Page 1

NEOHUMANISME

4e kwartaal 2016-2017 Afzendadres - Verantwoordelijke uitgever Sander Casier Ooststraat 8 Staden Afgiftekantoor Stapelplein Gent 4 edities per jaar P91 11 96


INHOUD

VISIE

6 Robert Paul Wolff: “In Defense of Anarchism” Wouter Goemaere

AFSCHEID

30 Afscheidstekst Dries Glorieux

13 Creation and rectification in Nozick’s entitlement 32 There never was a more beautiful spontaneous theory order Dries Glorieux Sander Casier 19 Illiberalisme in Centraal-Eruopa Michiel Vervliet 24 Snap Inc’s clear signs of a Techbubble Joeri Vandendriessche 26 De waarde van waarden Wouter Goemaere

VARIA

3 Voorwoord 4 Editoriaal 10 Slaet op ten trommele 12 Bestuur 23 Ereleden 36 Sponsors

Het Neohumanisme is een forum voor discussie over politiek, economie, filosofie en alles wat binnen de liberale beweging gezegd moet worden. Wie een artikel wil schrijven; neem contact op met redactie@lvsvgent.be!

REDACTIE

Hoofdredacteur Vince Liégeois Redactie: Dries Glorieux Lay-out Vince Liégeois Bas De Haes Mats Cuvelier Michiel Vervliet

2


Sander Casier Voorzitter LVSV Gent

Voorwoord Sander Casier Wat is het leven vluchtig. Het voelt aan als de dag van gisteren dat ik wat nerveus de teugels in handen kreeg van wat achteraf een bende geëngageerde vrienden bleek te zijn. Binnenkort kan ik voor het eerst zonder enige vorm van stress uitkijken naar de algemene vergadering.

verweerd tegenover een soms passief bestuur. Je hebt het blad steeds van een zeker niveau voorzien.

Een tweede woord van dank komt toe aan de quaestor, Joachim. Hij heeft van het gebruikelijke hoopje rekeningen en vaagheid iets professioneels gemaakt. Ik was persoonlijk zeer verrast toen het woordje budgetten gebruikt werd binnen het LVSV, zonder daarna ‘benadering’ te horen. Mooi werk, het resultaat is er naar. De derde bedanking gaat uit naar een hoop bestuursleden met functie. Bas, bedankt voor het bestuursweekend en de plezante cantus onlangs. Secretaris Arno bedankt om het vervelende werk op te knappen. Vince, voor de Neo’s heb je, je weer uitstekend ver-

In mei draag ik met veel plezier, vertrouwen en een beetje spijt de fakkel over. Mijn rit zit erop. Dat mijn opvolgers evenveel plezier aan het LVSV mogen beleven dan jullie, beste lezers, aan dit blad.

Dit jaar hadden we ook de nationaal voorzitter in onze rangen, Jan-Alexander. De sfeer nationaal was er zeker naar! Bedankt voor je jarenlange inzet voor het LVSV. Altijd veel grappen, maar als het erop aan kwam Het is mooi geweest. Lees gerust mijn afscheidstekst steeds voortrekker. Verder zijn er ook nog twee perwaarin ik dat probeer te verwoorden. Er is daarin ge- sonen die zich ingezet hebben zonder vaak aanwezig poogd om anekdotes aan lessen te koppelen. Het is te kunnen zijn, Mathijs en Louis. Jullie hebben ondanks verdorie zeer mooi geweest, ook dit academiejaar. moeilijkheden toch veel bewezen dit jaar. Louis zelfs Daarom wens ik enkele mensen via dit voorwoord het als ‘invaller’. Dat apprecieer ik enorm. krediet te geven die ze verdienen. Volgend jaar zal het LVSV misschien anders zijn, maar Allereerst verdient het politiek secretariaat, Mats en slechter alvast niet. Bestuursleden en aspiranten warDries, hun bedanking. Van een bomvolle aula voor het en zodanig actief dat ze met momenten mijn enthouopeningsdebat tot Frank Furedi, chapeau voor de kal- siasme overtroffen. Dat ik nog mocht meemaken dat ender. Ik heb vaak de zin ‘complimenten voor de kalen- aspiranten meegaan op nationaalreis en spontaan cander moet je richten aan het politiek secretariaat’ moet- tussen van andere afdelingen bezoeken. Zet hem op de en gebruiken. Dat zegt genoeg. komende jaren. Maak me trots.

3


Vince Liégeois Hoofdredacteur LVSV Gent

Editoriaal Vince Liégeois Beste LVSV’ers en Neo-lezers, hier is hij dan: de vierde een laatste Neo van het werkingsjaar 2016-2017. Traditioneel durft die laatste Neo wel eens een minder goedgevulde Neo zijn omdat de bestuursleden het dan altijd druk hebben – examens, presentaties, papers, bachelor- en masterproeven – en omdat iedereen op het einde van een werkingsjaar altijd zeer moe en toch net iets minder gedreven is. Met gepaste trots kan ik u echter zeggen dat dat dit keer zeker niet het geval is! We hebben voor u veel uiteenlopende en interessante teksten in de aanbieding:

Hoofdredacteur en student taal- en letterkunde zijnde, vind ik het zelf zeker en vast interessant te zien hoe de Neo er dit jaar in het algemeen, inhoudelijk en formeel, uitzag. In het begin hadden we misschien wat weinig teksten, maar het tweede semester maakte dit gebrek zonder twijfel terug goed. Ook de tweede Neo van dit jaar was een speciale editie over terrorisme, met zeer veel verschillende liberale benaderingen en ideeën. We hadden teksten van verschillende LVSV-afdelingen en ook van veel verschillende denktanken zoals Libera! en Liberales. Zoals ieder jaar waren er zeer filosofische

Er is binnen het LVSV een pessimisme ontstaan dat ervoor zorgt dat we weliswaar voor het liberalisme pleiten, maar waarbij we de vrijheid vergeten en bijgevolg onszelf en onze filosofie verraden.

afscheidsteksten van praeses Sander Casier en politiek secretaris Dries Glorieux, een bijdrage van het Mises Institute en aspirant-bestuurslid Wouter Goemaere schreef zelfs twee teksten!

en onderbouwde teksten zoals van mijzelf, Jonathan Peck, Dries Glorieux en Philippe Baert, alsook een heel aantal actuele teksten van onder andere Mats Cuvelier en Sander Casier.

Ik geloof dat ik met recht mag zeggen dat ik een zeer tevreden en trotse hoofdredacteur ben, doch ook wel een beetje triestig vanwege de afscheidnemende bestuursleden, die – en dat meen ik uit de grond van mijn hart – stuk voor stuk fantastische personen zijn. Ikzelf zal volgend jaar – als ik opnieuw terug verkozen wordt uiteraard – de functie van hoofdredacteur opnieuw op mij nemen, bijgestaan door bestuurslid Wouter Goemaere in de functie van assistent-hoofdredacteur, gezien ik zelf het eerste semester op Erasmus ben. Daar dit de laatste Neo van het werkingsjaar is, vind ik het ook naar goede gewoonte nodig iedereen te bedanken die teksten geschreven en verbeterd heeft en zeker en vast om mijn excuses aan te bieden aan iedereen bij wie ik veel te veel gezeurd, gesleurd en geklaagd heb voor het verkrijgen van teksten.

Van de teksten die over actuele zaken gingen bleef mijzelf voornamelijk bij dat deze teksten vaak opriepen tot zelfreflectie en emancipering bij diegenen die leidinggevende functies hadden en diegenen die vonden dat er dringend wat in de wereld moest veranderen, alsook dat deze vaak een pessimistische toon hadden met de betrekking tot de huidige actuele toestand: politieke crisissen, Trump, de problemen met Rusland…

4

Dit pessimisme is uiteraard volledig te begrijpen, en gaat natuurlijk bijlange na niet zo ver als The Road to Serfdom van Hayek, laat staan het pessimisme van Nietzsche en Schoppenhauer. Maar toch is het een gevaarlijk iets, zeker en vast – hoe raar het ook moge klinken – bij de oudere bestuursleden. Het LVSV is een vereniging die pluralistisch is, dat wil zeggen kritisch, verdraagzaam en met verscheidene ideeën. Daarbij


zijn we nogal trots op deze kritischheid en functioneren we wel eens als een kritische stem tegenover andere liberale organisaties, zoals de Open Vld, wat een belangrijk rol van het LVSV is. Maar soms durven we deze kritischheid ten opzichte van onze eigen ideeën wel eens opzij schuiven, waardoor we een te zwartwitverhaal creëren en een te rechts discours beginnen te volgen, waardoor we in extreme mate voor het liberalisme en kapitalisme gaan pleiten maar de vrijheid daarbij vergeten. Naar mijn inzien zijn de ideeën van Popper hierbij uitermate belangrijk: namelijk zijn afkeer voor utopisme en de maakbaarheid van de mens. .

Tot slot nog een klein woordje van uitleg over de cover van deze Neo: het is de foto die la Brigata Rossa nam ten tijde van de ontvoering van de Italiaanse Eerste Minister Aldo Moro (1979), die ze uiteindelijk vermoorden toen ze ontdekten dat het communisme faalde. We hebben deze foto op de cover gezet omdat de communistische en extreem-linkse studentenbewegingen de afgelopen tijd in extreme mate de vrijheid van meningsuiting op haast gewelddadige, maar bovenal onintelligente wijze, beschadigden. Hiermee houden we hen graag even een spiegel voor en helpen we hen graag herinneren aan het belang van vrijheid van meningsuiting en democratie

Karl Popper, schrijver van Open Society and its enemies, was zonder twijfel de belangrijkste liberale filosoof van de 20e eeuw.

5


Wouter Goemaere Aspirant-bestuurslid LVSV Gent

Visie

Robert Paul Wolff: “In Defense of Anarchism” Wouter Goemaere De grens tussen anarchisme, liberalisme en kapitalisme is altijd al een vage en onduidelijke grens geweest, wat de filosofische discussie omtrent dit thema zeker en vast uitermate interessant maakt. Aspirant-bestuurslid Wouter Goemaere schreef hierover een artikel met betrekking tot het werk van de filosoof Robert Paul Wolff.

Robert Paul Wolff (1933) is Amerikaans politiek filosoof en professor emeritus aan de University of Massachusetts Amherst. Zijn werken bestrijken wijdverspreide onderwerpen binnen de politieke filosofie zoals Marxisme, tolerantie, de armoede van liberalisme, democratie, legitimiteit en Anarchisme. Wolff staat eveneens bekend voor zijn werk rond Immanuel Kant. Inleiding Gedurende zijn jonge jaren was Wolff een fervent activist. Zo stond hij op de eerste rij bij allerlei protestmarsen tegen de nucleaire wapengekte van de VS. Ontzet door de dove oren die het protest met opgetrokken neus ontvingen en de roes waarin de Amerikaanse regering verder bouwde aan haar nucleair arsenaal, werd hij getroffen door een zware paniekaanval. Hij was gedwongen zich terug te trekken van het voortoneel. Achter de schermen, in de rust van zijn studeerkamer, stelde Wolff zich tot taak de intellectual foundation van deze waanzin te doorgronden. In zijn zoektocht stootte hij al snel op de incompati6

biliteit van Kants morele autonomie met de autoriteitsgedachte van Max Weber. Zijn eerste ‘antwoord’ hierop formuleerde hij in de vorm van een essay betiteld “The Fundamental Problem of Political Theory”. Vier jaar lang toerde hij met dit essay doorheen verschillende universiteiten van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk tot hij er zelf genoeg van had. Steeds wees hij op het probleem zonder dat hij een concrete oplossing kon bieden. Wolff hernoemde zijn essay dan maar “The Impossibility of a Solution to the Fundamental Problem of Political Philosophy.” In 1964 aanvaarde hij de job van professor aan de Columbia University. Hier vroeg Arthur Danto hem om mee te werken aan een grote encyclopedieverzameling ‘The Harper Guides’ van Harper & Rowe. Hij kreeg de opdracht een essay te schrijven, “Political Philosophy”, over de laatste ontwikkelingen in de politieke filosofie. Hij legde dit naast zich neer en bouwde in plaats daarvan verder aan zijn eigen essay. Het jaar daarop was hij klaar. Het sluitstuk van een jarenlange zoektocht naar de verzoening tussen Kant en Weber. Helaas had


zijn uitgever de markt verkeerd ingeschat. De mensen stonden niet meer te springen om een encyclopedieverzameling aan te schaffen en de ‘Harper Guides’ hebben nooit de drukpers gezien. In 1970 kwam men op het idee om de verzamelingen aan essays te publiceren als onafhankelijke kleine boeken. Zo werd “Political Philosophy” van onder het stof gehaald en het bereikte het grote publiek als “In Defense of Anarchism”.

de dief, noch uit Marcs plicht om dit aan hem te geven.

In een iets comfortabeler tweede voorbeeld begeeft Marc zich op een luie maandagmorgen naar zijn brievenbus. Tot zijn grote frustratie vindt Marc tussen de WOEF en de Men’s Health een brief van de FOD-financiën. Marc beseft dat hij hier zal moeten betalen, al doet hij dat liever niet en hij meent dat hij wel ergens een loophole kan vinden. “Sometimes, of course, Autoriteit I cheat the government, but even so, I acknowledge its authority, for who would speak of “cheating” a Wolff begint met een zeer beknopte, maar treffende thief?” Diezelfde dag nog schrijft Marc het geld over. beschrijving van de essentie van de staat. Of men nu Het gaat hier immers om de overheid, bijgevolg heeft spreekt over het oude Egypte, revolutionair Frankrijk of deze het recht om uw bijdrage te vragen en treft Marc het moderne Duitsland, allen hebben ze één gemeen- de plicht om te gehoorzamen. Deze situatie ervaart schappelijk kenmerk. Ze kunnen omschreven worden als Marc als autoriteit. Wat hij niet beseft is dat hier eieen aantal personen of één iemand die het recht heeft genlijk ook geen sprake is van recht, noch plicht. de supreme authority uit te oefenen over de bevolking binnen een bepaald gebied. Hieruit vloeit logischerwijs De staat in ons voorbeeld meent ook autoriteit te hebde vraag naar wat autoriteit precies inhoudt. Men kan ben over Marc, maar wat betekent ‘autoriteit hebben’ dit het best formuleren aan de hand van een simpele juist? Het kan betekenen dat men werkelijk het recht munt-analogie. Autoriteit heeft twee zijden die onlos- heeft om te bevelen (onze oorspronkelijke definitie), makelijk met elkaar verbonden zijn. Aan de ene kant ofwel dat dit ‘recht hebben’ erkend en aanvaard wordt heb je het bestuur, deze bezit het recht om te bevelen, door de onderdanen. We kunnen bijgevolg twee voraan de andere kant heb je de onderdanen, zij worden men autoriteit van elkaar kan onderscheiden, een gekenmerkt door hun plicht om te gehoorzamen. descriptieve en een normatieve. Hieruit volgt dat er ook twee soorten staten moeten bestaan. De deEen belangrijke kanttekening om te maken is echter het scriptieve noemt Wolff de de facto staat. Deze komt verschil tussen autoriteit en macht. Macht is het vermo- overeen met de staat in ons voorbeeld van Marc en gen om gehoorzaamheid af te dwingen. Het is met an- kan best omschreven worden als een groep personen dere woorden een descriptief begrip, terwijl autoriteit of één iemand waarvan erkend en grotendeels aaneen normatieve toestand aanduidt. We kunnen dit il- vaard wordt dat deze autoriteit heeft over een beplustreren met twee korte voorbeelden. Marc besluit om aald gebied. De erkenning komt vanuit de personen ’s avonds laat nog een wandelingetje te maken in het binnen dat gebied zelf. De facto staten vormen het centrum van Durbuy. Plots wordt hij verrast door een onderzoeksveld van de politieke wetenschappen. man met een pistool. Hij eist dat Marc hem een baan geeft in Pairi Daiza. Natuurlijk zal Marc gehoorzamen, Dat er de facto staten bestaan is vanzelfsprekend. want zijn leven acht hij meer waard dan de samen- De bekende filosoof Max Weber verklaart dit bestastelling van zijn personeel in de zoo, maar deze gehoo- an aan de hand van traditionele, charismatische rzaamheid vloeit niet voort uit het recht op een job van of rationeel-legale ‘autoriteit’ van het bestuur. De

Macht is het vermogen om gehoorzaamheid af te dwingen. Het is met andere woorden een descriptief begrip, terwijl autoriteit een normatieve toestand aanduidt.

7


mensen erkennen en aanvaarden de autoriteit die hieruit voortvloeit. Of men dit zou moeten erkennen is een heel andere en veel neteligere kwestie.

tioneel denken nodig. Het is vrij algemeen aanvaard te stellen dat de meeste mensen dit vermogen wel bezitten. Uit een combinatie van onze capacity to choose en onze capacity to reason volgt dus dat ieder mens een Aan de andere kant zet Wolff de normatieve, of- plicht heeft de verantwoordelijkheid te nemen voor wel de de jure staat. Deze bestaat uit een groep zijn daden. Alleen de krankzinnige, wie het ontbreekt personen of één iemand die de supreme authori- aan het ‘kunnen kiezen’ en het kind, dat nog niet in ty heeft over de bevolking binnen een bepaald geb- staat is te redeneren ontsnappen aan deze plicht. De ied. Dit is het onderwerp van de politieke filosofie. plicht van de mens om zijn verantwoordelijkheid te nemen voor zijn daden is dus de plicht zelf te onderzoekZo komen we bij de hamvraag: onder welke omstan- en wat hij moet beslissen en zelf de finale beslissing digheden en om welke redenen heeft A de supreme te nemen. In dit proces maakt de mens morele keuzes authority over B, anders gesteld, onder welke om- die hij voor zichzelf aanvaardt als dwingende regels. standigheden kan een staat (normatief) bestaan? Men kan hem aldus beschrijven als self-legislating of Het is onvoldoende om aan te duiden dat er situaties autonoom. Anders geformuleerd, de verantwoordelizijn waarin men aan de de facto staat gehoorzaamt. jke mens heeft een plicht tot autonomie. Een belanZelfs in een stalinistische dictatuur kan het voordelig grijke opmerking van Wolff hierbij is: “The responsible zijn om uw legerdienst te vervullen, omdat u dit een man is not capricious or anarchic, for he does acknowlmentaal verrijkende ervaring vindt of omdat u anders edge himself bound by moral constraints. But he ineen alternatieve dienst mag vervullen in Siberië. Dit sists that he alone is the judge of those constraints.” heeft niets te maken met legitieme autoriteit met andere woorden het recht om te bevelen en de plicht Aangezien de verantwoordelijkheid van de mens voortom te gehoorzamen. “Obedience is not a matter of vloeit uit zijn vermogen om te kunnen kiezen, kan hij doing what someone tells you to do. It is a matter of dit niet opgeven of doorschuiven naar een ander. Wat doing what someone tells you to do because he tells hij wel kan is hier geen rekening mee houden d.i. bevyou to do it.” Om de vraag te beantwoorden of een elen volgen van een derde zonder zelf te reflecteren dergelijke staat die het recht heeft om u te bevelen over de inhoud van dat bevel. Er zijn verschillende vorkan bestaan, moeten we volgens Wolff eerst ons oog men en gradaties waarin deze verwaarlozing aan zijn werpen op de andere kant van de munt, het individu. plicht voorkomen. In onze hypercomplexe maatschappij is het soms ook aanvaardbaar om uw independence Autonomie of judgement naast u neer te leggen naar aanleiding van een bepaald vraagstuk. Als u bijvoorbeeld een Immanuel Kant en de moraalfilosofie in het algemeen loodgieter belt om een nieuwe kraan te installeren, vertrekken vanuit de idee dat de mens metafysisch dan legt u voor de technische kwesties uw lot in hanvrij is. Dit betekent dat wij de mogelijkheid hebben te den van de loodgieter, maar u laat hem niet beslissen kiezen hoe we handelen. In dit geval zijn de gevolgen over de opvoeding van uw kinderen. Meer in het algevan onze keuzes aan ons toerekenbaar. Het feit dat we meen is het verwaarlozen van onze plicht een grond‘kunnen kiezen’ maakt ons dus een verantwoordelijk voorwaarde voor de werking van de de facto staat. De wezen. Dat we verantwoordelijk zijn impliceert niet al- verklaringen hiervoor hebben we al aangehaald toen tijd dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen. we het hadden over Max Weber. De meesten voelen Dit laatste vereist immers extra dat we bij onze keuze zich zo gedwongen door de kracht van traditie, bureausteeds moeten onderzoeken wat we zouden moeten cratie enzovoort dat ze zonder nadenken de autoriteit doen, bijvoorbeeld door ons voldoende te informeren, van het bestuur aanvaarden. De rechtvaardigingen himogelijke uitkomsten te voorspellen enzovoort. Om ervoor zijn zeer uiteenlopend: Hobbes’ Leviathan, de hiertoe te komen hebben we ook het vermogen tot ra- volonté générale van Rousseau of de oudste theorie 8


De staat in ons voorbeeld meent ook autoriteit te hebben over Marc, maar wat betekent ‘autoriteit hebben’ juist? Het kan betekenen dat men werkelijk het recht heeft om te bevelen (onze oorspronkelijke definitie), ofwel dat dit ‘recht hebben’ erkend en aanvaard wordt door de onderdanen. van Plato waarin deskundige filosofen het schip van de staat moeten besturen. Volgens Wolff is geen van deze theorieën bevredigend om de verantwoordelijke mens te ontslaan van zijn plicht tot autonomie. Elke poging tot synthese van de autoriteit van de staat en de plicht tot autonomie van het individu brengt ons immers altijd bij “The Fundamental Problem of Political Theory.”

iedereen een continue plicht heeft tot autonomie, kan er nooit een staat bestaan wiens onderdanen de mo rele plicht hebben haar bevelen te volgen. “Hence, the concept of a de jure legitimate state would appear to be vacuous and, philosophical anarchism would seem to be the only reasonable political belief for an enlightened man.”

“The Impossibility of a Solution to the Fundamental Uitleiding Problem of Political Philosophy” “In Defense of Anarchism” werd voor het eerst uitConcluderend, aan de ene kant hebben we de staat. gebracht in 1970. Wolffs peers bestookten hem met Vanachter haar eikenhouten bureau vaardigt zij haar felle kritiek. Er werd zelfs een heel werk geschreven decreten uit met ijzeren pen. Elk decreet ondertekent “In Defense of Political Philosophy; A reply to Robert zij met ‘Autoriteit’. Daar lijnrecht tegenover staat de Paul Wolff’s In Defense of Anarchism” volledig geweid verantwoordelijke mens. Achter zijn barricade van au- aan de ontkrachting van zijn theorie. In de beginjaren tonomie verweert hij zich tegen de bevelen van de sta- was zijn enige medestander een jonge student aan de at, want zolang hij zijn plicht tot autonomie vervult, zal Flinders University in Australië die Wolffs standpunt hij nooit enig bevel aanvaarden. “That is to say, he will verdedigde in zijn doctoraatproef, later uitgebracht in deny that he has a duty to obey the laws of the state boekvorm. Desalniettemin heeft zijn essay de tand des simply because they are the laws.” Niettemin, staan tijds doorstaan en hebben we een 1998 een heruitvelen voor de barricade. Verlamd door traditie, bu- gave gekregen van de University of California Press. reaucratie en verschillende legitimatietheorieën. Met In Defense is vanuit België enkel in online webshops wroeging of uit onwetendheid buigen zij slaafs voor de beschikbaar. Wolff schrijft nog regelmatig in een blog bevelen van de staat. te vinden op http://robertpaulwolff.blogspot.be/ en is ook te volgen op YouTube met onder meer een web Anders gesteld, in de termen van een de jure staat, als serie van “Lectures on Kant’s Critique of Pure Reason”.

9


LVSV Gent Hou regressief links buiten!

SOTT

Hou regressief links buiten! Sander Casier Zoals reeds aangegeven in de twee voorwoorden en waar ook de foto op de voorkaft op inspeelt was er de afgelopen maanden veel te doen rond een aantal acties en betogingen van linkse studentenverenigingen in de verschillende studentensteden. Vandaar dat praeses Sander Casier en het politiek secretariaat uit naam van het gehele bestuur een Slaet op ten Trommele schreven.

Op woensdag 26 april had LVSV Gent het genoegen om Frank Furedi te ontvangen. Hij schetste een somber beeld van kinderachtig gedrag op Angelsaksische universiteitscampussen. Een week later blijken het profetische woorden te zijn. Ditmaal heeft de can-do-attitude van de gedachtenpolitie opnieuw toegeslagen in Brussel, op de VUB. Als vereniging die zich schaart achter klassiek liberale basisrechten, het fundament van elke beschaving, veroordelen wij ten strengste de aanwezigheid van moreel totalitarisme. Gisterenavond diende staatssecretaris Francken een lezing te geven aan de Vrije Universiteit Brussel, zoals hij er ook al ĂŠĂŠn had gegeven aan onze almamater. In Gent gebeurde dit relatief rustig, al zij het luidruchtig. Enkele Brusselse kameraden hadden blijkbaar de les waarin vrijheid van meningsuiting en associatie werd uitgelegd, gemist. De toegang tot aula QB, een publiek gebouw, werd ontzegd. Na onderhandelingspogingen ontstond een duwen treksituatie. Veiligheid onzeker, lezing afgelast.

Deze vrijheden vormen de fundering van een open samenleving. Van een samenleving die met andere woorden geen Utopia vooropstelt waaraan elk individu ondergeschikt is. Alhoewel ook onder onze leden verschillende meningen heersen omtrent migratiebeleid respecteren we allemaal de rechten van de bestuursleden van KEPS (als organisator), de aanwezigen en van de staatssecretaris. Spijtig genoeg zien we ook deze totalitaire ingesteldheid af en toe in de Arteveldestad. Waar extremen, gefinancierd met publieke middelen, elkaar hun bestaansrecht ontkennen. Waar hyperbolen het discours domineren. Al blijft het momenteel bij woorden, dit was in het verleden wel anders. Ook in Gent werd in het nabije verleden eigendom van verenigingen besmeurd, debatten hardhandig verhinderd, toegang tot lezingen ontzegd en vonden er af en toe schermutselingen plaats. Mag Gent in de toekomst gespaard blijven van dit kleinzerig gedrag.

Regressief links staat voor de deur, hou ze buiten!

10


Daarom vraagt LVSV Gent studenten van Gent om waakzaam te zijn ten opzichte van dit regressieve gedachtengoed! Of het nu afkomstig is van linkse of rechtse studentenverenigingen/activisten . Debat gaat boven dwang. Wij roepen de studentenpopulatie op om zich te

hoeden voor deze gedachtenpolitie, zodat onze mooie Gentse stede écht tolerant blijft. Trap niet in het ‘wij hebben een hart, zij niet’-verhaal, het leidt tot de meest kromme redeneringen met fysieke gevolgen. Regressief links staat voor de deur. Hou ze buiten, figuurlijk wel te verstaan.

De lezing van Frank Furedi was dè lezing van het semester en kadert perfect in onze kritiek aan de schending van de vrijheid van meningsuiting

11


Bestuur LVSV Gent 2016-2017

12

Voorzitter Sander Casier

Politiek Secretaris Dries Glorieux

Politiek Secretaris Mats Cuvelirr

Penningmeester Joachim Vlaeminck

Hoofdredacteur Vince Liégeois

Secretaris Arno Couwenbergh

Webmaster Jan-Alexander Nédée

PR Mathijs Casier

Activiteiten Bas De Haes

Sponsoring Edouard Dumolin

Bestuursliid Louis Vanhoeck

Bestuurslid Michiel Vervliet


Dries Glorieus Politiek secretaris LVSV Gent

Visie

Creation and rectification in Nozick’s entitlement theory Dries Glorieux Weeral schreef politiek secretaris Dries Glorieux een tekst in het Engels, ditmaal over de economische gedachten van de bekende anarchokapitalist Robert Nozick. De tekst had oorspronkelijk ook nog de ondertitel “Towards a defense of entitled inequality”. “These issues are very complex and are best left to a full treatment of the principle of rectification. In the absence of such a treatment applied to a particular society, one cannot use the analysis and theory presented here to condemn any particular scheme of transfer payments, unless it is clear that no considerations of rectification of injustice could apply to justify it.” [emphasis added] (Nozick, 1974, p. 231). Introduction Since the publication of John Rawls’ magnum opus A Theory of Justice in 1971 an enormous amount of literature has arisen on the subject of redistribution. Arguably the most influential contribution to the debate, besides Rawls’ his own works, appeared only three years later when Anarchy, State, and Utopia by fellow Harvard philosopher Robert Nozick was published. Taking a libertarian point of view, Nozick advanced an entitlement theory of distributive justice that was distinctively different from other theories: “The entitlement theory of justice in distribution is historical; whether a distribution is just depends upon how it came about. In contrast, current time-slice principles

of justice hold that the justice of a distribution is determined by how things are distributed (who has what) as judged by some structural principle(s) of just distribution.” (1974, p. 153). Nozick consequently made a more general distinction between his historical principle of distributive justice and all other non-historical principles which he referred to as end-state principles. In order to assess the justness of a given distribution that follows from the entitlement theory a three-fold criterion must be met (p. 151): 1. A person who acquires a holding in accordance with the principle of justice in acquisition is entitled to that holding. 2. A person who acquires a holding in accordance with the principle of justice in transfer, from someone else entitled to the holding, is entitled to the holding. 3. No one is entitled to a holding except by (repeated) applications of 1 and 2.

13


The historical nature of the entitlement theory naturally leads Nozick to consider past violations of the first two principles of justice in acquisition and justice in transfer as undermining the legitimacy of contemporary distributions: “The existence of past injustice (previous violations of the first two principles of justice in holdings) raises the third major topic under justice in holdings: the rectification of injustice in holdings. If past injustice has shaped present holdings in various ways, some identifiable and some not, what now, if anything, ought to be done to rectify these injustices?” (1974, p. 152).

The article will proceed as follows: the second section will introduce the concepts of entitled and unentitled inequality and situate them against a background of demands for fairness. The third section will elaborate the concept of entitled inequality by discussing its foundations and the fourth section will apply this concept to the current debate about wealth inequality. Inequality and unfairness

The argument that will be developed is situated against the backdrop of scientific research that has It is clear that the principle of rectification is cru- shown that most people don’t care about inequalicial for the theoretical coherence and thus viability ty as such but whether the inequality has arisen as of the entitlement theory for the simple reason that a consequence of unfairness (Starmans, Sheskin & without the possibility of rectification an unjust dis- Bloom, 2017). Nozick’s entitlement theory seems extribution will spread and potentially contaminate actly fit to capture this important moral distinction otherwise just distributions in the future. This vio- due to its emphasis on the historical nature of any lates Nozick’s basic premise that a distribution can distribution rather than solely judging the eventuonly be just if it arises out of a prior just distribution. al outcome. If inequality arises out a previously just (but possibly already unequal) distribution this can Although of paramount importance both Nozick and be seen as morally acceptable because “… historical subsequent generations of philosophers have not giv- principles of justice hold that past circumstances or acen rectification anywhere near a satisfactory treat- tions of people can create differential entitlements or ment. This is unfortunate because as of late income in- differential deserts to things.” (Nozick, 1974, p. 155). equality and redistribution have become some of the most pronounced topics in the public arena . It would Put in a more broader sense we can say that people be worthwhile to further examine the idea of rectifica- find the preconditions of inequality of significant imtion of past injustices to see what bearing it potentially portance. Again this resonates with Nozick’s entitlehas on these contemporary debates about redistribu- ment theory in that in order to reach a just distribution tion and equality, especially given Nozick’s statement (defined as any possible kind of distribution, unequal in the opening quote that the entitlement theory is or otherwise) one is forced to categorically follow the not suitable as a standard against which to judge redis- two preconditions of justice in acquisition and justice tributive measures without incorporating rectification. in transfer. The straitjacket the entitlement theory imposes on distributions is uniquely fit to encapsulate It is beyond the reach of this paper to present an en- both concerns about fairness and preferences for justire theory of rectification of past injustices. I will in- tified inequality. For simplicity’s sake we will refer to stead focus on the calls for (a larger) redistribution of this specific kind of inequality engendered by a correct resources in the specific case of billionaires. The rea- application of the entitlement theory as entitled inson for focusing on this most extreme form of wealth equality. inequality is because they exemplify perfectly what Mack (1995) calls world-interactive agents and they It is clear that inequality can and has arisen by disreare arguably at the forefront of discussions about in- garding these steps, thereby giving rise to what will be equality today. called unentitled inequality. In fact most of the debate about compensation for historical injustice today starts 14


from the premise of unentitled inequality. The point being made is that although no direct injustice was committed by those on the upper end of the income distribution they still benefit from injustice committed by their predecessors. This opens up possibilities for redistribution of resources because “… agents can acquire rectificatory obligations through involuntary benefitting from acts of injustice.” (Butt, 2007, p. 130).

they will be applied to the specific case of billionaires. Market process theory

Market process theory takes economic disequilibrium as its starting point. This state of disequilibrium is marked by widespread ignorance on the part of market participants. The thing to be examined therefore is how, despite the ignorance, a move towards equiThe question that this essay will deal with is wheth- librium can be achieved. In answering this the theoer it is indeed the case that rectification of past in- ry of the market process emphasizes the crucial role justices involves a generalizable claim to redistri- played by entrepreneurs as being the trailblazers that bution of resources in today’s world from the top of diminish ignorance in the market. The way that this is the income distribution to the bottom. This question done is by entrepreneurs contributing to a process of is of particular relevance for libertarians because : cumulative learning that improves market outcomes: “Entrepreneurial discovery is seen as gradually but sys“By forming the judgement that the worst-off are unjustly deprived temically pushing back the boundaries of sheer ignoof resources, the rich libertarian does not appeal to non-libertar- rance, in this way increasing mutual awareness among ian considerations. Rather he accepts the logic of his own principles of historical entitlement and makes a reasonable judgement market participants and thus, in turn, driving prices, about what kind of rectification for violations of the principles of output and input quantities and qualities, toward the acquisition and transfer is appropriate in current circumstances. values consistent with equilibrium (seen as the comThe theory requires him to acknowledge the influence that his- plete absence of sheer ignorance).” (Kirzner, 1997, p. torical injustice has had on current property holdings and to find a 62). way in which ugly legacy of historical injustice can be neutralized.”

(Macleod, 2012, p. 79).

Entrepreneurial discovery, as pointed out, is a process of cumulative learning in which success or failure It will be argued that the entitlement theory provides provide the feedback necessary to adjust or follow a good starting point for thinking about this issue but through on the chosen path. Success will signal to posin and of itself is insufficient for reaching conclusions sible competitors that a certain endeavor is potentialabout which specific situations require rectificatory ly profitable and that they should follow suit. One can redistribution. Expanding the theory to accommothus say that trailblazing can potentially lead to pure date the distinction between entitled and unentitled entrepreneurial profit which acts as the symbolic drop inequality will shed light on which situations do not of blood in the water that attracts the competitors. warrant a redistribution of resources because no injustice was involved in bringing about the inequality. Based on the entrepreneurial theory of the market process Kirzner points out another source of ownerThe concept of entitled inequality ship that complements the entitlement theory: “The framework of Nozick’s definitions sees things as being The concept of entitled inequality rests on two sepheld either as the result of original acquisition from arate but ultimately reinforcing lines of thought. On an unheld state, or else as the result of acquisition by the one hand the market process theory as develtransfer from a previous holder. Our discussion has oped primarily by Israel Kirzner which provides the pointed out a third possibility: that of a thing being economic foundation and the self-ownership proviso held as the result of the holder’s having, in the releelaborated by Eric Mack. The following two sections vant sense, “created” it ex nihilo – i.e., by finding it.” will briefly introduce these two strands of thought and (Kirzner, 1978, p. 21). A logical consequence of this comment on some of their implications after which 15


‘ownership by creation’ is that until something has been discovered (i.e. created) the thing did in fact not exist and could not have been owned. This represents a sharp break from the standard neoclassical perspective in the sense that: “Neoclassical economics asks us to rule on the justice of the method through which or the pattern in which a given (knownto-be-knowable) pie is distributed among the potential claimants to it. This may be seen as a pie of given output; or, in more sophisticated versions, it may be seen as the yet-to-be-determined pie to be baked out of given inputs. This “given-pie” framework for discussion of economic justice restricts us to considering the justice of capitalist earnings or receipts in regard only to already existing goods (including already existing inputs with the capability of generating alternative outputs).”

(Kirzner, 1997, p. 75).

In contrast to the traditional neoclassical perspective the entrepreneurial market process emphasizes the continual discovery and thus creation of new pie. It is more than simply an exercise in meansends thinking as it holds the promise of discovering ends that have not even been conceptualized yet. This has potentially radical implications for thinking about entitled inequality. Entitled inequality based on profits derived from entrepreneurial discovery cannot be subject to rectification for injustice in acquisition because the profit opportunity did not exist at the time the injustice was being committed simply due to the fact that nobody was aware of it. Rectification of injustice can obviously only apply to known information at the time of the injustice and not to profit opportu-

Robert Nozick, één van de belangrijkste filosofen en zelfs grondleggers van het anarchokapitalisme

16


ity did not exist at the time the injustice was being committed simply due to the fact that nobody was aware of it. Rectification of injustice can obviously only apply to known information at the time of the injustice and not to profit opportunities discovered and knowledge gained afterward. Simply put: one cannot reinstate the original situation before the injustice took place by redistributing profits based on information only known after the fact. The self-ownership proviso Our discussion in the previous section was built on an implicit assumption, namely that the source of contemporary wealth inequality is largely a result of economic forces non-traceable to an unjust initial acquisition of natural resources. In other words the wealth inequality today is seen as not stemming from a breach of the Lockean proviso according to which one must leave ‘enough, and as good’ for others in the process of initial acquisition. For instance philosopher Jan Narveson says that “We should also note that initial holdings of “natural resources” account for virtually none of the inequality in today’s world: to attribute Bill Gates’ or Oprah Winfrey’s current eminence to “unfair initial distribution” of material resources is bizarre. …. Unless you have in mind the “natural resources” that we consist in, the initial-distribution theory is utterly wrong.” (Narveson, 1998, p. 16). In order to adequately assess the justice of entitled inequality we will have to establish that entitled inequality does not require the intertemporal maintenance of a state of nature where everyone can acquire a stretch of land. In order to do this I will draw on insights from Eric Mack’s self-ownership proviso which I believe supports this point.

outside world and the capability of transforming this outside world in accordance with one’s own insights. It is in this dependence on an extra-personal environment that a possible breach of the proviso lies: “For this reason, an agent’s rightfully held world-interactive powers can be negated by noninvasive means as well as by invasive ones. By invasive means, e.g., by assaults upon the agent, an individual’s powers can be destroyed or appropriated; but an agent’s world-interactive powers can be comparably negated – I shall speak of nullification and disablement – by noninvasive means. This can be done by negating (to a sufficient extent) the presence of an extra-personal environment open to being affected by that agent’s powers.”

(Mack, 1995, p. 186).

The next section will argue that in the case of entitled inequality the inequality in fact serves as a way to expand the world-interactive powers of individual agents by allowing them to have a larger impact on their extra-personal environment, thus legitimizing the inequality. Application It is generally accepted that in order to act on your own talents and insights you will need a certain amount of goods and services in order to fulfill your goals. In a state of nature this means being able to access land through which you can acquire food, shelter, tools and all sorts of other amenities in order to survive. Access to these things raises the potency of individual’s world-interactive powers. Without them the individual would surely die an untimely death. Historically however there has been a mass movement towards privatization of land that has effectively ended this state of nature. This has been the basis for criticism about the unjust consequences of unequal initial appropriation of land. Some will inevitably lose out in the game of appropriation thereby diminishing their capacity for engaging with the outside world to further their own interests.

The self-ownership proviso expands the standard Lockean proviso by looking at the enablement capabilities of different forms of property regimes, e.g. do different property regimes enable the exercise of what Mack calls the ‘world-interactive powers’ of indi- Mack’s critique is that although this state of nature viduals such as talents and energies? These world-in- will not be preserved in subsequent (private) properteractive powers are intimately bound up with the ty regimes this is not a reason to think that individuals will suffer a diminution in their world-interactive 17


powers.” (1995, p. 212). The key to justifying entitled inequality lies in the fact that, on net, a properly functioning market economy expands rather than diminishes the world-interactive powers of individuals through the workings of the entrepreneurial market process. A profit opportunity that was previously unnoticed and subsequently discovered by the creation of a good or service that is desired by consumers will lead to an expansion of the possibilities consumers have to engage with their surroundings, i.e. improving their world-interactive powers. What is crucial is that, specifically in the case of billionaires, there is a large disparity between the private and social distribution of the gains made by the discovery of the profit opportunity. Research by Nordhaus (2004) suggests that only 2,2% of the total surplus is captured by individuals and firms engaging in innovative activity. In other words the wealth inequality in the case of innovative billionaires is minute in comparison to the possibilities it offers to individuals for furthering their purposes. Entitled inequality indeed. Bibliografie

Kirzner, I. (1978). Entrepreneurship, Entitlement, and Economic Justice. Eastern Economic Journal, 4(1), 9-25. Lippert-Rasmussen, K. (2017). Affirmative Action, Historical Injustice, and the Concept of Beneficiaries. The Journal of Political Philosophy, 25(1), 72-90. Litan, R. (1977). On rectification in Nozick’s minimal state. Political Theory, 5(2), 233-246. Mack, E. (1995). The Self-Ownership Proviso: A new and improved Lockean Proviso. Social Philosophy and Policy, 12(1), 186-218. Macleod, C. (2012). If you’re a libertarian, how come you’re so rich? Socialist Studies/Etudes Socialistes, 8(1), 68-81. Morris, C. (1984). Existential Limits to the Rectification of past Wrongs. American Philosophical Quarterly, 21(2), 175-182. Narveson, J. (1998). Libertarianism vs. Marxism: Reflections on G.A. Cohen’s “Self-Ownership, Freedom and Equality”. The Journal of Ethics, 2(1), 1-26.

Atkinson, A., Piketty, T. & Saez, E. (2011). Top incomes Nordhaus, W. (2004). Schumpeterian Profits in the in the long run of history. Journal of Economic Litera- American Economy: Theory and Measurement. NBER ture, 49(1), 3-71. Working Paper No 10433. Cambridge: National Bureau of Economic Research. Butt, D. (2007). On Benefitting from Injustice. Canadian Journal of Philosophy, 37(1), 129-152. Nozick, R. (1974). Anarchy, State, and Utopia. New York: Basic Books. Cohen, G.A. (1995). Self-Ownership, Freedom, and Equality. Cambridge: Cambridge University Press. Piketty, T. (2014). Capital in the Twenty-First Century. Cambridge: Harvard University Press. Davis, L. (1982). Nozick’s Entitlement Theory. In J. Paul (ed), Reading Nozick: Essays on Anarchy, State, and Starmans, C., Sheskin, M. & Bloom, P. (2017). Why peoUtopia (pp. 344-354). Totowa: Rowman & Littlefield. ple prefer unequal societies. Nature Human Behaviour, 1(4), 1-7. Kavka, G. (1982). An Internal Critique of Nozick’s Entitlement Theory. Pacific Philosophical Quarterly, 63(4), Tebble, J. (2001). The tables turned: Wilt Chamberlain 371-380. versus Robert Nozick on rectification. Economics and Philosophy, 17(1), 89-108.

18


Michiel Vervliet Bestuurslid LVSV Gent

Visie

Illiberalisme in Centraal-Europa Michiel Vervliet Bestuurslid en toekomstig politiek secretaris Michiel Vervliet bespreekt de opmars van het illiberalisme in Centraal-Europa, waarbij hij voornamelijk de situatie in Hongarije en Polen uitlegt. Hij vertelt daarbij over de geschiedenis van het liberalisme en illiberalisme in beide landen, maakt een vergelijking en zegt wat ons liberalen voor de toekomst te doen staat. Al langer dan vandaag is duidelijk dat het liberalisme wereldwijd onder druk staat. We denken dan aan de terugkeer van het protectionisme met de verkiezing van Donald Trump in de VS en de nakende Brexit, de populariteit van populistisch rechts in West-Europa en misschien ook aan de recente opstoot van extreemlinks in Wallonië en Frankrijk. Maar ook in Centraal-Europa staat het er slecht voor. De huidige situaties in Hongarije en Polen zijn daar ongetwijfeld de beste voorbeelden van. In Hongarije is Viktor Orban (Fidesz) intussen alweer 7 jaar onafgebroken aan de macht. Langzaamaan tracht hij Hongarije om te vormen tot een ‘illiberale democratie’, die op meerdere vlakken herinneringen oproept aan het socialistische Hongarije van weleer. Polen lijkt sinds 2015 in de voetsporen te treden van Hongarije, onder leiding van Jarosław Kaczyński (PiS). Orban’s ideaal: het illiberale Hongarije

meer dan dat. Orban kan gezien worden als de voortrekker van de illiberale beweging in Centraal-Europa. Hij is dé pleitbezorger van de ‘illiberale democratie’. In juli 2014, net na zeer succesvolle verkiezingen, wijdde hij een volledige toespraak aan dit concept. Hierin legt hij uit dat hij de Hongaarse staat op een radicaal andere manier wil organiseren en wil breken met de liberale principes die de Westerse samenleving kenmerken. Zo hekelt hij “het principe dat zegt dat een mens het recht heeft om alles te doen, zolang dit geen inbreuk vormt op de vrijheid van anderen”. Dit principe wordt misbruikt en is niet meer dan een ‘recht van de sterkste’. Liberale principes als individuele vrijheid worden niet in hun geheel afgewezen, maar, zo zegt Orban, ze zullen niet langer een centraal element vormen van de organisatie van de staat en vervangen worden door een nieuwe, nationale benadering. Het doel van deze veranderingen is om de Hongaarse staat opnieuw succesvol te maken. Hij verwijst in zijn toespraak dan ook naar “succesvolle” voorbeelden als China, India, Rusland en Turkije, staten die geen liberale democratieën zijn.

Viktor Orban, de Hongaarse premier, is bij ons het meest bekend vanwege zijn harde beleid op het vlak van asiel en migratie, in de eerste plaats door de bouw Orban erkent dat er ‘obstakels’ liggen op de weg van hekken aan de Hongaarse grens. Hij is echter veel naar deze omwenteling. Twee voorbeelden in

19


Ook op economisch vlak staat de illiberale democratie haaks op de liberale ideologie. Orban is van mening dat de liberale Hongaarse staat heeft gefaald in het beschermen van gemeenschapsgoederen die belangrijk zijn voor “de zelfvoorziening van de natie”.

zijn toespraak waren NGO’s, die hij omschrijft als met buitenlands geld betaalde politieke activisten, en de Europese Unie in haar huidige vorm.

Een ‘obstakel’ dat hij niet vernoemt, zijn vrije en onafhankelijke media. Hun afwezigheid in zijn betoog is misschien te verklaren doordat hij er in 2010 al in slaagde om de persvrijheid behoorlijk te aan banden te leggen met behulp van nieuwe wetgeving. Zo staan private media onder controle van twee toezichthoudende organen, die worden bevolkt door Fidesz-getrouwen. Voorlopig hebben deze organen nog geen grote inbreuken op de persvrijheid gepleegd door bijvoorbeeld journalisten te beboeten of zoekingen uit te voeren op redacties. Deze mogelijkheden bestaan echter wel en hebben ongetwijfeld een chilling effect. Dit houdt in dat redacties voorzichtiger zijn bij het berichten van nieuws om een conflict met de autoriteiten te vermijden. Ook op andere manieren slaagt Fidesz erin om kritische media de mond te snoeren. Zo werd eind vorig jaar totaal onverwacht de publicatie van de grootste oppositiekrant van het land, Népszabadság, opgeschort, zogenaamd om financiële redenen. Er bestaan echter sterke vermoedens dat er sprake was van een deal tussen Orban en de belangrijkste aandeelhouder van de mediagroep die de krant in zijn bezit had. Met de staatsmedia is het zo mogelijk nog erger gesteld. Massale ontslagen en ontransparante benoemingen hebben de publieke media getransformeerd in een spreekbuis van de regering, net zoals in het Hongarije van voor 1989. Het resultaat hiervan is dat het land intussen de 71ste plaats bekleedt in de 2017 World Press Freedom Index, tegenover plaats 23 in 2010, net voor de start van de hervormingen. De Hongaarse regering verdedigde verschillende van haar nieuwe maatregelen met het argument dat andere Europese staten een gelijkaardige regulering van de media kennen. Een grondig onderzoek door Cen20

European University (Boedapest, CEU), een openlijk liberale universiteit opgericht door George Soros, maakte brandhout van deze beweringen. U kan zich voorstellen dat de academische vrijheid samen met de informatievrijheid op het lijstje staat met vrijheden waar Viktor Orban geen hoge pet van op heeft. Eind maart 2017 besloot Orban dan ook dat het tijd was om komaf te maken met de aanwezigheid van “Soros University” in zijn land. Een amendement aan de wet op hoger onderwijs zou verschillende nieuwe voorwaarden introduceren voor buitenlandse universiteiten. Zo zou er een akkoord nodig zijn tussen de Hongaarse regering en andere landen waar een universiteit operationeel is (in casu de Verenigde Staten), zouden nieuwe werkvergunningen nodig zijn voor niet-EU-burgers werkzaam op buitenlandse universiteiten en zou een buitenlandse universiteit in andere landen waar zij operationeel is ook een campus moeten hebben waar gelijkaardige opleidingen worden aangeboden (wat niet het geval is voor CEU). De geplande wetswijziging dient met andere woorden maar één doel: het verwijderen van een zoveelste obstakel op het pad naar Orban’s ideale, illiberale Hongarije. Ook op economisch vlak staat de illiberale democratie haaks op de liberale ideologie. Orban is van mening dat de liberale Hongaarse staat heeft gefaald in het beschermen van gemeenschapsgoederen die belangrijk zijn voor “de zelfvoorziening van de natie”. Een toenemend etatisme in Hongarije is bijgevolg een duidelijk waarneembare trend sinds 2010. Zo kocht de Hongaarse staat in 2014 één van de grootste private banken op, en kocht de staat de afgelopen jaren verschillende grote participaties in energiebedrijven. Ook banken en energiebedrijven die in private handen blijven ondervinden Orban’s drang naar invloed over deze twee sectoren aan den lijve. Zo werden banken in 2014 gedwongen om consumenten te vergoeden voor het opleggen van - volgens de regering - oneerlijke


voorwaarden bij het afsluiten van leningen sinds 2004 (!). Energiebedrijven werden dan weer verplicht om hun tarieven drastisch te verlagen voor consumenten.

Polen gaat Hongarije achterna

Sinds 2016 is Polen, na Hongarije, namelijk de meest openlijk eurosceptische lidstaat van de Unie. Eind 2015 Deze populaire maatregelen staan in schril contrast (of vonden in Polen parlementsverkiezingen plaats die misschien net niet) met het oprukkende crony capi- overtuigend werden gewonnen door Prawo i Sprawiedtalism onder het bestuur van Orban. Grote overheid- liwość (Recht en Rechtvaardigheid, PiS), de partij die in sopdrachten worden bijna uitsluitend gewonnen door 2001 werd opgericht door de broers Lech en Jarosław bedrijven van figuren die banden hebben met Fidesz, Kaczyński. Door het Poolse kiesstelsel resulteerde waarvan sommigen zeer dicht staan bij de premier. een uitslag van 37,6% in een absolute meerderheid in Opnieuw een kwetsbare sector is die van de media. Sejm (het parlement) en Senaat. De nieuwe Poolse reKranten, radio- en televisiestations, nieuwswebsites… gering bestaat dan ook bijna uitsluitend uit leden van die in handen zijn van personen die aanleunen bij de PiS. Hoewel Jarosław Kaczyński, oprichter en huidig regering slagen er bijvoorbeeld in om lucratieve ad- partijleider, zelf geen enkele officiële functie bekleedt, vertentiecontracten af te sluiten met de overheid. De wordt hij gezien als de de facto leider van Polen. Naast staat publiceert uiterst zelden advertenties in onafhan- de machtigste, is hij waarschijnlijk ook de meest omkelijke media, zodat deze financieel achterop hinken. streden politicus van het land. De conservatief-liberale partij Burgerplatform had na het premierschap De huidige propagandacampagne van de Hon- van Jarosław (2006-2007) 8 jaar succes met de slogan gaarse regering (dus niet vanuit de partij) heet “Met ons komt Kaczyński niet opnieuw aan de macht”. trouwens ‘Let’s stop Brussels’, en loopt naar aanleiding van de nationale rondvraag die de re- Sinds hij de touwtjes als partijleider in Polen opnieuw gering organiseert rond de rol van de Europese in handen heeft, stapelden de controversiële beslissinUnie. Een voorbeeldje van één van de zes vragen: gen zich in sneltempo op. Er zijn duidelijke parallellen met de veranderingen die Hongarije heeft ondergaan. Hungary is committed to tax cuts. Brussels is attacking Hungary because of it. What do you think Hungary should do? (a) We should insist that we, Hungarians, decide on tax cuts. (b) We should accept that Brussels dictates the level of taxes.

Kort na het aantreden van de PiS-regering werd een complete reorganisatie van de publieke omroep aangekondigd, inclusief collectief ontslag van het volledige middenkader, politieke benoemingen voor het topU kan zich waarschijnlijk wel iets voorstellen bij de formanagement en nieuwe toezichthoudende organen. mulering van de vijf andere stellingen en de mogelijke Voor zover geen verrassingen. Bijzonder is wel dat wetantwoorden. In geen enkele andere EU-lidstaat kungeving in de steigers staat die de publieke omroep fornen we ons een dergelijke overheidscampagne voormeel omzet in “nationale media”. Deze zogenaamde stellen. Of toch? nationale media zouden dan officieel verplicht worden om steevast de mening van het Poolse parlement, de regering en de president te verkondigen. Daarnaast zouden ze ook de “Christelijke waarden en universele

Sinds Kaczyński de touwtjes als partijleider in Polen opnieuw in handen heeft, stapelden de controversiële beslissingen zich in sneltempo op. Er zijn duidelijke parallellen met de veranderingen die Hongarije heeft ondergaan. 21


ethische principes” moeten respecteren.

worden echter massaal met de voeten getreden. Dit resulteert dan ook in een schijndemocratie: zonder inHet moge duidelijk zijn dat voornoemde waarden en formatievrijheid, vrijheid van meningsuiting, respect principes PiS nauw aan het hart liggen. Datzelfde kan voor de rechtsstaat… is van een echte democratie niet gezegd worden van de fundamentele waarden geen sprake. Turkije en Rusland zijn zeer goede voordie de liberale democratie kenmerken, zoals het re- beelden, maar zelfs in de EU zijn sommige landen die spect voor de rechtsstaat. Het meest prangende voor- richting ingeslagen. Ook Donald Trump past misschien beeld daarvan is het conflict tussen de regering en het wel in het rijtje van leiders die het niet echt begrepen Grondwettelijk Hof. Na de verkiezingen ging het door hebben op fundamentele vrijheden. Een onrustwekPiS gedomineerde parlement meteen over tot amen- kende evolutie, ook voor het liberalisme. Individuele dering van de wet op het Grondwettelijk Hof. De termi- vrijheden en een overheid die ze respecteert behoren jnen voor de functie van (vice-)voorzitter van het Hof tot de kern van onze ideologie. werden teruggeschroefd van 9 naar 3 jaar, waardoor het parlement al na enkele maanden nieuwe beno- Is er nog hoop? emingen kon doen. Daarnaast werd de mogelijkheid om vorige benoemingen van rechters ongedaan te Liberalen wanhopen evenwel nooit. Dat is ook niet maken. Een beslissing tot benoeming van 5 rechters nodig. Hoewel deze tekst een vrij somber beeld schetst, van de vorige legislatuur werd op die manier ongedaan zijn er ook lichtpuntjes die het vermelden waard zijn. gemaakt. Het Grondwettelijk Hof oordeelde dat het merendeel van deze beslissingen ongrondwettig is. Hongaren komen nog steeds op straat wanneer de President Andrzej Duda (PiS) bevestigde de beno- Hongaarse regering controversiële beslissingen neemt. emingen echter, waardoor Polen op dit moment een Het wetsvoorstel gericht tegen Central European ongrondwettelijk samengesteld Grondwettelijk Hof University leidde begin vorige maand tot één van de heeft, hoe vreemd dat ook mag klinken. Een aantal grootste protesten ooit tegen Viktor Orban, met op weken later wijzigde het parlement ook de regels be- het hoogtepunt meer dan 70.000 demonstranten. treffende de werking van het Hof: beslissingen zouden enkel nog kunnen worden genomen met een tweeder- Dat protesteren succesvol kan zijn, bewezen de Podemeerderheid, en met een minimale aanwezigheid len in oktober vorig jaar. PiS plande een verdere vervan 13 van de 15 rechters. De facto zou dit leiden tot strenging van de Poolse abortuswet, door de invoeen verlamming van het Hof. Ook dit amendement ering van een absoluut verbod, tenzij het leven van werd ongrondwettig bevonden. De Poolse regering de moeder in onmiddellijk gevaar is. Op 3 oktober weigert dit arrest van 9 maart 2016 echter te public- 2016 kwamen net geen 100.000 Polen op straat, ter eren in het Poolse staatsblad (een noodzakelijke voor- verdediging van het zelfbeschikkingsrecht van de waarde voor de geldigheid van het arrest), net omdat vrouw. Drie dagen later verwierp de Sejm het voorstel. het niet geveld is volgens de nieuwe regels omtrent de werking van het Hof. Hetzelfde geldt voor elk an- Het liberalisme in Polen en Hongarije heeft het moeilidere uitspraak die het Hof sindsdien heeft geveld. jk, maar is zeker niet dood. Polen glijdt langzaam maar zeker, net als Hongarije, af naar een illiberale democratie. Illiberale democratieën lijken in opmars. Ze zijn democratisch in die zin dat het volk één keer om de zoveel jaar wel degelijk naar de stembus mag trekken om haar oordeel te vellen. Fundamentele rechten en vrijheden 22


Ereleden LVSV Gent 2016-2017 Karel De Gucht Oud-Europees Commissaris voor België

Martine Taelman Senator

Elisabeth Matthys Oud-bestuurslid LVSV Gent

Pieter Coene Oud-bestuurslid LVSV Gent

Bart Bostoen Voorzitter gemeenteraad Staden

Lawrence Vanhove Oud-voorzitter LVSV Gent

Sven Gatz Vlaams Minister van Media, Brussel, Jeugd en Cultuur

Geert Versnick Gedeputeerde provincie Oost-Vlaanderen

Egbert Lachaert Federaal volksvertegenwoordiger

Romeo Rau Voorzitter Open Vld Nieuwpoort

Anne-Marie Neyts Oud-voorzitter Open Vld

Herman De Croo Gewezen partijvoorzitter Open Vld Gewezen kamervoorzitter Vlaams volksvertegenwoordiger

Peter Dedecker Federaal volksvertegenwoordiger Bart Tommelein Viceminister-President en Vlaams Minister van Financiën, Begroting en Energie Carina Van Cauter Federaal volksvertegenwoordiger Guy Vanhengel Brussels Minister van Financiën en Begroting Gwendolyn Rutten Voorzitter Open Vld Niek Van Kerckvoorde Oud-voorzitter LVSV Gent Vincent Laroy 4e Schepen van Lovendegem Marc De Vos Oud-voorzitter LVSV Gent Arno Morsa Oud-bestuurslid LVSV Gent

Thomas Buyse Oud-voorzitter LVSV Gent Annemie Turtelboom Gewezen Vlaams en Federaal Minster Christophe Peeters Schepen Gent Michiel Rogiers Oud-voorzitter LVSV Nationaal Anthony G. Desmet Oud-secretaris LVSV Gent Wim Aerts Oud-voorzitter LVSV Gent Alexander De Croo Minister van Ontwikkelingssamenwerking, Post en Telecom Hans Pijpelink Oud-voorzitter FK Gent Jonathan Peck Oud-webmaster LVSV Gent 23


Joeri Vandendriessche Mises Institute

Visie

Snap Inc’s clear signs of a Techbubble Joeri Vandendriessche De volgende engelstalige tekst werd geschreven door Joeri Vandendriessche van het Mises Institute, die voor deze Neo ook hun duit in het zakje doen. Hij bespreekt de nieuwe economische spelers, in het bijzonder SnapInc en zijn huidige toestand en geschiedenis, waarbij hij refereert aan een aantal ideeën van de Oostenrijkse School.

Early March, something made a big fuss on the legendary floors of Wall Street. The long-anticipated IPO of Snap Inc (as known from Snapchat) was imminent. The CEO and founder Evan Spiegel rang the bell at the NYSE together with his co-founder and CTO Bobby Murphy.

and Instagram, who’s cloning and ameliorating almost every feature that makes (or made) Snapchat unique. These striking points make such a valuation as stated above rather unwise and possibly shocking.

The Snap Inc. IPO reminds of the Netscape IPO in Snap inc. shares opened at $17 and by the time the 1995. Netscape was the first real ‘DotCom’ -business markets closed the price had risen to 25$ resulting in that was valued at a high – unanticipated – price, a market-cap of $29B. It’s not very hard to see this re- setting fire to a real IPO-blaze. When their first tradally is a remarkable performance for a (tech) company ing day closed, shares traded for $54,25, an 108% that is built around just a single product, ‘Snapchat’. increase in comparison with their IPO opening price. Although Snap inc, self-proclaimed camera company, All of this without being profitable or being a conIPO’d, it are shares in Snapchat that people are buy- siderable good business by accounting standards. ing. Snapchat is the product that renders every dollar they get and is the main source of Snap’s popularity. The parallels between Netscape and Snap Inc aren’t really hard to miss. Netscape was without any The fuss around Snap Inc’s IPO is not merely because doubt a pioneer in the scene, as Garrison and Callaof the share price and the subsequent valuation, but han state in their article “Does Austrian Business Cyalso for the characteristics and details of Snap Inc/ cle help explain Dot-Com Boom And Bust?” (p.74): Snapchat itself. To summarize in short: it is doubtful and unclear if Snapchat is even profitable. Snapchat “The Netscape IPO served as a highly visible symbol for the is consistently losing daily active users, the key per- potential of the Internet, and the potential investor profits that might be gained by arriving at the dot-com party early.” formance indicator amongst peers. Snapchat is under heavy fire, especially of Facebook with Messenger 24


This is exactly the spirit of Snap Inc’s IPO, an opening of a new chapter in online-advertising and video communication between people, brands, etc. Even though Snap Inc. is not really the pioneer that Netscape was, it is reality that Snapchat is being posited as a revolutionizing company with millions of users, surfing on the out-of-the-box ideas where Snapchat is built upon. But are those ideas worth billions of dollars? Is the bubble inflating? Or to put it in Austrian terms, are we seeing unsustainable investments? As Callahan and Garrison so brilliantly put it (p.74): “The IPO is significant because every bubble needs a story, which early investors can tell to later ones to justify rising asset prices.” The story of Snap Inc’s IPO and other Tech IPO’s such as Twitter’s, is clear. The revolutionizing era is here, it’s time to get on the ‘app-train’. A business doesn’t even need to be profitable, it just needs to fit in the ‘app-narrative’. History comes around, the new DotCom-Bubble approaches.

is being best explained by the Nasdaq Composite (See picture at the end of the page). The worrying comparison with the 2000-peak should be a writing on the wall, warning that the poisoning policies like those of the FED aren’t really healing wounds. The very low-rate policies of the FED have been delivering easy credit, indirectly, to a lot of companies such as Snap Inc, and directly, to the investors of those companies. Also, the deposit interest rates force households to invest their savings into shares or other investing options. The households who are normally not into investing in stocks, dare to buy some shares of their favorite company, so why not the stocks of Snap Inc? This is just one example of the distortion caused by a radical, impactful and disrupting inflating policy. The forming and inflation of a bubble is inevitable, with mere thanks to today’s central bank-policies.

The Austrian Business Cycle Theory explains one of the most important causes of such bubble, the creation of credit by central banks. With the money presses at maximum capacity, the abundant credit doesn’t know where to flow. We see bubbles everywhere, e.g. the housing prices reaching new heights and now, a large one in ‘Tech-startup world’. The rapid growth of the tech-companies,

25


Wouter Goemaere Aspirant-bestuurslid LVSV Gent

Visie

De waarde van waarden Wouter Goemaere De tweede tekst van aspirant Wouter Goemaere is zijn recensie van het boek Standpunten van Sven Brinkmann. In dit artikel uit Wouter ook zijn kritiek op het betoog van Brinkmann aan de hand van persoonlijke, filosofische en historische argumenten, waardoor hij een liberaal antwoord op Brinkmann formuleert. Kort samengevat, Standpunten is een hevige kritiek op de instrumentalisering in de maatschappij d.i. het proces waarbij intrinsieke waarden gehanteerd worden als instrumenten voor iets anders dan zichzelf en daarmee geen doel op zich meer lijken te zijn. Dit fenomeen, hoewel abstract geformuleerd komt veelvuldig voor in onze samenleving. Een voorbeeld ter illustratie: Donald is voor de eerste keer op bezoek bij zijn schoonfamilie. Hij heeft zich piekfijn gekleed, gedraagt zich zeer netjes, ‘uiterst beleefd’ tot zijn schoonvader een opmerking maakt over zijn toch wel opvallende haardos. Donald behoudt een stiff upper lip en lacht droogjes mee, hoewel hij diep vanbinnen kookt van woede. De waarde ‘beleefdheid’ staat hier volledig ten dienste van Donalds wens om geen slechte indruk te maken bij zijn schoonfamilie. Dit is instrumentalisering in actie. Brinkmann tracht dit proces te counteren aan de hand van tien aforismen van grote filosofen. Elk aforisme houdt verband met een specifieke waarde die volgens de schrijver waarde heeft in zichzelf, los van enig ander doel. Laten we ze even op een rijtje zetten 1. Het goede: ‘Als we iets doen omwille van zichzelf, dan moet dat het hoogste goed zijn.’ (Aristoteles) 26

2. De waardigheid: ‘Alles heeft ofwel een prijs ofwel een waardigheid.’ (Kant) 3. De belofte: ‘De mens is een dier dat beloften kan doen.’ (Nietzsche) 4. Het zelf: ‘Het zelf is een verhouding die zich tot zichzelf verhoudt.’ (Kierkegaard) 5. De waarheid: ‘De mens kan, zelfs al is er geen waarheid, waarheidlievend zijn.’ (Arendt) 6. De verantwoordelijkheid: ‘Een mens heeft nooit iets met een andere mens te maken zonder dat hij iets van diens leven in zijn hand houdt.’ (Løgstrup) 7. De liefde: ‘Liefde is het extreem moeilijk besef dat iets buiten het zelf werkelijk is.’ (Murdoch) 8. De vergeving: ‘Je kunt alleen het onvergeeflijke vergeven.’ (Derrida) 9. De vrijheid: ‘Vrijheid bestaat niet in de eerste plaats uit rechten, maar uit plichten.’ (Camus)


10. De dood: ‘Als je hebt geleerd hoe je sterven moet, heb je afgeleerd slaaf te zijn.’ (Montaigne)

rede bezitten. Ieder persoon meer ontwikkeld dan de homo habilis verwerft inderdaad vroeg of laat dit vermogen. Dieren daarentegen handelen conseDe filosofische stromingen hier vertegenwoordigd zijn quent op basis van instinct. Zij kunnen uiterst trouw de plicht- en deugdethiek. Zij zijn ervan overtuigd dat zijn, maar ook zeer sluw, agressief, angstig, nieuwsgier zoiets bestaat als ‘objectieve waarden’. Hiermee erig, woest, lui enzoverder. Geen van deze kenmerken bedoelt men dat waarden, in dit boek ‘standpunten’, kan ons onderscheiden van dieren of is eigen aan alle betekenis hebben op zichzelf, los van enige subjecti- mensen. De ratio bezit beide eigenschappen wel. eve interpretatie die wij eraan zouden kunnen geven. Brinkmann koppelt hieraan de plicht ‘pal te staan Brinkmann vermeldt in de in het boek hierop volgenvoor deze standpunten’ met andere woorden we heb- de paragraaf dat men dit moeten nog ter discussie ben ook de plicht naar deze waarden te leven. Jam- kan stellen, maar dat dit vrij onzinnig zou zijn om te mer genoeg staat en valt het boek met deze plicht. zeggen dat het volledig subjectief is wat bijvoorbeeld een stylo of een kast moet doen. Er zijn grenzen van Dat sommige waarden betekenis hebben in zichzelf wat je zuiver instrumenteel gezien van een pen of een ontleent de schrijver aan de menselijke natuur en aan kast kan verwachten zonder dat het daardoor haar het feit dat mensen veelvuldig met elkaar interageren. eigenheid verliest. Voor een mens gaat dit ook op, al Deze standpunten zijn typisch menselijk en dus zijn ze acht ik het belangrijk dit niet al te ver door te trekken. het waard om pal voor te staan of mensen zijn onderling afhankelijk waardoor je de plicht hebt zus of zo te De mens heeft de mogelijkheid tot rationeel handelen. doen. Dit valt 9 van de 10 over de naturalistische dro- Hieruit volgt niet dat we dat altijd moeten doen om greden, ondanks de poging van Brinkman om deze in een mens te blijven. Aristoteles daarentegen, meent het stuk van Aristoteles te weerleggen. Als iemand een natuurlijke stand van zaken in de wereld beschrijft en aan de hand daarvan concludeert dat het zo moet zijn (of blijven), spreken we van de naturalistische drogreden. Maar hier gaat men uit de bocht, uit de beschrijving (de premisse) van hoe we zijn, kan je helemaal niet de conclusie trekken dat we ons zo behoren te gedragen. Aristoteles meent dat je wel ‘een zijn’ aan ‘een moeten’ kan koppelen als het gaat over functionele grootheden (kasten, klokken, stylo’s én mensen). Wat deze grootheden betreft is van nature een zijn aan een moeten gekoppeld. De zin ‘hij is een schrijver’ kun je vasthangen aan ‘hij moet doen wat een schrijver doet,’ omdat de functie (schrijver) gedefinieerd wordt door het doel. Dit gaat op voor beroepen, meubilair, bureau-artikelen én de mens. Aristoteles probeert met zijn weerlegging van de drogreden de mens te definiëren als een rationeel wezen. De mens is enkel een mens en geen dier, wanneer hij rationeel handelt. Het is eigen aan de gemeenschappelijke menselijke natuur dat wij allen het vermogen tot 27


De waarde van waarden zweeft niet boven ons hoofd, maar is altijd gelinkt aan het persoonlijke. Waarden worden pas echt waardevol, als wij zelf kiezen er pal voor te staan.

dat we enkel dan onze ware menselijke natuur vervullen. Mijns bescheiden inziens is het vrij naïef om de mens alleen maar als mens te beschouwen wanneer hij rationeel handelt. Natuurlijk is het niet verstandig voor Donald om als een getriggerde zot zijn schoonvader in elkaar te beuken, maar er zijn andere situaties waarin het niet te ontkennen valt dat emotie nog steeds een fundamentele (zelfs positieve) rol speelt in intermenselijke relaties. Liefde is hier wel het sterkste voorbeeld van. Hoewel aantrekkingskracht en lust deels kunnen verklaard worden door zweetgeuren en hersenprikkels, is liefde nooit van het emotionele te scheiden. Men kan de matige succes rate van ‘Blind Getrouwd’ ( 3 op 8 ) deels verklaren aan de hand van de gelijkenissen in interesses en karakter die gemeten worden, maar liefde an sich laat zich niet zomaar in het keurslijf van de rationele formule passen. Liefde overstijgt het rationele en stelt ons in staat irrationeel te handelen, zonder dat iemand ons ervan zal betichten onze menselijkheid te verliezen, behalve Aristoteles misschien... Akkoord, de mens bezit als enige de mogelijkheid om rationeel te handelen, maar men kan de emoties niet negeren. De emoties die ons niet alleen tot dieren, maar ook tot mensen maken. De mens is nog steeds een dier, punt. Dat zie je aan het jonge koppel dat hand in hand loopt over de dijken van Oostende, het oude koppel op vakantie in Wenen of aan de radeloze vader die zijn verloren zoon gaat terughalen uit Syrië.

imumplicht tot rationeel handelen, als u mens wenst te blijven. Het probleem met Brinkmanns kritiek is dat dit rationele aspect voor hem niet ver genoeg gaat. Er zijn nog vele andere waarden die voortkomen uit onze menselijke natuur of uit onze tussenmenselijke interacties. Hij hanteert Aristoteles argument tegen de naturalistische drogreden verkeerdelijk als stepping stone voor zijn overige standpunten. Alle besproken waarden linkt hij aan de menselijke natuur of de menselijke interacties telkens met een plicht daaraan gekoppeld. Hier gaat hij in de fout. Eerst en vooral door verkeerdelijk de menselijke natuur uit te breiden naar vele andere waarden, vervolgens door aan deze ook nog eens een plicht te koppelen.

Naar mijn mening onderschat Brinkmann de diversiteit die juist zo eigen is aan onze menselijke soort, de diversiteit die juist voortvloeit uit ons veelvuldig gebruik van de ratio. Door de eeuwen heen heeft de homo sapiens sapiens zich verder ontwikkelt in ontelbare culturen en civilisaties. Elk met hun eigen pakket aan normen en waarden. In 1789 poogde de Franse intelligentia voor de eerste maal een normen- en waardenpakket samen te stellen dat voor iedereen moest gelden “la Déclaration des Droits de l’Homme et du Citoyen”. Het feit dat men hierover ‘consensus’ vond in revolutionair Frankrijk maakt deze verzameling nog niet toepasselijk op wereldschaal. Misschien dat Brinkmanns voorstanders Aristoteles theorie klopt wel ten dele. Wanneer we ra- meer heil kunnen vinden bij de “Universele Verklaring tioneel handelen onderscheidt dit ons inderdaad van van de Rechten van de Mens”? Deze werd immers dieren. Het is zelfs acceptabel om te zeggen dat we door een substantieel deel van de wereldbevolking hier een deel van onze dieperliggende menselijke nat- aangenomen in 1948. De daaropvolgende decennia uur meer mee vervullen, dan als van ons emotionele worden gekenmerkt door een boost in de ontwikkeling vaatje tappen. Daarenboven, als we onze ratio volle- van de mensenrechten op wereldschaal, alleen niet op dig loslaten, verschillen we in niets meer van onze zeer de manier die Brinkmann voor ogen heeft. Vandaag de verre-apenfamilie. Vandaar dat je inderdaad kan zeg- dag hebben we immers een “African Charter on Human gen dat een minimale portie ratio vereist is om nog van and Peoples’ Rights, Asian Human Rights Commission, mensen te spreken. Er bestaat een aanvaardbare min- European Convention on Human Rights, American Con28


vention on Human Rights…” Hiermee wil ik absoluut niet deze verschillende culturen rangschikken, noch waarderen, dat is een andere discussie. Ik poneer enkel dat het fundamenteel menselijke kenmerk, de ratio, ons geleid heeft naar zeer diverse pakketten van waarden en normen.

maar is altijd gelinkt aan het persoonlijke. Waarden worden pas echt waardevol, als wij zelf kiezen er pal voor te staan.

Als we het boek lezen los van de hele ‘dus het is een plicht’-redenering valt er wel iets te zeggen voor sommige standpunten. ‘De vergeving’ van Derrida bijvoDe ratio stelde de mens in staat zich te ontwikkelen orbeeld, ‘Je kunt alleen het onvergeeflijke vergeven’, tot een individu, een wezen dat in een bepaalde so- is heel mooi uitgewerkt en het verheft vergeving tot ciale context voor zichzelf bepaalt wat voor hem wel een zeer bewonderenswaardige daad die zeker en vast of geen waarde heeft en in welke mate, zonder dat het dierlijke, maar ook het proto-menselijke overstidat per definitie verderfelijk is, zoals Brinkmann stelt. jgt. “Zijn redenering is heel simpel: als iets vergeeflijk Het verderfelijke zit eerder in het ontnemen van het is, is er geen reden om het te vergeven. Alleen het onindividu zijn eigenheid en autonomie door hem/haar vergeeflijke kan worden vergeven: Vergeving vergeeft bepaalde standpunten op te dringen (onder dreiging alleen het onvergeeflijke. Of omgekeerd: vergeving is van diskwalificatie als mens). De schrijver probeert dit onmogelijk en wordt juist daardoor mogelijk.” Vergevdoorheen het boek toch relatief vrijblijvend te formul- ing is wel een standpunt waar een moderne mens pal eren, alleen stelt hij dit wel in zijn inleiding voor als voor zou kunnen staan. Let op, de “zou kunnen” in de fundament van ‘Standpunten’. Ofwel is elke waarde vorige zin is cruciaal, omdat dit voor hem/haar allesdan onderhevig aan nog enige discretionaire bevoeg- behalve een plicht mag zijn. Vergeving kan zelfs bodheid van het individu en verliest de theorie veel van tsen met rechtvaardigheidsopvattingen die evenzeer haar kracht, ofwel is aan elke waarde echt een plicht als standpunt moreel te verdedigen zijn door de even gekoppeld. Voor het vervolg van dit artikel gaan we moderne mens. er van uit dat Brinkmann de plicht voor ogen heeft. Dit alles doet uiteraard niets af aan de prima opbouw, Onlosmakelijk verbonden met elke plicht is de notie de hartelijke schrijfstijl en de heldere omzetting van dwang. Het idee dat we pal moeten staan voor deze moeilijke thema’s in begrijpelijke taal. Voor dit laatste waarden heeft als pervers effect dat we ook een stuk ontving Brinkmann met zijn vorig boek de Rosenkjaervan onze autonomie moeten opgeven. We moet- prijs. Elk jaar wordt deze uitgereikt aan iemand die en er zelfs naar streven dit ondergeschikt te maken! een wetenschappelijk onderwerp inzichtelijk maakt Je persoonlijke principes vervangen door ‘meer ver- voor een breed publiek. Standpunten is dan ook een heven’ standpunten, daar is maar één woord voor, zeer toegankelijk werk zonder (meestal) daarvoor aan dwang… een standpunt waar ik niet pal voor sta. kwaliteit te verliezen. Het is nog steeds goed te lezen voor wie minder overtuigd is van ‘de plicht’. Elk van Dat waarden waarde kunnen hebben is desalniettemin de standpunten schijnt toch wat licht op 10 krachtige aannemelijk. De la Montaigne legt ons in zijn aforisme aforismen van grote namen als Aristoteles, Kant, Kiuit hoe ‘de dood’ ons de mogelijkheid geeft tot dergeli- erkegaard etc. en allen kunnen ze waardevol zijn voor jke zingeving: “Als we niet sterfelijk zouden zijn – of ons uzelf als individu, al zij het op basis van een persoonlidaar niet bewust van waren – zou alles maar gewoon jke keuze. Daarnaast bevat het boek vele verwijzingen gebeuren zonder dat we zouden beseffen dat niet al- naar andere schrijvers waar Brinkmann kritiek op heeft, les kan worden bereikt in het leven. En als niet alles maar die nu al op mijn ‘goodreads to read’-lijst staan. kan worden bereikt, wordt het van belang om te overwegen wat het waard is om je tijd aan te besteden.” Brinkmann koppelt hieraan dat men voor zingeving niet vanuit zichzelf te werk mag gaan, maar moet werken met standpunten die als het ware boven onze hoofden 29


Dries Glorieus Politiek secretaris LVSV Gent

Afscheid

Afscheidstekst Dries Glorieux De laatste Neohumanisme bevat naar goede gewoonte ook altijd een aantal afscheidsteksten van bestuursleden. Dries Glorieux, politiek secretaris en sinds jaar en dag een vaste waarde binnen het LVSV, beschrijft wat het LVSV voor hem betekende en in het bijzonder zijn belevenissen als politiek secretaris beschrijft hij uitvoerig. In plaats van te eindigen met een cliché zal ik beginnen met een cliché: toen ik voor het eerst naar LVSV Gent begon te komen had ik geen flauw idee wat er in de daarop volgende jaren allemaal zou gebeuren en hoe LVSV niet enkel een zeer groot onderdeel van mijn studententijd zou worden maar daar ook actief vorm aan zou geven. Mijn initiële interesse in LVSV was zeker ingegeven door een gevoel dat ik aan de unief toch zwaar op mijn honger bleef zitten qua intellectueel engagement. Alles leek (en is eigenlijk ook gewoon) te zwaar afgelijnd en te weinig engagerend om echt het potentieel uit mensen te halen, en met potentieel bedoel ik niet louter goeie punten halen. Soms hoor ik verhalen uit lang vervlogen tijden waarin een universitaire studie tot doel had om mensen kritisch denkvermogen te geven en hen de capaciteit aan te leren om deze kritiek op een zo zelfstandig en onderbouwd mogelijke manier te uiten. Kortom, engageren in een echt wetenschappelijk of maatschappelijk debat waarbij idealiter de stap gezet werd van consument naar producent van ideeën. Het moge duidelijk zijn dat dit lang vervlogen tijden zijn. Als je iets of wat discipline hebt als student kan 30

je bijna elk diploma halen door gewoon tijdens de blok uw cursus open te slaan en genoeg van buiten te leren. Je zal misschien niet met grootste onderscheiding slagen maar dat is ook niet de opzet van hoger onderwijs zoals het nu bestaat. Slagen is goed, inzicht is optioneel en net daar wringt het schoentje. Voor studenten die dan toch enigszins de behoefte hebben om verder te gaan dan hun cursus is het aanbod van politiek-filosofische studentenverenigingen op zijn minst gezegd erbarmelijk. Jaarlijks terugkerende fenomenen zoals de ‘whodunit’ discussies tussen links en rechts (met obligatoire memes), studentenverenigingen in meerdere stadia van rigor mortis en het PFK die het aan zichzelf verplicht is om niet te relevant te worden zijn allemaal tekenend voor de malaise die er heerst. Wat ik persoonlijk nog het ergst vind is dat de meerderheid van de studentenverenigingen op één of andere manier verbonden zijn aan een politieke partij. Er is niets mis met het feit dat er dergelijke studentenverenigingen bestaan maar dat ze numeriek altijd de meerderheid zijn zegt veel over de manier waarop we ideeën in het algemeen en ideologieën in het bijzonder


benaderen. Idealiter beperkt discussie zich niet tot wat door politieke partijen als belangrijk wordt aanzien.

jaar uit mijn studententijd geweest. Zoals gezegd in het begin had ik nooit verwacht dat ik dit zou doen toen ik erbij kwam maar toen de mogelijkheid zich aanDat is net waar het LVSV zich met verve onderscheid bood kon ik gewoon niet weerstaan want de functie van andere verenigingen. We kunnen met recht en van Politiek Secretaris is misschien wel de boeiendste rede zeggen dat wij de standaard zetten wat betreft van het volledige bestuur. Niet alleen moet je wekeliinhoudelijk engagement met ideeĂŤn. Het openings- jks lezingen en interne activiteiten organiseren maar je debat dit jaar is daar de perfecte illustratie van: twee moet er op een bepaalde manier ook in slagen om een politici face to face over principes in de politiek met delicaat evenwicht te vinden tussen activiteiten waar een sterk onderbouwde moderator, en of dat het behoorlijk veel volk op afkomt en echte niche activigoed was! Blijkbaar zijn enkele ALS bestuursleden teiten. Behoorlijk moeilijk en vooral onvoorspelbaar. zelfs weggeslopen van hun eigen openingsactiviteit om naar ons debat te komen luisteren. Echter, niet Afsluitend zal ik een raad geven voor het Politiek enkel het openingsdebat viel in de smaak want ook Secretariaat van volgend jaar die perfect aansluandere lezingen konden rekenen op een mooi aantal it bij wat ik tot nu toe gezegd heb: wees vooral amaanwezigen zoals die van Alain Van Hiel over racisme bitieus als Politiek Secretaris want in tegenstelling en Gert Vermeulen over de legalisatie van prostitutie. tot aan de unief zal je merken dat als je hard werkt en een agenda kan samenstellen die engagerDit jaar heb ik het voorrecht gehad om zelf mee de bak- end en innovatief is de mensen automatisch zullen ens uit te zetten van de activiteiten tijdens het school- komen en dat LVSV op die manier andere mensen jaar en dat is zonder enige twijfel het interessantste kan inspireren om hun potentieel te benutten.

31


Sander Casier Voorzitter LVSV Gent

Afscheid

There never was a more beautiful spontaneous order Sander Casier Ook voorzitter Sander Casier schreef een afscheidstekst. Hij maakt een uitvoerige analyse van het LVSv en haar schoonheid, waarbij hij sterk de nadruk legt op de verschillende reizen (die in zijn tussentitels als metafoor dienen) die hij met het LVSV maakte en zijn jaar als voorzitter. Zoete, prachtige chaos. Zo zou ik mijn ervaring binnen Mensen met blauwe linten het Liberaal Vlaams Studentenverbond willen beschrijven. Mijn mooiste herinneringen zijn één voor één Het Liberaal Vlaams Studentenverbond lijkt soms uitspontaan en ongedwongen ontstaan. erst chaotisch. Banners en vlaggen zijn soms tijdelijk vermist en er wordt al eens vergeten om een activiteit Ik zal me bijvoorbeeld nog lang voor de geest kunnen te registreren bij de bureaucratie van de universiteit. halen hoe mensen op cantussen plots alle remmen los- Er bestaat echter geen beter georganiseerde studengooiden. Of hoe bussen vol Nederlanders onze lezing tenvereniging in Gent. over seksualiteit in de wetgeving compleet kaapten. Het onlangs impulsief geschreven SOTT, toen Mats Cu- Ze is beter in de zin van spontaan, respectvol en velier en ikzelf op de laatste trein richting Gent zaten na gemotiveerd. Raden van bestuur bevatten af en toe een avond verbroedering met de collega’s uit Leuven, wel al eens hevige discussies, maar nooit wordt iets zal me ook steeds een moment van trots opleveren. persoonlijk genomen. Naar bestuursleden met ervaring wordt aandachtig geluisterd en omgekeerd Vooraleer verder te gaan is een kleine tip op zijn plaats. respecteren zij de nieuwere leden omdat het besef Als je zoveel tijd om handen hebt om mijn -eerder aanwezig is dat zij de toekomst vormen. Gent is in om psychologische reden opgestelde- stuk te lezen, mijn weten quasi nooit onderhevig geweest aan moet je zeker ook de memorabele afscheidstekst machtspelletjes die de groepssfeer ondermijnden. van Thomas Buyse erbij nemen. Onze prosenior bes- Vandaag vind ik die collegiale werking normaal, vier chreef vorig jaar uitstekend hoe het voelt om uittre- jaar was ze desalniettemin toch nog intimiderend. dend lid te zijn. Ik zal het houden bij wat anekdotes in de hoop dat ook daar iets nuttigs uit voortkomt. Ik weet nog goed hoe ik in 2012 schuchter het Universiteitsforum binnenstapte voor het openingsdebat van LVSV Gent. Snel schoof ik de middenbeuk in, op een plaats rechts vooraan. Het moet rij vijf à 32


zes geweest zijn. Twee uur heb ik er geluisterd naar een oppervlakkige discussie, een dans in het omzeilen van vragen. Om vervolgens, vooraleer de laatste vraag gesteld werd, stilletjes langs boven te verdwijnen. Ik had blijkbaar nog iets te veel respect voor die indrukwekkende mensen in blauwe linten.

Zo trots als de Catalanen

Mijn eerste jaar was in feit een speciaal jaar zonder dat ik het besefte. Zo stopte onder andere een grote generatie dat jaar. Gelukkig had ik voorgenomen het eerste semester veel te proberen stelen met mijn ogen en oren. Personen als Marylène Madou Het zou nog een jaar en half duren, die ik doorbracht kwamen over alsof ze wisten waarover ze het hadal twijfelend op mijn studentenkamer, vooraleer ik de den . Het tweede semester studeerde ik niet in Gent, moed kreeg om gewoonweg op één van hen af te stap- daardoor heb ik de hetze rond het KVHV slechts pen. Een zeker drempel en imago is dus steeds aan- op afstand kunnen volgen. Dat wrijft toch wel wat. wezig. Houd dat in jullie achterhoofd naar de toekomst toe. Dat bestuur is in mijn ogen nog altijd hét LVSV. Elk jaar verdwenen mensen uit dat referentiepunt. Wat Ondertussen had ik Dries Glorieux eens zeer kort in mijn geval verklaart waarom ik toch wat nerveus gesproken op straat. Daarnaast had ik de facebookpa- was toen ik praeses werd twee jaar later. In mijn ogen gina van LVSV Gent een vraag om inlichtingen gestuurd. was de kennis verdwenen, nagenoeg iedereen uit mijn Ik ging vervolgens naar een lezing van Tom Decorte op eerste jaar was weg. Gelukkig heb ik me daarin vergist. 29 april 2014 over softdrugs. Daar herkende ik de over- Onze vereniging laat natuurlijk bijleren zeer goed toe. al bekende Filip Batselé. Ik raapte al mijn moed samen, bedacht een openingszin en stapte op hem af. Letter- Dit is een ideaal moment om kort iets te zeggen over lijk een week later was ik bestuurslid na me te heb- het belang van onze interne opleiding. Er is mij altijd ben verdedigd ten aanzien van een groep onbekend- verteld dat er enkele decennia terug een meer euen. Voor alles wat volgde ben ik Filip uiterst dankbaar. forische sfeer heerste bij de studenten. Vandaag lijkt het alvast alsof spanningen en slecht onderbouwde meningen genormaliseerd zijn. Zolang je maar luid genoeg schreeuwt, krijg je gelijk. De bewuste keuze voor een degelijke opleiding onderscheid het LVSV van 33


andere politiek-filosofische verenigingen. Houden zo. Dat eerste jaar ging de Gent-reis overigens naar Barcelona. Daar werd ik echt overtuigd van wat onze vereniging doet met zijn leden. Ik heb daar zoveel mooie zaken gehoord en gezien. Enerzijds lachwekkende verhalen , anderzijds waren ze serieus. Daar is mijn engagement exponentieel toegenomen. Aan het eind van dat academiejaar stond ik zo trots als een pauw voor de spiegel, ik was politiek secretaris geworden. Mensen die ik respecteerde hadden veel vertrouwen getoond in mij. Zo avontuurlijk als de Portugezen

en Thomas Buyse. Vele avonden hebben we samen doorgebracht op bijvoorbeeld activiteiten van het LVV. Nationaalreis naar Lissabon zal me voor altijd bijblijven als een bourgondische reis waar wildvreemde mensen één vlucht nodig had om aan elkaar te hangen, running jokes te ontwikkelen en al gierend door de straten te lopen. Dat alles vooraleer we in ons verblijf waren. Het aandeel van Vivino zal qua beurskoers die vier dagen ook verdrievoudigd zijn. Het kan onmogelijk anders. Zo contrasterend als de Polen Hoe verschillend kunnen twee opeenvolgende jaren zijn? Na een jaar met één centrale taak moest ik als voorzitter mij gaan bezighouden met allerlei kleinere zaken en tegelijk ervoor zorgen dat kernfuncties hun werk deden. Dat heb ik eerlijk gezegd liever gedaan.

Het politiek secretariaat was voor mij persoonlijk een rollercoaster. Ik heb fouten gemaakt die mij lange tijd hebben achtervolgd dat jaar en ter gelijke tijd waren er vele gelukzalige momenten. Plots hing mijn gemoedstoestand af van hoe LVSV het deed. Het heeft me later sterker gemaakt als voor- Voorbereiding is daarbij echt mijn sterke punt geweest, zitter. Het verbond doet dus iets met een mens. in tegenstelling tot het jaar ervoor. Dat in combinatie met een open en respectvolle manier van besturen. Snel Die boodschap heb ik dit jaar ook aan de aspiranten had ik het gevoel dat iedereen bereid was om aan één willen overbrengen. Bestuursleden stoppen vaak veel zeil te trekken . Enkel die dekselse politiek secretarissen tijd in hun respectievelijke functies, respect is dan het zijn af en toe moeten gekalmeerd worden of ze hadden absolute minste wat zij moeten kunnen verwachten. er drie weken bij verzonnen in het eerste semester. Zelf initiatieven nemen betekent voor hen soms de hemel, het bewijst dat hun inzet wordt gewaardeerd. Eén van de momenten die mij zal bijblijven is de verOnze vereniging blijft z’n basis namelijk vinden in het gadering met het notitiebord. Er waren wat probvoluntarisme. Zonder vrijwillige inzet staat ze ner- lemen geweest met onduidelijke afwezigheden en gens. Dat wij alles zelfstandig doen, zonder partijpol- aspiranten kregen een wat vertekend beeld van wat itiek, bemoeiende alumnidruk of financiële afhanke- van hen verwacht werd. Toen ik recht ben gaan stalijkheid is dan ook een gegeven om trots op te zijn. an en hen, samen met politiek secretariaat, gewezen heb op wat van hen verwacht wordt, luisterde ieder2016-2017 is ook het werkingsjaar dat ik mij nationaal een aandachtig naar de boodschap. Ik voelde simmeer gaan engageren ben. Ik zag de mooie opportu- pelweg het respect voor de vereniging in de lucht niteit om mensen uit andere studentensteden te leren hangen, iedereen was stil en niemand nam de onkennen. Daarin volgde ik graag Jan-Alexander Nédee derbouwende kritiek persoonlijk. Daarna zijn we de

Onze vereniging blijft z’n basis vinden in het voluntarisme. Zonder vrijwillige inzet staat ze nergens. Dat wij alles zelfstandig doen, zonder partijpolitiek, bemoeiende alumnidruk of financiële afhankelijkheid is dan ook een gegeven om trots op te zijn. 34


quiz tot in de puntjes gaan voorbereiden op dat bord.

Het was één lange periode van zorgen over wat de volgende taak was, steeds had ik een doel voor ogen. Dat Even later was het tijd om naar Warschau te trekken was ergens een fijn gevoel. Alles is ook steeds op zijn met nationaal. Gent leverde de grootste delegatie af, pootjes terecht gekomen. Nooit heb ik mezelf betrapt waaronder twee aspiranten en twee oud-bestuurs- op klagen, het is steeds de moeite waard geweest. leden. Een trots moment voor mezelf, niet omdat ik daar ook maar iets mee te maken had, wel omdat mijn Aan deze chaotische boel komt nu een einde. Mijn vrienden het al/nog steeds de moeite vonden om relat- rit zit erop. Met veel plezier wil ik anderen mijn deel ief veel geld en tijd te steken in een LVSV-snoepreisje. van de genoegdoening overdragen. Mijn opvolgers staan klaar, het potentieel is aanwezig. GriEindelijk orde na de chaos jp jullie individuele kansen om jezelf te ontwikkelen en zet de mooie traditie van diegene die Alles wat u tot nu toe gelezen hebt, zou moeten wi- jullie voorgingen voort. Laat deze tekst een duiding jzen op het feit dat mijn carrière er één van zorgen en zijn voor al het mooie dat LVSV Gent te bieden heeft. deugden is geweest. Op de meest onverwachte momenten ontstonden nieuwe ervaringen. Ik ga ervanuit Bedankt voor alles. Sander out. dat enkele alumni die conclusie ook wel zullen delen.

35


Neohumanisme 4 2016-2017  
Neohumanisme 4 2016-2017  
Advertisement