NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Rozmowa z kartk¹ – str. 3
ER KURI
í Jakie odszkodowanie mo¿na uzyskaæ ... – str. 5 í Jan Ciszewski - król sportowych komentatorów – str. 8
P L U S
P O L I S H NUMER 1473 (1773)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
í W restauracji – str. 12 í Kucharz Saddama Husajna – str. 15
M A G A Z I N E
TYGODNIK
í Jak szybko zwiêkszyæ swoj¹ zdolnoœæ kredytow¹ – str. 17
3 GRUDNIA 2022
Tomasz Bagnowski
Pieni¹dze za trucie Na szczycie klimatycznym ONZ bogate kraje zgodzi³y siê p³aciæ biednym za skutki emisji gazów cieplarnianych. Kwestia utworzenia funduszu, który z jednej strony mia³by byæ form¹ rekompensaty dla krajów rozwijaj¹cych siê za straty zwi¹zane ze zmianami klimatu, a z drugiej stanowiæ pomoc dla tych krajów w przestawianiu siê na odnawialne Ÿród³a energii, by³a dyskutowana co najmniej od 30 lat. Funduszu nie udawa³o siê utworzyæ g³ównie na skutek sprzeciwu Stanów Zjednoczonych, najwiêkszego w historii emitenta gazów cieplarnianych, powoduj¹cych katastrofalne zmiany klimatyczne. Na szczycie ONZ, zakoñczonym pod koniec listopada w Egipcie dosz³o jednak do prze³omu. USA niespodziewanie wycofa³y swoje weto i decyzja o utworzeniu funduszu zosta³a podjêta. W przysz³ym roku specjalna komisja stworzona z przedstawicieli 24 pañstw zajmie siê szczegó³ami, czyli tym kto konkretnie ma otrzymywaæ pieni¹dze i kto i ile bêdzie p³aci³. Na razie wiadomo jedynie z grubsza jak przysz³y fundusz ma wygl¹daæ. Jego beneficjentami maj¹ byæ przede wszystkim kraje afrykañskie, czêœci pañstw azjatyckich i po³udniowoamerykañskich, które odpowiadaj¹ za stosunkowo niewielk¹ iloœæ emisji gazów cieplarnianych, ale w wyniku susz, powodzi i innych katastrof powodowanych przez zmiany klimatu cierpi¹ naj-
wiêcej. Takim pañstwem jest na przyk³ad Pakistan, doœwiadczaj¹cy ró¿nych kataklizmów pogodowych, jak choæby gwa³towna powódŸ, która w ostatnich miesi¹cach dotknê³a jedn¹ trzeci¹ kraju, powoduj¹c œmieræ co najmniej 1500 osób i wywo³uj¹c straty szacowane na 30 mld dolarów. Wystêpowanie tego rodzaju zdarzeñ, które wed³ug wiêkszoœci naukowców nasilaj¹ siê na skutek ocieplenia klimatu, widaæ te¿ w innych miejscach globu. Z d³ugotrwa³ymi suszami borykaj¹ siê kraje tzw. Rogu Afryki, ale tak¿e Meksyk i Chiny. Zachodnia i Centralna Afryka cierpi z kolei na skutek potê¿nych ulew, wywo³uj¹cych powodzie. Wzmo¿enie tych zjawisk widaæ równie¿ w Iranie czy Indiach. Podwy¿szaj¹cy siê poziom oceanów zagra¿a z kolei niewielkim krajom wyspiarskim, choæ równie¿ Japonii, Holandii, czy Wielkiej Brytanii. USA, szczególnie na po³udniu (Luizjana, Teksas i Floryda) oraz w centralnej czêœci kraju, tak¿e notuj¹ coraz groŸniejsze powodzie i coraz silniejsze huragany. Zgoda na utworzenie funduszu rekompensacyjno-pomocowego nie oznacza jeszcze, ¿e pieni¹dze faktycznie trafi¹ do pañstw biedniejszych. í6
Wierzê w rozmowê FOT. PIOTR JAXA
Z Paw³em £oziñskim – re¿yserem, scenarzyst¹ i producentem filmów dokumentalnych rozmawia Weronika Kwiatkowska.
l 6 grudnia – Dzieñ œw. Miko³aja
Wróci³ Pan w³aœnie z Los Angeles, za kilka dni w Museum of the Moving Image w Nowym Jorku odbêdzie siê retrospektywa Pañskich filmów. Zostanie pokazanych dziewiêæ dokumentów, w tym „Film balkonowy”, który podbija festiwale na ca³ym œwiecie zdobywaj¹c najwa¿niejsze nagrody. Bêdzie Oscar? [œmiech] Mam nadziejê, ¿e uda nam siê dostaæ na short list do Oscarów w kategorii „pe³nometra¿owy film dokumentalny”. Ale na wyniki nominacji Akademii Filmowej trzeba poczekaæ, og³osz¹ je pod koniec stycznia. Promowaliœmy siê w NeueHouse w Hollywood, udzielaj¹c wywiadów prasowych i radiowych. Odby³y siê dwie projekcje. Jak „Film balkonowy” przyjê³a amerykañska publicznoœæ? Lubiê pokazywaæ moje filmy w Stanach, bo Amerykanie s¹ szalenie otwarci, chêtnie rozmawiaj¹ o filmie po projekcji, nie boj¹ siê zadawaæ pytañ, nawet tych z gatunku fundamentalnych, czyli: po co wstawaæ z ³ó¿ka, jaki jest sens ¿ycia. Ale generalnie na ca³ym œwiecie, nawet w tak odleg³ych zak¹tkach jak Korea Po³udniowa, „Film balkonowy” jest bardzo dobrze przyjmowany. Okazuje siê, ¿e w tych historiach mog¹ siê przejrzeæ ludzie z ró¿nych kultur. Cieszy mnie to, bo staram siê robiæ kino uniwersalne.
l Pawe³ £oziñski
Saska Kêpa. Warszawa. Przez 2,5 roku sta³ Pan na balkonie. Z kamer¹ i mikrofo-
nem na tyczce, którym – trochê jak wêdk¹ – ³owi³ Pan historie przechodz¹cych ludzi. Mimo i¿ film powsta³ przed pandemi¹, nie mo¿na pozbyæ siê wra¿enia, ¿e pokazuje, jak wygl¹da³a rzeczywistoœæ wielu z nas w lockdownie: praca z domu i funkcjonowanie w obrêbie ma³ych spo³ecznoœci. Nagle musieliœmy siê zatrzymaæ i rozejrzeæ wokó³. Niektórzy dopiero wtedy poznali s¹siadów, nawi¹zali lokalne przyjaŸnie. Czy to w³aœnie zadecydowa³o o popularnoœci „Filmu balkonowego”? Rzeczywiœcie, trochê niechc¹cy powsta³ film, który nie tyle zapowiedzia³ pandemiê, co j¹ wyprzedzi³. Nagle zda³em sobie sprawê, ¿e uda³o siê zarejestrowaæ czasy ca³kiem nieodleg³e, a zarazem bardzo archiwalne. To trochê zapis ostatniej chwili b³ogiej niewiedzy tego, co nas czeka. Moment przed koñcem bezpiecznego œwiata, który znaliœmy. Paradoksalnie pandemia pozwoli³a mi skoñczyæ ten film. Nie umia³em siê zatrzymaæ w tych rozmowach. 165 dni zdjêciowych! Przy ¿adnym filmie tyle nie pracowa³em! Kiedy wiêc ludzie zaczêli nosiæ maski i przy³bice, zrozumia³em, ¿e nie mogê dalej krêciæ nie tylko z powodów technicznych, ale i merytorycznych. Nasta³ czas lêku, rozmowy zdominowa³ temat koronowirusa, wiêc to ju¿ nie pasowa³o. A ja chcia³em, ¿eby ten film dobrze siê koñczy³. Chcia³em ludziom daæ nadziejê. Z³o¿yæ ho³d ¿yciu. Które – jak wiemy – bywa trudne. í9