Page 1

bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

1

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

DEFINIERING DAMPDOORLATEND

BOUWEN

is

de

bouwwijze

waarbij

waterdamp op ongeremde wijze natuurlijk wordt gereguleerd. Het is de meest gezonde manier van bouwen, voor materialen én huisbewoners. DAMPOPEN BOUWEN is de bouwwijze waarbij waterdamp op een gecontroleerde manier naar buiten kan diffunderen. DAMPDICHT BOUWEN raadt Ecomat waar mogelijk af als minst aangewezen bouwwijze.

WAAROM IS DAMPDICHT BOUWEN MINDER GEZOND? Bij dampdicht bouwen voorziet men zowel aan de binnenzijde als aan de buitenzijde dampremmende lagen. Waterdamp kan vanuit de woning heel moeilijk de constructie intreden door de

aanwezigheid

van

een

dampscherm

of

een

éénrichtingsdamprem. Klinkt goed, zou je denken. Dat klopt ergens, maar feit is dat je met een gemiddeld huisgezin van 4 personen zo’n 15 à 20 liter aan vochtigheid produceert per dag. Die vochtigheid moet wel ergens naartoe. Ramen openzetten kan een grote bijdrage leveren, maar proberen we in deze tijden van energiezuinigheid, in de koudere periodes althans, te beperken. Ventilatiesystemen en vooral die met warmte terugwinning, zijn dan een mooie aanvulling hierop maar maken het binnenklimaat dan vaak weer te droog. Een ideaal binnenklimaat is echter niet te vochtig , maar ook niet te droog. Met de wens om meer energie te besparen, is het besef gegroeid dat we niet alleen dikker moeten isoleren (of beter isolerende materialen gebruiken), maar won ook de idee van luchtdichtheid van de constructie aan belang. Het is namelijk door een constructiedeel luchtdicht te maken dat de isolatie beter haar werk kan doen. So far so good. Want als we onze isolatie beter doen werken en beschermen door het aanbrengen van een dampscherm aan de warme zijde, gaan we meer energie besparen. Not so good. Vochtige dampen zoeken in de koudere periode een drogere omgeving op, dat is een natuurwet. Je hebt dus te kampen met vochtige warme binnenlucht die naar buiten wil migreren. De dampdruk zoekt haar weg naar buiten en wel dwars door de constructie.


2

bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

Het probleem in een dampdichte constructie is echter dat een dampscherm niet alle vochtigheid tegenhoudt. Een dampscherm dat wel alle vochtigheid zou kunnen tegenhouden, is een stalen plaat van 4mm dik. Niet echt wenselijk… Je blijft dus een infiltratie van vochtigheid in de constructie krijgen : door convectie & diffusie. Er is nog een derde factor die vocht in de constructie brengt : het gebruik van nieuw jong constructiehout. Dit is in een dampdichte situatie niet aan te raden, want dit nieuwe hout bevat zelf vaak een hoge mate van vochtigheid die door de plaatsing van dampremmende lagen aan binnen-en buitenzijde ook opgesloten blijft. Deze drie gegevens samen zouden je eigenlijk al moeten overtuigen om zulke constructies niet op te vullen met isolatiematerialen die hydrofoob zijn, ttz materialen die geen vochtigheid opnemen. Minerale wollen zijn hier een voorbeeld van. Door het feit dat een minerale wol hydrofoob is, wordt ook alle vochtigheid die toch door het dampscherm heen raakt, afgewenteld op de houten constructie. Vandaar de noodzakelijke impregnering van het constructiehout. Tussen haakjes : weet dat in sommige landen zulk behandeld hout wordt beschouwd als chemisch afval. De minerale wol zelf krijgt wel wat te verduren op deze manier tijdens zijn leven en vaak verliest het materiaal dan ook zijn rekbaarheidsvermogen, verliest zijn vorm en sluit minder en minder goed aan tegen de houten balken. Daardoor vermindert zijn isolerende waarde, niet de door de opname van vochtigheid. Al ooit een dak opengebroken waar de minerale wol na 10 jaar nog perfect aansluit tegen de houten constructie, of een wol die niet verzakt is? In de zomer krijg je een omkering van de dampdruk. De warme vochtige lucht zoekt het killer droger binnenklimaat op. Dus de vochtigheid die doorheen het luchtscherm is geinfiltreerd en die niet naar buiten is kunnen uitdampen door een té dampremmende onderdakfolie , zal tegen het luchtscherm aan de binnenzijde stuiten en grotendeels opgesloten blijven in de constructie. Daarom is ook het gebruik van dampremmen die niet vochtgestuurd zijn absoluut af te raden. Ecomat raadt daarom bijvoorbeeld het gebruik van OSB platen af als luchtscherm waar dit niet vereist is voor de constructie, zoals een hellend dak. De OSB plaat is dampremmend voor vochtintrede, maar is even eigenlijk ook te dampremmend voor een goede uitdroging van de isolatie in de zomer naar binnen toe. In combinatie met een té weinig ademend onderdak, is dit fataal op lange duur. Het WTCB stelt dat contructies die aan de buitenzijde (té) dampdicht zijn, zoals een hellend dak met een onverluchte zinken dakhuid of een plat dak met een EPDM rubberfolie of een asfalt afwerking enkel en alleen mogen gevuld worden met een voldoende dikke laag hergroeibare (want hydrofiele) isolatie materialen , een perfecte lucht-dichting én

dat er een

vochtgestuurde damprem moet worden gebruikt . Een vochtgestuurde damprem is een damprem die , afhankelijk van de situatie en de relatieve vochtigheid in huis, echt dampremmend gaat werken of zich net opent om de vochtigheid te laten uitdampen naar binnen toe. Echt dampdicht kan je deze laatste constructie eigenlijk al niet meer noemen door het gebruik van de vochtgestuurde damprem ipv een éénrichtingsdamprem, maar de buitenzijde is wel dampdicht. Alle vochtigheid moet weer langs binnen kunnen uitdampen en dat maakt deze constructies toch in zeker mate kritiek. Hou je vooral aan alle bouwtechnische voorschriften in dit geval!


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

3

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

WAAROM IS DAMPOPEN BOUWEN BETER? Wanneer er zo’n vochtgestuurde of lichte damprem gebruikt wordt aan de binnenzijde en er aan de buitenzijde van het hellend dak een ademend materiaal is aangebracht zoals een dampopen onderdak (Pavatex Isolair, Celit4D) of een gegarandeerd blijvend dampopen

onderdakfolie

(Pro

Clima

Solitex monolithische

membranen), spreken we over een dampopen opbouw. Dit geldt voor alle houtconstructies met zo’n opbouw, dus ook voor gevels van houtbouw. In steenmassiefbouw dient er aan binnenof buitenzijde van de muur dampopen isolatiematerialen en afwerkingen voorzien te zijn. Bij een dampopen bouwwijze kan vochtigheid van binnen doorheen de constructie naar buiten uitdampen. Dampen worden door een lichte damprem aan de warme zijde van de isolatie weliswaar ‘afgeremd’, maar gaan toch op een gecontroleerde manier

doorheen de isolatie, en doorheen de

materiaallaag die de isolatie afschermt van het buitenklimaat. Het is het luchtdicht aansluiten van de dampremmende laag dat ervoor zorgt dat de dampdoorgang op een gestage en gecontroleerde manier gebeurt. Onvolmaaktheden in de dampremmende laag zoals een kier of een niet dichtgekleefde naad kunnen plaatselijk een enorm aanzuigeffect creëren voor vochtigheid. Het is de damprem die zich afhankelijk van de relatieve vochtigheid achter de damprem en ervoor zich openstelt of afsluit. Zo kan er zich in een kier van 1 mm dik over 1 lopende meter tot 800g vocht in de constructie dringen! Per dag! Maar ook het rendement van thermische isolatie kan enorm verminderd worden door een gebrekkige luchtdichting. Zo is er in een onderzoek van het Fraunhofer vastgesteld dat bij een binnentemperatuur van +20°C en een buitentemperatuur van 10°C en een drukverschil van 20Pa (windkracht 2-3 beaufort) en bij een isolatiedikte van 140mm, een kier van 1mm dik en over 1 lopende meter lang de isolatiewaarde verminderde van U = 0.30W/m2K naar U=1.44W/m2K. Als algemene regel wordt een dampremmende laag aan de warme zijde van de isolatie geplaatst. Er zijn echter ook constructies mogelijk waarbij de luchtdichting aan de buitenzijde wordt georganiseerd. Zo is er het ProClima renovatiesysteem waarbij men langs buitenaf een dakconstructie gaat bij-isoleren met flexibele houtwol. Dit om een bestaande binnenafwerking. Er mag zelfs een beetje minerale wol in de constructie blijven zitten. Vaak ontbreekt er tussen die oude minerale wolisolatie en het gipsen plafond een dampremmende laag . In dit geval wordt de keperhoogte

uitgevuld met flexibele

houtwoldekens of cellulose. Bovenop de keper plaatst men dan een speciale damprem, de ProClima Dasaplano 0,01. Deze is voldoende luchtdicht maar vooral dampopen genoeg in die positie. Zo worden convectiestromingen uitgeschakeld en kan de isolatie ten volle renderen.


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

4

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

Noteer in de marge dat bepaalde isolatiematerialen méér geschikt zijn voor een dampopen opbouw dan andere. Hergroeibare isolatiematerialen of isolanten uit natuurlijke hergroeibare vezels hebben hier toch een meerwaarde tov isolanten uit schuimmateriaal of minerale wol. Hergroeibare isolatiematerialen zoals houtwol of cellulosewol zijn in staat om zo’n 20 gewichtsprocenten in vochtigheid op te nemen, tijdelijk te bufferen zonder enige isolatiewaarde te verliezen. Een belangrijk concept bij het dampopen bouwen is het uitdrogingspotentiaal van de constructie. Je dient op een zodanige manier te bouwen dat vochtigheid weliswaar mag intreden in de constructie, maar er altijd volledig moet kunnen uitdampen. Is het niet langs buiten in de koudere periodes, dan moet het kunnen gebeuren naar binnen toe in de warmere periodes, de natuurlijke dampdrukrichting volgend. Gebruik dus van binnen naar buiten toe steeds méér dampopen materialen : de dampdoorlaatbaarheidscoëfficiënt () vermenigvuldigd met de dikte van de materiaallaag (d) moet naar buiten toe steeds groter zijn dan de voorgaande laag! Een vochtgestuurde damprem die afhankelijk van de dampdruk en de relatieve vochtigheidssituatie van het binnenklimaat en van het isolatiepakket zich net dampremmender gedraagt of dampopener opstelt, is het antwoord op deze moeilijke evenwichtsoefening. Standaard voorzien wij al onze dampopen constructies met een Pro Clima Intello of Intesana damprem. Zij hebben een range waarbij de dampremmende werking ligt tussen 0,25 meter (in de zomer) wat zeer dampopen is tot een dampremmende waarde van 10 meter (in de winter). Een traditioneel zwaarder dampscherm heeft een vaste dampremmende waarde van 50 meter en zal vochtigheid nooit naar binnen laten ‘uitzweten’ in de zomer. Vergelijk je moderne sportkledij met het K-way regenjek dat je droeg in de jaren 80 en je weet waarover we praten.

DAMPDOORLATEND BOUWEN IS DAN NOG BETER? Je kan echter nog een stapje verder gaan dan dampopen bouwen. Het dampdoorlatend bouwen voorziet wel een luchtdichting maar geen dampremmende lagen, noch aan binnenzijde noch aan buitenzijde van de constructie. Een typische dampdoorlatende constructie ziet er als volgt uit : Buitenzijde : type : Isolatielaag : type : Binnenzijde : type :

een dampopen isolatiebescherming, perfect winddicht geplaatst Pavatex isolair/Celit//Pavawalll/traskalkbepleistering een hygroscopisch isolatiemateriaal zonder zouten Daemwool, Pavatex Pavatherm, kalkhennep, riet, kurk, zeegras een dampopen afwerking Fermacell gipsvezelplaat /Tierrafino leemplaat met leemstuc Pavatex Isolant/ Pavatherm met leem of kalk Pavatex Pavaroom afgestuct of geschilderd volhouten planchetten zonder lijmen of dekkende lak

Luchtdichting kan men dus op andere niveaus organiseren dan alleen maar door het aanbrengen van een damprem . Een Fermacell gipsvezelplaat of Pavaroom afbouwplaat mooi aangegipst of verlijmd op de naden en ook vooral luchtdicht afgekit of afgepleisterd aan de muren en rond uitstekende balkconstructies kan voldoende luchtdicht zijn in deze opbouw. Ook het zorgvuldig plaatsen van een isolerend onderdak in de tand en groef, eventueel met de Pavatex Systeemlijm in elkaar verlijmd en perfecte dichtingsmanchetten rond doorboringen, dakvlakvensters en afvoerpijpen kan een dakconstructie voldoende luchtdicht maken. Pro Clima bieden hiervoor oplossingen aan.


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

5

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

Een dikke pleisterlaag uit kalk of gips (oude plafonds op houten latten), een leempleister op stro-,riet-, kurk- of houtwolplaten of een verlijmde Pavaroom kan voldoende luchtdicht zijn. Bepleisterde kalkhennep & strobalen of Systimber zijn dat ook. • Let op dit is niet voldoende luchtdicht voor bijvoorbeeld een compact plat dak! • Heel belangrijk echter is dat de dampdiffusieweerstand afneemt van binnen naar buiten toe ! (zoals bij dampopen bouwen) In al onze hergroeibare isolatiematerialen zijn zouten toegevoegd, meestal in de vorm van een ammoniumpolyfosfaat. Dit is een zout dat niet ongezonder is dan het zout op je gekookt eitje en heeft voornamelijk een brandwerende functie. Ook zorgt dit zout ervoor dat onze hergroeibare isolatiematerialen zelfs in niet volledig dampopen constructies kunnen gebruikt worden want het vermijd schimmelontwikkeling in te kritieke situaties. Minerale wollen bezitten deze zouten niet en geven daarom in dampdichtere constructies vaak aanleiding tot schimmels. Deze zouten in onze isolanten zorgen er onder andere voor dat in een volledig dampopen opbouw het constructiehout zelfs niet chemisch geimpregneerd hoeft te worden tegen schimmels. Zulke zouten houden echter ook de vochtigheid vast en dat zou niet passen in een dampdoorlatende opbouw.

linkse isolatievak : dampopen met houtflex/hennepwol en damprem rechtse isolatievak : dampdoorlatend met Daemwool zonder damprem de naisolatieplaat uit stijve houtvezels behoeft geen damprem

HOE REAGEERT VOCHT OP HOUT IN DE CONSTRUCTIE AANGEZIEN HET ISOLATIEMATERIAAL GEEN ZOUTEN BEVAT? Waterdamp zoekt steeds de weg van de minste weerstand. De dampdiffusieweerstand van hout is echter vele male hoger dan de dampdoorlatende constructie met Daemwool. Waterdamp kiest dus die weg. Pas wanneer je dampdicht gaat bouwen, wordt de dampdiffusieweerstand van de balk lager dan die die van de constructie, en zal de damp voor de balk kiezen. Het zout aanwezig in andere natuurlijke materialen zal wel die waterdamp absorberen maar tot er verzadiging is. Vandaar dat men bij andere isolatiematerialen, ook hergroeibare, met een damprem dienen afgewerkt te worden.

KANS OP CONDENSATIE BIJ DAMPDOORLATEND BOUWEN ZONDER DAMPREM? Condensatie is de fase-overgang van gas naar vloeistof (waterdamp is een droog gas). Langharige schapenwol bvb is een hygroscopische proteïnevezel waarbij opname en afgifte van waterdamp onder invloed van relatieve vochtigheid tot de fundamentele fysische eigenschappen behoort. Een wolvezel zonder zouttoevoeging is voor 100% waterafstotend (hydrofoob) en voor 100% waterdampopen. Door de enorme hoeveelheid damp (>33%) die kan worden opgenomen door de wolvezel in Daemwool- om het beste voorbeeld te nemen- ontstaat er geen 100% verzadiging van de lucht met waterdamp (RLV), dus geen fysiek water en aldus geen condensatie. Vandaar bouwen we net dampdoorlatend, om de RLV binnen en in de isolatie natuurlijk te laten migreren. De beste zelftest is met en stuk wol : hang die buiten en ga om de paar uur kijken en voelen wat er gebeurt ; doe dit ook met andere materialen


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

6

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

WELKE MATERIALEN ZIJN GESCHIKT OM DAMPDOORLATEND TE BOUWEN? • • •

Materialen dienen vochtregulerende en warmte-accumulerende eigenschappen te bezitten zoals wol, jute,hout, kurk, riet, zeegras, stro, kalkhennep en leem. Hergroeibare isolatiematerialen zonder toevoeging van zouten of boraten Levende en vochtregulerende mineralen zoals kalk en leem als luchtdichtende of beschermende laag

MASSIEF HOUT Massief hout op zich kan in sommige gevallen luchtdicht genoeg zijn in constructie-elementen om geen damprem te behoeven. Een perfect voorbeeld daarvan is het Systimber houtschakelbouwsysteem. Door de luchtdichte verbindingen tussen de stabiele balken, hoeft er in tegenstelling tot andere massiefbouwsystemen zoals houtstapelbouw niet met een bijkomende damprem te worden gewerkt. De moderne methodes zoals CLT (Cross Laminated Timber) bevatten teveel lijmen om echt een dampdoorlatende bouwwijze genoemd te worden. Voor een comfortabele isolatiewaarde echter, zullen we zo’n schakelbouwsysteem aanvullen met onze dampdoorlatende isolatiematerialen zoals kalkhennep, riet, kurk, schapenwol of bepaalde houtvezelisolatieproducten.

PAVATEX HOUTWOLPLATEN Houtvezelisolatieproducten kunnen op verschillende manieren worden geproduceerd. Er is een onderscheid tussen de productie van flexibele en stijve houtwolisolatie. Bij de productie van flexibele isolatie zal men hout vervezelen en een steunvezel, zouten en brandvertragers toevoegen. Een voorbeeld hiervan is Pavaflex houtwolmat. Dit materiaal is geschikt voor een dampopen bouwwijze, maar niet voor een dampdoorlatende opbouw. Bij de stijve platen worden houtresten verder vervezeld, gedroogd en voorzien van een klein percentage lijm om de vezels goed met elkaar te binden na de stoompersing. Er zijn geen brandvertragers, noch schimmelwerende middelen nodig. Voorbeelden hiervan zijn Pavatex stijve platen. Deze materialen zijn daarom uitermate geschikt om zonder bescherming toe te passen.


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

7

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

DAEMWOOL SCHAPENWOL Bestaat voor 98% uit met soda en zeep gewassen wol, Thyrian IW een duurzaam mot-en insectenverdrijvend product en 1% stikdraad uit polypropyleen waarrond de wolharen op een thermische manier gesponnen worden. Men gebruikt hiervoor de Natiso-methode die de wol schikt zoals de natuur het doet bij levende schapen om zo optimaal gebruik te kunnen maken van de eigenschappen van dit materiaal oa alleen al de enorme elasticiteit! De wol is afkomstig van schapen die ingezet worden voor landschapsbeheer , van een ras waarvan de wol ongeschikt is voor kledij, daardoor is de ecologische voetafdruk (LCA-analyse) positief. Daemwool heeft de eigenschap dat het bij een hoge relatieve vochtigheid (RLV) waterdamp kan opnemen tot ca 35% van het eigengewicht om nadien bij een lage RLV die gebufferde relatieve vochtigheid weer af te geven aan de omgeving. Niks nieuws op zich, want alle hergroeibare isolatiematerialen van Ecomat doen dit in meer of mindere mate. Het bijzondere echter is dat Daemwool zelfs in tegenstelling tot andere schapenwollen geen brandvertragende of insectenwerende zouten bevat zoals ammoniumpolyfosfaat en boorzout zoals onze andere materialen. Daemwool is immers op zich brandveilig (zelfdovend) en wordt niet opgevreten door knaagdieren. Alleen motten en enkele insecten lusten pap van wol , en daarom is er enkel een motwerend product aan de wol toegevoegd (1%). Door het ontbreken van zouten , wordt vochtigheid ook veel minder geabsorbeerd dan bij onze andere isolatiematerialen. Tegelijkertijd is Daemwool hydrofoob (waterafstotend) : het neemt geen water op in vloeibare vorm. Ondanks dat feit dat Daemwool waterdamp in gasvorm opneemt, heeft dit proces nauwelijks invloed op de isolatiewaarde. Daardoor kan er meestal veilig met Daemwool dampdoorlatend geisoleerd worden zonder risico op vocht– of schimmel. En er is meer : de schapewolvezel is een keratine vezel (proteïnerijk) die in staat is om onreine stoffen in het binnenklimaat, die schadelijk zijn voor de mens, te filteren, een leven lang. Door het ontbreken van dampremmen en onzuivere materialen aan de binnezijde als afwerking, kan dze eigenschap ten volle benut worden! *Niet alle schapenwol is hiervoor geschikt : alleen zuivere, gewassen, schapewol met Natiso-techniek geordend benut de specifieke eigenschappen die damp- doorlatend bouwen mogelijk maken (isolatie op basis van gerecycleerde wol of korte schapenwolvezels dient wél voorzien te worden van een lichte damprem aan de warme zijde)

RIETPLATEN, STROPLATEN & STROBALEN Strobalenbouw is een bouwwijze die boven alle andere uitschiet in de dampdoorlatendheid! Kies wel voor een leverancier die geen chemicaliën op zijn velden spuit. Voor de rest is stro natuurzuiver en kan het immens om met vochtigheid. Dit gaat niet over water : je moet ten alle tijden strobalen beschermen tegen insijpelend water zoals regenwater. De dampopen traskalkpleister aan de buitenzijde en het vochtregulerende binnenstuc uit leemstuc zijn een conditio sine


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

qua non om een waarlijk dampdoorlatende bouw te realiseren die perfect uitgebalanceerd haar perfecte klimaatregulatie doet, zonder techniek! Een mooi voorbeeld zijn onze voorgeperste DIY strobalenelementen van Strawblocks. Stroplaten kunnen houten delen afdekken bij strobalenbouw maar zijn ook geschikt voor het vullen van een vakwerk . Ze zijn eveneens hergroeibaar en schimmelwerend ondanks het ontbreken van zouten. Verder zijn ze voldoende warmte-accumulerend en –indien voorzien van een kalk of leempleister- perfect luchtdicht genoeg voor een dampdoorlatende opbouw. Rietplaten of rietbussels worden als muur-en dakisolatie gebruikt bij zowel steenmassiefbouw als houtbouw, maar uiteraard ook bij strobalenbouw. Constructies zoals rieten daken en strobalen muren/daken behoeven ook geen dampremmen. De luchtdichting wordt verzorgd door het pleisterwerk aan de binnenzijde.

KURKPLATEN Kurk in een dampdoorlatende opbouw situeert zich veelal aan de binnen-of buitengevel van een massieve gevel. Een hoge inertie of warmtebuffercapaciteit, een goede isolatiewaarde, het gebrek aan zouten en de hergroeibaarheid zijn ook hier de karakteristieke kenmerken die in een dampdoorlaatbare opbouw passen. Ook hier zijn er geen dampremmen noodzakelijk en vormt de bepleistering de luchtdichting. Let dus altijd goed op luchtdichte aansluitdetails want die zijn door het ontbreken van een damprem altijd grondig uit te voeren.

KALKHENNEP Kalkhennepbouw of kalkhennep in blokken of in situ gestort (hempcrete) als isolatiemantel is een dampdoorlatende bouwwijze. De isolatiewaarde mag in theorie dan wel iets lager zijn dan reguliere isolatiematten of platen, het warmtegevoel bekom je hier op een heel andere wijze. Net zoals bij massief hout of een pakket schapenwol in je dak van ‘slechts’ 12cm. Zelfs een 6cm dikke laag van kalkhennepstuc kan koudestraling wegnemen, ook al stelt de echte isolatiewaarde in rekentabellen weinig of niks voor. Door de dampdoorlatende opbouw en de enorme vochtregulatiecapaciteit van dit materiaal is zelfs de isolatiewaarde levend : kalkhennep isoleert beter wanneer het kouder is door hetzelfde adiabatisch koelen als bij schapenwol, zij het op een andere manier.

8


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

LEEM Leembouw is nog zo’n ecologische bouwwijze waar je volledig dampdoorlatend kan gaan bouwen. Stamplemen muren of gemetste muren uit leemstenen zijn op zich misschien niet isolerend genoeg voor een moderne woning, maar aangevuld met onze andere dampdoorlatende isolanten perfect ademend en behoeven eveneens geen dampremmen/schermen. Verder hebben ze natuurlijk een enorm warmtebufferend vermogen. Een leembepleistering is nog minder isolerend dan een kalkhennepbepleistering in de enge betekenis, maar kan eveneens een koudegevoel wegnemen doordat het minder warmte onttrekt aan je eigen lichaamstemperatuur (lage effusiviteitswaarde). Het is eveneens een ‘warm’ want levend materiaal! ZEEGRAS Neptutherm zeegraswol past perfect in het concept van dampdoorlatend bouwen. Hoezo? het zit toch vol met zout? Het product ondergaat immers geen enkele andere verwerking dan het vervezelen van aangespoelde ‘Neptunus Ballen’ van de Oceanica Poseidon uit de Middellandse Zee. Dit aandeel is evenwel zo klein (0,5-2%) dat het nauwelijks waterdamp aantrekt. Wel kan het materiaal niet rotten en is het schimmelbestendig . Het scoort het best in warmtebuffercapaciteit van alle hergroeibare isolanten en ook de lambda waarde is perfect vergelijkbaar met reguliere ecologische inblaas-isolatiematerialen. De wol wordt vooral ingeblazen in dampdoorlatende constructies of waar het plaatsen van een vochtgestuurde damprem te complex of ongewenst is. Een perfecte en/of luchtdichting in de constructie is voldoende, zolang het geheel maar dampdoorlatend is.

JUTE Jute verdelen we vooral in isolatiematten : de Natureflex Jute Premium mat bestaat uit 2-5% soda, een 8% biko-steunsmeltvezel en 90% gerecupereerde jute van transportzakken voor cacaobonen. Ook dit materiaal bevat eigenlijk geen zout. Het is CO2 negatief, zit vol van cellulose en lignine, maar is schimmelvrij van nature en kan enorm veel vochtigheid bufferen. Het leuke aan dit materiaal is dat het een upcycling product is, gemaakt van afval dat anders verbrand zou worden na eenmalig gebruik, wat de CO2 balans negatief zou doen omkeren.

9


bio-ecologisch bouwen dampdoorlatend bouwen

10

EM-TF-BEB-dampdoorlatend bouwen 01/08/2019

KALK Kalk als bindmiddel (zoals in kalkhennep) of als luchtdichtende laag als afwerking van een ademende constructie, heeft ook zijn waarde in het dampdoorlatend bouwen. Enerzijds gebruiken we Hydraulische Kalk zoals traskalk en Natuurlijk Hydraulische Kalk als bescherming van dampdoorlaatbare materialen. Anderzijds gebruiken we Luchtkalk. Recente studies duiden wat we door de eeuwen heen al ervaarden van luchtkalk : er is geen mineraal dat méér leeft dan dit. Vrije radicalen in luchtkalk blijven migreren en zorgen ervoor dat luchtkalk een vochtsturend effect heeft. Als luchtdichtende afwerklaag onttrekt het actief vochtigheid uit een constructie. Meng je het bij hennepscheven als bindmiddel om een isolatiepakket te vormen, wordt vochtigheid ook actief van in het isolatiepakket naar de woonomgeving of het buitenklimaat gestuurd, afhankelijk van de RLV aan beide zijden.

CONCLUSIE : DAMPDOORLATEND BOUWEN = BIO-ECOLOGISCH BOUWEN TEN TOP

Constructies ademen het meest van alle bouwwijzen : vochtige dampen worden remmeloos en zonder risico gestuurd zodanig dat zowel binnenklimaat als constructie op een natuurlijke manier en zonder veel input gezond blijven. Optimaal rendement van alle natuurlijke eigenschappen van wol, leem, riet, stro, kurk en hout zoals ❖ adiabatische koelingseffecten en hoge warmtebufferende eigenschappen ❖ het geluidsabsorptievermogen ❖ de vochtregulatiecapaciteit ❖ de actieve luchtzuiverende werking op giftige gassen in je binnenklimaat zoals formaldehyde en VOS ❖ hergebruik of teruggave natuur blijft mogelijk Enkel met de meest natuurlijke materialen mogelijk, toevallig allen cradle2cradle in essentie, en (niet) toevallig allemaal warme levende ecomaterialen

Profile for ecomat

ecomat dampdoorlatende bouwsystemen  

een inleiding in het dampdoorlatend bouwen met bio-ecologische systemen en producten editie 2020

ecomat dampdoorlatende bouwsystemen  

een inleiding in het dampdoorlatend bouwen met bio-ecologische systemen en producten editie 2020

Profile for ecomat