig hlæja og það er mjög skemmtilegt þegar þú segir mér brandara. Ég sé þig stundum leiðan en þá mun ég hugga þig. Þú ert besti vinur minn.

Freyja Kirstine Jóhannsdóttir Kársnesskóla, 5. bekk

HA. HVAÐ SAGÐIRÐU? Hvort kom appelsínugulur eða appelsína á undan?

Eggið eða hænan?

Endirinn og lífið er framundan!

Höfum við pokann alltaf vistvænan?

Verður áfengi aftur bannað?

Hvað er eiginlega klukkan?

Er hafið fullkannað?

Bráðum kemur hrukkan!

Börkur býr til blað Og Valur flýgur Úlfur stekkur í blóðbað Húni berst við tígur Vá hvað ég þarf að pissa Hvað í lífinu lærðirðu?

Hár hvellur líklegast byssa Ha. Hvað sagðirðu?

Jóhann Emil Óðinsson og Markús Steinn Ásmundsson Lindaskóla, 9. bekk

VIÐURKENNING

FAGRA SKRÍMSLI

VIÐURKENNING

JÓL Jólaklukkurnar klingja og falleg ljós á trénu lýsa okkur í myrkrinu. Börnin syngja jólalög og lengst inni í myrkrinu leynist hlýja. Og inni í húsi eru fjölskyldur að opna pakka.

En börnin smá þurfa flík í gjöf, því annars kemur jólakötturinn og tekur þau.

Heiða Kristín Eiríksdóttir Kársnesskóla, 5. bekk

LÍFIÐ Lífið er eins og fótbolti, þú þarft kjark, sjálfstraust og hugrekki til að sigra leikinn.

Lífið er eins og fótbolti, þú lendir í meiðslum, mótbyr og árekstrum en þú heldur samt alltaf áfram.

Taktu hverja æfingu og hvern leik eins og hann sé þinn seinasti.

Ólöf Inga Pálsdóttir Lindaskóla, 8. bekk

Ég hélt alltaf að við værum eins og himinninn og stjörnurnar Svo langt í burtu en svo nálægt hvort öðru En nú sé ég að við vorum líkari sólinni og tunglinu Svo nálægt hvort öðru en aldrei þarna á réttum tíma Samt segir fólk að sólin og tunglið séu svo ólík En eru samt alltaf skráð í sögubækur sem hlutir ætlaðir hvort öðru til endaloka Samt var þetta vondur tími en réttur staður Alexander Aron Karenarson, Lindaskóla, 9. bekk

VIÐURKENNING

VONDUR TÍMI, RÉTTUR STAÐUR

MENNING Í KÓPAVOGI Lista- og menningarráð Kópavogs

Útgefið 21. janúar 2023