Issuu on Google+


A Granxa dos Animais


Título orixinal: Animal Farm Copyright © The Estate of the Late Sonia Brownell Orwell © da tradución: Fernando Moreiras, 2010 © desta edición: Kalandraka Editora, 2010 Italia, 37 - 36162 Pontevedra Telf.: 986 860 276 faktoria@faktoriakdelibros.com www.faktoriakdelibros.com Ilustración e deseño de portada: Marc Taeger Corrección: Carme Pereiro Directores de colección: Xosé Ballesteros e Silvia Pérez Tato Faktoría K é un selo editorial de Kalandraka Impreso en Plana, A Coruña Primeira edición: decembro, 2010 ISBN: 978-84-96957-91-6 DL: PO 578-2010 Reservados todos os dereitos


A Granxa dos Animais George Orwell

Traduci贸n: Fernando Moreiras


CAPÍTULO I

O señor Jones, o da Granxa Manor, fechou o galiñeiro ao rematar o día, pero ía tan bébedo que esqueceu cerrar as portiñas das pitas. O círculo de luz da súa lanterna buligou dun lado a outro mentres cruzaba a eira tordeando; ao chegar á porta de atrás tirou as botas, serviuse un último vaso de cervexa da barrica que tiña no lavadoiro e subiu para a cama, onde a señora Jones xa estaba a roncar. Tan pronto se apagou a luz do dormitorio comezaron o barullo e o algareo en todos os edificios da granxa. Durante o día correra a voz de que o vello Comandante, o porco branco de raza middle white que gañara o concurso da feira, tivera un estraño soño a noite anterior e quería transmitírllelo aos outros animais; e acordaran reunirse todos no celeiro grande en canto estivesen seguros de que o señor Jones non fose entremeterse. Ao vello Comandante (pois así lle chamaban sempre, aínda que o nome con que o presentaran na feira fora Beleza de Willingdon) tíñanlle tanta consideración na granxa que todos estaban ben dispostos a perder unha hora de sono para escoitar o que lles tiña que dicir. Comandante estaba deitado nunha camada de palla sobre unha especie de plataforma elevada que había ao fondo do celeiro, baixo unha lanterna pendurada dunha trabe. Tiña doce anos e nos últimos tempos botara bastante corpo, pero

7


seguía sendo un porco maxestoso e de aspecto sabio e benevolente aínda que nunca lle cortaran os cabeiros. Ao pouco, os outros animais comezaron a chegar e a acomodarse cada un ao seu gusto: primeiro apareceron os tres cans, Xacinta, Jessie e Pincher; logo os porcos, que se apousentaron na palla estrada xusto diante da plataforma; as pitas apoleiráronse nas soleiras das fiestras e as pombas voaron ata as trabes do teito; as ovellas e as vacas tombáronse detrás dos porcos e puxéronse a remoer; os dous cabalos de tiro, Varudo e Trevo, chegaron xuntos e avanzaron moi amodo e pousando con sumo coidado os cascos grandísimos e cubertos de pelo, non fose haber algún animaliño escondido entre a palla. Trevo era unha egua rexa e maternal que se aproximaba á mediana idade e que non chegara a recuperar a figura despois do cuarto poldro. Varudo era unha besta enorme, de case dezaoito palmos de alto e forte coma dous cabalos normais xuntos; no fociño tiña unha franxa branca que lle daba un aire algo parvo, e aínda que en verdade non tiña unha intelixencia moi destacada, todos o respectaban polo seu firme carácter e a súa tremenda capacidade de traballo. Despois dos cabalos chegaron Muriel, a cabra branca, e o burro Benxamín. Benxamín era o animal máis vello da granxa, e tamén o que tiña peor xenio; non falaba case nunca, e cando falaba adoitaba ser para facer algunha clase de comentario cínico, coma cando dicía que Deus lle dera o rabo para espantar as moscas pero que preferiría non ter nin rabo nin moscas; era o único animal da granxa que non ría nunca, e cando lle preguntaban por que, respondía que non había nada de que rir. Con todo, e aínda que non o admitía abertamente, tíñalle moita

8


lei a Varudo, e os dous adoitaban pasar os domingos xuntos no pradiño que había da outra banda do pomar, pacendo un a carón do outro sen dicir palabra. Xusto cando se deitaron os dous cabalos entrou no celeiro unha niñada de parruliños que perderan a nai, e foron chiando baixiño e deambulando dun lado para outro na procura dun lugar onde non os pisasen. Trevo fixo unha especie de muro arredor deles coa súa gran pata dianteira, e os parruliños acurruncháronse alí dentro e quedaron durmidos decontado. No último momento chegou Mollie, a fatua e fermosa egua branca que tiraba do cabriolé do señor Jones, camiñando con afectación e mascando un terrón de azucre; colocouse na parte de diante e comezou a axitar a branca crina coa esperanza de chamar a atención sobre as cintas vermellas con que lla trenzaran. Finalmente chegou a gata que, coma sempre, buscou o sitio máis quente; acabou acubillándose entre Varudo e Trevo, e quedou alí rosmando satisfeita durante todo o discurso de Comandante sen prestar a máis mínima atención ao que dicía. Todos os animais estaban presentes, agás Moisés, o corvo domesticado que durmía nun poleiro xunta a porta de atrás. Cando viu que todos se acomodaran e agardaban atentos, Comandante aclarou a gorxa e comezou: –Camaradas, todos sabedes do estraño soño que tiven onte á noite, pero xa falarei del máis tarde, pois antes teño que vos dicir algo. Non creo, camaradas, que vaia estar convosco moitos máis meses, e antes de morrer considero que é o meu deber transmitirvos os saberes que adquirín. Gocei dunha vida longa, tiven moito tempo para pensar deitado só no cortello, e creo que estou en disposición de afirmar que

9


comprendo a natureza da vida nesta terra tan ben coma calquera outro animal vivo; e é precisamente disto do que vos quero falar. »Dicídeme, camaradas, cal é a natureza desta vida nosa? Admitámolo: temos unha vida triste, ardua e curta. Nacemos, dannos a comida xusta para conservar o alento no corpo, e aos que podemos obrígannos a traballar ata o último átomo das nosas forzas; e no momento en que remata a nosa utilidade sacrifícannos cunha espantosa crueldade. Ningún animal de Inglaterra sabe o que son a felicidade nin o lecer despois do primeiro ano de vida. Ningún animal de Inglaterra é libre. Os animais levamos unha vida de miseria e escravitude: esa é a pura verdade. »É así só porque é parte da orde natural? É así porque a nosa terra é tan pobre que non dá para que os que a habitamos teñamos unha vida digna? Non, camaradas, mil veces non! Inglaterra ten un solo fértil e un bo clima, pode dar comida en abundancia para moitísimos máis animais dos que agora viven nela. Esta granxa nosa podería alimentar unha ducia de cabalos, unha vintena de vacas, varios centos de ovellas... e todos eles vivirían cunha comodidade e unha dignidade que case nin imaxinar poderiamos. Entón por que seguimos nesta lamentable situación? Porque case todos os froitos do noso traballo nolos rouban os seres humanos. Esa, camaradas, é a resposta a todos os nosos problemas, e pode resumirse nunha soa palabra: Home. O Home é o único inimigo real que temos; eliminemos o Home do medio, e a raíz da fame e a explotación desaparecerá para sempre. »O Home é a única criatura que consome sen producir: non dá leite, non pon ovos, non ten forza para tirar do

10


arado e non é rápido como para cazar coellos; mais é o amo de todos os animais: fainos traballar, devólvenos o mínimo imprescindible para non morrermos de fame e queda co resto. A terra lábrase co noso esforzo e fertilízase co noso esterco, mais ningún de nós posúe nada fóra do seu propio pelello. As vacas que estades aquí diante, cantos miles de canadas de leite destes no último ano? E que foi dese leite que debería empregarse para criar xatos fortes? Cada pinga del foi pola gorxa dos nosos inimigos. E vós, galiñas, cantos ovos puxestes no último ano, e cantos deles chocastes e deron pitos? Todos os demais leváronos ao mercado para que Jones e os seus homes gañasen uns bos cartos. E ti, Trevo, que foi dos catro poldros que pariches, os que deberían darche sustento e ledicia na vellez? Vendéronos ao facer un ano, e nunca máis volverás velos. E como premio a eses catro partos e a tanto traballo nas leiras, recibiches algo máis ca unhas escasas racións e unha corte? »Nin sequera deixan que as nosas tristes vidas teñan unha duración natural. Non vou rosmar pola miña situación, pois fun afortunado: cheguei a cumprir os doce anos e tiven máis de catrocentos fillos, tal e como debería ser na vida natural dun porco. Pero ningún animal escapa do cruel coitelo ao final. Vós, os bácoros cebóns que estades sentados aquí en fronte, todos e cada un de vós perderedes a vida berregando ante o matachín en menos dun ano. Todos temos que enfrontarnos a ese horror: vacas, porcos, pitas, ovellas... Nin sequera aos cabalos e aos cans vos agarda un destino mellor. A ti, Varudo, o día en que eses grandes músculos teus perdan a forza, Jones ha de venderte ao carniceiro, que te degolará e fará contigo carne para os sabuxos. E aos cans, cando

11


envellecen e perden os dentes, Jones átalles un ladrillo ao pescozo e afógaos na lagoa que lle queda máis á man. »Logo non vos queda claro coma a auga, camaradas, que todos os males desta vida nosa nacen da tiranía dos seres humanos? Só temos que librarnos do Home, e os froitos do noso traballo serán nosos. Da noite á mañá poderemos ser ricos e libres. Que temos que facer entón? Pois traballar día e noite, en corpo e alma, para derrocar a raza humana! Esta é a mensaxe que vos quero transmitir, camaradas: Rebelión! Non sei cando se producirá esa Rebelión, tanto pode ser a semana que vén coma dentro de cen anos, pero sei que tarde ou cedo se fará xustiza, tan certo como que hai palla baixo as miñas patas. Fixade a vista niso, camaradas, durante o pouco que vos quede de vida! E, sobre todo, transmitídelles a miña mensaxe aos que veñan despois para que as futuras xeracións poidan seguir loitando ata a vitoria. »Lembrade, camaradas, que non debedes vacilar na vosa resolución, ningún argumento debe apartarvos dela. Non fagades caso se vos din que o Home e os animais teñen intereses comúns, que a prosperidade dun é a prosperidade dos outros: son todo mentiras, o Home non atende aos intereses de ningunha criatura que non sexa el mesmo. Entre todos os animais ten que haber unha perfecta unidade, unha perfecta camaradería na loita. Todos os homes son inimigos. Todos os animais son camaradas. Nese momento produciuse un tremendo barullo: mentres Comandante falaba, catro grandes ratas saíran das súas covas e puxéranse a escoitalo sentadas sobre os cuartos traseiros; pero os cans albiscáranas de súpeto, e as ratas salvaran a vida por pouco tras dunha rápida carreira ata as covas. Comandante alzou o pezuño pedindo silencio e dixo:

12


–Camaradas, é preciso aclarar esta cuestión: as criaturas silvestres, coma as ratas e os coellos, son amigas ou inimigas? Imos sometelo a voto. Propóñolle a seguinte cuestión á asemblea: as ratas son camaradas ou non? A votación celebrouse decontado e acordouse por amplísima maioría que as ratas eran camaradas. Só disentiron catro, os tres cans e a gata, da cal logo se soubo que votara a prol dos dous bandos. Comandante proseguiu: –Pouco máis teño que dicir, tan só repetirvos que nunca esquezades o voso deber de inimizade cara ao Home e todas as súas usanzas. Quen anda a dúas patas é inimigo, e quen anda a catro patas ou ten ás é amigo. Lembrade tamén que, na loita contra o Home, non debemos imitalo, e que cando o venzades non debedes adoptar os seus vicios. Ningún animal debe vivir nunha casa, nin durmir nunha cama, nin levar roupa, nin beber alcohol, nin fumar tabaco, nin tocar diñeiro nin facer comercio: todos os costumes do Home son perversos. E, sobre todo, ningún animal debe exercer xamais a tiranía sobre os seus: fortes ou débiles, listos ou simples, todos somos irmáns. Ningún animal debe matar nunca outro animal. Todos os animais son iguais. »E agora, camaradas, falareivos do soño que tiven onte á noite. Foi algo que non se pode describir, pois soñei como será a terra cando desapareza o Home; mais fíxome lembrar algo que esquecera hai ben tempo. Moitos anos atrás, cando eu era un bacoriño, miña nai e as demais porcas adoitaban cantar unha antiga canción da cal só sabían a melodía e as tres primeiras palabras. Eu coñecía aquel cantar da infancia, pero desde entón non me volvera pasar pola cabeza ata onte á noite, cando a melodía volveu a min no soño; e non só iso, tamén volveu a min a letra... unha letra que seguro que can-

13


taban os animais de antano e que quedara esquecida durante xeracións. Agora hei cantárvola, camaradas; xa vou vello e teño a voz rouca, pero cando vola aprenda poderedes cantala mellor vós mesmos. Chámase Bestas de Inglaterra. O vello Comandante aclarou a gorxa e comezou a cantar. Ía rouco, como lles advertira, pero cantaba bastante ben. A melodía era conmovedora, algo a medio camiño entre Clementine e La cucaracha, e a letra dicía: Bestas de Inglaterra todas, e de calquera lugar, escoitade as ledas novas dos bos tempos por chegar. Algún día, tarde ou cedo, do Home será o final, e os ricos campos ingleses serán terreo animal. Acabaranse os ferróns, os arneses e os bocados, e xa nunca estralarán os seus látegos danados. Trigo, orxo, avea e feo, riquezas en gran contía; feixóns, trevo e remolachas, serán nosos ese día. Veremos brillar os campos e as augas correr máis puras; máis limpas serán as brisas nos tempos sen ataduras.

14


Loitaremos por logralo aínda que non o vexamos: vacas, cabalos e gansos, todos libres e sen amos. Bestas de Inglaterra todas, e de calquera lugar, escoitade as ledas novas dos bos tempos por chegar.

O canto encheu dunha salvaxe emoción aos animais, que botaron a cantar mesmo antes de que Comandante chegase ao final. Ata o máis parvo colleu a melodía e algúns versos, e os máis listos, coma os porcos e os cans, aprenderon a canción enteira de memoria nuns minutos. Logo, tras unhas poucas probas preliminares, a granxa enteira rompeu a cantar Bestas de Inglaterra ao unísono dun xeito espectacular: as vacas muábana, os cans ladrábana, as ovellas beábana, os cabalos rinchábana e os parrulos grallábana. Estaban tan encantados coa canción que a repetiron cinco veces seguidas, e ben podían seguir cantándoa toda a noite se non os interrompesen. Por desgraza, o balbordo espertou o señor Jones, que saltou da cama convencido de que entrara un raposo na eira. Colleu a escopeta que sempre tiña apoiada na esquina do dormitorio e disparou un cartucho do seis á escuridade; os perdigóns chantáronse na parede do celeiro e a xuntanza disolveuse apresuradamente. Todos fuxiron a cadanseu lugar: as aves subiron aos poleiros, os animais deitáronse na palla, e a granxa enteira quedou durmida nun intre.

15



A granxa dos animais