Totaal Verbrand Lichaams Oppervlak
Het percentage Totaal Verbrand Lichaams Oppervlak wordt vaak groter ingeschat dan het daadwerkelijk is, zo blijkt uit onderzoek.
Aardenburg belangrijk om te beseffen dat een brandwond dynamisch is. ‘Afhankelijk van de toestand van de patiënt kan een tweedegraads brandwond in de loop van de behandeling veranderen in een dieper huiddefect. Deels is dit een proces dat niet te beïn-
‘Vocht is goed voor de brandwondpatiënt, maar méér vocht is niet beter’ vloeden lijkt, maar het kan ook komen door bijvoorbeeld stoornissen in de perifere circulatie, uitdroging van de wond of een infectie. Door een adequate eerste hulp, snelle en goed gedoseerde vochttoediening en correct afdekken van de wond kun je deze factoren positief beïnvloeden’
Fouten bij opvang van brandwondpatiënten1 -
38
te snel en te vaak intuberen onder- of overschatting van het tvlo (Totaal Verbrand Lichaams Oppervlak) twijfel over mate van vochttoediening onjuiste beoordeling van inhalatieletsel te snel of te laat verwijzen naar een brandwondencentrum de patiënt plat laten liggen in de ambulance bij brandwonden aan hoofd-halsgebied: half zittend of zittend is beter in verband met de kans op oedeem
Anamnese Een goede anamnese kan helpen de ernst van de brandwonden goed in te schatten. De Brandwonden Stichting raadt daarom aan om bij iedere patiënt een op het brandwondtrauma afgestemde anamnese af te nemen. Gedegen kennis over de situatie voordat de patiënt op de seh belandde, draagt immers bij aan een juiste inschatting van de ernst van het letsel en de behandeling die nodig is. Denk bij de anamnese aan de volgende vragen: - Om welke vorm van inwerking op de huid gaat het bij deze wond (chemisch, elektrisch, vloeistoffen, bevriezing, vuur, straling)? - Om welke hoeveelheid van de veroorzakende factor gaat het (en bij chemische stoffen: hoe geconcentreerd was de vloeistof)? - Wat was de temperatuur? - Hoe lang was de contactduur met de veroorzakende factor? - Welke maatregelen zijn direct na de verbranding getroffen? Klinisch onderzoek Na de anamnese is een beeld van de ernst ontstaan en is het klinisch onderzoek aan de beurt. Met deze twee middelen samen is het gemakkelijker om de juiste diepte van de wond in te schatten. Bij het klinische onderzoek gaat het om: - Blaarvorming: Blaren wijzen in elk geval op een tweedegraads verbranding. Bij verkleefde blaren is sprake van een derdegraads verbranding. - Wondaspect: Kijk extra goed naar de kleur en aan- of afwezigheid van glans. De basics: een oppervlakkige tweedegraads brandwond is meestal licht roze en glanzend. Diepe tweedegraads brandwonden zijn meestal mat en niet egaal roze van kleur. Derdegraads brandwonden kunnen wit/geel/bruin of juist matrood zijn. - Soepelheid: Een tweedegraads brandwond is zo soepel als normale huid. Een derdegraads brandwond is stug, maar als deze door langdurig contact met matig warm water is ontstaan, juist soepel. - Capillaire refill: Bepaal deze op meerdere plekken in dezelfde wond. Hoe sneller de refill, hoe oppervlakkiger de wond is.
- Pijn: Let op de pijnbeleving van de patiënt.
Onderwijs Met deze ondersteunende handvatten hopen Aardenburg, de Brandwonden Stichting en de drie brandwondencentra de eerste opvang en beoordeling bij verpleegkundigen te verbeteren. ‘We zijn op dit moment ook aan het onderzoeken of zorgverleners die een EMSB-cursus hebben gevolgd, daarna de ernst en omvang van de brandwonden beter kunnen inschatten. Tot nu toe lijkt het antwoord: ja. Met een toekomstige e-learningsmethode willen we, naast de cursus, meer kennis verspreiden onder verpleegkundigen, artsen en arts-assistenten’, vertelt Aardenburg. ■ Literatuur 1. Welling L, van Harten SM et al. Reliability of the Primary Triage Process after the Volendam Fire Disaster. Journal of Emergency Medicine, Volume 35, Issue 2, 181-7. 2. Stichting Consument en Veiligheid, www.veiligheid.nl (zoeken bij ongevalscijfers). - ‘Meer onderwijs nodig in brandwondenzorg’, Medisch Contact, 17 september 2009, 64 nr.38.
Meer informatie: - Overplaatsingsformulier brandwondencentrum: w w w.brandwonden.nl/ page/114. - Doorverwijzingscriteria naar brandwondencentra: www.brandwonden.nl/ page/113. - Cursus EMSB: www.brandwonden.nl (zoeken op: EMSB).
nursing - april 2010
36-38_Brandwonden inschastlen.indd 38
3/25/2010 12:02:24 AM