Page 1

Giovenale VEGEZZI RUSCALLA

Colonia piemontese in Calabria

Studio etnografico (1862)

Institut d'estudis occitans de París Documents per l'estudi de la lenga occitana ISSN 2117-9271 - N°109


Giovenale Vegezzi es a l’esquèrra de l’imatge de cobèrta.

Giovenale Vegezzi Ruscalla Colonia piemontese in Calabria. Studio etnografico Reproduccion anastatica de l’article pareishut en 1862 dens la Rivista contemporanea. Introduccion de Joan Francés Blanc. © 2016 Antenne parisienne de l’Institut d’études occitanes (IEO Paris) Documents per l’estudi de la lenga occitana (ISSN 2117-9271) n°109 ii


ENSENHADOR La descobèrta deus vaudés de Calàbria (Joan Francés Blanc)..................................v Colonia piemontese in Calabria. Studio etnografico (Giovenale Vegezzi Ruscalla).....................1

iii


Documents per l'estudi de la lenga occitana Un centenat de numeròs ja pareguts. Darrièras parucions n°103. Raymond Four. Phonétique occitanienne (dialecte d'Aurillac) n°104. Abbé de S***. Dictionnaire françois-languedocien (1756) volum I: A-D n°105. Abbé de S***. Dictionnaire françois-languedocien (1756) volum II: E-Z n°106. Frederic Mistral. La lenga provençala o lenga d'Òc (1856) n°107. Friedrich Morf. Vom Ursprung der provenzalischen Schriftsprache (1915) n°108. Josèp Condò Sambeat. Vocabulari aranés (1915)

Lista complèta e libres de descargar a res-non-còst: http://ieoparis.free.fr/delo.html English presentation: http://occitanism.wordpress.com Notices en français: http://langue-occitane.blogspot.fr

iv


La descobèrta deus vaudés de Calàbria Joan Francés Blanc Giovenale Vegezzi Ruscalla ei un deus grands linguistes italians de la «purmèra generacion pre-ascoliana», valent a díser que barrejèva dens los estudis consideracions linguisticas, politicas e etnograficas. La lenga ei doncas drin estremada darrèr digressions «etnograficas». Aqueth article lo podot escríver au parat d’ua enquista sus las etnias de l’Itàlia navèra reünificada comandada per lo generau Alberto Lamarmora. A l’epòca la Guàrdia n’èra pas «piemontesa», e se pòt díser que lo qualificatiu Vegezzi n’ei l’autor. L’article de Vegezzi hè lo punt sus çò qui’s sabèva de l’istòria de l’arribada deus vaudés en Calàbria, a la Guàrdia mès tanben a Montaut (Montalto) e autes lòcs. S’acaba damb un chicòi vocabulari comparatiu. Vegezzi èra vasut a Turin, lo 3 de decémer de 1799. Maridat damb ua eiretièra de l’ostau nòble Ruscalla, podot hornir aqueth dusau nom au son en 1840. En 1829, escrigot un Memoriale storico statistico intorno ai valdesi applicato al r. ministero degli affari esteri di s.m. il re di sardegna demorat inedit. Enter 1830 e 1835 tribalhèt a ua enquèsta suus parlars piemontés en copiar lo metòde de Coqueret de Montbret v


(versions de la parabòla de l’enfant prodig). Los sons tèxtes eston publicats en 1853 per Bernardino Biondelli (Saggio sui dialetti gallo-italici). En 1860 publiquèt un estudi La nazionalità di Nizza ont donèva arguments istorics (autors latins) ende guardà’s Niça en Itàlia a maugrat l’apartenéncia a un espaci «provençau» deus mei grands («della lingua dei trovatori o d’oc al sud, estendosi al di la dei Pirenei fino a Murcia e al di qua dell’Alpi fino alle loro radici. La linea che separa la Francia in queste due sezioni percorre una curva che partendo da Bordò giunge a Neuchâtel toccando Angoulême, Guéret , Digione e Besanzone»). A maugrat d’aquò, Savòia e Niça passèn a l’estat francés la medisha annada. Vegezzi estot tanben l’autor d’un tèxte qui demandèva la supression deu francés en los parçans d’Itàlia que l’emplegàvan com lenga administrativa o religiosa (Vaths Vaudesas, Aosta). Son Diritto e necessità di abrogare il francese come lingua ufficiale provoquèt reaccions de las hòrtas per exemple en la Vath d’Aosta, ont Jean Baptiste Cerlogne respondèt en compausar «La Valdôteine». D’ua cèrta manèra èra la linha ideologica deus romanistes d’estat que s’inventèn los concèptes de galloromania o italoromania shens nat critèri aute que las termièras politicas (Gaston Paris, Paul Meyer, mei recentament Giovan Battista Pellegrini). La mei grand part de l’òbra sabenta de Vegezzi estot consagrada a la lenga romanesa: estot lo purmèr a vi


ensenhar aquera lenga en l’universitat italiana, estot tanben un militant ende la liberacion e l’unificacion deus principats romanés, e se’n bremban mei uei en Romania qu’en Itàlia. Tanben estot cònsou generau de Romania en Turin. Se devèt arrestar d’ensenhar qu’èra vasut avugle. Morigot en 1885 a Turin. Lo numèro de 1862 de la Revista contemporanea se tròba en linha suu sit de l’Internet Archive, a l’adreça: https://archive.org/details/rivistacontempo06unkngoog

Bibliografia Giovenale Vegezzi Ruscalla. Diritto e necessità di abrogare il francese come lingua ufficiale in alcune valli della provincia di Torino. Commento storico di Franco Bronzat ; post-fazione di Daniele Jalla. Turin: Provincia di Torino, 2011. Luiza Marinescu. "Giovenale Vegezzi Ruscalla and the first romanian litterature courses in Italy". Comunicacion al collòqui Discourse as a form of multiculturalism in litterature and communication. Tîrgu Mureş: Arhipelag XXI Press, 2015. [Resumit en anglés, article en romanés]. "Giovenale Vegezzi Ruscalla". Article en la Enciclopedia României. En linha: <http://enciclopediaromaniei.ro/wiki/Giovenale_Vegezzi_Ruscalla>

☸ vii


Occitània

Mapa © Domergue Sumien e Lingüistica Occitana

“The ancient language of the South France, was called la langue d'oc, from the sound of its affirmative particle. From this circumstance, the country has been called Occitanie, and a specific portion of it, Languedoc. The French have lately formed a new adjective, Occitanique, to comprize all the dialects derived from the ancient tongue.” Sharon Turner, The history of England (during the middle ages), London, Longman, Hurst, &c. 1814.

viii


1


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

2


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

3


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

4


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

5


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

6


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

7


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

8


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

9


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

10


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

11


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

12


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

13


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

14


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

15


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

16


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

17


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

18


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

19


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

20


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

21


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

22


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

23


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

24


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

25


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

26


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

27


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

28


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

29


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

30


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

31


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

32


COLONIA PIEMONTESE EN CALABRIA (1862)

33


« [la] lingua dei trovatori Giovenale Vegezzi o d’oc al sud, estendosi al Ruscalla di la dei Pirenei fino a Colonia piemontese Murcia e al di qua in Calabria. Studio dell’Alpi fino alle loro etnografico radici. » (1862) (Giovenale Vegezzi)

Un deus purmèrs estudis sus la lenga de la Guàrdia (Guardia Piemontese). Presentacion per Joan Francés Blanc.

Colleccion Documents per l’estudi de la lenga occitana n°109

IEO Paris - 31, rue Vandrezanne - 75013 Paris http://ieo.paris.free.fr Totes los volums son descargadís sul sit:

http://ieoparis.free.fr/delo.html

Giovenale VEGEZZI RUSCALLA. Colonia piemontese in Calabria (1862)  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you