Goed Geregeld Magazine - zomer 2022

G

OED GEREGELD!

ZOMER / HERFST 2022

MAGAZINE OVER ERVEN, SCHENKEN EN NALATEN

WENDY VAN DIJK

OVER DOOD EN VERLIES REGEL UW TESTAMENT VOORTLEVEN IN EEN GOED DOEL Nederland laat steeds meer na aan goede doelen

GRATIS

MEENEEMEXEMPLAAR

Denk er over na!

Waar blijft de kat of de hond na uw dood?

THEMA GOEDE DOELEN

“Onze zoon leeft voort via deze reddingboot”

­ ­

­

Maak zelf uw keuze!

iStock

‘G

Goed Geregeld! geeft u i­deeën voor als u wilt schenken en nalaten. We geven ook ­praktische tips voor hoe u dat goed kunt regelen. In het ­Supplement voor Gulle Gevers (vanaf pagina 45) presenteren verschillende goede doelen zich. Voor een ruimere keuze kunt u ook terecht bij onze ­digitale Geefwijzer, een ­initiatief van Kenniscentrum Filantropie in samenwerking met het magazine Goed ­Geregeld! De ­Geefwijzer (www.geefwijzer.nl) is een uitgebreide, gebruiksvriendelijke databank, waarin de gegevens zijn opgenomen van inmiddels bijna 7.500 goede doelen in Nederland.

Het magazine Goed ­Geregeld!, dat onder andere wordt verspreid via de Nederlandse ­notarissen en erfrechtadvocaten, heeft als doel het gesprek op gang te brengen. Het gesprek tussen u en uw familieleden en vrienden, over wat u wilt na uw dood. Wat moet er gebeuren met uw nalatenschap – en geloof ons: iedereen hééft een nalatenschap!

Wilt u dat de wet bepaalt wat daarmee gebeurt of wilt u er zelf invloed op hebben?

Is dat laatste het geval, praat dan eens met een notaris. En voor wie de drempel wellicht te hoog is, kijk eens op notaris.nl of raadpleeg de notaris­telefoon (zie pagina 8). Want of het nu gaat om geven bij leven of om het verdelen van de erfenis die u in uw leven bijeen heeft gebracht, u kunt beter maar zelf beslissen wat ermee gebeurt.

Dan pas heeft u het echt goed geregeld!

VOORWOORD

even is veel mooier dan ­ontvangen’.

Zo verwoordt ­TV-­persoonlijkheid Wendy van Dijk (ambassadeur van Make-A-Wish Nederland) deze meer dan 2000 jaar oude wijsheid op haar eigen manier.

Het is een mooi motto voor deze editie van dit magazine Goed Geregeld!, die voor een groot deel gaat over schenken en nalaten aan goede doelen.

Redactie Goed Geregeld!

Wilt u meer weten over het magazine Goed Geregeld!? Of wilt u nog meer tips dan u in dit magazine kunt vinden?

Kijk dan op onze website www.goedgeregeldmagazine.nl.

3

Inhoud Ooit nagedacht over een goed doel in uw testament? > 12

Wendy van Dijk vindt geven mooier dan ontvangen > 20

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Hoe moet het straks met de hond of de kat? > 26

Waarom zou u een testament laten maken? > 40

Drie Nederlanders openhartig over hun testament > 34

Verder in dit nummer: NIEUWS & TIPS > 5 • Let op: jubelton verdwijnt • Erfenis voor kleine jongerenwoningen • Hoe werkt dat, een euthanasieverklaring?

• Moet de maatschappij meebeslissen over besteding van giften?

SUPPLEMENT VOOR GULLE G ­ EVERS > 45 4

Tientallen goede doelen stellen zich kort aan u voor. Om de keuze ­makke­lijker te maken

NIEUWS ENTIPS

Redactie Roel Smit

Colofon Goed Geregeld! (over erven, schenken en nalaten) verschijnt twee keer per jaar en komt tot stand in samenwerking met de Koninklijke Notariële Beroeps­ organisatie (KNB).

Productie Ronald Koopmans Roel Smit Redactie Roel Smit (hoofdredacteur) Ineke Evink Barbara Schilperoort Art direction en vormgeving Ronald Koopmans Fotografie/beeld Marcel Molle, ANP Foto, iStockphoto Uitgever Hoeksjan Redactie en Communicatie Bloesem 23 2441 DK Nieuwveen T (0172) 786454 E info@hoeksjan.nl Losse nummers Goed Geregeld! wordt onder andere verspreid via ­notarissen, (kandidaat)notarissen en ­erfrechtadvocaten.

Losse nummers (€ 7,95 inclusief verzendkosten) zijn verkrijgbaar via www.bol.com of door een e-mail te sturen aan de uitgever.

Advertentie-acquisitie Sales & Services Gerrit Kulsdom Postbus 2317 1620 EH Hoorn T (0229) 211 211 E gerrit@salesandservices.nl ISSN: 2666-5026 Alle rechten voorbehouden.

Behoudens de door de Auteurs­ wet genoemde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd (waar­ onder begrepen het opslaan in een geautomatiseerd gegevens­ bestand) of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toe­ stemming van de uitgever.

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de grootste zorg is besteed, aanvaarden de redactie en uitgever geen aan­ sprakelijkheid voor eventuele fouten of onvolkomenheden.

Ruim 103 miljoen dollar heeft iemand betaald voor de medaille van de Russische Nobelprijswinnaar Dmitri Moeratov. Deze geeft de opbrengst, die gebruikt zal worden voor de opvang van Oekraïense kindvluchtelingen, aan Unicef. ‘We willen hun toekomst teruggeven’, zei Moeratov.

De verkoop vond plaats via een veiling in New York, die een wonderlijk verloop had. De biedingen begonnen bij een kleine 800.000 dollar en vanaf 1 miljoen dollar ging het in stappen van 100.000 dollar omhoog. Aangekomen bij 17 mil­ joen dollar kwam er bij de veiling een bod binnen van 103.500.000 dollar van een bieder wiens naam niet werd bekendgemaakt. Daar ging niemand meer overheen.

De medaille hoort bij de Nobelprijs die Dmitri Moeratov in 2021 kreeg samen met de Filippijnse journalist Maria Ressa. Moeratov was hoofdredacteur van de krant Novaja Gazeta, waarvan de uitgave inmiddels noodgedwongen is gestaakt.

Ruzies over erfenis liggen op de loer in samengesteld gezin Samengestelde gezinnen lijken nog niet altijd bewust van mogelijke problemen bij de erfenis, zo blijkt uit recent onderzoek. Minder dan één derde van de samengestelde gezinnen heeft een testament laten opstellen. Dit kan bij de afwikkeling van een erfenis vervelende gevolgen hebben.

Meer dan een half miljoen kinderen in Nederland leven in een samengesteld gezin en dat aantal is groeiende, zegt erfrechtadvocate Pauline Hentenaar.

‘Het is bij een samengesteld gezin extra opletten wanneer een van de echtgenoten komt te overlijden en deze geen testament heeft opgesteld.

In dat geval namelijk wordt de twee­ de eega (de stiefouder) erfgenaam.

De kinderen van de overledene zijn eveneens erfgenamen, maar kunnen pas aanspraak maken op hun erfdeel als de langstlevende is overleden.

Bij zo’n overlijden kan de situatie

snel escaleren omdat er in het rauwe verdriet vaak hard wordt uitgehaald.

Met familie in de bloedlijn wordt zo’n uithaal wel weer gladgestreken, maar tussen stiefkinderen en -ouder is het veelal aanleiding tot een afspraak bij de advocaat.’

NIEUWS EN TIPS

Verzending notariaat De leden van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) en van Vereniging Erfrecht Advocaten Nederland (VEAN) kunnen voor bijbestellen en voor het aan- en afmelden van een kantoor contact opnemen met: Hoeksjan Redactie en Communicatie T (0172) 786454 notariaat@hoeksjan.nl

103 MILJOEN DOLLAR VOOR MEDAILLE VAN RUSSISCHE STRIJDER VOOR PERSVRIJHEID

Het advies van Hentenaar is ervoor te zorgen dat een testament bij een tweede huwelijk of relatie wordt aangepast en wordt besproken met de biologische kinderen en met de nieuwe partner. ‘Dan komen zij niet voor verrassingen te staan.’

Het onderzoek is uitgevoerd in ­opdracht van de Vereniging Erf­ recht Advocaten Nederland (VEAN) de vereniging Familie- en erfrecht ­Advocaten Scheidingsmediators (vFAS), Vereniging van Estate ­Planners in het Notariaat (EPN), en Vereniging van Mediators in het Notariaat (VMN).

5

NIEUWS ENTIPS

Redactie Roel Smit

iStock

iStock

Jubelton verdwijnt op 1 januari 2023

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Opgepast! Wie belastingvrij ruim een ton (106.671 euro) wil schenken om iemand in de gelegenheid te stellen een woning te kopen, moet snel zijn. Per 1 januari 2023 wordt de schenkingsvrijstelling voor een eigen woning (aankoop, verbouwing of aflossing hypotheek) verlaagd naar 27.231 euro.

Het plan werd al aangekondigd in het regeerakkoord omdat de meerder­ heid van de Tweede Kamer vindt dat de jubelton zijn doel voorbij is gescho­ ten. De belastingvrijstelling, die in 2017 werd ingevoerd, zorgt er volgens het kabinet voor dat woningprijzen nog verder worden opgedreven.

Verlaging van de vrijstelling levert volgens minister Hugo de Jonge (Volks­ huisvesting) een belangrijke bijdrage aan “een eerlijker speelveld onder starters” en zou de ongelijkheid op de woningmarkt verkleinen.

De vrijstelling geldt op dit moment voor iedereen tussen de 18 en 40 jaar tot een bedrag van 106.671 euro. Het kabinet heeft op verzoek van de Tweede Kamer gekeken of het mogelijk was de vrijstelling al per 2023 af te schaffen of te verlagen. Conclusie was dat afschaffing niet mogelijk was, maar een verlaging wel.

Naast de vrijstelling eigen woning bestaat de mogelijkheid voor ouders om hun kind eenmalig een bedrag van €27.231 belastingvrij te schenken die het kind vrij mag besteden. In 2023 wordt de vrijstelling eigen woning naar ditzelfde bedrag verlaagd. Ouders kunnen dit bedrag schenken voor de eigen woning, óf voor vrije besteding. Beide kan niet.

Het verlagen van de schenkingsvrijstelling eigen woning wordt opgenomen in het wetsvoorstel Belastingplan 2023 en levert de rijksoverheid 7 miljoen euro per jaar op.

6

Tip: Wie gebruik wil maken van de schenkingsvrijstelling van 106.671 euro moet snel zijn. Tot 1 januari 2023 mag het volledige bedrag nog worden geschonken aan iemand tussen 18 en 40 jaar, mits daar (volgens de huidige regels) uiterlijk in 2024 een eigen woning van wordt gekocht of van wordt verbouwd of op de hypotheek wordt afgelost.

RIJKSMUSEUM MAG DOOR MOEDER GESCHONKEN SCHILDERIJ HOUDEN Het Rijksmuseum hoeft het schilderij ‘Compositie’ niet terug te geven aan de vrouw die het in 2013 aan het museum heeft geschonken. De rechter vindt dat onvoldoende is aangetoond dat de destijds 81-jarige vrouw verminderd toerekeningsvatbaar was.

De vrouw had het werk, dat in 1918 was geschilderd door Bart van der Leck, in 1956 gekregen van haar ouders. Het werk is volgens het Rijks­ museum bijzonder omdat het een vroege uiting is van de kunststroming De Stijl, waartoe ook Piet Mondriaan behoorde. Van der Leck experimen­ teerde eerder dan Mondriaan al met de kleuren rood, blauw, geel, zwart, grijs en wit.

Twee zoons van de schenker maak­ ten bezwaar tegen het afstaan van het schilderij door hun moeder en kwamen uiteindelijk bij de rechter terecht. Ze vonden dat moeder het schilderij al eerder aan hen had beloofd. De rechter meent echter dat het Rijksmuseum geen verwijt treft.

Het schilderij mag dus in het museum blijven hangen.

www.geefwijzer.nl

iStock iStock

ERFENIS VOOR KLEINE JONGEREN­ WONINGEN

Kies uw eigen goede doel met de digitale Geefwijzer!

Wilt u meer informatie over de Hartstichting, over de Stichting AAP of over de Stichting School en Scholing Siaya? Wilt u weten welke goede doelen in uw pro­ vincie opkomen voor het behoud van de natuur? Of misschien wilt u geld geven of nalaten aan een organisatie die opkomt voor de zwerfkatten in de haven van IJmuiden?

Maak dan gebruik van de Geef­ wijzer (www.geefwijzer.nl). Een uitgebreide, gebruiksvriendelijke

databank, waarin de gegevens zijn opgenomen van inmiddels bijna 7.500 goede doelen in Nederland.

De goede doelen die op de Geef­ wijzer vermeld worden, hebben allemaal hun informatie inge­ voerd. Per goed doel kan op een detailscherm informatie verkre­ gen worden over de kenmerken van het goede doel, de eventuele prestaties die het heeft geleverd, financiële gegevens en dergelijke.

Bij een groot aantal organisaties is er een online donatiemogelijk­ heid. Dat maakt het de gever gemakkelijk en scheelt het goede doel veel kosten.

Let op! Een overzicht van goede doelen die uw gift of ­nalatenschap goed kunnen gebruiken is ook achterin dit magazine (in het Supplement voor Gulle Gevers) te vinden.

RTV Utrecht en het de AD berichtten er dit voorjaar over. De woningen kunnen in drie weken compleet gebouwd en overal neergezet wor­ den. Tegen de kostprijs wil Femke Muis, kleindochter van opa Jan, de mobiele tiny houses verhuren aan jonge mensen tussen de 18 en de 30 jaar. ‘We zijn nu in gesprek met de gemeente om een geschikte plek te vinden in de gemeente Wijk bij Duurstede om ze daar neer te zetten’, zei ze voor RTV Utrecht.

NIEUWS EN TIPS

Waar vind ik dat ene goede doel? Welke goede doelen ­houden zich allemaal bezig met een bepaald thema?

Welke werken bij mij in de buurt? Vind de antwoorden in de digitale Geefwijzer (jaarlijks meer dan 100.000 ­raadplegingen), een initiatief van Kenniscentrum Filantropie in samenwerking met het magazine Goed Geregeld!

Jan Muis (1933), oud-wethouder van Bunnik, was een groot voorvechter van sociale woningbouw.

Toen hij overleed, stond het niet in een testament, maar kinderen en kleinkinderen bedachten zelf een toepasselijke bestemming voor de schenking die ze kregen uit de nalatenschap: de bouw van vijf tiny houses voor jongeren in Wijk bij Duurstede.

7

Notaris.nl en de Notaristelefoon: handig voor een eerste advies!

NIEUWS ENTIPS Redactie Roel Smit

iStock

iStock

Vindt u de drempel wat hoog om meteen naar een notaris te stappen? Dan kunt u zich eerst oriënteren op de website www.notaris.nl. Hier worden de basisbeginselen van erven, schenken en nalaten en veel andere onderwerpen waarvoor u een notaris kunt raadplegen, helder uitgelegd.

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

U vindt er een eenvoudige checklist voor wat te doen bij iemands overlijden. Heel handig in een periode dat uw hoofd naar heel andere dingen staat dan naar het rege­ len van praktische zaken. Ook vindt u er een checklist die u antwoord geeft op de vraag of u een testament zou moeten opstellen en of uw huidige testament nog ­up-to-date is. Verder is er uitgebreide informatie (inclu­ sief checklist) te vinden over de mogelijkheden van het levenstestament en tips over schenken bij leven.

8

De website www.notaris.nl, die wordt beheerd door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), heeft ook applicaties die antwoord geven op vragen als: Had mijn overleden naaste een testament? Mijn notaris is gestopt, waar is de akte nu? En wat u kunt doen bij een klacht over een notaris? Verder is er een adresgids met alle notariskantoren in Nederland.

Wil u liever even spreken met een notaris om u op weg te helpen? Dan is er ook de Notaristelefoon, die wordt bemand door notarissen en notarieel deskundigen die hun sporen hebben verdiend in het vak.

De Notaristelefoon wordt eveneens gerund door de KNB en is puur een informatielijn. U krijgt bijvoorbeeld uitleg over het verschil tussen beneficiair aanvaarden en een erfenis verwerpen. Of hoe de afwikkeling van een ­nalatenschap werkt en wat de rol van de notaris is.

Bij meer gedetailleerde vragen, bijvoorbeeld over uw persoonlijke situatie, wordt u verwezen naar een notaris.

De Notaristelefoon (0900 3469393) is iedere werkdag bereikbaar van 9.00 - 13.00 uur en kost 80 cent per minuut, met een starttarief van 4,54 cent.

Het maximum is 40 euro per gesprek, plus uw gebruikelijke belkosten. De gesprekken duren overigens gemiddeld 6 minuten.

Euthanasieverklaring: hoe werkt dat?

In bepaalde omstandigheden wilt u wellicht niet verder leven. Als u dat nu al weet, zou u dit kunnen vastleggen in een euthanasieverklaring.

Daarin staat nauwkeurig omschreven onder welke omstandigheden u vindt dat uw leven moet worden beëindigd door een arts.

Wilt u een euthanasieverklaring opstellen, dan is het van belang dit als eerste te bespreken met uw huisarts. Deze moet beoordelen of de omstandig­ heden die zich voordoen, uitvoering van de eutha­ nasieverklaring rechtvaardigen.

Wil de arts meewerken, dan kunt u de ­euthanasieverklaring door de notaris laten opnemen in een levenstestament, waarin u veel meer zaken kunt laten regelen voor het geval u daar zelf fysiek of psychisch niet (meer) toe in staat bent.

Bij het opstellen van een levenstestament is het de taak van de notaris te beoordelen of u wils­bekwaam bent en dat u uw beslissing heel bewust en zelfstandig heeft genomen.

Kijk voor meer informatie over dit onderwerp op notaris.nl en gebruik hiervoor de QR-code.

Ik ben er weer.

Sam de Wijs

Toen ik ziek was, dacht ik nooit aan later. Nu wel. Ik weet ook al wat ik wil worden: dokter.

Omdat het mij mooi lijkt om kinderen te helpen, ik weet wat ze voelen. Alleen doe ik niet zo’n witte jas aan. Ik wil een blauwe jas aan. En gympen.

Sam hoort bij de 81% van de kinderen met kanker die genezen. Dat percentage moet en kan omhoog. Wij streven naar 100%. Om dit te bereiken moet er meer wetenschappelijk onderzoek worden gedaan. Daar hebben wij uw steun hard bij nodig. Wilt u meer weten over KiKa en hoe u ons kunt steunen met schenkingen en nalatenschappen, stuur dan een e-mail naar nalaten@kika.nl of ga naar www.kika.nl.

Maak het verschil, schenk aan de toekomst.

De toegift van Marnix Kappers De Nederlandse acteur Marnix Kappers overleed in 2016, op 73-jarige leeftijd. Hij speelde in programma’s als ‘Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen mijnheer?’ en ‘De Familie Knots’. Marnix wilde na zijn dood iets betekenen voor de wereld. Daarom ging een deel van zijn nalatenschap op zijn verzoek naar Aidsfonds.

Zus Annelies Kappers vertelt: “Mijn broer Marnix had Aidsfonds in zijn testament opgenomen. Dat was voor hem een normale zaak. Als je geld hebt, moet je dat delen, vond hij. Waarom hij voor Aidsfonds heeft gekozen? Toen begin jaren tachtig de aidsepidemie losbarstte, was Marnix behoorlijk in shock. Hij vond het beangstigend dat je ziek kon worden door intimiteit, dat iets dat eigenlijk zo mooi was zo’n ellende kon veroorzaken. Hij was acteur en zijn vriend John was danser. In hun wereld kregen veel mensen hiv. Zelf vond hij dat hij mazzel had dat hij geen hiv heeft opgelopen.

Zijn legaat voor Aidsfonds is bestemd voor onderzoek naar een geneesmiddel, dat was belangrijk voor hem. In onze familie vond iedereen het mooi dat hij een deel van zijn geld aan het goede doel had nagelaten: voor ons allemaal was dat een fijne gedachte.

Het was heel erg dat Marnix stierf.

De praktische afhandeling van zijn erfenis was onverwacht een deel van de verwerking van het verlies. Zo heb ik er zelf troost uit geput. En hoe droevig zijn dood ook is, dit was opeens een positief gevolg ervan.”

“Marnix had Aidsfonds in zijn testament opgenomen.

Dat was voor hem een normale zaak,” aldus zijn zus Annelies

Meer weten over nalaten aan Aidsfonds Vraag de gratis brochure aan op www.aidsfonds.nl/nalaten of neem contact op met Noud Rietman via e-mail: nrietman@aidsfonds.nl of telefoon: 06 531 456 54

Stichting Aidsfonds – Soa Aids Nederland Postbus 10845, 1001 EV Amsterdam, IBAN NL37 INGB 0000 0089 57

‘ Erfbelasting? Kijk meer naar Pippi Langkous’ iStock Foto EPA / Patrick Pleul / Pool

Elon Musk

Moet de maatschappij meebeslissen over de besteding van giften?

Is er een oplossing? Sommigen plei­ ten voor fiscale maatregelen, zoals het verhogen van vermogensbelas­ ting en (verdere) beperking van de giftenaftrek. ‘Ik roep grote gevers en vermogensfondsen liever op om eens na te denken over het nut van demo­ cratischer en inclusiever ­schenken’, aldus Kattenberg, die erkent dat in Nederland veruit het grootste deel van de giften niet van de grote gevers komt, maar van gewone huishoudens.

Ook wat dat betreft zijn we dus geen Amerika.

Dat zou anders moeten. Getrouwde of samenwonende partners hebben momenteel de grootste vrijstelling en de laagste tarieven voor de erfbelas­ ting. Daarna volgen kinderen. ‘Ik stel voor dat iedereen een forfait krijgt’, zegt Van der Geld. ‘Dit forfait staat voor een deel van ieders erfenis dat belastingvrij via een testament aan een of meer personen kan worden toegekend.’ Dit hoeft de schatkist niets extra te kosten en is veel eerlijker.

Plannen om de zaken ook zo te rege­ len, zijn er overigens (nog) niet.

iStock

Wie iets schenkt aan een goed doel, kan soms een fiscaal voordeel krijgen. Als bijvoorbeeld Elon Musk een groot bedrag beschikbaar stelt aan een goed doel, dan betaalt de gemiddelde Amerikaan daar 20 tot 30 procent aan mee, zo schat men in de Verenigde Staten. En als Musk geld geeft aan bestrijding van honger in de wereld, zal iedereen dat prima vinden, maar ‘wat als Musk doneert aan een controversieel onderwerp’, vraag Kattenberg zich af, ‘zoals een politieke partij, een lobbygroep tegen homorechten of een groep ideologi­ sche extremisten?’

Individuele keuzes dienen niet altijd het algemeen belang, zegt hij verder.

‘Zo ging in het Verenigd Koninkrijk twee derde van alle miljoenengiften naar het hoger onderwijs. Tussen 2007 en 2017 was dit in totaal circa € 5,75 miljard. De helft van dit enorme bedrag ging naar Oxford en Cambridge, de universiteiten waar deze miljonairs zelf onderwijs volg­ den en waar donaties met name de toekomstige elite ten goede komen.

Filantropie leidt dus niet vanzelf tot herverdeling van geld van de rijken naar de armen. Cynisch gezegd kan filantropie ongelijkheid zelfs in stand houden.’

De moeder van Pippi Langkous is, zo wil het verhaal, vroeg overleden en vader is bijna permanent op zee. Thuis bewaart Pippi een kist met goudstukken. ‘Het zou me niet ­verbazen’, schrijft Van der Geld als Pippi, zodra ze 16 jaar wordt, een testament maakt en haar zelfgeko­ zen familie (Tommy en Annika) als erfgenamen aanwijst. ‘Als Pippi’s verhaal in ­Nederland zou spelen, dan zou Tommy en Annika een fors bedrag aan erfbelasting boven het hoofd hangen.’

NIEUWS EN TIPS

Aan wie u geeft, is uw eigen keuze.

Daar heeft niemand verder iets over te zeggen. Toch? Soms ligt dat misschien iets genuanceerder en is er wel iets te zeggen voor invloed van de samenleving op de gift van een particulier, schrijft Niels Kattenberg (charity manager bij de Rabobank) in het Financieele Dagblad. Hij adviseert vermogende particulieren bij schenken en nalaten aan goede doelen.

Ons systeem van erfbelasting is uit de tijd, vindt Lucienne van der Geld, directeur van Netwerk Notarissen.

Het is gebaseerd op een samenleving die bestaat uit traditionele gezinnen en houdt geen rekening met andere samenlevingsvormen.

Het is volgens Van der Geld hoog tijd dat daarin verandering komt, schrijft ze in een column in het magazine Ars Aequi.

11

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Een goed doel in uw testament:

12

nooit over nagedacht?

Testamenten worden steeds belangrijker voor goede doelen

U geeft weleens iets aan een goed doel. Misschien zelfs regelmatig. Maar staat er ook een goed doel in uw testament? Waarom eigenlijk niet? En hoe zou je dat moeten aanpakken? Tekst Roel Smit | Beeld iStockphoto

H

Wat zijn dat voor mensen?

Hun belangrijkste gezamenlijke kenmerken zijn dat ze wat vaker dan anderen geen partner of kinderen hebben.

Soms gebeurt het wel dat iemand mét kinderen iets van zijn erfenis nalaat aan een goed doel, maar uit onderzoek blijkt dat die kinderen er dan meestal zelf al warmpjes bijzitten. Een ander opvallend gegeven is dat mensen die een goed doel hebben opgenomen in hun testament, tijdens hun leven wat minder geven aan

goede doelen dan mensen zonder testament. Verder zijn het iets vaker vrouwen dan mannen die iets nalaten aan een goed doel.

ONDERZOEK Voor goede doelen worden nalatenschappen een steeds belangrijkere bron van inkomsten. Precieze cijfers zijn er niet, maar de VU deed onderzoek onder 783 goede doelen die hun jaarcijfers deponeren bij het CBF (voorheen Centraal Bureau Fondsenwerving).

Dat zijn de grootste van de in totaal maar liefst 44.000 bij de Belastingdienst (als ANBI) geregistreerde goede doelen. Volgens het onderzoek van de VU hebben deze grote Nederlandse goede doelen in 2020 maar liefst 391 miljoen euro uit nalatenschappen ontvangen.

Maar omdat lang niet alles in kaart gebracht kon worden, spreken de onderzoekers van een “absolute ondergrens”.

En de opbrengst van nalatenschappen groeit, want het was in 2018 nog 323 miljoen euro (en bijvoorbeeld in 2005 nog maar 181 miljoen euro).

Als redenen voor deze groei wijzen de onderzoekers op

de stijging van het aantal mensen dat overlijdt (in 2001 nog 72.000 per jaar, in 2020 al 84.000). Andere factoren die een rol spelen zijn de groei van het aantal mensen zonder kinderen en het groeiende vermogen van veel Nederlanders.

GEZONDHEID Goede doelen op het gebied van gezondheid konden in 2020 op het grootste bedrag uit erfenissen rekenen: meer dan 125 miljoen euro. Dit is een trend die sinds 2014 is ingezet. Opvallend, want de nalatenschappen lijken vooral te gaan naar een beperkt aantal organisaties (zie de toptien van ‘grootverdieners’ uit nalatenschappen). Een goede tweede zijn de goede doelen voor internationale hulp (ruim 100 miljoen euro). Nummer 3 zijn instellingen op het gebied van natuur, milieu en dieren (ruim 70 miljoen euro).

EEN GOED DOEL IN UW TESTAMENT: NOOIT OVER NAGEDACHT?

ebt u een goed doel opgenomen in uw testament? Lastige vraag en op het onderwerp rust nog altijd een beetje een taboe. De kans dat u echter een testament heeft waarin een goed doel is vermeld, is ook niet zo groot. Uit recent onderzoek van de VU (Geven in Nederland) blijkt dat een op de drie Nederlanders (zonder migratieachtergrond) een testament heeft laten opmaken en dat van hen 12 procent iets zal nalaten aan een goed doel.

Kortom, van alle (oorspronkelijke) Nederlanders heeft dus ongeveer 4 procent een goed doel in het testament staan.

OVERTUIGEN Voor goede doelen zijn nalatenschappen dus een belangrijke, maar ook onzekere bron van inkomsten. Waar andere manieren van fondsenwerving (zoals de traditionele >>

13

“Dat we met onze nalatenschap ook een goed doel kunnen steunen, voelt zoveel beter.”

Thomas de Groot en Lisette Boot zijn erg begaan met het lot van dieren. Ze hebben besloten een deel van hun bezittingen na te laten aan de Dierenbescherming.

Thomas: “Omdat we beiden geen broers of zussen hebben en geen kinderen, was de keuze om na te laten aan de Dierenbescherming een hele logische.” Lisette: “Het laatste wat we wilden, was dat ons geld in de staatskas zou verdwijnen. Dat we er ook een goed doel mee kunnen steunen, eentje waar we allebei achter staan, voelt zoveel beter.” Thomas: “Het is tweeledig: wij steunen het dierendoel, de Dierenbescherming regelt de afwikkeling van onze nalatenschap.”

Lisette: “Met de Dierenbescherming hebben we besproken dat onze hond en kat na ons overlijden bij een gastgezin worden opgevangen. Dat willen we graag. Als je de zorg voor een dier op je neemt, dan is dat voor de rest van z’n leven. Thomas: “De Dierenbescherming zet zich in om het bewustzijn rond dierenwelzijn te vergroten. Dat een dier wel degelijk emoties heeft, en dat wij mensen daar respectvol mee om dienen te gaan. We hebben om die reden ook geen specifieke bestemming voor onze nalatenschap. De Dierenbescherming doet zoveel goed werk en alle facetten zijn wat ons betreft even belangrijk. Of het nou gaat om asielopvang, dierenambulances, inspectie of politieke lobby; het is allemaal nodig om het welzijn van dieren te verbeteren.”

Wilt u meer informatie over nalaten aan de Dierenbescherming en wat dat voor u en de dieren kan betekenen? Bel ons dan voor een afspraak met een van onze relatiebeheerders, Jana van Muijden, Agnes van Veen of Sonja de Boo - Koremans via telefoonnummer 088 - 81 13 066 of scan de QR-code.

collecte) onmiddellijk inkomsten opleveren, geldt dat voor het testamenten pas op langere termijn. Na het opstellen van een testament kan het immers nog wel tientallen ­jaren duren voordat de nalatenschap feitelijk wordt verdeeld.

Bovendien kan iemand die een goed doel in zijn testament heeft staan, dat op elk gewenst moment zelf weer ongedaan maken.

Toch doen goede doelen er steeds meer aan mensen te overtuigen een testament te laten maken en in elk geval een deel van hun vermogen na hun dood beschikbaar te stellen. Vooral de grotere goede doelen hebben vaak eigen ad-

viseurs in dienst om toekomstige erflaters te begeleiden bij het maken van een keuze en te betrekken bij het werk van de organisatie. Ook bieden ze soms aan te zijner tijd als executeur van het testament op te treden.

Dat het onderwerp steeds meer bespreekbaar is geworden, blijkt ook uit een ­gezamenlijke campagne van een kleine 80 grotere goede doelen, die Nederlanders moet stimuleren een goed doel in hun testament op te nemen. En om het onderwerp ­bespreekbaar te maken, hebben ze een lieve naam bedacht: toegift! Via een website (www.toegift.nl) krijgen

We worden rijker en gaan ook rijker dood; gouden toekomst voor goede doelen?

GOUDEN EEUW

‘GROOTVERDIENERS’ UIT NALATENSCHAPPEN (2020, IN MILJOENEN EURO’S) 1 KWF Kankerbestrijding 2 Rode Kruis 3 Hartstichting 4 Prins Bernhard Cultuurfonds 5 Leger des Heils 6 Artsen zonder Grenzen 13,4 7 Dierenbescherming 8 Natuurmonumenten 9 Nierstichting

54,8 23,2 19,5 18,4 15,1 13,4 12,7 10,9 8,9

Interessant is de vraag: hoe gaat de trend zich de komende jaren ontwikkelen? Deskundigen hebben al vaak een ­‘Gouden eeuw van de filantropie’ voorspeld. Dat zou best eens kunnen.

De onderzoekers van de VU blijven in elk geval optimistisch voor goede doelen. We worden rijker – en gaan dus ook rijker dood – en het aantal kleine huishoudens (­zonder kinderen) neemt toe. ‘De algehele prognose is dat de nalatenschappen aan ­goededoelenorganisaties zullen blijven groeien’, zeggen de VU-onderzoekers.

We kunnen het alleen maar afwachten. >>

EEN GOED DOEL IN UW TESTAMENT: NOOIT OVER NAGEDACHT?

mensen de mogelijkheid om aan het einde van hun leven nog één keer op te komen voor de dingen die zij belangrijk vinden. Op de site staan ervaringen van mensen die de keuze al gemaakt hebben en adviezen.

15

‘Ik wil een wereld nalaten waarin hersenaandoeningen steeds draaglijker worden’ Mevrouw Onland weet wat het betekent om iemand te verliezen aan dementie. In 2016 overleed haar broer aan deze veelvoorkomende hersenaandoening. In korte tijd zag ze hem een heel ander mens worden. Bang. Verward.

Afhankelijk. Mevrouw Onland besloot te willen nalaten aan de Hersenstichting. ‘Ik wil verlichting bieden aan iedereen die door dementie in het duister tast.’

‘Een hersenaandoening zet je leven op z’n kop. Ook dat van mij en mijn broer. Hij was een grote, leuke man die langzaam uit het leven verdween. Heel confronterend.

Toen hij overleed, was dat verdrietig, maar het verloste hem ook uit zijn lijden. Hij kreeg al op zijn 63e dementie. Het zet je aan het denken over je eigen bestaan en het einde daarvan.

Naasten tasten vaak in het duister over waar je nou goed aan doet.

Je wilt het voor iemand zo leuk mogelijk maken. Nog even een uitstapje, nog even naar buiten.

Terwijl die persoon zelf daar juist helemaal ontregeld van kan worden. Als omgeving ga je maar door. Daardoor heb je niet in de gaten hoe snel de situatie verergert.

Waardig ouder worden Als iemand dementie krijgt, lijdt de omgeving mee. Dat je diegene als een heel nieuw persoon moet gaan zien, is zwaar. Ik wil iets doen om de ziekte leefbaarder te maken.

Onze hersenen hebben nu eenmaal een houdbaarheidsdatum. Ik geef om waardig ouder te worden met dementie. Niet om allemaal 400 jaar oud te worden. Dan moeten we nog heel wat hobby’s verzinnen.

Draaglijkheid Ik vind het een mooie gedachte om na te laten aan de wereld, door de Hersenstichting op te nemen in mijn testament. Met name omdat dementie een grote rol speelt in mijn familiegeschiedenis. Zelf ben ik inmiddels alleen en dat beangstigt me weleens. Wat als ik op een dag ook mezelf niet meer ben? Dat ik geen schone kleren meer aantrek? Of steeds melk ga kopen, terwijl ik dat helemaal niet drink? Wie stuurt mij dan bij?

Als ik er opeens niet meer zou zijn en ik had niks geregeld, zou een groot gedeelte naar de staat gaan.

Of naar familie die het waarschijnlijk niet echt nodig heeft. Door na te laten, hoop ik iets bij te dragen aan de draaglijkheid van dementie. Die verlichting gun ik iedereen. Daar voel ik me goed bij.’

Met de steun van mevrouw Onland kunnen we nog grotere stappen zetten op weg naar ons doel: gezonde hersenen voor iedereen.

Voor die nalatenschap willen we haar nu alvast van harte bedanken.

Meer informatie over nalaten aan de Hersenstichting vindt u op hersenstichting.nl/nalaten.

Voor persoonlijk advies kunt u vrijblijvend contact opnemen met Renee Brummelhuis, Relatiemanager Nalatenschappen. Ze zal samen met u bekijken hoe u uw wensen kunt vastleggen.

Renee Brummelhuis is te bereiken op: 070-360 48 16 of rbrummelhuis@hersenstichting.nl

7 praktische tips voor nalaten aan een goed doel 1. Bepaal het gewenste doel Bij het maken van een keuze kan de digitale Geefwijzer (een samen­ werking van het Kenniscentrum Filantropie en het magazine Goed Geregeld!) een hulpmiddel zijn (zie www.goedgeregeldmagazine.nl of www.geefwijzer.nl). Hierop presen­ teren zich ruim 7.000 goede doelen.

Aan de hand van scores kunt u hier vaststellen hoe transparant een doel is, hoe professioneel de organisatie in elkaar zit en wat voor activiteiten ze onderneemt. U kunt ook eenvoudig nagaan welke goede doelen zich met een bepaald thema bezighouden. Voor wie zich even snel wil oriënteren is achter in dit magazine een ‘Supple­ ment voor gulle gevers’ opgenomen, waarin een groot aantal goede doelen zich presenteert.

2. Kies een erkende organisatie

3. Bepaal welk deel van de erfenis naar een goed doel gaat Dat kan op twee manieren: door het goede doel aan te wijzen als erfge­ naam (wellicht samen met anderen) of door het goede doel een legaat toe te wijzen. Zo’n legaat kan een geld­ bedrag zijn, maar bijvoorbeeld ook een huis of een schilderij. Benoemt u een goed doel tot erfgenaam, dan heeft het daarmee recht op een deel

niet volgens de wettelijke regels van het erfrecht wordt verdeeld over kinderen, kleinkinderen, ouders et cetera. Bij de notaris kunt u precies vastleggen hoe u het wilt, uiteraard binnen de kaders van de wet.

4. Vergeet uw kinderen niet

Hoewel niet verplicht, kan het verstandig zijn een executeur in uw testament te benoemen. Deze persoon wikkelt na uw overlijden uw nalatenschap af. Vraag deze persoon vooraf of hij of zij daadwerkelijk de taken van het executeurschap wil en kan uitvoeren. Dat mag namelijk altijd geweigerd worden.

Wie kinderen heeft, kan niet zijn hele vermogen nalaten aan een goed doel.

Eigen kinderen (of kleinkinderen in hun plaats als een kind is overleden) hebben altijd recht op een zogeheten legitieme portie, zelfs als ze onterfd zijn. Die portie is de helft van wat een kind zou krijgen als het niet onterfd was. Wie dus kinderen heeft, kan maximaal de helft van zijn vermogen nalaten aan een goed doel.

5. Bespreek uw ­wensen met familie en vrienden Het kan vervelend zijn als erfgena­ men na uw dood tot de ontdekking komen dat u een goed doel heeft op­ genomen in uw testament. Soms leidt dat zelfs tot gerechtelijke procedures waarbij erfgenamen een testament aanvechten en zeggen dat de erflater het heeft laten opstellen toen hij de­ ment (en dus wilsonbekwaam) was.

Dat is iets dat u niet moet willen.

Praat daarom over uw voornemen met familie en vrienden. Dat is vaak minder zwaar dan u wellicht denkt.

6. Ga naar de notaris Vergeet niet om uw wensen in een testament vast te laten leggen bij de notaris.

Het is de enige manier om iets na te laten aan een goed doel en ervoor te zorgen dat uw nalatenschap

7. Informeer het goede doel U bent uiteraard niet verplicht om het goede doel op de hoogte te stellen, maar een goed doel hoort graag als het in uw testament is opgenomen.

Als dit bekend is, kan het goede doel u nog meer betrekken bij activiteiten.

Contact opnemen met het goede doel is ook belangrijk als u in uw testa­ ment een speciale bestemming van uw nalatenschap heeft opgenomen, als u bijvoorbeeld wilt dat het geld wordt besteed aan de bestrijding van een bepaalde ziekte, de opvang van een bepaald type dieren et cetera. Het goede doel kan u dan vertellen of dit mogelijk is. >>

EEN GOED DOEL IN UW TESTAMENT: NOOIT OVER NAGEDACHT?

Van belang is na te gaan of een goed doel de status heeft van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Alleen in dat geval komt het volledige bedrag dat u wilt nalaten ook echt bij het goede doel terecht, zonder dat de fiscus meeprofiteert. Heeft de Belastingdienst een goed doel niet erkend, dan valt het voor de erfbelas­ ting onder ‘overige erfgenamen’ en kan de erfbelasting oplopen tot bijna 40 procent.

van de totale nalatenschap (dus het geheel van bezittingen en schulden).

Een goed doel zal de erfenis alleen aanvaarden onder de voorwaarde (benificiair) dat de bezittingen groter zijn dan de schulden.

17

Nalaten aan goede doelen: elke euro komt op z’n plek

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Wie iets krijgt uit een erfenis, moet in principe erfbelasting betalen.

Natuurlijk zijn er vrijstellingen en lagere tarieven voor naast familie­ leden, maar is de erfenis wat groter, dan mogen uw erfgenamen rekenen op een blauwe envelop. Er is één uitzondering: erkende goede doelen.

Die betalen geen erfbelasting.

18

Dat wil zeggen: goede doelen met de status van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Met andere woor­ den: wat u geeft of nalaat, komt ook echt volledig ten goede aan het doel.

Hebben we het over een erfenis, dan moet het goede doel wel met name genoemd worden in het testament dat u bij de notaris hebt laten opstellen.

Het is handig om bij de Belasting­ dienst (www.belastingdienst.nl) even te checken of het doel dat u in gedachten hebt inderdaad nog steeds de ANBI-status heeft. Dat verandert nog weleens.

Ook Sociaal Belang Behartigende Instellingen (SBBI’s) hoeven geen erf- en schenkbelasting af te dragen.

SBBI’s zijn geen goede doelen, maar organisaties die een bepaalde maatschappelijke waarde hebben, zoals zangkoren, buurtverenigin­ gen, hobbyclubs en dergelijke. Ook goed om even te checken.

Wat geldt voor nalaten (na uw overlijden), geldt ook voor ­schenken (bij leven). Goede doelen met een ANBI-status betalen ook geen schenkbelasting. En ­trouwens, als u bij leven een bedrag schenk aan een goed doel, dan kunt u deze gift onder voorwaarden aftrekken van de inkomsten- of vennootschaps­ belasting.

Daarbij is het goed om te weten dat er voor de Belastingdienst twee soorten van schenkingen aan goede doelen bestaan.

De eerste is de eenmalige schenking.

Een geschonken bedrag is pas aftrek­ baar wanneer het meer is dan 1 pro­ cent van het belastbaar inkomen (met een minimum van 60 euro). Schen­ kingen in één kalenderjaar mogen bij elkaar worden opgeteld en de totale aftrekbare schenking is maximaal 10 procent van het inkomen.

De tweede categorie is die van de periodieke schenking. Dan geeft u ­minimaal vijf jaar achtereen (mini­ maal eens per jaar) aan hetzelfde goede doel. Het leuke daarvan is dat dan de hele gift aftrekbaar is; er geldt dus geen drempel.

Een voorwaarde is dat u de periodie­ ke gift laat vastleggen in een notariële akte of (ondershandse) schenkingsovereenkomst. Een model daarvoor is te vinden op de website van de Belastingdienst of bij veel goede doelen verkrijgbaar.

En wie een gift doet aan een culturele instelling (met een ANBI-status), is fiscaal nog beter uit. Dan mag u voor

het berekenen van de aftrek deze gift verhogen met 25 procent. Voor deze verhoging geldt een maximum van 1.250 euro.

Het maakt hierbij niet uit of u een gewone gift doet of een periodieke gift, of beide. Voor gewone giften geldt wel het drempelbedrag. Bij een gift van bijvoorbeeld 2.000 euro mag dus 2.500 euro als aftrekpost worden opgevoerd.

Of een instelling een culturele ANBI is, kunt u nagaan via de website van de Belastingdienst.<<

Een goed doel betaalt meestal geen erfof schenk­ belasting

Erfgoed als erfenis.

Wat gaat u straks steunen?

‘Het voelt natuurlijk om iets van mijzelf achter te laten als ik er straks niet meer ben.

Op landgoederen en in kastelen kon ik altijd rustig dwalen of genieten van de omgeving.

Ook straks wil ik dat erfgoed behouden blijft en anderen hetzelfde plezier geeft.

Daarom steun ik met mijn nalatenschap behoud van erfgoed.’

Wordt uw erfenis het begin van iets moois? Het Prins Bernhard Cultuurfonds begeleidt en adviseert bij het organiseren van cultuur als erfenis. Ga naar www.cultuurfonds.nl/nalaten voor meer informatie of om de brochure Cultuur als erfenis aan te vragen.

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

‘GEVEN IS VEEL Wendy van Dijk: MOOIER DAN moeder van de wijze lessen ONTVANGEN’ Tekst Roel Smit / Fotografie Marcel Molle

20

‘Ik vind dankbaarheid een belangrijke karaktertrek’

Geven is meer bevredigend dan ontvangen. Als ze een levensmotto heeft, dan zou het dát wel eens kunnen zijn. Goed Geregeld sprak met Wendy van Dijk over haar keuze om ambassadeur te zijn voor Make-A-Wish Nederland. En over wat ze belangrijk vindt om over te dragen aan haar kinderen.

Z

‘Ik heb mijn kinderen vaak voorgehouden: vergelijk het gevoel als je een cadeau krijgt eens met je gevoel als je iemand iets geeft. Ik vind dat laatste sterker en mooier.

Geven doet veel meer dan ontvangen, het is veel meer satisfying, bevredigend.’

Daarom is Wendy van Dijk al meer dan vijftien jaar ambas­ sadeur van Make-A-Wish Nederland, een organisatie

die (met zo’n 450 vrijwilligers) wensen vervult van ernstig zieke kinderen. ‘Ja, ik ben inderdaad best wel honkvast.’

Het onderwerp spreekt haar aan. Iets moois doen voor kinderen met een levens­ bedreigende ziekte. En hoewel een deel van de ernstig zieke kinderen waarvoor MakeA-Wish een wens in vervulling laat gaan, uiteindelijk toch weer beter wordt, loopt het vaak ook minder goed af.

Dat is heftig, ook omdat ze zelf moeder is van een zoon van 19 (uit haar relatie met zanger Xander de Buisonjé) en een dochter van 12 (met haar huidige partner Erland Galjaard).

Maar ze loopt niet weg voor de heftigheid van zulke verhalen. Integendeel, ze lijkt die juist op te zoeken. Dat ­begon al toen ze ruim twintig jaar ­geleden begon met het TV-programma Hart in Aktie, eigenlijk de natuurlijke voor­ loper van het ambassadeurschap van Make-A-Wish.

WENDY VAN DIJK

e hoeft over geen enkele vraag lang na te denken. Wendy van Dijk voelt als ervaren interviewer waar de vragen­ steller heen wil. En dan heeft ze de afslag vaak zelf al genomen. Maar soms is ze toch heel even stil. Bijvoorbeeld bij de vraag wat ze haar kinderen wil meegeven voor de rest van hun leven. ‘Ik ben een moeder vol met wijze lessen. Ik zeg altijd: kijk naar wat er wél is en niet naar wat er niet is. Mijn dochter heeft me eens een schilderijtje cadeau ­gegeven met die tekst. Die vindt me nu eenmaal een wijze-lessen-­ moeder, maar ik vind dankbaarheid een belangrijke karaktertrek.’

PRAAT EROVER ‘Ik merk dat dit voortdurend op mijn levenspad komt. Op de een of andere manier word >>

210

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

‘ We leven in een tijd van zuurheid, negativiteit en cynisme.

Ik blijf me daartegen verzetten’

22

ik er altijd toe aangetrokken.

Ik heb ontzettend de behoefte om erover te praten. Ik ben het ook heel erg eens met de nieuwe SIRE-campagne over onze manier van omgaan met de dood: praat erover, niet er overheen.’

Naast Make-A-Wish, is ze ook al heel lang ambassadeur van Stichting Semmy in haar geboorteplaats Weesp. ­Semmy was een jongen van net vijf jaar, die in 2007 overleed aan hersenstamkanker. Zijn vader richtte daarna Stichting ­Semmy op met als doel de levensverwachting en uiteindelijk de overlevingskansen van kinderen met deze gruwelijke ziekte te vergroten. ‘Het idee dat kinderen de hoop op beterschap wordt ontnomen, vind ik echt ondraaglijk’, zegt Wendy van Dijk, die niet lang heeft geaarzeld toen het verzoek kwam om ambassadeur te worden.

En toen kwam dus Make-AWish. ‘De eerste ervaring was ingrijpend. Een meisje van zestien jaar, ongeneeslijk ziek, mocht een afscheidsfeest houden voor haar vriendinnen, haar familie, voor iedereen die ze lief had gehad in haar leven.

In de zaal stond haar bed, haar lievelingsband trad op. Ik was erbij omdat ze een fan was en mij graag een keer wilde ontmoeten. Dat ben ik nooit meer vergeten. Daarna zijn er heel veel bijzondere ontmoetingen geweest. Make-A-Wish vervult allerlei wensen, soms heel groot, maar soms ook veel kleiner. En realiseer je goed dat dit niet alleen van betekenis is voor degene die het direct aangaat, maar ook voor ouders, broertjes en zusjes. Hun hele leven staat vaak in het teken van het zieke kind. Eén dag blije gezichten, daar doe je het voor. Hoewel wat Make-AWish doet eigenlijk veel meer is: het vervullen van de wens is een traject waar een kind langdurig mee bezig is, kinderen worden echt betrokken bij de invulling ervan.’

Waardoor word je ­g eraakt?

Wendy van Dijk: ‘Ik word het meest geraakt door een verlies dat mensen moeten ­doormaken. Het verlies van bijvoorbeeld een kind is zo allesomvattend.’

Het past allemaal in hetzelfde patroon. Naast het ambassa­ deurschap voor Stichting ­Semmy en Make-A-Wish, heeft ze een eigen magazine en een bijbehorend online platform: wendyonline.nl.

Onder de titel Zonder jou staan daarop verhalen van mensen die een dierbare zijn ­verloren

en wat dat men hen heeft gedaan. ‘Na het verlies van haar man, kwam Marlies weer terug bij haar jeugdliefde. Ik weet zeker dat Jeroen blij voor me zou zijn’, vertelt bijvoorbeeld de 46-jarige Marlies van Dongen.

Of het ­hartverscheurende verhaal van Frédérique ­Starmans-Rossollin, die eind 2020 haar 19-jarige zoon Nathan verloor bij een tragisch ongeval: Nathan viel van een balkon. ‘Als Nathan een kamer binnenkwam ging het licht aan’, vertelt ze op wendyonline.nl. ‘Hij had zo’n groot charisma en was zo echt en onvervalst dat je hem niet meer vergat na een eerste ontmoeting. Hij had de gave om mensen blij en gelukkig te maken; je wilde bij hem zijn.

Na zijn overlijden ontving ik talloze berichtjes over Nathan.

Over hoe bijzonder mensen hem hadden gevonden, wat hij voor hen had betekend en hoe hij hen had geïnspireerd. Daar heb ik veel steun aan gehad.’

Wat leer je zelf van al die ervaringen?

‘Dat mensen die zulke dingen persoonlijk meemaken, vaak heel krachtig zijn. En dat nare ervaringen uiteindelijk toch ook zorgen voor verbinding en verbroedering. Als er iets heel ergs gebeurt, dan staan we erbij stil hoe belangrijk het is om lief en zorgzaam te zijn voor elkaar. Ik heb dat als kind altijd al gehad en ik heb de sterke behoefte om deze boodschap voortdurend uit te dragen, elke dag weer. Je ziet het nu weer bij al die ellende in de Oekraïne. Die brengt mensen toch op een of andere manier weer dichter bij elkaar.’ >>

Als je nadenkt over nalaten “Het is zo belangrijk om over nalaten na te denken. Juist als je midden in het leven staat. Uit ervaring weet ik dat het leven kwetsbaar is, het kan zomaar voorbij zijn. Daarom heb ik mijn testament opgesteld, en een deel gaat naar ZOA”, zegt Ellis Samsom.

ZOA helpt mensen die alles kwijt zijn geraakt door een oorlog of een ramp.

Denk aan vluchtelingen in Ethiopië, Myanmar, Oekraïne en Colombia.

“ZOA is er, met noodhulp. Met een medemenselijkheid en warmte die zich niet laat beschrijven, die is er gewoon. Het geeft echt een goed gevoel te weten dat je ook na je leven impact kan hebben en van betekenis kan zijn voor kwetsbare mensen op de vlucht!”

1. TITEL - BEELD

‘Ook na je leven kun je impact hebben!’

- Ellis Samsom

Stichting Laat uw huisdier na Een gegarandeerde toekomst voor uw DIERbare nabestaanden! Geheel naar uw wens en met respect voor de wensen van uw dier(en).

Stichting Laat uw huisdier na: anders dan alle anderen! En natuurlijk is het mogelijk om op afspraak een bezoek te brengen aan de toekomst van uw huisdier(en).

T: 06 12483461 I: www.laatuwhuisdierna.nl E: elsadams@xs4all.nl IBAN: NL84 INGB 0007 322978

Denkt u ook na over nalaten?

Bestel dan vrijblijvend onze brochure ‘Geloof in geven’ op www.zoa.nl/nalaten Komt u liever persoonlijk met ons in contact?

We gaan graag met u in gesprek.

Geloof Geven

in

Als u nadenkt over nalaten...

3

Yolenta Pater 06 558 307 18 y.pater@zoa.ngo

Monique Boom 06 380 080 94 m.boom@zoa.ngo

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Het willen helpen, er ­ illen zijn voor a­ nderen, w heb je dat van thuis ­m eegekregen?

24

‘Dat denk ik wel. Niet dat mijn ouders actief waren als vrijwilligers of zo, maar er was altijd wel veel oog voor de medemens. Vanuit een gevoel van gelijkwaardigheid en positiviteit. Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden.

Zorg goed voor ouderen. Dat zag ik in de praktijk ook gebeuren. Er werd goed gezorgd voor opa en oma. Mijn vader ging altijd biljarten met een oudere, alleenstaande man. Nu pas realiseer ik me hoe ­bijzonder het was dat hij hem elke zondag ophaalde en dat die man de hele dag bij ons was en meeat, ook met Sinterklaas en met Kerst. Mijn vader vond het belangrijk dat te doen.’

Dat zie je ook terug bij je kinderen?

‘Gelukkig wel, het is bijna DNA geworden. Dat geldt zeker voor mijn zoon van 19. Die kan altijd zo ontzettend dankbaar zijn als hij iets krijgt, als we uit eten gaan bijvoorbeeld. Hij zal het nooit accepteren als we hard of onaardig zijn tegen andere mensen.’

Pas dat nog in deze tijd?

‘Wat mij betreft wel. De mensen zouden sowieso wel eens wat aardiger tegen elkaar mogen zijn. Maar je hebt gelijk, het is wel een tijd van veel zuurheid, negativiteit en cynisme. Ik heb daar een gruwelijke hekel aan en blijf me daar­ tegen verzetten.’ <<

MAKE-A-WISH 1980, Phoenix, Arizona. Chris is zeven jaar en heeft ernstige ­leukemie. Zijn leven bestaat uit angst en ziekenhuisbehande­ lingen. Zijn droom? Politieagent worden. Met zijn ziekte een kleine kans dat het zal lukken. Twee agenten horen van zijn wens en besluiten Chris de dag van zijn leven te bezorgen. Hij krijgt een mini-uniform aan en mag een dagje mee op de motor. Trots deelt Chris als een echte agent bekeuringen uit.

Het verhaal van Chris inspireert tot de oprichting van Make-A-Wish.

Andere landen volgen. Make-AWish Foundation International is nu actief in 50 landen en op vijf continenten. In 1989 wordt MakeA-Wish Nederland opgericht. De eerste wens in Nederland komt van de 10-jarige Cindy. Zij wil zó graag een tv-opname bijwonen van de toen heel populaire serie ‘Zeg ‘ns AAA’. Een enthousiaste verpleegster van het Haagse Juliana Kinderziekenhuis meldt haar wens aan. Vrienden van de stichting brengen het geld bij el­ kaar. En Cindy mag als een echte filmster naar de studio én op de foto met ‘Mien Dobbelsteen’, ofwel hoofdrolspeelster Carry Tefsen.

De rest is geschiedenis. Met ruim 450 vrijwilligers realiseert MakeA-Wish nu jaarlijks meer dan 700 wensen van ernstig zieke kinderen en jongeren tussen de 3 en 18 jaar. Volgens de organisatie toont onderzoek aan dat het realiseren van een allerliefste wens jonge patiënten en hun omgeving weer kracht en vertrouwen geeft, en blijvend impact heeft.

Wendy van Dijk (51) is in Weesp geboren als dochter van een marktkoopman.

Toen ze 12 was maakte ze haar TV-debuut in het AVRO-programma Zoethout.

Daarna besloot ze danseres te worden, wat ze een flink aantal jaren deed. Medio jaren negentig kwam ze terug op TV, als het legendarische typetje Ushi Hirosaki, een naïeve Japanse journalis­ te die bekende personen ontregelend interviewde.

Daarna maakte ze een groot aantal TV-programma’s als presentator bij RTL4 en later SBS6. In 2000, 2003, 2004 en 2005 kreeg ze de Zilveren Televisier-Ster voor beste te­ levisievrouw, in 2003 ontving ze de Gouden Televisier-ring voor het programma ‘Hart in Aktie’ en in 2012 voor ‘The Voice of Holland’.

Sinds 2015 maakt Van Dijk een eigen glossy, Wendy Ma­ gazine, met een bijbehorende website.

WENDY VAN DIJK

‘ We moeten anders omgaan met de dood: praat erover, niet er overheen’ Visagie Mari van de Ven

25

26

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Blijf ook na uw dood voor uw huisdier zorgen

Hoe moet dat straks met de hond of de kat?

Huisdieren zijn vaak vrienden voor het leven, maatjes waar hun baas­ jes niet zonder ­kunnen. Maar wat gebeurt er als het baasje overlijdt?

Regel tijdig iets voor uw huisdier, adviseren dieren­ hulporganisaties.

Tekst Ineke Evink Beeld iStock

afhankelijk is. ‘En denk er vast over na voordat je een jong hondje in huis neemt.

Je moet natuurlijk altijd goed ­nadenken voor je aan een huisdier begint, maar zeker als je al wat ouder bent.’

DIERENBUDDY’S Als je ouder wordt, kan het soms sowieso lastiger ­worden een huisdier te verzorgen. ­Gelukkig hoeft het niet altijd zover te komen dat een huisdier dan uit huis geplaatst moet worden. De Dierenbescherming heeft ook een andere oplossing: de dierenbuddy.

Als het niet goed meer lukt met de verzorging, bijvoorbeeld door ouderdom of ziekte, kan de dierenbuddy een deel van de zorg overnemen. ‘Dierenbuddy’s zijn vrijwilligers, mensen met het hart op de >>

HOE MOET DAT STRAKS MET DE HOND OF DE KAT?

Z

oals je je financiën goed regelt door bijvoorbeeld een testament te laten opmaken, zo zou je ook ruim van tevoren moeten bepalen wat er moet gebeuren met je huisdier, vindt Niels Kalkman van de Dieren­ bescherming. ‘Het gebeurt wel dat een van de nabestaanden de dierenambulance belt wanneer er na een overlijden niets blijkt te zijn geregeld. Dan kan de Dierenbescherming de zorg overnemen en op zoek gaan naar een nieuw baasje. Vaak komt een dier dan eerst in een asiel terecht. Daar wordt het liefdevol verzorgd en er wordt een nieuw baasje gezocht.’

Maar ideaal is dat natuurlijk niet.

Regel de zaken voor je huisdier op tijd, raadt Kalkman aan, net zoals je doet voor iemand die financieel van je

27

‘Je moet natuurlijk altijd goed nadenken voor je aan een huisdier begint, maar zeker als je al wat ouder bent’ goede plek’, zegt Kalkman. ‘Zij gaan bijvoorbeeld wandelen met de hond, of mee naar de dierenarts.’

hondje, ik hoop dat het je goed gaat”. Maar de broodfokker had het hondje veel te veel nestjes laten krijgen.’

Wie gebruik wil maken van een dierenbuddy, kan dat aanvragen bij de Dierenbescherming. Die zorgt dan voor een match tussen de hulpvrager en de dierenbuddy.

Dierenbuddy’s, die beschikbaar zijn in zeventien plaatsen in Nederland, hebben ook een maatschappelijke functie. ‘Ik maakte dat laatst nog mee. Een oudere dame werd weduwe.

Ze was slecht ter been en kon daarom niet zelf haar hond uitlaten, dat deed haar ove­r­ leden man altijd. Door de dierenbuddy kan ze de hond nu toch houden. De buddy laat de hond uit en blijft meteen even koffie bij haar drinken.’

Laat uw huisdier na levert geen half werk. De stichting heeft een eigen terrein voor dieren die niet meer geplaatst kunnen worden bij particulieren.

‘We hebben een stuk bosgrond waarop ons eigen huis staat en een paar goed ingerichte onderkomens voor dieren.

Daar verblijven dieren die niet of nog niet herplaatsbaar zijn.

Als een dier wel kan worden herplaatst, controleren we altijd hoe het met het dier gaat.

De dieren blijven namelijk ons eigendom. Zo kunnen we de belofte nakomen om goed voor een dier te blijven zorgen.

De nieuwe baasjes vinden het vaak prettig, want soms hebben de dieren gedragsproblemen. Mensen die daar verstand van hebben leveren dan de nodige ondersteuning.

Veel is trouwens met geduld op te lossen, hoor.’

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

BROODFOKKER

28

Een dierenbuddy is echter geen opvangadres voor na de dood van de eigenaar van het dier. Het blijft dus verstandig van tevoren te bepalen wat er met je dier moet gebeuren na je dood. Hoe pak je dat aan?

Verschillende stichtingen kunnen helpen. Welke het meest geschikt is, ligt er maar aan hoeveel geld u te besteden hebt en welke eisen u stelt aan de opvang van het dier.

Stichting Laat uw huisdier na pakt het groot aan. Initiatiefnemer Els Adams richtte de stichting op nadat ze min of meer bij toeval een hondje had ontdekt bij een broodfokker. Dat hondje bleek van een overleden mevrouw geweest te zijn. “Ik vond een inentings­ boekje waarin in bibberig handschrift stond: “Mijn lieve

FINANCIËN De hulp van Laat uw huisdier na is niet gratis, legt Adams uit.

‘De dieren moeten eten, ze moeten naar de dierenarts voor inentingen, ontwormkuren en controles, en opera­ ties kunnen al helemaal duur uitvallen.’ Hoeveel geld dat is, hangt af van het ras, de leeftijd en de conditie van het dier. Een dierenarts schat op basis daarvan in hoe lang het dier nog zal leven. ‘Een hond kost gemiddeld duizend euro per jaar, een kat minstens 400 euro’, zegt Adams.

U hoeft natuurlijk geen orga-

nisatie in de arm te nemen.

Zelf afspraken maken met familie en vrienden is ook mogelijk. Adams. ‘Dat kan natuurlijk goed gaan. Maar garanties zijn er niet. En er hoeft helemaal geen kwade opzet in het spel te zijn. Laatst hoorde ik het verhaal van een mevrouw die met een vriendin had afgesproken dat die haar hond na haar dood zou overnemen.

Maar die afspraak dateerde van jaren geleden, toen ze nog een Maltezertje had. Toen dat beestje was overleden, nam ze een Mechelse herder. Negen maanden later stierf de vrouw.

De vriendin deed wat ze had beloofd en nam de herder in huis, in een kleine flat. Maar een paar dagen later belde ze ons, helemaal in paniek. Wat bleek? De hond beet alles stuk.

Wij hebben het dier overgenomen en de socialisatie geregeld. Zo gauw de hond weer goed gedrag vertoont, kunnen we hem herplaatsen.’

Betaling voor de diensten van Laat uw huisdier na hoeft nooit van tevoren, benadrukt Adams.

‘Er kan immers nog van alles gebeuren. We laten de afspraken altijd notarieel vastleggen, en de financiële bijdrage wordt betaald uit de erfenis.’

PLATFORM Een andere organisatie die de zorg voor het huisdier regelt, is Stichting Verhuis­ dieren. Die helpt niet alleen bij het herplaatsen na de dood van het baasje. ‘Je kunt ons beschouwen als een datingsite voor dieren’, vertelt oprichter ­Femke Pasquino-de Harde.

‘Dat doen we aan de hand van profielen. Iemand die zijn >>

Uw vermogen om

onafhankelijk te maken Ook als u er niet meer bent, hebt u het vermogen om thuis te geven. Hoe groot of hoe klein dit vermogen ook is, uw nalatenschap maakt een groot verschil voor mensen zonder thuis in Nederland.

Wilt u meer weten?

Lees alles over thuisgeven en onze projecten die omzien naar mensen zonder thuis in Nederland.

Vraag de brochure gratis en geheel vrijblijvend aan via: kansfonds.nl/nalaten

h

Thuisgeven Uw nalatenschap helpt Kansfonds thuis te geven. Thuisgeven door jongeren die dak- en thuisloos zijn veilig onderdak te geven. Of door jonge moeders te helpen onafhankelijk te zijn. Zo helpt u mensen zoals Jessie. Zij belandde op straat. Geen huis, geen geld en geen werk. Het project Lumens bood haar de nodige ondersteuning om behalve een huis ook een diploma en een baan te bemachtigen.

Uw nalatenschap helpt Kansfonds dit soort projecten mogelijk te maken. Want iedereen verdient een thuis: een dak boven je hoofd, voldoende geld om van te leven, en het diepe besef dat je erbij hoort.

Nalaten U hebt ook het vermogen om thuis te geven.

Met uw gift of nalatenschap. We gaan graag met u in gesprek over hoe uw nalatenschap voor 100% besteed wordt aan kansrijke projecten die mensen aan een thuis helpen.

Meer weten?

Bel dan met Mariëlle Appel, adviseur filantropie: 035 624 96 51 of e-mail: m.appel@kansfonds.nl Of lees meer over de mogelijkheden om Kansfonds in uw testament op te nemen in onze brochure ‘Nalaten aan Kansfonds’.

Deze vraagt u geheel vrijblijvend aan via kansfonds.nl/nalaten www.kansfonds.nl • info@kansfonds.nl IBAN: NL20 INGB 0660 9712 40

VOOR BAANBREKEND ONDERZOEK TEGEN ALVLEESKLIERKANKER

Meer dan 3.000 Nederlanders krijgen jaarlijks de diagnose alvleesklierkanker. 93% sterft binnen 6 maanden. De diagnose alvleesklierkanker is nog altijd vaak weinig minder dan een doodvonnis.

-PROFESSOR CASPER VAN EIJCKVindt u het belangrijk dat er ook na uw overlijden doorgewerkt wordt aan innovatieve behandelmethoden van alvleesklierkanker?

Dan is het mogelijk om Stichting Overleven met Alvleesklierkanker op te nemen in uw testament. Elke donatie, groot of klein, is waardevol.

Overweegt u na te laten aan Stichting Overleven met Alvleesklierkanker?

Neem dan vrijblijvend contact op met: mr. Leonie Geenen - van Straaten t. 06 26 520 371 e. leonie@supportcasper.nl

Vanzelfsprekend is nalaten iets heel bijzonders. Wij reiken u graag de helpende hand als u meer wilt weten over de mogelijkheden van nalaten.

WWW.SUPPORTCASPER.NL

SCAN DE QR-CODE EN DONEER DIRECT

Stichting Overleven met Alvleesklierkanker, ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 64583325 te Leiden. IBAN NL 82 ING B 000 004 2000.

VEILING RESULTATEN

Breguet horloge Hamerprijs € 40.000,-

Boeddha, verguld brons Hamerprijs € 19.000,-

H E T G RO O T S T E VEILINGHUIS

DE HOOGSTE OPBRENGSTEN TEGEN DE LAAGSTE KOSTEN Wij kunnen voor u veilen, van 1 item tot een gehele inboedel of verzameling.

Van kunst tot antiek, van juwelen tot zilver en van design tot aziatica.

Hiervoor berekenen wij géén inbrengcommissie.

Wij kunnen u van dienst zijn voor het taxeren van een erfenis verdeling.

Uniek door simultaan met de zaal, live te veilen op de 8 grootste internet platforms.

Door onze persoonlijke en discrete benadering, hét veilinghuis voor al uw kostbaarheden.

0%

Visbagh Hamerprijs € 32.000,-

Vaas, Copier Hamerprijs € 6.000,-

Ikoon Hamerprijs € 12.000,-

Borden China Hamerprijs € 12.000,-

Zakhorloge Hamerprijs € 9.500,-

Cartier Santos Hamerprijs € 5.500,-

Collier, 3 rijen bloedkoraal Hamerprijs: € 30.000,-

Staand horloge Hamerprijs € 13.000,-

U betaalt achteraf slechts € 15 per kavel

Staand horloge Hamerprijs: € 22.000,-

VEILING RESULTATEN

Turmuhr Hamerprijs € 34.000,-

INBRENGCOMMISSIE

Poul Kjaerholm PK 11 Hamerprijs € 8.500,-

Barometer, 18e eeuw Hamerprijs € 3.200,-

VA N Z U I D -W E S T NEDERLAND

Wapenschotel, 18e eeuw Hamerprijs € 22.000,-

Diamant 4.20 Ct. Hamerprijs € 15.000,-

Empire klok Hamerprijs € 16.000,-

19e eeuws ivoor Hamerprijs € 46.000,-

Boeken Buffon Hamerprijs € 3.400,-

18e Eeeuwse tafelklok Hamerprijs € 15.000,-

Pendule, ca. 1810 Hamerprijs € 11.000,-

Broche met diamanten Hamerprijs € 8.000,-

UW ITEM HIERONDER? Yixing theepot 19e eeuw Hamerprijs € 16.000,-

Bijbel, 19e eeuw Hamerprijs € 2.200,-

Van 1 Item Hamerprijs € ?

tot en met Hamerprijs € ?

verzameling Hamerprijs € ?

of inboedel Hamerprijs € ?

Stoelklok met speelwerk Hamerprijs € 17.000,-

Glas, 18e eeuw Hamerprijs € 1.900,-

Drakenvaas, China Hamerprijs € 56.000,-

Collectie Meissen Hamerprijs € 22.000,-

Rolex herenhorloge Hamerprijs € 20.000,-

Collier, bloedkoraal Hamerprijs € 19.000,-

Kabinet Hamerprijs € 24.000,-

Schilderij, Jan Sluijters Hamerprijs € 9.500,-

Zakhorloge Hamerprijs € 4.000,-

Schotels haringvangst Hamerprijs € 3.800,-

Hermes tas, jaren ‘80 Hamerprijs € 3.000,-

Kandelaren, 18e eeuw Hamerprijs € 26.000,-

Wanli kom ca. 1600 Hamerprijs € 28.000,-

Schouwklok A’dam Hamerprijs € 19.000,-

Kangxi kaststel Hamerprijs € 24.000,-

WIJ TAXEREN DOOR GEHEEL NEDERLAND EN BELGIË

Rijtuig horloge Hamerprijs € 7.500,-

Livingstoneweg 18, 4462 GL Goes • 0031 ( 0 ) 6 42 11 45 42 • info@veilinghuisdejager.nl

WWW.VEILINGHUISDEJAGER.NL

‘ Mijn lieve hondje, ik hoop dat het goed met je gaat’

huisdier wil herplaatsen – en daar kunnen allerlei redenen voor zijn – maakt op onze website een profiel van het dier aan. Daarin staat ­welke behoeftes het dier heeft, zoals de ideale omgeving en gezinssituatie, en het energieniveau van het dier. Ook mensen die een dier zoeken, maken een eigen profiel aan, waarin ze aangeven wat hun situatie is en wat ze zoeken. De website maakt dan de juiste matches.’

En zolang een dier geen gedragsproblemen heeft, is volgens Pasquino-de Harde vaak binnen no time een fijn baasje gevonden.

Verhuisdieren.nl krijgt regelmatig te maken met mensen die hun dier opgeven op de site omdat ze zelf ernstig ziek zijn. ‘Soms hebben we contact met het baasje zelf, soms met de familie. Omdat wij zo’n grote database hebben met zoekers, lukt het vaak al >>

De zorg voor een huisdier waarvan het baasje is over­ leden, kan ook notarieel worden vastgelegd. Het dier wordt dan aan iemand gelegateerd. Er kan nog veel meer worden geregeld over verzorging en dergelijke, maar dat is maatwerk. Voor­ lichting van een notaris is dan onmisbaar.

HOE MOET DAT STRAKS MET DE HOND OF DE KAT?

Verhuisdieren.nl is opgericht in 2009, als stichting zonder winstoogmerk. ‘Wie een nieuw thuis zoekt voor een dier, mag gratis een profiel aanmaken.

Mensen die een huisdier zoeken, betalen 25 euro en worden zo supporter van Verhuisdieren. Daarmee kunnen ze een jaar lang in contact komen met matches. Op deze manier zorgen we voor serieuze zoekers.’

Bij Verhuisdieren zijn handelaren niet welkom. Per diersoort is daarom een maximale adoptievergoeding vastgesteld.

‘Zo houden wij handelaren en broodfokkers buiten de deur.

Vermoeden we dat er toch sprake is van dierenhandel, dan komen we meteen in actie.’

NOTARIS?

31

voor overlijden het dier te herplaatsen. Als iemand geïnteresseerd is in het huisdier van de zieke, kunnen er meteen afspraken worden gemaakt. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat het huisdier nog zo lang mogelijk kan blijven.’

Als dit allemaal niet lukt, bijvoorbeeld omdat het overlijden onverwacht kwam, dan kan de familie van de over­ ledene een profiel aanmaken.

Pasquino-de Harde: ‘Soms moet het echt heel snel. Dan kunnen we terugvallen op

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

MEER WETEN?

32

Veel organisaties in Nederland ­zetten zich in voor het lot van ­dieren en kunnen u helpen als u nadenkt over de bestemming van uw huisdier als u er onverhoopt niet meer bent. U vindt ze onder andere in de Geefwijzer, een initiatief van het Kenniscentrum Filantropie in samenwerking met het magazine Goed Geregeld!.

Kijk hiervoor op onze website: www.goedgeregeldmagazine.nl.

Ook in het Supplement voor Gulle Gevers (zie pagina …) zijn enkele van deze organisaties opgenomen.

Nog enkele voorbeelden:

sociale media, lokale ­kranten en de zaterdageditie van een landelijke krant. Het dier kan dan eventueel eerst naar een gastgezin, want ook die profielen staan op Verhuisdieren. nl. Ook mensen die ziek of herstellend zijn kunnen daar gebruik van maken.’

KLIK Er is opvallend vaak een klik tussen het oude en het nieuwe baasje, is de ervaring van Pasquino-de Harde. Dat was bijvoorbeeld het geval bij

Stichting Dierenlot is bereid te helpen bij het vinden van een nieuw thuis voor een huisdier als u er niet meer bent. Daarvoor is de Testament Service in het leven geroepen. Daarbij wordt een goede en liefdevolle opvang bij een nieuw baasje in het vooruitzicht gesteld: ‘Wij hebben een zeer groot netwerk van dierenvrienden waarmee de hulp bij de opvang van uw huisdier gegarandeerd zal slagen’, aldus de Stichting Dierenlot op de eigen website. www.dier.nu

Tijdig regelen is ook goed voor de baas een terminaal zieke man die graag wilde dat zijn honden een goed onderdak zouden krijgen. ‘Er kwam een match met iemand die op een boerderij woonde in Drenthe. De honden gingen daarnaartoe, en hadden er een mooi leven.

Zo lang de eerste eigenaar nog leefde, ontving hij regelmatig foto’s van de honden.’

Tijdig regelen kan dus niet alleen goed zijn voor het dier, maar ook voor de baas zelf.<<

Stichting Dierennood heeft het initiatief Dieren Testament. Ze ad­ viseert dierenbezitters in een testa­ ment vast te leggen waar een dier naar toe moet bij overlijden van het baasje. Als kinderen of familie niet in staat zijn het dier op te vangen, dan wil de stichting het huisdier onderbrengen ”in een huiselijke situatie, bij streng geselecteerde dierenvrienden”.

De Stichting Dierennood zegt gastgezinnen streng te screenen. www.dierennood.nl

NALATEN VOOR EEN WERELD ZONDER TUBERCULOSE

Het is onvoorstelbaar, maar elke dag sterven wereldwijd nog altijd 4.000 mensen, waaronder 600 kinderen aan tuberculose (TBC).

Onnodig, want TBC is te genezen.

KNCV Tuberculosefonds zet zich al ruim 119 jaar in om TBC te bestrijden.

Dat het kan, hebben we in Nederland bewezen. Inmiddels werken we wereldwijd en onze TBC-experts gelden als dé internationale specialisten op dit gebied. De ziekte is hier in Nederland nu goed onder controle, maar rond de Tweede Wereldoorlog was TBC ook in Nederland nog volksziekte nummer 1.

Cobi Seesink deelde een stuk van haar verhaal.

“Ik was 3 jaar toen ik TBC kreeg. Mijn vader die al met TBC in het sanatorium lag had heimwee.

Hij is naar huis gekomen en ik naar het sanatorium. Je moest liggen met een riem over je heup.

Je mocht je benen niet optillen. Eten, spelen, les krijgen deed je op je rug. Ik was 6 toen mijn vader overleed van TBC op zijn 38e verjaardag.

Toen ik 13 jaar was kreeg ik TBC voor de tweede keer. Ik heb nooit de mogelijkheid gehad om met jonge lui op te trekken. TBC was toch iets engs!”

Cobi Seesink: “Toen ik 13 jaar was kreeg ik TBC voor de tweede keer.”

Overweegt u om het Tuberculosefonds op te nemen in uw testament? Zo draagt u bij aan een wereld zonder tuberculose.

Bel of mail ons, we staan u graag te woord over de mogelijkheden.

U kunt ons telefonisch bereiken via: 070-4167220 en per mail via: janice.head@kncvtbc.org.

Meer informatie vindt u op www.kncvtbc.org/nalaten.

Ondersteunt u ook onderzoek ter voorkoming van Astma en COPD in de toekomst?

Door uw steun kunt u onderzoek naar longziekten mede mogelijk maken.

Dat kunt u doen door middel van een gift (die onder bepaalde voorwaarden belastingvrij kan zijn), door middel van een legaat of door Stichting Astma Bestrijding als erfgenaam aan te wijzen.

Uw giften kunt u overmaken naar rekeningnummer

Stichting

Astma Bestrijding

NL54 GILL 0265 9532 00 (InsingerGilissen Bankiers N.V.) t.n.v. Stichting Astma Bestrijding te ‘s-Gravenhage.

www.astmabestrijding.nl

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

Een goed doel in je testament: daarom dus!

34

Het kan heel goed: na je dood blijven werken aan een goed doel. Willemijn Dicke vertelt waarom haar oom Peter een goed doel opnam in zijn testament. Jeannie Hoogendoorn en Ank van Tilburg hebben dat inmiddels voor zichzelf ook geregeld.

Teksten Barbara Schilperoort Fotografie Marcel Molle

WILLEMIJN DICKE OVER HET TESTAMENT VAN OOM PETER

‘Hij verafschuwde de manier waarop de meeste mensen leven’

executeur-testamentair van haar oom Peter Dicke (1931-2020) die Simavi benoemde in zijn testament. Simavi stimuleert meisjes en vrouwen hun recht op gelijkwaardigheid en water en sanitatie op te eisen, met als doel een gezondere samenleving voor iedereen. Simavi werkt, samen met lokale partners, aan projecten in Azië en Afrika.

‘Mijn oom werkte bij de ge­ meentelijke sociale dienst in Amsterdam, bewoonde een simpele kamer met kitchenette, karig ingericht met krijgertjes.

Op een gegeven moment kreeg ik een telefoontje. Buren sloegen alarm, omdat ze hem al een aantal dagen niet hadden gezien.

Ze moesten de deur openbreken.

Onwel geworden lag hij op de grond. In een adresboekje vonden ze mijn naam.

We verhuisden hem naar een verzorgingshuis hier in de stad.

Hij protesteerde, maar begreep dat ik hem dan beter kon helpen.

Geregeld kwam hij eten, maakte ommetjes in de stad. Onze relatie werd hechter.

Vanwege zijn sobere bestaan had hij geen waardevolle spullen maar wel spaargeld. Hij verafschuwde de manier waarop de meeste mensen, ook wij, leven. Had grote zorgen om overconsumptie en overbevolking, het klimaat, de watercrisis, de ongelijkheid van vrouwen en meisjes.

Op zoek naar een goed doel waar­ aan hij kon nalaten, kwamen we uit bij Simavi. Omdat de projecten van die organisatie aansluiten bij wat hij belangrijk vond. Ik werd executeur-testamentair, afspraken over mijn zorgverantwoordelijk­ heden legden we bij de huisarts vast.

De laatste weken van zijn leven was ik veel bij hem. Las hem voor, praatte met hem. Of zat simpel­ weg stil naast zijn bed. Hij werd zachter, bedankte me voor wat ik had betekend. Langzaam gleed hij weg. Dat ik hem in die laatste fase heb kunnen begeleiden is het mooiste dat ik heb meegemaakt.’

WAAROM HEB IK EEN GOED DOEL IN MIJN TESTAMENT?

Willemijn Dicke is

H

ij zei alles wat hem voor de mond kwam, hield geen enkele rekening met andermans gevoe­ lens. Tijdens de Japanse bezetting van Indonesië zat hij jaren in een interneringskamp. Gescheiden van zijn moeder, zusjes en jongere broertje in het vrouwenkamp. En ook gescheiden van zijn vader, die dwangarbeider was aan de Birma-spoorweg. ‘Dat maakte oom Peter Dicke ongemakkelijk in de omgang’, vertelt Willemijn in de woonkeuken van haar huis aan een Rotterdamse kade.

35

Ook mevrouw Boer geeft uit liefde voor morgen.

Een wereld zonder kanker Kunt u zich dat voorstellen?

Het is onze droom en ambitie.

Elke dag werken wij hieraan.

Een gift uit een nalatenschap is een bijzondere manier om hieraan bij te dragen.

In onze Gids over nalaten leest u stap voor stap hoe u uw nalatenschap makkelijk kunt regelen. En hoe u kunt bijdragen aan onze misse met de mooiste gift die u kunt geven aan toekomstige generaties. Het is geven uit liefde voor morgen.

Vraag vandaag nog vrijblijvend de gids aan door de bovenstaande QR-code te scannen met uw telefoon.

Voor meer informatie ga naar wkof.nl/nalaten of bel naar 020 344 95 95. Wij informeren u graag verder.

‘I

k moet toch eens wat gaan regelen’, dacht ze op haar 70e. Ze groeide op als mid­ delste in een gezin van twaalf kinderen. Twee van hen overleden aan kanker, allebei jonger dan zijzelf. ‘Wil jij mijn huis verkopen wanneer ik er niet meer ben? En dan de opbrengst een goede be­ stemming geven?’ Maar de neef aan wie ze dat vroeg, zag daar erg tegenop. Vooral omdat hij een flink eind weg woont.

Een goed doel in je testament: daarom dus!

gepensioneerd onderwijzeres, laat de opbrengst van de verkoop van haar huis na aan hulporganisatie ZOA. ZOA is oorspronkelijk opgericht voor noodhulp aan mensen die lijden onder oorlogs- of natuurgeweld in Zuid-Oost Azië, maar werkt inmiddels in het MiddenOosten, Afrika en Zuid-Amerika.

Inspiratiebron is de overtuiging dat God verzoening en herstel zal brengen op aarde.

‘Ik geloof in God. Ja, vanzelf­ sprekend’, voegt ze toe. ‘Onze ouders hebben ons allemaal ­gereformeerd laten dopen, stuurden ons vanaf ons 12e jaar naar catechisatie. De meesten deden op hun 18e belijdenis. Al aarzelde ik tot mijn 23e voordat ik ‘ja’ durfde te zeggen tegen mijn geloof. Nog steeds weet ik van sommige zaken niet precies hoe ik die moet bezien, in welke samenhang. Op zondag luister ik vaker naar een katholieke dienst op de radio. K­ atholieken hebben meer aandacht voor de rol van Maria omdat zij de moeder van Jezus is. Ik begrijp dat wel.’

‘Sommigen zijn zo vast in hun geloof dat ze anderen verstoten, alleen omdat die iets anders vin­ den. God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf. Daar gaat het om.’ Lachend: ‘Maar dat lukt me zelf ook niet altijd hoor.’

Later stelde ze haar testament bij.

Eerlijk gezegd weet ze niet meer precies hoe ze bij ZOA uitkwam.

Vast staat dat een goed doel moet aansluiten bij haar overtuiging. En wat haar zo aanspreekt in ZOA? ‘Dat ze mensen in nood helpen vanuit hun christelijk geloof, zonder aanzien des persoons. Niet het verspreiden van het evangelie is belangrijk. Het geven van hulp ís evangelie. Stel je voor dat je geen hulp zou kunnen krijgen om­ dat je van een ander geloof bent.

Of helemaal niet gelooft…’

‘Een goed doel moet passen bij mijn overtuiging’

WAAROM HEB IK EEN GOED DOEL IN MIJN TESTAMENT?

Jeannie Hoogendoorn (85),

Zodoende stelde ze een testament op, waarin ze ook een aantal goe­ de doelen tot erfgenaam benoem­ de. Omdat ze altijd al doneert aan allerlei organisaties die mensen helpen die dat nodig hebben.

JEANNIE HOOGENDOORN

00 37

U kunt het maar beter goed geregeld hebben!

Mocht er een moment komen waarop u zelf niet meer zorg kunt dragen voor uw hond en/of kat dan nemen wij in onze Seniorenclub de zorg voor uw huisdier(en) graag over. Wij bieden een totaal plaatje.

Onze dierenambulances kunnen uw huisdier ophalen, seniorendieren kunnen een nieuw thuis vinden in ons Catshuys of in de Club en jongere dieren kunnen wij professioneel voor u herplaatsen. Dit alles kunt u vastleggen met ons en met uw notaris. U kunt Stichting Nationale Dierenzorg opnemen in uw testament om de zorg van uw huisdier(en) na uw overlijden over te nemen of als u onze stichting een warm hart toedraagt.

Bel voor een persoonlijke kennismaking met Inez de Ligt (Directeur) 070 5179 852

Water is leven, water is toekomst.

Water Water is is leven, leven, Water is leven, er is leven, Water is leven, water water is toekomst. water istoekomst. toekomst. water isis toekomst. r is toekomst. www.ndz.nl - www.seniorenclub.nl www.dierenambulancewassenaar.nl

Nalatenschap advertentie A5 formaat liggend .indd 1

07-02-22 09:33

Toegang tot schoon water is een mensenrecht, voor

iedereen wereldwijd. Ook voor toekomstige generaties.

Helaas is dit nog steeds een uitdaging, die door

klimaatverandering zelfs nog groter wordt. Vrouwen

Meer informatie?

enToegang meisjes hebben de grootste achterstand.

Schoon Wilt uhaar, meer weten over de duurzame duurzame basis. basis.

Niet Niet alleen alleen voor haar, haar, maar maar voor voor dedede Toegang Toegang tottot schoon schoon water water ismensenrecht, is een een mensenrecht, mensenrecht, voor voor duurzame basis.

Niet alleen voor haar, maar voor tot schoon water is een mensenrecht, voor duurzame basis.

Niet alleen voor maar voor devoor Toegang tot schoon water is een voor water, maar ook toegang tot toiletten en hygiëne zijn hele gemeenschap.

Zogemeenschap. zorgen we voorZo structurele iedereen wereldwijd.

OokOok voor toekomstige generaties. hele hele gemeenschap.

Zo zorgen zorgen wewe voor voor structurele structurele iedereen wereldwijd. wereldwijd.

Ook voor voor toekomstige toekomstige generaties. generaties. duurzame basis.

Niet alleen voor haar, maar voor dehele een mensenrecht, iedereen voor gemeenschap.

Zo zorgen we voor structurele iedereen wereldwijd.

Ook voor toekomstige generaties.

impact die uw nalatenschap

verandering en toegang tot mensenrechten Helaas is dit absoluut nog steedsniet een uitdaging, die door klimaatvoor hen vanzelfsprekend. verandering verandering enen toegang toegang tottot mensenrechten mensenrechten Helaas Helaas is is ditdit nog steeds steeds een een uitdaging, uitdaging, die die door door klimaatklimaathele gemeenschap.

Zo zorgen wedoor voor structurele oor toekomstige generaties. verandering en toegang tot mensenrechten Helaas isnog dit nog steeds een uitdaging, die klimaat-

kan maken Afrika Afrika enen Azië.

Azië. verandering verandering zelfs nog nog groter groter wordt.

Vrouwen enen meisjes meisjes verandering enwordt. toegang tot mensenrechten uitdaging, die door klimaatin Afrika en Azië.

Simavi is alzelfs bijna 100 jaar expert opVrouwen het gebied van verandering zelfs nog groter wordt.

Vrouwen en meisjes in in hebben de grootste achterstand. Schoon water, maar ook verandering zelfs nog groter wordt. Vrouwen en meisjes

in Afrika en Azië.

Meer informatie? gezondheid en gelijkheid.

In onze projecten stellen hebben de grootste grootste achterstand.

Schoon Schoon water, water, maar maar ook ook ingrootste Afrika enachterstand.

Azië. wordt. Vrouwen enhebben meisjes hebben de Schoon water, maar ook toegang totde toiletten enachterstand. hygiëne zijn voor hen absoluut

of wat er allemaal

mogelijk is? Kijk dan op

Meer Meer informatie? informatie? niet vanzelfsprekend.

Meer informatie? wijtoegang vrouwen en meisjes centraal.

Door hen mee teabsoluut toegang tottot toiletten toiletten enen hygiëne hygiëne zijn zijn voor voor hen hen absoluut absoluut tand. Schoon water,toegang maar ook tot toiletten en hygiëne zijn voor hen Wilt u meer weten over de impact die uw nalatensc-

Simavi is al bijnaMeer 100over jaar informatie? expert op het gebied vanwe voor een laten beslissen oplossingen zorgen niet niet vanzelfsprekend. vanzelfsprekend. iëne zijn voor hen absoluut niet vanzelfsprekend. hap kan maken of wat erwww.simavi.nl/nalaten allemaal mogelijk is?

Wilt Wilt u meer u meer weten weten over over dede impact impact die die uw uw nalatenscnalatenscWilt u meer weten over de impact die uw nalatenscgezondheid en gelijkheid.

In onze projecten stellen Kijkhele dan op duurzame basis. Niet alleen voor haar, maar voor de Simavi Simavi is is al al bijna bijna 100 100 jaar jaar expert expert op op het het gebied van van Simavi is bijna 100 jaar expert op het gebied van hap hap kan kan maken maken ofof wat wat er er allemaal allemaal mogelijk mogelijk is?is?is?

Wilt ucentraal. meer weten over de impact die uw nalatenschap kan maken of wat er allemaal mogelijk wij vrouwen enal meisjes Door hen mee te gebied www.simavi.nl/nalaten gemeenschap. Zo zorgen we voor structurele verandergezondheid en gelijkheid. gelijkheid.

Inzorgen In onze onze projecten projecten stellen pert op het gebied gezondheid van gezondheid en gelijkheid.

In onze stellen is? Kijk laten beslissenen over oplossingen we voor een stellen Kijk dan dan opopop hap kan maken of wat erprojecten allemaal mogelijk Kijk dan ing en toegang tot mensenrechten in Afrika en Azië. wijwij vrouwen vrouwen enen meisjes meisjes centraal. centraal.

Door Door hen hen mee mee te te onze projecten stellen wij vrouwen en meisjes centraal.

Door hen mee te Kijk dan op www.simavi.nl/nalaten www.simavi.nl/nalaten www.simavi.nl/nalaten beslissen beslissen over over oplossingen oplossingen zorgen zorgen wewe voor voor een een aal. Door hen meelaten telaten laten beslissen over oplossingen zorgen we voor een

gen zorgen we voor een

www.simavi.nl/nalaten

H

aar man Naard noemt haar zijn ‘reddende engel’.

Omdat zij de tegenwoor­ digheid van geest had om hem zo snel mogelijk naar het vliegveld van Eindhoven te gidsen toen hij, ter hoogte van Best, plotseling niet meer kon praten. Hij reed, ze zouden met vakantie. Een am­bulance was snel ter plaatse. In het ziekenhuis constateerde men een hersenbloeding.

Een goed doel in je testament: daarom dus!

Ank van Tilburg (80)

‘Je moet wat voor een ander over hebben’

‘Omdat ik vind dat je iets voor een ander moet overhebben, steun ik vele goede doelen. Daarom heb ik ook Amref Flying Doctors in mijn testament opgenomen. Vooral hun strijd tegen meisjesbesnijde­nis raakt me. De gevolgen zijn vreselijk ingrijpend, niet alleen lichamelijk.

Vaak worden meisjes, kinderen nog, daarna snel uitgehuwelijkt, kunnen dan niet meer naar school. Mijn ouders stimuleerden mijn broer en mij om verder te leren. Dat gun ik ieder ander. Een goede opleiding, daar begint het mee.’

‘De kinderen van mijn overleden broer staan me heel na, maar kunnen inmiddels heel goed voor zichzelf zorgen. Ik ben nog bezig met een codicil waarin ik onder andere opneem wie het bericht van mijn overlijden moet ontvangen.

De notaris wordt executeur-testa­ mentair.’

Naard heeft een eigen testament waarin hij zaken voor zijn eigen kinderen regelt. Door vast te leggen wat er allemaal moet gebeuren, kun je achterblijvers zo goed mogelijk ontlasten, benadrukken beiden. Om die reden is Ank begonnen met het opruimen van paperassen. Dat lijkt simpel, maar is het niet. ‘Ook dan komen allerlei episodes uit je leven boven.’

Ze hopen hier nog lang samen te kunnen blijven wonen. Hij wijst naar een nestkastje tegen de muur van hun huis waar pimpelmezen voortdurend in- en uitvliegen. ‘Hier genieten we zó van.’

WAAROM HEB IK EEN GOED DOEL IN MIJN TESTAMENT?

studeerde klinische chemie, werkte als hoofd van een laboratorium in ziekenhuizen in Gouda en Hoorn. In haar testament benoemt zij onder andere Amref Flying Doctors.

Deze hulporganisatie werkt aan een gezond en sterk Afrika, leidt zorgverleners op, biedt basiszorg en geeft voorlichting.

ANK VAN TILBURG

Dat je leven van het ene moment op het andere zomaar kan veranderen, weten ze al veel langer. Ank verloor in nog geen tien jaar tijd haar moeder, vader én broer. ‘In één keer was ik wees. Het opruimen van hun huis viel me zwaar. Aan spullen hangt zoveel emotionele waarde.

In die verdrietige tijd besloot ik zelf te gaan nadenken over een testament.’

39

Een testament laten maken: waarom zou u dat doen?

GOED GEREGELD GOED GEREGELD MAGAZINE MAGAZINE Z0MER / HERFST WINTER 2022 2019/20

Tekst Roel Smit Beeld iStock

0 40

Een testament, dat heb ik toch niet nodig…

Een briefje achterlaten, dat kan toch ook…

Zo’n codicil, dat kan ook, maar dat heeft veel beperkingen.

De wet stelt bovendien strikte

Een testament opstellen, dat lijkt me knap ingewikkeld…

Hoeft niet! Wees eerlijk, de grootste barrière is vaak dat het opstellen van een ­testament u confronteert met uw eigen sterfelijkheid.

Tijdens de eerste afspraak vraagt de notaris naar uw wensen. Hij informeert ook naar uw vermogen (­bezittingen en schulden) en eventuele polissen, lijfrente­ verzekeringen of andere ­regelingen die u in verband met uw overlijden hebt getroffen. Vervolgens maakt de notaris een ontwerp van het testament, dat u rustig thuis kunt nalezen. Vaak zal een notaris ook nagaan of los daarvan een levenstestament aan te raden is; hierin kunt u nu al zaken regelen voor de levensfase dat u daar wellicht zelf niet meer toe in staat bent. >>

Een ­t estament maakt u bewust van uw eigen sterfelijkheid...

EEN TESTAMENT LATEN MAKEN: WAAROM ZOU U DAT DOEN?

Waarom zou ik een testament maken? Wat kan ik daar wel en niet in regelen?

Hoe ingewikkeld is het? Kan ik het nog wijzigen?

Even de belangrijkste punten in een notendop.

Dat bepaalt u uiteraard zelf, maar dan bepaalt de wet straks wie uw erfgenamen zijn en wordt de erfenis per definitie toegewezen aan ­familieleden en dus niet aan de vriend of vriendin met wie u zo prettig samenwoont. ­Alleen al om vrienden of ­goede doelen te laten erven, zou u dus een testament moeten laten maken.

Geen testament? Dan bestaat de eerste groep erfgenamen uit echtgenoot of andere wettelijke partner en kinderen. Als die allemaal overleden zijn, komen hiervoor de kleinkinderen in de plaats. Bent u ongetrouwd en hebt u geen kinderen, dan erven uw ouders, broers en zussen. Voor broers of zussen die al zijn overleden, komen de kinderen of kleinkinderen in de plaats. Bij iemand die geen familie­leden heeft in de eerste of tweede groep, erven de grootouders en als deze overleden zijn, hun afstammelingen.

Bij gebrek aan familieleden in de derde groep, komt de erfenis terecht bij de afstammelingen van de overgrootouders.

Regelt u niets en zit u ook niet zo goed in de familie, dan bestaat dus de kans dat uw erfenis terecht komt bij verre familie die u niet of nauwelijks kent. Zijn zulke familieleden er ook niet, dan vervalt de erfenis aan de Staat.

eisen aan een codicil: het moet handgeschreven zijn en voorzien zijn van datum en handtekening.

Een codicil kan gebruikt worden om bijvoorbeeld te bepalen aan wie bepaalde sieraden, meubels of kledingstukken worden nagelaten.

Hiervoor is dus geen notarieel testament nodig. Maar dan de beperkingen: bij een codicil gaat het alleen om de verdeling van spullen, niet van geld.

Daarnaast kunt u per codicil wettelijke erfgenamen niet onterven en ook geen executeur (iemand die de nalatenschap verdeelt en afwikkelt) aanwijzen.

41

“Hoe wilt u de wereld achterlaten?”

Emmy Janssen, relatiemanager nalatenschappen Wilde Ganzen

Wilde Ganzen steunt mensen die met kleine, slimme projecten armoede aanpakken in hun eigen buurt of dorp. Door Wilde Ganzen op te nemen in uw testament geeft u, ook als u er niet meer bent, deze aanpakkers de kans om armoede van onderop te doorbreken.

Meer informatie over onze projecten of nalaten? Kijk op wildeganzen.nl/nalaten Scan de QR-code en vraag direct de brochure aan

Als ik een van mijn ­kinderen zou willen onterven…

Dat kan in principe, maar daar zitten wel wat haken en ogen aan. Elke notaris zal u nadrukkelijk vragen of dit een weloverwogen besluit is. De meeste mensen realiseren zich namelijk niet dat onterven een heel ingrijpend besluit is, dat – ook na uw overlijden – familieverhoudingen ernstig en langdurig kan verstoren.

Niet zelden zijn gerechtelijke procedures het gevolg.

Maar: ja, onterven kan dus, via het testament. Maar nooit helemaal. Een kind blijft altijd aanspraak houden op zijn

of haar kindsdeel, de zogenoemde ‘legitieme portie’. Dat is een vordering in geld. De legitieme portie is de helft van wat iemand zou krijgen als hij volledig erfgenaam was.

Mijn vrouw en ik heb kleine kinderen; wat gebeurt met hen als wij beiden overlijden?

Zonder testament is dat niet precies te zeggen. Als u noch in uw testament, noch via de rechtbank een voogd hebt benoemd, gebeurt dit door de kantonrechter – en de uitkomst van zo’n procedure is onzeker. Het kan dan zomaar zijn dat de kinderen worden ondergebracht bij het familielid dat u zelf nu net het minst geschikt acht, of dat ze uit elkaar worden gehaald.

In een testament kunt u zelf voogd benoemen die voor uw minderjarige kinderen zorgt als u en uw partner zijn overleden. Het is ook mogelijk om bij de rechtbank een voogd aan te wijzen.

En hoe zit het met de (financiële) bescherming van mijn partner…

Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan, is de bescherming van uw partner bij uw overlijden redelijk goed geregeld. De

langstlevende partner erft op grond van de wet álle bezittingen. De kinderen kunnen hun erfdeel pas opeisen als ook de tweede ouder is overleden.

Een bijzondere situatie kan zich voordoen als een van beide ouders hertrouwt. In de wet staat namelijk dat de kinderen op het moment dat de langstlevende hertrouwt, mede-­ eigendom kunnen claimen van goederen van de nalatenschap.

Veel mensen willen niet het ­risico lopen dat zij dan (een deel van) de eigendom van bijvoorbeeld het huis moeten afstaan. Zij lossen dit op door in een testament vast te leggen dat de kinderen hun erfdeel alléén kunnen opeisen als de langstlevende hertrouwt in ­algehele gemeenschap van goederen. Op deze manier wordt voorkomen dat de erfdelen van de kinderen ‘verdwijnen’ in die nieuwe gemeenschap van goederen, met het risico dat zij met lege handen staan als hun vader of moeder in dit nieuwe huwelijk als eerste overlijdt.<< Meer informatie over de mogelijk­ heden van een testament, is te vinden op de website www.notaris.nl (van de Koninklijke Notariële Beroeps­orga­nisatie KNB).

Check regelmatig of uw testament nog actueel is

EEN TESTAMENT LATEN MAKEN: WAAROM ZOU U DAT DOEN?

Het ontwerp van het testament wordt besproken tijdens een tweede bijeenkomst. Regelt dit testament uw erfenis zoals u wilt? Is alles duidelijk? Indien nodig wordt het ontwerp aangepast. Als u het eens bent met de tekst, kunt u het testament ondertekenen. Het originele exemplaar komt in de kluis van het notariskantoor en u krijgt een afschrift mee.

Aan het Centraal Testamentenregister in Den Haag geeft de notaris door dat u een testament hebt gemaakt, zodat dit na uw overlijden altijd ­teruggevonden kan worden.

De inhoud van het testament blijft vertrouwelijk.

Nooit meer omkijken naar een testament is niet verstandig.

Niet alleen wetten en regels veranderen voortdurend, maar ook uw persoonlijke situatie en wensen. Aanpassen is altijd mogelijk, waarna de notaris het nieuwe testament opnieuw indient en de oudere versie vervalt.

43

Laat ze meedoen!

Samen maken we het verschil voor een kind!

C

M

Y

CM

MY

CY

Een eerlijke kans

CMY

K

Ontdek alle verhalen op knb.nl/hetmoment

Kijk op fondskindenhandicap.nl of neem contact op via 070-351 27 84 of nalaten@fondskindenhandicap.nl

‘Vluchtelingen hebben geen keuze, ik wel!’

‘Je bent niet alleen voor jezelf op de wereld. Daarom zijn mijn man en ik al jaren donateur en hebben we VluchtelingenWerk nu ook opgenomen in ons testament.

Want ook als we er zelf niet meer zijn, willen we er zijn voor vluchtelingen.’ - Marije Scheffers Wilt u meer weten over nalaten aan VluchtelingenWerk?

Vraag dan vrijblijvend en kosteloos de Oriëntatiegids nalaten aan. Naast praktische informatie, vindt u hierin inspirerende verhalen van vluchtelingen, vrijwilligers en donateurs. Dat maakt dit boekje tot een waardevolle gids bij uw oriëntatie op nalaten.

Bestel de Oriëntatiegids op www.vluchtelingenwerk.nl/nalaten of bel naar 020 346 72 07.

Zoekt uw geld een goed doel?

Nederland telt veel goede doelen. Enkele brengen zichzelf graag via dit speciale katern van Goed Geregeld! onder uw aandacht.

Handig voor als u een keuze wilt maken voor uw donatie of nalatenschap.

SUPPLEMENT VOOR GULLE GEVERS >>

45

GOED GEREGELD!

SUPPLEMENT VOOR GULLE GEVERS >> A

AIDSFONDS Door Aidsfonds te steunen weet u ­zeker dat u een enorme bijdrage ­levert aan een betere wereld.

U steunt belangrijk wetenschappelijk onderzoek, aidsbestrijding in Neder­ land of juist in ontwikkelingslanden.

CONTACT Zie ook T: 06-53145654 pag.10 E: nrietman@aidsfonds.nl I: www.aidsfonds.nl IBAN: NL37 INGB 0000 0089 57

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

AMREF FLYING DOCTORS Gezonde mensen en daardoor minder armoede. Dat is het doel van Amref Flying Doctors, een Afrikaanse gezondheidsorganisatie. Want wie gezond is, kan beter voor zichzelf zorgen en ontsnappen aan armoede.

CONTACT T: 071-576 9476 E: info@amref.nl I: www.amref.nl IBAN: NL68 ABNA 0707 0704 57

NEDERLANDSE BRANDWONDEN STICHTING Brandwonden zijn extreem pijnlijk.

De behandeling is erg complex. We ­willen brandwonden voorkomen en leed door brandwonden beperken.

Met uw hulp streven we naar een toekomst zonder littekens!

CONTACT T: 0251-275 555 E: info@brandwondenstichting.nl I: www.brandwondenstichting.nl IBAN: NL93 RABO 0388 013 222

E

ERASMUS MC FOUNDATION Onze donateurs maken veelbelovend wetenschappelijk onderzoek in het Erasmus MC in Rotterdam mogelijk.

Zij steunen artsen en onderzoekers in hun zoektocht naar betere preventie, diagnose en genezing.

CONTACT T: 010 - 70 34 802 E: foundation@erasmusmc.nl I: www.erasmusmcfoundation.nl IBAN: NL 88 INGB 000000 29 95

H

STICHTING DIERENLOT Voor hulp aan dieren in nood, ook bij ú in de buurt.

CONTACT Zie ook cover 3 T: 0183-563912 E: info@dier.nu I: www.dier.nu IBAN: NL28 INGB 0000 0023 29

HERSENSTICHTING 1 op de 4 mensen heeft een hersen­ aandoening. Hersenaandoeningen zijn helaas op weg de grootste ziekte van Nederland te worden. Dit moet stoppen. Want een hersenaandoening zet je leven op z’n kop.

Zie ook

pag.16 CONTACT T: 070 360 48 16 E: rbrummelhuis@hersenstichting.nl I: www.hersenstichting.nl IBAN: NL 18 INGB 0000 000 860

D

STICHTING ASTMA BESTRIJDING Het doel van de stichting Astma ­Bestrijding is belangenbehartiging van hen die geconfronteerd worden met astma, chronisch obstructieve long- en luchtwegaandoeningen in de ruimste zin des woords.

Zie ook CONTACT pag.33 T: 035-6981078 E: fhvanbeek26@hotmail.com I: www.astmabestrijding.nl IBAN: NL54 GILL 0265 9532 00

46

B

STICHTING DIERENNOOD Als dierenvriend wil je juist die dieren helpen die dit het meest nodig hebben.

Stichting Dierennood doet dat. Heel betrouwbaar, want ook CBF-erkend.

Kijk voor de actuele hulpprojecten op: www.dierennood.nl

VERENIGING DE HOLLANDSCHE MOLEN De vereniging zet zich in voor het ­behoud van alle wind- en water­ molens, opdat zoveel mogelijk mensen kunnen genieten van dit historische werktuig.

CONTACT T: 010-420 23 44 E: info@dierennood.nl I: www.dierennood.nl IBAN: NL16 INGB 0004 7841 60

CONTACT T: 020-6238703 E: dhm@molens.nl I: www.molens.nl IBAN: NL71 INGB 0000 1135 90

>> J

JUCONI Juconi zet zich in voor kinderen die op straat leven in Latijns-Amerika.

Door middel van opvang, onderwijs, voeding, begeleiding en (medische) verzorging geven wij hen zicht op een hoopvolle toekomst.

Zie ook CONTACT pag.23 T: 070-365 56 50 E: info@juconi.nl I: www.juconi.nl IBAN: NL44 INGB 0004 7841 41

K

O

STICHTING KINDEREN ­K ANKERVRIJ KiKa zet zich in voor meer onder­ zoek naar kinderkanker omdat het doodsoorzaak nummer 1 door ziekte is. Met uw donatie helpt u mee aan betere behandelingen en snellere genezing van zieke kinderen.

CONTACT Zie ook T: 020-3458535 pag.9 E: nalaten@kika.nl I: www.kika.nl IBAN: NL89 INGB 0000 0081 18

SUPPORT CASPER | STICHTING OVERLEVEN MET ALVLEESKLIERKANKER Alvleesklierkanker is nog altijd een doodvonnis. De vooruitzichten voor patiënten zijn slecht en de over­ levingskansen gering. De missie van Support Casper is een behandeling voor de ziekte te vinden.

CONTACT Zie ook pag.29 T: 06 26 520 371 E: info@supportcasper.nl I: www.supportcasper.nl IBAN: NL 82 INGB 000 004 2000

P

Zie ook CONTACT pag.29 T: 035-624 96 51 E: info@kansfonds.nl I: www.kansfonds.nl IBAN: NL20 INGB 0660 9712 40

KONINKLIJKE NEDERLANDSE REDDING MAATSCHAPPIJ (KNRM) De KNRM komt mensen in nood op het water te hulp. Staat dag en nacht klaar met 1.400 vrijwilligers. Vaart met 75 reddingboten zo’n 2.500 keer per jaar uit en brengt meer dan 4.000 mensen veilig aan wal.

Zie ook

cover 2 CONTACT T: 0255-548454 E: c.prins@knrm.nl (Cees Prins) of c.bartels@knrm.nl (Cora Bartels) I: www.knrm.nl IBAN: NL 40 INGB 0000026363

M

PRINS BERNHARD CULTUURFONDS Het Prins Bernhard Cultuurfonds brengt mensen, werelden en ideeën samen om cultuur en natuur te laten leven, dankzij de bijdrage van de lo­ terijen en giften en nalatenschappen van cultuurliefhebbers.

CONTACT Zie ook pag.19 T: 020-540 6130 E: info@cultuurfonds.nl I: www.cultuurfonds.nl IBAN: NL32 INGB 0000 3333 18

R

FONDS KIND & HANDICAP Kinderen met een handicap of ­chronische ziekte krijgen lang niet altijd de steun die ze nodig h­ ebben.

Fonds Kind & Handicap laat ze ­meedoen. Zodat ook zij hun dromen waar kunnen maken.

Zie ook

pag.44 CONTACT T: 070-351 27 84 E: nalaten@fondskindenhandicap.nl I: fondskindenhandicap.nl/nalaten IBAN: NL61 INGB 0000 2713 95

MAKE-A-WISH NEDERLAND Make-A-Wish realiseert de liefste wens van ernstig zieke kinderen.

Het effect is heel langdurig en maakt ‘n enorm positief verschil in hun jonge leven! Geef ook vertrouwen en kracht voor de toekomst.

Zie ook

pag.49 CONTACT T: 035 20 35 300 E: info@makeawishnederland.org I: www.makeawishnederland.org IBAN: NL48 RABO 0366 0212 22

SUPPLEMENT VOOR GULLE GEVERS

KANSFONDS Niemand kan zonder thuis. Een dak boven je hoofd, voldoende geld om van te leven en het diepe besef dat je erbij hoort.

Toch zijn er in ons land meer dan 1 miljoen mensen die geen thuis hebben. Ze missen wat nodig is voor een menswaardig bestaan.

Dat laten we natuurlijk niet ­gebeuren in een samenleving waarin we omzien naar elkaar. Daarom helpt Kansfonds thuisgeven.

VERENIGING REMBRANDT De Verenging Rembrandt zet zich sinds 1883 in voor een bloeiend openbaar kunstbezit.

CONTACT T: 070-4271720 E: pelsrijcken@verenigingrembrandt.nl I: www.verenigingrembrandt.nl/ doe-mee IBAN: NL21 ABNA 0252 2008 61 47

GOED GEREGELD!

>>

SUPPLEMENT VOOR GULLE GEVERS >> T

TROMBOSESTICHTING NEDERLAND De Trombosestichting Nederland ­financiert wetenschappelijk onder­ zoek naar trombose. Én geeft voor­ lichting over trombose. Dit alles met maar één doel: een toekomst zonder tromboseleed.

CONTACT T: 071 – 561 77 17 E: tsn@trombosestichting.nl I: www.trombosestichting.nl IBAN: NL35 INGB 0000 3020 30

V

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

STICHTING VLUCHTELING Stichting Vluchteling biedt levens­ reddende noodhulp aan vluchtelingen en ontheemden in ‘s werelds grootste humanitaire crises. Ook helpen we in langdurige crises of bij weder­ opbouw.

CONTACT T: 070-3468946 E: MarcPesch@vluchteling.nl I: www.vluchteling.nl IBAN: NL48 INGB 0000 0009 99

VLUCHTELINGENWERK ­N EDERLAND Wilt u ook in de toekomst iets betekenen voor vluchtelingen in ons land? Neem dan VluchtelingenWerk Nederland op in uw testament. Vraag vrijblijvend onze Oriëntatiegids aan of bel met Onno Yska.

Zie ook

pag.44 CONTACT T: 020-346 72 15 E: oyska@vluchtelingenwerk.nl I: www.vluchtelingenwerk.nl/nalaten IBAN: NL60 INGB 0000 1234 88

48

W

Z

WERELD KANKER ONDERZOEK FONDS Wij zijn al meer dan 25 jaar de ­autoriteit in Nederland op het gebied van voeding, leefstijl en kanker.

Wij helpen mensen gezonde keuzes te maken om sterker te staan ­tegenover kanker.

ZOA ZOA is er voor mensen die alles zijn kwijtgeraakt door een oorlog of een ramp. We verlenen noodhulp en we blijven trouw door te helpen bij het opbouwen van een nieuw bestaan, bijvoorbeeld onderwijs.

Zie ook CONTACT pag.36 T: 020-344 9595 E: informatie@wkof.nl I: www.wkof.nl IBAN: NL51 ABNA 0424 3563 09

CONTACT Zie ook pag.23 T: +31 (0)55 36 63 339 E: info@zoa.ngo I: www.zoa.nl IBAN: NL02 RABO 03875 12012

WILDE GANZEN Per jaar steunt Wilde Ganzen ­honderden projecten in Afrika, ­Zuid-Oost Azië en Midden Amerika op het gebied van onderwijs, gezond­ heidszorg, water-en sanitatie, en voedselzekerheid.

Zie ook CONTACT pag.42 T: 033-2045555 E: info@wildeganzen.nl I: www.wildeganzen.nl IBAN: NL53 INGB 0000 0400 00

STICHTING WOORD EN DAAD Woord en Daad werkt wereldwijd vanuit Bijbels perspectief aan een menswaardig bestaan én duurzame verandering voor mensen in armoede.

Samen zijn we verbonden, in Woord én daad!

CONTACT T: 0183-61 18 00 E: info@woordendaad.nl I: www.woordendaad.nl IBAN: NL64 RABO 0385 4870 88

Uw organisatie vermeld in het Supplement voor Gulle Gevers?

Neem voor meer informatie en de voorwaarden contact op met Sales and Services via 0229 211 211 of per email administratie@salesandservices.nl

Als dit je wereldje is geworden

wie zorgt er dan voor je allerliefste wens?

In Nederland horen jaarlijks ruim 1.500 kinderen tussen de 3 en 18 jaar dat ze een ernstige, soms zelfs levensbedreigende ziekte hebben. Dit nieuws is vaak het begin van een periode vol twijfels, pijn, verdriet en vele ziekenhuis­ bezoeken.

Wil je méér weten? Neem dan contact op met Alie Snel of Marco Kempers. Per e-mail: nalaten@makeawishnederland.org Per telefoon: 035 203 5335

‘Onderzoek toont aan dat het realiseren van een allerliefste wens kinderen en hun omgeving weer vertrouwen en kracht geeft, en blijvend impact heeft.’

Een wensvervulling ontstaat niet vanzelf. Het is een zorgvuldig geplande Wish Journey. Met elkaar bedacht, uitgeschreven en tot in de puntjes geregeld. Het effect ervan is zeer langdurig en maakt een enorm positief verschil in hun jonge leven! Een ervaring die ze sterker maakt. En vertrouwen en kracht geeft voor de toekomst. Daarvoor hebben we jouw bijdrage nodig.

Het verhaal van een ziek kind mag niet gaan over ziekzijn alleen

Geef bij leven of neem Make-A-Wish op in jouw testament.

Schenk een wens. Ook als je er zelf straks misschien niet meer bent.

Make-A-Wish Nederland

KvK 41.13.13.21

IBAN NL48 RABO 0366 0212 22

RSIN/ANBI 8030.01.873

Deelnemende Organisaties Aidsfonds www.aidsfonds.nl Amref Flying Doctors www.amref.nl Astmabestrijding, Stichting www.astmabestrijding.nl

GOED GEREGELD MAGAZINE Z0MER / HERFST 2022

KNRM www.knrm.nl

Cover2/47

46

Laat uw huisdier na, Stichting www.laatuwhuisdierna.nl

23

33/46

Make-A-Wish Nederland www.makeawishnederland..org

47/49

Brandwonden Stichting, Nederlandse www.brandwondenstichting.nl

46

Overleven met Alvleesklierkanker, Stichting www.supportcasper.nl

29/47

Dierenbescherming www.dierenbescherming.nl

14

Prins Bernhard Cultuurfonds www.cultuurfonds.nl

19/47

Dierenlot, Stichting www.dier.nu

Cover3/46

Vereniging Rembrandt www.verenigingrembrandt.nl

47

Dierennood, Stichting www.dierennood.nl

46

Simavi, Stichting www.simavi.nl

38

Dierenzorg, Stichting Nationale www.ndz.nl

38

Trombosestichting Nederland www.trombosestichting.nl

48

Erasmus MC Foundation www.erasmusmcfoundation.nl

46

KNCV Tuberculosefonds www.kncvtbc.org/nalaten

33

KNB, Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie www.knb.nl

44

Hartpatiënten Nederland www.hartpatienten.nl Hersenstichting Nederland www.hersenstichting.nl

Cover 4

16/46

Support Casper www.supportcasper.nl

29/47

Hollandsche Molen, Vereniging De www.molens.nl

46

Vluchteling, Stichting www.vluchteling.nl

48

Jager, VeilingHuis De www.veilinghuisdejager.nl

30

VluchtelingenWerk Nederland www.vluchtelingenwerk.nl

44/48

Juconi, St. Hoop voor Straat-en Zwerfkinderen 23/47 www.juconi.nl

Wereld Kanker Onderzoek Fonds www.wkof.nl

36/48

Kansfonds www.kansfonds.nl

29/47

Wilde Ganzen www.wildeganzen.nl

42/48

Kind & Handicap, Fonds www.fondskindenhandicap.nl

44/47

Woord en Daad, Stichting www.woordendaad.nl

Kinderen Kankervrij (KiKa), Stichting www.kika.nl

50

10/46

Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie www.knb.nl

9/47

44

ZOA www.zoa.nl

48

23/49

Zelfs wanneer ik er niet meer ben zou ik nog altijd graag dieren willen helpen...

Mijn leven staat in het teken van dieren. Dat heeft het altijd gedaan.

Dieren in de natuur in het bijzonder.

Ik vind ze geweldig. Maar het leven is eindig. Ook wanneer ik er niet meer ben wil ik dieren blijven helpen.

Met DierenLot kan dit. Door hen op te nemen in het testament kunnen zij ervoor zorgen dat ook in de toekomst dieren in nood geholpen kunnen worden. Huisdieren, maar ook natuurdieren. Mijn nalatenschap helpt bij het ondersteunen van lokale dierenhulporganisaties. Denk aan wildopvang-centra, asielen of dierenambulances. Allen doen fantastisch werk. Onmisbaar werk.

Met DierenLot draag ik nu een steen bij. Zodat het werk door kan blijven gaan. Niet enkel nu, ook in de toekomst. Help ook dieren in nood.

Ook bij u in de buurt. Neem DierenLot op in uw testament.

André Donker Boswachter, wildlife adviseur en docent én ambassadeur Stichting DierenLot. André is regelmatig als natuurverslaggever te gast bij televisieprogramma’s. (foto: Odiene Agasi)

✁ Scan deze QR code en vraag online informatie aan via onze website

Vul de bon in, kopieer deze of knip uit en stuur op aan Stichting DierenLot, Antwoordnummer 51013, 3501 VB Utrecht (geen postzegel nodig). U kunt natuurlijk ook mailen naar nalaten@dier.nu of bellen naar 0183 - 563 912.

Ja, ik wil graag dieren helpen wanneer ik er zelf niet meer ben Ik heb DierenLot al opgenomen in mijn testament.

Stichting DierenLot Dam 20-22 4241 BN Arkel Telefoon: 0183 - 563 912 E-mail: nalaten@dier.nu

Ja, ik ontvang graag een uitgebreidere brochure over nalaten aan DierenLot. Ja, ik heb vragen over nalaten aan DierenLot, neemt u telefonisch contact met mij op.

Ja, ik heb interesse in nalaten aan DierenLot, belt u mij voor een persoonlijke afspraak bij mij thuis.

Ja, als DierenLot voor mijn dieren zorgt na mijn overlijden, neem ik DierenLot graag op in mijn testament.

Neemt u contact met mij op.

DierenLot.nl

Ja, ik neem DierenLot op in mijn testament en oormerk graag mijn nalatenschap aan een of meer van de Erkend Beneficianten van DierenLot. Neemt u contact met mij op.

Naam

Mw.

Dhr.

Adres Postcode/Woonplaats

✁

Telefoon

Geboortedatum

E-mail GG-AD-2022

Invullen in blokletters a.u.b.

Elke nalatenschap is goud waard Nederland telt ruim 1,5 miljoen hart- en vaatpatiënten. Ruim 1,5 miljoen! Ongeveer 1 op de 10 Nederlanders. Stelt u zich eens voor dat van iedere 10 personen die u vanaf uw balkon op straat ziet lopen of die u tegenkomt in de supermarkt, er 1 persoon tussen zit die hart- of vaatpatiënt is. Wij zijn er voor deze mensen.

En voor hun naasten. Altijd. Iedere dag.

Helpt u mee het belang van de patiënt voorop te zetten, nu en in de toekomst?

Meer weten?

We helpen u graag verder. Kijk op www.hartpatienten.nl/nalaten, vraag onze vernieuwde brochure aan, of bel/mail Marly van Overveld (085 - 081 1000 of marly@hartpatienten.nl)

Ons hart klopt voor alle hartpatiënten Altijd! Ook in de toekomst