Page 1

GT’2018 JEOTERMAL TÜRKİYE ÇALIŞTAY & KONGRESİ BİLDİRİ KİTABI

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRAL YATIRIMCILARI DERNEĞİ

11-12 Nisan 2018 ANKARA


GT’2018 TÜRKİYE JEOTERMAL ÇALIŞTAY & KONGRESİ BİLDİRİ KİTABI

11-12 Nisan 2018 ANKARA


Jeotermal sektörünü bir adım daha ileriye taşımak için bir araya gelen ve emek veren herkese teşekkür, şükran ve saygılarımı arz ederim. Ufuk ŞENTÜRK JESDER Yönetim Kurulu Başkanı


AÇILIŞ KONUŞMASI Ufuk ŞENTÜRK JESDER Yönetim Kurulu Başkanı

Saygıdeğer Katılımcılar; Geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yılda; Arz Güvenliği Olan dünyanın en temiz enerji kaynaklarından yerli ve milli enerji kaynağımız jeotermal enerjimizin önemini bir kez daha vurgulamak ve ülkemizi yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı konusunda bir adım daha ileriye taşıyarak gerek enerji de arz güvenliğinin sağlanması gerekse enerji kaynağı ithalatının azaltılmasına katkı sağlamak ümidiyle bugün burada toplanmış bulunuyoruz. Bu vesile ile siz değerli konuklarımıza jeotermal elektrik santral yatırımcılarımız adına teşekkürlerimizi ve saygılarımızı sunarken, hoş geldiniz şeref verdiniz demek istiyorum. Her platformda vurguladığımız gibi; 2017 yılının son çeyreği itibari ile Jeotermal Kaynaklardan elektrik üretimi konusunda GW Elektrik Üreticisi ülkeler arasına katılan Türkiye; 1.155 MWe kurulu güç kapasitesi ile dünyada 4. sıraya yükseldi. Bu başarımızın altında, risk alarak yatırımlarını gerçekleştiren güzide yatırımcılarımızın sektöre ve devletimize olan güvenlerinin yanı sıra ülkemizin bize sunmuş olduğu bu zengin kaynağın değerlendirilebilmesi için, Devletimiz tarafından Jeotermal enerji yatırımlarına sağlanan destekler yatmaktadır. Biliyor ve bekliyoruz ki; 2020 sonrası dönemde de Jeotermal Elektrik Santrali yatırımlarımızın devamı için elzem olan Destek Mekanizmasının, jeotermal santrallerin gerek arz güvenliğine sağladığı katkı gerekse ülkemizin enerji ithalatının azaltılması konusunda sağladığı katkılar da göz önünde bulundurularak; Destek mekanizmamızın devamı konusunda, hükümetimizin teveccühte bulunacağını düşünüyoruz. Bu desteklerin yanı sıra yatırımlarımızın daha verimli ve hızlı gerçekleştirilebilmesi açısından, merkezi bir yönetim sevk ve idare sisteminin yani JİGEM’in (Jeotermal İşleri Genel Müdürlüğü) varlığı; ekonomiye, çevreye ve devletimize katkılarımızı arttıracaktır. Bu vesile ile; elini taşın altına koyan başta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı olmak üzere tüm sektör yatırımcılarımıza ve bugüne kadar bizlere ellerinden gelen desteği esirgemeyerek yatırımlarımıza katkı sağlayan, tüm kamu kurum ve kuruluşlarımıza şükranlarımızı sunarak, çalıştay ve kongremizin sektörümüz ve Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığımız adına hayırlı sonuçlara vesile olmasını temenni ederiz.


AÇILIŞ KONUŞMASI Dr. Oğuz CAN Yenilenebilir Enerji Genel Müdürü Jeotermal sektörünün kıymetli temsilcileri, JESDER yönetim kurulu üyeleri ve yönetim Kurulu Başkanı, kamudan ve özelden kıymetli yöneticiler, uzmanlar, beyefendiler, hanımefendiler, sizleri YEGM ve ETKB adına saygıyla selamlıyorum. JESDER’ in daveti üzerine organizasyonda geçen sene de beraberdik. Faydalı olması ve önemli çıktıların alınması temennisi ile hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Jeotermal kaynaklara dayalı elektrik üretimi açısından baktığımızda Türkiye, özellikle son yıllarda önemli gelişmeler kaydetti. Dünya 4 üncüsü olmamız ve kurulu gücümüzün 2019 ve 2023 hedeflerimizin önünde olması -ki bu açıdan baktığımızda jeotermal; biyokütle, rüzgar ve güneş enerjisi açısından stratejik plan çerçevesinde hedeflerine ilk ulaşan yenilenebilir kaynağımız- son derece memnuniyet verici. Dünya 4 üncüsü olması jeotermal kaynaklardan elektrik üretiminde Türkiye’nin artık belli bir yetkinlik oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye bu anlamda belli bir potansiyele sahiptir ve bu potansiyel içerisinde de kedini ispat etmiş durumdadır. Bununla beraber bugün çalıştayda görüşülecek bazı konu başlıkları var. Bazı stres noktaları ve soru işaretleri var. Kolaylaştırılması gerekenler konular var. Bunların tabi çok detaylı ve aksiyon bazlı olarak çalıştay raporu olarak da bize geri döneceğini ve bizim de bu konuda gerekli aksiyonlar noktasında da genel müdürlüğümüz üzerine düşen tüm sorumlulukları ve koordinasyon noktalarını da diğer ilgili birimlerde de alınması gereken çabalar içerisinde de bulunacağımız da beyan etmek isterim. Jeotermal açısından baktığımızda bazı konuları belki detaylı tartışacağız ama genel olarak benim sektöre bakış açımda fark ettiğim bazı hususları da bu vesileyle paylaşmak istiyorum. 2000 MW ’a doğru süzülüyoruz. Kendi içimizde 2023 planlamasında 2000 MW a ulaşılabileceği, 2030 planlamasında da genel itibari ile 3500 MW’ a olarak belirlenen potansiyelin bugün, 4000 MW olarak revize etmiş olduğumuzu görüyorum. Bu nedenle çalışmalarımızın inkıtaya uğramadan devam etmesi gerektiğini düşünüyoruz. Jeotermal, Türkiye açısından önemli bir yerli kaynaktır. Ve ETKB olarak jeotermal enerjiye bakış açımız son derece net. Bizim açımızdan stratejik, önemli ve gelişim sürecinin devam etmesi gereken bir sektörümüz. Kapasite açısından baktığımızda yeni kapasitelerin var olması, havza planlaması, yeni sahaların keşiflerinin devam etmesi konusunda önemli açılımlarımız var. Bu anlamda, özellikle yeni alanların oluşturulması konusunun çok iyi bir planlama ve sistematik içerisinde yürütülmesi gerekir. Emre amadeliğin arttırılması gerekir. Her ne kadar jeotermal ile diğer yenilenebilir enerji kaynakları açısından kıyasladığımızda, biz onu baz yükü olarak görüyorsak da kendi içerisinde de jeotermal santrallerin çalışmalarına baktığımızda; emre amadeliklerinde büyük bir gelişim alanı olduğunu görüyoruz. İşletme açısından pek çok şey öğrenmiş olmakla beraber, hala sahadaki kuyu etkileşimi ve santralin yönetimi konusunda sektörün gelişebilme alanları olduğunu düşünüyoruz. Jeotermal açısından baktığımızda yine son yıllarda gündeme gelen bir başka başlığımız, bir stres notu olabilecek, CO 2 yönetimi. Bu anlamda Türkiye’nin belli alanlardaki toprak yapısı itibari ile CO 2 yoğunluğunun ortaya çıkarmış olduğu bu parametreyi beraber yönetmemiz gerekiyor. Hem jeotermalin gelişimi açısından hem de buradaki inovasyon alanları açısından sektörün bu konuya eğilmesini bekliyoruz. Bu konuda da üzerimize düşen bir çalışma, politika olsun, izleme anlamında olsun yeni teknoloji alanında olsun yeni trend analizleri noktasında olsun sizlerle takım çalışması içerisinde olmak isteriz. Finansman boyutu; enerjide genel itibariyle, her zaman için en önemli başlıklardan olmuştur.


Dolayısıyla finansman sektöründe, jeotermalin belli bir konfor alanından dışarı çıkmasını bekliyoruz. Artık proje finansmanına daha net, daha sağlam ve daha kökten bir şekilde girilmesi gerekiyor. Türkiye açısından da baktığımızda az önce söylediğim gibi jeotermal sektörü rüştünü ispatlamış bir sektör. Tabiri caiz ise endüstri 4.0 diyoruz ya; jeotermal 1.0 dan 2.0 a geçiş noktasını planlayan ve bu geçiş aşamasını da iyileştirmelerini ince ayarlarını yapıyor olmasını bekliyoruz. Finansman açısından baktığınızda belki yine hepimize düşen, ulusal ve uluslararası noktada da konuşmalarımızı müzakerelerimizi birbirimizi anlamadaki, maliyetleri aşağı çekme noktasında da çabalarımızı hep birlikte ortaya koymalıyız. Burada bir başka stres noktası; belki de jeotermalin kamu ve özel sektördeki vatandaşların nezdinde hala ufak seviyelerdeki algılanışı. Bu anlamda jeotermal sektörünün, PR çalışmalarını çok ciddiye alması gerekir. Bunları lütfen hem kişisel hem YEGM olarak bizim algılayış perspektifimizden, buradan kürsünün arkasından baktığımızda hangi çalışmaların yapılması gerektiğini görüyoruz noktasından öneriler olarak almanızı rica ediyorum. Su yönetimi, re-enjeksiyon noktasındaki bir takım endişelerinin giderilmesi için, buradaki bilgi kirlilikleri varsa veya işletme seviyesinde yapılması gereken var ise DSİ Genel Müdürlüğü’nün üzerine düşen, yine YEGM olarak bizim üzerimize düşen, akademisyenlerimizin üzerine düşen, sektörün üzerine düşen ödevlerinin yapılması gerekir. Büyük havzalar kanunu açısından baktığımızda YEGM olarak, bize gelen kamuya yararı izinleri noktasında süreç sanırım 1-2 hafta kadar, son derece kısa. Hızlı bir çalışma yaptık ve bu konuda da sektörün gelişimi noktasında farklı mevzuatlardan dolayı sektörün ekstra stres altında farklı bir belirsizlik içerisinde olmasını istemiyoruz. Bu konuda da üzerimize düşen görevleri yerine getireceğiz. Kamu yararı açısından da baktığımızda jeotermal sektörünün az önce bahsettiğim bazı PR çalışmaları yapması ve kendini daha iyi ifade edebilmesi gerekmektedir. Örneğin; hibrit uygulamalar açısından ciddi bir gelişim alanı olduğunu düşünüyoruz. İlgili kurum ve kuruluşlar ile yaptığımız çalışmalarda jeotermalin hibrit uygulamalarında - güneş + jeotermal olabilir, CSP+ jeotermal olabilir- önümüzdeki aylarda/yıllarda bu anlamda da geliştirilecek projeleri hem merakla bekliyor hem de destek noktasında ETKB olsun Tarım olsun, Orman ve Su olsun bakanlıklar arasında herhangi bir görüş ayrılığı olmadığı, aynı resmi gördüğümüz aşikârdır. Enerji verimliliği eylem planımızda (2017-2023), tarımsal faaliyetlerde yenilenebilir enerjinin kullanımı teşviki, tarımsal faaliyetlerde yine jeotermal kaynaklı kurulum, sera ısıtma amaçlı kurulumların yaygınlaştırılmasına da öncelik vermiş bulunmaktayız. Dolayısıyla burada jeotermal sektörünün de uygun fırsatlar aradığında hepsinin temelinde teknik olarak yapılabilir ekonomik olarak uygulanabilir olması gerekir. Buradaki çalışmaları ve faaliyetlerini de destekliyor olacağız. Ön lisans süreci içerisinde bazı lisans sürecine dair izinlerin devam ettirilmesiyle ilgili, en son giren torba yasada yaptığımız düzenlemede gerekli muafiyetlerden faydalanabiliyorsunuz. Bir yandan da biliyorsunuz ki geçici maddeyi 2025 e kadar geçtiğimiz sene uzatmıştık peki 2020 sonrası ne olacak. Jeotermal sektörü en başta söylediğim gibi bizim açımızdan stratejik bir sektör. Türkiye için önemli ve yurtdışına açılması gereken bir sektör. Bu anlamda TİKA ile yaptığımız çalışmalarda, bizim dış ilişkilerle yaptığımız çalışmalarda Afrika pazarına öncelik tanınması gereken bir dönem içerisindeyiz. Bu sektörün gelişimi noktasında proje geliştirme ve yatırım süreçlerinin herhangi bir kesintiye uğramasını istemiyoruz. Sayın Bakan’ımızın açıklamış olduğu üzere; 2020 sonrası için cetvel 1 ve cetvel 2 artık geçerli değil. Yani cetvel 1 in devamı ile ilgi bir talep veya cetvel 2 nin devamı ile ilgili bir talep söz konusu değil. Bununla birlikte biyokütle ve jeotermal üzerinde, rüzgar ve güneşin kendi içerisinde hidroelektriğin de kısmen ayak üzerinde durabilmesini görüyoruz. Son yarışmalar yeterince olgunlaştığı / rekabetçi olduğu mesajını veriyor bir taraftan. Tabi burada genelleme yapmak çok kolay değil. Örneklere


baktığınızda büyük ölçekli uygulamalar var, farklı uygulamalar var ve biz bu uygulamaları kaynak ve uygulama bazında olmak üzere değerlendiriyoruz. 2020 ve sonrasını tahmin etmeye çalışıyorsunuz. Burada, bugünkü finansman değerleriyle bir tablo ortaya çıkıyor olabilir ancak tahmin mekanizmalarında hata yapma olasılığı yüksek. Bugün yenilenebilir sektörü kendi içinde çok hızlı değişip gelişiyor. Güneş ve rüzgar enerjisindeki teknolojik gelişim, fiyat gelişimi, maliyetlerin düşüşünün aynı şekilde jeotermal ve biyokütlede de olduğunu söylemek mümkün değil. Bununla birlikte tabi ki bir yatırımcı gözünden biz kendi çalışmalarımız tamamlamış durumdayız. Bakanlık olarak ajandamızda 2020 sistemlerine dair ne olacaksa ve nasıl olacaksa bunun tanımlarına dair değerlendirmelerimiz devam ediyor. Ama genel itibariyle yaklaşım noktasında kendimi yatırımcıların yerine koyduğumda; 2020 sonrası için bir proje geliştiriyorsam kesinlikle hız kesmem. Diğer taraftan 2020 sonrası bir destek mekanizması olacak mı? 4000 MW’ a götürecek mi? Hep beraber bunun üzerinde duruyoruz. Fakat belli maliyet kalemlerinde, finans maliyetleri başta olmak üzere yatırım maliyetlerinde belki bir kaç farklı yaklaşımlarımız olabilir, ancak burada yatırımcı ile aynı şekilde düşündüğümüzü bir mühendislik hesabı, bir finansal fizibilite hesabı yaptığımızı söyleyebiliriz. Yerlileşme ve yerli aksam bu anlamda tabi ki jeotermal sektörün kendi içerisinde bir kuyu açma, keşfetme, sonrası geliştirme ve santral kurulumu açısından baktığımızda YEGM olarak çok mesafe alınması gerektiğini düşünüyoruz. Geçen haziran ayında yenilenebilir enerji, yerli aksam destekleri konusunda bir yönetmelik değişikliği yapılmıştır. Özellikle jeotermalde sizlerle beraber, belli aksamları daha herkesin anlayabileceği şekilde net tanımlanması noktasında bazı çalışmaları yürüttük. Sektörle ilgili noktasal problemlerle ilgi çalışıyoruz. Yerli imalat durum belgesi yani nitelikli işçilik ile bir montajın yapılması artık Türkiye açısından o işin yerli olduğunu ortaya koymuyor. Türkiye 2023 yılı itibari ile katma değer üreten ihracat potansiyeli olan orta ve yüksek teknolojilerde en az %20’lik bir paya sahip olmak istiyor. Bunun ne kadarı jeotermale isabet eder -ne kadarı türbine, ne kadar ejektöre tekabül eder, ne kadarı hız kontrol sistemine tekabül eder- bunlara detaylı bakmak gereklidir. 2020 sonrasında daha yalın olmakla birlikte yerli aksamla ilgili desteklerin devam ettiği bir planlama içerisindeyiz. Kaynak ve ekipman itibariyle yerli olmasını istiyoruz. Yerli aksam açısında jeotermaldeki bazı alanlara henüz hiç dokunulmadığı ve çok detaya girilmediğini söyleyebilirim. Teknik olarak yapılabilir ve ekonomik olarak uygulanabilir bir hedefimiz olması gerekir diye düşünüyorum. Organizasyonda emeği geçenlere teşekkür eder, saygılarımı sunarım.


HAKKIMIZDA Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği; Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi kapsamında, jeotermal enerji üretiminin uluslararası standartlara ulaşmasını hedefleyerek, sektörün öncü ve EPDK Üretim Lisansı sahibi 31 firmasını bir çatı altında toplayarak çalışmalarına başlamıştır. Amaç •

Jeotermal enerji kaynaklarının aranması ve bu kaynaklardan elektrik üretimi tesislerinin kurulması ve işletilmesi alanlarında çalışan özel sektör kuruluşları arasında işbirliğini tesis etmek bir çatı altında toplamak,

Jeotermal enerji alanı ile ilgili mevzuat üzerinde çalışmalar yapmak, bu konuda kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği yapmak, bu kuruluşlar nezdinde görüş ve öneri bildirmek,

Jeotermal enerji üretimine uygun sahaların korunması ve geliştirilmesi için bu alanda faaliyet gösteren şirketler arasında işbirliğini arttırmak ve kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyonu sağlamak,

Türkiye’de jeotermal enerji kaynaklarının toplam enerji üretimindeki payını arttırmak için çalışmalarda bulunmak.

YÖNETİM KURULU ÜYELERİ YÖNETİM KURULU BAŞKANI

Ufuk ŞENTÜRK

ENERJEO KEMALİYE A.Ş

BAŞKAN YARDIMCISI

Mehmet ŞİŞMAN

MAREN ENERJİ A.Ş.

BAŞKAN YARDIMCISI

M.Serhat DİNÇ

LİMAK ENERJİ A.Ş.

SAYMAN

Ali KINDAP

ZORLU ENERJİ A.Ş.

GENEL SEKRETER

MURAT SOLMAZ

MASPO ENERJİ A.Ş.


ÜYELERİMİZ 1.

AFJET- Afyon Jeotermal Turizm ve Ticaret A.Ş.

2.

Akça Enerji Üretim A.Ş.

3.

BM Mühendislik ve İnşaat A.Ş.

4.

Çelikler Holding

5.

Enerjeo Kemaliye Enerji Üretim A.Ş.

6.

Enther Enerji A.Ş.

7.

Greeneco Enerji Elektrik Üretim A.Ş.

8.

Gürmat Elektrik Üretim A.Ş.

9.

Karen Kahramanmaraş Elektrik Üretim A.Ş.

10.

Karizma Enerji A.Ş.

11.

Karkey Karadeniz Elektrik Üretim A.Ş.

12.

Ken- Kipaş Elektrik Üretim A.Ş.

13.

Kiper Elektrik Üretim A.Ş.

14.

Limgaz Elektrik Üretim Maden San. Tic. A.Ş.

15.

Maren Maraş Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.

16.

Maspo Enerji San. ve Tic. A.Ş.

17.

Mis Enerji Üretim A.Ş.

18.

MTN Enerji A.Ş.

19.

Ortadoğu Yenilenebilir Enerji Ürt. San. ve Tic. A.Ş.

20.

Sanko Holding

21.

Sis Enerji Üretim A.Ş.

22.

Termal Sondaj Mühendislik San. Tic. A.Ş.

23.

Transmark Turkey Yenilenebilir Enerji San. Tic. A.Ş.

24.

Turcas Petrol A.Ş.

25.

Tuzla Jeotermal Enerji A.Ş.

26.

Türkerler Holding

27.

YDA Erdil Enerji Üretim San. Tic. A.Ş.

28.

YERKA Elektrik Üretim A.Ş.

29.

Zorlu Doğal Elektrik Üretim A.Ş.

30.

Zorlu Enerji Üretim A.Ş.

31.

3S Kale Enerji A.Ş.


DESTEKÇİLERİMİZ


GT’ 2018 Türk ye Jeotermal Çalıştay & Kongres PLATİN SPONSORLAR

ALTIN SPONSORLAR

CONTRACT DRILLING, INC.

GÜMÜŞ SPONSORLAR

ÇANTA SPONSORU


WE ARE THE FIRST FULLSTREAM COMPANY

At Baker Hughes, we offer field-proven, high-temperature products and services to deliver efficient, cost-effective solutions in geothermal developments. Ask your Baker Hughes sales representative how we can help you ensure reliable, cost-effective performance with maximum productivity on your next geothermal project. E-Mail: BakerHughesTurkey@bhge.com Phone:+90 312 2019000


1000 Ser s

Rezervuar sıcaklığı 180°C’den büyük, özell kle enerj üreten tes slere h zmet veren jeotermal kuyular ç n tasarlanan ve sertl k değer yüksek sularda düşük dozajlarda dah yüksek performans gösteren nh b tör ve d spersantları çermekted r.

2000 Ser s

Enerj üret m ya da şeh r ısıtma s stemler ç n kullanılan, farklı sertl k ve alkal n te değerler ne sah p, kaynak sıcaklığı 120 - 180°C arası olan kuyular ç n gel . şt r lm şt r.

3000 Ser s

Termal kaplıcalara kaynak sağlayan, aynı zamanda seracılıkta ve şeh r ısıtma amacıyla da kullanılan, 120°C ve altındak jeotermal kuyular ç n farklı sertl k değerler ne uygun çeş tl nh b tör ve d spersant ürünler n ht va etmekted r.

GREEN Chem cals; yüksek üret m ve depolama kapas tes ne sah p fabr kasında, uzman AR-GE ve üret m ek b yle, su ve atık su şartlandırma, petrol ve gaz, jeotermal, maden, metal yüzey şlem ve yapıştırıcı sektörler ne h zmet sunmaktadır.


Firmamız, yüzde yüz yerli sermayeli olarak Aydın Germencik ilçesinde kurulmuş olup, 10.000 m² kapalı 40.000 m² açık alana sahiptir. Türkiye’nin sektöründeki en büyüğü olan Oceanmec Energy International, sondaj sektörünün zamanla artan ihtiyaçlarını karşılamak ve hizmet vermek amacıyla 2009 yılından beri çözümler üretmektedir. Oceanmec Energy International markasının doğuşu Çevik Grup bünyesinde yer alan Karizma Enerji ile başlamıştır. Karizma Enerji jeotermal sektöründe kuyu hizmetleri ve tamamlama konusunda birçok firmaya çözüm ortağı olmuş ve sondaj sektöründe gerekli olan tüm üretimi gerçekleştiren Oceanmec Makine ile gücünü birleştirerek, Oceanmec Energy International adıyla sektörün tüm ihtiyaçlarına cevap verebilen bir firma konumuna gelmiştir. 2018 yılı itibari ile firma bünyesinde 350 kişi istihdam edilmektedir. Mevcut kazılmış olan 33 ve aktif olarak kazılmakta olan 2 adet toplamda ise 35 adet Jeotermal sondaj kuyuları bulunmaktadır. Kendi kuyularımızdaki faaliyetlerimiz ile eş zamanlı olarak servis ağımızı ve tecrübelerimizi de üst noktalara taşıyarak yaklaşık 4,5 senedir sektördeki diğer firmalara servis hizmeti vermekteyiz. Oceanmec; geniş yelpazeli, anahtar teslim hizmet anlayışı veren bir Türk firması olmanın haklı gururunu yaşamaktadır. Hedeflerine Milli kaynak milli gelir penceresinden bakarak devam eden Oceanmec Energy International sektöre en iyi şekilde hizmet vermeyi hedeflemektedir.


Rad ol ne kablosuz s stem sayes ndeEthernet extender s stem sayes nde b r kümede 99’a kadarstasyonda Ethernet ağları 20km’ye kadar I/O’lar güven l r şek lde taşınır. taşınır.

Jeotermal Enerj Santraller Elektr k ve Otomasyon S stem Çözümler Düşük mal yet, yüksek enerj ver ml l ğ

Trabtech aşırı ger l m koruma Endüstr yel network ht yaçlarınız ürünler le enerj hatlarından s nyal ç n tasarlanmış yönet lemeyen hatlarına kadar eşs z koruma Endüstr yel Ethernet sw tchler

Qu nt 4 Ser s Yen nes l parametrelend r leb l r ve zleneb l r güç kaynakları.

Detaylı b lg ç n www.phoen xcontact.com.tr nfo@phoen xcontact.com.tr


Ava lab l ty and Performance POZİTİF ENERJİ MÜH. PROJE TAAHHÜT SAN. TİC LTD. ŞTİ. HAKKIMIZDA

HİZMETLERİMİZ

ÇALIŞMA ALANLARIMIZ

Flow Control Serv ces For

İLETİŞİM

Opt m zed process performance İLETİŞİM:

Kurtuluş Mah. Kıbrıs Cad. No:54-2 EFELER/AYDIN Tel: 0256 212 05 51 Gsm: 0533 212 59 27


GT’2018 11 NİSAN ÇALIŞTAY GÜNDEMİ KONU BAŞLIKLARI •

YEKDEM’in 2020 sonrası devamının gerek yatırımcılar gerekse ülkemizin enerji ithalatının azaltılması açısından ne kadar elzem olduğunu,

YEKDEM kapsamında desteklenen Yerli aksam üretiminde Yerli Katkı payı yapısının ACC, ısı değiştiriciler ve pompalar gibi kritik aksamın da eklenerek tekrar düzenlenmesi gerektiğini,

İç tüketimde kullanılmak üzere talep edilen Hibrit Yenilenebilir Enerji yatırımlarının önünü açacak gerekli mevzuat yapısının oluşturulmasını veya düzenlenmesini,

ÇED sürecinde 30 gün içinde gelmeyen kurum görüşlerini ve mevzuat özelinde sonuçları,

Kamulaştırma işlemlerinde DSİ görüşleri beklenerek Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yatırım süreçlerinin uzamasına sebep olan uygulamalarını,

Büyük ovalar mevzuatı kapsamında Jeotermal sondaj izin uygulamalarını,

Üretim Test konularında teknik olarak uygulanması olanaksız olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mevzuatını,

Taslak Su Kanunu uygulamalarını,

YİKOB’lara sunulan işletme projelerinin yatırımcılar açısından bağlayıcılığını,

Koruma alanları etüt raporlarının mevzuatsal olarak yeniden düzenlenmesi gerektiği ve bu raporların gerekliliğini,

İmar izinlerinde süreçlerin yatırımları aksatacak ölçüde uzun olması nedeni ile bu süreçlerin yeniden gözden geçirilerek kısaltılmasını,

Lisansa gerek kalmaksızın bazı izinlerin ve başvuruların ön lisans ile yapılabilmesi imkânının sağlanması gerekliliklerinin önemini vurgulamıştır.

kapsamında

JES

yatırımlarının

jeotermal

re-enjeksiyon


SEKTÖRÜN GÖZÜYLE JEOTERMAL FOTOĞRAF YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ

KAZANANLAR 1. ÖZKAN BİLGİN –SICAK SOĞUK BULUŞMASI 2. SABRİ AVDAN – JEOTERMALDE GÜN BATIMI 3. ROBERT WOTHERSPOON – PAMUK SONDAJI

Jüri Özel Ödülleri

NÜKTE AŞKAY – UMURLU PLANT MERVE AYDIN – TEMİZ ENERJİNİN YILDIZI


1.LİK ÖDÜLÜ KAZANAN FOTOĞRAF ÖZKAN BİLGİN –SICAK SOĞUK BULUŞMASI


2.LİK ÖDÜLÜ KAZANAN FOTOĞRAF SABRİ AVDAN – JEOTERMALDE GÜN BATIMI

3.LÜK ÖDÜLÜ KAZANAN FOTOĞRAF ROBERT WOTHERSPOON – PAMUK SONDAJI


Jüri Özel Ödülü Kazanan Fotoğraflar


GT’2018 TÜRKİYE JEOTERMAL KONGRESİ 12 Nisan 2018 Kongre Programı A SALONU 8:30 - 9:00

Karşılama ve Kayıt

9:00-9:30

Açılış Konuşmaları Saygı Duruşu - İstiklal Marşı Ali KINDAP - Sektörü Temsilen; Zorlu Enerji Genel Müdürü Ufuk ŞENTÜRK - JESDER Yönetim Kurulu Başkanı

9:30-10:00

Sektörün Gözüyle Jeotermal Fotoğraf Yarışması Ödül Töreni

9:30 - 10:00

Kahve Arası

10:00-11:00

Finans Oturumu / Kuyu Sigorta Mekanizması AF Consult - Wietze Lise - Financial Aspects of Geothermal Investments in Turkey Stantec (FORMER MWH) – Neslihan SÖNMEZ - Jeotermal Yatırımlarda Danışmanlık İhtiyacı EBRD - Deniz YURTSEVER World Bank-İSOR - DADİ THORBJOHSONN

11:00-12:00

Rezervuar Yönetimi Alper Baba – İYTE- Jeotermal Akışkanın Hidrojeokimyasal Özellikleri ve Jeotermal Sistemlerde Yaratabileceği Etkiler Mahmut Parlaktuna - ODTÜ -Rezervuar Yönetimi İsmet Yücetaş - ME-ADS- NCG Re-injection Oceanmec- Ahmet Yasin TUNA - Rezervuar Yönetimi, Kuyu Test ve Tamamlama

12:00-12:45

Jeotermalde Geliştirlebilir Alanlar MTA - İsmail KARA - Enerji Daire Başkanı 3S Kale - Naci GÖRÜR- Geliştirilebilir Jeotermal Sahaların Türkiye Ölçeğindeki Dağılımı ve Karakteristikleri

12:45 - 13:45 Öğle Yemeği 14:00 - 15:30 Yerli Santral Teknolojileri ve YEKDEM İlişkisi Oturumu ORMAT- Ali CANSUN/ Taha BODUR - İlk Yerli ORC Türbin Üretim Merkezi Ormaturk Ltd. Egesim-AtlasCopco - Dr. Reza AGAHI- Carbon Dioxide Injection Thermosoftpro - Aydın Gökyiğit - Jeotermal santral işletmelerine özel geliştirilmiş performans, bakım, vardiya ve süreç takip programı 15:30-16:00

Kahve Arası

16:00-17:00

Sondaj ve İşletme Kimyasalları Oturumu NeuChemie - Kuzey KARASU Suez SUEZ Water Technologies & Solutions- Alper Tunga DOST - Davor KESNER "Silica and slicate; effects and solution approaches in GPP’s" Green Chemicals - Can Ali AYDIN - Jeotermal Sistemlerde Şartlandırma

17:00 -17:30

Baker Hughes a GE Company - Koray GÖZÜBÜYÜKOĞULLARI - BHGE ‘nin Fullstream Ürün Portföyü Baker Hughes a GE Company - Selin Carvalho Pedrosa -Yüksek Sıcaklıktaki Yönlü Kuyularda Optimizasyon ve BHGE Performans İstatistikleri Baker Hughes a GE Company - Efkan ELMAS -Jeotermal Kuyularda ESP Uygulamaları

17:30 - 18:00 Ülkemiz ve Dünya Jeotermal Yatırım Destekleri Karşılaştırması Dünya Jeotermali Nasıl Destekliyor? Armoni Danışmanlık - Cannur Bozkurt - Avrupa Birliği - JESDER Ortak Projeleri


GT’2018 TÜRKİYE JEOTERMAL KONGRESİ 12 Nisan 2018 Kongre Programı B SALONU 8:30 - 9:00 9:00-9:30 9:30 - 10:00

Karşılama ve Kayıt A Salonunda Açılış Konuşmaları Devam Ettiğinden Bu Saatte Her Hangi Bir Etkinlik Yoktur.

10:00-11:00

JKBB Özel Oturumu - Yerel Yönetimler ve JES Yatırımları İrem ÇİĞCİ - JKBB Genel Sekreteri Gürşat KALE - İncirliova Belediye Başkanı Gökhan KARAÇOBAN - Alaşehir Belediye Başkanı

11:00-12:00

Arama Yöntemleri Oturumu Hasan Sözbilir - Türkiye Jeotermal sahalarının sınıflandırılması ve arama stratejileri Erhan Erdoğan - Jeotermal Sahalarda MT ve Sismik Yöntemlerinin Birlikte Kullanımı ve Hadeflenen Sonuçlara Ulaşmada Etkileri

12:00-12:45

Jeotermale Genel Bakış ve Çevresel Etkiler Oturumu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı – Abidin KEÇECİ Devlet Su İşleri – Özlem YİĞİTLER

12:45 - 13:45

Öğle Yemeği

14:00-15:30

Kuyu Başı ve Kuyu içi geliştirme teknolojileri Standart Pompa - Cezmi NURŞEN - Jeotermal Uygulamalarda Reenjeksiyon Pompalarında Kademeli Pompaların Avantajları Ve Hydropower

Kahve Arası

GMK Enerji - Murat KARADAŞ - Direct Contact Steam Condenser Design Phoenix Contact -Bora YURTSEVER - Ana kontrol sistemi ile kuyular arasında kablosuz / kablolu uygulama çözümleri 15:30-16:00

Kahve Arası

16:00-17:00

Sondaj ve Boru Teknolojiler Oturumu Hat Boru - Sezai TATAR/ Fikret GÜZELOĞLU Bordrill - Ahmet AYSER - Sondajlarda Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Konular Geopet Sondaj Müteahhitlik A.Ş.

17:00-18:00

WİNG - Jeotermalde Kadınlar - Jeotermal Sektöründe Kadın İş Gücüne Bakış Umut DESTEGÜL SOLAROĞLU - Açılış ve WinG Tanıtım Prof. Dr. Suna BALCI - Gazi Üniversitesi Yrd. Doc. Dr. Nurdan YILDIRIM - Yaşar Üniversitesi Dr. Zeynep Elif YILDIZEL - Petrol ve Jeotermal Arama’nın Ortak Dili Başak ÇİMEN - Çelikler Holding


JKBB ÖZEL OTURUMU YEREL YÖNETİMLER VE JES YATIRIMLARI Katılımcılar Ufuk ŞENTÜRK – JESDER Yönetim Kurulu Başkanı İrem ÇİĞCİ – JKBB Genel Sekreteri Gürşat KALE – İncirliova Belediye Başkanı Gökhan KARAÇOBAN – Alaşehir Belediye Başkanı

Oturumu izlemek için


ARAMA YÖNTEMLERİ OTURUMU Konuşmacılar •

Prof. Dr. Hasan Sözbilir – Dokuz Eylül Üniversitesi Türkiye Jeotermal sahalarının sınıflandırılması ve arama stratejileri

Erhan Erdoğan – Enerji Holding Jeotermal Sahalarda MT ve Sismik Yöntemlerinin Birlikte Kullanımı ve Hedeflenen Sonuçlara Ulaşmada Etkileri

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


•Türkiye Jeotermal ^ĂŚĂůĂƌŦŶŦŶ ^ŦŶŦĨůĂŶĚŦƌŦůŵĂƐŦve Arama Stratejileri • WƌŽĨ͘ƌ͘,ĂƐĂŶ^P7>7Z • m-:K>K:7Dm,͘P>mDm

^hEhD</b/ •:ĞŽƚĞƌŵĂů^ĂŚĂůĂƌŦŶƐŦŶŦĨůĂŶĚŦƌŦůŵĂƐŦ •ƺŶLJĂĚĂŬŝƐŦŶŦĨůĂŶĚŦƌŵĂ •ƐŬŝƐŦŶŦĨůĂŶĚŦƌŵĂůĂƌ •zĞŶŝƐŦŶŦĨůĂŶĚŦƌŵĂ͗Geothermal ƉůĂLJ •dƺƌŬŝLJĞ͛ĚĞŬŝ:ĞŽƚĞƌŵĂůƐĂŚĂůĂƌĂƵLJŐƵůĂŶŦƔŦ •ƌĂŵĂƐƚƌĂƚĞũŝůĞƌŝ-^ŽŶƵĕ-PŶĞƌŝ


JEOTERMAL SAHALARIN SINIFLANDIRILMASI • ϮϬϬϬůŝLJŦůůĂƌĂŬĂĚĂƌ • ^ŦĐĂŬůŦŬ • ŶƚĂůƉŝ • ϮϬϬϬůŝLJŦůůĂƌĚĂŶƐŽŶƌĂũĞŽƚĞƌŵĂůƐĂŚĂŶŦŶŝĕŝŶĚĞďƵůƵŶĚƵŒƵ ƚĞŬƚŽŶŝŬŽƌƚĂŵ • 2010-2017…….Geothermal ƉůĂLJ͙͙͙͘ũĞŽƚĞƌŵĂůƐŝƐƚĞŵŝŬŽŶƚƌŽů ĞĚĞŶƚƺŵũĞŽůŽũŝŬĨĂŬƚƂƌůĞƌ͙͙͙͘͘


SANYAL, 2005

SANYAL, 2005


<zE<^/<>/)/E'PZ^/E/&>E/ZD


CATALOG OF GEOTHERMAL PLAY TYPES BASED ON GEOLOGIC CONTROLS Inga S.Moeck, 2014 a geothermal play is defined by the heat source and the geological controls on heat transport and thermal energy storage capacity. Two ůĂƌŐĞŐƌŽƵƉƐĐĂŶďĞĚŝƐƚŝŶŐƵŝƐŚĞĚďĞƚǁĞĞŶĂůů ŐĞŽƚŚĞƌŵĂůƌĞƐŽƵƌĐĞƐ ƚLJƉĞƐ͗ ƚŚĞŚĞĂƚƚƌĂŶƐƉŽƌƚŝƐĚŽŵŝŶĂƚĞĚďLJĐŽŶǀĞĐƚŝŽŶůĞĂĚŝŶŐƚŽĂĐĐƵŵƵůĂƚĞĚ heat, the ŚĞĂƚƚƌĂŶƐƉŽƌƚŝƐĐŽŶĚƵĐƚŝŽŶĚŽŵŝŶĂƚĞĚůĞĂĚŝŶŐƚŽĚŝƐƚƌŝďƵƚĞĚŚĞĂƚ͘

Geothermal play: definitions and basic concepts A geothermal play: a geological setting that includes a heat source, heat migration pathway, heat/fluid storage capacity (reservoir), and the potential for economic recovery of the heat. A conceptual model on how a number of geological factors might generate a recoverable geothermal resource at a specific structural position in a certain geologic setting. The characteristics of individual geothermal systems are a function of site-specific variables: • the nature and depth of the heat source; • the dominant heat transfer mechanism; • permeability and porosity distribution; • rock mechanical properties; • fluid/rock chemistry; • fluid recharge rates/sources. Identify WKHSOD\W\SHĺfocussed exploration strategy


GEOTHERMAL PLAY


GEOTHERMAL PLAY TYPES IN TURKEY


Conduction dominated plays ŽŶĚƵĐƚŝŽŶ-ĚŽŵŝŶĂƚĞĚ Geothermal WůĂLJ dLJƉĞƐ ĐĂůůĞĚ ͚ƉĂƐƐŝǀĞ͛ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƐLJƐƚĞŵƐ ĚƵĞ to ĂŶ ĂďƐĞŶĐĞ ŽĨ ĨĂƐƚ ĐŽŶǀĞĐƚŝǀĞ ĨůŽǁ ŽĨ ĨůƵŝĚƐ or ƐŚŽƌƚ-term ǀĂƌŝĂƚŝŽŶƐ ŝŶ ĨůƵŝĚ ĚLJŶĂŵŝĐƐ. dŚĞƐĞ WůĂLJ dLJƉĞƐ ĚŽŵŝŶĂƚĞ ǁŝƚŚŝŶ ƉĂƐƐŝǀĞ ƚĞĐƚŽŶŝĐ plate ƐĞƚƚŝŶŐƐ where there ŚĂƐ ďĞĞŶ ŶŽ ƐŝŐŶŝĨŝĐĂŶƚ ƌĞĐĞŶƚ ƚĞĐƚŽŶŝƐŵ or ǀŽůĐĂŶŝƐŵ. ŽŶĚƵĐƚŝŽŶ ĚŽŵŝŶĂƚĞĚ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƉůĂLJ ƚLJƉĞƐ͕ ƌĂŶŐŝŶŐ ĨƌŽŵ ŝŶƚƌĂĐƌĂƚŽŶŝĐ ďĂƐŝŶƐ to ĨŽƌĞůĂŶĚ ďĂƐŝŶƐ ŽĨ ŽƌŽŐĞŶŝĐ ďĞůƚƐ ǁŝƚŚ ŝƚƐ ĐŚĂƌĂĐƚĞƌŝƐƚŝĐ ĨŽƌĞĚĞĞƉ to ďĂƐĞŵĞŶƚ ;ŝŐŶĞŽƵƐ or ŵĞƚĂŵŽƌƉŚŝĐͿ ƉƌŽǀŝŶĐĞƐ. 'ĞŽůŽŐŝĐ ĐŽŶƚƌŽůƐ ŝŶ ĐŽŶĚƵĐƚŝŽŶ ĚŽŵŝŶĂƚĞĚ ƉůĂLJƐ are ĞŝƚŚĞƌ ůŝƚŚŽ- or ďŝŽĨĂĐŝĞƐ ŽĨ ƐĞĚŝŵĞŶƚĂƌLJ ƌŽĐŬ ĂŶĚ ĨĂƵůƚƐ ĂŶĚ ĨƌĂĐƚƵƌĞƐ. dLJƉŝĐĂůůLJ ƚŚĞƐĞ ƉůĂLJ ƚLJƉĞƐ are ůĂĐŬŝŶŐ ĂĐƚŝǀĞ ĨĂƵůƚŝŶŐ ĂŶĚ ƐĞŝƐŵŝĐŝƚLJ 'mEz-K)hEK>h <ZE7-WKEd7>Z


ŽŶǀĞĐƚŝŽŶ ĚŽŵŝŶĂƚĞĚ ƉůĂLJƐ Convection-dominated Geothermal Play Types include those often referred to as ‘viable’ or ‘active’ geothermal systems They include all known ‘high temperature’ (>200°C) geothermal reservoirs shallower than 3,000 m. These invariably lie adjacent to plate tectonic margins or in regions of active tectonism, active volcanism, young plutonism (< 3 Ma), or regions with elevated heat flow due to crustal thinning during extensional tectonics. In convection-dominated geothermal plays, heat is transported efficiently from depth to shallower reservoirs or the surface by the upward movement of fluid along permeable pathways. KZdd/EK>h K)hEK>h


ŽŶǀĞĐƚŝŽŶĚŽŵŝŶĂƚĞĚDĂŐŵĂƚŝĐƉůĂLJƚLJƉĞ ĐƚŝǀĞŵĂŐŵĂƚŝƐŵ͕ƐŚĂůůŽǁŵĂŐŵĂĐŚĂŵďĞƌ Geothermal ƉůĂLJ ƚLJƉĞ ƌĞůĂƚĞĚ to ĂŶĂĐƚŝǀĞ ǀŽůĐĂŶŝĐ ĨŝĞůĚ ƚLJƉŝĐĂů ĨŽƌ a ŵĂŐŵĂƚŝĐ ĂƌĐ ƐĞƚƚŝŶŐ ĂďŽǀĞ a ƐƵďĚƵĐƚŝŽŶ njŽŶĞ

dh>&z/

7X]OD-HRWHUPDOVDKDVÕPDJPDWLNYRONDQLNNRQWUROOELU hidrotermal sistemin normal fay kontrollü bir jeotermal sistem WDUDIÕQGDQüzerlenmesi úHNOLQGHJHOLúHQhibrid bir jeotermal VLVWHPQLWHOL÷LQGHGLU


ĂƚĂŶĞĞĚĞĚĨŽƌƚŚĞĞdžƉůŽƌĂƚŝŽŶǁŽƌŬĨůŽǁĂƚƚŚĞůŽĐĂůƐĐĂůĞ


yW>KZd/KE^dZd'/^ North ŶĂƚŽůŝĂŶ &ĂƵůƚ

W>d

yW>KZd/KE^dZd'/^ ^dZhdhZ> ^dd/E' K& 'Kd,ZD> ^z^dD^ IN ydE^/KE> KD/E dzW

horsetailing fault terminations, step-overs or relay ramps in normal fault systems and accommodation zones between fault systems with opposing dip.

The most prolific fracture permeability in these complex structural zones is generated in locations where stresses are concentrated local to fault tips and fault intersections and along fault segments that are critically stressed for dilation. Geothermal systems in magmatic rifts are controlled by both axial fault systems and radial volcanic center structures. We suggest that the most favorable location for permeability in magmatic rift segments is at the interface between volcanic centers and axial rift zones where radial volcanic center structures interact and intersect with axial faults and fissures.


yW>KZd/KE^dZd'/^ ^dZhdhZ> ^dd/E' K& 'Kd,ZD> ^z^dD^ IN ydE^/KE> KD/E dzW

yW>KZd/KE^dZd'/^ Relay ramps

, breached or not, typically represent potential pathways for vertical migration of fluids Relay zones therefore represent an important control on fluid transport in the crust, affecting all kinds of fluids, including hydrocarbons, CO2 and other volatiles, hydrothermal solutions, metamorphic fluids, magma, and ground water. Relay zones are therefore the loci of a range of fluidâ&#x20AC;&#x201C;rock interactive processes, many of which are of economic significance. Fluid flow-pattern through a relay structure (layer A). A sealing faultmay conduct fluids in the vertical direction (1), butmuch more efficiently so through a heavily fractured relay structure (3). In a reservoir setting the relay structure typically provide bed-parallel hanging-wallâ&#x20AC;&#x201C;footwall communication (2). Layer B does not show a ramp geometry and is not associated with flow of types 2 and 3.


yW>KZd/KE^dZd'/^ Map view conceptual models of common structural settings for geothermal systems A) horse-tailing fault termination, B) step-over or relay ramp in normal fault system, C) accommodation zone, and D) magmatic rift segment.

yW>KZd/KE^dZd'/^ 3D conceptual models of the common structural settings for geothermal systems A) Horsetailing fault termination, B) step-over or relay ramp in normal fault system, C) accommodation zone, and D) magmatic rift segment.


yW>KZd/KE^dZd'/^

ŝůĂƚŝŽŶ ƚĞŶĚĞŶĐLJ ^ƚƌƵĐƚƵƌĂů 'ĞŽůŽŐLJ <ŝŶĞŵĂƚŝĐ ŶĂůLJƐŝƐ ^ƚƌĞƐƐ ĨŝĞůĚ

'Kd,ZD>W>z-^yW>KZd/KE^dZd'/^/EdhZ<z The initial categorization of plays relies on the nature of the heat charge system. End members are convection and conduction dominated transport systems. Convection dominated systems are divided into “Magmatic,” “Plutonic,” and “Fault-controlled in Extensional Domain” play types; conduction dominated systems are divided into “Intracratonic Basin plays,” “Orogenic Belts with Adjacent Foreland Basins,” and “Crystalline rock/ Basement” play types. Each play type is characterized by a combination of geologic controls and in some cases as a combination of two types (e.g. magmatic and fault-controlled in extension domain). The ƐƚƌƵĐƚƵƌĂů ƐĞƚƚŝŶŐƐ that ŚĂǀĞ ĞŶŚĂŶĐĞĚ ƉŽƚĞŶƚŝĂů ŽĨ ŚŽƐƚŝŶŐ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƌĞƐŽƵƌĐĞƐ are ĚĞĨŝŶĞĚ ďLJ ͞ĂͿ ĚŝƐĐƌĞƚĞ ƐƚĞƉƐ ŝŶ ŶŽƌŵĂů ĨĂƵůƚ njŽŶĞƐ͕ ďͿ ŝŶƚĞƌƐĞĐƚŝŽŶƐ ďĞƚǁĞĞŶ ŶŽƌŵĂů ĨĂƵůƚƐ ĂŶĚ ƚƌĂŶƐǀĞƌƐĞůLJ ŽƌŝĞŶƚĞĚ ŽďůŝƋƵĞ-ƐůŝƉ ĨĂƵůƚƐ͕ ĐͿ ŽǀĞƌůĂƉƉŝŶŐ ŽƉƉŽƐŝƚĞůLJ ĚŝƉƉŝŶŐ ŶŽƌŵĂů ĨĂƵůƚ njŽŶĞƐ͕ ĚͿ ƚĞƌŵŝŶĂƚŝŽŶƐ ŽĨ ŵĂũŽƌ ŶŽƌŵĂů ĨĂƵůƚƐ͕ or ĞͿ ƚƌĂŶƐƚĞŶƐŝŽŶĂů ƉƵůů-apart njŽŶĞƐ͟. More ƌĞĐĞŶƚůLJ͕ ƌĞĐŽŐŶŝnjŝŶŐ that ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ŚLJďƌŝĚ ƐLJƐƚĞŵƐ or ƐLJƐƚĞŵƐ ĐŚĂƌĂĐƚĞƌŝnjĞĚ ďLJ a ĐŽŵďŝŶĂƚŝŽŶ ŽĨ two or more ƉƌĞǀŝŽƵƐůLJ ƐƚĂƚĞĚ ƐƚƌƵĐƚƵƌĂů ƐĞƚƚŝŶŐƐ ƌĞƉƌĞƐĞŶƚ a ŵĂũŽƌŝƚLJ ŽĨ ŽƉĞƌĂƚŝŶŐ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ĨŝĞůĚƐ ŝŶ the ƌĞŐŝŽŶ. The ƉƌĞǀŝŽƵƐůLJ ƐƚĂƚĞĚ ĐŽƌƌĞůĂƚŝŽŶ ƐƵŐŐĞƐƚƐ that ĞŶŚĂŶĐĞĚ ƐƚƌƵĐƚƵƌĂů ĐŽŵƉůĞdžŝƚLJ ĨĂǀŽƌƐ the ƉƌĞƐĞŶĐĞ ŽĨ ƌĞĂĚŝůLJ ĞdžƉůŽŝƚĂďůĞ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƐLJƐƚĞŵƐ. For the tĞƐƚĞƌŶ ŶĂƚŽůŝĂ, ĂŶ ĞŵƉŚĂƐŝƐ ƐŚŽƵůĚ ďĞ ƉůĂĐĞĚ ŽŶ the ƌĞůĂƚŝŽŶƐŚŝƉ ďĞƚǁĞĞŶ the ŽĐĐƵƌƌĞŶĐĞ ŽĨ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƐLJƐƚĞŵƐ͕ ŶĞŽƚĞĐƚŽŶŝĐƐ, ĐƌŝƚŝĐĂůůLJ ƐƚƌĞƐƐĞĚ ƐƚƌƵĐƚƵƌĞƐ͕ ĚŝůĂƚŝŽŶ ĂŶĚ ƐůŝƉ ƚĞŶĚĞŶĐLJ͕ ĂŶĚ ĨĂƵůƚƐ that ƐƚĞƉ͕ ŽǀĞƌůĂƉ͕ ƚĞƌŵŝŶĂƚĞ͕ or ŝŶƚĞƌƐĞĐƚ. dŚĞƌĞďLJ͕ ĐŽůůĞĐƚŝŶŐ ĚĂƚĂ that ƌĞůĂƚĞƐ to ƐƚƌƵĐƚƵƌĂů ĂƌĐŚŝƚĞĐƚƵƌĞ͕ ĨůƵŝĚ ƚĞŵƉĞƌĂƚƵƌĞ ĂŶĚ ŵŝŐƌĂƚŝŽŶ ŽĨ the ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƐLJƐƚĞŵ ŝƐ ŝŵƉŽƌƚĂŶƚ. dŚĞƐĞ ĚĂƚĂ are ƵƐĞĚ to ĚĞǀĞůŽƉ ĂŶ ŝŶŝƚŝĂů 3D ŵŽĚĞů that ĐŽŶƐƚƌĂŝŶƐ ĐƌŝƚŝĐĂů ŐĞŽůŽŐŝĐ ĐŽŶƚƌŽůƐ ĂŶĚ ĞĨĨĞĐƚŝǀĞůLJ ƌĞĚƵĐĞƐ the ƐƉĂƚŝĂů ƚĂƌŐĞƚ ǀŽůƵŵĞ ǁŝƚŚ what ŝƐ ĚĞĞŵĞĚ to ďĞ ĐŚĂƌĂĐƚĞƌŝƐƚŝĐ ƚĞŵƉĞƌĂƚƵƌĞ ĂŶĚ ƉĞƌŵĞĂďŝůŝƚLJ ŽĨ ĂŶ ĞdžƉůŽŝƚĂďůĞ ŐĞŽƚŚĞƌŵĂů ƐLJƐƚĞŵ. The ŵĂũŽƌŝƚLJŽĨtĞƐƚĞƌŶŶĂƚŽůŝĂŐĞŽƚŚĞƌŵĂůƐLJƐƚĞŵƐ are ĐŽŶǀĞĐƚŝŽŶ-ĚŽŵŝŶĂƚĞĚĞdžƚĞŶƐŝŽŶĂůĚŽŵĂŝŶƉůĂLJƐ͘


68180$.,ù, •

JEOTERMAL ARAMADA KULLANILAN JEOFIZIK YÖNTEMLER • 'R÷UXGDQ .XOODQÕODQ Yöntemler • <DUGÕPFÕ Yöntemler

• 0$1<(727(//85ù. 07 Yöntem • 6ù60ù.Yöntem • MT ve 6ù60ù.<g17(0ù1%ù5/ù.7(.8//$1,0, • -(27(50$/$5$0$<2/+$5ù7$6, • SONUÇLAR

2


MOTIVASYON

TEMEL YÖNTEMLER

YARDIMCI YÖNTEMLER

• (/(.75ù. (/(.7520$1<(7ù. YÖNTEMLER * MT/AMT, CSAMT, DAÖ... • 6ù60ù.<g17(0/(5 * MT/AMT, TEM, CSAMT, DAÖ...

• • • • •

Gravite TEM Manyetik Uzaktan $OJÕODPD Gaz Ölçümleri...

3

0$1<(727(//h5ø. 07

• 'R÷DO ND\QDNOÕ EM yöntemdir, • Çevreye YHUGL÷L zarar en az düzeydedir, • Cihaz VD\ÕVÕQD ED÷OÕ olmak ND\GÕ ile KÕ]OÕ bir yöntemdir. • <DSÕOVDO jeoloi ve stratigrafi bilgisi VD÷ODU, • $UDúWÕUPD GHULQOL÷L yapay bir kaynaktan ED÷ÕPVÕ]GÕU ve amaca ED÷OÕ olarak minimum 5km dir. • Jeotermal iletkenlik anomalilerinin belirlenmesinde en etkili yöntemlerden biridir. • 2D / 3D Ters Çözüm uygulanarak özdirenç modelleri elde edilerek harita/kesit olarak sunulur

4


0$1<(727(//h5ø. 07

• Uzak Nokta verisi (Remote Reference) MT verilerinin kalitesi DoÕVÕQGDQ çok önemlidir • dDOÕúPD DODQÕQD en az 10 km X]DNOÕNWD gürültüsüz bir alan seçilmelidir. • Sabit kayma etkisini gidermek DPDFÕ\OD mutlaka TEM ölçüsü DOÕQPDOÕGÕU.

3D INVERSION-MODELING • .XOODQÕODQ hücre boyutu- parametre VD\ÕVÕ • .XOODQÕODQ frekans VD\ÕVÕ

5

7(56dg=h09(02'(//(0(d$/,ù0$/$5, 6(17(7ø.9(5øg51(öø

$5$=ø9(5ø6øg51(öø

(UGR÷DQ Candansayar, 2017 6


07.(6ø7ve +$5ø7$/$5,1,1<2580/$10$6,

?

? ?

7

Sismik Yöntem • Kaynak olarak vibro veya dinamit NXOODQÕOÕU, • Büyük VDKDODUÕQ DUDúWÕUÕOPDVÕ uzun süre DOÕU, • Kablosuz (wireless) sistemler ile daha KÕ]OÕ ve çevreye GX\DUOÕ oDOÕúPDODU \DSÕODELOPHNWHGLU, • <DSÕVDO VÕQÕUODU, fay geometrisi ve temel kaya GHULQOL÷L ile ilgili GHWD\OÕ bilgi VD÷ODU. • $UDúWÕUPD GHULQOL÷L ND\QD÷D ve kaynak DOÕFÕ konumuna ED÷OÕGÕU (<=5km) • Jeotermal kaynak ile ilgili GR÷UXGDQ bilgi veremez. • 2D/3D proses X\JXODQÕU, KÕ] kesitleri elde edilir. 8


Sismik Yöntem • %DWÕ Anadolu gibi tektonizma kontrollü ROXúDQ jeotermal sistemlerde ID\ODUÕQ ve rezervuar kaya geometrisinin belirlenmesi DoÕVÕQGDQ oldukça etkilidir. • Tektonik \DSÕODUÕQ oldukça iyi \RUXPODQPDVÕQD UD÷PHQ jeotermal bir VDKDQÕQ sadece sismik yöntem NXOODQÕODUDN NHúIHGLOPHVL veya \RUXPODQPDVÕ mümkün GH÷LOGLU.

9

Sismik • Sismik yöntem NXOODQÕODUDN bir jeotermal VDKDQÕQ NHúIL veya \RUXPODQPDVÕ söz konusu GH÷LOGLU.

?

?

?

?

?

10


MT

11

076ø60ø.

12


-(27(50$/$5$0$<2/+$5ø7$6,

? ?

? ?

? ?

? ?

?

?

?

?

?

?

:KdZD>ZDͬ7b>dDZh,^d/

?

? ?

?

?

? ?

?

?

? ?

13

$5$ù7,50$$',0/$5,– *(1øùg/d(./ø07

14


3D MT MODEL ve 327$16ø<(/%g/*(/(5ø1%(/ø5/(10(6ø

EKD>7

15

'(7$<07g/dh/(5øve DETAY MT MODEL

EKD>7

16


'6ø60,.

EKD>7

17

SONDAJ

EKD>7

18


Jeotermal Arama Yol +DULWDVÕ JEOTERMAL MALL Zh,^d d

Jeoloji ΘJeofizik zŽƌƵŵ

^,:K>K:7^7 ^7

ϯ^7^D7<

,z/Z ^,E/E dDD/EΘ dDD/EΘ Θ sZ^7EDd Dd

ϯDK> >

EKD>7 EKD KD  ??

EVET

SAHAYI BIRAK

EKD>7K>E EKD>7K>E K>E E P>' P>'  dzDd Dd

SONUÇLAR •

MT ve 6LVPL÷LQ birlikte NXOODQÕOPDVÕ ve GHWD\OÕ bir jeoloji oDOÕúPDVÕ ile desteklenmesi sondaj öncesi riskleri minimum indirecektir.

• 6DKDQÕQ WDPDPÕQGD ve GÕú çevresinde JHQLú ölçekli MT \DSÕODUDN hem VDKDQÕQ potansiyeli DUDúWÕUÕODELOLU hem de 3D sismik \DSÕODFDN alan küçültülerek maliyet GúUOHELOLU. • Anomali üzerinde daha \R÷XQ bir grid ile MT yapmak model hassasiyetini DUWWÕUDFDN, MT ve sismik kesitlerin birbirine daha uyumlu ROPDVÕQÕ VD÷OD\DFDNWÕU. • 3D sismik VRQUDVÕ belirlenen ID\]RQODUÕ07iletkenlik anomalileri ile ELUOHúWLULOHUHN anomalilerin ND\QDNODQGÕ÷Õ ID\ODUÕQ hedeflenmesini VD÷OD\DFDN ve sondaj QRNWDODUÕ minimum hata ile belirlenebilecektir. • Sismik VRQUDVÕ temel kaya GHULQOL÷L ve ID\]RQODUÕ\RUXPODQDELOGL÷L için kuyu GL]D\QÕ daha güvenli bir úHNLOGH \DSÕODELOHFHNWLU.

19


7(ù(..h5/(5


FİNANS OTURUMU Konuşmacılar • •

AF Consult - Wietze LİSE World Bank-İSOR - DADİ THORBJOHSONN Financial Aspects of Geothermal Investments in Turkey

Stantec (FORMER MWH) – Neslihan SÖNMEZ Jeotermal Yatırımlarda Danışmanlık İhtiyacı

EBRD - Deniz YURTSEVER Tapping Turkey’s Geothermal Potential:EBRD’s PLUTO Programme

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


Consulting Services for Risk Sharing Mechanism (RSM) for Resource Validation (CTF-CS-01) Financial aspects of Geothermal investments in Turkey

JV Partners

Engineering firm with hundred twenty years of experience in engineering - 9000 employees Fields of Expertise: • Project management and economics • Feasibility studies and strategic investigations • Design • Construction management • Operations and maintenance

Geoscience firm with sixty years of experience in geothermal investigation – 75 employees

Engineering firm with fifty years of experience in geothermal engineering 300 employees

Fields of Expertise: • Geothermal Exploration • Drilling Consultancy • Drilling Engineering • Resource assessment • Resource management • Geothermal Training

Fields of Expertise: • Project Management • Geothermal power plant engineering • Power System Engineering • District Heating


Geothermal Energy Resources of Turkey


Typical costs of geothermal power plant

Cost item

Steam plant Brine plant

Preparation

2%

2%

Exploration

8%

5%

Geothermal well field development

50%

44%

Power plant

30%

39%

Indirect cost

10%

10%

3,650

5,300

250

150

50

10

Total installation cost, $/kW Gross Temperature oC Installed capacity, MW

Source: HOW DO FINANCIAL ASPECTS OF GEOTHERMAL COMPARE WITH OTHER ENERGY SOURCES? Carine Chatenay and Thorleikur Jóhannesson Verkís

Conceptual Representation of Risks and Costs during Different Stages of Geothermal Development


Objective of the RSM â&#x20AC;˘ The RSM aims to promote private sector development of renewable geothermal energy projects in the early stage geothermal exploratory and confirmation drilling stages by sharing the risk of failing to validate a geothermal resource among two parties: the administrator of the RSM, and the geothermal developer (i.e. the Beneficiary).


Summary of RSM Terms and Conditions • Drilling program can include slim wells, production-size exploratory wells, or a combination • Financial coverage for unsuccessful wells: Well number 1 2 3 4 5

Aydin, Denizli, Manisa* 40% 40% 40% 40% 40%

Other provinces 60% 60% 60% 40% 40%

• Beneficiary will pay a 10% “Success Fee” on the average estimated well cost only when the well is successful. For wells 4 and 5, the success fee will be 25%. • Duration of the RSM project is up to 5 years, until 2023, however the first round drillings is planned to be completed in 2 years. * Some districts of Manisa, which have not yet been subjected to geothermal development will be treated as other provinces

Triggers for termination of RSM contract • Drilling of two consecutive unsuccessful wells • Pay-out reaches USD 4 million per application/agreement with beneficiary • (one investor can apply for more than one location; can make more than one application for RSM support)

• CO2 concentration in fluid of first or second well will result in emissions in excess of 583 g/kWh • However, if a plan will be agreed upon to mitigate these emissions to a level below 583 g/kWh the well will be considered successful • We understand that establishing the CO2 emission expectations in the long run is technically challenging • We note here that there is only possibility for a very short term test (few days or less for the first well); the actual CO2 results may be ambiguous and the contract may not be cancelled at that stage. • But for the second well it may be possible to do a long term flow test (injecting the liquid into the first well) and get clearer results.


Eligibility DRAFT Eligible beneficiaries • Holders of valid exploration licenses (both public and private) are eligible to apply to the RSM. • Exploration licenses need to have a remaining validity of at least 18 months in order to apply. • However, this may be shortened as a pre-condition, namely “sufficiently” long exploration license, which will be converted into production license as soon as the drilled well is successful.

• potential beneficiaries have carried out the appropriate surface exploration studies and • have the necessary technical and financial capacity to complete the resource validation process (that is, exploration and confirmation drilling) they plan to undertake.

Requirements The beneficiaries will be required to provide the following information as part of the application: • Surface exploration information • Business plan showing how the geothermal energy will be utilized • Drilling program and corresponding cost estimate • Necessary permits, licenses, and unobstructed rights to the concession • Applicable environmental and social impact studies and management plans

Success criteria: • based on geoscientific information and need to be consistent with the accompanying business plan.


Project application timeline Hold application workshop

Application period •42 days

•1 day* (Calendar days) •To be decided soon

Approval of list of selected beneficiaries and agreements

Evaluation process and drafting of RSM agreements •50 days

World Bank noobjection and Notification

Negotiations •21 days

•14 days

•21 days

Approval and Signing •21 days

Drill and test wells + submit reports and claims •300 days

Settlement and Closure •21 days


ÅF Consult The ten largest owners on 31 December 2016

ÅF is currently active in around 90 countries

ÅF has offices ÅF has carried out projects

Some of ÅF’s major clients

Swedish Defence Materiel Administration

Shareholder

Capital %

Votes %

The ÅForsk Foundation

14.0

37.0

Handelsbanken funds

8.9

6.5

SEB Investment Management

8.4

6.2

Swedbank Robur Funds

6.7

4.9

Zeres Public Market Fund

5.3

3.9

CBNY-Norges Bank

4.4

3.2

Didner & Gerge Funds AB

3.8

2.8

NTC Various Fiduciary Capacit

3.1

2.3

ÅF AB

1.5

1.1

Pareto Global

1.4

1.0

Total other

42.5

31.1

Swedish Transport Authority

ÅF Consult Our first 120 years Our first environmental consultant 1901

Inspection operations are nationalised 1976

1895 ÅF, former Ångpanneföreningen, is founded

From cooperative association to limited company 1981

1986 ÅF shares listed on the Stockholm Stock Exchange

Ångpanneföreningen changes its name to ÅF 2008

Inspection operations are sold to DEKRA Industrial 2010

1995 Major expansion. Inspection activities resume. ÅF celebrates 100th anniversary.

2012 ÅF merges with Epsilon

Organisation

Facts at a glance (2016) •

Sales 11,070 SEK million

Number of employees: 9,133

Number of ÅF offices: 107

INDUSTRY

INFRA STURCTURE

INTER NATIONAL

TECHNOLOGY

Geographical coverage: Established in around 30 countries, assignments are carried out in over 100 countries

President: Per Magnusson

President: Mats Påhlsson

President: Roberto Gerosa

President: Viktor Svensson

ÅF


Our Services

One business – three business sectors Infrastructure

Energy

ÅF leads the Scandinavian market for sustainable technical solutions for buildings and infrastructure projects

ÅF is one of the world’s engineering and consulting companies within energy OUR CLIENTS ARE FOUND IN:

OUR CLIENTS ARE FOUND IN:

•Hydropower

•Real estate

•Nuclear energy

•Road and rail

•Renewable energy

WE ARE EXPERTS IN:

•Thermal energy •Transmission and distribution

•Project management and economics

WE ARE EXPERTS IN:

•Feasibility studies and strategic investigations s

Consultancy and engineering service in energy markets, covering the full lifecycle of an investment project in the fields of power generation, transmission and distribution

•Design •Construction management •Operations and maintenance

Our Services

One business – three business sectors Industry ÅF offers engineering services in all fields of technology for all sectors of industry OUR CLIENTS ARE FOUND IN: Automotive industry

Defence & security

Engineering

Oil & gas

Mining

Telecommunication

Forest industry (pulp and paper)

Food processing and pharmaceutical

WE ARE EXPERTS IN: Industrial processes • Process technology • Control technology • Industrial IT • Automation • Electrical power systems • Inspections • Technical calculations

IT, product development, telecom and defense technology • Software and hardware design • EcoDesign, environmentally adapted design engineering • Project management, quality and management • Mechanical design • IT and system development • Testing and verification


AF Turkey

Certifications

As ÅF Turkey, we have more than 230 project references from around 80 customers. 127 projects are ordered from 21 Turkish Electricity Distribution & Retail Regions and many private investors.

Environmental Management System

ISO 14001:2004 ISO 9001:2008

Quality Management System

OHSAS 18001:2007

Occupational Health and Safety Assessment Series

ISO 17020:2012

Conformity Assessment Body

EMPLOYEE PROFILE Education

YEARS of EXPERIENCE 15% 33%

19

15% 37%

[VALUE]

PhD

5

Phd Cand.

2

Msc.

9 1

Msc. Cand.

Bs.

0-5

5-10

10-15

15+

High School

AF Turkey/ transmission and distribution Network Planning and Design

Smart Grids / R&D • SCADA/DMS/OMS

• Network Development Plan

• Substation Automation

• MV/LV Network Design Project

• GIS • Utility IT/Integration

• Unit Priced MV/LV Network Design Project

• AMI/Smart Meters • SGS Communication

• Overhead Line Project Design

• Operational Control Systems

• Network Asset Condition Assesment /Data Collection

Regulation and Management Consultancy • Business Process Management • Tariff Methodology • Technical Due Dilligence • Regulatory Audit Services

Ancillary Services • Modelling and Analysis • Grid Code Compliance Tests • Power System Operational Studies


Jeotermal <DWร•Uร•PODUGD 'DQร•รบPDQOร•N รธKWL\DFร• Neslihan Sรถnmez Stantec 7ยUNL\Hรธรบ*HOLรบWLUPH'LUHNW|Uย

DDQร—รผPDQ ne yapar? โ€ข 'HQH\LPOHULQHGD\DQDUDN]RUOXNYHIร•UVDWODUร•|QJ|UPHNWDQร•PODPDN โ€ข .DUรบร•ODรบร•ODELOHFHNULVNOHULEHOLUOHPHNYHULVN\|QHWLPPHWRGRORMLVLROXรบWXUPDN โ€ข 6RUXQODUYH]RUOXNODUNDUรบร•Vร•QGDGร•รบDUร•GDQELUJ|]RODUDNIDUNOร•EDNร•รบDoร•ODUร•LOHDOWHUQDWLI รงรถzรผmler รผretebilmek; โ€ข 7DYVL\HOHUGHEXOXQPDNYHX\JXODPDDรบDPDVร•QGD\ROKDULWDVร•EHOLUOHPHN

DDQร—รผPDndan ne beklenir? x

.RQX\DLOLรบNLQELOJLYHEHFHUL\HVDKLSROPDVร•

x

3ODQODQDQ]DPDQDNร•รบร•Qร•GRรทUXyรถnetmesi;

x

Etkin YHDNWLILOHWLรบLPkurabilmesi

6/9


%LU%DN×üWDStantec (MWH Global)

1954

$4 billion

22,000

Stantec NXUXOXú

Piyasa 'H÷HUL($CAD)

dDOÕúDQ

STN

6

400

.ÕWDGD operasyon

Lokasyon Dünya genelinde

Newyork & Toronto %RUVDVÕQGDKDONDDoÕN

1/9

Neredeyiz?

3/9


+L]PHWYHUGLรนLPL]VHNW|UOHU

ย‡$Wร•N\|QHWLPLYHSROLWLNDODUร• ย‡$Wร•N|QOHPHYHWRSODPD ย‡$Wร•NDUร•WPDYHLรบOHPH โ€ข Planlama โ€ข Mรผhendislik ย‡7RSOXOXNGDQร•รบPDQOร•รทร• โ€ข Kaynak izinleri ย‡$Wร•NWDQ(QHUML EfW) ย‡7DVDUร•P

โ€ข Teknik YHPDOLGHรทHUOHQGLUPH ย‡6XYH(QHUMLVHNW|UยQGHIL]LELOLWHoDOร•รบPDODUร• โ€ข dHYUHVHOHWNLGHรทHUOHQGLUPHVL ย‡%RUoYHUHQPยKHQGLVOLNGHVWHรทL ย‡%DQNDSHUVRQHOLQHNDSDVLWHJHOLรบWLUPH ย‡6ยUGยUยOHELOLU(QHUML GH.UHGL+DWODUร•Qร•Q<|QHWLPL

ย‡3ODQODPDWDVDUร•PGHรทHUOHQGLUPH โ€ข Hidroloji โ€ข Tarama ve tortu kurtarma ย‡<DSร•VDOYHJHQHOPยKHQGLVOLN ย‡รธQรบDDWYHLQรบDDWJ|]HWLPL โ€ข Uygulama ย‡%DNร•PLรบOHWPHYHL]OHPH

ย‡0ยรบWHUL.XUXPVDO+L]PHWOHUL ย‡รธOHWLP ย‡.HQWVHO<DรทPXUVX\XYH,VODN+DYD$Nร•Pร• ย‡$Wร•N<|QHWLPL โ€ข Su / $Wร•NVX $Uร•WPD ย‡6X\HQLGHQGHรทHUOHQGLUPHGHรทHUOHQGLUPHVL ย‡6XND\QDNODUร•\|QHWLPL ย‡9DUOร•N<|QHWLPL ย‡7DVDUร•PYHIL]LELOLWHGHรทHUOHQGLUPHVL โ€ข Master Planlama โ€ข Hidrolik Modelleme

ย‡(QHUML\ROKDULWDODUร• ย‡(QHUMLYHULPOLOLรทLGHQHWLPLSURJUDPODUร• โ€ข Gรผรง รผretimi รงรถzรผmleri ย‡)L]LELOLWHoDOร•รบPDODUร• ย‡รธQรบDDWL]OHPHYHGHQHWLPL โ€ข ร‡evresel uygunluk kontrolรผ ย‡%RรบOXNDQDOL]L ย‡(\OHPSODQODUร• โ€ข Yenilenebilir enerji

โ€ข ร‡evresel รงรถzรผmler ย‡6DรทOร•NYH*ยYHQOLNGHรทHUOHQGLUPHVL ย‡(WNL'HรทHUOHQGLUPHVL โ€ข Uygunluk denetimi โ€ข Durum tespit sรผreci

4/9

%LU%DNร—รผWDStantec Tรผrkiye โ€ข

ยถGDQEHULHQHUMLYHVXVHNW|UยQGHWHNQLNGDQร•รบPDQOร•NKL]PHWOHUL

โ€ข

0D\ร•VยถGD0:+Stantec LOHELUOHรบWL

โ€ข

(QHUMLYHULPOLOLรทL\HQLOHQHELOLUHQHUMLVXYHoHYUHVHNW|UยQGHX]PDQoHYUHPDNLQHHOHNWULNPยKHQGLVOHULILQDQV X]PDQODUร•SD]DUODPDX]PDQODUร•QGDQROXรบDQNLรบLOLNHNLS

โ€ข

(QHUMLVHNW|UยQGHYHULOHQGDQร•รบPDQOร•NKL]PHWOHUL %DQND'DQร•รบPDQOร•รทร•+L]PHWOHUL Tรผrkiye Orta ร–lรงekli Sรผrdรผrรผlebilir (QHUML)LQDQVPDQ3URJUDPร•

Tรผrkiye Sรผrdรผrรผlebilir Enerji Finansman 3URJUDPร•

7HNQLN'DQร•รบPDQOร•N+L]PHWOHUL โ€ข (QHUML9HULPOLOLรทL'DQร•รบPDQOร•N3URMHVL'ยQ\D%DQNDVร• (QHUML%DNDQOร•รทร• โ€ข <HQLOHQHELOLU(QHUML'DQร•รบPDQOร•N3URMHVL'ยQ\D%DQNDVร• (QHUML%DNDQOร•รทร• โ€ข ,VWDQEXO(YVHO$Wร•N<DNPD7HVLVL7HNQLN'DQร•รบPDQOร•N3URMHVL,%%

7ยUNL\H.RQXWODUGD(QHUML9HULPOLOLรทL )LQDQVPDQ3URJUDPร•

โ€ข .D\QDN9HULPOLOLรทL'DQร•รบPDQOร•N+L]PHWOHUL7HNVWLO6HNW|Uย

Ziraat Bank โ€“ 'ยQ\D%DQNDVร•.2%รธ (QHUML9HULPOLOLรทL3URMHVL

5/9


-HRWHUPDO<DW×U×PODU×QGD'DQ×üPDQO×NúKWL\DF×-1 .HúLI$úDPDVÕ Exploration Phase) : • <DWÕUÕPFÕODULoLQpD]DUDUDúWÕUPDVÕ • 0HY]XDWGHVWH÷L

7DVDUÕPøQúDDW$úDPDVÕ Power Plant Development Phase) : • • • • •

Projenin 3. taraf teknik, finansal ve çevresel yönden incelenmesi %RúOXNDQDOL]LYHULVND]DOWPDSODQÕKD]ÕUODQPDVÕ dHYUHVHOYH6RV\DO$NVL\RQ3ODQÕKD]ÕUODQPDVÕ 3D\GDú.DWÕOÕP3ODQÕKD]ÕUODQPDVÕ .DUERQILQDQVPDQÕGHVWH÷L

7/9

-HRWHUPDO<DW×U×PODU×QGD'DQ×üPDQO×NúKWL\DF×-2 Kuyu Açma AúDPDVÕ Resource/Field Development Phase) :

• <DWÕUÕPFÕODULoLQIL]LELOLWHoDOÕúPDVÕ • 8OXVODUDUDVÕVWDQGDUWODUDX\JXQWDUDIVÕ] dHYUHVHOYH6RV\DO(WNL'H÷HUOHQGLUPHGHVWH÷L • 0HY]XDWGDQÕúPDQOÕ÷ÕGHVWH÷L • .X\XDoPDIDDOL\HWOHULVUHVLQFHø6*X\JXQOXNGHQHWLPL • EPC performans kontrolü • 'XUXPWHVSLWLoDOÕúPDODUÕ • 0HYFXWILQDQVPHNDQL]PDODUÕQDEDúYXUXGHVWH÷LYHtakibi • 3URMHLúSODQÕKD]ÕUODPDGHVWH÷L • %DQNDUDSRUODUÕGHVWH÷L 8/9


7HúHNNUOHU« Neslihan Sönmez øú*HOLúWLUPH'LUHNW|U Stantec (HVNLDGÕ\ODMWH)

9/9


12th April 2018 • Ankara, Turkey

Tapping Turkey’s Geothermal Potential: EBRD’s PLUTO Programme Deniz Yurtsever Programme Manager of EBRD’s PLUTO Framework

Agenda 1. EBRD IN TURKEY

2. EBRD’S PLUTO PROGRAMME

3. KEY OPPORTUNITIES FOR THE SECTOR

April 11, 2018

2


Agenda 1. EBRD’S GEOTHERMAL EXPERIENCE IN TURKEY

2. EBRD’S PLUTO PROGRAMME

3. KEY OPPORTUNITIES OR THE SECTOR

April 11, 2018

3

Geothermal power in Turkey Turkey Installed geothermal capacity: 1100 MWe in 42 units or ~24% of the 4.5 GWe estimated potential

Western Turkey currently holds the greatest potential for development of geothermal resources (initially developed by MTA), with Central and Eastern Anatolia largely unexplored

Total Electricity Production, 2017– 270 TWh - (1.8%) (share of geothermal) Installed Capacity, Feb 2018

1100MWe

Growth, 2010-2017

900%

Share of Global Installed Geothermal Capacity, 2017

7.8%

April 11, 2018

4


EBRD’s experience in the geothermal sector: Rapidly growing portfolio Tuzla GPP (2010) • Capacity: 7.5 MW • Investment size: $22m • Ormat ORC

Gümüşköy GPP (2012) • Capacity: 13.2 MW • Investment size: $50m • Ormat ORC

Pamukören GPP (2012) • Capacity: 45 MW • Investment size: $63m (**) • Atlas Copco ORC Babadere GPP (2014) • Capacity: 7 MW • Investment size: $33m • Atlas Copco ORC

2

EBRD has participated in financing nine geothermal power projects so far, eight of which are in Turkey (444 MW)

3

4

Mutnovsky IPP (1997) • Capacity: 40 MW • Investment size: $150m • Feature: first IPP(*) in the Kamchatka region • Dual flash technology

Kızıldere III GPP (2017) • Capacity: 165 MW • Investment size: $800m • Triple flash + Ormat 2 binary

5 5

1 Kamchatka

2

9

679 3 4

Germencik GPP (2015) • Capacity: 170 MW • Investment size: $800m • Dual flash + Ormat 3 binary April 11, 2018

Alaşehir II GPP (2015) • Capacity: 24 MW • Investment size: $100m • Ormat ORC

6

(*) IPP: Independent Power Plant (**) Resource development costs were financed separately

7

Umurlu II GPP (2016) • Capacity: 12 MW • Investment size: $53m • Exergy ORC

8

5

Agenda 1. EBRD IN TURKEY

2. EBRD’S PLUTO PROGRAMME

3. KEY OPPORTUNITIES FOR THE SECTOR

April 11, 2018

6


GPP Financing in Turkey: Costs and risk profile at stages of development 100 Money at Risk 80

Cost ost Risk isk

60

40

•Value at risk mostly borne by equity investors •Commercial banks only project finance once resources are developed

20

•Early-stage GPP development remains the largest financing barrier

0

Adapted from ESMAP, 2012, Geothermal Handbook: Planning and Financing Power Generation, Technical Report 002/12. April 11, 2018

7

Indicative cost pyramid for geothermal energy projects $100k

Pre-production drilling development costs for a ~10 MW plant

$500k

$500k

$1,000k $150k $2,750k

Total: $5 million April 11, 2018

Field Survey, Geology, Alteration, Geochemistry

Geophysics

Gradient Wells (ca. 500 m - 5 wells)

Risk mitigation through Technical Assistance

by applying global best practices during exploration

Slim-hole Deep Wells (ca. 1,200 m - 2 wells) Preliminary 3D Model Wildcat Well Deep Exploration Well (2,500 m)

Subsequent production wells cost circa $1 million/km In Turkey, 4 production + 2 re-injection wells are typically required to run a 10 – 15 MW plant 8


PLUTO: Early Stage Private Sector Geothermal Development Framework Currently developing a framework to support private sector early stage development: •

Deploying $25 million of CTF concessional funds to partially mitigate early stage risk and unlock commercial direct financing

Mobilising $100 million in EBRD financing and over $200 million in private sector resources to finance site and plant development

Engaging global experts as to implement best industry practices at all stages

Technical

TC Funds and technical support – EU IPA 2013

ƒ Surface modelling and site design

ƒ Test drilling, assessment studies, site preparation & exploration drilling

ƒ Production and reinjection wells drilling ƒ Power plant construction, testing and commissioning

source

Financial

Geothermal resource development

April 11, 2018

Sponsor

Sponsor + PLUTO

Sponsor + EBRD + Private sector

For more information: http://www.ebrd.com/pages/project/psd/2014/46809.shtml

10

Contingency flowchart

April 11, 2018

10


Agenda 1. EBRD IN TURKEY

2. EBRD’S PLUTO PROGRAMME

3. KEY OPPORTUNITIES FOR THE SECTOR

April 11, 2018

11

Opportunities for Turkey: EGS, district heating and greenhouses • Explore EGS applicability in some areas

• 95% of the known geothermal areas in Turkey are suitable for secondary usage and heat applications • Geothermal greenhouses primarily used in Dikili, Bergama, Manisa and KütahyaSimav • Greenhouses can utilise both heat and CO2 from geothermal systems, which may increase overall efficiency by 40% • 19 geothermal district heating systems in operation. Largest: : Izmir-Balçova

• Geothermal district heating systems, effectively replace use of imported fossil fuels for heating April 11, 2018

12


For more information Contact Bengisu Kılıç Analyst Energy Efficiency and Climate Change EBRD, Kanyon Ofis, Istanbul, Turkey KilicB@ebrd.com Tel: +90 212 386 1143 Deniz Yurtsever PLUTO Programme Manager Izmir, Turkey deniz.yurtsever@plutogeo.org Tel: +90 555 995 2961 April 11, 2018

13


REZERVUAR YÖNETİMİ OTURUMU Konuşmacılar •

Alper BABA – İYTE- Jeotermal Akışkanın Hidrojeokimyasal Özellikleri ve Jeotermal Sistemlerde Yaratabileceği Etkiler

Mahmut PARLAKTUNA - ODTÜ -Rezervuar Yönetimi

İsmet YÜCETAŞ - ME-ADS- NCG Re-injection

Oceanmec- Ahmet Yasin TUNA - Rezervuar Yönetimi, Kuyu Test ve Tamamlama

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


Jeotermal sistemlerin hidrojeokimyasal özellikleri ve problemleri Prof. Dr. Alper BABA

 ‡‘–‡”ƒŽ‡”Œ‹”ƒç–Ç”ƒ˜‡›‰—Žƒƒ‡”‡œ‹ ƒŽ’‡”„ƒ„ƒ̷‹›–‡Ǥ‡†—Ǥ–”

12 Nisan 2018

G­‡”‹ • Türkiye’de jeotermal sistemler • Jeotermal enerjideki çevresel faktörler • Ç獃Ç‡–‹Ž‡”‹ȋ‘”‘œ›‘˜‡ ƒ„—ŽƒçƒȌ•‘—…—‘Ž—烐 problemler


oŽ‡Ž‡”‡‰Ú”‡‡‡”Œ‹‹†ƒºÇŽÇÇ

ƒ”ŽÇ›ƒÇ––ò‡–‹‹Ž‡”‹‡‰Ú”‡CO2 •ƒŽÇÇÇ


oŽ‡Ž‡”„ƒœÇ†ƒ›ƒÇ––ò‡–‹‹ƒ›ƒŽÇCO2 •ƒŽÇÇÇ

Ž‡–”‹ò”‡–‹‹†‡—ŽŽƒÇŽƒ ›ƒÇ–ǐƒ”–Çç‘”ƒÇ ƒÇ–Žƒ”

2007-2035

ǘÇ›ƒÇ–Žƒ”

% -12

Kömür

% 90

‘ºƒŽ‰ƒœ

% 77

Yenilenebilir

% 130

Nükleer

% 74

IEA, 2010


Jeotermal Enerji 4. en iyi yenilenebilir kaynak Dünya Elektrik Üretimi

4206TWh/y

Biomass

81.6 %

òœ‰ƒ”

8.1 %

Hydro

7.9 %

Jeotermal

1.6 %

ò‡ç

0.8 %

Dalga

0.02% World Energy Outlook IEA 2012

‡‹Ž‡‡„‹Ž‹”‡”Œ‹ƒ›ƒŽƒ”ǐǐ–‡‹’‘–ƒ•‹›‡Ž‹ 5000

5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1575

1500 1000

640

500 0

50 Hydropower

276 Biomass

Solar energy

Wind energy Geothermal energy


‡‘–‡”ƒŽ‡”Œ‹ƒ–”ƒŽŽ‡”‹‹—”—Ž—ƒ’ƒ•‹–‡•‹ (‡) (Bertani, 2015)

1995-ʹͲͳͷ›ÇŽŽƒ”ǃ”ƒ•Ç†‹”‡—ŽŽƒÇ†ƒ‹—”—Ž—ƒ’ƒ•‹–‡˜‡›ÇŽŽÇ ‡‡”Œ‹—ŽŽƒÇ†‡º‹ç‹Ž‡”‹

ȋ—†˜‡Boyd, 2015)


ò”‹›‡‹­‹Œ‡‘–‡”ƒŽ‡‡”Œ‹—ŽŽƒÇÇ‡†‡ڐ‡Ž‹ǫ

ò”‹›‡ǯ‹…ƒ”‹‹çŽ‡ƒ­ÇºÇȋʹͲͳ͹Ȍǣ 47.1 milyar USD

ȋʹͲͳ͸Ȍǣ 44 milyar USD

oGͳͷ  G.Gf ͷͲͲGYG


oŽ‡Ž‡”‹—”—Ž—ƒ’ƒ•‹–‡Ž‡”‹ȋMWeȌȋʹͲͳ͹Ȍ 1100

Tò”‹›‡Œ‡‘–‡”ƒŽ‡‡”Œ‹‡Ž‡–”‹ò”‡–‹‹†‡‹ŽͳͲòŽ‡ƒ”ƒ•Ç†ƒ†Ç”Ǥ

‡‘–‡”ƒŽ‡”Œ‹†‹”‡—ŽŽƒÇ—›‰—ŽƒƒŽƒ”ÇȋMWthȌȋʹͲͳ7Ȍ

3200

• Türkiye jeotermal direk kullaÇ†ƒ‹ŽͶòŽ‡ƒ”ƒ•Ç†ƒ†Ç”Ǥ


TĂźrkiye Alp-Himalaya KĆ&#x152;ŽŊÄ&#x17E;ĹśĹ?ĹŹĹŹĆľĆ&#x201D;Ä&#x201A;Ĺ&#x2019;ĹŚĹśÄ&#x161;Ä&#x201A;Ç&#x2021;Ä&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x201A;ĹŻĹľÄ&#x201A;ĹŹĆ&#x161;Ä&#x201A;Ä&#x161;ĹŚĆ&#x152;Ç&#x20AC;Ä&#x17E;ƺŜÇ&#x2021;Ä&#x201A;ŜŌŜ Ć&#x161;Ä&#x17E;ĹŹĆ&#x161;ŽŜĹ?ĹŹŽůÄ&#x201A;Ć&#x152;Ä&#x201A;ĹŹÄ&#x17E;ĹśÄ&#x201A;ĹŹĆ&#x161;Ĺ?ĨÄ?Ć&#x201A;ĹŻĹ?Ä&#x17E;Ć?Ĺ?ĹśÄ&#x161;Ä&#x17E;Ä&#x161;Ĺ?Ć&#x152;Í&#x2DC;

6|]ELOLUYHGLá

TĂźrkiyeâ&#x20AC;&#x2122;deki tektonik bĂślgeler

Lepetit ve Ä&#x161;Ĺ?Ĺ&#x2019;., 2014


ò”‹›‡ǯ‹ˆƒ”ŽÇ„ÚŽòŽ‡”‹†‡‹ڜ‡ŽŒ‡‘Ž‘Œ‹ڜ‡ŽŽ‹Ž‡”

7UNL\HNDEXN\DSÖODUÖ

Cross section

(Biryol et al. 2011)


BATI ANADOLU

ORTA ANADOLU

;

ȋ‹”›‘Ž‡–ƒŽǤʹͲͳͳȌ

‘º—ƒ†‘Ž—‡‹‡‡•‹–ȋ-G yönü)


7D7Z

œ‡Ž‡–ƒŽǤǡʹͲͳͷ


ò‡›†‘º—ƒ†‘Ž—ڎ‰‡•‹†‡ ‡‘–‡”ƒŽ

Baba ve †‹º, 2014

Jeotermal enerji genellikle çevre dostu bir enerji ƒ›ƒºÇ‘Žƒ”ƒƒ„—Ž‡†‹Ž‡–‡†‹”Ǥ ò”‹›‡ǯ†‡•‘‘›ÇŽ†ƒŒ‡‘–‡”ƒŽ‡‡”Œ‹‰‡Ž‹ç‹‹ ‹Ž‡„‹”†‹œ‹­‡˜”‡’”‘„Ž‡Ž‡”‹‘”–ƒ›ƒ­ÇÇç–Ç”Ǥ


GGG;G 300000

Ton per year

200000

100000

Reykjavik CO2 emisyonu 0 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995

+$9$.ø5/ø/øÜø â&#x20AC;˘ Ana suçlular: CO2, H2S â&#x20AC;˘ Az suçlular : CH4, Hg, Rn, NH3, B Â&#x2030;CO2, CH4: 6HUDJD]ODUĂ&#x2022; Â&#x2030;H2S: YĂźksek konsantrayonu toksik etki yapar,. Â&#x2030;Hg, Rn, NH3, B: Az toksik gazlar, B, Ăśzellikle bitkiler için

mg/kg 0.0005-0.03

Etki <ŽŏƾÄ&#x17E;Ć&#x201D;Ĺ?Ĺ&#x2019;Ĺ?

0.3

Ç&#x2021;Ć&#x152;ĹŚ koku > Ä?Ä&#x201A;Ć&#x201D;Ä&#x201A;Ĺ&#x2019;Ć&#x152;ĹŚĆ?ĹŚ

2-5

<ŽŏƾÇ&#x2021;Ĺ˝Ĺ&#x2019;ƾŜÇ&#x20AC;Ä&#x17E;Ç&#x2021;Ä&#x201A;Ç&#x2021;Ĺ?ĹŚĹś

10-20 100 650-700 750

'Ć&#x201A;Ç&#x152;Í&#x2022;Ä&#x201A;ĹŹÄ?Ĺ?Ĺ&#x2019;Ä&#x17E;Ć&#x152;Ć&#x161;Ä&#x201A;Ĺ&#x161;Ć&#x152;Ĺ?Ć&#x201D;Ĺ? <ŽŏƾÄ&#x201A;ĹŻĹľÄ&#x201A;Ć?Ĺ?Ć?Ć&#x161;Ä&#x17E;ĹľĹ?ĹśĹ? yok edebilir PůƺžůÄ&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x17E;Ć?Ä&#x17E;Ä?Ä&#x17E;Ć&#x2030;ŽůÄ&#x201A;Ä?Ĺ?ĹŻĹ?Ć&#x152; ĹśĹ?Ć&#x201A;ůƺž


Jeotermal sistemlerde gazlar çok önemli: ‰6RQGDMVÕUDVÕQGD (jeotermometre-UH]HUYXDUVÕFDNOÕ÷Õ

‰.XOODQÕPVÕUDVÕQGD (santrallerinden HCl \ÕNDPDBNDEXNODúPD) ‰.XOODQÕPGDQVRQUD (kirlilik, Hg, H2S…vs., çevresel problemler) QLoLQYHQHUHGHROXüXU"

hnjƵŶĚƂŶĞŵŬĂƌďŽŶĚƂŶŐƺƐƺ

Jeokimyasal çevrim Dünya tarihindeki tüm elementler örtü-NDEXNVDOoHYULPHXùUDU


Elementler Siderophiles (Fe: Mn, Zn…vs. - çekirdekte) Litophiles (Si; Al, O, Mg, Ca, Na…vs. - manto ve kabuk) Biophiles (C: O, H, P…vs. organik maddeler) Atmophiles (O, N, C, S, He, Ar….vs.)

Atmofil elementler kabuk içinde NÕVD bir çevrime sahiptirler: 6Õ÷ kabuk ve atmosferde birikmezler

sŝĐƚŽƌ'ŽůĚƐĐŚŵŝĚƚ;ϭϵϱϰͿ'ĞŽĐŚĞŵŝƐƚƌLJ

Kabuktaki gazlar ‰ ‰ ‰ ‰

Meteorik-kökenli Tortul-kökenli Hidrotermal (metamorfik)-kökenli Volkanik-kökenli


Genel anlamda, hem gaz hem de VÖYÖ fazda tüm kimyasal elementler iki gruba D\UÖOÖU: 1) ø]OH\LFLOHU (conservative: Cl, Br, B, SO2, He, Ar….etc.) 2) Jeoindikatörler (SiO2, S, Ca, K, CO2, CH4, H2..etc.) ø]OH\LFLOHU: elementin ND\QD÷ÕQD GR÷UX yorumlama (örn. 'HQL]VXODUÕ için Cl) Jeoindikatörler: denge sabitinin VÕFDNOÕ÷D ED÷ÕPOÕ (jeotermometrik fonksiyon) ROGX÷X kimyasal reaksiyonlara NDWÕODQ reaktif elementlerdir.

Gaz fazlarda ø]OH\LFLOHU:

N2, Ar (atmosfer) toplam He (4He) NDEXNWDNDOÕFÕL]OH\LFL 3He/4He ratio (3He manto kökenli) CH4 (hydrokarbonlar) SO2 and HCl (PD÷PDRGDVÕ)

Jeoindikatörler:

S (SO2, H2S, S) C (CO, CO2, CH4) H2 CH4, hydrokarbonlar


6ÖùNDEXNODUGDJD]ODU ‰ 2N\DQXVRUWDVÕVÕUWÕQGDYRONDQLNJD]ODUis oRNoRNGúNWU(3He, CO2, H2S) ‰ .ÕWDVÕQÕUODUÕQGDYolkanik gazlar oldukça yüksek olabilir (H2O, CO2, SO2, HCl etc.) ‰ .ÕWDVDONDEXNODUYHWRUWXOWDEDNDODUEROUHWHELOLUCH4 (C2H6….C6H6…etc) ve küçük miktarlar: 4He, 40Ar,

H2 in Fe2+-Fe3+ suda reaksiyon,

N2 (NH3) organik maddelerden, H2S Bakterilerden, GHPLUVOIUGH÷LúLPLQGHQ, SO4 indirgemesi…vs.; ve \NVHNVÕFDNOÕNODUGDGHULQOLNWH DUWDQVÕFDNOÕNODo|]QUOND]DOÕU VHUEHVWNDODQ\D÷ÕúWD atmosferik ga]WXWXOPDVÕ(O2, N2, Ar)

Karbonat dengesi: 6Õ÷ sistemlerde Nötr pH’da NLUHoWDúÕQÕQo|]QPHVL CaCO3 = Ca++ + CO3-- (Ksp=10-8.3) CO3’in basit hidrolizi: CO3-- + H2O = HCO3- + OHHCO3- + H2O = H2CO3 + OH-

(KH1)

(KH2)

6ROV\RQODUGÕúKDYDGDLVH: (K=32.2) H2CO3 = CO2(g) + H2O H2CO3 = CO2(aq) + H2O CO2(aq) = CO2(g) (P ve T’nin fonksiyonu olarak) Karbonik asit ile kalsit’in çözünmesi: CaCO3+ H2CO3 = Ca ++ + 2HCO3- (pH= 6.3 ile pH=10.3) 7RSUDNWDEDNWHULWDUDIÕQGDQRUJDQLNasitin oksidasyonu: 2C2O4-- + O2 + 2H2O = 4HCO3(oksalik asit= H2C2O4 )


Karbonat dengesi : Derin Sistemlerde CO2 ROXúXPVUHoOHUL: CaCO3 = CaO + CO2(g) CaCO3 + SiO2(aq) = CaSiO3 + CO2(g)

(T>800 °C) (T>150°C)

Asidik pH¶WDNLUHoWDúÕo|]QPHVL: CaCO3 + 2HCl = Ca++ + 2Cl- + H2CO3 H2CO3 = CO2(aq) + H2O CO2(aq) = CO2(g)

(T>=0°) (P fonksiyonu)

CO2’in asidik hidrolizi: CO2 + H2O = H2CO3 H2CO3 + H2O = H3O+ + HCO3HCO3- + H2O = H3O+ + CO3-Ca++ + CO3-- = CaCO3

S+¶ÕQIRQNVL\RQXRODUDNVROV\RQGDDQDúHNLOOHU

H2CO3

H2CO3+H2O=H3O++HCO3-

HCO3-

CaCO3+H2CO3= Ca+++2HCO3

CO3--

CO3--+H2O=HCO3-+OH-


‘Kuru’ *D]VÕ]ODúWÕUPD

‘<Dú’ *D]VÕ]ODúWÕUPD

H2O CO2 SO2 H2S H2 HCl HF CO

H2O CO2 H2S N2 NH3 H2…CH4

CO

H2 HBoiling Shallow S 2

N2 H2O

HF HCl SO2

CO2

Scrubbing ana nötrOHúPH (GH÷LúLP) bölgesi (SO2, HCl, HF and H2S solubilize) Dry Zone

Kuru Bölge H2S

SO2

H2S

SO2

CO H2 HF H2O CO2 HCl

CO HO H2 HF 2 CO 2 HCl

0D÷PD 2GDVÕ

0D÷PD 2GDVÕ

I---------------------------------------------------<DNODúÕN 10 km ----------------------------------------------I

ƵŚĂƌ ŬŦƔŬĂŶ ƵŚĂƌŦŬŦƔŦ

Kuyu Örtü

ƵŚĂƌ ŦŬŦƔŦ

CO2 ŬĂĕŦƔŦ

Kuyu

Kuyu

Kuyu

ĞƐůĞŶŵĞůĂŶŦ Kuyu

CO2 ŬĂĕŦƔŦ

Sülfatça Zengin Meteorik Kökenli Su

Kaya

CO2 ŬĂĕŦƔŦ

BUHAR BASKIN ZON

CO2 ŬĂĕŦƔŦ

LJŽŒƵŶůĂƔŵĂ

TEMEL KAYA

Minissale A. (1991) Earth Science Review 31, 133-151


'úN,VÕ$NÕVÕ

<NVHN,VÕ$NÕVÕ Ca-SO4 termal kaynak

ĞƐůĞŶŵĞůĂŶŦ

^ƵƚĂďůĂƐŦ

^ĞƌďĞƐƚ Akifer

Geçirimsiz Örtü Kaya

Na-Cl ŬŦƔŬĂŶ͍

ŦƐŦ

ZĞnjĞƌǀƵĂƌ Kaya

ĂƐŦŶĕůŦ Akifer

KůĂƐŦ kĂƚŵĂŶůŦ͕Ƃƌƚƺůƺ

Metamorfik Temel ŦƐŦ

‹‹••ƒŽ‡ǤƬ—…Š‹ǤȋͳͻͺͺȌJ. Volcanol. Geotherm. Res. 35, 237-252

ƒ–Çò”‹›‡ǯ‹ Œ‡‘Ž‘Œ‹Šƒ”‹–ƒ•Ç

(Baba and Sözbilir, 2012; Chemical Geology)

ŦƐŦ


ƒ–Çò”‹›‡ǯ†‡‹ jeotermal sistemlerin hidrojeokimyasal ڜ‡ŽŽ‹Ž‡”‹

(Baba and Sözbilir, 2012; Chemical Geology)

ºÇ”‡–ƒŽŽ‡”

(Baba and Armansson, 2008; Energy Source)


(Baba and Armansson, 2008; Energy Source)

• ‡”‘†‹ƒ‹ƒ”ƒ–‡”‹•–‹º‹‡˜‡ƒÇ獃Ç ‹›ƒ•Çƒ„ƒºŽÇŒ‡‘–‡”ƒŽ—ŽŽƒÇÇ. • —ˆƒ–Ú”Ž‡”ƒÇ獃Ç­Ç–ǺÇŒ‡‘–‡”ƒŽ •‹•–‡–ƒ”ƒˆÇ†ƒ„‡Ž‹”Ž‡‹”Ǥ


.DEXNODúPD Korozyon

1LoLQNDEXNODúPDJ|UU]" well

CO2 + H2O ĺ H2CO3 H2CO3 ĺ HCO3- + H+ HCO3- ĺ CO3- + H+

CO2 D\UÕOPDVÕ\ODS+Ĺ 7.5

P, T

CO2

6LOLVLWDVLWSROLPHUOHúPHVLWHWLNOHQLU -HRWHUPDODNÕúNDQ pH ~ 4.5 Silisit asit+ NaCl + metal karbonat + CO2 + H2S


Silisit asit polimerizasyonu

Silisit asit Dimer â&#x20AC;&#x201C; tetramer â&#x20AC;&#x201C; hexamer - â&#x20AC;¦ Oligomer â&#x20AC;&#x201C; Silicate Polimer

Kolloidal silika

+

Fe(OH)2

+ Mg(OH)2

)H0J VLOLFDWNDEXNODúPDVÃ&#x2022;


<Ä&#x201A;Ä?ƾŏůÄ&#x201A;Ć&#x201D;ĹľÄ&#x201A;

Demir ve GLá., 2014, Geothermics.

Baba ve GLá2014, Geothermics

.DEXNODĂşPD I

Kalsit: Parlama o CO2 soyulma ve pH DUWĂ&#x2022;ĂşĂ&#x2022;, NDOVLWWRUWXODĂşPDVĂ&#x2022;QD sebebiyet Â&#x201E;Silikat: (7.ø | $UWDQVĂ&#x2022;FDNOĂ&#x2022;No azalan YĂźzey aletlerinde ve yok çÜzĂźnĂźrlĂźk HWPHLOHEDáODQWĂ&#x2022;OĂ&#x2022;VRUXQ | $ĂşĂ&#x2022;UĂ&#x2022;GR\JXQOXNGHUHFHVL Ăślçßlebilir |


.DEXNODúPD II

Sülfit: •Volkanik gazlar: pirit •Tuzlu sistemler: galen, sfalerit YHGL÷HUOHUL. •Delme •Inhibitör NXOODQÕPÕ. )DNDWoDOÕúÕOPDNWDGÕU Demir Silikat/oksit: • Tuzlu ve yüksek-VÕFDNOÕNOÕ sistemlerde •Volkanik sistemlerde. • <NVHNNX\XEDúÕEDVÕQFÕYHDVLW injeksiyonu ile kontrol edilebilir.

.DEXNODúPD III Silika içeren \HUDOWÕVX\XQXQ ÕVÕWÕOPDVÕQDYH VR÷XN\HUDOWÕVX\X ve jeotermal suyun NDUÕúPDVÕQDED÷OÕ RODUDNROXúXU „

.DUÕúÕPGDQVDNÕQYH GúNS+¶Õ koru


Korozyon Demir çözünmesi (Oksisadyon), Beton bozunumu H+, Cl-, H2S, NH3, CO2 'úNVÕFDNOÕNODUGD: O2 ana ]DUDUOÕGÕU • Oksit, silikat, veya karbonat filmlerini koru • ùHNLOOHU: tektip, paslanmadan sonra korozyon, stress, erozyon • Giderim: Malzeme seçimi, inhibitör • • • •


Krafla: Izolasyon. Kuyu borusu korozyon problemini รงรถzmek iรงin.

Problemler ve pratik รงรถzรผmler

Krafla: 1) =DUDUJ|UPยรบWยUELQ

   GG G โ€ข H2S, As, B, Hg ย˜ย‡ย†ยƒยŠยƒยƒยบร‡ย”ยย‡ย–ยƒยŽยŽย‡ย” โ€ข ย‘ยย‡ย–ยย‡ยƒย”ยƒยญยŽยƒย”ร‡ ย‰ย‹ย”ย‡ย…ย–วฃ Hayat iรงin tehlikeli olabilir. ย‹ยย–ยƒย”ร‡ย›ยƒยร‡ย•ร‡ย”ยƒย‘ยŽยƒย•ร‡ย„ย‹ย”ย‹ยย‹ยย‹ย ย‹ยœยŽย‡ยยย‡ย•ย‹ย‰ย‡ย”ย‡ยย‹ย”วค ย‰ รšยŽยŽย‡ย”วฃ ย‹ยŽย‹ยยƒย–ยƒย”ยƒยˆร‡ยย†ยƒย ยรฒยŠรฒย”ยŽย‡ยยย‡ย˜ย‡ยยƒย„ย—ยŽย‡ย†ย‹ยŽย‡ยย‡ยœ รšยŽยญรฒยŽย‡ย”ย‹ยญย‹ยยƒยŽยƒยย†ยƒยƒย”ย–ร‡รง ย‰ย”ร‡ย–ยยƒวฃ ยƒย•ยƒย”ยŽยƒยยร‡รงย’ย”ย‘ย•ย‡ย•ยŽย‡ย” ยŠย‡ยรฒยœย‡ยย‘ยย‘ยย‹ยย†ย‡ยบย‹ยŽยŽย‡ย” ย‰ย‡ย‡ยยŒย‡ยย•ย‹ย›ย‘ยวฃ Etkili


Jeotermal sistemin kimyasal özellikleri

›‰—ŽƒƒŽƒ” †ò•–”‹›‡Žƒ–ǍƒœƒŽ–ÇŽƒ•ÇȋƒÇ”Ȍ

.‘…—ƒƒ•Ç

—œò”‡–‹‹


>ŝƚLJƵŵ ŐŝĚĞƌŝŵŝ • Termal sulardan ŝůĞƔĞŶůĞƌŝŶSeçiçi ŦŬĂƌŦŵŦ;SelECTͿ

• Horizon 2020 ĂŒƌŦƐŦ: H2020LCE-2016-2017


<7Z>7>7<<KEdZK>m โ€ข รธ=/(0( โ€ข 6LVWHPGHDNร•รบNDQGDROXรบDELOHQGHรทLรบLNOLOHU โ€ข .OLPDWRORMLNHWNLOHULQVLVWHPHYHDNร•รบNDQDHWNLVL โ€ข $Nร•รบNDQGDQND\QDNOร•JD]ODUร•Q\|UHLQVDQร•QDWRSUDรทDYHVX\D olan etkileri โ€ข Debiler โ€ข CO2: VHUDJD]ร•HWNLVL. H2S: koku

<XNDUร•GDNLekileri problemin รถnceden kestirimi ile minimize edilebilir

Z- E:<^7zKE โ€ข AdvantaMODUร• โ€ข dRรทXNLUOLOLรทLNHVHU โ€ข $Nร•รบNDQERรบDOWร•Pร•Qร•|QOHU -> GDKDX]XQUH]HUYXDU\DรบDPร•Qร• VDรทODU โ€ข <ย]H\GHVร•FDNOร•NGHรทLรบLPOHULQL|QOHU โ€ข %ย\ยNJ|OFยNOHULQROXรบXPXQXHQJHOOHU

โ€ข =RUOXOXNODUร• โ€ข 7RUWXODรบPDWDUDIร•QGDQNX\XQXQYHJ|]HQHNOHULQNDSDQPDVร• โ€ข 5H]HUYXDUร•QVRรทXPDVร•


ĂƐŝŶŐ ƺnjĞƌŝŶĞĞƚŬŝLJĞŶďĂƐŦŶĕŬƵǀǀĞƚŝ

PATLAMA

ÇÖKME

^KE:hz'hE>h<


>^,/Z

0D\ÕV2012 ALASEHIR

• mnjƺŵďĂŒŦƺnjĞƌŝŶĞũĞŽƚĞƌŵĂůĂŬŦƔŬĂŶŦŶĞƚŬŝƐŝ


jeotermal alanlar EXOXQGX÷X kesimlerde \HUDOWÕVX\X ND\QDNODUÕ \R÷XQELUúHNLOGHNXOODQÕOPDNWDGÕU.


Jeolojik veriler

Metin YAZMAN

dDOÕúPD $ODQÕ


Study Area

ůŬŽŶƐĂŶƚƌĂƐLJŽŶƵ


:ĞŽƚĞƌŵĂůĂŬŦƔŬĂŶůĂƌĚĂĂŒŦƌŵĞƚĂů P1 6.61

Pb (μg/L)

7 6 5 4 3 2

0,94

0,97

1 0

As (μg/L)

P1 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

431,73 203,26

67,86

:KdZD>>E>ZzZ>d/^hzhEhE7>d7D7s</b/


:KdZD></b<E/E7>d7D7

Cl


OW2

T=1 gün

OW2

T=30 gün OW2


T=60 gün OW2

T=90 gün OW2


T=120 gün OW2

T=180 gün OW2


T=365 gün OW2

T=724 gün OW2


^ŽŶƵĕůĂƌ • -HRWHUPDOND\QDNODUÕQhidrojeokimyasal özelliklerinin düzenli olarak DUDúWÕUÕOPDVÕ gerekmektedir • 5H]HUYXDUÕQ VUGUOHELOLUOL÷L • Mineral ND]DQÕPÕ (Bor, lityum, stronsiyum vb) • Çevresel etkisi • • • • • •

Suya olan etkisi (Yüzey ve \HUDOWÕVX\XQD) 7RSUD÷DRODQHWNLVL ,VÕGD÷ÕOÕPÕ) Bitkilere olan etkisi Havaya (*D]ODUÕQ izlenmesi) Çökmeler Tektonik hareketler

<ĂƚŦůŦŵŦŶŦnj ŝĕŝŶƚĞƔĞŬŬƺƌĞĚĞƌŝŵ.


ZĞnjĞƌǀƵĂƌzƂŶĞƚŝŵŝ

WƌŽĨ͘ƌ͘DĂŚŵƵƚWZ><dhE KƌƚĂŽŒƵdĞŬŶŝŬmŶŝǀĞƌƐŝƚĞƐŝ WĞƚƌŽůǀĞŽŒĂů'ĂnjDƺŚĞŶĚŝƐůŝŒŝƂůƺŵƺ

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 2

:KdZD>ZZshZ

a

'R÷DO'XUXP <(1ø/(1(%ø/ø5

6RQGDMOÕhUHWLP 6h5'h5h/(%ø/ø5

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


3

^mZmZm>7>7Z>7< :ĞŽƚĞƌŵĂůƐŝƐƚĞŵůĞƌĚĞƐƺƌĚƺƌƺůĞďŝůŝƌůŝŬ͖ ũĞŽƚĞƌŵĂůŬĂLJŶĂŬůĂƌŦŶŬŦƐĂǀĂĚĞĚĞĚĞŒŝůƵnjƵŶǀĂĚĞĚĞ ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŝƉ͕LJƂŶĞƚŝůŵĞƐŝĂLJƌŦĐĂũĞŽƚĞƌŵĂůƐƺƌĞĕůĞƌŝŶLJĂƌĂƚŵŦƔŽůĚƵŒƵ ĚŽŒĂůŐƺnjĞůůŝŬůĞƌŝŶŬŽƌƵŶŵĂƐŦĚŦƌ͘ ^ƺƌĚƺƌƺůĞďŝůŝƌůŝŬ͖ ƌĞnjĞƌǀƵĂƌŦŶŬĂƉĂƐŝƚĞƐŝ͕ ƚƺŬĞƚŝŵŚŦnjŦǀĞ ŬĂLJŶĂŒŦŶŬĞŶĚŝƐŝŶŝLJĞŶŝůĞŵĞŚŦnjŦLJůĂĚŽŒƌƵĚĂŶŝůŝƔŬŝůŝĚŝƌ͘ ŬŽŶŽŵŝŬĂĕŦĚĂŶƐƺƌĚƺƌƺůĞďŝůŝƌůŝŬ͖ ƉƌŽũĞƂŵƌƺďŽLJƵŶĐĂũĞŽƚĞƌŵĂůŬĂLJŶĂŒŦĞŬŽŶŽŵŝŬŽůĂƌĂŬ ƵLJŐƵůĂŶĂďŝůŝƌĚƵƌƵŵĚĂƺƌĞƚŝŵĚĞƚƵƚŵĂLJĞƚŝƐŝĚŝƌ͘ GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 4

^mZmZm>7>7Z>7< ^ƺƌĚƺƌƺůĞďŝůŝƌůŝŒŝƐĂŒůĂŵĂŬŝĕŝŶ͗ ŐĞƌĕĞŒĞLJĂŬŦŶƐĂŚĂŵŽĚĞůůĞƌŝŶŝŶŽůƵƔƚƵƌƵůŵĂƐŦ͕ ƐŝƐƚĞŵŝŶLJĞŶŝůĞŶĞďŝůŝƌůŝŒŝŶŝŶƐĂŒůĂŶĂďŝůŵĞƐŝŝĕŝŶƺƌĞƚŝůĞŶĂŬŦƔŬĂŶŦŶ ŬƵůůĂŶŦŵƐŽŶƌĂƐŦƚĞŬƌĂƌƺƌĞƚŝůĚŝŒŝũĞŽůŽũŝŬLJĂƉŦůĂƌĂŐĞƌŝďĂƐŦůŵĂƐŦ ƵLJŐƵůĂŵĂůĂƌŦŶŦŶŐĞůŝƔƚŝƌŝůŵĞƐŝŐĞƌĞŬŵĞŬƚĞĚŝƌ͘ dƺŵďƵƐƺƌĞĕƚĞƐŝƐƚĞŵŝŶĂŬŦƔŬĂŶƺƌĞƚŝŵŝͬŐĞƌŝďĂƐŦŵŦŶĂǀĞƌĞĐĞŒŝƚĞƉŬŝŶŝŶ ŐƂnjůĞŵůĞŶŵĞƐŝ;ŵŽŶŝƚŽƌŝŶŐͿǀĞŬĂLJŦƚĂůƚŦŶĂĂůŦŶŵĂƐŦĚĂĂLJƌŦďŝƌƂŶĞŵĂƌnj ĞƚŵĞŬƚĞĚŝƌ͘

ZZshZzPEd7D7 GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


5

'P>D– <z/d <ĞƐŝŶƚŝƐŝnjŬĂLJŦƚĂůƚŦŶĂĂůŦŶĂĐĂŬƉĂƌĂŵĞƚƌĞůĞƌ͗ o mƌĞƚŝŵŬƵLJƵůĂƌŦŬƵLJƵďĂƔŦďĂƐŦŶĕ͕ƐŦĐĂŬůŦŬǀĞĚĞďŝĚĞŒĞƌůĞƌŝ o 'ĞƌŝďĂƐŦŵŬƵLJƵůĂƌŦŬƵLJƵďĂƔŦďĂƐŦŶĕ͕ƐŦĐĂŬůŦŬǀĞĚĞďŝĚĞŒĞƌůĞƌŝ o 'ƂnjůĞŵŬƵLJƵůĂƌŦŬĂLJŦƚůĂƌŦ ƒ <ƵLJƵŝĕŝƌĞnjĞƌǀƵĂƌƐĞǀŝLJĞƐŝƂůĕƺŵůĞƌŝ– ĂƐŦŶĕǀĞƐŦĐĂŬůŦŬ ƒ <ƵLJƵŝĕŝƐƚĂƚŝŬƐĞǀŝLJĞĂůƚŦƂůĕƺŵůĞƌŝ– ĂƐŦŶĕ ƒ <ƵLJƵďĂƔŦƂůĕƺŵůĞƌŝ- ĂƐŦŶĕ

^ŦŬĂƌĂůŦŬůĂƌůĂLJĂƉŦůĂĐĂŬƂůĕƺŵůĞƌ͗ o mƌĞƚŝŵŬƵLJƵůĂƌŦĂŬŦƔŬĂŶŦŬŝŵLJĂƐĂůŬŽŵƉŽnjŝƐLJŽŶƵ o 'ĞƌŝďĂƐŦŵĂŬŦƔŬĂŶŦŬŝŵLJĂƐĂůŬŽŵƉŽnjŝƐLJŽŶƵ o zŽŒƵƔƚƵƌƵůĂŵĂLJĂŶŐĂnjŬŽŵƉŽnjŝƐLJŽŶǀĞĚĞƌŝƔŝŵƂůĕƺŵůĞƌŝ

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 6

'P>D– <z/d ŝƌƉƌŽŐƌĂŵĕĞƌĕĞǀĞƐŝŶĚĞLJĂƉŦůŵĂƐŦŐĞƌĞŬůŝƂůĕƺŵůĞƌ͗ o mƌĞƚŝŵŬƵLJƵůĂƌŦĚŝŶĂŵŝŬďĂƐŦŶĕ– ƐŦĐĂŬůŦŬǀĞďĂƐŦŶĕLJƺŬƐĞůŝŵƚĞƐƚůĞƌŝ ƒ ĞůŝƌůĞŶĞĐĞŬnjĂŵĂŶĂƌĂůŦŬůĂƌŦŶĚĂLJĂƉŦůĂĐĂŒŦŐŝďŝƐĂŶƚƌĂůďĂŬŦŵ ĚƂŶĞŵůĞƌŝŶĚĞǀĞLJĂnjŽƌƵŶůƵĚŝŒĞƌĚƵƌƵƔůĂƌĚĂLJĂƉŦůĂďŝůŝƌ o 'ĞƌŝďĂƐŦŵŬƵLJƵůĂƌŦĞŶũĞŬƚŝǀŝƚĞƚĞƐƚůĞƌŝ 7ƔůĞƚŵĞĚƂŶĞŵŝŶĚĞĂĕŦůĂĐĂŬLJĞŶŝŬƵLJƵůĂƌůĂƚĞŬƌĂƌůĂŶŵĂƐŦŐĞƌĞŬůŝĕŽŬ ŬƵLJƵůƵƚĞƐƚůĞƌ͗ o 'ŝƌŝƔŝŵƚĞƐƚŝ͗mƌĞƚŝŵĞǀĞLJĂŐĞƌŝďĂƐŦŵĂLJĞŶŝĂůŦŶĂĐĂŬŬƵLJƵůĂƌŦŶ ĞƚŬŝƐŝŶŝŶƐĂƉƚĂŶŵĂƐŦĂŵĂĐŦLJůĂŵĞǀĐƵƚŐƂnjůĞŵŬƵLJƵůĂƌŦLJĂŶŦƐŦƌĂ ŐĞĕŝĐŝŐƂnjůĞŵĂŵĂĕůŦƚĞĕŚŝnjĞĚŝůĞďŝůĞĐĞŬŬƵLJƵůĂƌŬƵůůĂŶŦůĂƌĂŬ LJĂƉŦůĂďŝůŝƌ͘ o 7njůĞLJŝĐŝƚĞƐƚŝ͗'ĞƌŝďĂƐŦŵŬƵLJƵůĂƌŦŝůĞƺƌĞƚŝŵŬƵLJƵůĂƌŦĂƌĂƐŦŶĚĂŬŝ ŚŝĚƌŽůŝŬďĂŒůĂŶƚŦŶŦŶďŽLJƵƚƵŶƵŶƐĂƉƚĂŶŵĂƐŦĂŵĂĕůŦďƵƚĞƐƚLJĞŶŝ ŬƵLJƵůĂƌŦŶĚĞǀƌĞLJĞĂůŦŶŵĂƐŦĚƵƌƵŵƵŶĚĂƚĞŬƌĂƌůĂŶŵĂůŦĚŦƌ͘ GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


7

sZ7N7N 7b>ED^7 mZd7D<hzh^h<hzhb/^/E– ^/<>/<s7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 8

sZ7N7N 7b>ED^7 mZd7DsE:<^7zKE<hzh>Z/7>Z7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


9

sZ7N7N 7b>ED^7 E:<^7zKE<hzh>Z/^/E/

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 10

sZ7N7N 7b>ED^7 'P>D<hzh>Z/<z/

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


11

sZ7N7N 7b>ED^7 7ED7<^/E- ^/<>/<

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 12

sZ7N7N 7b>ED^7 '7Z7b7Dd^d7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


13

sZ7N7N 7b>ED^7 '7Z7b7Dd^d7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 14

sZ7N7N 7b>ED^7 '7Z7b7Dd^d7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


15

sZ7N7N 7b>ED^7 '7Z7b7Dd^d7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 16

DK>>D>/bD>Z/ <sZD^>DK>

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


17

DK>>D>/bD>Z/ <sZD^>DK>

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 18

DK>>D>/bD>Z/ ^z/^>DK> - 7><hZhDDK>>D^7

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


19

DK>>D>/bD>Z/ ^z/^>DK> - dZ7,^></bd/ZD

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z 20

DK>>D>/bD>Z/ ^z/^>DK> - ^EZzK>/bD^/

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


21

^KE^P>Z ZĞnjĞƌǀƵĂƌLJƂŶĞƚŝŵŝĕĂůŦƔŵĂƐŦ͕ĕŽŬĚŝƐŝƉůŝŶůŝďŝƌĞŬŝƉĕĂůŦƔŵĂƐŦĚŦƌ͘ŬŝƉŝĕŝŶĚĞ ZZshZ͕:K>K:7͕,7ZK:K>K:7͕:K&77<ǀĞ:K<7DzŵƺŚĞŶĚŝƐůĞƌŝ ŐƂƌĞǀĂůŵĂůŦĚŦƌ͘ ƵĕĂůŦƔŵĂ͕ƐĂŚĂĚĂŬŝĂƌĂŵĂĕĂůŦƔŵĂůĂƌŦLJůĂďŝƌůŝŬƚĞďĂƔůĂƌǀĞƐĂŚĂŶŦŶƚĞƌŬ ĞĚŝůĚŝŒŝĂŶĂŬĂĚĂƌĚĞǀĂŵĞĚĞƌ͘ ,ĞƌLJĞŶŝǀĞƌŝŝůĞŐƺŶĐĞůůĞŶĞŶďŝůŐŝůĞƌĕĞƌĕĞǀĞƐŝŶĚĞƐĂŚĂŶŦŶĞŶŝLJŝďŝůŝŶĚŝŒŝĂŶ ƐĂŚĂŶŦŶƚĞƌŬĞĚŝůĚŝŒŝĂŶĚŦƌ͘

GT-ϮϬϭϴͬdƺƌŬŝLJĞ:ĞŽƚĞƌŵĂůĂůŦƔƚĂLJǀĞ<ŽŶŐƌĞƐŝ 11 – ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴͬE<Z


Injection of Non-Condensable Gases in Geothermal Reservoirs 7smet YÜCETAb and Serhat AKIN 12.04.2018 JESDER ANKARA/ TURKEY

Outline • What is the importance of NCG in Geothermal Reservoir Management? • Why Re-Inject NCG in Geothermal Reservoirs? • How to Re-Inject NCG in Geothermal Reservoirs? • Pilot Study • Results & Conclusions 2


What is the Importance of NCG? • • •

CO2 re-injection has been used in oil & gas reservoirs to enhance oil recovery. CO2 and other NCG gases are very strong greenhouse gases but they are inseparable part of sustainable geothermal reservoir production. NCG composition in Turkish geothermal reservoirs – – – –

• • •

%97 - %99,9 CO2 %1 – %0,001 H2S % 0,5 – 0,001 other inert and hydrocarbon gases All these gases are Greenhouse gases.

The main geothermal reservoir gas - CO2 is in supercritical state at reservoir conditions. CO2 helps to maintain reservoir pressure and natural production CO2 over 33qC and below 76 Bar pressure is a natural production pump. 3

Why Re-Inject NCG in Geothermal Reservoirs? • Sustainable geothermal production without CO2 re-injection is difficult. • Geothermal reservoir’s mass flow and thermodynamic enthalpy is motivated by supercritical phase fluids which is CO2 • Total mass needs to be saved. – An average %1,5 percentage CO2 or NCG and an estimated 60 days for the mass circulation full cycle means the reservoir will loose its mass around % 8 percent by year, which is a big enough mass to decrease the reservoir pressure.

• CO2 in supercritical form increases the reservoir water mobility. • Keeping CO2 emissions below 350 kg/per MW will make geothermal power production finance easier. • Turkey geothermal fields are located at highly populated and farmed areas making NCG re-injection socially and environmentally critical.

4


How to Re-Inject NCG in Geothermal Reservoirs? • The best way or the optimum application will be re-injecting the NCG (CO2) in the reservoir at or near production conditions; -Supercritical - Less than %5 percent CO2 + %95 percent brine • Injection after tracer testing is optimal since tracer testing identifies injection – production well connectivity and reservoir behavior. • Maximum time reserving the reservoir pressure policy and the longest geothermal system life cycle should be chosen. 5

CO2 Injection Pilot Project • The study area is located in Umurlu, 10 ŬŵƚŽƚŚĞĞĂƐƚŽĨLJĚŦŶ town center. • The metamorphics of the Menderes Massive, of Paleozoic age, are encountered at the ďĂƐĞŝŶƚŚĞLJĚŦŶ– Umurlu Geothermal Field. • ASK-1: 2054 m, 154.5qC

Karahan and Güdücü, 2008

6


CO2 Injection Pilot Equipment Lay-Out

7

ME-Well Service Patented Two String & Two phase NCG Re-Injection System

1-With Ejector CO2 & NCG flow down in the isolated second pipe to around 700 meters 2- Injection in this manner reduces friction factor and decreases the cost Since Re-injection brine velocity is the main driving mass push supercritical phase CO2 to downword. 3- Second String decreases the power consumption so that NCG can flow with brine into the reservoir. 4- When NCG and brine is mixed, NCG is supercritical phase than its physically act as if fluid. ME-WS Patent, Patent No:3905/TR2018/02472

8


Current Set-up in ASK-1

9

Current Set Up while system working

10


20 Days Continuous Re-Injection Results HP WATER PUMP PRESSURE PUMP TEMPRATURE (bar) VOLUME (ºC) (m3/hours)

9,5

56

16

CO2 VOLUME (m3/hours)

280 (2.65 Ton/Hr)

CO2 INLET PRESSURE (bar)

CO2 OUTLET PRESSURE (bar)

BRINE RE-INJECTION VOLUME (m3/saat)

BRINE TEMPRATURE (ºC)

WELL HEAD PRESSURE (bar)

2,8

52

72

64

0,85

• 20 days we Re-Injected 134.400 m3 (1248 Tons) NCG2. • 2.65 Ton/Hour pumped with 165 kW/Hour total energy consumption, Totally we inject NCG 45 days. Re- Injection is on going. • Improving studies continuous to reach about 8-10 ton per station the target energy consumption is 250 kW/Hour • Our primary target is to re inject 1 million tons CO2 per power plant at first 20 years of its active time. 11

Pilot CO2 Injection Results Aydin-Sercekoy (ASK-1)

12


Conclusions • Successful CO2 re-injection pilot in ASK-1 Umurlu – LJĚŦŶ͘ • CO2 re-injection for 45 days increased average production more than 21 ton/hr in 3 wells corresponding to 7 % increase • We shoved that CO2 injection in Turkish geothermal reservoirs for reducing CO2 emission, efficiency enhancement and extending reservoir life is possible. • Reservoir temperature is not affected and re-injection pump pressure did not increase. On the contrary, the well head reinjection pressure decreased in 30 days. • Produced CO2 increased in production wells after CO2 reinjection.

13

THANK YOU For your valuable time you reserved for us Best Ismet YUCETAS Middle East Technical University Middle East Air Drilling Service Middle East Well Service

14


Rezervuar Yรถnetimi Kuyu 7HVWYH7DPDPODPD$รปDPDODUร–


Jeotermal kuyular Vร–FDNVX EXKDUVร–FDNsu+buhar gibi DNร–รปNDQODUร–QยUHWLOHUHNEX DNร–รปNDQร–QNDSOร–FDร–Vร–QPD HOHNWULNยUHWLPLYVJLEL DPDoODUGRรธUXOWXVXQGD NXOODQร–OPDVร–LoLQDoร–ODQ NX\XODUGร–U

REZERVUAR Yg1(7รน0รน

ย™ 5H]HUYXDUDODQร–QEHOLUOHQPHVL ย™ .X\XODUร–QSODQODQPDVร– ย™ Kuyularda WDPDPODPDYHLรปOHWLOPH VยUHFLQGH\DSร–ODQWHVWOHU


%h7h1/(úù. .$<1$.<g1(7ù0ù ™hONH-HRWHUPDO.D\QDNODUÖQÖQ<|QHWLPL ™6DKD7HPHOLQGH-HRWHUPDO.D\QDN<|QHWLPL

5(=(598$5+('()/(5ù ™ùûOHWPHPDOL\HWLQLGûUPHN ™(QHUMLUHWLPLQLDUWWÖUPDN ™6UHNOLHQHUML ™dHYUHHWNLOHULQLHQD]DLQGLUPHN ™d|NHOPHYHNRUR]\RQYEVRUXQODUÖRUWDGDQ NDOGÖUPDN


<g1(7ù06(d(1(./(5ù ™ hUHWLPVWUDWHMLVLQLQGHøLûLPL UHWLPLQDUWPDVÖHNVLOPHVL  ™ *HULEDVPDVWUDWHMLVLQGHGHøLûLP ™ $UDNX\XODURODUDNDGODQGÖUÖODQ LQ-fill wells HNNX\XODUÖQ GHOLQPHVL ™ .X\XWDPDPODPDûHNLOOHULQLQGHøLûPHVL ™ <HQLUHWLPYH\DJHULEDVPDDODQODUÖQÖQDUDQPDVÖ

JEOTERMAL .8<8/$5'$<$3,/$1TESTLER ™ Kuyu Tamamlama Testleri ™ ùûOHWLP6UHVLQGH<DSÖODQ7HVWOHU


.X\X7DPDPODPDYHรนรปOHWLP6ยUHFLQGHNL7HVWOHU

ย™6ร–FDNOร–N9H%DVร–Qo7HVWOHUL . ย™รœretim Testleri ย™*D]gOoยPOHUL ย™5H(QMHNVL\RQ7HVWL ย™7UDFHU Testi

6WDWLN%DVร•Qo*UDILรทL 0

50

100

%DVร•QoEDU

0

Derinlik, m

1000

1500

2000

2500

3000

200 6WDWLN%DVร•Qo

Su Seviyesi - 147 m

500

150

.

250


6WDWLN6Ã&#x2022;FDNOÃ&#x2022;N*UDIL÷L 0

20

40

60

6Ã&#x2022;FDNOÃ&#x2022;NR& 80 100

120

140

160

180

0 Kaçak 6WDWLN6Ã&#x2022;FDNOÃ&#x2022;N 500

. 1500

2000

2500

2460-2640 m mermer-NDONúLVW

3000

Statik-'LQDPLN%DVÃ&#x2022;Qo*UDIL÷L 0

50

100

%DVÃ&#x2022;QoEDU

0

500

1000

1500

2000

2500

3000

150

200 6WDWLN%DVÃ&#x2022;Qo 'LQDPLN%DVÃ&#x2022;Qo

Su Seviyesi - 147 m

Derinlik, m

Derinlik, m

1000

.

250


Statik-'LQDPLN6ร•FDNOร•N*UDILรทL 0

20

40

60

6ร•FDNOร•NR& 80 100

120

140

160

180

0

500

Kaรงak 6WDWLN6ร•FDNOร•N 'LQDPLN6ร•FDNOร•N

Derinlik, m

1000

.

1500

2000

2500

2460-2640 m mermer-NDONรบLVW

3000

Water Loss 6ร•FDNOร•N*UDILรทL 0

20

40

6ร•FDNOร•NR& 60 80

100

120

0 200

.

Derinlik, m

400 600 800 1000

Ana รœretim -1010 m

1200 1400 1600

รธNLQFLยUHWLPDUDOร•รทร•-GยรบยN- 1330

Kaรงak WL-down WL-up

140


.X\XJHOLúWLUPHWHVWOHULQLQ\DSÃ&#x2022;OPDVÃ&#x2022; Â&#x2122; )RUPDV\RQ%DVÃ&#x2022;QFÃ&#x2022; Â&#x2122; Geçirgenlik-5H]HUYXDU.DOÃ&#x2022;QOÃ&#x2022;÷Ã&#x2022; N K

Â&#x2122; .X\X.RúXOODUÃ&#x2022; .LUOHQPHYH\DdDWODPDROXSROPDGÃ&#x2022;÷Ã&#x2022;V  Â&#x2122; Rezervuar Hacmi, Â&#x2122; 5H]HUYXDU6Ã&#x2022;QÃ&#x2022;UÃ&#x2022;

KDNNÃ&#x2022;QGDELOJLOHUHOGHHGLQLOLU.

h5(7ø0g1&(6ø

h5(7ø0$ù$0$6,


%8ø/'83*5$)øöø 240

235

%DVÕQoEDUJ

230

225 %DVÕQo

220

Zaman sa 215

3, 'HEL%DVÕQo)DUNÕ


%8ø/'83*5$)øöø

DRAW-'2:1*5$)øöø


(1-(.6ù<217(67/(5ù 1- 7HN'HELOL(QMHNVL\RQ7HVWL 2- dRN'HELOL(QMHNVL\RQ7HVWL

310

120

300

110

290

100

280

90

270

80 %DVÕQo

6ÕFDNOÕN

260

70

250

60

240

50

Zaman (JQD\\ÕOVDDW

6ÕFDNOÕN GHUHFH

%DVÕQo EDUJ

(1-(.6ø<21*5$)øöø


23:40:00 23:42:00 23:44:00 23:46:00 23:48:00 23:50:00 23:52:00 23:54:00 23:56:00 23:58:00 00:00:00 00:02:00 00:04:00 00:06:00 00:08:00 00:10:00 00:12:00 00:14:00 00:16:00 00:18:00 00:20:00 00:22:00 00:24:00 00:26:00 00:28:00 00:30:00 00:32:00 00:34:00 00:36:00 00:38:00 00:40:00 00:42:00 00:44:00 00:46:00 00:48:00 00:50:00 00:52:00 00:54:00 00:56:00

Debi bbl 11

10

8 20

7

18

6

16

5

14

4

12

10

3

8

2

6

1

4

0

2

0

Zaman

%DVÕQoEDUJ

Enjeksiyon Fall Off *UDIL÷L

(1-(.6ø<21*5$)øöø 28

26

9 24

22

%VÕQo=DPDQ

Debi-Zaman


ø1-(.7ø9ø7(ø1'(.6


ù(.ø/6ø/(1&(59(6$9$.ø/(h5(7ø07(67ø

6ø/(1&(5

.8<8%$ù,9$1$6, SAVAK

6$9$.g/dh/(5ø %LULPOHUPHWUHFLQVL

b h H D

B


hยบ B  b  h ยช Bยบ ยช 0,177 ยบ ยช  2,04 * K 107,1  ยซ  14,2 * ยป  27,5 * ยป D * B ยซยฌ Dยผ Dยผ ยฌ h ยปยผ ยซยฌ V

K * b * h 3 / 2

Hr = Hba *X + Hsa*( 1-X )

Hr 5H]HUYXDUVร•FDNOร•รทร•QGDNLVX\XQHQWDOSLGHรทHUL Hba $WPRVIHUEDVร•QFร•QGDNLEXKDUร•QHQWDOSLGHรทHUL Hsa $WPRVIHUEDVร•QFร•QGDNLVX\XQHQWDOSLGHรทHUL X = Silencerdan D\Uร•ODQEXKDURUDQร• .XUXOXN2UDQร•

6DYDNWD|OoยOHQVXRUDQร• -X 7RSODPยUHWLP 6DYDNWD|OoยOHQVXPLNWDUร• -X)

h5(7รธ0*5$)รธรถรธ


7HúHNNUOHU«


JEOTERMALE GENEL BAKIŞ VE ÇEVRESEL ETKİLER OTURUMU Konuşmacılar •

YEGM – Turgut ÖLEMEZ Ülkemiz ve Dünya Jeotermal Yatırım Destekleri Karşılaştırması

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı – Abidin KEÇECİ

Devlet Su İşleri – Özlem YİĞİTLER

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÜLKEMİZ VE DÜNYA JEOTERMAL YATIRIM DESTEKLERİ KARŞILAŞTIRMASI GT’2018 TÜRKİYE JEOTERMAL ÇALIŞTAY & KONGRESİ 12 Nisan 2018 Bilkent Otel-Ankara

2


3

ÜLKELERE GÖRE JEOTERMAL SANTRALLERİN KURULU GÜÇ DEĞERLERİ (MWe)

• Dünya çapında 26 ülkede 14.250 MWe civarında kurulu güç • Yeni projelerle ek olarak 14.165 MWe daha JES kurulması ve JES ülke sayısının 51 olması

Kaynak: TEİAŞ, Appanet, GEA, IGA, TGE Research.

4


ÜLKEMİZDEKİ JES PROJELERİNİN DURUMLARI Durum

Güç (MWe)

Adet

Oran (%)

İşletmede

1129

40

61,5

Kurulumu Devam Eden

42

4

2,2

Üretim Lisansı Alan

54

3

2,9

Önlisans Alan

530

16

28,8

Proje Aşamasında

82

6

4,6

TOPLAM

1.840

69

100

İşletmedeki JES’lerin: • 23 tanesi Aydın’da • 7’şer tane Manisa ve Denizli’de • 2 tanesi Çanakkale’de • 1 tanesi de Afyonkarahisar’da

ÜLKEMİZDE YILLARA GÖRE JES KURULU GÜCÜ GELİŞİMİ

• JES kurulu güç 2005 yılından sonra ilk yıl %53 artmış • 2010 yılı sonundaki YEKDEM teşvik sisteminin yürürlüğe girdiği günden bugüne artış %890 5

YILLARA GÖRE KAYNAK BAZINDA YEKDEM KATILIMCI SAYISI

Kaynak: EPDK, 2017

• 2014 yılında YEKDEM’den yararlanan tesis sayısı 93 iken, 2018 yılında 709 tesis yararlanmaktadır. • 2018 yılı YEKDEM katılımcılarının %5,3’ünü jeotermal santralleri oluşturmaktadır.

KAYNAK TÜRÜNE GÖRE YEKDEM ÖDEME MİKTARI (2016 VE 2017 YILLARI)

• 2016 yılında 20/3, 2017 yılında ise 29/7 JES tesisinin yararlandığı bu destekten 2018 yılında 38/17 JES tesisi yararlanmaktadır. • 2017 yılı Aralık ayı itibariyle kaynak türü bazında YEKDEM jeotermal enerji 420 milyon US$ ile %11 oranında pay almıştır. 6


JES KURULU GÜCÜ YÜKSEK OLAN ÜLKELERİN KAYNAK BAZINDAKİ GÜÇ KIYASLARI (2017) ABD

Filipinler

Endonezya Y. Zelanda

İtalya

Kurulu Güç: 1190,5 GW

Kurulu Güç: 21,42 GW

Kurulu Güç: Kurulu Güç: 59,65 GW 9,81 GW

Kurulu Güç: 117,1 GW

Gaz-%43,7

Kömür-%34,6 Kömür-%50

Kömür-%24,6 YEK-%32,5 Nükleer-%8,9 YEK-%19,5

Diğer Fos. Yak.-%16,9 Doğalgaz%16

Petrol-%3,3 Jeo. Elk Ür. Payı-%0,4

Jeo. Elk. Ür. Payı-%12,2

Gaz-%27,5 YEK-%12

YEK-%76,6

YEK-%48

Meksika

Gaz-%40

Diğer Fos. Gaz-%14,2 Doğalgaz-%35 Yak.-%30 Diğer Fos. Kömür-%5,4 YEK-%27 Yak.-%7

Petrol-%10,5 Petrol-%1,7

Kömür-%7

Diğer Fos. Petrol-%3 Yak.-%2,1 Jeo. Elk. Ür. Jeo. Elk. Ür. Jeo. Elk. Ür. Payı-%2,6 Payı-%10 Payı-%2,1

Kenya

İzlanda

Japonya

Kurulu Güç: Kurulu Güç: Kurulu Güç: Kurulu Güç: 68,9 GW 2,3 GW 2,7 GW 330,3 GW Termik-%33,6 YEK-%97,4 YEK-%66,4

Termik-%57,8

Petrol-%2,6 YEK-%29,5 Nükleer%12,7

Nükleer-%3

Jeo. Elk. Ür. Payı-%2,3

Jeo. Elk. Ür. Jeo. Elk. Ür. Payı-%47 Payı-%27,3

Jeo. Elk. Ür. Payı-%0,2

7

ABD’DE JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER • ABD’de yenilenebilir enerjiden elektrik Üretim Vergisi İndirimi (ÜVİ) mevcuttur. İndirim, kilovatsaatlik (kWh) enflasyona göre ayarlanmış bir vergi indirimidir. İndirimin süresi, 8 Ağustos 2005 tarihinden sonra hizmete giren tüm tesisler için 10 yıldır.

• İndirim miktarları rüzgar, jeotermal, biyokütle için 2,3 $c/kWh, diğer uygun teknolojiler için ise 1,2 $c/kWh'dir. • 2008 yılından sonra hizmete giren ve 2017'den önce inşaata başlayan yenilenebilir enerji tesisleri, ÜVİ'nin yerine Yatırım Vergisi İndirimini talep ederek bir seçim yapabilir. • ABD’de Kurulacak Enerji Tesisleri için Yatırım Vergisi İndirimleri yandaki tablodaki gibidir:

Kaynak: energy.gov

8


ENDONEZYA’DA JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER Endonezya’da Vergi ve Mali Teşvikler

• Şu anda, Endonezya'daki elektrik ulusal ortalama üretim maliyeti 10 USc/kWh civarındadır, yerel üretim maliyetleri bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. Örneğin, Papua'daki şu andaki yerel üretim maliyeti 18 USc/kWh civarındadır, Java'da ise maliyet 6 USc/kWh civarındadır. • Bir projenin referans fiyatı yerel ve ulusal maliyete dayalı olarak belirlenecektir.

Kaynak: ESDM, 2017

9

FİLİPİNLER’DE JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER Vergi Teşvikleri

Yurtiçi Aksam Üreticileri için Teşvikler a. Bileşenlerin, parçaların ve malzemelerin vergisiz ve gümrüksüz ithalatı b. Yurtiçi sermaye bileşenleri, parça ve malzemeleri üzerindeki vergi indirimi c. Gelir Vergisi Muafiyeti ç. Sıfır Oranlı KDV İşlemleri • Filipinler’de FiT cetvelinde Jeotermal Enerji yoktur. • Diğer YEK’ten üretilen elektrikten, 12 yıldan az olmayan sabit bir süre boyunca alınacak destek fiyatı sabit tarife şeklinde olup cetvelden en fazla 20 yıla kadar yararlanılır.

10


MEKSİKA’DA JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER • YE ekipman yatırımlarının maliyeti için %100 vergi indirimi almaya hak kazanmaktadır.

• Orta ve uzun vadeli açık arttırma ihalesi; yenilenebilir enerjide ana mekanizmadır. İhale en az yılda bir kez yapılacaktır. Orta vadeli ihalelerde 3 yıllık periyotlarla sözleşme yapılacaktır. Uzun vadeli açık artırmalar, 15 yıllık dönem için elektrik satın alma sözleşmeleri sağlayacaktır. Uzun vadeli ihaleler, kapasite açık artırması, enerji açık artırması ve Temiz Enerji Sertifikası (CEL) olarak ayrı ayrı yapılacaktır. • İlk uzun vadeli ihale 2016'da yapıldı. Kapasite açık artırması 500 MW kapasite için açıldı. Enerji açık artırması, 49US$/MWh tavan fiyatı ile açık artırmada toplam 6.46 TWh/yıl için açıldı. Sertifika açık artırması ise, 26US$/CEL tavan fiyatına sahip 2.500 MW'a kadar olmak üzere şirketlere 20 yıllık sözleşmelerle 6 milyon sertifika için açıldı. • Meksika Enerji Reformu ile 2018'den başlayarak satın alınan enerjiye %5 oranında temiz enerji şartı getirildi. Ayrıca Meksika hükümeti 2019'da bu oranı %5,8'e, 2020 yılında %7,4’e, 2021 yılında %10,9’a ve 2022 yılında ise %13,9’a çıkarmayı hedefliyor.

11

İTALYA’DA JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER Tarife Cetveli

Açık Eksiltme İhale Sistemi; 5MW’ı aşan, PV dışındaki tüm YE tesisleri, bir ihale sürecinden sonra primli tarife şeklinde teşvik almaya hak kazanırlar. Tarifeden faydalanma süresi; jeotermal için 25 yıldır. Bunların haricinde: • Sıfıra yakın emisyon ile jeotermal akışkanın reenjeksiyonu durumunda ek 3 €¢/kW, • Hiç jeotermal santrallerin mevcut olmadığı yeni alanlarda kurulan santrallerde ilk 10 MW için ek 3 €¢/kW, • Yenilenme dahil hidrojen sülfür ve cıva seviyesinin en az %95'ini parçalayabilen yüksek entalpili jeotermal santraller için ek 1,5 €¢/kW. (Kaynak: Bertani ve Romagnoli, 2017)

Kaynak: res-legal.eu, 2017 12


JAPONYA’DA JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER Japonya’da Yıllara Göre Tarife Garantisi Cetveli

Kaynak: METI, 2016 13

KENYA’DA JEOTERMAL ENERJİ İÇİN TEŞVİKLER Tarife Cetveli

Vergi Teşvikleri a. Enerji altyapı yatırımlarında yurtdışı kaynaklı

sağlanan kredilere verilen faiz ödemeleri için stopaj vergisi istisnası vardır. b. Enerji sektörünü de kapsayan ve yatırımcılar tarafından yurtdışı kaynaklı alınan kredilerle ilgili işlemlerde damga vergisi muafiyeti vardır. c. Bir Elektrik Alım Anlaşması kapsamında sunulan hizmetler için ülkedeki yabancı yatırımcıya yapılan ödemelerde stopaj muafiyeti vardır. d. Elektrik üretiminde kullanılan teçhizatta (YEK dahil) KDV ve gümrük vergilerinin kaldırılması söz

Kaynak: MoEP, 2014

Kenya’da Tarife Garantisi 20 yıllıktır. Tablolardaki arttırılabilir tarife oranının uygulanmasında enflasyon oranı baz alınacaktır.

konusudur. 14


BAZI ÜLKELERDEKİ JES TARİFE GARANTİLERİ cent/kWs(Euro)

Süre (Yıl)

Almanya

Ülkeler

25

20

Avusturya

7.36

13

Çekya

12.8

20

Ekvador

11.2

15

İsviçre

Uygulanması (MW)

≤5

37.3

≤10

33.6

≤20

26.1

>20

21.2

İran

20

10.4

20

Macaristan

≤0.5

10.3

15

Portekiz

≤3

27

12

Sırbistan

8.2

12

Slovakya

10.8

15

Tayvan

13.4

20

Yunanistan

Ana Karada

11

Adalarda

10

20 15

Daha Çok Yerli Daha Çok Yenilenebilir

Teşekkür Ederim...


sZsb,7Z7>7<<E>/)/ ͕77EsEd7D'E>DmmZ>m)m

“ALTYAPI YATIRIMLARI VE SÇD UYGULAMALARI” ďŝĚŝŶ<7;ůĞŬƚƌŝŬDƺŚĞŶĚŝƐŝͿ >dzW/zd/Z/D>Z/ǀĞ^7Z^7b<E>/)/ ŶĞƌũŝzĂƚŦƌŦŵůĂƌŦbƵďĞDƺĚƺƌůƺŒƺ

7Z7< ‰ :KdZD>EZ:7E7EdE/D/szPEdD>7)7E<7zZ7 ‰ :KdZD>͛7E^mZ7E7<<d7>E,h^h^>Z ‰ D,<D^mZ7E777>E,h^h^>Z

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

2


>dzW/zd/Z/D>Z/E/E zPEdD>7)7E<7zZ7

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

3

<-1 44-:ĞŽƚĞƌŵĂů ŬĂLJŶĂŒŦŶ ĕŦŬĂƌƚŦůŵĂƐŦ ǀĞ ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ͕ ;/ƐŦů ŬĂƉĂƐŝƚĞƐŝ 20DtĞ ǀĞ ƺnjĞƌŝͿ <-2 43-:ĞŽƚĞƌŵĂů ŬĂLJŶĂŒŦŶ ĕŦŬĂƌƚŦůŵĂƐŦ ǀĞ ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ͕ ;/ƐŦů ŐƺĐƺ 5DtĞ ǀĞ ƺnjĞƌŝͿ

30.04.2018

55- DĂĚĞŶ͕ ƉĞƚƌŽů ǀĞ ũĞŽƚĞƌŵĂů ŬĂLJŶĂŬ ĂƌĂŵĂ ƉƌŽũĞůĞƌŝ͕ ;^ŝƐŵŝŬ͕ ĞůĞŬƚƌŝŬ͕ ŵĂŶLJĞƚŝŬ͕ ĞůĞŬƚƌŽŵĂŶLJĞƚŝŬ͕ ũĞŽĨŝnjŝŬ ǀď. LJƂŶƚĞŵůĞ LJĂƉŦůĂŶ ĂƌĂŵĂůĂƌ ŚĂƌŝĕͿ

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

4


ŝŒĞƌƚĂƌĂĨƚĂŶĂŬĂŶůŦŒŦŵŦnjŦŶϭϲ͘Ϭϴ͘ϮϬϭϳƚĂƌŝŚůŝ ǀĞ͘ϭϬϲϴϮƐĂLJŦůŦLJĂnjŦƐŦŝůĞϴϭ7ůDƺĚƺƌůƺŒƺŵƺnjĞ hLJŐƵůĂŵĂƚĂůŝŵĂƚŦŝůĞ͖ •

 zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ ŬĂƉƐĂŵŦŶĚĂ ĂŬĂŶůŦŒŦŵŦnj ƚĂƌĂĨŦŶĚĂŶ ƵLJŐƵŶůƵŬ ŐƂƌƺƔƺ ǀĞƌŝůĞŶ ĂƌĂŵĂ ĨĂĂůŝLJĞƚůĞƌŝŶĚĞ͕ 5 LJŦů ŝĕĞƌŝƐŝŶĚĞ ƉƌŽũĞLJĞ ďĂƔůĂŶŵĂƐŦ ŐĞƌĞŬŵĞŬƚĞ ŽůƵƉ ƐƂnj ŬŽŶƵƐƵ  ŬĂƌĂƌŦŶĂ ĞƐĂƐ ƺƌĞƚŝŵ / ĕĂůŦƔŵĂ LJƂŶƚĞŵŝŶĚĞ ĚĞŒŝƔŝŬůŝŬ ŽůŵĂŵĂƐŦ ǀĞ ŵĞǀĐƵƚ ŬĂƌĂƌĂ ĞƐĂƐ ƚĂĂŚŚƺƚůĞƌĞ ƵLJƵůŵĂƐŦ ŬŽƔƵůƵLJůĂ ƵLJŐƵŶůƵŬ ŬĂƌĂƌŦ ďƵůƵŶĂŶ ƌƵŚƐĂƚ ƐĂŚĂƐŦŶĚĂ LJĂƉŦůĂĐĂŬ ŝůĂǀĞ ĂƌĂŵĂ ĕĂůŦƔŵĂůĂƌŦŶĚĂ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ ŚƺŬƺŵůĞƌŝŶŝŶ ƵLJŐƵůĂŶŵĂƐŦŶĂ ŐĞƌĞŬ ďƵůƵŶŵĂĚŦŒŦ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝŶŝŶ <-// >ŝƐƚĞƐŝŶŝŶ 55. ŵĂĚĚĞƐŝ ΗDĂĚĞŶ͕ ƉĞƚƌŽů ǀĞ ũĞŽƚĞƌŵĂ ŬĂLJŶĂŬ ĂƌĂŵĂ ƉƌŽũĞůĞƌŝ͕ ;^ŝƐŵŝŬ͕ ĞůĞŬƚƌŝŬ͕ ŵĂŶLJĞƚŝŬ͕ ĞůĞŬƚƌŽŵĂŶLJĞƚŝŬ͕ ũĞŽĨŝnjŝŬ ǀď. LJƂŶƚĞŵůĞ LJĂƉŦůĂŶ ĂƌĂŵĂůĂƌ ŚĂƌŝĕͿ LJĞƌ ĂůŵĂŬƚĂĚŦƌ. ŶĐĂŬ ƉƌŽũĞĚĞ͖ Ğů ŬĂƌŽƚƵ ŶƵŵƵŶĞƐŝŶŝŶ͕ Ğů ƚŝƉŝ ŬĂƌŽƚ ŵĂŬŝŶĞƐŝ ŝůĞ ĂůŦŶĂƌĂŬ LJĂƉŦůĂĐĂŬ ĂƌĂŵĂ ĕĂůŦƔŵĂƐŦ ŝĕŝŶ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ ŚƺŬƺŵůĞƌŝŶŝŶ ƵLJŐƵůĂŶŵĂƐŦŶĂ ŐĞƌĞŬ ďƵůƵŶŵĂĚŦŒŦ ƌĂŵĂ ǀĞ ƺƌĞƚŝŵ ĨĂĂůŝLJĞƚůĞƌŝ ŝĕŝŶ ĂLJƌŦ ĂLJƌŦ LJĂ ĚĂ ĂLJŶŦ ĚŽƐLJĂĚĂ  ďĂƔǀƵƌƵƐƵ LJĂƉŦůŦƉ LJĂƉŦůŵĂLJĂĐĂŒŦ ŚƵƐƵƐƵ ŝůĞ ŝůŐŝůŝ ŽůĂƌĂŬ͖  ďĂƔǀƵƌƵůĂƌŦŶŦŶ ŐĞƌĞŬůŝ ďŝůŐŝ͕ ďĞůŐĞ ĂƌĂƔƚŦƌŵĂůĂƌ ŬĂƉƐĂŵŦŶĚĂ ƉůĂŶůĂŶĂŶ ĨĂĂůŝLJĞƚŝŶ ƐĂĚĞĐĞ ĂƌĂŵĂ ǀĞLJĂ ƺƌĞƚŝŵ LJĂ ĚĂ ĂƌĂŵĂ ǀĞ ƺƌĞƚŝŵ ďŝƌůŝŬƚĞ ŽůŵĂƐŦ ĚƵƌƵŵƵŶĂ ŐƂƌĞ ĂLJƌŦ ĂLJƌŦ LJĂ ĚĂ ĞŶƚĞŐƌĞ ŽůĂƌĂŬ LJĂƉŦůŵĂƐŦŶĚĂ ƐĂŬŦŶĐĂ ďƵůƵŶŵĂĚŦŒŦ ͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

5

ĂŚĂ ƂŶĐĞ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ ŬĂƉƐĂŵŦŶĚĂ ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŵŝƔ ĂƌĂŵĂ ĨĂĂůŝLJĞƚůĞƌŝŶĚĞ͕ ŬĂƌĂƌ ǀĞƌŝůĞŶ ƌƵŚƐĂƚ ƐĂŚĂƐŦŶĚĂ ĂLJŶŦ LJƂŶƚĞŵůĞ LJĂƉŦůĂĐĂŬ ŝůĂǀĞ ĂƌĂŵĂ ĕĂůŦƔŵĂƐŦ ŽůŵĂƐŦ ĚƵƌƵŵƵŶĚĂ ŵĞǀĐƵƚ ŬĂƌĂƌĂ ĞƐĂƐ ƚĂĂŚŚƺƚůĞƌĞ ƵLJƵůŵĂƐŦ ŬĂLJĚŦLJůĂ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ ŚƺŬƺŵůĞƌŝŶŝŶ ƵLJŐƵůĂŶŵĂƐŦŶĂ ŐĞƌĞŬ ďƵůƵŶŵĂŵĂŬƚĂ ĂŶĐĂŬ ƌƵŚƐĂƚ ƐĂŚĂƐŦ ĚŦƔŦŶĚĂ LJĂƉŦůĂĐĂŬ ĂƌĂŵĂůĂƌ ŝĕŝŶ  zƂŶĞƚŵĞůŝŒŝ Ek-2 ůŝƐƚĞƐŝ ŬĂƉƐĂŵŦŶĚĂ ŝƔůĞŵ LJĂƉŦůŵĂƐŦ͕

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

ϲ


30.04.2018

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

ϳ

30.04.2018

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

8


Santral

Seperatörler

Re-enjek K. Üretim K.

30.04.2018

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

9

EZ:7zd/Z/D>Z/s ^mZ7E7<<d7>E,h^h^>Z

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

10


:^͛>Z7E>D bD^/E7<<d 7>D^7'Z<E,h^h^>Z

Yer seçimi Arazi ŬƵůůĂŶŦŵŦ ŝŒĞƌ tesislerle ĞƚŬŝůĞƔŝŵ͕ Korunan alanlara mesafesi ^ŽŶĚĂũƐƺƌĞƐŝŶĚĞĞŬŽƐŝƐƚĞŵĞĞƚŬŝƐŝ <ƵLJƵƐŽŶĚĂũůĂƌŦďŽLJƵŶĐĂũĞŽƚĞƌŵĂůƐŦǀŦŝůĞƐƵLJƵŶǀĞƚŽƉƌĂŒŦŶ ŬŝƌůĞŶŵĞƌŝƐŬŝ • ^ŽŶĚĂũĕĂŵƵƌƵ • dĞƐŝƐŝŶŝƔůĞƚŝůŵĞƐŝƐƺƌĞƐŝŶĐĞK2 ǀĞ,2^ĞŵŝƐLJŽŶůĂƌŦ • ƌĂnjŝŶŝŶĕƂŬŵĞƌŝƐŬŝ • • • • • •

͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

11

<ZZ/^KEZ^/E D,<Dz<KEh77>Z •  ƐƺƌĞĐŝŶĚĞ LJƂƌĞ ƐĂŬŝŶůĞƌŝŶŝŶ ƉƌŽũĞ ŝůĞ ŝůŐŝůŝ ďŝůŐŝůĞŶĚŝƌŝůŵĞĚŝŒŝ ǀĞ ŐƂƌƺƔ ƂŶĞƌŝůĞƌŝŶŝŶ ĂůŦŶŵĂĚŦŒŦ •  ƐƺƌĞĐŝŶĚĞ ƉƌŽũĞ ĂůƚĞƌŶĂƚŝĨůĞƌŝŶŝŶ ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŵĞĚŝŒŝ • ĞLJƚŝŶ͕ 7ŶĐŝƌ ƺƌĞƚŝŵ ..ǀď ƚĂƌŦŵ ƺƌƺŶůĞƌŝŶĚĞ ǀĞƌŝŵ ĚƺƔƺŵƺ • ƌŦĐŦůŦŬ ĨĂĂůŝLJĞƚŝŶĞ ŽůƵŵƐƵnj ĞƚŬŝ • <ĂLJŶĂŬ ƐƵůĂƌŦŶ ŬŝƌůĞŶŵĞƐŝ • ^Ƶ ŬĂLJŶĂŬůĂƌŦŶĂ ƌĞĞŶũĞŬƐŝLJŽŶ • ĂŶůŦ ƐĂŒůŦŒŦŶĂ ŽůƵŵƐƵnj ĞƚŬŝůĞƌ • 'ƺƌƺůƚƺ • <ŽŬƵ ͕7njŝŶǀĞĞŶĞƚŝŵ'ĞŶĞůDƺĚƺƌůƺŒƺ

12


JEOTERMALDE GELİŞTİRİLEBİLİR ALANLAR OTURUMU Konuşmacılar •

MTA - İsmail KARA - Enerji Daire Başkanı

3S Kale - Naci GÖRÜR Geliştirilebilir Jeotermal Sahaların Türkiye Ölçeğindeki Dağılımı ve Karakteristikleri

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


*(/ùú7ù5ù/(%ù/ù5-(27(50$/ 6$+$/$5,17h5.ù<(g/d(÷ù1'(.ù '$÷,/,0,9(.$5$.7(5ù67ù./(5ù

1DFL*|UU 0X]DIIHU6L\DNRYH+DQGHúLOH

*ù5ùú ™Türkiye’nin QHRWHNWRQLøLQL |]POHPHGHQEDûDUÖOÖ MHRWHUPDOND\QDNDUDPDVÖ\DSÖODPD] ™Bu sunuda önce Türkiye’nin QHRWHNWRQLøL DQDKDWODUÖ\OD YHULOHFHNGDKDVRQUDGDNÖVDFDMHRWHUPDOMHRORMLDoÖVÖQGDQ VRQXoODUց]HULQGHGXUXODFDNWÖU


1(27(.721ù.

1(27(.721ù.


1(27(.721รน.'g1(0$5()(6รน(UNHQ0L\RVHQ 7ยUNL\HEย\ยN|OoยGHรปHNLOOHQPLรปWL$QDGROX JHQHOGHDรปร–QPDOร–ELUNDUDYH\HU\HUGH NDUDVDOo|NHOLPDODQร–\Gร–'HQL]HODODQODU NX]H\JยQH\YHGRรธXGDPHYFXWWX(JH JUDEHQOHUL\HQLรปHNLOOHQL\RUGXYHDNDUVX-gรถl o|NHOOHULGHSROX\RUODUGร–%Xo|NHOOHUDUDVร–QGD alkalin ve sub-DONDOLQYRONDQLWOHUGH\D\Jร–QGร– 7UDN\DKDY]DVร–QGDNLNDUDVDOELULPOHUรนoPontid 2N\DQXVNROXQXQNDSDQPDVร–Qร–L]OH\HQPRODV o|NHOOHUL\GL

1(27(.721รน.'g1(0%$รบ/$1*,&,2UWD0L\RVHQ Bu dรถnemde Tรผrkiyeโ€™nin SDOHRFRรธUDILNUHVPL(UNHQ 0L\RVHQยทGHNLJLEL\GL$QFDNEX ]DPDQGD'RรธX$QDGROXยทGDNL GHQL]HODODQODUGDKDD]DOPร–รปWร– %DWร–$QDGROXยทGD(UNHQ Miyosenโ€™de mevcut olan WHNWRQLNYHVHGLPDQWHUNRรปXOODU Orta Miyosenโ€™de de devam HGL\RUGX%XUDGDNLJUDEHQOHU VD\ร–YHER\XWRODUDNDUWPร–รปYH IOยYLR-lakรผstrin o|NHOOHUYH YRONDQLNELULPOHUGHSRODPร–รปODUGร–


1(27(.721รน.'g1(02UWD0L\RVHQ-*ยQFHO Orta Miyosenโ€™de Bitlis Okyanus NROXQXQNDSDQPDVร–QGDQVRQUD$UDS YH$IULND/HYKDODUร–$YUDV\D /HYKDVร–\ODoDUSร–รปPร–รป'RรธX$QDGROX bXOHYKDODUDUDVร–QGDVร–Nร–รปDUDN GHIRUPHROPXรปWXU'HYDPHGHQ Vร–Nร–รปPD$QDGROX/HYKDFร–รธร–Qร–Q EDWร–\DGRรธUXNDoPDVร–Qร–VDรธODPร–รปWร–U %XNDoPD.X]H\$QDGROXYH'RรธX $QDGROX7UDQVIRUP )D\ODUร–Qร–Q ROXรปXPXQDQHGHQROPXรปWXU.DoPD WHNWRQLรธLKDOHQGDKDGHYDP HWPHNWHGLU

1(27(.721รน.%g/*(/(5

7h5.รน<(ยท'( 1(27(.721รน.%g/*(/(5


1(27(.721รน.%g/*(/(5 Neotektonik dรถnemin EDรปODPDVร–QGDQVRQUD ยONHPL]GHWHNWRQLNDoร–GDQ E|OJHD\ร–UWHWPHN PยPNยQGยU'RรธX$QDGROX 6ร–Nร–รปPDB|OJHVLรนo$QDGROX Ova B|OJHVL%DWร–$QDGROX *HULOPHBรถlgesi ve Karadeniz %|OJHVL

Bozkurt, 2001

'RรธX$QDGROX1HRWHNWRQLN%|OJHVL '2รท8$1$'2/81(27(.721รน.%g/*(6รน Neotektonik UHMLPEXE|OJHGHVร–Nร–รปPD\D Nร–VDOPD\DNDEXNWDNDOร–QODรปPD\DYHoRNVD\ร–GD Vร–Nร–รปPDOร–\DUร–PJUDEHQYH\DUDPSDYDGLVL KDY]DODUร–Qร–QROXรปXPXQDQHGHQROPXรปWXU%X KDY]DODUGHรธLรปLNGRรธUXOWXODUGDELQGLUPHWHUVID\ YHGRรธUXOWXDWร–POร–ID\ODUODVร–Qร–UODQPร–รปYH1HRMHQKuaterner \DรปOร–o|NHOYHvolkanitlerle GROPXรปWXU Bozkurt, 2001


รนo$QDGROX1HRWHNWRQLN%|OJHVL รนd$1$'2/81(27(.721รน.%g/*(6รน .DoPDWHNWRQLรธLรนo$QDGROXยทGDJHQLรปHรป ER\XWOXJHULOPHOLJUDEHQYHRYDKDY]DODUร– PH\GDQDJHWLUPLรปWLU%XKDY]DODU genellikle HYDSRULWLN akarsu ve gรถl o|NHOOHULLOHLOLรปNLQvolkanitlerle GROGXUXOPXรปWXU

Bozkurt, 2001

%DWร–$QDGROX1HRWHNWRQLN%|OJHVL %$7,$1$'2/81(27(.721รน.%g/*(6รน .DoPDWHNWRQLรธL%DWร–$QDGROXยทGDGHรธLรปLNER\XW ve oryantasyonlarda gerilmeli grabenler ROXรปWXUPXรปWXU%XJUDEHQOHULQELUNร–VPร–Qร–Q Erken Miyosenโ€™de ROXรปPD\DEDรปODPร–รปROPDVร–HQ D]ร–QGDQELUNร–VPร–Qร–QN|NHQRODUDN\D\-DUGร– KDY]DROGXรธXQXGยรปยQGยUPHNWHGLU%XKDY]DODU da IOยYLR-lakรผstrin o|NHOYHDONDOLQYHNDONalkalin volkanitlerle GROGXUXOPXรปWXU


.HUDGHQL]1HRWHNWRQLN%|OJHVL .$5$'(1รน=1(27(.721รน. %g/*(6รน Bu bรถlge neotektonik G|QHPGHoRN OLPLWOLRODUDNGRรธX-EDWร–\|QOยELU Vร–Nร–รปPD\DPDUX]NDOPร–รปWร–U Miyosenโ€™de bu bรถlgede karasal ve Vร–รธGHQL]HOo|NHOOHUGHSRODQPร–รปWร–U .DUDVDOo|NHOOHU.X]H\$QDGROX )D\ร–ยทQDEDรธOร–RODUDNJHOLรปHQoHN-D\ร–U KDY]DODUGDVร–รธGHQL]HOo|NHOOHULVH .DUDGHQL]KDY]DVร–QGDELULNPLรปWLU

1(27(.721รนรทรน16218d/$5,9(-(27(50$/-(2/2-รน

1(27(.721รนรทรน1 6218d/$5,9( -(27(50$/-(2/2-รน


-(27(50$/.$<1$÷,1-(2/2-ù.%ù/(ú(1/(5ù -(27(50$/.$<1$÷,1$1$ %ù/(ú(1/(5ù • 6ÖFDNE|OJH- yüksek jeotermal gradyan • &DQOÖID\ • *|]HQHNOLYHJHoLUJHQRUWDP (rezervuar) • gUWND\D

1(27(.721ù=0$6218d/$5,

• 6WXU]RQODUÖQÖQ\]H\OHQPHVLYH ID\VLVWHPOHULWDUDIÖQGDQ NXOODQÖOPDVÖ

Okay ve Tüysüz, 1999


1(27(.721รน=0$6218d/$5,

โ€ข Kabuk JHULOPHVLQH derin ID\ODQPDODUD ve

volkanizmaya

EDรธOร– olarak Vร–FDN bรถlgelerin ROXรปPDVร–

1(27(.721รน=0$6218d/$5, โ€ข .$)YH'$)ยทร–QROXรปXPX DNWLIID\VLVWHPOHULYH oDWODNUH]HUYXDUODUร–Qร–Q JHOLรปLPL โ€ข $QDGROX/HYKDVร–QGD GHIRUPDV\RQdHรปLWOLID\ sistemlerinin ve KDY]DODUร–QJHOLรปLPLgUWย kaya ve rezervuar JHOLรปLPL


-(27(50$/.$<1$.$5$0$/$5,1'$ 1(27(.721ù÷ù1'ù.7((77ù5'ù./(5ù -(27(50$/.$<1$. $5$0$/$5,1'$1(27(.721ù÷ù1 'ù.7((77ù5'ù./(5ù

-(27(50$/.$<1$.$5$0$/$5,1'$ 1(27(.721ù÷ù1'ù.7((77ù5'ù./(5ù 1(27(.721ù.%g/*(/(5($ù7 ù38d/$5, 1- 'RøX $QDGROX VÖNÖûPD bölgesinde Jeotermal enerji ND\QDøÖ DUDûWÖUPDODUÖQGD dikkatli ROXQPDOÖGÖU Buradaki VÖNÖûPD KDY]DODUÖQGD yeterli JHoLUJHQOLN

ve

gözeneklilik

bulmak

mümkün

olmayabilir Bu havzalarda VÖNÖûPD nedeniyle DoÖN oDWODN bulmak zor olabilir $QFDN GRøUXOWX DWÖPOÖ ID\ODUÖQ transtansiyonel NÖVÖPODUÖ jeotermal DoÖGDQ önemli olabilir )D\ODUÖQ GÖûÖQGD bu bölgede görülen JHQo volkanlar da önemli jeotermal enerji ND\QDøÖ SRWDQVL\HOL sunarlar

Dilek and Sandvol, 2009


-(27(50$/.$<1$.$5$0$/$5,1'$ 1(27(.721รนรทรน1'รน.7((77รน5'รน./(5รน 2- รนo$QDGROXRYDE|OJHVLQGH g]HOOLNOH.$)'$)YH$QDGROX/HYKDVร–Qร–QEDWร–\DNDoร–รปร– QHGHQL\OHROXรปPXรปID\ODULOHEXID\ODUODLOLรปNLQsintetik ve antitetik ID\]RQODUร–QGD YHEXQODUDEDรธOร–RODUDN JHOLรปPLรปJHULOPHOLKDY]DODUGDMHRWHUPDOSRWDQVL\HO \ยNVHNRODELOLU%XQXQGร–รปร–QGD+HOHQoXNXUOXรธX-.ร–EUร–V dalma-batma zonu QHGHQL\OHEXE|OJHGHJHOLรปHQED]ร– \D\DUGร–KDY]DODUGDEHOLUOLELUMHRWHUPDOSRWDQVL\HO J|VWHUHELOLU 7HNWRQLNMHRWHUPDOROXรปXPODUร–QGร–รปร–QGDรนo$QDGROXยทGD J|UยOHQJHQoYRONDQLNzonlar da รถnemli jeotermal DODQODUGร–U%XYRONDQL]PDID\ODQPD WHNWRQLรธLQHYH dalma batma zonuna EDรธOร–RODUDNJHOLรปPLรปWLU

-(27(50$/.$<1$.$5$0$/$5,1'$ 1(27(.721รนรทรน1'รน.7((77รน5'รน./(5รน 3- %DWร–$QDGROXJHULOPHE|OJHVLQGH %DWร–$QDGROXJUDEHQOHULMHRWHUPDOHQHUML SRWDQVL\HOL\ยNVHNRODQDODQODUGร–U%X\DSร–ODUร–Q DOWร–QGDNDEXNLQFHOPHVLQHGHQL\OHMHRWHUPDO gradyan \ยNVHNWLU5H]HUYXDUoDWODNUH]HUYXDUร–Gร–U &DQOร–JUDEHQID\ODUร–Qร–QWHPHOGH\HUDODQ Menderes PHWDPRUILWOHULQL NHVPHVL\OHJHOLรปPLรปWLU

Dilek et al., 2009


-(27(50$/.$<1$.$5$0$/$5,1'$ 1(27(.721ù÷ù1'ù.7((77ù5'ù./(5ù -Karadeniz Bölgesi

%XE|OJHGHMHRWHUPDOND\QDNDUDûWÖUPDODUÖGDKDoRN.$)VLVWHPLQHEDøOÖID\]RQODUÖLOHEXzonlarda DoÖOPÖûRODQJHULOPHOLKDY]DODUGD\DSÖOPDOÖGÖU$\UÖFDEXE|OJHGH.$)WDUDIÖQGDQNHVLOPLûRODQ sütür ]RQODUÖ GD\HU\HU|QHPOLMHRWHUPDOND\QDNSRWDQVL\HOLJ|VWHUHELOLUOHU )D\]RQODUÖQÖQGÖûÖQGDPontid PDJPDWLNNXûDøÖLoHULVLQGHGHJHQoPDøPDWL]PD\OD LOLûNLQMHRWHUPDO DODQODUGDJ|UOHELOLU

6218d/$5 1HRWHNWRQLøLQ jeotermal jeolojiye en önemli NDWNÖVÖ $QDGROX /HYKDVÖQÖQ EDWÖ\D GRøUX hareket etmesini VDøODPDVÖGÖU Bu hareket sonucunda tüm $QDGROX etkin bir ûHNLOGH GHIRUPH ROPXûWXU ùûWH bu GHIRUPDV\RQ sonucu ROXûDQ oHûLWOL nitelikteki derin ID\ODU ve magmatik IDDOL\HWOHU Türkiye’yi jeotermal DoÖGDQ 'Q\D·QÖQ en önemli ülkelerinden biri haline JHWLUPLûWLU


YERLİ SANTRAL TEKNOLOJİLERİ VE YEKDEM İLİŞKİSİ OTURUMU Konuşmacılar • ORMAT- Ali CANSUN/ Taha BODUR İlk Yerli ORC Türbin Üretim Merkezi Ormaturk Ltd. • Egesim-AtlasCopco - Dr. Reza AGAHI- Carbon Dioxide Injection • Thermosoftpro - Aydın GÖKYİĞİT Jeotermal santral işletmelerine özel geliştirilmiş performans, bakım, vardiya ve süreç takip programı

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


ORMATURK LTD. øLK ORC TÜRBøN ÜRETøM MERKEZø ø72%26%ø=0ø5- 7h5.ø<(

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

2


Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

3

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

4


Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

5

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

6


Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

7


øú*HOLúWLUPH

Kaynak Arama

Sondaj

Mühendislik Ve Dizayn

øPDODW

Kurulum

øúOHWPH

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

9

250$785.d$/×ùAN PROFøLø

d$/,ù$16$<,6, • 0h+(1'ø6 • 7(.1ø.(5 • ø0$/$7

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

10


GÜÇ ÜNøTESø Türbin

Jenaratör

Türbin

<D÷ODPD Sistemi

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.


MAKøNA PARKURU CNC BOHRWERK – <$7$<øù/(0

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

&1&'ø.7251$

&1&'ø.7251$

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.


CNC YATAY TORNA

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

&1&øù/(00(5.(=ø

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.


Kaynak

Montaj ve Test

7DODúOÕLPDODW

250$785.ø0$/$7+2/h

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

17

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

18

7UELQ*LULú*|YGHVL ù ùDIW<DWDN

ùDIW Stator ve Rotor


• TALAù/×øMALAT • .$<1$./×øMALAT Test

• MONTAJ Montaj

• PERFORMANS TESTLERø

øPDODW

• SERVøS

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

7$/$ù/,ø0$/$7,

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

20


.$<1$./,ø0$/$7 Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

21

Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

22

ø0$/$7Õ7$0$0/$10Õù7h5%ø1/(5


Copyright © 2018 Ormat Technologies, Inc.

23


ATLAS COPCO GAS AND PROCESS DIVISION

CO2 COMPRESSORS FOR CARBON DIOXIDE REINJECTION

2

THE ATLAS COPCO GROUP Established

1873 in Stockholm, Sweden

Five focused business areas

ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ

Global presence

Customers in 180 countries

Employees

Close to 45 000 in 92 countries

Revenue 1)

BSEK 101 (BEUR 11)

1) End of December 2016, continuing operations

Compressor Technique Vacuum Technique Industrial Technique Mining and Rock Excavation Technique Construction Technique


3

Organization BOARD OF DIRECTORS PRESIDENT AND CEO GROUP MANAGEMENT BUSINESS AREAS AND CORPORATE FUNCTIONS COMPRESSOR TECHNIQUE

VACUUM TECHNIQUE

INDUSTRIAL TECHNIQUE

MINING AND ROCK EXCAVATION TECHNIQUE

CONSTRUCTION TECHNIQUE

DIVISIONS Divisions generally conduct business through product companies, distribution centers and customer centers • Compressor Technique Service • Industrial Air • Oil-free Air • Professional Air • Gas and Process • Medical Gas Solutions • Airtec

• Vacuum Technique Service • Semiconductor Service • Semiconductor • High Vacuum • Industrial Vacuum

• Industrial Technique Service • MVI Tools and Assembly Systems • General Industry Tools and Assembly Systems • Chicago Pneumatic Tools • Industrial Assembly Solutions

• Mining and Rock Excavation Service • Underground Rock Excavation • Surface and Exploration Drilling • Drilling Solutions • Rock Drilling Tools • Rocktec

• Construction Technique Service • Specialty Rental • Portable Energy • Road Construction Equipment • Construction Tools

4

ATLAS COPCO GAS AND PROCESS – AN OVERVIEW VIEW Establishment

1980

Production locations

Germany, United States, China, India

Markets served

Oil and gas midstream, chemical/petrochemical, fertilizer, industrial gases, power generation

Construction codes

All common international codes and standards

Products manufactured

n single ƒ Custom-made integrally-geared centrifugal compressors in and multi-stage (1 – 8 stages) configurations ƒ Integrally-geared and non-geared turboexpanders for process cess gas applications and energy recovery ƒ Non-geared turbocompressors for process gas ƒ Positive displacement compressors ƒ Corresponding aftermarket products and services for our products


GAS AND PROCESS DIVISIONâ&#x20AC;&#x2122;S CURRENT PRODUCT OVERVIEW Type

No. of stages

Model

Max. power kW

Max. pressure bar a

Types of gases

Centrifugal

1-8

45,000

205

All

Positive Displacement

1-5

560

450

N2, H2, CH4, CO2, Air

Expander Compressor

1-4

25,000

100

All

Expander Generator

1-4

25,000 / stage

250

All

Compressors

Expanders

MARKETS SERVED BY THE GAS AND PROCESS DIVISION

Hydrocarbons

Gas Processing/NGL

LNG

Air Separation

Olefins / Polyolefins

Gasification / Methanol

Refinery

Fertilizer

Power Generation

Fuel Gas Boosting

sCO2 / Renewables


7

EGESIM-ATLAS COPCO

ƒ Egesim - Atlas Copco have joined their geothermal experience to serve Turkish clients more and better than before ƒ Egesim – Atlas Copco are the first supplier to offer an EPC service for geothermal ORC projects in Turkey

CO2 COMPRESSORS Typical Process Fluids, NCG Operating conditions: ƒ Fluid: CO2, ,Steam ƒ Inlet pressure: 5 / 15 bar ƒ Discharge pressure: 60-80 bar ƒ Inlet temperature: 80 – 150 C

Note: The CO2 compressor becomes very special if the NCG contains H2S in the order of mol%


Seals

IGV or DGV

Impeller family

Coupling

Bearings

Casings

INTEGRALLY GEARED COMPRESSOR TECHNOLOGY

Gears with G ith max. 5 pinions i i

For flow and pressure control

CONTROLS COMPRESSOR OUTPUT - INLET GUIDE VANES


CONTROLS COMPRESSOR OUTPUT - VARIABLE DGV

COMMITTED TO SUSTAINABLE PRODUCTIVITY

REFERENCES AND

We stand by our responsibilities towards our customers, towards the environment and the people around us. We make performance stand the test of time. This is what we call â&#x20AC;&#x201C; Sustainable Productivity.

APPLICATIONS


CO2 COMPRESSORS Callide CO2 GT026T2K1 / 021T2K1 CCS Oxyfuel pilot plant Operating conditions: ƒ Gas: Wet CO2 ƒ Inlet pressure: 1.025 / 5.9 bar a ƒ Discharge pressure: 5.9 / 24.8 bar a ƒ Inlet temperature: 45 / 37 °C ƒ Suction flow: 5 150 / 1 450 m³/h ƒ Power consumption: 1 100 kW ƒ Driver type: Electric motor

CO2 COMPRESSORS Sichuan CO2 GT026T2K1 Operating conditions: ƒ Gas: Wet CO2 ƒ Inlet pressure: 1.8 bar a ƒ Discharge pressure: 7.25 bar a ƒ Inlet temperature: 60 °C ƒ Suction flow: 20 300 m³/h ƒ Power consumption: 700 kW ƒ Driver type: Electric motor


CO2 COMPRESSORS Nangal CO2 GT050T1K1 Operating conditions: ƒ Gas: Dry CO2 ƒ Inlet pressure: 0.5 bar a ƒ Discharge pressure: 1.35 bar a ƒ Inlet temperature: 0 °C ƒ Suction flow: 16 500 m³/h ƒ Power consumption: 470 kW ƒ Driver type: Electric motor

CO2 COMPRESSORS Hydro Agri Sluiskil GT026T4D1 / 032T2S1 Operating conditions: ƒ Gas: Wet CO2 / NH3 ƒ Inlet pressure: 1 / 1.6 bar a ƒ Discharge pressure: 2.25 / 3.8 bar a ƒ Inlet temperature: 6 / - 23 °C ƒ Suction flow: 7 300 / 2 800 m³/h ƒ Power consumption: 1 500 kW ƒ Driver type: Electric motor


CO2 COMPRESSORS Heroya CO2 GT040T4K1 / 016T2K1 Operating conditions: ƒ Gas: Wet CO2 ƒ Inlet pressure: 1.015 / 29.99 bar a ƒ Discharge pressure: 32.1 / 67.12 bar a ƒ Inlet temperature: 15 / 16 °C ƒ Suction flow: 17 908 / 497 m³/h ƒ Power consumption: 3 032 kW ƒ Driver type: Electric motor

UREA - CO2 HIGH PRESSURE COMPRESSOR

ƒ 8-stages compressor for high pressure application ƒ CO2 compressor for 2 000 mt/d Urea pant in Russia ƒ Compression of 36 000 kg/h CO2 from 1 bar to 202 bar ƒ Coupling power 4 630 KW (driver power 5 150 KW) ƒ 2 units are replacing 6 recips at fertilizer plant in Russia


19

BBR - RANGE

~2m

– 4 cylinders / 2-throw – Gas-tight crankcase – – – –

Oil lubricated / Balanced opposed Suction pressure up to 24 bar Discharge pressure up to 350 bar Flows up to 3500 / 6800 Nm3/h – Power: 250 kW / 450 kW – Exclusively available for CNG

COMMITTED TO SUSTAINABLE PRODUCTIVITY.

19


Sunumumuza Hoş Geldiniz

1

Biz Kimiz ?

2009 yılından beri yazılım sektöründe faaliyet gösteren ve ana faaliyet konusu süreç takip ve analizlendirmesi ile anlık istatistiki bilgileri müşterilerine sağlamak olan bir yazılım firmasıyız.

Jeotermal enerji yatırımlarında proje, mühendislik, danışmanlık hizmetleri veren; temelde santral tasarımı, BOP projelendirme, santral performans arttırma çalışmaları, bölgesel ısıtma ve sera tasarımı hizmetleri sağlayan bir mühendislik firmasıyız.

2


Faaliyet Alalarımız Devlet ve Mahalli İdarelere Yönelik Faaliyetlerimiz •

Su ve Kanalizasyon İşletmesi Programı

Mobil Tabanlı Takip Sistemi

Mobil Tabanlı Anket Sistemi

Mobil Tabanlı Su Okuma – Açma Kesme Sistemi

Kiosk Tanıtım ve Ödeme Sistemi

Kurumsal Muhasebe ve Ön Muhasebe Sistemi

E-imza uyumlu Elektronik Belge Yönetim Sistemi

Online Banka Tahsilat ve Otomatik Ödeme Tahsilat Sistemi

Devlet ve Belediye Dairelerine Özel Takip Sistemleri

Destek Takip Sistemi

İş Zekası Analiz Sistemi

İmar Birim takip Sistemi

Emlak İstimlak Birim Takip Sistemi

Poliklinik Yönetim Sistemi

Laboratuvar Takip Sistemi

3

Faaliyet Alalarımız Özel Sektör’e Yönelik Faaliyetlerimiz •

Mobil Tabanlı Takip Sistemi

İşletme Vardiya ve Arıza Takip Sistemi

Saha İş ve Süreç Takip Sistemi

İş ve Süreç Görüntü Analizlendirmesi Sistemi

Süreç ve Stok Takip Sistemi

İstek ve Şikayet Takip Sistemi

E-imza uyumlu Elektronik Belge Yönetim Sistemi

Online Banka ve Otomatik Ödeme Sistemi

Destek Takip Sistemi

İş Zekası Analiz Sistemi

Kurum ve İşletmenize Özel Yazılımlar

Anket Sistemi

Argademi Online Eğitim Sistemi

Bakım Onarım ve Teknik Servis Takip Sistemi

Siemens Scada Rapor ve Enteg. Sistemi

Rockwell Scada Rapor ve Enteg. Sistemi

4


Endüstriyel

Yazılım

Yazılım

Yazılım

Partnerlerimiz

5

Entegrasyonlarımız

Sistemimiz entegre olabildiği entegrasyonlar;

ƒ Scada Entegrasyonu

ƒ Erp Program Entegrasyonu

ƒ Ticari Program Entegrasyonu

ƒ Rfid Entegrasyonu

ƒ Sms Entegrasyonu

ƒ Mail Entegrasyonu

ƒ Araç Takip Entegrasyonu

ƒ Google Map Entegrasyonu

ƒ Hava Durumu Entegrasyonu

6


ThermoSoft Jeotermal Santral Sistem Takip Programı Jeotermal Elektrik Üretim santrallerinde kullanılmak üzere özel olarak geliştirilmiştir. Santralin iş süreçlerinin ve tüm takiplerinin yapılabildiği bir altyapı planlanarak

programımızın yazılımı gerçekleştirilmiştir.

Ana Modüllerimiz

Santral Takip Sistemi Santral içerisinde vardiyada yapılan tüm olayların ve arıza kayıtlarının saklanması ve vardiya takiplerinin takip edilmesi sağlanmaktadır. Bu süreç te personel ve kontrol edilmesi gereken ekipman takipleri de sistem içinde kayıt altına alınmaktadır.

Arıza ve Bakım Takip Sistemi

Enstrüman ve ekipmanların eşleştirilmelerinin ve dosyalarının takibinin sağlanması, zaman bazlı olarak oluşturulan ekranlar ile bakım zamanlarının takibinin yapılması sağlanmakta ve Arıza takiplerinin de kayıt altına alınması sağlanmaktadır.

Stok Takip Sistemi Santral içerisinde bulunan depolar veya koltuk altı ambarlarında bulunan malzemelerin takipleri sağlanmakta ve arıza ve bakım ile de entegre olarak çalıştırılmaktadır.

Termodinamik Hesaplama ve Takip Sistemi Termodinamik hesaplamalar ile santral Scada sisteminden anlık veya girişler ile alınan veriler üzerinden yapılan işlemler ile santral üretim değerleri ve verimlilikleri grafiklendirilmektedir.

Historian Sistemi ve Grafik Raporlama Sistemi Web tabanlı olarak WinCC üzerinden verilerin kendi veri tabanı modelimize aktarımı sağlanarak anlık ve geçmişe dönük olarak verilerin grafik olarak trendlerinin alınmasına ve yeni trendlerin kayıt olarak eklenmesine olanak sağlanmaktadır.

8


Santral Takip Sistemi

Vardiya Takip

Personel Takip

Arıza Kayıt

Vardiya içinde yapılan ve vardiya defteri olarak

Vardiyada bulunan personellerin ve geçmiş

Arıza Kayıtları Sistem Üzerinden kayıt altına

adlandırılan tüm kayıtlar sayısallaştırılmış olarak

vardiyalardaki personellerin kayıtlarını tutar ve

işletme personelinin seçimleri ile tag tanıları

kayıt altına alınır ve işlem takipleri sağlanır.

istenilen zaman tüm bu kayıtları raporlayabiliriz.

aracılığı ile alınır

İşlem ve Üretim Takip

Ziyaretçi ve Araç Takip

Genel Ayarlar

Tesis içerisinde tüm işlem kayıtları ve üretim takip

Tesis ziyaretine gelen kişi ve araçların bilgilerini

Personel yetkileri, SMS, Mail, Tesis, Tesis

işlemleri ile üretim aksamaları ve nedenleri de

ve zamanları kayıt altında tutar, işletme

bölgeleri vb.ayarlarının yapıldığı alanlardır.

kayıt altına alınır. Bu durumlar SMS ve mail

araçlarının ek bilgileri de aynı takibini

entegrasyonları ile otomatik olarak yetkili

sağlayabilmekteyiz.

personellere bildirilir.

9

Personel Takip

Sahadan ve Sistem üzerinden veri girişi

Sahadaki tüm personelleri ve vardiyadaki tüm personelleri takip edebilirsiniz. Anlık Takip içinde RFID kart entegrasyonumuz da vardır

Sahadan ve sistem üzerinden yapılan veri giriş kayıtları ile girilmesi online ve offline olarak girişlerinin sağlanacak.

Vardiya Takip

Arıza Kayıt

Yapılan Tüm işlemlerin ve kişilerin tüm kayıtları ve vardiya içinde ki kayıtları takip edilebilmekte ve saonra raporlanabilmektedir.

Sahada bulunan ekipmanların arıza tespitlerinin yapılmasında ve bakım arıza onarım ve tarihçeleri hakkında tüm bilgilere kolayca ulaşım imkanı

Ziyaretçi ve Araç Takip Tüm giriş çıkış ve araçların kontrolleri artık tek seferde ulaşabileceksiniz.

10


Santral Takip Sistemi

11

Arıza ve Bakım Takip Sistemi

Arıza Takip

Enstrüman Takip

Ekipman Takip

Vardiya içinde tespit edilen arızaların kayıtlarının

Tesis içinde bulunan enstrümanların tüm

Enstrümanlara takılan ekipmanların seri nolarına

gerekli birimlere gönderilmesinin sağlanması ve

kayıtlarının tag bazlı olarak kayıt altına alınması

göre indekslenir ve eşleştirildiği enstrümanlar da

bakım süreçleri ile aynı zamanda günlük iş

ve arıza kayıtları ile ilişikli bir yapıda

kayıt altına alınır.

listelerine veya bekleme duruma alınması

saklanabilmesi

Bakım Planlaması

Maliyet Analizi

Genel Ayarlar

Zaman Aralıklı Planlı Bakımların mekanik, elektrik

Arıza ve Bakımların maliyet analizleri malzeme

Arıza Bakım personel yetkileri, SMS, Mail vb.

ve rutin kontrol olarak planlanmasına imkan

listeleri ve adam saat maliyetlerinin hesaplanması

ayarlarının yapıldığı alanlardır.

sağlamaktadır. Bu planlamaların her biri

sağlanmaktadır.

departmanların listelerine otomatik olarak yerleşir.

12


Tablet ile Takip

Sahada veri girişi

Sahada tüm planlanan bakım ile arıza takipleri ve sonuçları da sizinle beraber anlık olarak görüntülenebilecek ve durumlar ı kayıt altında tutulacak.

Sahada bulunan ekipmanların alınması gereken rutin verilerinin ve oluşan arızaların kayıtlarının girilmesi online ve offline olarak girişlerinin sağlanacak.

Bakım Planları

Sahada Ekipman tespit

Yapılan Tüm planlamalar ve tüm takipler artık kayıt altında

Sahada bulunan ekipmanların tespitlerinin yapılmasında ve bakım arıza onarım ve tarihçeleri hakkında tüm bilgilere kolayca ulaşım imkanı

Maliyet Hesaplamaları Takip edilen tüm bu işlemlerin malzeme ve adam saat maliyetleri ile işletme maliyetlerinin tespitleri

Bakım planlarımınızı en hızlı ve izlenebilirlik içerisinde sizlere

13

Stok Takip Sistemi

Stok Takip

Stok Sayım

Satın Alma Takip

Gelen Stokların tam kayırlarının yapılması ve anlık

Stoklara giren malzemelerin kabul ve sayımlarının

Gelen stokların barkodlanması ve stok kodları ile

olarak durum kontrollerine izin veren sistem

rfid, barkod tabanlı sistemler ile kolay hızlı ve anlık

bakım ve arıza durumlarıda minumum ve kritik stok

analizlerinin yapılabilmesi.

olarak sayılabilme imkanı sunulabilmektedir.

değerleri ile otomatik satın alma listeleri oluşturulabilmektedir.

Stok Bakım Planlaması

Stok Maliyet Analizi

Genel Ayarlar

Zaman Aralıklı Planlı Bakımların mekanik, elektrik ve

Yapılan bakımların stok maliyetleri de kayıt altına

Stok marka, model, tür,tip gibi kriterlerle stok grupları

rutin kontrol olarak planlanmasına imkan sağlanırken

alınıp hesaplanabilmektedir.

altında toplanmasına ve satın alma ve garanti

stok ihtiyaç listeleri de planlı oluşturulanlarda

koşullarına kadar takiplerine olanak sağlanmaktadır.

otomatik, Arıza durumlarında ise anlık olarak talep edilebilmektedir.

14


Tablet ile sayım

Sahada Ekipman tespit

Sahada ve depolarınızda sahada dolaşarak etiketlenmiş olan tüm malzemelerinizin sayımları yapılabilecek.

Sahada bulunan ekipmanlar ın tespitlerinin yapılmasında ve bakım arıza onarım ve tarihçeleri hakkında tüm bilgilere kolayca ulaşım imkanı

RFID ve Barkod

Güvenlik

Kendinize özel etiket

Sahada ve depolarınızda malzemelerinizin hepsi artık kayıt altına alınarak kolay bulunması ve takip edilmesi sağlanıyor.

Envanter ve iş sistemleri ile depolardan izinsiz mal çıkışına son

Kendinize özel etiket tasarım ve basımlarınızı yapabilirsiniz.

RFID sistemleri ile sizlere artık hızlı güvenli ve tamamen izlenebilir bir süreç yönetimi sunmayı amacındayız. Tüm bu işler nasıl biter demeden elinizdeki malzemelerin ne zamana kadar dayanacağını ve hangi enstrümanların ne parçalarının olduğunu artık bileceksiniz. Size göre yorumlanabilen süreçler ile depolarınız ve süreçleriniz kayıt altında ve takipte tutulacaktır. 18

Termodinamik Hesaplama ve Takip Sistemi

Termodinamik Analiz

Regresyon Analizi

Ekipman Verimleri Hesabı

Sistemin gerçek ölçülen termofiziksel verilerini

Türbin, pompa, ön ısıtıcı, buharlaştırıcı, yoğuşturucu,

Santralda ölçülen tüm verileri kullanarak çoklu

kullanarak santralın ve ekipmanların termodinamik

reküperatör vb. ekipmanların anlık verimleri hesap

regresyon analizi ile santralın gerçek performans

analizi yapılabilmektedir.

edilmekte, santralın toplam termal verimi anlık ortaya

eğrileri ve fonksiyonlarının oluşturulmasını

konmaktadır.

sağlamaktadır.

Correction Curve Analizi

Isı Transfer Hesabı

Termodinamik Optimizasyon

Eşanjörlerde gerçekleşen ısı transferi miktarlarını

Santral üreticisinin performans güç düzeltme

Yapılan termodinamik analiz sonucunda santralın

hesaplamaya, eşanjörlerin effectiveness’larının ve pinç

faktörlerinin gerçek durum ile karşılaştırılmasını ve

optimum koşullarda çalıştırılmasını, eşanjör

noktası sıcaklıklarının belirlenmesini sağlamakatadır.

gerçek correction curve’lerin üretilmesini

seviyelerinin belirlenmesini, pompa ve türbin

sağlamaktadır.

optimizasyonunu sağlamaktadır.

19


Is覺 Diyagramlar覺

20

Is覺 Diyagramlar覺

21


Regresyonlar / Brine Debisi

22

Regresyonlar / Brine Sıcaklığı

23


Regresyonlar / Hava Sıcaklığı

24

Regresyonlar / Hava Sıcaklığı Brine Debisi – Brine Sıcaklığı

25


Üretim Tahminlemeleri

/ TS Diyagramları

26

Üretim Tahminlemeleri

27


Üretim Tahminlemeleri

28

Historian Sistemi ve Grafik Raporlama Sistemi

Historian Sistemi

Anlık Üretim ve Santral Takip

Santral Raporları

WinCC temelli sistemlerde verilerin anlık olarak

Scada sistemleri üzerinden anlık üretim

Santral in gerçek zamanlı olarak kurulum

okunması ve bu verilerin en efektif şekilde

değerlerinin sistem içine aktarılması ve sistem

esnasında hazırlanan raporlardır.

saklanmasının sağlanması

üzerinden takibinin sağlanması

Rapor Sihirbazı

Trend Sihirbazı

Genel Ayarlar

Kullanıcılar tarafından raporlar dizayn edilebilir ve

Kullanıcılar tarafından trendler tag bazlı olarak

Tag eşleştirme trend ve rapor kaydetme vb.

oluşturulan raporlar kayıt altına alınarak kullanımı

dizayn edilebilir ve oluşturulan raporlar kayıt altına

işlemler kayıt altında alınmaktadır.

sağlanabilir.

alınarak kullanımı sağlanabilir.

29


Anlık Üretim ve Santral Takip

Rapor Sihirbazı

Anlık olarak alınan verilerin sistemimiz üzerinden raporlanabilmesi ve uyarılar verebilecek hale dönüştürülmesi sağlanmıştır.

Kullanıcılar raporlarını kendileri dizayn edebilmekte ve

Historian Sistemi

Santral Raporları

Trend Sihirbazı

WinCC veya OPC gibi sistemler üzerinden anlık verileri okuyabilmekte ve Geleneksel Historian Sistemlerine göre %35 ile %60 arasında web tabanlı olarak trend verebilmekteyiz.

Santral içinde işleyiş ve takip için gereken tüm raporlar kullanıcılar tarafından da oluşturulabilmektedir.

Scada sistemi üzerinden alınan Historian tarafında kayıt edilen ve anlık verilerin trendlerini şablon olarak kaydettirebiliyoruz.

Historian sistemleri ile sizlere artık hızlı güvenli ve tamamen izlenebilir bir süreç yönetimi sunmayı amacındayız. Tüm bu işler nasıl biter demeden elinizdeki malzemelerin ne zamana kadar dayanacağını ve hangi enstrümanların ne parçalarının olduğunu artık bileceksiniz. Size göre yorumlanabilen süreçler ile depolarınız ve süreçleriniz kayıt altında ve takipte tutulacaktır. 30

Avantajları Personel Takip Personel saha içerisindeki takip ve iş

Çoklu Platformda çalışabilme

süreç takipleri sağlanmaktadır.

Web tabanlı olan uygulamamız her türlü işletim sistemi üzerinde kurulum gerekmeksizin kullanılabilir.

Thermodinamik Analiz RFID teknolojisi

Artık istatistiksel veriler ile tahmin ve raporlama imkanı oluşturuluyor.

Ekipman stok ve süreç takiplerinde büyük yardımcınız

Kağıtsız ortam Yerinde ve fotoğraf video destekli sistem kayıt oluşturma imkanı

İzlenebilirlik Artık tüm işlemlerinizin dünya standartlarına uygun olarak izlenebilir bir altyapıya kavuşturacaksınız.

31


Bizi Dinlediğiniz için Teşekkürler

32


KUYU BAŞI VE KUYU İÇİ GELİŞTİRME TEKNOLOJİLERİ OTURUMU Konuşmacılar •

Standart Pompa - Cezmi NURŞEN - Jeotermal Uygulamalarda Reenjeksiyon Pompalarında Kademeli Pompaların Avantajları Ve Hydropower

GMK Enerji - Murat KARADAŞ - Direct Contact Steam Condenser Design

Phoenix Contact -Bora YURTSEVER Ana kontrol sistemi ile kuyular arasında kablosuz /kablolu uygulama çözümleri

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


1.

2.


3.

4.


5.

6.


7.

8.


9.

10.


11.

12.


13.

14.


15.

16.


17.

18.


19.

20.


21.


:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůůĂƌŦŶĚĂ * Reenjeksiyon Pompa Çözümleri Ύ^ĂŶƚƌĂů7ĕŝŶĚĞ^ĂŶƚƌĂůdĞŬŶŽůŽũŝƐŝͨ,LJĚƌŽWŽǁĞƌ» ͘ĞnjŵŝEhZbE Makina Yük. Müh. Ar-'ĞDƺĚƺƌƺ ^ƚĂŶĚĂƌƚWŽŵƉĂ

GT’2018 Türkiye Jeotermal Kongresi 11-ϭϮEŝƐĂŶϮϬϭϴ͕ŶŬĂƌĂ͕dmZ<7z

^ƚĂŶĚĂƌƚWŽŵƉĂ

dĞĐƌƺďĞ

dĞŬŶŽůŽũŝ

Hizmet

Katma ĞŒĞƌ

• 1957’den beri • ϮϳϬĕĂůŦƔĂŶ • 90’dan fazla ülkeye ihracat

• ϭϬŬŝƔŝůŝŬƌ-Ge Ekibi • 20,000 m2 Teknolojik Üretim Tesisi • Üniversite – ^ĂŶĂLJŝ7ƔďŝƌůŝŒŝ

• DƺƔƚĞƌŝLJĞƂnjĞů ĞƐŶĞŬĕƂnjƺŵůĞƌ • ϭϬϬ͛ƺĂƔŬŦŶ'ĞŶŝƔ ĂLJŝǀĞ^ĞƌǀŝƐŒŦ • ^ĂƚŦƔPŶĐĞƐŝǀĞ ^ŽŶƌĂƐŦ,ŝnjŵĞƚ

• %100 yerli • DƺƔƚĞƌŝ memnuniyeti • ϱϬ͘ϬϬϬƺƌƺŶͬLJŦů • 4000’den fazla ƺƌƺŶĕĞƔŝƚůŝůŝŒŝ


dĂƌŝŚĕĞ

1957

1976

1982

1984

1997

2001

2006 2009

2011

2012

2016

2018 Pistonlu ^ŽŶĚĂũWŽŵƉĂƐŦ fluid-end ĞŬŝƉŵĂŶůĂƌŦ

API ^ƉĞĐ 7K

Kalite Belgelerimiz & ^ƚĂŶĚĂƌƚůĂƌŦŵŦnj

1993

1997

2002

2003

2009

2010

2011

2018


Ürünlerimiz • Tek Kademeli, Salyangozlu, Yatay Milli Pompalar • dĞŬ<ĂĚĞŵĞůŝ͕^ĂůLJĂŶŐŽnjůƵ͕ƺƔĞLJDŝůůŝWŽŵƉĂůĂƌ • ŽŬ<ĂĚĞŵĞůŝ͕zĂƚĂLJͬƺƔĞLJDŝůůŝWŽŵƉĂůĂƌ • ŝĨƚŵŝƔůŝ͕Eksenel LJƌŦůĂďŝůŝƌ'ƂǀĚĞůŝ • ƚŦŬ^ƵǀĞWƌŽƐĞƐWŽŵƉĂůĂƌŦ • <ŽůŽŶůƵƵŬƵƌWŽŵƉĂůĂƌŦ • ^ŝƌŬƺůĂƐLJŽŶWŽŵƉĂůĂƌŦ • ŶĚƺƐƚƌŝLJĞůǀĞǀƐĞů,ŝĚƌŽĨŽƌůĂƌ • zĂŶŐŦŶ^ƂŶĚƺƌŵĞ^ŝƐƚĞŵůĞƌŝ • Mobil Sistemler

:ĞŽƚĞƌŵĂůŶĞƌũŝ^ĂŶƚƌĂůůĂƌŦŶĂ^ƵŶƵůĂŶmƌƺŶůĞƌŝŵŝnj <ƵLJƵďĂƔŦ WŽŵƉĂƐŦ DĞƌŬĞnjĚĞŶĂLJĂŬůŦƚĞŬ ŬĂĚĞŵĞůŝ

Reenjeksiyon WŽŵƉĂƐŦ zĂƚĂLJĕŽŬŬĂĚĞŵĞůŝ

,ŝĚƌŽŬĂƌďŽŶ ĞƐŝWŽŵƉĂƐŦ zĂƚĂLJĕŽŬŬĂĚĞŵĞůŝ

^ŽŒƵƚŵĂ^ƵLJƵ WŽŵƉĂƐŦ Çift ĞŵŝƔůi, ĂLJƌŦůĂďŝůŝƌ ŐƂǀĚĞůŝ

zĂƌĚŦŵĐŦ^ŝƐƚĞŵ WŽŵƉĂůĂƌŦ Salmastra Sulama ƚŦŬƐƵ ĚƌĞŶĂũ zĂŶŐŦŶ

,LJĚƌŽWŽǁĞƌ WŽŵƉĂdƺƌďŝŶ


ĂnjŦ:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůŦZĞĨĞƌĂŶƐůĂƌŦŵŦnj

Dora 2 JES

6ÕYÕqC Brine SCP-HT .X\X%DúÕ3RPSDVÕ

ĂnjŦ:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůŦZĞĨĞƌĂŶƐůĂƌŦŵŦnj

Mehmet Han JES

6ÕYÕqC Brine SCP-HT .X\X%DúÕ3RPSDVÕ


ĂnjŦ:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůŦZĞĨĞƌĂŶƐůĂƌŦŵŦnj

Umurlu JES

6ÕYÕqC Brine SCP-HT .X\XEDúÕ3RPSDVÕ

ĂnjŦ:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůŦZĞĨĞƌĂŶƐůĂƌŦŵŦnj

ůĂƔĞŚŝƌϮ:^

6ÕYÕqC Brine SCP-HT .X\X%DúÕ3RPSDVÕ


ĂnjŦ:ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůŦZĞĨĞƌĂŶƐůĂƌŦŵŦnj

Ken <ŝƉĂƔ JES

6ÕYÕqC Brine SCP-HT .X\XEDúÕ3RPSDVÕ

Referans Listemiz Firma

Proje

bdW>Z DZEEZ:7 DEZ^EZ:7 <EZ:7 ^Kz<EZ:7 ϯ^<>EZ:7mZd7D͘b dmZ<Z>ZEZ:7 bdW>ZEZ:7 ϯ^<>EZ:7mZd7D͘b >7<>Z:KdZD> >7<>Z:KdZD> 'ZEKEZ:7><dZ7<mZd7D͘b͘ <Z7DEZ>7:KdZD> <Z<z:KdZD> <Z<z:KdZD> <Z<z:KdZD> <Z<z:KdZD> <E<7Wb><dZ7<mZd7D͘b <E<7Wb><dZ7<mZd7D͘b <E<7Wb><dZ7<mZd7D͘b

bdW>Z:^ <7WZ:^ KZϭ dK^hE>Z D7^:^ z/E:^ >b,7Z:^ bdW>Z:^ z/E:^ z/EWDh<PZE:^ z/EWDh<PZE:^ϱ 'ZEK^Zz<Pz:^ bdW>Z:^ hDhZ>h:^ hDhZ>h:^ hDhZ>h:^Ϯ hDhZ>h:^Ϯ <E:^ϭ <E:^ϭ <E:^Ϯ

'ƺĕ;DtͿ Ürünler 24 12 10 8 10.5 25 24 24 25 45 22,5 25,6 24 12 12 12 12 24 24 24

,LJĚƌŽƉŽǁĞƌ ^ŽŒ͘<ƵůĞƐŝWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂůĂƌŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂůĂƌŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂůĂƌŦ dĞƐƚWŽŵƉĂƐŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ ƵŚĂƌzŽŒƵƔƚƵƌƵĐƵ dĞƐƚWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ ZĞĞŶũĞŬƐŝLJŽŶWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ ZĞĞŶũĞŬƐŝLJŽŶWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ

<E<7Wb><dZ7<mZd7D͘b <E<7Wb><dZ7<mZd7D͘b DZE><͘mZd͘͘b͘ DZE><͘mZd͘͘b͘ DZE><͘mZd͘͘b͘ DEZ^EZ:7 DEZ^EZ:7 DEZ^EZ:7 DEZ^EZ:7 ^7^EZ:7 dmZ<Z>Z:KdZD> dmZ<Z>Z:KdZD> KZ>hEZ:7:KdZD>

<E:^Ϯ hDhZ>h:^ D,Dd,E:^ 7ZD D,Dd,E:^Ϯ KZϮ KZϯͬ KZϯͬ KZϰ PDE:^ >b,7Z:^ >b,7Z:^Ϯ >b,7Z

24 12 24,8 22 24 9,5 17 17 17 23,5 24 24 45

zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ zĂŶŐŦŶWŽŵƉĂůĂƌŦ <ƵLJƵĂƔŦWŽŵƉĂƐŦ dĞƐƚWŽŵƉĂƐŦ

dĂƌŝŚ Nisan 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Ocak 2018 ƌĂůŦŬϮϬϭϳ <ĂƐŦŵϮϬϭϳ Ekim 2017 Temmuz 2017 Nisan 2016 Ocak 2013 Ocak 2015 <ĂƐŦŵϮϬϭϱ ,ĂnjŝƌĂŶϮϬϭϰ Ocak 2015 Ocak 2015 DĂLJŦƐϮϬϭϲ DĂLJŦƐϮϬϭϲ Eylül 2014 ,ĂnjŝƌĂŶϮϬϭϱ Ocak 2016 Ocak 2016 ƌĂůŦŬϮϬϭϲ ƌĂůŦŬϮϬϭϯ Ekim 2015 DĂLJŦƐϮϬϭϲ Eylül 2012 Eylül 2012 ƌĂůŦŬϮϬϭϰ ƌĂůŦŬϮϬϭϱ Mart 2016 ŒƵƐƚŽƐϮϬϭϯ Ekim 2015 <ĂƐŦŵϮϬϭϯ


:ĞŽƚĞƌŵĂů^ĂŶƚƌĂůůĂƌĚĂzĂƚĂLJ<ĂĚĞŵĞůŝReenjeksiyon WŽŵƉĂůĂƌŦ • ^ŦĐĂŬůŦŬ • ^ŦǀŦ • Ğďŝ;&ůŽǁͿ • Güç • Basma zƺŬƐĞŬůŝŒŝ • Malzemeler • 'ƂǀĚĞ • Çark • Mil • Mil ^ŦnjĚŦƌŵĂnjůŦŒŦ

: 65 ° - 110 °  : Kondens :ĞŽƚĞƌŵĂů Su : 1000 m3/h’e kadar : 1 mW’a kadar : 20bar-50bar : W/ϲϭϬ-ůĂƐƐ^ϲ-ϲ : Sfero / Karbon Çelik /Martenzitik Pasl. Çelik : Martenzitik Paslanmaz Çelik : PƐƚĞŶŝƚŝŬ-Martenzitik Paslanmaz Çelik : Mekanik Salmastra veya zƵŵƵƔĂŬ Salmastra

zĂƚĂLJ<ĂĚĞŵĞůŝWŽŵƉĂůĂƌŦŶŝŬDŝůůŝĂƌĨůŦWŽŵƉĂůĂƌŝůĞ<ĂƌƔŦůĂƔƚŦƌŵĂƐŦ • ĂŬŦŵ • zĞƌůĞƔŝŵ • Verimlilik • Emme kabiliyeti • Maliyet

: WŽŵƉĂLJĞƌƺƐƚƺŶĚĞ͕ďĂŬŦŵŦŬŽůĂLJ : 7ŶƔĂĂƚŵĂůŝLJĞƚůĞƌŝĚĂŚĂĂnj : Benzer : ^ŝƐƚĞŵĚĞŐĞŶĞůĚĞĞŵŵĞďĂƐŦŶĐŦƉŽnjŝƚŝĨƚŝƌ : ĂŚĂĂǀĂŶƚĂũůŦ

ZĞĨ: Neptuno Pump


:ĞŽƚĞƌŵĂů^ĂŶƚƌĂůůĂƌĚĂzĂƚĂLJ<ĂĚĞŵĞůŝReenjeksiyon WŽŵƉĂůĂƌŦ

Umurlu JES

HLJĚƌŽWŽǁĞƌ – dƺƌďŝŶ 'ŝďŝ ĂůŦƔĂŶ Pompa &ĂLJĚĂůĂƌŦ: bĞďĞŬĞĚĞŬŝ su ďĂƐŦŶĐŦ her an dengeli Enerji tasarrufu (bĞďĞŬĞĚĞŬŝďĂƐŦŶĕĨĂnjůĂůŦŒŦŶĚĂŶĞůĞŬƚƌŝŬƺƌĞƚŝŵŝͿ Su ŬĂĕĂŬůĂƌŦŶŦŶ ĂnjĂůƚŦůŵĂƐŦ

Uygulama ůĂŶůĂƌŦ: Su ƔĞďĞŬĞ ŚĂƚůĂƌŦ ƚŦŬ su ŚĂƚůĂƌŦ Ters ozmos ƵLJŐƵůĂŵĂůĂƌŦ dĂƌŦŵƐĂů uygulamalar :ĞŽƚĞƌŵĂůůĞŬƚƌŝŬ^ĂŶƚƌĂůůĂƌŦZĞďŽŝůĞƌ Sistemleri


,LJĚƌŽWŽǁĞƌ dĞŬŶŝŬÖzellikler <D>7

Ğďŝ

30 – 4000 m3/h

Net ƺƔƺ

10 – 200 m

Kurulu 'ƺĕ

1000 kW’a kadar

,Ŧnj

2 –4 – 6 – 8 kutup senkron devir

dĂƐĂƌŦŵ tipi

Norm, çift ŐŝƌŝƔůŝ veya kademeli

hdED7b>7

7&dD7b>7

:ĞŽƚĞƌŵĂůŶĞƌũŝ^ĂŶƚƌĂůůĂƌŦŶĚĂ,LJĚƌŽWŽǁĞƌ hLJŐƵůĂŵĂƐŦ ZE:<^7zKE KUYUSU

ZE:<^7zKE WKDW^/

dmZ7E

<hzhb/ WKDW^/

mZd7D KUYUSU

REBOILER

ZK/>Z WKDW^/ ,zZKWKtZ


ĞƔƚĞƉĞůĞƌŶĞƌũŝ^ĂŶƚƌĂůŦŶĚĂŵŽŶƚĂũŦLJĂƉŦůĂŶ,LJĚƌŽWŽǁĞƌ ϮϭϬŵϯͬŚΛϭϱďĂƌďĂƐŦŶĕŬŦƌŦŵŦ ϲϬŬtĞůĞŬƚƌŝŬƺƌĞƚŝŵŝ

dĞƔĞŬŬƺƌůĞƌ ^ŽƌƵůĂƌŦŶŦnj͍ ͘ĞnjŵŝEhZbE Makina Yük. Müh. Ar-'ĞDƺĚƺƌƺ ^ƚĂŶĚĂƌƚWŽŵƉĂ ĐŶƵƌƐĞŶΛƐƚĂŶĚĂƌƚƉŽŵƉĂ͘ĐŽŵ


PHOENIX CONTACT’a +RúJHOGLQL]

(OHNWURQLNYH+DEHUOHúPHMühendisi,MBA Bora YURTSEVER <HQLøúve 3URMH*HOLúWLUPH0GU


PHOENIX CONTACT

+DNNÕPÕ]GD (QGVWUL\HOED÷ODQWÕWHNQRORMLVL ve otomasyon teknolojilerinde küresel ölçekte pazar lideridir.

\ÕOÕQGDNXUXOPXúözel bir úLUNHWWLU.

Genel Merkezimiz ve Üretim Tesislerimiz

Grup Yetkinlik Merkezi Harrisburg/USA

Elektronik Yenilik Merkezi, Bad Pyrmont/Almanya

Genel Merkezimiz Blomberg/Almanya

Grup Yetkinlik Merkezi Nanjing/Çin


Sürekli büyüme

dDOÕúDQ/ciro JHOLúLPL Ciro (milyar) € 2.20

milyar € 2.500 2.400 2.300 2.200 2.100 2.000 1.900 1.800 1.700 1.600 1.500 1.400 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 700 600 500 400 2004

Globalde 16,500 dDOÕúDQ

Almanya 25% 25% Almanya

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Ciro GD÷ÕOÕPÕ Ciro 'D÷ÕOÕPÕ 'L÷HU 75% Ülkeler 75% 'L÷HU Ülkeler

2014

2015

2016

25.000 24.000 23.000 22.000 21.000 20.000 19.000 18.000 17.000 16.000 15.000 14.000 13.000 12.000 11.000 10.000 9.000 8.000 7.000 6.000 5.000 2017


3D]DUÕPÕ]

Enerji

Proses Sanayi

Otomotiv Sanayi

Rüzgar Enerjisi

Telekomünikasyon

Demiryolu 8ODúÕP6DQD\L

Su Yönetimi

Makina Sanayi

Elektronik Sanayi

Bina Otomasyonu

60.000 IDUNOՁUQOHVL]OHUHo|]PVXQX\RUX]

<HQLOLNoLUQoHúLWOLOL÷L


-(27(50$/(1(5-ø6$+$6,.8<8/$5,ø=/(0(

*QP]GH.XOODQÕODQ+DEHUOHúPH2UWDPODUÕ ƒ .DEOR+DEHUOHúPH2UWDPÕ ƒ 0HWDOLOHWNHQ %DNÕUNDEOR

ƒ Metal olmayan iletken (Fiberoptik kablo)

ƒ .DEORVX]+DEHUOHúPH2UWDPÕ ƒ /LVDQVVÕ]NDEORVX]KDEHUOHúPH ƒ Mobil LOHWLúLPDOW\DSÕVÕGSM/GPRS/LTE


øOHWLP2UWDPODUÕ ƒ %DNÕU ƒ Fiberoptik ƒ SHDSL ƒ Kablosuz ƒ 8]DNWDQ(ULúLP

%DNÕU.DEOR

Data RUDQÕ0HVDIH Data RUDQÕ

%DNÕU

Mesafe


øOHWLP2UWDPODUÕ ƒ %DNÕU ƒ Fiberoptik ƒ SHDSL ƒ Kablosuz ƒ 8]DNWDQ(ULúLP

Fiberoptik Kablo

Data RUDQÕ

Fiberoptik

%DNÕU Mesafe


Fiberoptik Kablo

EMI Fiberoptik kablo

Özellikler Elektromanyetik JLULúLPGHQ (EMI) etkilenmez ƒ 45 km¶\HNDGDUXODúDQLOHWLPPHVDIHVL

øOHWLP2UWDPODUÕ ƒ %DNÕU ƒ Fiberoptik ƒ SHDSL ƒ Kablosuz ƒ 8]DNWDQ(ULúLP


SHDSL ƒ SHDSL (Symmetrical High-speed Digital Subscriber Line) ƒ %DNÕUNDEORLoLQ(2-/4-hat) simetrik DSL metodu ƒ 30 Mbps KÕ]LOH20 km¶\HNDGDUXODúÕP ƒ +HUKDQJLELUEDNÕUNDEORNXOODQÕODELOLU ƒ Hat-<ÕOGÕ]-+DONDWRSRORMLOHULNXOODQÕODELOLU ƒ Ethernet, Profibus, Seri KDEHUOHúPHLoLQX\JXQGXU 17

+HUKDQJLELUEDNÕUNDEORNXOODQÕODELOLU!


SHDSL

8]XQPHVDIHOHUHWHNUDUOD\ÕFÕNXOODQÕOPDGDQHULúLP Ethernet

(max. 100 m)

Profibus

(max. 1200 m)

RS-232

(max. 15 m)

RS-422

(max. 1200 m)

SHDSL Modem RS-485

(max. 1200 Modem m)

SHDSL

20 km Ethernet Ethernet 100mm 100

19 / Name Name / Department Depart Dep artmen art mentt / Date men D te Da

SHDSL

Demo

ETH

SHDSL ETH


SHDSL

3RPSDøVWDV\RQX%D÷ODQWÕVÕ

3RPSDøVWDV\RQX

Kontrol RGDVÕ

Nehir 5 km

SHDSL

Kuyu Kontrol ƒ ø]OHPH / Network / Kontrol ƒ 0HYFXWDQDORJWHOHIRQNDEORVXNXOODQÕODUDN

Ethernet

22

Ethernet


øOHWLP2UWDPODUÕ ƒ %DNÕU ƒ Fiberoptik ƒ SHDSL ƒ Kablosuz ƒ 8]DNWDQ(ULúLP

Kablosuz -


1HGHQ.DEORVX]øOHWLúLP? Esnek *LULúLPVL] +DUHNHWOLSDUoDODUGDQED÷ÕPVÕ] øOHWLPRUWDPÕQDLKWL\DoGX\PD] 8]DNPHVDIHYHSUREOHPOLVDKDODUÕQ KDEHUOHúPHVLLoLQLGHDO

Elektromanyetik dalga

Anten

Anten

.DEORVX]+DEHUOHúPH1HGLU"

$OÕFÕ

Verici Anten kablosu

Data

Anten kablosu

Data


I/O

Ethernet

Dijital Sinyaller 0 … 250 V AC/DC Analog Sinyaller 0 … 20 mA, 4 … 20 mA 0 … 10 V, HART

Ethernet Seri +DEHUOHúPH RS-232

RS-422

RS-485

Birçok sinyal iletimi için uygun

DI AO

TEMP CNT

DO AI

DOR RS-232 RS-485


/LVDQVVĂ&#x2022;])UHNDQVODU

Frekans

Geçerli ROGXáX ßlkeler

433 MHz

$YUXSDYHGLáHU ONHOHU

868 MHz

Avrupa

900 MHz

.X]H\$PHULNDYHGLáHU ßlkeler

2,4 GHz

TĂźm dĂźnyada

5,7 GHz

Birçok ßlkede

Kaynak: ZVEI

.DEORVX]+DEHUOHĂşPH7HNQRORMLOHUL Bluetooth

WLAN

Trusted Wireless 2.0

Wireless HART RT

(Wireless Local Area Network)

Network \DSĂ&#x2022;VĂ&#x2022;

<Ă&#x2022;OGĂ&#x2022;]WRSRORML Max.7 uydu

Access point ile sonsuz abone

Mesh network â&#x20AC;&#x201C; Max 249 uydu

Full-Mesh network â&#x20AC;&#x201C; Max 249 uydu

Standart

IEEE 802.15.1

IEEE 802.11

Phoenix Contact WDUDIĂ&#x2022;QGDQ VWDQGDUWODUĂ&#x2022; belirlenen

IEEE 802.15.4 HART 7

Uygulama

+Ă&#x2022;]OĂ&#x2022;N o N Networkler

+Ă&#x2022;]OĂ&#x2022;,yĂźksek data kapasitesi, Ethernet

' ú NRUWD|OoHNOLGDWDRUDQĂ&#x2022;, JHQLĂş networkler,DOW\DSĂ&#x2022;X\JXODPDODUĂ&#x2022;LoLQ ideal

HART sinyali, Proses endĂźstrisi,NĂ&#x2022;VDPHVDIH

Frekans

2,4 GHz

2,4 GHz, 5 GHz,

868 MHz, 900 MHz, 2,4 GHz

2,4 GHz

Gecikme sĂźresi

>10 ms (IO) > 50ms (Seri)

>16 ms (data RUDQĂ&#x2022; / mesafe â&#x20AC;&#x2DC;ye EDáOĂ&#x2022;RODUDN)

0,1 â&#x20AC;&#x201C; > 2 s, data RUDQĂ&#x2022; / network \DSĂ&#x2022;VĂ&#x2022;ÂśQD EDáOĂ&#x2022;RODUDN

> 3 sâ&#x20AC;&#x2122;den birkaç dakikaya

<= 150 m

<= 150 m

<= 5 km (2,4 GHz) <= 20 km (868 MHz) <= 32 km (900 MHz)

<= 250 m

øOHWLPPHVDIHVL


Radioline-SHDSL-Extender

7HNQRORMLOHUDUDVÕHVQHNNXOODQÕP ƒ Herhangi 2 damar kablo üzerinden 20 km’ye kadar KDEHUOHúPHLPNDQÕ ƒ 2 Mbps¶DNDGDUGDWDKÕ]Õ ƒ I/O adresleme ile programlamaya gerek kalmadan kolay devreye alma ƒ 256 dijital veya 128 analog sensör veya aktuator ED÷ODPDLPNDQÕ

Radioline I/O-Radioline Seri

7HNQRORMLOHUDUDVÕHVQHNNXOODQÕP Kablosuz network

%DNÕUWDEDQOÕ RS-485 RS 485 network

Wireless I/O Wireless Serial


Radioline

7HNQRORMLOHUDUDVÕHVQHNNXOODQÕP

Re-enjeksiyon kuyusu kablosuz profibus iletimi

GÜRMAT JES


øOHWLP2UWDPODUÕ ƒ %DNÕU ƒ Fiberoptik ƒ SHDSL ƒ Kablosuz ƒ 8]DNWDQ(ULúLP

8]DNWDQ(ULúLP 7HOHIRQDOW\DSÕVÕ

Dial-up ED÷ODQWÕ PLC

IPC DSL

Internet

DSL PLC

Security-Router

DSL-Router

DSL-Modem

Mobil KDEHUOHúPH VPNTunnel

Internet

Mobil KDEHUOHúPH

IPC

VPNTunnel

PLC

Security-Router Mobile-Router


Özet Avantaj

Dezavantaj

%DNÕULOHWLP

• Kolay montaj • Ekonomik

• Deformasyon ihtimali • 6ÕQÕUOÕPHVDIH

Fiberoptik iletim

• • • •

• 0RQWDMLoLQX]PDQOÕNJHUHNLU

.DEORVX]KDEHUOHúPH OLVDQVVÕ]

• .DUPDúÕNkablajlama ROPDPDVÕ • (QJHOOHULNROD\FDDúDELOLU • .XOODQÕPHVQHNOL÷L

• 6ÕQÕUOÕPHVDIH

8]DNWDQHULúLP

• 'Q\DoDSÕQGDHULúLP

• Sabit operasyon gideri • ùHEHNHVD÷OD\ÕFÕ\DED÷OÕ

Kaliteli potansiyel izolasyon Yüksek veri iletimi *UOWED÷ÕúÕNOÕ÷Õ 'úNVLQ\DO]D\ÕIODPDVÕ

øOJLQL]HWHúHNNUHGHUL]


SONDAJ VE İŞLETME KİMYASALLARI OTURUMU Konuşmacılar •

NeuChemie - Kuzey KARASU

Suez SUEZ Water Technologies & Solutions- Alper Tunga DOST - Davor KESNER "Silica and slicate; effects and solution approaches in GPP’s"

Green Chemicals - Can Ali AYDIN - Jeotermal Sistemlerde Şartlandırma

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


zKhZ'Kd,ZD>,>>E'^͕KhZ,D/>^K>hd/KE^

<hz<Z^h ϭϮ͘Ϭϰ͘ϮϬϭϴ 'dϮϬϭϴ͕E<Z

'E></b Ͳ Eh,D/,<</E

Ͳ Eh,D/ǀĞ:KdZD>

Ͳ hz'h>D>Z


7b<K>>Z/D/

K/>Θ'^

:KdZD>

^hbZd>E/ZD

DE

Z/dD

,<</D/ 7ƐƚĂŶďƵů

dŽƉůĂŵϲϯϬϬĂůŦƔĂŶ dƺƌŬŝLJĞͲ ϯϮ

ϲ<ŦƚĂ ϱϰmƌĞƚŝŵdĞƐŝƐŝ

ϯ͘ϵDŝůLJĂƌh^

ϱZͲ'DĞƌŬĞnjŝ ƚůĂŶƚĂ͕ DĞŵƉŚŝƐ͕ 'ŚĞŶƚ͕ĞůĕŝŬĂ ƐƉŽŽ͕&ŝŶůĂŶĚŝLJĂ bĂŶŐĂLJ͕ŝŶ,ĂůŬƵŵŚƵƌŝLJĞƚŝ

ϮϭϬϬWĂƚĞŶƚ


..

<>7d

Ͳ /^KϵϬϬϭ <ĂůŝƚĞzƂŶĞƚŝŵ^ŝƐƚĞŵŝ Ͳ /^KϭϰϬϬϭ ĞǀƌĞzƂŶĞƚŝŵ^ŝƐƚĞŵŝ Ͳ /^KϭϴϬϬϭ 7Ɣ^ĂŒůŦŒŦǀĞ'ƺǀĞŶůŝŒŝzƂŶĞƚŝŵ^ŝƐƚĞŵŝ

6OD\W ..

.X]H\.DUDVX


Eh,D/ǀĞ:KdZD> ^7d>Dʹ K/>dh/E'

^EdZ> ^ĐĂůĞ /ŶŚŝďŝƚŽƌ ŽƌƌŽƐŝŽŶ /ŶŚŝďŝƚŽƌ ŽŽůŝŶŐ dŽǁĞƌ

ĐŝĚ ŽƌƌŽƐŝŽŶ /ŶŚŝďŝƚŽƌ /ŶƚĞŶƐŝĨŝĞƌ /ƌŽŶ ŽŶƚƌŽůŐĞŶƚ &ƌŝĐƚŝŽŶ ZĞĚƵĐĞƌ ^ĐĂůĞ /ŶŚŝďŝƚŽƌ

7DEdK

^KE:ͬDhZ

ŝƐƉĞƌƐĂŶƚ &ůƵŝĚ >ŽƐƐ ŐĞŶƚ ŶƚŝĨŽĂŵ ZĞƚĂƌĚĞƌ ^ƉĂĐĞƌ

dŚŝŶŶĞƌ >ƵďƌŝĐĂŶƚ ŶƚŝĨŽĂŵ &ŽĂŵĞƌ ŝŽĐŝĚĞ KdžLJŐĞŶ ^ĐĂǀĞŶŐĞƌ ,Ϯ^^ĐĂǀĞŶŐĞƌ ŶƚŝďĂůů W,WƌŝůůŝŶŐ ĞƚĞƌŐĞŶƚ

^7d>Dʹ K/>dh/E'

ĐŝĚ ŽƌƌŽƐŝŽŶ /ŶŚŝďŝƚŽƌ

Eh/

/ŶƚĞŶƐŝĨŝĞƌ

Eh/Ed

/ƌŽŶ ŽŶƚƌŽůŐĞŶƚ

Eh/Z

&ƌŝĐƚŝŽŶ ZĞĚƵĐĞƌ

Eh&Z

^ĐĂůĞ /ŶŚŝďŝƚŽƌ

Eh'hZ


^7d>Dʹ K/>dh/E'

^KEϯz/>͖ ‡ ϮϬ͘ϬϬϬdŽŶ ƐŝƚŝĕŝŶEh,D/ƺƌƺŶůĞƌŝŬƵůůĂŶŦůĚŦ ‡ dƺƌŬŝLJĞ͛ĚĞϰϬϬŽƉĞƌĂƐLJŽŶ ‡ <ƵůůĂŶŦŵƐŦĐĂŬůŦŬĂƌĂůŦŒŦϭϳϱ϶&ʹ ϰϬϬ϶& ‡ ϰ͘ϬϬϬ͘ϬϬϬh^LJĂƚŦƌŦŵĐŦLJĂƚĂƐĂƌƌƵĨ

^7d>Dʹ K/>dh/E' Eh/ϭϳϱʹ zm<^<^/<>/<^7d<KZKzKE7E,77dPZm ^/<>/< ;Σ&Ϳ ϭϱϬ ϮϮϱ ϮϱϬ Ϯϳϱ ϯϬϬ ϯϮϱ ϯϱϬ ϯϳϱ ϰϬϬ

Eh/ϭϳϱK:/ ;йͿ Ϭ͘ϭ Ϭ͘ϯ ϭ͘Ϭ ϭ͘Ϭ Ϯ͘Ϭ Ϯ͘ϬнϮ͘ϬйEh/EdϬϭ Ϯ͘ϬнϮ͘ϬйEh/EdϬϭ Ϯ͘ϬнϮ͘ϬйEh/EdϬϭ Ϯ͘ϱнϮ͘ϬйEh/EdϬϭ

ΎdĞƐƚLJĂƉŦůĂŶŵĂůnjĞŵĞƚŝƉŝEͲϴϬǀĞ^ƺƌĞϰƐĂĂƚƚŝƌ͘

<ŽƌŽnjLJŽŶ,ŦnjŦ ;ůďƐͬĨƚϮͿ Ϭ͘ϬϬϮ Ϭ͘ϬϬϲ Ϭ͘Ϭϭϭ Ϭ͘Ϭϯϯ Ϭ͘Ϭϰϲ Ϭ͘Ϭϯϯ Ϭ͘Ϭϯϵ Ϭ͘Ϭϰϭ Ϭ͘Ϭϰϱ

<ĂďƵůĚŝůĞŶ<ŽƌŽnjLJŽŶ,ŦnjŦ ;ůďƐͬĨƚϮͿ

фϬ͘Ϭϱ


^7d>Dʹ K/>dh/E' Eh/ϭϳϱʹ P>mDzPEdD7

KƉĞƌĂƐLJŽŶĂƂnjĞůŚĞƌƚƺƌůƺƐŦĐĂŬůŦŬ͕ďĂƐŦŶĕǀĞĂƐŝƚŬŽŵƉŽnjŝƐLJŽŶƵŶĚĂƐĂŚĂĚĂ ŵŽďŝůƵLJŐƵůĂŵĂǀĞƌĂƉŽƌůĂŵĂ

7DEdK

ŝƐƉĞƌƐĂŶƚ

Eh/^

&ůƵŦĚ >ŽƐƐ ŐĞŶƚ

Eh&>

ŶƚŝĨŽĂŵ

Eh&

ZĞƚĂƌĚĞƌ

EhZd

^ƉĂĐĞƌ

Eh^W


7DEdK

^KEϯz/>͖ ‡ ϭϭ͘ϬϬϬdŽŶ ŝŵĞŶƚŽŝĕŝŶEh,D/ƺƌƺŶůĞƌŝŬƵůůĂŶŦůĚŦ ‡ dƺƌŬŝLJĞ͛ĚĞϭϱϬŽƉĞƌĂƐLJŽŶ ‡ <ƵůůĂŶŦŵƐŦĐĂŬůŦŬĂƌĂůŦŒŦϭϳϱ϶&ʹ ϰϬϬ϶& ‡ ϭ͘ϱϬϬ͘ϬϬϬh^LJĂƚŦƌŦŵĐŦLJĂƚĂƐĂƌƌƵĨ

7DEdK mZmE^7D7ǀĞP>mDzPEdD7

ůŦŶĂŶĕŝŵĞŶƚŽ͕ƐŝůŝŬĂǀĞƐƵŶƵŵƵŶĞůĞƌŝŝůĞďĞƌĂďĞƌŽƉĞƌĂƐLJŽŶŬŽƔƵůůĂƌŦƐŝŵƺůĞ ĞĚŝůĞƌĞŬƵLJŐƵŶ ŬŽŵƉŽnjŝƐLJŽŶƂŶĞƌŝůŵĞŬƚĞĚŝƌ͘


^EdZ> <ĂůƐŝLJƵŵ <ĂƌďŽŶĂƚ ;ĂKϯͿ 7ŶŚŝďŝƚƂƌƺ ^ŝůŝŬĂ7ŶŚŝďŝƚƂƌƺ ^ƚŝďŶŝƚͬŶƚŝŵŽŶ ^ƺůĨƺƌ ;^ďϮ^ϯͿŝƐƉĞƌƐĂŶƚŦ <ŽƌŽnjLJŽŶ7ŶŚŝďŝƚƂƌƺ ^ŽŒƵƚŵĂ^ƵLJƵbĂƌƚůĂŶĚŦƌŵĂ

^EdZ> mZmE^7D7


^EdZ> mZmE^7D7

^EdZ> Eh,D/^Zs7^<KE^Wd7


7E>7)7E777Edb<<mZ>Z

<hz<Z^h ϭϮ͘Ϭϰ͘ϮϬϭϴ 'dϮϬϭϴ͕E<Z


Silica and Silicates; Effects and Solution Approaches in GPP’s

Conference Name, Ankara, 12 April 2018 Davor Kesner, Senior Process Application Specialist

GPP – Sustainable, Renewable, Clean, Energy Source…

but, is it Trouble Free Process


Silica and Silicates in GPP Deposition Problems • • • • • •

Reduced Heat Transfer Reduced Flow Emergency Shut Downs Premature Turnarounds Cleaning Cost Production Loss

gupeiite (Fe3Si) scaling in vaporizer

3

Silica and Silicates in GPP Where scale can be formed? 1. 2. 3. 4.

Production Well Vaporizer Preheaters Reinjection Well

NCG

2 BRINE

1

160 °C 5.6 pH

PRODUCTION WELL

VAPORIZER

3

160 °C 7.0 pH

4

85 °C 5.6 pH

REINJECTION WELL

4


Silica and Silicates in GPP Silica – the Gordian Knot •

Reactive or soluble silica • •

• •

polymerized silica colloidal and gel - non-crystalline or amorphous in nature

Reactive silica precipitates out of solution in two ways Surface deposition •

Colloidal silica • •

SiO2 dissolved in water known as mono silicic acid H4SiO4 or Si(OH)4

Si(OH)4 condenses with any solid surface possessing OH- groups

Bulk precipitation •

occurs as colloidal silica particles grow through the condensation reaction

Particulate silica • • •

larger in size sand and flocculated silica suspended in water

SiO2 + H2O Æ Si(OH)4 reactive silica

5

Silica and Silicates in GPP Silica – the Gordian Knot •

Reactive or soluble silica • •

Colloidal silica is formed during reactive silica polymerization •

polymerization mechanism is very complex

Colloidal silica • •

SiO2 dissolved in water known as mono silicic acid H4SiO4 or Si(OH)4 polymerized silica colloidal and gel - non-crystalline or amorphous in nature

Particulate silica • • •

larger in size sand and flocculated silica suspended in water

Si(OH)4 + OH– Æ (OH)3SiO– + H2O

(OH)3SiO– + Si(OH)4 Æ (OH)3Si–O–Si(OH)3 + OH– amorphous silica scale Ð

6


Silica and Silicates in GPP Silica – the Gordian Knot

amorphous silica (OH)3Si–O–Si(OH)3

silicates Ca-Si, Mg-Si, Fe-Si, etc.

Silica scale

7

Silica and Silicates in GPP Silica – the Gordian Knot Effect of pH and Temperature on silica/silicates scale formation

solubility

Amorphous silica solubility exhibits normal solubility by pH/T increase

Silicates solubility exhibits inverse solubility by pH/T increase Temperature & pH

8


How do you

ensure

Optimum plant efficiency? 9

Silica and Silicates in GPP Amorphous silica scale control Keeping the reinjection temperature high enough to avoid amorphous silicate precipitation

ppm Silica

amorphous silica

quartz

Temperature & pH 10


Silica and Silicates in GPP Silicate scale control by dispersion â&#x2C6;&#x2019; â&#x2C6;&#x2019;

Polymers adsorbs onto suspended solid surface Impart negative charge which repeal - repulsion

11

Silica and Silicates in GPP ScaleTrol product line

12


Silica and Silicates in GPP Silicate scaling – Case History – 7.5 MW binary ORC plant – Brine composition – – – – – – –

165 °C @ 6.8 pH 100,000 μS/cm 2,000 ppm Ca+2 32,000 ppm Cl 190 ppm SiO2 13 ppm Ba 155 ppm Sr

pH 6.8 – 7.0

pH 5.6

13

Silica and Silicates in GPP Silicate scaling – Case History – Heavy scaling in brine pipes and vaporizer – – – –

Reduced brine flow Reduced heat transfer Increased downtime and production loss Vaporizer cleaning once/month followed by HF wash

– Plant availability reduced by 20% –

Unnecessary plant downtime estimated to 1 MM$

SiO2 – 46%, Fe2O3 – 26%, MgO – 11%

14


Silica and Silicates in GPP Silicate scaling – Case History – 12 companies made a trial – 30 inhibitors tested – SUEZ solution: – –

Inhibitor for calcite inhibition, down the well Polymer for silica dispersion, right after the separator

– Savings achieved – – – –

Scale formation in vaporizer reduced by 6 times Vaporizer run length increased by 100% Reduced cleaning cost, EHS, downtime Saving estimated to $500,000

15


GEO-Treat® Jeotermal Şartlandırma Sunumu Can Ali AYDIN Business Development & Marketing Manager / GT 2018

1 GW Country Club

1155 MW


1 GW Country Club

Jeotermal Kaynaklar

Low Enthalpy Sources Medium Enthalpy Sources High Enthalpy Sources

< 120 째C 120 째C - 180 째C > 180 째C


Jeotermal Sistemlerde Olası Riskler

Scale (Depozit) Oluşumu

Korozyon

Stibnite

H2S

JEOTERMAL SİSTEMLERDE İNHİBİTÖRLERİN YERLERİ SCALE İNHİBİTÖRÜ ÇALIŞMA PRENSİBİ

Inhibition

Crystal Modificat ion

Dispersio n


Inhibition 80 70 60 50 40 30 20

10 0 10

15

20

25

30

35

40

45

50

JEOTERMAL SİSTEMLERDE İNHİBİTÖRLERİN YERLERİ SCALE İNHİBİTÖRÜ ÇALIŞMA PRENSİBİ

Crystal Modification

CALCITE

MODIFIED CaCO3


JEOTERMAL SİSTEMLERDE İNHİBİTÖRLERİN YERLERİ SCALE İNHİBİTÖRÜ ÇALIŞMA PRENSİBİ

Dispersion

WITHOUT DISPERSANT

WITH DISPERSANT

Jeotermal Sistemlerde Olası Riskler


GREEN Chemicals Geothermal Product Portfolio •

1000 Series

Source Temp. > 180°C

Electricity Generation

2000 Series •

Source Temp. 120°C - 180°C

District Heating

3000 Series •

Source Temp. < 120 °C

District Heating, Greenhouses, SPA

SILICATE & STIBNITE DISPERSANTS &

TAILOR MADE !!

H2S SCAVENGERS

GREEN Chemicals WELL-Treat® WELL-Treat® Product Portfolio •

1000 Series ( Sondaj Çamuru Katkıları) •

Viscosifier (HMW Polymers)

Biocides, Foamers, Lubricants

Shale Inhibitors

2000 Series (Çimento Katkıları) •

Cement Spacer & Retarder

Fluid Loss Control

Friction Reducer

3000 Series (Kuyu Tamamlama Ürünleri) •

Asit Korozyon Inhibitörü (250oC) & Intensifier

Demir Giderme Ajanı


TEŞEKKÜR EDERİZ


SONDAJ VE BORU TEKNOLOJİLERİ OTURUMU Konuşmacılar •

Hat Boru - Sezai TATAR/ Fikret GÜZELOĞLU

Bordrill - Ahmet AYSER - Sondajlarda Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Konular

Geopet Sondaj Müteahhitlik A.Ş.

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


+$7%258$ú .XUXOXûX 6SLUDO.D\QDNOÖdHOLN%RUX PVC Boru Çelik Konstrüksiyon dHOLN%RUX(N3DUoDODUÖ Üretimi


Ticari Ürünler dHOLNdHNPH+DW%RUXODUÖ Casing, Tubing Çelik Sac, Levha vb. Demir Çelik Ürünleri

Hatboru dù%·LQ dHOLN%RUXùKUDFDW Rekortmenlerindendir. TÜRKONFED ve Londra %RUVDVÖ·QÖQUDSRUODUÖQDJ|UH 2013 -\ÖOODUÖDUDVÖQGD *6<+·\HRUDQODLNLNDWÖQ üzerinde büyüyen Türkiye’nin ILUPDVÖQGDQELULGLU


Hatboru 7UNL\HùKUDFDWoÖODU0HFOLVLQLQ KHU\ÖO7ù0OLVWHVLQGHVW VÖUDODUGD\HUDOÖU ùVWDQEXO6DQD\L2GDVÖQÖQKHU\ÖO \D\ÖQODGÖøÖHQE\NVDQD\L NXUXOXûODUÖDUDVÖQGD\HUDOÖU

Hatboru 78ù.YHULOHULQHJ|UH7UNL\H·GH \HUOHûLNHQE\NCasing LWKDODWoÖVÖGÖU


GES <RรธXQODรปWร–Uร–OPร–รป*ยQHรป(QHUMLVL Hareketli Sistemlerinin ร‡elik Konstrรผksiyonu $IULNDรนVSDQ\D+LQGLVWDQ

HES 'ร–รปdDSร–PPยท\HNDGDURODQ +(6%RUXODUร–5LQJOHULYH รน]RODV\RQX


JES Casing, Tubing %RUXODUÖ 6DQWUDOLOHWLPKDWODUÖYH re-HQMHNVL\RQERUXODUÖ


Sondajlarda Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Konular

12 Nisan 2018 Ankara

Jeotermal Sondajlarda Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Konular Petrol-'R÷DO*D]YH-HRWHUPDO6RQGDMODU Petrol-'R÷DO*D]YH-HRWHUPDOVRQGDMODUGDNXOODQÕODQHNLSPDQYHPDO]HPHOHU detaylar haricinde benzerlik göstermektedir. hoVRQGDMGD0DO]HPHYHHNLSPDQVHoLPOHULNX\XSURJUDPÕQDJ|UH\DSÕOPDOÕGÕU


Jeotermal Sondajlarda Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Konular (devam) -HRWHUPDO.X\X3URJUDPODPDVÕQGDYH6RQGDMÕ6ÕUDVÕQGD $úD÷ÕGDEHOLUWPLúRODQKXVXVODUD|]HOOLNOHGLNNDWHGLOPHVLJHUHNPHNWHGLU

øù*h9(1/øöø d(95(YH(.ø30$1/$5, •7E^E ve E faktörlerini göz önünde bulundurarak hem Operatörlerin hemde kule ŝƔůĞƚŵĞĐŝůĞƌŝŶŝŶ 7b 'msE>7)7E7 ďŝƌŝŶĐŝ ƐŦƌĂĚĂ ƚƵƚŵĂůĂƌŦ gerekmektedir.

•ƵůĚƵŒƵŵƵnj enerji ŬĂLJŶĂŒŦŶŦŶ ileride LJĂƔĂŶĂĐĂŬ bir ÇEVRE ŽůŵĂĚŦŒŦŶĚĂ hiçbir ŝƔŝŵŝnjĞ LJĂƌĂŵĂLJĂĐĂŒŦŶŦ unutmadan çevreye gereken önemin ve hassasiyetin gösterilmesi

•Sondajlar ^ŦƌĂƐŦŶĚĂ ĕŦŬĂďŝůĞĐĞŬ ŐĂnjůĂƌŦŶ tespit edilmesi için uygun sistemlerin ŬƵƌƵůŵĂƐŦ͕ •Mud pitlerin ve sondaj ĕĂŵƵƌůĂƌŦŶŦŶ ďĞƌƚĂƌĂĨŦ için uygun ĞŬŝƉŵĂŶůĂƌŦŶ ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ.


CASING •Kuyu ƉƌŽŐƌĂŵŦ LJĂƉŦůŦƌŬĞŶ ĐĂƐŝŶŐ indirilmesi planlanan derinliklerin sondaj ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ ve üretim ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ ŬĂƌƔŦůĂƔŦůŵĂƐŦ muhtemel problemlerin önüne geçilebilmesi için önemi çok büyüktür. •Sondaj ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ ŽůƵƔĂďŝůĞĐĞŬ Underground Blowout gibi

•Sondaj ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ kuyunun stabilitesinin ŬŽƌƵŶŵĂƐŦ ve üretim •Üretim ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ LJŦůůĂƌĐĂ kuyuda ŬĂůĂĐĂŒŦ •Etkilerinin göz önünde bulundurularak ĐĂƐŝŶŐůĞƌŝŶ API ƐĞƌƚŝĨŝŬĂůŦ͕ gerekli muayene ve testleri LJĂƉŦůŵŦƔ ve ĚƺŶLJĂĐĂ kabul ĞĚŝůŵŝƔ ƺƌĞƚŝĐŝůĞƌĚĞŶ ƐĂƚŦŶ ĂůŦŶŵĂƐŦ͕ •Çimentolama operasyonu ve/veya üretim ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ ŽůƵƔĂďŝůĞĐĞŬ ďƵĐŬůŝŶŐ yada ĐŽůůĂƉƐĞ ĚƵƌƵŵůĂƌŦŶĚĂ tamir için ŐĞĕĞĐĞŬ sürenin ve LJĂƉŦůĂĐĂŬ maliyetin ilk ƐĂƚŦŶ alma ĨŝLJĂƚŦŶĚĂŬŝ ekstra maliyet olarak ĚƺƔƺŶƺůĞŶ tutarlardan çok daha fazla ŽůĂĐĂŒŦ göz ĂƌĚŦ edilmemelidir.

dø0(172YH.$7.,0$/=(0(/(5ø •Çimentolama Operasyonu ƂŶĐĞƐŝŶĚĞ testlerin LJĂƉŦůŵĂƐŦ͕ •Çimentolama Operasyonu ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ : • Parametrelerin takibini ƐĂŒůĂLJĂĐĂŬ ĕĂůŦƔŦƌ vaziyetteki ĞŬŝƉŵĂŶůĂƌŦŶ ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ͕ •Otomatik zŽŒƵŶůƵŬ Sistemi ve bu sistemi takip eden bilgisayar ƉƌŽŐƌĂŵůĂƌŦ ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ͕

•^ŦĐĂŬůŦ faktörünün göz bulundurularak uygun maddelerinin ƐĞĕŝůŵĞƐŝ͕

önünde ŬĂƚŬŦ


.8<8.21752/hYH(.ø30$1/$5, •Operatör dĞŵƐŝůĐŝƐŝŶŝŶ ve Kule Personelinin kuyu kontrolü konusunda ƚĞĐƌƺďĞůŝ ŽůŵĂůĂƌŦ͕ gerekli ĞŒŝƚŝŵůĞƌŝŶŝ ĂůŵŦƔ ve ŐƺŶĐĞů tarihli sertifikalara sahip ŽůŵĂƐŦ

•<ƵůůĂŶŦůĂĐĂŬ ĞŬŝƉŵĂŶůĂƌŦŶ API ƐĞƌƚŝĨŝŬĂůŦ ve yüksek ƐŦĐĂŬůŦŒĂ ĚĂLJĂŶŦŬůŦ ŽůŵĂƐŦ͕ •ŬŝƉŵĂŶůĂƌŦŶ ĕĂůŦƔŦƌ ve geçerli test ƐĞƌƚŝĨŝŬĂůĂƌŦŶŦŶ ďƵůƵŶŵĂƐŦ͕ •Kule ƵLJĂƌŦ sistemlerinin ŽůŵĂƐŦ ve ĕĂůŦƔŦƌ durumda ŽůŵĂƐŦ͕

d$085YH.$7.,0$/=(0(/(5ø

•Sondajlar ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ uygun çamur tipinin belirlenerek ŬƵůůĂŶŦůŵĂƐŦ͕ •Testlerinin njĂŵĂŶŦŶĚĂ ve en iyi ƔĞŬŝůĚĞ LJĂƉŦůŵĂƐŦ͕ •Çamur ve ƵLJŐƵůĂŵĂůĂƌŦ konusunda ƚĞĐƌƺďĞůŝ firmalar ile ĕĂůŦƔŵĂƐŦ͕

•Standartlara uygun çamur ŬĂƚŬŦ malzemelerinin ƐĞĕŝůŵĞƐŝ͕


BORDRILL SONDAJ dR÷XQOX÷X petrol ve GR÷DO gaz mühendisi olmak üzere 30’dan fazla mühendis ve 300’den fazla teknik personel ile \DNODúÕN 350 NLúLOLN kadrosu ile : Petrol, 'R÷DO Gaz, <HUDOWÕ 'R÷DO Gaz Depolama ve Jeotermal DODQODUÕQGD sondaj ve kuyu tamamlama müteahhitlik hizmetleri vermektedir.

Mapek’in .XUXOXúX

BD#3 HH-102 Sondaja %DúODPDVÕ

BD#1 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ Nisan 2012

1992

.DVÕP 2011

Bordrill’in .XUXOXúX

Eylül 2012

Temmuz 2012

.DVÕP 2013

CU#1 SJ-Petro Operasyonlara %DúODPDVÕ

BD#2 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

ùXEDW 2017

Ocak 2014

0D\ÕV 2013

$÷XVWRV 2012

BD#7 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

CU#1 SJ-Petro Operasyonlara %DúODPDVÕ

BD#4 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

BD#5 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

ùXEDW 2016

BD#6 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

CTU Operasyonlara %DúODPDVÕ Nisan 2018

0D\ÕV 2017

BD#8 MR-8000 Sondaja %DúODPDVÕ

Mapek Makine enerji ve sondaj sektöründe faaliyet göstermekte olup özellikle ĚƺŶLJĂŶŦŶ önde gelen sondaj makine ve ĞŬŝƉŵĂŶůĂƌŦŶŦ üreten ĨŝƌŵĂůĂƌŦ Türkiye'de ďĂƔĂƌŦ ile temsil etmekte ve sondaj sektörüne servis ve ĚĂŶŦƔŵĂŶůŦŬ hizmeti vermektedir.

BORDRILL SONDAJ BD#5 MR-8000 0DQLVD$ODúHKLU

BD#7 MR-8000 $\GÕQøQFLUOLRYD

1(5(/(5'(<ø=" BD#1 MR-8000 Denizli/Buharkent

ŽƌĚƌŝůůEŝƐĂŶϮϬϭϮ’ten itibaren; Ankara ara Merkez

Ankara Depo

$\GÕQ3DUN 6DKDVÕ BD#6 MR-8000 $\GÕQ

BD#2 MR-8000 $\GÕQ

CU#1 & CU#2 $\GÕQ

CTU $\GÕQ

BD#4 MR-8000 BD#8 MR-8000 Denizli / Buharkent Denizli / Buharkent


MR8000 (BD#1 , BD#2 , BD#4 , BD#5, BD#6)

CEMENTING UNITS


COILED TUBING UNIT

TEùEKKÜRLER..


BAKER HUGHES A GE COMPANY Konuşmacılar •

Baker Hughes a GE Company - Koray GÖZÜBÜYÜKOĞULLARI BHGE ‘nin Fullstream Ürün Portföyü

Baker Hughes a GE Company - Selin Carvalho PEDROSA Yüksek Sıcaklıktaki Yönlü Kuyularda Optimizasyon ve BHGE Performans İstatistikleri

Baker Hughes a GE Company - Efkan ELMAS - Jeotermal Kuyularda ESP Uygulamaları

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


Drilling Services Turkey DS Team

© 2017 Baker Hughes, a GE company, LLC - All rights reserved. April 30, 2018

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

BHGE in Turkey Turkey DS Overview • Operating in Turkey since 1995

Geothermal 49%

45 40

• Active in Geothermal since 2015

35

• Local Field Service Employee

30

• Local AMO Support

25

• Workshop located in Ankara

20

• Immediate response

15

• Local Maintenance

10 5 0 2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

*As by the date of today

April 30, 2018

2

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


BHGE Operat ions Geot hermal Market -Experienced in geothermal drilling operationsin worldwide and Turkey -Regions: Alasehir, Salihli, Buharkent,Kizildere, Germencik, Aydin, Nigde -Circulating temperature ~150ºC -Static temperature ~225ºC- 294ºC

Alasehir

Surface temp 70-100 Û&

Installed Geothermal Power plants

Surface temp 50-Û&

Possible Geothermal Power plants

Surface temp 20-Û& LOW

Residence heating by geothermal Fault HIGH Temperature Distribution

Geothermal Sources and Applications map ( Mine Exploration Directory, July 2017) April 30, 2018

3

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Challenges & BHGE Advant ages BHGE Advant ages

Challenges •

High temperature

Abrasive Formation

High Vibration

High Drilling Costs

Reliable, state of art technologies – Our tools commonly used for 3-4 runs before being sent back to full repair –

8” MWD tool average/max : 243 /457 circ hrs

– 8” & 6¾” Motor average/max: 195 /465 circ hrs – Minimized Redress costs •

Combined service offer with drill bits,

Materials with better resilience

Values for Geot hermal Client •

Optimum well bore trajectories

Exact wellbore placement

Faster, reliable drilling

Lower NPT

Better drilling economies

Reduction of the cost of each well drilled

April 30, 2018

4

Confidential. Not to be copied, distributed, distribute or reproduced without prior approval.


BHGE in Turkey Milest ones in Geot hermal • 3680m in 36days with BHGE drill bits and drilling services combined offer • New Depth record for geothermal wells in Turkey: 4321m • Only drilling services company successfully operated the Rot ary St eerable Tool in Geothermal Market • No NPT due to Baker Hughes more than 5% of total circulating hours • No recordable HSE incident

Adopt ing oil & gas approach and t echnology t o geot hermal April 30, 2018

5

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Case St ory: BHGE Rot ary St eerable Syst ems marks a milest one in a Geot hermal, Turkey

Drilling t ime saved by RSS Geothermal well in Aydin, Turkey Challenges Turn the deviated well back to Vertical Kept vertical for optimized production from the fractures Very tight license border. Baker Hughes Solut ions AutoTrak V, automated directional drilling system Operat ion ATKV turn to vertical from 2.53º, with max 2º/30m of dogleg

Gyro vs AutoTrak V Survey

Drilled 822m with max inc. of 0.49º Client Benefit 10 days of drilling were saved

10 drilling days were saved

Excellent borehole quality Precise wellbore placement April 30, 2018

6

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Baker Hughes, a GE company JESDER GT2018 April 2018

Koray *g=h%h<h.2ö8//$5,-BHGE Fullstream Ürün Portföyü Selin Carvalho Pedrosa - Yüksek 6ÕFDNOÕNWDNLYönlü Kuyularda Optimizasyon ve BHGE Performans øVWDWLVWLNOHUL Efkan ELMAS - -HRWHUPDO.X\XODUGD(638\JXODPDODUÕ

April 30, 2018 Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Baker Hughes, a GE company, LLC and it affiliates (“BHGE”) provides this information on an “as is” basis for general information purposes and believes it to be accurate as of the date of publication. BHGE does not make any representation as to the accuracy or completeness of the information and makes no warranties of any kind, specific, implied or oral, to the fullest extent permissible by law, including those of merchantability and fitness for a particular purpose or use. BHGE hereby disclaims any and all liability for any direct, indirect, consequential or special damages, claims for lost profits, or third party claims arising from the use of the information, whether a claim is asserted in contract, tort, or otherwise.

© 2017 Baker Hughes, a GE company, LLC - All rights reserved


+

GE Oil & Gas

=

~70,000+ employees 120 countries The first and only fullstream company

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Fullstream Rely on cutting-edge technology, digital solutions, and expert service across every segment Upstream

Midstream

Downstream

Evaluation

Pipeline & storage

Refinery

Drilling

LNG

Petrochemical & fertilizer

Completion

Industrial power & processing

Production & optimization

Digital

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Upstream

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Evaluation

Logging and coring

Reservoir software

Consulting services

Openhole wireline logging services*

Geoscience and petroleum engineering

Subsurface modeling

Gaffney, Cline & Associates

Cased-hole wireline logging services*

Geoscience services

Geomechanics

Logging-while-drilling services

Petroleum engineering services

Hydraulic fracturing modeling

Surface logging services

Reservoir navigation services

Fluid analysis and characterization

Coring services

Completion design

Microseismic services

Integrated production operations Training services

* Combined Baker Hughes / GE Oil & Gas portfolio April 30, 2018

5

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Drilling

Drill bits

Drilling services

Well construction

Well intervention

Rotary steerable services

Drilling and completion fluids

Diamond bits Tricone bits

Liner hanger systems

Fishing services

Drilling motor services

Emulsion drilling fluids

Cementing services

Hybrid bits

Reservoir navigation services

Water-based drilling fluids

Tubulars

Drilling engineering solutions

Measurement-while-drilling Logging-while-drilling

Specialty drilling fluids products

Rig drilling production systems

Surface logging services

Reservoir drill-in fluids

Blowout preventers

Coring services

Fluids handling and environmental services

Specialty connectors and pipe

Completion fluids

Wellheads

Casing and liner drilling services Hole enlargement services

Control systems

Coiled tubing drilling services

Marine riser systems

Drilling optimization services

Elastomer products, spare parts Aftermarket/field services April 30, 2018

6

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Completions

Well construction

Lower completion

Upper completions

Liner hanger systems

Production enablement

Cementing

Perforating

Sand control

Multilateral systems

Inflow control

Flow control valves and actuators

Expandables

Multistage hydraulic fracturing systems

Tubulars

Pressure pumping

Intelligent production systems

Stimulation fluids

Seals and plugs

Packers

Completion services Safety systems

Drill-in fluids Completion fluids Water management

April 30, 2018

7

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Completions

Well intervention

Surface systems

Subsea systems

Fishing services

Wellheads

Wellheads

Casing exits

Trees and manifolds

Trees and manifolds

Wellbore cleanup

Power and processing

Control systems

Through-tubing intervention

Power and processing

Service tools

Flexible pipeline solutions

Inflatable systems

Integrated life-of-field services

Coiled tubing stimulation Smart intervention

April 30, 2018

8

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Production and Optimization

Artificial lift

Well intervention

Flow assurance

Intelligent production systems

Artificial lift remote monitoring and optimization*

Production optimization

Intelligent well systems

Wellbore cleanup

Asset integrity management

Well monitoring systems

Through-tubing intervention

Gas lift systems

Chemical automation services

Deepwater subsea-certified chemicals

Service tools

Gauges*

Condition monitoring

Aquaness chemicals

Coiled tubing services

Electrical submersible pumping systems* Rod lift systems Progressing cavity pumping systems

Production monitoring & optimization

Production chemicals

Monitoring and control systems* Surface pumping systems*

Fishing services Casing exits

Inflatable systems Smart intervention Plug and abandonment services

* Combined Baker Hughes / GE Oil & Gas portfolio April 30, 2018

9

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Production and Optimization

Production logging Turbomachinery Case-hole logging services

Turbines Compressors

Comprehensive Service Solutions

Processing & control

Subsea production

Contractual service agreements (CSA)

Valves

Wellheads

Actuators

Trees and manifolds

Pumps*

Control systems

Flow meters

Power and processing

Control systems

Flexible pipeline solutions

Fuel gas systems

Integrated life-of-field services

Condition monitoring and vibration monitoring Upgrades Spares, repairs, field service engineers (FSE) Advisory Services

Turboexpander-compressors

Customer training

Turboexpander-generators Condition monitoring and vibration monitoring services

Seabed boosting systems *Combined Baker Hughes / GE Oil & Gas portfolio

April 30, 2018

10

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Local Set-up Warehouse in Ankara with Level-II Maintenance and Radioactive resource storage capability. 3000 m2 closed area with torque machine, hydraulic test bay, vice for assembly and test. Head office in Ankara, having local employees and local field/application engineers.

April 30, 2018

11

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


We invent smarter ways to bring energy to the world.

Art ificial Lift Syst ems

April 30, 2018 Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

Š 2017 Baker Hughes, a GE company, LLC - All rights reserved.


Component s:

Gas Lift

Mandarel

Valve

Wireline Ret rievable Product s Side Pocket Mandrels: oval and round body configuration Injection Pressure Operated Valves Production Pressure Operated Valves ROVOrifice Valves Dummy Valves Latches Tubing Ret rievable Product s Conventional Mandrels Concentric Mandrels Conventional Valves Check Valves Special Applicat ion Product s Wireline Retrievable Weaterflood Mandrels & Regulators Wireline Retrievable Chemical Injection Mandrels & Valves Packoffs Accessories

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.

ESP – Elect rical Submersible Pump

Component s: •

Pump (Int ake, Discharge)

Gas Separat or (opt ional)

Gas pump (mult i-vane pump, opt ional)

Seal Chamber Sect ion

Mot or

Power Cable

Mot or Lead Ext ension

Sensor (Int ake Pressure, Mot or Temperat ure and ot hers)

Variable Speed Drive

Power RideThrough (opt ional)

Syst em Monit oring (opt ional)

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


Türkiye’’deki ESP UygulamalarÕÕ Uygulama

Det aylar

ESP Limit i St andard / Ozel

Kuyuiçi 6ÕFDNOÕ÷Õ 3RPSD'HULQOL÷LQGH

155 oC

160 oC / 250 oC

En yüksek $NÕú

410 ton/saat (115 lt/sn)

900 ton/saat (250 lt/sn)

En yNVHN\DSÕODQLWLú (Total Dynamic Head)

600 metre

1500 m / 2500 m

En derin pompa kuruluúX (Jeotermal)

800 metre

%D÷ÕPVÕ]

Ortalama kurulum süresi

6 gün

2 gün / 10 gün

En yüksek motor gücü

1600 HP (1180kW)

2600 HP (1910kW)

Pompa Verimi 9-5/8 vs. 13-3/8 %73 - %82

-

Motor Verimi

%80 - %93

-

Yüzey (NLSPDQÕ9HULPL

%85 - %97

-

P:ND]DQFÕ

300 – 1500 mW

-

Confidential. Not to be copied, distributed, or reproduced without prior approval.


AVRUPA BİRLİĞİ – JESDER ORTAK PROJELERİ Konuşmacı Cannur BOZKURT – Armoni Danışmanlık

Sunumu izleyin!

Sunumu indirin!


JESDER & $9583$%รธ5/รธรถรธ352-(/(5รธ Cannur Bozkurt GT 2018, Ankara

-HRWHUPDOND\QDNODUร•QLQVDQOร•รทร•QYDUOร•รทร•QGDQEX\DQDNXOODQร•OPDNWDROGXรทXQDGDLURQODUFD DUNHRORMLNNDQร•WEXOXQPDNWDGร•U

\ร•O|QFH3DOHR-Indianโ€™lar 2\ร•O|QFHVLQHDLW5RPD KDPDPODUร•- Almanya

ยถOย\ร•OODUGD\HPHNSLรบLUHQ 0DRULNDGร•QODUร•โ€“ Yeni Zelenda


,5(1$WDUDIĂ&#x2022;QGDQ\D\Ă&#x2022;QODQDQ<HQLOHQHELOLU(QHUML.DSDVLWHøVWDWLVWLNOHULUDSRUXQGD\HUDODQYHULOHUHJ|UH

â&#x20AC;˘ Yenilenebilir kapasite 2017 \Ă&#x2022;OĂ&#x2022;QGD 167 GW artarak 2.179 GWÂśDXODĂşPĂ&#x2022;ĂşWĂ&#x2022;U â&#x20AC;˘ \Ă&#x2022;OER\XQFDRUWDODPDÂśOÂ NELUDUWĂ&#x2022;Ăş J|]OHPOHQPLĂşWLU â&#x20AC;˘ Endonezya (306 MW) ve TĂźrkiyeâ&#x20AC;&#x2122;de (264 MW) kaydedilen EÂ \Â NDUWĂ&#x2022;ĂşODUile Jeotermal HQHUMLNDSDVLWHVL\Ă&#x2022;OĂ&#x2022;QGD 644 MW DUWPĂ&#x2022;ĂşWĂ&#x2022;U

'Â Q\D-HRWHUPDO(QHULhUHWLPL.XUXOX*Â o6Ă&#x2022;UDODPDVĂ&#x2022; ABD Endonezya Filipinler TĂźrkiye

â&#x20AC;˘ 1LVDQD\Ă&#x2022;LoHULVLQGH6DUXOOD-HRWHUPDO 1 GW Ă&#x153;lkeler KulubĂź

(QHUML6DQWUDOLÂśQLQ0:ÂśOĂ&#x2022;N

Yeni Zelanda Meksika 7Ć&#x161;Ä&#x201A;ĹŻÇ&#x2021;Ä&#x201A;

ELULPLQLQGHYUH\HDOĂ&#x2022;QPDVĂ&#x2022;LOH

7Ç&#x152;ĹŻÄ&#x201A;ĹśÄ&#x161;Ä&#x201A;

(QGRQH]\DVĂ&#x2022;UD\D\Â NVHOGL

Kenya Japonya Ĺ?Ĺ&#x2019;Ä&#x17E;Ć&#x152;

â&#x20AC;˘ TĂźrkiye VĂ&#x2022;UODPDGD 4. VĂ&#x2022;UDGD.


AB'nin \HQLOHQHELOLUHQHUMLND\QDNODUร•QDGDLUKHGHIL

โ€ข (OHNWULNร•Vร•WPDYHVRรทXWPDYHXODรบร•PLoLQVHNW|UHOKHGHIOHULLoHUHQXOXVDOH\OHPSODQODUร•Qร•QNDEXOย โ€ข (QHUMLWยNHWLPLQLQยถVLQLQ\HQLOHQHELOLUND\QDNODUGDQNDUรบร•ODQPDVร• โ€ข 8ODรบร•PLoLQWยNHWLOHQ\DNร•WODUร•QPLQLPXPยถXQXQyenilenebilir kaynaklardan NDUรบร•ODQPDVร• โ€ข )DUNOร•KLEULGVLVWHPOHULQWHNQRORMLOHULย]HULQGHoDOร•รบPDODU\DSร•OPDVร•YH โ€ข รธรบELUOLรทLPHNDQL]PDODUร•Qร•QROXรบWXUXOPDVร•

AB'nin \HQLOHQHELOLUHQHUMLND\QDNODUร•QDGDLUKHGHIL

โ€ข \ร•Oร•QDNDGDU$% QLQHQHUMLYHLNOLPKHGHIOHULQLQELUSDUoDVร•olarak, AB รผlkelerinin nihai enerji tรผketiminin en az %27'lik bir Nร•VPร•Qร•Q\HQLOHQHELOLUHQHUMLND\QDNODUร•QGDQNDUรบร•ODQPDVร• โ€ข \ร•Oร•LOHNDUรบร•ODรบWร•Uร•OGร•รทร•QGDVHUDJD]ODUร•Qร•QVDOร•Qร•Pร•QGDGยรบยรบVDรทODQPDVร•

+HGHIOHUHXODรบร•OPDVร•QGD$%ยONHOHULGHULQMHRWHUPDOSRWDQVL\HOOHULQLQEHOLUOHQPHVLYHGHรทHUOHQGLULOPHVL LoLQoDOร•รบPDODUร•QDEDรบODPร•รบWร•U


TĂźrkiyeâ&#x20AC;&#x2122;de Durum:

Kaynak: dĆşĆ&#x152;ĹŹĹ?Ç&#x2021;Ä&#x17E;hĹŻĆľĆ?Ä&#x201A;ĹŻzÄ&#x17E;ĹśĹ?ĹŻÄ&#x17E;ĹśÄ&#x17E;Ä?Ĺ?ĹŻĹ?Ć&#x152;ĹśÄ&#x17E;Ć&#x152;ĹŠĹ?Ç&#x2021;ĹŻÄ&#x17E;ĹľWĹŻÄ&#x201A;ŜŌ- 2014

â&#x20AC;˘ 2023 \Ă&#x2022;OĂ&#x2022; için elektrik sektĂśrĂźnde yenilenebilir enerjinin \D\JĂ&#x2022;QODĂşPDVĂ&#x2022; ile ilgili olarak 2009 Kaynak: d7b

tarihli Strateji Belgesinde jeotermal için hedefler EHOLUOHQPLúWLU.

\Ă&#x2022;OĂ&#x2022;LOHNDUĂşĂ&#x2022;ODĂşWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;OGĂ&#x2022;áĂ&#x2022;QGD \Ă&#x2022;OĂ&#x2022;QGDHOHNWULNW NHWLPLQGHÂśOLNELU

â&#x20AC;˘ 2023 kurulu gßç kapasitesi hedefine, 2017 \Ă&#x2022;OĂ&#x2022; içerisinde XODĂşĂ&#x2022;OPĂ&#x2022;ĂşWĂ&#x2022;U.

DUWĂ&#x2022;ĂşEHNOHQPHNWHGLU

JESDER ve AB Projeleri:

â&#x20AC;˘ $YUXSD%LUOLáL ONHOHULYH7 UNL\HÂśQLQ|UW úHQKHGHIOHULoHUoHYHVLQGH-(6'(5jeotermalin G ú N karbon ekonomisine NDWNĂ&#x2022;VĂ&#x2022;QĂ&#x2022; DUWĂ&#x2022;UPDN için MHRWHUPDOND\QDNODUĂ&#x2022;QJ YHQOLV UG U OHELOLUYHoHYUH GRVWXNXOODQĂ&#x2022;PĂ&#x2022;QĂ&#x2022;QJHOLĂşWLULOPHVLQH olanak VDáODPD fikrini SD\ODĂşPDNWDGĂ&#x2022;U â&#x20AC;˘ Jeotermal kaynaklarĂ&#x2022;QGHáHUOHQGLULOPHVLQH\|QHOLN \DWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;Plara ilginin DUWPDVĂ&#x2022; DGĂ&#x2022;QD uygun maliyetli destek için yenilikçi finans PHNDQL]PDODUĂ&#x2022; ĂşHPDODUĂ&#x2022; JHOLĂşWLULOPHN ve Avrupaâ&#x20AC;&#x2122;daki uygulamalardan KDEHUGDUROPDNYH7 UNL\HÂśGHX\JXODPDDODQODUĂ&#x2022;QĂ&#x2022;QROXĂşWXUXOPDVĂ&#x2022;QĂ&#x2022;LVWHPHNWHGLU. â&#x20AC;˘ <DĂşDP dĂśngĂźsĂź GHáHUOHQGLUPH \DNODĂşĂ&#x2022;PĂ&#x2022; ile çevresel etki dĂźzenlemelerinin yenilenebilir enerji çÜzĂźmleri DUDVĂ&#x2022;QGD X\XPODĂşWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;OPDVĂ&#x2022; için VXQXODQ|QHULOHUGHQKDEHUGDUROPDNYHRQODUĂ&#x2022;JHOLĂşWLUPHN DU]XVXQGDGĂ&#x2022;U


Projenin Hedefi: Geo-Enery Europe: •

8OXVODUDUDVÕSD]DUGDNL\HUELOLPOHULRGDNOÕoDOÕúDQ sektörlerde entegre bir Avrupa bilgi (know-how) ve GH÷HU]LQFLULG]HQOHPHNYHJHOLúWLUPHN;

Mevcut toplumsal VÕNÕQWÕODUÕYHKDONÕQNDUúÕoÕNWÕ÷Õ QRNWDODUÕDQDOL]HGHUHNo|]PHNDWNÕVD÷ODPDN.

Projenin Bütçesi:

• Toplam Bütçe: 266.600 Euro • JESDER’in Bütçesi: 19.475 Euro


â&#x20AC;˘ <HUDOWĂ&#x2022;QĂ&#x2022;QDUDĂşWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;OPDVĂ&#x2022;QD\|QHOLNHWNLQX\JXQ PDOL\HWOL\DNODĂşĂ&#x2022;PODUYHWHNQRORMLOHU JHOLĂşWLUPHN â&#x20AC;˘ .DPXQXQGRáUXELOJLOHQGLULOPHVLQHYH \HUDOWĂ&#x2022;QĂ&#x2022;QHQG VWUL\HONXOODQĂ&#x2022;PODUĂ&#x2022;QĂ&#x2022;QKDON WDUDIĂ&#x2022;QGDQNDEXO QHNDWNĂ&#x2022;GDEXOXQPDN â&#x20AC;˘ 6 UG U OHELOLU\HUELOLPOHULP KHQGLVOLNGDOODUĂ&#x2022; YHLOJLOLGLVLSOLQOHUGH ø6*YHUL\|QHWLPL J|]OHPoHYUHJ|]HWLPLYE HáLWLPYH|áUHWLP SURJUDPODUĂ&#x2022;JHOLĂşWLUPHN

Geo-Risk: Riskleri azaltarak jeotermal ND\QDNODUĂ&#x2022;QNXOODQĂ&#x2022;PĂ&#x2022;QĂ&#x2022;\D\JĂ&#x2022;QODĂşWĂ&#x2022;UDFDNVLJRUWDsistemleri kurmak BĂźtçe:

1.5 M Euro 3URMHGHWDQĂ&#x2022;PODQDQULVNOHU

â&#x20AC;˘ Sondaj

VRQUDVĂ&#x2022;

sĂźrdĂźrĂźlebilir

bir

Projenin hedefi

ekonomik

DoĂ&#x2022;GDQ

â&#x20AC;˘ Jeotermal kaynak arama VDIKDVĂ&#x2022;QĂ&#x2022; ve ilk VRQGDMĂ&#x2022;

jeotermal

kaynak

(potansiyel belirleme testleri dahil) kapsayacak

bulamama riski,

ĂşHNLOGH tĂźm Avrupa'da ve ED]Ă&#x2022; kilit hedef ßçßncĂź

â&#x20AC;˘ Jeotermal ND\QDáĂ&#x2022;Q uzun vadede GRáDO olarak

tĂźkenerek,

projeyi

ekonomik

DoĂ&#x2022;GDQ NkUVĂ&#x2022;] hale getirme riski.

Ăźlkelerde, \DWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;PODUĂ&#x2022; WHĂşYLN edebilecek ve risk SD\ODĂşĂ&#x2022;PĂ&#x2022;

VDáOD\DQ

kurmaya oDOĂ&#x2022;ĂşPDN

sigorta

PHNDQL]PDODUĂ&#x2022;


Geo-Envi: 1.5 M Euro bütçeli projenin hedefi:

• *HOLúWLULOHQ teknolojilerin NXOODQÕPÕQÕ NROD\ODúWÕUPDN ve yenilenebilir enerjinin son enerji tüketimindeki SD\ÕQÕ DUWWÕUPDN; • Kamunun NDWÕOÕPÕ ve ÇED oDOÕúPDODUÕQÕQ \DQÕ VÕUD JHOLúWLULOHQ projeler için önemli ve ölçülebilir maliyet D]DOWÕPÕQD öncülük etmek; • Özellikle ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde daha bilinçli politika, pazar GHVWH÷L ve finansal destek PHNDQL]PDODUÕ JHOLúWLUHUHN, yenilenebilir enerji ND\QDNOÕ tesisler için daha GúN maliyetli destek SODQODUÕ ve daha GúN finansman maliyetleri VD÷ODQPDVÕQD yönelik oDOÕúPDODU yapmak.

dĞƔĞŬŬƺƌĞĚĞƌŝŵ

:ĂƉŽŶLJĂ͛ĚĂĞŚĞŶŶĞŵsĂĚŝƐŝ͛ŶĚĞũĞŽƚĞƌŵĂůŚĂǀƵnjĚĂĚŝŶůĞŶĞŶ <ĂƌDĂLJŵƵŶůĂƌŦ


WİNG - JEOTERMALDE KADINLAR JEOTERMAL SEKTÖRÜNDE KADIN İŞ GÜCÜNE BAKIŞ Konuşmacılar •

Umut DESTEGÜL SOLAROĞLU - Açılış ve WinG Tanıtım

Prof. Dr. Suna BALCI - Gazi Üniversitesi

Yrd. Doc. Dr. Nurdan YILDIRIM - Yaşar Üniversitesi

Dr. Zeynep Elif YILDIZEL - Petrol ve Jeotermal Arama’nın Ortak Dili

Başak ÇİMEN - Çelikler Holding

Sunumları izleyin!

Sunumları indirin!


WinG GT2018 Umut Destegül Solaro÷lu 12 Nisan 2018, Ankara

2


WinG: Women in Geothermal Âś-HRWHUPDOGH.DGĂ&#x2013;QODU¡ â&#x20AC;˘2013 GRC- Geothermal Resources Council NRQIHUDQVĂ&#x2013;QGDNXUXOPXĂş bir (STK) VLYLOWRSOXP|UJ W G U â&#x20AC;˘48 Ăźlke â&#x20AC;˘1050+ Ăźye 3

WinG TĂźrkiye â&#x20AC;˘ (NLP¡GDNXUXOPXĂşWXU â&#x20AC;˘ .DGĂ&#x2013;QYH(UNHNROPDN ]HUH EXOXQPDNWDGĂ&#x2013;U 4


1HGHQ*HUHNOL" โ€ข 'ยQ\DGDNLLรบ JยFยQยQ\DUร–Vร–NDGร–QDQFDN <|QHWLFLOHULQVDGHFHยทLNDGร–Q โ€ข 'ยQ\DSDUODPHQWRODUร–Qร–QVDGHFHยทVLNDGร–Q โ€ข $%'ยทGHD\Qร–Lรบ LoLQHUNHNOHUGRODUDOร–UNHQ NDGร–QODUFHQWDOร–\RU โ€ข Cinsiyet eรบitliรทLQLQROPDGร–รทร–NRQXVXQGD ยทLPL]KHPILNLU 5

+HGHI

ร” -HRWHUPDOVHNW|UยQGHHรทLWLPLJยoOHQGLUHUHN SURIHV\RQHOJHOLรบLPLGHVWHNOH\LSNDGร–QODUร–Q LOHUOHPHVLQLVDรทlamak




WinG KĂźresel %DNĂ&#x2013;Ăş Ă&#x201D; Matau projesi: jeotermal VHNW|U QGHHEHYH\QROPDNLOH ilgili ø]ODQGD¡GD%0 Ă&#x153;niversitesi baĂşODWĂ&#x2013;OGĂ&#x2013; â&#x20AC;&#x2DC;HAYIR DE!¡

â&#x20AC;&#x2DC;Go-for-No¡ Belgeseli

â&#x20AC;˘

Ă&#x201D;ø]ODQGDGHYOHWLVSRQVRUOXáXQGDEHOJHVHO çekimlerine baĂşODQGĂ&#x2013;, Film ekibi New York 'tan Ă&#x201D; Ă&#x201D;Etiyopya, ø]ODQGDYH.HQ\D¡GDoHNLPOHU WDPDPODQGĂ&#x2013; Ă&#x201D;-DSRQ\DYH<HQL=HODQGD¡GDGD gerçekleĂşecek.

www.womeningeothermal.com 'HORLWWHYH:LQJ<=¡GDNL Âś(QHUML¡GH.DGĂ&#x2013;Q¡gG OOHULQGH DNWLI \HUDOGL



WinG KĂźresel Temsilcisi $QG\%ODLU Ă&#x201D; ø]ODQGD+HGHIOHUL Ă&#x201D; 1500 Ăźye Ă&#x201D; (UNHN \H Ă&#x201D; TĂźm Jeotermal kuruluĂşODUĂ&#x2013;QE Q\HVLQGH bir WinG Ăźyesi Ă&#x201D; -HRWHUPDOLQROGXáu her  ONHGHELU:LQ*JUXEX Andrea Blair, IGA yonetim uyesi

8


:LQ*25*$1ø=$6<21 YAPISI Küresel Yönetici

Küresel Baúkan

Ülke Elçileri

Ülke 7DNÖPODUÖ

Küresel 7DNÖP

9

WinG Türkiye Elçi Üye

Üye

Üye

Üye 10

Üyeler


7UNL\H·GH.DGÖQYHøú Ô

CAM TAVAN INDEKSI

Ô

øú\HULQGHNDGÖQODUÖQ D]ÖQOÖNODUÖQYGJUXSODUÖQ \NVHOPHVLQGHNLHQJHOOHU

Ô

2(&'UDSRUXQGD \D\ÖQODQPÖúWÖU

Ô

7UNL\HONHDUDVÖQGD VRQGDQLNLQFLRODUDN\HU DOPDNWDGÖU

Ô

7%00·GHNDGÖQYH erkek milletvekili EXOXQPDNWDGÖU 

11

Türk Jeotermal Sektörü 'Q\D·GDQHNDGDUWHPVLOHGLOL\RU" Ô 7UNL\H·QLQ'Q\DGDUHWLPNDSDVLWHVLDoÖVÖQGDQHQ|QHPOL LON·WHROGX÷XJ|UOPHNWHGLUDQFDN7UNL\H'Q\D·GDNL -HRWHUPDO3ODWIRUPODUÖQÖQKLoELULQGHúXDQGD\HU DOPDPDNWDGÖU Ô Ô Ô

GRC IGA EGEC

Ô %HQ]HUGXUXP.DGÖQLú JFLoLQGHJHoHUOLGLU Ô Ô Ô

*5& ,*$ (*(& 12


1H\DSDELOLUL]" ร” *|]|QยQGHROXQ ร” .ร–GHPOLWHNQLN<|QHWLFL<ยUยWยFยUROOHUHEDรบvurun ร” 6RV\DOPHG\DLOHFDPLDLOHWHPDVWDROXQ

ร” &HVXU2OXQ ร” /LGHUROPD\DDGD\ROXQ ร” 5ROPRGHOOHULLOHWHPDVDJHoLQ

ร” 6RUJXOD\ร–Q ร” Bilginin kaynaรทร–QDLQLQ 13

1DVร–O\DSDFDรทร–]" ร” %DUL\HUOHULYHSUREOHPOHULWHVSLWHGLSo|]ยPOHUยUHWHFHรทL] ร” .DUL\HUJยQOHULQHNDWร–ODFDรทร–] ร” 5RO0RGHOOHULQHXODรบacaรทร–] ร” .RQIHUDQVYH)XDUODUDNDWร–ODFDรทร–] ร” Teknik Destek saรทlayacaรทร–] ร” Koรงluk Mentorluk yapacaรทร–]

14


1 15




EkimMart 2018 Neler Yaptik? -(NLP.XรบDGDVร–ยทQGD :LQ*<HQL=HODQGD(OoLVL$EELH 'HDQยทLQGHNDWร–OGร–รทร–1$/&2 sponsorluรทXYHNDWร–Oร–PODUร–LOH kiรบLOLNELU:LQ*WRSODQWร–Vร–LOH :LQ*7ยUNL\HNXUXOGX *12-2FDNยทGHExpo Jeotermal .RQIHUDQVร–QGD)XDUD bir VWDQWLOHNDWร–Oร–QGร–7ยUNoH\H รงevrilen broรบรผrler JESDERยทGHQ DOร–QDQGHVWHNLOHGDรทร–Wร–OGร– -HRWHUPDO6HNW|UยQGHรธVWLKGDP NRQXOXELUVXQXP\DSร–OGร– 

โ€ข โ€˜-HRWHUPDO6HNW|UยQGH

รธVWLKGDPยท konulu sunum Expo Jeotermal ยทGH\DSร–OGร– โ€ข WinG Posterleri ve Broรบรผrleri Tรผrkรงeye oHYULOGL

18


%DVĂ&#x2013;QoOĂ&#x2013;.DSODU'HUJLVL¡QGH Âś-HRWHUPDO(QHUML¡GH 300 bin kiĂşL\HLVWLKGDP saálayacak â&#x20AC;&#x2DC; baĂşOĂ&#x2013;áĂ&#x2013;\OD PDNDOHEDVĂ&#x2013;OGĂ&#x2013;

,*&¡GH:,1* broú UOHULNDWĂ&#x2013;OĂ&#x2013;PFĂ&#x2013;ODUD GDáĂ&#x2013;WĂ&#x2013;OGĂ&#x2013; WinG ABD Ăźyesi Sarah konferansta bebeáiyle.

19

0('<$257$./$5,0,= *Jeotermal Haberler web VLWHVLQGH:LQ*¡LWDQĂ&#x2013;WDQ U|SRUWDMYHULOGL (http://www.jeotermalhaberler.c om/wing-ve-wing-turkiyewomen-inJHRWKHUPDOMHRWHUPDOGHNDGLQODU) *7KLQNJHRHQHUJ\ ZHEVLWHVLQGH :LQ*¡LWDQĂ&#x2013;WDQELUU|SRUWDM YHULOGL (http://www.thinkgeoenergy.co m/interview-with-umutGHVWHJXO-solaroglu-of-entherenerji-wing-DPEDVVDGRU-inturkey/ ) 20


*5& :LQ*·GHQ kareler :LQ*$%'ROGXNoDDNWLI ELU úHNLOGH*5&·GHWRSODQWÖODU koúXYEHWNLQOLNOHUG]HQOHGL :LQ*7UNL\H·GHQLNL\HPL] GHRUDGD\GÖ

21

22


IGC 2018 14-15 Mart 2018 RODQ\HVD\ÖPÖ]·\DXODúWÖ

23

$UDPÖ]DNDWÖOÖQ 24


Türkiye Jeotermal ønisiyatifi: Bir Utopya

25

Türkiye Jeotermal ønisiyatifi • 0HY]XDW ']HQOHPH PH • 07$VRQGDMODUÖ QGDMODUÖ • TPIC Sismik mik • JIGEM Ortak ']HQOH\LFL Çerçeve

• • • •

Devlet

7HNQLN<RO+DULWDVÖ On-IL]LELOLWH øhale Dokumanlar

g]HO Sektör • Yatirimci operatifi • Enerji Kooperatifi

Teknik øGDUL+H\HW

$NDGHPL 8]P 8]PDQODU 8OXV 8OXVODUDUDVÖ 'DQ 'DQÖúmanlar

Finans Halk STK • )L]LELOLWH )L] • CED CE


Teknik øGDUL+ øGDUL+H\HW +H\HW Aramaa Geliútirme *HAVZA MODELI ELI TESPITI *On-IL]LELOLWH

*Jeoloji *Jeokimya -HRIL]LN 0RGHOOHPH 'DUdDSOĂ&#x2013;*UDG\DQ/GeniĂş dDSOĂ&#x2013;6RQGDMODU *Testler 1XPHULN0RGHOOHPH )L]LELOLWH hUHWLP(QMHNVL\RQ6RQGDMODUĂ&#x2013;

Ă&#x153;retim

8PXW'HVWHJ O6RODURáOX

6SHUR'DQĂ&#x2013;ĂşPDQOĂ&#x2013;N 8GHVWHJXO#JPDLO&RP 

28

*Elektrik Ă&#x153;retimi *REZERVUAR GOZLEM


ELEKTRøKTE JEOTERMAL ENERJø ve KADIN ELø Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya Mühendisli÷i Böl.

GT2018 / WinG Oturumu

EZ:7^EdZ>>Z7

2 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü


GT2018 / WinG Oturumu

><dZ7<EZ:7^7sZ7>Z7 2017 \ÖOÖ Temmuz ayÖ sonu • Kurulu güç: 80 546 MW • Tüketimi: 792 912 MWh • Üretim: 810 259 MWh Elektrik Üretiminde Yerlilik 2UDQÕ • Yerli Kaynak: %48 (387.108.820 kWh) • øWKDO Kaynak: %52 (423.150.220 kWh) .D\7UNL\H(QHUMLYH7DEL.D\QDNODU%DNDQOÖøÖ

3

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

><dZ7<d:KdZD>EZ:7sEd:>Z/ 9<HQLOHQHELOLUHQHUMLND\QDøÖ 9<DNÖWND\QDNOÖ &22, NOx, SOx) emisyonu veya radyasyon WHKOLNHOHUL\RN

95HDNW|ULûOHWPHVLND\QDNOÖWHKOLNHOHU\RN 9Buhar eldesi için enerji gereksinimi yok

4 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü


GT2018 / WinG Oturumu

^,^/E/&>E/ZD^/ <Â NVHNVĂ&#x2013;FDNOĂ&#x2013;NOĂ&#x2013; sahalar !150 oC) %XKDU%DVNĂ&#x2013;Q 2UWDVĂ&#x2013;FDNOĂ&#x2013;NOĂ&#x2013; VDKDODU  150 oC) 6Ă&#x2013;YĂ&#x2013;%DVNĂ&#x2013;Q EV

' Ý NVĂ&#x2013;FDNOĂ&#x2013;NOĂ&#x2013; VDKDODU  70 oC) 6Ă&#x2013;YĂ&#x2013;

5 Suna BALCI, Gazi Ă&#x153;niversitesi, Kimya 0 KHQGLVOLøL BĂślĂźmĂź

GT2018 / WinG Oturumu

><dZ7<mZd7D7Ehz'hE^,>Z Denizli-.Ă&#x2013;]Ă&#x2013;OGHUH 0C),

KĂźtahya-Simav 0C)

$\GĂ&#x2013;Q-*HUPHQFLN 0C),

Ăš]PLU-Seferihisar 0C)

Manisa-Alasehir-Kurudere 0C)

Manisa-Salihli-Caferbey 0C)

Manisa-Salihli-GĂśbekli 0C)

$\GĂ&#x2013;Q-<Ă&#x2013;OPD]N|\ 0C)

Ă&#x2021;anakkale-7X]OD 0C)

Ú]PLU-Balçova 0C)

$\GĂ&#x2013;Q-6DODYDWOĂ&#x2013; 0C)

Ăš]PLU-Dikili 0C)

< ]H\VĂ&#x2013;FDNOĂ&#x2013;øĂ&#x2013;oC  ]HULQGHVDKDPHYFXWWXU BuQODUĂ&#x2013;Q % 10â&#x20AC;&#x2DC;u yĂźksek VĂ&#x2013;FDNOĂ&#x2013;NOĂ&#x2013; VDKDODUGĂ&#x2013;U Suna BALCI, Gazi Ă&#x153;niversitesi, Kimya 0 KHQGLVOLøL BĂślĂźmĂź

6


GT2018 / WinG Oturumu

:KdZD>^EdZ>'m>Z7 7$5Ăš+d( Ăš/.621'$-

 / BALĂ&#x2021;OVA 6DøOĂ&#x2013;N

Ăš/.(1(5-Ăš 621'$-,

'(1Ăš=/Ăš .,=,/'(5(

<$3,0$Ăş$0$6,1'$ SANTRAL SAYISI

4

KURULU GĂ&#x153;Ă&#x2021;, MWe

190

h5(7Ăš0/Ăš6$16,$/$1/$5

DEVREDE SANTRAL SAYISI

40

SANTRAL SAYISI



KURULU GĂ&#x153;Ă&#x2021;, MWe

1028

KURULU GĂ&#x153;Ă&#x2021;, MWe

54

YILLIK (/(.75Ăš.h5(7Ăš0ĂšGWh

6 242

Ă&#x2013;N /Ăš6$16$/$1/$5

7h.(7Ăš0'(.Ăš25$1,



SANTRAL SAYISI

16

KURULU GĂ&#x153;Ă&#x2021;, MWe



PLANLANANLAR SANTRAL SAYISI

6

KURULU GĂ&#x153;Ă&#x2021;, MWe

82

7 Kaynak: ZZZHQHUMLDWODVLFRP Suna BALCI, Gazi Ă&#x153;niversitesi, Kimya 0 KHQGLVOLøL BĂślĂźmĂź

GT2018 / WinG Oturumu

:KdZD>><dZ7<mZd7D7 .8//$1,/0$<$1YH.8//$1,/$1$.,Ăş.$1,1

Elektrik enerjisine çevrim / 'RøUXGDQROPD\DQNXOODQĂ&#x2013;P

*(5Ú(1-(.6Ú<218Ú/('Úá(5<(1Ú/(1(%Ú/Ú5 .$<1$./$5$*g5(h67h1/há(6$+Ú37Ú5

â&#x20AC;˘ .X\XGDQMHRWHUPDODNĂ&#x2013;ĂťNDQ VRQGDMĂ&#x2013; â&#x20AC;˘ %XKDUYHVĂ&#x2013;YĂ&#x2013;D\Ă&#x2013;UĂ&#x2013;PĂ&#x2013; â&#x20AC;˘ Re-HQMHNVL\RQ â&#x20AC;˘ Buhar ile tĂźrbinin oDOĂ&#x2013;ĂťWĂ&#x2013;UĂ&#x2013;OPDVĂ&#x2013; â&#x20AC;˘ TĂźrbin ile elektrik MHQHUDW|U Q QoDOĂ&#x2013;ĂťWĂ&#x2013;UĂ&#x2013;OPDVĂ&#x2013; Suna BALCI, Gazi Ă&#x153;niversitesi, Kimya 0 KHQGLVOLøL BĂślĂźmĂź

8


GT2018 / WinG Oturumu

h,Z^</E^,>Zͬ<hZhh,Z^EdZ>>Z7 • Buhar içerikli - yüksek VÖFDNOÖVDKDODUGDX\JXODQÖU

Kaynak: (QHUJ\(IILFLHQF\DQG5HQHZDEOH (QHUJ\1HWZRUN (5(1 86'HSDUWPHQW of Energy

• .XOODQÖPÖ en kolay olan VDKDODUGÖU • Türbinden geçen buhar atmosfere DWÖOÖU 9 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

^/s/^</Eͬ&z/Z/D>/^EdZ>>Z Atmosferik egzozlu: • 6HSDUDW|UH gelen buhar VÖYÖGDQ D\UÖOÖU • Kalan VÖYÖ \HUDOWÖQD enjekte edilir • Türbinden geçen buhar direk atmosfere DWÖOÖU <RøXûWXUPDOÖ: • Buhar, atmosfere DWÖOPDN yerine çok GûN bir EDVÖQoWD tutulan a bar) kondensere verilir

Kaynak: (QHUJ\(IILFLHQF\DQG5HQHZDEOH (QHUJ\1HWZRUN (5(1 86'HSDUWPHQW of Energy

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

10


GT2018 / WinG Oturumu

^/s/^</E^,>Zͬ&>^,h,Z^EdZ>>Z7 • 'ûNEuhar %’li veya tamamen VÖYÖ DNÖûNDQ VDKDODUGDX\JXODQÖU

Kaynak: (QHUJ\(IILFLHQF\DQG5HQHZDEOH (QHUJ\1HWZRUN (5(1 86'HSDUWPHQW of Energy

• )ODûWDQNWDSVNUWOHQ DNÖûNDQÖQ EDVÖQFÖ dûUOHUHN EXKDUDUWÖUÖOÖU • Kalan VÖYÖQÖQ EDVÖQFÖ veya VÖFDNOÖøÖ hala yüksek ise LNLQFL veya çoklu Süskürtmeye tabi WXWXOXU

11

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

zE7<hb<:KdZD>^EZ>>Z7 • Buhar-VÖYÖNXOODQDQNonvansiyonel üretimlerde büyük miktarlardaki VÖYÖ genelde yerüstü VXODUÖQD DWÖOPDNWD ya da \HUDOWÖQD enjekte edilmektedir ¾ -HRWHUPDO sahalarda en önemli DWÖN ÖVÖ ND\QDøÖ VHSHUDW|UGH D\UÖOarak re-enjekte edilen VÖYÖGÖU • T < 150°C sahalar buhar %’nin D]OÖøÖQGDQGROD\Ö konvansiyonel elektrik üretimi LoLQSHNX\JXQGHøLOGLU ¾ ùNLOLdHYULP7eknolojisi, orta-GûN VÖFDNOÖNOÖ VÖYÖEDVNÖQ sahalarda elektrik üretmek DPDFÖ\OD JHOLûWLULOPLûWLU 12 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü


GT2018 / WinG Oturumu

7<7>7sZ7D:KdZD>^EZ>>Z7 • 70°C < T < 80°C’ye kadar JLULûVÖFDNOÖNODUÖQGD HOHNWULNUHWLOHELOPHNWHGLU

Kaynak: (QHUJ\(IILFLHQF\DQG5HQHZDEOH (QHUJ\1HWZRUN (5(1 86'HSDUWPHQW of Energy

• BXKDUODûPD QRNWDODUÖ GûN ve yüksek buhar EDVÖQFÖQDVDKLSX\JXQ gazlar freon, izobütan YE NXOODQÖOÖU (Rankine oHYULPL 

13 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

7<7>7sZ7D:KdZD>^EZ>>Z7 • Çevrim konfigürasyonu UHWLPPLNWDUÖ ve verimlilikte FLGGL DUWÖû VDøODPDNWDGÖU • YRøXQODûPD\DQJD]ODUÖQEXKDUGDQD\UÖODUDN NXOODQÖOPDPÖûMHRWHUPDODNÖûNDQLOHELUOLNWH\HUDOWÖQD veren re-enjeksiyon sistemi EXOXQPDNWDGÖU • Bu sitem ile çevreye KLoELUDWÖNYHULOPHPHNWHGLU • ùNLli çevrim jeotermal elektrik üretim santralleri çoklu EDVÖQoOÖ seviyeli santraller olarak JHOLûWLULOHELOLU Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

14


GT2018 / WinG Oturumu

:KdZD>EZ:7 'h1<$'$ù/.%(ú 9 DRøUXGDQ NXOODQÖPda: Çin, ABD, ùVYHo, Türkiye, ù]ODQGD 9 Elektrik üretiminde: ABD, )LOLSLQOHU, Endonezya, Meksika, Yeni =HODQGD 7h5.ù<('(-(27(50$/(1(5-ù'(1(/(.75ù.h5(7ù0ù 9 Uygun saha VD\ÖVÖ 2002 \ÖOÖQGD 16 iken 2018 \ÖOÖQGD 40 ÖQ üzerinde 9 Elektrik üretimi 2002 \ÖOÖQGD 15 MWe iken 2018 \ÖOÖ +D]LUDQ sonu itibariyle sonunda 1028 MWe a% 6 DUWÖû)

15

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

tŝŶ' <DWÖUÖPFÖYHJLULûLPFLRODUDN.$',1 • Sera • .DSOÖFD • Turizm 0KHQGLVùûOHWPHFLYGRODUDN\NVHN|øUHQLPOL.$',1 • (QGVWUL\HOHQHUMLND\QDøÖ • -HRWHUPDOVDQWUDO Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

16


GT2018 / WinG Oturumu

tŝŶ' • Dünyada enerjide oDOÖûDQ NDGÖQ VD\ÖVÖ abin • úX anda kamuda NDGÖQ oDOÖûDQRUDQÖ  • Enerji Sektöründe 5 \ÖOGD 5 bin NDGÖQD istihdam sözü SURMHVL / 6KHOO • Potansiyelinin çok DOWÖQGD yenilenebilir enerji üreten Türkiye’de, 2050’de hedef ELQ \HQLLVWLKGDP

17

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

tŝŶ'

- $øUÖ QÖQ Diyadin ilçesinde

‘7DUÖPD 'D\DOÖ ùKWLVDV Organize Sanayi Bölgesi Projesi’ NDSVDPÖQGD kurulan serada domates üretimi, yöredeki dar gelirli NDGÖQODUÖQ XPXGX ROGX

18 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü


GT2018 / WinG Oturumu

tŝŶ' / $\GÖQ·ÖQ NÖUVDO mahallesi 0XVOXFD·GD NDGÖQODU jeotermal kuyusu açmak için zemin etüdü \DSDQ firma görevlilerine ‘NDSÖ\Ö gösterdi· -(27(50$/.8//$1,0,1,1<$<*,1/$ú0$6, • -HRWHUPDONX\XDoÖPODUÖQGDoHYUHHWNLGHøHUOHQGLUPHOHULQ VDøOÖNOÖ\DSÖOPDVÖYHKDONÖQELOLQoOHQGLULOPHVL • .DWPDGHøHUL\NVHNNXOODQÖPODUDDøÖUOÖNYHULOPHVL • .DGÖQLVWLKGDPRODQDøÖQÖQDUWÖUÖOPDVÖ

19

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

GT2018 / WinG Oturumu

/<Z/D>Z • dHYUHGX\DUOÖVDQWUDOOHUGHNXOODQÖPÖQÖQ önemini ortaya oÖNPDNWDGÖU • %XNXOODQÖPODUGDRUWDGûNVÖFDNOÖNOÖ VDKDODUÖQNXOODQÖPÖDoÖVÖQGDQ\HQLNXûDN ikili çevrim santrallerine yönelmeyi ]RUXQOXNÖOPDNWDGÖU Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

20


GT2018 / WinG Oturumu

:KdZD>EZ:7</E>7 .$',1(/Ăš1Ăš18)$. . $',1( (/Ăš1Ăš18 8)$. ' 2.818Ăş/$5,Ăš/( '2.818Ăş/$5,Ăš/( * h=(//(Ăş(1'h1<$'$ *h=(//(Ăş(1'h1<$'$ . $',1( (1(5 -Ăš6Ăš1Ăš .$',1(1(5-Ăš6Ăš1Ăš --(27(50$/(1(5-ÚÚ/( (27(50$/(1(5 -ÚÚ/( % Ăš5/(Ăş7Ăš5(5(.'2á$/ %Ăš5/(Ăş7Ăš5(5(.'2á$/ < (1Ăš/(1(%Ăš/Ăš5. .$<1$./$ <(1Ăš/(1(%Ăš/Ăš5.$<1$./$ 7 (0Ăš=( (1(5-Ăš1Ăš1h h5(7Ăš0 7(0Ăš=(1(5-Ăš1Ăš1h5(7Ăš0 3 $67$6,1'$.Ăš< <(5Ăš1Ăš( (/ 3$67$6,1'$.Ăš<(5Ăš1Ăš(/ ELE E LE VEREREK $57,5$/,0 Suna BALCI, S BALCI Gazi G iĂ&#x153; Ă&#x153;niversitesi, i it i Ki Kimya 0 K 0 KHQGLVOLøL GL OLøL BĂślĂź BĂślĂźmĂź

21


:KdZD>^EZ>>Z^KZhE>Z/ Kuyu BaûÖ 7HVLVDWODUÖ • ']HQVL]EDVÖQoYHVÖFDNOÖN ND\QDNOÖgerilmeler ve uzamalar EDøODQWÖODUÖQÖQ açÖOPDVÖQD ve buhar ve su kaçDøÖQD neden olur 6HSHUDW|U • %DVÖQokontrolü verim ]HULQGH|QHPOLGLU

23 2 3

Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

:KdZD>^EZ>>Z^KZhE>Z/ %RUX+DWODUÖ • +erhangi bir fosil \DNÖWOD FDOÖûan bir enerji üretim biriminden IDUNOÖ GHøLOGLU Kondens 8]DNODûWÖUPD6LVWHPOHUL • Uzun buhar KDWODUÖQGD VÖFDNOÖøÖQ ve EDVÖQFÖQ dûmesi bir miktar \RøXûma ROPDVÖna \RODoDU 24 Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü


zE7<hb<:KdZD>^EZ>>Z7 +LEULG fosil-jeotermal sistemler • Bu sistemlerde jeotermal enerji, ya ön ÖVÖWÖFÖ olarak ya da NÖ]JÖQ buhar eldesinde NXOODQÖOÖU 7RSOX DNÖû • ùNL ID]OÖ buhar/su NDUÖûÖPODUÖQGDQ GRøUXGDQ enerji elde etmek DPDFÖ\OD JHOLûWLULOPLûWLU • Bu WLSsantrallerin ekonomisi henüz iyi EHOLUOHQHPHPLûWLU • ùûOHWPH WHFUEHVL 5 \ÖOGDQ fazla GHøLOGLU Tek örnek Desert Peak, Nevada, ABD’ndeki 9 MWt‘lik iki 25 ID]OÖ rotary VHSHUDW|UO turbo-alternatörlü santraldir Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

tŝŶ' Kapasite= 24 MW (øúOHWPH) + 19 MW (<DSÕP/Proje) Toplam dDOÕúDQ = 60 .DGÕQ6D\ÕVÕ= 8 Kay: F. GÜLMEZ, 14 Mart 2018 IGC-Ankara WinG dDOÕúWD\Õ

A: Üst Düzey Yönetici B: Orta Düzey Yönetici C: Uzman/Teknik Sorumlu D: Mühendis/Teknisyen/ Muhasebe/Finans E: øúoL+L]PHWOL Suna BALCI, Gazi Üniversitesi, Kimya 0KHQGLVOLøL Bölümü

26


Em^Z7z><h>>E/DdZ7,^7 โ€ข Borik asit eldesi รนWDO\D

โ€ข (OHNWULNยUHWLPL รนWDO\D- Larderello) โ€ข 7XUERMHQHUDW|ULOHHOHNWULNยUHWLPL 

โ€ข ,Vร–QPDDPDoOร–NXOODQร–Q รน]ODQGD- Reykjavik) โ€ข 2WHOVร–FDNVXLKWL\DFร–ร‚ elekrik ยUHWLPL <HQL =HOHQGD- Wairakei) โ€ข 200 MWe VDQWUDONXUXOXPX $PHULND

โ€ข 6DQWUDONXUXOXPODUร– Melsika YH-DSRQ\D

27

Suna BALCI, Gazi รœniversitesi, Kimya 0ยKHQGLVOLรธL Bรถlรผmรผ

GT2018 / WinG Oturumu

:KdZD>sZ7D>Z7 ยพ Direk buhar 'LUHFWVWHDPSODQWV) / %XKDU%DVNร–Q6DKDODU ยพ Flaรป buhar )ODVKVWHDPSODQWV) / 6ร–Yร–%DVNร–Q6DKDODU ยƒ En Vร–N karรปร–ODVร–ODQ rezervuar WLSLiki ID]ร–Q da beraber EXOXQGXรธX ve รงร–NDUร–ODQ jeotermal DNร–รปkanร–Q genellikle GR\PXรป Vร–Yร–-buhar NDUร–รปร–Pร–Gร–U

ยพ รนkili DNร–รปkan %LQDU\SODQWV / 'ยรปยN6ร–FDNOร–NOร–6ร–Yร–6DKDODU ยƒ Kaynama QRNWDVร– GยรปยNikiQFL DNร–รปNDQร–Q NXOODQร–Pร–LOHNร–VPHQ Gยรปยk Vร–FDNOร–Oร–N revervuarlar da รผretim iรงin NXOODQร–ODELOLU Suna BALCI, Gazi รœniversitesi, Kimya 0ยKHQGLVOLรธL Bรถlรผmรผ

28


:KdZD>͛EZz7͍ Dr. PŒƌƚ. Üyesi Nurdan YILDIRIM ÖZCAN ŶĞƌũŝ^ŝƐƚĞŵůĞƌŝDƺŚĞŶĚŝƐůŝŒŝƂůƺŵƺ zĂƔĂƌmŶŝǀĞƌƐŝƚĞƐŝ

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

:KdZD>EZ:7

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


,E'7D>Z><h>>E/zKZh͍

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

,E'7D>Z><h>>E/zKZh͍

Türkiye 1155 0:¶OÕN kurulu gücü ile Avrupa birincisi, Dünya’da dördüncü durumda

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


dmZ<7zEZ:7hZhDh

http://www.enerjiatlasi.com/elektrik-uretimi/ GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

,E'7D>Z><h>>E/zKZh͍ • %|OJHVHO,VÕWPD • 6HUDÕVÕWPDVÕ • 7HUPDOWXUL]PYHNDSOÕFDODU • *ÕGDNXUXWPD • Kuru CO2 üretimi GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


,E'7D>Z><h>>E/zKZhÍ? DĂźnyaâ&#x20AC;&#x2122;daki ilk jeotermal E|OJHVHOĂ&#x2022;VĂ&#x2022;WPDVLVWHPL" 1892 Idaho, 400 konut

Peki Trâ&#x20AC;&#x2122;de ĹśÄ&#x17E;Ç&#x152;Ä&#x201A;ĹľÄ&#x201A;ĹśÍ? %DOĂ&#x2022;NHVLU*|QHQNRQXW

DĂźnyaâ&#x20AC;&#x2122;daki ilk jeotermal elektrik santrali?

Peki Trâ&#x20AC;&#x2122;de ĹśÄ&#x17E;Ç&#x152;Ä&#x201A;ĹľÄ&#x201A;ĹśÍ?

1904, LarderelloøWDO\DPiero Ginori Conti 1913, LarderelloøWDO\DøONW UELQNXOODQĂ&#x2022;ODQN: kapasitesinde elektrik santrali 1943, LarderelloøWDO\D0: 1955, LarderelloøWDO\D300 MW 1958, The Wairakei Yeni Zelanda, 192 MW 1960, Geyser, Kaliforniya, 14 MW 1971, Namfjallø]ODQGD0:

.Ă&#x2022;]Ă&#x2022;OGHUH*(60:

W<7b<Í?Í?Í?Í?

GTâ&#x20AC;&#x2122;2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankar Ankara ra

E>ZDmD<mEÍ?

GTâ&#x20AC;&#x2122;2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


E>ZDmD<mE͍ ͕ŶĞƌũŝĂŬĂŶůŦŒŦĚĞƐƚĞŒŝŝůĞLJĂƉŦůĂŶĕĂůŦƔŵĂĚĂ͗ “The Future of Geothermal ŶĞƌŐLJ͕͟;Tester͕ϮϬϬϲͿ͘ ͛ĚĞ 3-ϭϬŬŵĂƌĂƐŦŶĚĂŬŝŦƐŦƌĞnjĞƌǀŝ-ϭϰŵŝůLJŽŶexajul;:Ϳ͖ йϭŝĞůĚĞĞĚŝůĞďŝůŝƌƐĞ͕ϭϰϬϬϬϬ: ϮϬϬϱƐĞŶĞƐŝƚŽƉůĂŵĞŶĞƌũŝƚƺŬĞƚŝŵŝсϭϬϬ:

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

E>ZDmD<mE͍ ƌĂƔƚŦƌŵĂLJĂŐƂƌĞ͕LJĞƌLJƺnjƺ LJƺnjĞLJŝŶŝŶ%16͛ƐŦŶŦŶĂůƚŦŶĚĂŬŝƵLJŐƵŶ akiferler ƚĞŽƌŝŬŽůĂƌĂŬĚŽŒƌƵĚĂŶ ŬƵůůĂŶŦŵŝĕŝŶƵLJŐƵŶĚƵƌ͘ 125-ϭϳϵϯ:ͬLJŦůĂƌĂƐŦŶĚĂĚĞŒŝƔĞŶ ďŝƌŬƺƌĞƐĞůũĞŽƚĞƌŵĂůŬĂLJŶĂŬƚĂďĂŶŦ ďĞůŝƌƚŝƌ͘ % 1 ŝLJŝůĞƔƚŝƌŵĞĨĂŬƚƂƌƺǀĞ30 LJŦůůŦŬ ƂŵƺƌǀĂƌƐĂLJŦŵŦŝůĞͨLJŦůůŦŬŐĞƌŝ ŬĂnjĂŶŦůĂďŝůŝƌũĞŽƚĞƌŵĂůĞŶĞƌũŝ͕ ĚƺŶLJĂŶŝŚĂŝĞŶĞƌũŝƚƺŬĞƚŝŵŝ363,5 :ͬLJŦů ŝůĞĂLJŶŦƐĞǀŝLJĞĚĞͩ

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


E>ZDmD<mE͍ Jeotermal Destekli Süt Pastörizasyonu

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

E>ZDmD<mE͍ Jeotermal Destekli Süt Tozu Üretimi

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


E>ZDmD<mE͍ Jeotermal Destekli Kar Eritme Sistemii

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

mEz͛:KdZD>EZ:7 hz'h>D>Z/ ú=/$1'$

Yüzölçümü: 104.000 km2 Ortalama ûXEDW: -0.4°C \ÖOOÖNRUWDODPD: 5°C 2UWDODPD7HPPX]: 11.2°

57.9 %

Toplam nüfusu

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


mEz͛:KdZD>EZ:7 hz'h>D>Z/ ø]ODQGD¶GD\HUOHúLP L yerlerinin % 95’i ÕVÕWÕOÕ\RU

• Reykjavik bölgesel ÕVÕWPDVLVWHPL úHKULQ X 

COϮ ĞŵŝƐLJŽŶƵLJŦůůŦŬϭ͘ϵŵŝůLJŽŶƚŽŶĐŝǀĂƌŦŶĚĂĚƺƔŵƺƔ͘ GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

mEz͛:KdZD>EZ:7hz'h>D>Z/

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


mEz͛:KdZD>EZ:7 hz'h>D>Z/ ϵϲ°͕ ϭϵϳϵ

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

mEz͛:KdZD>EZ:7 hz'h>D>Z/

ůƵĞ>ĂŐŽŽŶ͕7njůĂŶĚĂ

Svartsengi Elektrik Santrali, 'Q\D¶QÕQLONNRMHQHUDV\RQVDQWUDOL 1978 75 MWe, 150 MWth GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


Nautholsvik koyu,, 7Ç&#x152;ĹŻÄ&#x201A;ĹśÄ&#x161;Ä&#x201A;

GTâ&#x20AC;&#x2122;2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

Hßsavik Jeotermal 6DQWUDOLø]ODQGD 2000, 2 MW HOHNWULNWDOHELNLúLOLNNDVDED

124 ÂşC, 90 kg/s 80 Âş&E|OJHVHOĂ&#x2022;VĂ&#x2022;WPDVLVWHPLYHVĂ&#x2022;FDN su < QDáDoNXUXWPD SĂźt pastĂśrizasyonu, .DULGHVoLIWOLáL Sera,

Kalina Ă&#x2021;evrimi GTâ&#x20AC;&#x2122;2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

Kar eritme


-(27(50$/(1(5-ø(öø7ø0352*5$0, ŚƚƚƉ͗ͬͬǁǁǁ͘ƵŶƵŐƚƉ͘ŝƐͬĞŶ

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

JEOTERMAL (1(5-ø (öø7ø0 PROGRAMI

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


-(27(50$/(1(5-ø(öø7ø0352*5$0,

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

JEOTERMAL (1(5-ø (öø7ø0 PROGRAMI

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


JEOTERMAL (1(5-ø (öø7ø0 PROGRAMI

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara

SONUÇLAR Jeotermal’de daha çok yolumuz var. 'R÷UXGDQNXOODQÕPVLVWHPOHULQHGDKDID]OD\|QHOPHOL\L] 6LVWHPWDVDUÕPODUÕQGDkombine sistemleri öngörmeliyiz. Jeotermal’de XOXVDOELUH÷LWLP gerekli. Jeotermal’de NDGÕQHOLúDUW« GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


7(ù(..h5/(5 ŶƵƌĚĂŶ͘LJŝůĚŝƌŝŵΛLJĂƐĂƌ͘ĞĚƵ͘ƚƌ ŶƵƌĚĂŶLJŝůĚŝƌŝŵΛŐŵĂŝů͘ĐŽŵ

GT’2018, 12 Nisan 2018, Bilkent Oteli, Ankara


Petrol ve Jeotermal $UDPDQÖQ2UWDN Dili GT’2018 Türkiye Jeotermal Kongresi 11-12 Nisan 2018

by ƌ͘ĞLJŶĞƉůŝĨzŦůĚŦnjĞů JADE, //͘ĂƔŬĂŶ

6XQXP3ODQÖ 1.

Dünya enerji görünümü

2.

Jeotermal enerjinin potansiyeli

3.

Jeotermal ile petrol ve ĚŽŒĂů gaz ĂƌĂŵĂĐŦůŦŒŦ

4.

Arama sektöründe ŬĂĚŦŶůĂƌ

dünya

ve

ülkemizde

ki


World Electricity Access

• Dünyada 1.2 milyar ŝŶƐĂŶŦŶ ĞůĞŬƚƌŝŒĞ ƵůĂƔŦŵŦ yoktur. • Bu ŝŶƐĂŶůĂƌŦŶ 625 milyon ŝŶƐĂŶŦŶ Sahra ůƚŦ ĨƌŝŬĂ͛ƐŦŶĚĂ ve 715 milyonu Asya da LJĂƔĂŵĂŬƚĂĚŦƌ. • ,ŝŶĚŝƐƚĂŶ͛ŦŶ %25 i, ĨƌŝŬĂ͛ŶŦŶ %57 si, Güney ŵĞƌŝŬĂ͛ŶŦŶ %5 ve KƌƚĂĚŽŒƵ͛ŶƵŶ %9 ĞůĞŬƚƌŝŒĞ ĞƌŝƔŝŵŝ olmayan insanlardan ŽůƵƔŵĂŬƚĂĚŦƌ • 2030 LJŦůŦŶĚĂ 1 milyar ŝŶƐĂŶŦŶ ĞůĞŬƚƌŝŒĞ ƵůĂƔŦŵŦ ŽůŵĂLJĂĐĂŒŦ öngörülmektedir. Yani ŽƌĂŶŦŶ %12 ye ĚƺƔŵĞƐŝ tahmin edilmektedir.

Primary Energy Consumption by Fuel Type •

ϮϬϭϲLJŦůŦŶĚĂƺŶLJĂ͛ĚĂƚŽƉůĂŵƚƺŬĞƚŝůĞŶĞŶĞƌũŝŶŝŶйϴϱŝĨŽƐŝůLJĂŬŦƚƚŦƌ͘

:ĞŽƚĞƌŵĂůĞŶĞƌũŝŶŝŶŝĕŝŶĚĞďƵůƵŶĚƵŒƵLJĞŶŝůĞŶĞďŝůŝƌĞŶĞƌũŝŶŝŶƚŽƉůĂŵĞŶĞƌũŝƚƺŬĞƚŝŵŝŶĚĞŽƌĂŶŦŝƐĞƐĂĚĞĐĞйϰƚƺƌ͘

ϮϬϰϬLJŦůŦŶĂLJĂƉŦůĂŶƉƌŽũĞŬƐŝLJŽŶůĂƌĚĂŝƐĞLJĞŶŝůĞŶĞďŝůŝƌĞŶĞƌũŝŶŝŶƚŽƉůĂŵĞŶĞƌũŝƚƺŬĞƚŝŵŝŶĚĞŽƌĂŶŦŶŦŶйϭϰŽůĂĐĂŒŦ öngörülmektedir.

&ŽƐŝůLJĂŬŦƚůĂƌŝƐĞϮϬϰϬLJŦůŦŶĚĂŚĂůĂƂŶĞŵůĞƌŝŶŝĚĞǀĂŵĞƚƚŝƌŝLJŽƌŽůĂĐĂŬůĂƌĚŦƌǀĞƚŽƉůĂŵĞŶĞƌũŝƚƺŬĞƚŝŵŝŶĚĞйϳϰ ŽůĂĐĂŒŦƂŶŐƂƌƺůŵĞŬƚĞĚŝƌ͘

zĞŶŝůĞŶĞďŝůŝƌĞŶĞƌũŝŶŝŶϮϬϰϬLJŦůŦŶĚĂŶƺŬůĞĞƌǀĞŚŝĚƌŽĚĂŶ ĚĂŚĂĨĂnjůĂƚƺŬĞƚŝůĞĐĞŒŝƂŶŐƂƌƺůŵĞŬƚĞĚŝƌ͘


&22 Emissions and Geothermal Energy Influence

CO2 ĞŵŝƐLJŽŶůĂƌŦŶŦ й10 ŽƌĂŶŦŶĚĂ azaltma ŚĞĚĞĨŝ ile birlikte 2040 LJŦůŦŶĚĂ 36.ϳϳϲ milyon ton olarak ŐĞƌĕĞŬůĞƔĞĐĞŒŝ öngörülmektedir.

Kyoto Protokolü ve Paris 7Ŭůŝŵ ŶůĂƔŵĂƐŦŶĚĂ 2oC ile ŦƐŦŶŵĂLJŦ kontrol ĂůƚŦŶĚĂ tutma ŚĞĚĞĨŝ ĚĂŚĂ ĨĂnjůĂ yenilebilir enerji LJĂƚŦƌŦŵůĂƌŦŶĂ ŝŚƚŝLJĂĕ ĚƵLJĂĐĂŬƚŦƌ.

Yenilebilir enerjide sürdürülebilir olan ve ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚůĂƌŦŶ ƐƺƌĚƺƌƺůĞďŝůŝƌůŝŒŝ ile göreceli olarak rekabet edebilecek olan tek enerji jeotermal enerjidir.

Rüzgar ve 'ƺŶĞƔ ŚĞƌ ne kadar ŚĂƌŝƚĂůĂƌŦ LJĂƉŦůƐĂ ve uzun dönemli ölçümleri ŐĞƌĕĞŬůĞƔƚŝƌŝůƐĞ bile iklim ĚĞŒŝƔŝŬůŝŬůĞƌŝ nedeni ile ĚĞŒŝƔŝŵ göstereceklerdir.

LJƌŦĐĂ kesin olan, iklim ĚĞŒŝƔŝŬůĞƌŝ etkilemese bile, iklimlerin ĚĞǀŝƌƐĞůůŝŒŝ nedeni ile de ŚĞƌ zaman güvenilir ve verimli ŽůŵĂLJĂĐĂŬƚŦƌ.

Jeotermal enerji karbonsuz bir enerji üretim ƔĞŬůŝĚŝƌ.

Worlds Hottest Areas 7njůĂŶĚĂ

Türkiye Japonya Filipinler Endonezya

Kuzey Amerika Orta Amerika Güney Amerika

ƚŚŝLJŽƉLJĂ Kenya

Yeni Zellanda

Dünya üzerindeki önemli jeotermal enerji ŬĂLJŶĂŬůĂƌŦ mevcut alanlar.

Japonya, Filipinler, Endonezya: dalma batma ĂůĂŶŦ;subduction)

Yeni Zellanda, Italya: volkanik aktivite

Kenya, ƚŚŝLJŽƉLJĂ, <ŦnjŦůĚĞŶŝnj: ƌŝĨƚůĞƔŵĞ

Orta Amerika ;Guetamala, Nikaragua vs), Kuzey ve Güney Amerika: dalama batma ĂůĂŶŦ ;subduction)

7njůĂŶĚĂ: ƌŝĨƚůĞƔŵĞ ;ƚůĂŶƚŝŬ KƌƚĂƐŦ ^ŦƌƚŦͿ

Türkiye: ĂĕŦůŵĂ ƚĞŬƚŽŶŝŒŝ


Geothermal Installed Capacity • 2016 LJŦůŦŶĚĂ en ĨĂnjůĂ jeotermal kurulu güce ƐĂŚŝƉ ülkeler ƐŦƌĂƐŦLJůĂ: 1. 2. 3. 4. ϱ͘ 6. ϳ͘ ϴ͘ 9.

Filipinler Endonezya Yeni Zellanda 7ƚĂůLJĂ Türkiye 7njůĂŶĚĂ Kenya Japonya Orta Amerika

• Birincil enerji tüketimlerinde jeotermalin de yer ĂůĚŦŒŦ yenilenebilir enerjide Almaya ve Yeni Zellanda ďĂƔŦ çekmektedir. • Ancak Almanya birincil enerjide ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚ tüketiminde йϴϬ dir • En ĨĂnjůĂ jeotermal kurulu güce ƐĂŚŝƉ Filipinlerde ĚĂŚŝ ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚ tüketimi toplam enerji tüketiminde йϴϴ dir. • Jeotermal enerji ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚůĂƌĚĂŶ sonra güvene ďŝůĞďŝůĞĐĞŒŝŵŝnj͕ ŚĞŵ karbon emisyonu olmayan ŚĞŵ de güçlü ve sürekli bir enerji ŬĂLJŶĂŒŦĚŦƌ.

7XUNH\·V,QVWDOOHG&DSDFLW\DQGElectricty Production

• dƺƌŬŝLJĞ͛ĚĞ ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚůĂƌ йϱϱ ile kurulu güç ile en ĨĂnjůĂ santralimizin ŽůĚƵŒƵ LJĂŬŦƚ türüdür. • Elektrik üretimimizin йϳϭ ĨŽƐŝů LJĂŬŦƚůŦ santrallerden ƐĂŒůĂŶŵĂŬƚĂĚŦƌ. • Jeotermal enerji ŚĞŵ kurulu güçte ŚĞŵ de elektrik üretiminde й1-й2 ĂƌĂƐŦŶĚĂ çok ĚƺƔƺŬ ŽƌĂŶĚĂĚŦƌ. • Özellikle ĂƚŦ bölgelerimizin jeotermal sular ĂĕŦƐŦŶĚĂŶ verimli ŽůĚƵŒƵŶƵ ĚƺƔƺŶƺƌƐĞŬ bu oran çok ĂnjĚŦƌ. • 'ƺŶĞƔ ve Rüzgar santralleri yerine jeotermal enerjiye ĂŒŦƌůŦŬ verilmelidir. Çünkü ŐƺŶĞƔ ve rüzgar talebin ĂƌƚƚŦŒŦ dönemlerde ĚĞŒŝů de ŐƺŶĞƔŝŶ ŦƔŦĚŦŒŦ ve ƌƺnjŐĂƌŦŶ ĞƐƚŝŒŝ zamanlarda üretim LJĂƉƚŦŬůĂƌŦŶĚĂŶ͕ sürdürülebilir ve güvenilir enerji ŬĂLJŶĂŬůĂƌŦ ĚĞŒŝůĚŝƌ. • Jeotermal ise ŝŚƚŝLJĂĕ njĂŵĂŶŦŶĚĂ elektrik üretebilme ǀĂƐĨŦ ile ĚĂŚĂ güvenilir ve sanayinin ŝŚƚŝLJĂĕ ĚƵLJĚƵŒƵ sürdürülebilir bir enerji ŬĂLJŶĂŒŦĚŦƌ.


7XUNH\·V*HRWKHUPDO3RWHQWLDO

• ZƵŚƐĂƚůĂŶĚŦƌŵĂ LJĂƉŦůŦƌŬĞŶ Dd͛ŶŦŶ bu ŚĂƌŝƚĂƐŦ göz önünde ďƵůƵŶĚƵƌƵůŵĂůŦ ve ƐŽŒƵŬ alanlarda ƌƵŚƐĂƚ verilmemelidir. • Jeotermal enerji üretmek için önce jeotermal ŬĂLJŶĂŒŦ aramak bulmak ve üretim testlerini yapmak gerekmektedir.

What is Explored in Geothermal Energy and 2LO and Gas?

Jeotermal

WĞƚƌŽůǀĞŽŒĂů'Ănj

Üstte geçirimsiz bir tabaka olan ve gözenek ve ŐĞĕŝƌŐĞŶůŝŒĞ ƐĂŚŝƉ bu gözenek ve ŐĞĕŝƌŐĞŶůŝŒŝŶ LJĂƌĂƚƚŦŒŦ ďŽƔůƵŬůĂƌĚĂ yer ĂůƚŦ suyu ďĂƌŦŶĚŦƌĂŶ rezervuar tabaka.

Üstte geçirimsiz bir tabaka olan ve gözenek ve ŐĞĕŝƌŐĞŶůŝŒĞ ƐĂŚŝƉ bu gözenek ve ŐĞĕŝƌŐĞŶůŝŒŝŶ LJĂƌĂƚƚŦŒŦ ďŽƔůƵŬůĂƌĚĂ petrol ve ĚŽŒĂů gaz ďĂƌŦŶĚŦƌĂŶ rezervuar tabaka.

DĂŐŵĂŶŦŶ ďƵůƵŶĚƵŒƵ ĚĞƌŝŶůŝŒĞ LJĂŬůĂƔĂŶ ve ŦƐŦŶĂŶ mayinin geçirgen bir yol bularak, ŦƐŦŶĂƌĂŬ rezervuara ĚŽŒƌƵ göç eden LJĞƌĂůƚŦ suyu

Kaynak ŬĂLJĂŶŦŶ yeterli ĚĞƌŝŶůŝŒĞ inerek petrol ve ĚŽŒĂů gaz ƚƺƌĞƚƚŝŒŝ ve türeyen mayinin geçirgen bir yol bularak rezervuara ĚŽŒƌƵ göç eden petrol ve/veya ĚŽŒĂů gaz


How to Explore Geotermal Energy and 2LO and Gas?

Upstream in Geotermal Energy and 2LO and Gas Arama Dönemi 1. 2. 3. 4. ϱ͘ 6.

ϳ͘ ϴ͘ 9. 10. 11.

Üretim Dönemi

Arama ĂůĂŶŦŶŦŶ ƌƵŚƐĂƚůĂŶĚŦƌŦůŵĂƐŦ Jeolojik ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŵĞ Mevcut kuyular var ise bu kuyulardan jeokimyasal ve ƌĞnjĞƌǀƵĂƌŦŶ ƉĞƚƌŽĨŝnjŝŬƐĞů özelliklerinin ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŵĞƐŝ :ĞŽĨŝnjŝŬ yöntemlerle yerin ĂůƚŦŶĚĂŬŝ ƌĞnjĞƌǀƵĂƌŦŶ ŚĂƌŝƚĂůĂŶŵĂƐŦ Sondaj LJĂƉŦůĂĐĂŬ ŶŽŬƚĂŶŦŶ tespiti Yerin ĂůƚŦŶŦŶ ƚĂŚŵŝŶ edilen ďĂƐŦŶĕ͕ƐŦĐĂŬůŦŬ ve jeokimyasal özelliklerine göre sondaj ekipman, sondaj çamuru ve kulesinin tespiti Kuyunun ƐŽŶĚĂũŦŶŦŶ LJĂƉŦůŵĂƐŦ Kuyudan ĂůŦŶĂŶ jeolojik verilerin ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŵĞƐŝ Sondajdan ĂůŦŶĂŶ verilerin ve edinilen tecrübelerin ĚĞŒĞƌůĞŶĚŝƌŝůŵĞƐŝ ŒĞƌ ŬĞƔŝĨ olur ise üretime ve ƌĞnjĞƌǀƵĂƌŦŶ özelliklerini anlamak için gerekli testlerin LJĂƉŦůŵĂƐŦ Üretim ƐĞŶĂƌLJŽůĂƌŦŶŦŶ ĕĂůŦƔŦůŵĂƐŦ͕ ŐĞůŝƔƚŝƌŵĞ ve üretim ŬƵLJƵůĂƌŦŶŦŶ yerinin belirlenmesi Jeotermal

WĞƚƌŽůǀĞŽŒĂůGaz

1.

Üretim ŬƵLJƵůĂƌŦŶŦŶ ŬĂnjŦůŵĂƐŦ

2.

Yüzey tesisi ŵƺŚĞŶĚŝƐůŝŬ ĞŬŝƉŵĂŶŦŶ temin edilmesi

3.

Tesisin ŬƵƌƵůŵĂƐŦ ve elektrik üretimine ďĂƔůĂŶŵĂƐŦ yada petrol ve ĚŽŒĂů gaz üretimi

4.

Gerekiyorsa ƉůĂŶůĂŶŵĂƐŦ

ϱ͘

Sistemin verimli ĕĂůŦƔŵĂƐŦ için gerekli ŵƺŚĞŶĚŝƐůŝŬ ŝƔůĞƌŝŶŝŶ ve kuyu kontrollerinin njĂŵĂŶŦŶĚĂ yerine getirilmesi

ek

üretim

projelerinin

ve

LJĂƉŦůŵĂƐŦ

enjeksiyon

ve

ŬƵLJƵůĂƌŦŶŦŶ


Women in Exploration and My Experience Sektörde ŬĂĚŦŶůĂƌŦŶ ŬĂƌƔŦůĂƔƚŦŒŦ sorunlar 1. PŶLJĂƌŐŦ 2. Korkutma 3. Kültürel ve LJĂƔĂŵ ƔĞŬůŝ 4. Üst ve astlarla ŬĂƌƔŦůĂƔŦůĂŶ ĂŶůĂƔŵĂnjůŦŬ ϱ͘ <ĂĚŦŶůĂƌĂ ƉŽnjŝƚŝĨ ĂLJƌŦŵĐŦůŦŬ LJĂƉŦůĚŦŒŦ konusunda erkek ĂůŐŦƐŦ 6. <ĂĚŦŶůĂƌŦŶ ŬŽĐĂůĂƌŦŶŦŶ kariyerleri ile kendi kariyerlerini koordine ederken ŬĂƌƔŦůĂƔƚŦŬůĂƌŦ ƐŦŬŦŶƚŦůĂƌ ϳ͘ ƔůĞƌŝŶ çocuk ve ev ƐŽƌƵŵůƵůƵŬůĂƌŦŶŦ ĞƔŝƚ ƉĂLJůĂƔŵĂŵĂůĂƌŦ ve bunun ŬĂĚŦŶŦŶ görevi olarak nitelendirilmeleri ϴ͘ Hem erkek ŚĞŵ de ŬĂĚŦŶ ĕĂůŦƔĂŶůĂƌŦŶ ŬĂĚŦŶůĂƌ ile ĕĂůŦƔŵĂŬ istememeleri 9. ĂƔĂƌŦ ŽĚĂŬůŦ ĕĂůŦƔŬĂŶ ŬĂĚŦŶůĂƌŦŶ ŚŦƌƐůŦ ve ƚĞŚůŝŬĞůŝ olarak ĂůŐŦůĂŶŵĂůĂƌŦ 10. 7Ɣ kolunun ŐĞƌĞŒŝ olan arazi ƔĂƌƚůĂƌŦŶŦŶ ŬĂĚŦŶůĂƌŦŶ ĚƺƔƺŶƺůĞƌĞŬ ƚĂƐĂƌůĂŶŵĂŵŦƔ ŽůŵĂƐŦ 11. LJŶŦ ŝƔŝ yapan erkelere göre ĚĂŚĂ az ŵĂĂƔůĂ ĕĂůŦƔƚŦƌŦůŵĂůĂƌŦ 12. Arazi ve ƐĞLJĂŚĂƚŝ çok ŽůĚƵŒƵ için sektör ĚŦƔŦŶĚĂŬŝ ĞƔŝŶ bunu ĂŶůĂŵĂŵĂƐŦ veya müsaade etmemesi

• <ĂĚŦŶŦŶ ŝƔ gücüne ŬĂƚŦůŵĂƐŦ II. Dünya ^ĂǀĂƔŦ ƐŦƌĂƐŦŶĚĂ erkekler ƐĂǀĂƔĂ ŐŝƚƚŝŒŝ ve sanayide ŝƔŐƺĐƺ ĞŬƐŝŬůŝŒŝ ŽůĚƵŒƵ için geçici olarak erkeklerin yerine ŬĂĚŦŶ ŝƐƚŝŚĚĂŵŦ ŐĞƌĕĞŬůĞƔŵŝƔƚŝƌ. Burada kilit nokta erkekler ŝƔůĞƌŝŶĞ geri ĚƂŶĚƺŒƺŶĚĞ ŬĂĚŦŶĚĂ evine geri dönecektir. • Sektörde üst yönetimde ŬĂĚŦŶ ŽƌĂŶŦ й11 dir. • Enerji tycoon denilen ve petrol arama üretim sektöründe üst düzey ŽůŵƵƔ toplam 12-ϭϱ ŬŝƔŝŶŝŶ ŚĞƉƐŝ erkektir.

Women Contributions to Exploration • ^ƚƌĂƚĞũŝŬďĂŬŦƔĂĕŦƐŦŶĂƐĂŚŝƉŽůŵĂůĂƌŦ • ĂŚĂŬŽŶƵƔŬĂŶŽůŵĂůĂƌŦĚĞŒŝƔŝŬƐŽƐLJĂůŽƌƚĂŵůĂƌĂĚĂŚĂŬŽůĂLJĂĚĂƉƚĞ olabiliyorlar • ^ƚƌĞƐĂůƚŦŶĚĂďŝƌĚĞŶĨĂnjůĂŝƔůĞƵŒƌĂƔĂďŝůŵĞůĞƌŝ • ^ŽLJƵƚƉƌŽďůĞŵůĞƌŝŶĕƂnjƺŵƺŶĚĞĚĂŚĂLJĞƚŬŝŶŽůŵĂůĂƌŦ • dƺŵŽůĂƐŦůŦŬůĂƌŦĂLJŶŦĂŶĚĂĚƺƔƺŶĞďŝůŵĞLJĞƚŝůĞƌŝ • Uzun vadeli planlar yapabilme yetenekleri • ŝƌŚĞĚĞĨĞŽĚĂŬůĂŶŦƉ͕ƐŦŬŦůŵĂĚĂŶƐŽŶƵĐƵŶƵŐƂƌĞŶĞŬĂĚĂƌĚĞǀĂŵ etmeleri • ƵLJŐƵƐĂůnjĞŬĂůĂƌŦŶŦŶĚĂŚĂŐĞůŝƔŵŝƔŽůŵĂƐŦ • ZŝƐŬĂůŐŦƐĞǀŝLJĞůĞƌŝLJƺŬƐĞŬǀĞƌŝƐŬĂůŵĂŽƌĂŶůĂƌŦĂnjĚŦƌ • ĂƔĂƌŦŽĚĂŬůŦŽůŵĂůĂƌŦ • 'ƂnjůĞŵLJĞƚĞŶĞŬůĞƌŝŶŝŶŐĞůŝƔŵŝƔŽůŵĂƐŦ ŝƌůŝŬƚĞŶŬƵǀǀĞƚĚŽŒĂƌ

Toplumun йϱϬ si ŬĂĚŦŶůĂƌĚĂŶ ŽůƵƔƚƵŒƵ için arama üretim sektöründe ŬĂĚŦŶůĂƌŦŶ var ŽůŵĂŵĂƐŦ͕ bilgi ve becerinin йϱϬ sinin göz ĂƌĚŦ edilmesidir. Bu durumda ŝƔŝŶ ŐĞƌĞŒŝ olan yetenek ve bilgi ve becerili ŝŶƐĂŶůĂƌŦŶ ĚĞŒŝůĚĞ ĚĂŚĂ ĚƺƔƺŬ yetenekleri ŽůĂŶůĂƌŦŶ o ŝƔŝ LJĂƉŵĂƐŦ ĂŶůĂŵŦŶĂ gelir ki bunun sonucu bilgi ve beceriye ĚĂLJĂůŦ ŝƔŝŶ yeterince iyi LJĂƉŦůŵĂŵĂƐŦ ve ŚĂƌĐĂŶĂŶ milyon ĚŽůĂƌůĂƌŦŶ ŚĞďĂ ŽůŵĂƐŦ demektir.


Sonuçlar

1.

Sürdürülebilir ve güvenilir elektrik üretimi önümüzdeki 30 – 40 LJŦůŦŶ en büyük konusu ŽůĂĐĂŬƚŦƌ.

2.

Artan ŶƺĨƵƐůĂƌ ve ĂůŦŵ güçleri enerji ŚĂŵ maddelerine olan ĞƌŝƔŝŵŝ stratejik LJĂƉĂĐĂŬƚŦƌ.

3.

'ƺŶĞƔ ve rüzgar, sürdürülebilir ŽůŵĂůĂƌŦŶĂ ƌĂŒŵĞŶ güvenilir ĚĞŒŝůůĞƌĚŝƌ. Çünkü talebin ĂƌƚƚŦŒŦ zamanlarda ĚĞŒŝů iklim ŬŽƔƵůůĂƌŦŶŦŶ uygun ŽůĚƵŒƵ zamanlarda elektrik üretmektedirler.

4.

Fosil LJĂŬŦƚůĂƌŦŶ önümüzdeki ϱϬ LJŦůĚĂ önemini ŬŽƌƵLJĂĐĂŒŦ ancak karbon ĞŵŝƐLJŽŶůĂƌŦŶŦŶ ĂnjĂůƚŦůŵĂƐŦ njŽƌƵŶůƵůƵŒƵ göz önünde bulundurulunca, ŚĞŵ sürdürülebilir ŚĞŵ de güvenilir olan jeotermal enerji çok önemli ŽůĂĐĂŬƚŦƌ.

ϱ͘

Ülkemizin jeotermal enerji potansiyelini ŚĞŶƺnj tam ŬƵůůĂŶĚŦŒŦŵŦnj söylenemez

6.

Ancak bu potansiyeli tam kullanmak içinde ƐŽŒƵŬ yerlerde ƌƵŚƐĂƚůĂƌ ŽůƵƔƚƵƌƵƉ maddi ŬĂLJŶĂŬůĂƌŦŵŦnjŦ ŚĞďĂ etmemeliyiz.

ϳ͘

Jeotermal kaynak aramak ile petrol ve ĚŽŒĂů gaz aramak ĂLJŶŦ ŝƔůĞƌĚŝƌ ve ĂLJŶŦ tecrübe ve bilgi birikimine ŝŚƚŝLJĂĕ duyarlar

ϴ͘

Petrol ve ŽŒĂů Gaz arama ve üretim konusundaki tecrübelerin ŵƵŚĂŬŬĂŬ jeotermal kaynak arama ve üretim sektörüne ĂŬƚĂƌŦůŵĂƐŦ gerekmektedir.

9.

Arama üretim sektöründe eskiden az olan ama giderek ƐĂLJŦůĂƌŦ artan ŬĂĚŦŶůĂƌŦŵŦnjŦŶ͕ teknik bilgi ve becerilerini görmezden gelmek yine insan ŬĂLJŶĂŬůĂƌŦŵŦnjŦ ŝƐƌĂĨ etmektir.

10.

21. yy ŚĞƌŚĂŶŐŝ birsinin cinsiyeti nedeni ile bir ŝƔ kolunda cam tavanlara maruz ŬĂůŵĂƐŦ ŐĞůĞĐĞŒŝ ŝŶƔĂ etme sürecinde kaynak ŝƐƌĂĨŦŶĚĂŶ ďĂƔŬĂ bir ƔĞLJ ĚĞŒŝůĚŝƌ.

1999


:KdZD>zd/Z/D>Z7b>dDz'7b bD>Z/

%$ù$.dø0(1 352-(.225'ø1$725h d(/ø./(5+2/'ø1*

ÖZEL SEKTÖRDE ARAMA VE 7b>dD RUHSATLARINA ^,7W JEOTERMAL YATIRIMCILARIN 7b>dDz '7b bD^/E <Zb/>bd/)/ 'E> SORUNLAR

77E>Z7E >/ED^/ ^/Z^/E <Zb/>b/>E ^KZhE>Z;͕7>s ^KE:͕ <hZhD 'PZmb>Z7Ϳ 7b>dDz 'D bD^/E Z7 >/D>Z/ ;z/bD>Z/E hD^/͕ P> b,/^>Z/E Z7^7E7 sZD< 7^dDD^7 z  &7zd Zd/ZD^/Ϳ s ^, d,^7^ 7b>D>Z7 ^KZhE>Z/


:ĞŽƚĞƌŵĂů^ŽŶĚĂũĚĂ7njŝŶ^ƺƌĞĕůĞƌŝ DGÕP

Özel arazilerde Sondaj arazisi DOÕPÕ

DGÕP ÇED gerekli GH÷LOGLU belgesinin DOÕQPDVÕ

Çevre ve ùHKLUFLOLNøO 0GUO÷QH EDúYXUX

Sondaj \DSÕODFDN QRNWDQÕQ belirlenmesi

Devlet arazilerinde sondaj izni

DGÕP <DWÕUÕPL]OHPHYH koordinasyon %DúNDQOÕ÷ÕQD %DúYXUX

Sondaj izninin DOÕQPDVÕ

Belediye arazilerinde sondaj izni

6RQGDMDEDúODPD

‘ŐĞƌĞŬůŝĚĞŒŝůĚŝƌ͛ǀĞ͚͛ĞůŐĞƐŝůŦŵŦŶĚĂŬŝ^ƺƌĞĕ

3-4 gün

3 gün

3URMHWDQÕWÕP GRV\DVÕQÕQ incelenmesi 4 gün

Çevre Yetkililerin sahaya gelmesi ve WXWDQDNWXWPDVÕ 4 gün

Kurumlara GD÷ÕWÕODFDN J|Uú \D]ÕODUÕQ \D]ÕOPDVÕ 7 gün

Gerekli ücretlerin \DWÕUÕOPDVÕ

20 gün

gün

+D]ÕUODQDQ37' ile Çevre ve ùHKLUFLOLNøO 0GUO÷QH %DúYXUX

A kurumu

15

Çevre 'DQÕúPDQOÕN )LUPDVÕLOH DQODúPD

3URMHWDQÕWÕP GRV\DVÕQÕQ (PTD) KD]ÕUODQPDVÕ

7 gün B kurumu 7 gün Revize 37'GRV\DVÕQÕQ incelenmesi

ÇED gerekli GH÷LOGLU belgesinin DOÕQPDVÕ Toplam: gün

160

15 gün

7 gün *HOHQJ|Uú \D]ÕODUÕQDJ|UH 37'GRV\DVÕQÕQ revize edilmesi

3 gün

G kurumu

10 gün

H kurumu

10 gün

*HOHQJ|Uú \D]ÕODUÕQDJ|UH yeni kurumlara J|UúVRUPD

15 gün

7 gün Kurumlardan JHOHQJ|Uú \D]ÕQÕQ GH÷HUOHQGLULOPHVL

C1 alt kurumu

12 gün

C kurumu

D kurumu

E1 alt kurumu

E kurumu

E2 alt kurumu F kurumu

%HOLUWLOHQJQVD\ÕODUÕGH÷LúLNOLNJ|VWHUHELOLUd('L]QLQHEDúYXUDQKHU\DWÕUÕPFÕ EHOLUWLOHQVUHGHQGDKDNÕVDYH\DGDKDX]XQVUHGHd('L]QLDODELOLU


7ƔůĞƚŵĞLJĞ'ĞĕŝƔƔĂŵĂůĂƌŦ7ĕŝŶůŦŶŵĂƐŦ'ĞƌĞŬůŝ OůĂŶKŶĂLJǀĞ<ĂďƵůůĞƌ • <Ăƚŝ WƌŽũĞůĞƌŝŶ ŶĞƌũŝ ĂŬĂŶůŦŒŦ dĂƌĂĨŦŶĚĂŶ KŶĂLJůĂŶŵĂƐŦ • E, ƉƌŽũĞůĞƌŝŶŝŶ d7b ƚĂƌĂĨŦŶĚĂŶ ŽŶĂLJůĂŶŵĂƐŦ ǀĞ ŬĂďƵůůĞƌŝŶŝŶ LJĂƉŦůŵĂƐŦ • <ƵLJƵ ,ĂƚƚŦ E, ƉƌŽũĞůĞƌŝŶŝŶ db ƚĂƌĂĨŦŶĚĂŶ ŽŶĂLJůĂŶŵĂƐŦ ǀĞ ŬĂďƵůůĞƌŝŶŝŶ LJĂƉŦůŵĂƐŦ • bĂůƚ ǀĞ ƚƌĂĨŽ ƉƌŽũĞůĞƌŝŶŝŶ d7b ƚĂƌĂĨŦŶĚĂŶ ŽŶĂLJůĂŶŵĂƐŦ ǀĞ ŬĂďƵůůĞƌŝŶŝŶ LJĂƉŦůŵĂƐŦ

-HRWHUPDOøúOHWPH\H*HoLúWH%WQø]LQ6UHoOHUL

$UD]Lg]HOùDKVD DLWVHDQODúPD ]RUXQOXOX÷X

DGÕP øúOHWPH)DDOL\HWL<DSÕODFDN$ODQÕQ Belirlenmesi

Alanla ilgili ÇED JHUHNOLGH÷LOGLU EHOJHVLQLQDOÕQPDVÕ

Devlet arazisi ise 7DKVLVøúOHPOHUL

DGÕP <DWÕUÕPL]OHPHYH koordinasyon %DúNDQOÕ÷ÕQD%DúYXUX

Kaynak Koruma $ODQÕ5DSRUX

Devlet arazisi PHUDDODQÕLVH WDUÕPLOJ|Uú øúOHWPH\H*HoLú


7b>dDz 'D bD^/E Z7 ALIMLARI VE SAHA d,^7^ 7b>D>Z7 ^/Z^/E<7 SORUNLAR

â&#x20AC;˘ zÄ&#x201A;Ć&#x2030;ĹŚĹŻÄ&#x201A;Ĺś Ć?ŽŜÄ&#x161;Ä&#x201A;ĹŠĹŻÄ&#x201A;Ć&#x152; Ć?ŽŜƾÄ?ƾŜÄ&#x161;Ä&#x201A; Ĺ?Ć&#x201D;ĹŻÄ&#x17E;Ć&#x161;ĹľÄ&#x17E; Ć&#x152;ĆľĹ&#x161;Ć?Ä&#x201A;Ć&#x161;ĹŚ Ä&#x201A;ĹŻÄ&#x201A;Ĺś ĨĹ?Ć&#x152;ĹľÄ&#x201A;ĹŻÄ&#x201A;Ć&#x152;Í&#x2022; Ć&#x2030;Ć&#x152;ŽŊÄ&#x17E;Ć?Ĺ?ĹśĹ?Ĺś Ĺ?Ä&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x2022;Ä&#x17E;ĹŹĹŻÄ&#x17E;Ć&#x201D;Ć&#x161;Ĺ?Ć&#x152;ĹľÄ&#x17E;ĹŹ Ĺ?Ć?Ć&#x161;Ä&#x17E;Ä&#x161;Ĺ?Ĺ&#x2019;Ĺ? Ä&#x201A;Ć&#x152;Ä&#x201A;Ç&#x152;Ĺ?ĹŻÄ&#x17E;Ć&#x152;Ĺ?Ĺś Ä&#x201A;ůŌžŌ Ç&#x20AC;Ä&#x17E;Ç&#x2021;Ä&#x201A; Ć?Ä&#x201A;Ĺ&#x161;Ä&#x201A; Ć&#x161;Ä&#x201A;Ĺ&#x161;Ć?Ĺ?Ć? Ć?ĆşĆ&#x152;Ä&#x17E;Ä?Ĺ?ĹśÄ&#x161;Ä&#x17E; Ä&#x201A;Ć&#x201D;Ä&#x201A;Ĺ&#x2019;ĹŚÄ&#x161;Ä&#x201A;ĹŹĹ? Ć?Ĺ˝Ć&#x152;ƾŜůÄ&#x201A;Ć&#x152;ĹŻÄ&#x201A; ĹŹÄ&#x201A;Ć&#x152;Ć&#x201D;ĹŚĹŻÄ&#x201A;Ć&#x201D;ĹľÄ&#x201A;ĹŹĆ&#x161;Ä&#x201A;Ä&#x161;ĹŚĆ&#x152;ĹŻÄ&#x201A;Ć&#x152;: â&#x20AC;˘ DÄ&#x17E;Ç&#x20AC;Ä?ĆľĆ&#x161; 7ĹľÄ&#x201A;Ć&#x152; Ä&#x161;ĆľĆ&#x152;ƾžůÄ&#x201A;Ć&#x152;ĹŚ- zÄ&#x201A;Ć&#x2030;ĹŚĹŻÄ&#x201A;Ä?Ä&#x201A;ĹŹ Ć&#x2030;Ć&#x152;ŽŊÄ&#x17E;ĹśĹ?Ĺś ĹľÄ&#x17E;Ç&#x20AC;Ä?ĆľĆ&#x161; Ĺ?ĹľÄ&#x201A;Ć&#x152; Ä&#x161;ĆľĆ&#x152;ƾžƾÇ&#x2021;ĹŻÄ&#x201A; ĆľÇ&#x2021;ĆľĆ&#x201D;ĹľÄ&#x201A;ĹľÄ&#x201A;Ć?ĹŚ â&#x20AC;˘ dÄ&#x17E;Ć&#x152;ĹľÄ&#x201A;ĹŻ Ć&#x161;Ä&#x17E;Ć?Ĺ?Ć? Ä&#x161;Ä&#x17E;Ĺ&#x2019;Ĺ?Ć&#x201D;Ć&#x161;Ĺ?Ć&#x152;Ĺ?ĹŻĹľÄ&#x17E;Ć?Ĺ?

Ç&#x2021;Ä&#x201A;Ć&#x2030;ĹŚĹŻÄ&#x201A;Ä?Ä&#x201A;ĹŹĆ?Ä&#x201A;

Ĺ?ĹľÄ&#x201A;Ć&#x152;

Ä&#x161;ĆľĆ&#x152;ƾžƾŜ

Ć&#x161;ĆľĆ&#x152;Ĺ?Ç&#x152;ĹľÄ&#x17E;

Ç&#x2021;Ć&#x201A;ĹśÄ&#x17E;ĹŻĹ?ĹŹ

â&#x20AC;˘ ^Ä&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x201A; Ç&#x2021;Ä&#x201A;Ć&#x2030;ĹŚĹŻÄ&#x201A;Ä?Ä&#x201A;ĹŹĆ?Ä&#x201A; Ĺ?ĹľÄ&#x201A;Ć&#x152; Ä&#x161;ĆľĆ&#x152;ƾžƾŜƾŜ Ć&#x161;Ä&#x201A;Ć&#x152;ĹŚĹľĆ?Ä&#x201A;ĹŻ ĨÄ&#x201A;Ä&#x201A;ĹŻĹ?Ç&#x2021;Ä&#x17E;Ć&#x161;ĹŻÄ&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x17E; Ç&#x2021;Ć&#x201A;ĹśÄ&#x17E;ĹŻĹ?ĹŹ Ä&#x161;Ä&#x17E;Ĺ&#x2019;Ĺ?Ć&#x201D;Ć&#x161;Ĺ?Ć&#x152;Ĺ?ĹŻĹľÄ&#x17E;Ć?Ĺ? . â&#x20AC;˘ Ćľ Ć?ĆşĆ&#x152;Ä&#x17E;Ä?Ĺ?Ĺś 2 Ä&#x201A;Ç&#x2021;-1 Ç&#x2021;ĹŚĹŻ Ä&#x201A;Ć&#x152;Ä&#x201A;Ć?ĹŚ ĹŹÄ&#x201A;Ä&#x161;Ä&#x201A;Ć&#x152; Ć?ĆşĆ&#x152;ĹľÄ&#x17E;Ć?Ĺ?

Ă&#x2021;ĂśzĂźm Ă&#x2013;nerileri â&#x20AC;˘

Jeotermal DUDĂşWĂ&#x2022;UPDODUĂ&#x2022;Q devam edebilmesi için Arama 5XKVDWĂ&#x2022; dĂśneminde DUDĂşWĂ&#x2022;UPD VRQGDMODUĂ&#x2022;QĂ&#x2022;Q CED gerekli GHáLOGLU belgesinden muaf WXWXOPDVĂ&#x2022; gereklidir.

â&#x20AC;˘

Jeotermal

arama

çÜzßmßnde elden J|UHFHáL

ve

LĂşOHWPH

faaliyetlerinde

NDUĂşĂ&#x2022;ODĂşĂ&#x2022;ODQ

VRUXQODUĂ&#x2022;Q

Jeotermal Ruhsata Sahip NLĂşL ve ĂşLUNHWOHULQ LĂşOHPOHULQL tek Jeotermal Genel 0 G UO á NXUXOPDOĂ&#x2022; yada jeotermal

LĂşOHPOHU mevcut bir Genel 0 G UO áH EDáODQPDOĂ&#x2022;GĂ&#x2022;U. â&#x20AC;˘

TĂźm G Q\DQĂ&#x2022;Q temiz ve yenilenebilir enerji olan jeotermale bĂźyĂźk Ăśnem YHUGLáL ve \DWĂ&#x2022;UĂ&#x2022;PFĂ&#x2022;\D destek ROGXáX oDáGD Ăźlkemizde de DUDĂşWĂ&#x2022;UPDODU WHĂşYLN edilmelidir.

jeotermal


<D]ÕúPDODU posta yerine elektronik ortamda olabilir. Firmalar kendileri kurum J|UúOHULQL alabilir.

‘’ÇED gerekli GH÷LOGLU¶¶ NDSVDPÕQGD kurumlardan J|Uú DOÕQGÕ÷Õ için bu NXUXPODUÕQ jeotermal yönden bilgilendirilebilir veya jeotermal alanda uzman bir personel oDOÕúWÕUÕODELOLU.

‘’ ø]LQOHU ve tahsisler için 6-7 kurumdan J|Uú almak yerine tüm bu bilgilerin EXOXQGX÷X bir kurul ROXúWXUXODELOLU ve J|Uú sadece bu kuruldan DOÕQDELOLU.

YDWÕUÕP ø]OHPH ve Koordinasyon %DúNDQOÕ÷Õ \DWÕUÕPFÕODUD bu süreçte destekte bulunabilir. Kurumlara J|Uú sormadan firmalardan taahhüt alarak oDOÕúPD izni verebilir.


Önemli olan her LúOHWPHGHNL Jeotermal ND\QD÷ÕQ sürdürülebilir ROPDVÕ gereklidir.

^K^z>

<KEKD7<

sZ


^<dPZ<7Ez7D>Z7D

ĞůŝŬůĞƌ ,ŽůĚŝŶŐ ďƺŶLJĞƐŝŶĚĞ ;ƉƌŽũĞ LJƂŶĞƚŝĐŝƐŝ ŽůĂƌĂŬͿ ŝƔůĞƚŵĞĚĞ ŽůĂŶ ŬƵƌƵůƵ Őƺĕ: AYDIN PAMUKÖREN Pamukören JES Pamukören JES2 Pamukören JES3

67,53 22,51 22,51

MW MW MW

13,8

MW

126,35

MW

AYDIN-68/7$1+ø6$5 Sultanhisar JES Toplam


Çelikler Holding bünyesinde (proje yöneticisi olarak) \DWÕUÕPÕGHYDPHGHQ

AYDIN PAMUKÖREN PAMUKÖREN JES4

32

MW

68/7$1+ø6$5-(6

22,4

MW

Toplam

54,4

MW

$<',168/7$1+ø6$5

• 8,5 <ÕOGÕU sektör içerisinde NDGÕQ jeotermalci olarak bu EDúDUÕODUD imza atmaktan gurur duyuyorum. • Bu sektörde NDGÕQ oDOÕúDQODUÕQ VD\ÕVÕQÕQ DUWÕUÕOPDVÕ JHUHNWL÷LQL gönülden destekliyorum.


WDh<PZE:^Ϯ<ĂďƵů


TÜBİTAK

JEOTERMAL ENERJİNİN HİBRİT VE ENTEGRE KULLANIMI

ENERJİ ENSTİTÜSÜ H. Mustafa BAĞ Y. Müh. Başuzman Araştırmacı Ankara, 11 Nisan 2018

AMAÇ TÜBİTAK

Ülkemizin yenilenebilir enerji kaynaklarını azami katma değere

dönüştürecek hibrit ve entegre uygulama modelinin geliştirilmesi

ve yaygınlaştırılması

2


NASIL BİR MODEL? TÜBİTAK

ELEKTRİK ÜRETİMİ KÜLTÜR BALIKÇILIĞI

JEOTERMAL

BÖLGE ISITMA

GÜNEŞ RÜZGAR BİO TERMAL TURİZM

ATIK ISI

SERACILIK

KURUTMA 3

NASIL BİR MODEL? TÜBİTAK

¾ Hibrit Enerji üretimi ve ısıl depolama ¾ Hibrit enerjinin entegre kullanılması

4


PROJE UYGULAMA BÖLGELERİ TÜBİTAK İl Afyon Afyon Afyon Afyon Ağrı Amasya Amasya Ankara Ankara Ankara Ankara Ankara Aydın Aydın Aydın Aydın Balıkesir Balıkesir Balıkesir Balıkesir Balıkesir Balıkesir Bingöl Bursa Çanakkale Çanakkale Çanakkale Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Denizli Denizli Diyarbakır Elazığ Erzincan Erzurum Erzurum Eskişehir Eskişehir İzmir İzmir İzmir İzmir

İlçe Dinar İhsaniye Çay Sandıklı Diyadin Amasya Hamamözü Kızılcahamam Çubuk Ayaş Haymana Ankara Efeler Germencik Sultanhisar Kuşadası Edremit Havran Gönen Kepsut Altıeylül Bigadiç Bingöl Osmangazi Yenizce Ayvacık Ezine Çan Kuşunlu Mecitözü Sarayköy Buldan Akköy Çermik Elazığ Erzincan Pasinler Aziziye Tepebaşı Mihalgazi Balçova Seferihisar Çeşme Aliağa

o

Sıcaklık ( C) 90 65 51 64 72 39 43 80 44 31 44 28 106 194 170 26 41 55 77 84 57 73 41 60 58 163 75 52 41 37 170 53 72 51 41 32 40 39 41 50 109 116 53 87

Tasarım JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık

İzmir İzmir İzmir Kayseri Kırşehir Kırşehir Kırşehir Konya Konya Konya Kütahya Kütahya Kütahya Kütahya Kütahya Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Kahramanmaraş Nevşehir Niğde Ordu Rize Rize Sakarya Samsun Samsun Sivas Sivas Tokat Tokat Şanlıurfa Uşak Uşak Van Van Yozgat Yozgat Yozgat Yozgat Yalova Yalova Osmaniye

Bayındır Urla Dikili Kayseri Kırşehir Karakurt Kaman Ilgın Beyşehir Konya Simav Gediz Kütahya Emet Şaphane Turgutlu Salihli Alaşehir Köprübaşı Kula Demirci Kahramanmaraş Kozaklı Niğde Fatsa Ayder İkizdere Akyazı Havza Ladik Yıldızeli Suşehri Reşadiye Sulusaray Eyyübiye Banaz Ulubey Erciş Özalp Boğazlıyan Uzunlu Sorgun Yerköy Termal Armutlu Düziçi

44 33 131 32 48 51 35 42 35 42 116 84 43 47 35 62 98 153 70 163 36 44 98 65 26 56 65 80 54 38 47 58 47 51 44 67 37 94 87 43 30 61 44 40 75 40

Termal+Balıkçılık Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık Balıkçılık Termal+Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Balıkçılık JES+Sera+BIS+Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Balıkçılık Sera+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık BIS+Sera+Biyogaz+Termal+Balıkçılık Termal+Balıkçılık

5

PROJE UYGULAMA BÖLGELERİ TÜBİTAK

6


MODELİN TASARIMI TÜBİTAK

¾ Proje bölgesinin meteorolojik verilerinin toplanması

7

MODELİN TASARIMI TÜBİTAK

¾ Bölge meteorolojik verileri ile saatlik bazda enerji talep analizlerinin yapılması

8


MODELİN TASARIMI TÜBİTAK

¾ Bölge meteorolojik verileri ile saatlik bazda enerji talep analizleri

9

MODELİN TASARIMI TÜBİTAK

¾ Bölgenin yenilenebilir enerji kaynaklarının maksimum katma değere dönüştürülmesi amacıyla ASPEN HYSYS simülasyonunun

yapılması

10


MODELİN TASARIMI TÜBİTAK

¾ Bölgenin yenilenebilir enerji kaynaklarını maksimum katma değere e dönüştürecek model

11

EKONOMİK DEĞERLENDİRME TÜBİTAK Brine Giriş Sıcaklığı 120 °C - Brine Tesis Türü

Kapasite

Senaryo 1 JES

Senaryo 2 Seracılık

Senaryo 3 Meyve/Sebze Kurutma

Senaryo 4 Kültür Balıkçılığı

Senaryo 5 Senaryo 6 Termal Sağlık Tesisi Hibrit ve Entegre Tesis

ORC Ünite Kurulu Gücü

kWe

1000

-

-

-

-

RES Kurulu Gücü

kWe

-

-

-

-

-

1000 50

Sera Alanı

dekar

-

30

-

-

-

10

Meyve/Sebze Kurutma

ton

-

-

10

-

-

2.5

Kültür Balıkçılığı

ton

-

-

-

39

-

29

Termal Sağlık Tesisi Proje Mali Analiz Tablosu

yatak

-

-

-

-

100

100

Yatırım Tutarı Kuyu ve Kuyubaşı Tesisleri ORC Ünitesi RES Ünitesi Sera Meyve/Sebze Kurutma Tesisi Kültür Balıkçılığı Tesisi Termal Tesis Entegre Tesis Mekanik-Kontrol Merkezi Toplam ilk yatırım tutarı

TL TL TL TL TL TL TL TL TL

18,142,000 14,396,000 -

18,142,000 12,382,000 -

18,142,000 9,561,000 -

18,142,000 517,000 -

18,142,000 23,673,000

32,538,000

30,524,000

27,703,000

18,659,000

41,815,000

18,142,000 14,396,000 672,000 3,524,000 2,693,000 406,000 23,673,000 7,882,000 71,388,000

Yıllık İşletme Giderleri Kuyu Tesisi işletme Gideri ORC Ünitesi İşletme Gideri RES Ünitesi İşletme Gideri Seracılık İşletme Gideri Meyve/Sebze Kurutma Tesisi İşletme Gid Kültür Balıkçılığı Tesis İşletme Gideri Termal Tesis İşletme Giderleri Ortak Yardımcı Tesis Giderleri Toplam yıllık giderler

TL TL TL TL TL TL TL TL TL

329,000 71,000 400,000

329,000 1,521,000 1,850,000

329,000 3,500,000 3,829,000

329,000 594,000 923,000

329,000 6,700,000 7,029,000

329,000 18,000 10,000 461,000 882,000 329,000 6,443,000 407,000 8,879,000

Yıllık Üretim/Satış Gelirleri ORC Elektrik Üretim Geliri RES Geliri Seracılık Geliri Meyve/Sebze Kurutma Tesis Geliri Kültür Balıkçılığı Tesis Geliri Termal Tesis Geliri Toplam Yıllık Gelir

TL TL TL TL TL TL TL

2,986,000 2,986,000

3,150,000 3,150,000

4,937,000 4,937,000

741,000 741,000

12,473,000 12,473,000

2,176,000 38,000 1,050,000 1,257,000 551,000 13,960,000 19,032,000

Mali Göstergeler Beklenen Yıllık Net Kar IRR - Geri Ödeme Oranı Geri Ödeme Süresi İstihdam Potansiyeli

TL % yıl kişi

2,502,000 15.8% 15.8 1

1,300,000 10.5% 30

1,108,000 10.0% 12

(182,000) 3

4,912,000 20.9% 10.0 60

9,075,000 24.5% 9.2 86

12


PROJENİN KATMA DEĞERLERİ TÜBİTAK

¾ Geliştirilen modelin ülkemizde 100 den

fazla bölgede yaygınlaştırılabilmesi ¾ Enerji arz güvenliğine katkı ¾ Gıda arz güvenliğine katkı ¾ Tarıma elverişli olmayan alanların ekonomiye kazandırılması

¾ Köylerden şehirlere göçün önlenmesi ¾ Denenmiş modelin yurtdışına ihraç edilebilmesi

13

TÜBİTAK DESTEKLERİ TÜBİTAK

¾ Proje bütçesinde herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır ¾ Destek oranı en az % 40, en fazla % 60 olacak şekilde, proje harcamaları için hibe destek verilir ¾ Proje destek süresi en fazla 36 aydır ¾ KOBİ’ler tarafından yapılan

projelerde, proje fikir sahibi araştırmacıya 7.500 teşvik ödülü verilir

14


ÇALIŞTAY VE KONGREMİZDEN KARELER


JESDER Jeotermal Elektr k Santral Yatırımcıları Derneğ

Jeotermal Elektr k Santral Yatırımcıları Derneğ 1203/11 Sokak No:3 D:4/409 35110 Konak / İzm r M: +90 0553 441 83 28 T: + 90 (232) 457 77 22 Fax: + 90 (0232) 457 43 77 E-Ma l: nfo@jesder.org

facebook.com/ JESDER-Jeotermal Elektr k Santral Yatırımcıları Derneğ

in

l nked n.com/ JESDER tw tter.com/Jesder1

www.geothermalturkey.com gt@jesder.org

GT'2018 BİDİRİ KİTABI  
GT'2018 BİDİRİ KİTABI  
Advertisement